Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 1824 5536773 5443665 2026-04-10T09:21:47Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536773 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност |име = Пејо Јаворов |портрет = BASA-546K-1-108-2-Peyo Yavorov (cropped).JPG |занимање = |наставка = |роден-дата = {{роден на|1|јануари|1878}} |роден-место = [[Чирпан]], [[Одрински вилает]], [[Османлиско Царство]] |починал-дата = {{death date and age|df=yes|1914|10|29|1878|1|1}} |починал-место = {{починал во|Софија|}}, [[Царство Бугарија|Бугарија]] }} '''Пејо Јаворов''' ({{langx|bg|Пейо Яворов; Пейо Тотев Крачолов}}) — поет, публицист и револуционер од [[Бугарија]], учесник во македонското револуционерно движење, член, раководител и војвода на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]], подоцна свртен кон конзервативното-централистичко крило и [[ВМРО (Автономистичка)]]<ref>[http://knigibg.com/book_inside.php?book_id=4274 Пейо Яворов и Тодор Александров - Приятели в живота, съратници в борбата, Цочо Билярски, УИ "Св. Климент Охридски"]</ref>. ==Животопис== [[Податотека:Къща на яворов.JPG|мини|лево|250px|Куќа-музеј на Јаворов во Чирпан]] Јаворов завршил V (IX) клас во [[Пловдив]]. Од [[1893]] до [[1900]] година работел како телеграфист низ разни места — [[Чирпан]], [[Стара Загора]], [[Сливен]], Софија и др. Во тоа време бил симпатизер на [[Бугарска работничка социјалдемократска партија|Бугарската работничка социјалдемократска партија]], а во 1897 година влегол во контакт со [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]]. Од 1901 до 1902 година бил уредник на нелегалниот весник [[Дело (весник)|Дело]]. Првпат како четник во Македонија влегува со четата на [[Михаил Чеков]] во [[1902]] година, а потоа бил заробен од врховистичка чета и бил вратен во [[Бугарија]]. Бил уредник на голем број на весници кој биле поврзани со македонското и одринското револуционерно движење, како што биле в. [[Дело (весник)|Дело]], в. [[Слобода или смрт (весник)|Слобода или смрт]], в. [[Автономија (весник)|Автономија]], в. [[Илинден (весник)|Илинден]]. Неговата прва публикувана стихотворба ''Напред'' излегла во в. [[Глас македонски]]. Јаворов подоцна станал четник на [[Јане Сандански]], а подоцна содружник и пријател на [[Гоце Делчев]], негов прв биограф (''Гоце Делчев, 1904''). По расколот во [[Македонска револуционерна организација|Организацијата]] бил член на [[Задгранично претставништво|Задграничното претставништво]] на конзервативното крило. Овој период од неговиот живот е опишан во книгата „Ајдучки копнежи“ (''Хайдушки копнения'') од [[1909]] година. == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [http://www.slovo.bg/showauthor.php3?ID=130&LangID=1 Избрано творештво] од Пејо Јаворов на страницата www.slovo.bg. {{bg}} * [http://www.promacedonia.org/pj/index.htm Бугарите и соседните народи] во публицистиката на Пејо Јаворов. {{bg}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{Дејци на МРО}} {{DEFAULTSORT:Јаворов, Пејо}} [[Категорија:Дејци на ВМОРО]] [[Категорија:Бугарски писатели]] [[Категорија:Симболистички поети]] [[Категорија:Починати во 1914 година]] swo7v6je1q88zth33x9e75ro1s8hg35 0 1942 5536774 5084168 2026-04-10T09:22:33Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536774 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} [[File:Иван Снегаров.jpg|thumb|180п|десно|Иван Снегаров]] '''Иван Снегаров''' ({{роден во|Охрид|}}, {{роден на|30|септември|1883}} - {{починал во|Софија|}}, {{починал на|1|март|1971}}) — црковен [[историчар]] од [[Охрид]], член на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1943]]. Неговите главни дела се однесуваат на историјата на [[Бугарска православна црква|бугарската црква]] (во која тој ја вметнува и македонската), [[Русија|руско]]-[[Бугарија|бугарските]] сојузи, и [[Феудализам|феудалните]] односи во [[Среден век|средниот век]]. Во неговите дела кои се однесуваат на [[Македонија (регион)|Македонија]], најчесто се настојува да се докаже бугарскиот карактер на македонската црква и народ. Завршил Духовна академија во [[Истанбул]], [[Турција]] и во [[Киев]], [[Украина]], со специјализација во [[византологија]]. Автор на повеќе статии и книги, меѓу кои освен тие за [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]] се и истражувачките дела за [[Скопје]], [[Струга]], [[Солун]], [[Рајко Жинзифов]], [[Неофит Рилски]], на сите православни цркви и др. Во [[1972]] посмртно е објавена неговата последна публикација за [[Свети Наум (манастир)|манастирот Св. Наум]]. == Цитати, мисли и извадоци од дела == ; За значењето на Охридската архиепископија {{цитат| ''Историјата на Охридската црква е историја на осумвековна духовна независност, би рекол на духовна сувереноста на Македонија. Политичката власт во таа земја била турска, но духовната припаѓала на самата неа во лицето на нејзината народна црква, којашто опфаќала поголем дел од таа земја и чијашто паства го сочинувало огромното мнозинство во неа, како што е и денес. Охридската архиепископија – патријаршија поседувала законодавна, извршна и судска власт. Таа имала морален авторите пред кој се поклонувале (со ретки исклучоци) сите нејзини членови, затоа што тие верувале, дека таа е патот, којшто ги води и кон земна благосостојба и кон најважното – небесно, идеално суштествување.''<ref name="Снегаровъ">Снегаровъ, Иван. ''История на Охридската архиепископия-патриаршия''. София: Печатница "П.Глушковъ", 1932. Прегдовор, стр. VI</ref>}} ; За востановувањето на Охридската архиепископија {{цитат| ''Востановyвањето на Охридската архиепископија треба да предизвика радост во сите православни Цркви, зашто со тоа се востановува потиснуваното право за црковно самоуправување и се дејствува во насока на спречување на раздорите меѓу балканските едноверни народи. Затоа да пожелиме, Српската православна црква, како и нејзините блиски сестри — Бугарската и Цариградска црква да погледнат благонаклоно и христољубиво на новосоздадената [[Македонска православна црква]] и да ја земат, како постари сестри, под своја закрила, за да се зацврсти, благоустрои и служи како верен член на Вселенската црква.''<ref>[http://www.promacedonia.org/mm/mm_1946_7_8.htm Востановување на Охридската архиепископија, Македонска мисла, кн. 7-8, год. I, 1946 г.]</ref>}} ; За правото на Македонија за политичка самостојност {{цитат| ''Автономистичкиот дух на Македонија не е нов, туку е рожба на нејзиниот историски живот. Тој бил развиван од автокефалната Охридска црква. Историјата на последната не уверува, 1) дека Македонија има право и е способна и за политичка самостојност исто како што можела да постои 8 векови како независна духовна организација; 2) дека, како што во старо време била основа за духовно обединување на балканските народи, така таа и сега може да се претвори од јаболко на меѓубалкански раздори во алка на општобалканско братство.''<ref name="Снегаровъ" />}} == Надворешни врски == * [http://www.libsu.uni-sofia.bg/slavica/Snegarov.html Иван Снегаров] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20041027042252/http://libsu.uni-sofia.bg/slavica/Snegarov.html |date=2004-10-27 }} во библиотека Славика, [[Софиски универзитет]] * [http://www.promacedonia.org/is/index.html История на Охридската Архиепископия] (егзархиски бугарски), Иван Снегаров * [http://pravoslavie.domainbg.com/03/ Отношенията между Българската църква и другите православни църкви след провъзгласяването на схизмата.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20041214014652/http://pravoslavie.domainbg.com/03/ |date=2004-12-14 }} (бугарски) Академик Иван Снегаров. * [http://macedonia-history.blogspot.com/2006_11_16_archive.html ГЕОРГИ КАСТРИОТА-СКЕНДЕРБЕГ] (бугарски), Иван Снегаров. * [http://www.promacedonia.org/poklon/i_snegarov.htm Делото на Климента Охридски] (бугарски), Иван Снегаров, Реч од 2 јули 1941 * [http://www.srcc.msu.su/nivc/serv/jmp/ItemsP271.htm#38641 Иван Снегаров]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(руски), Библиографија во Московскиот државен универзитет == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Бугарски историчари]] [[Категорија:Македонски научници во Бугарија|Снегаров, Иван]] [[Категорија:Членови на БАН|Снегаров, Иван]] [[Категорија:Членови на Македонскиот научен институт|Снегаров, Иван]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] 2nb19b914a184qrevk0gzjcdm24pydq 0 6289 5536775 5084179 2026-04-10T09:22:35Z Bjankuloski06 332 /* Извори */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536775 wikitext text/x-wiki [[Податотека:BASA-1079K-1-7-2-Toma Karayovov.JPG|мини|Портрет на Тома Карајовов]] '''Тома Карајовов''' ([[17 април]] [[1869]] - [[2 декември]] [[1950]]) од [[Скопје]] беше еден од членовите на Тајниот македонски комитет во [[Софија]] ([[1885]]-[[1886]]), а од [[1895]] година и еден од членовите на [[Врховен македонски комитет|ВМОК]]. Во [[1903]] се вбројуваше меѓу активните публицисти од [[Македонија]]. По [[Младотурската револуција]] бил член на Централното биро на [[Сојуз на бугарските конституциони клубови|Сојузот на бугарските конституциони клубови]]. Се кандидирал за пратеник во Отоманскиот парламент на изборите во 1908 година, но не бил избран. Во [[1923]] година бил еден од основачите на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] во [[Софија]]. Во [[1925]] година е делегат на [[Шести конгрес на ВМРО|Шестиот конгрес]] на [[ВМРО (Автономистичка)]]. == Извори == * Димитров, И., „Съединението 1885 - енциклопедичен справочник“, София, 1985, Държавно издателство „д-р Петър Берон“, с. 118. {{Биографија-никулец}} {{Дејци на Македонскиот комитет}} {{Бугарија-политичар-никулец}} [[Категорија:Бугарски политичари од Македонија|Карајовов, Тома]] [[Категорија:Членови на Македонскиот научен институт|Карајовов, Тома]] [[Категорија:Членови на Сојузот на бугарските конституциони клубови|Карајовов, Тома]] [[Категорија:Македонски борци|Карајовов, Тома]] [[Категорија:Лозарското движење|Карајовов, Тома]] [[Категорија:Дејци на ВМОК|Карајовов, Тома]] [[Категорија:Апсолвенти на Софискиот универзитет]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Починати во Софија]] [[Категорија:Починати во 1950 година]] [[Категорија:Македонски општественици]] 02gs06lj60m0xg2crv046y016ej3dgs 3 6824 5537198 5531728 2026-04-10T11:48:41Z Andrew012p 85224 /* Предлошка */ ново заглавие 5537198 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам уреди, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) i7mnmhp8zet6nzmj60se9xmx8vlueep 5537199 5537198 2026-04-10T11:49:44Z Andrew012p 85224 /* Предлошка */ 5537199 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) qpiq19und8xv5yhop3xv5qrw1bjhhbd 0 7085 5536776 5237633 2026-04-10T09:22:37Z Bjankuloski06 332 /* Литература */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536776 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch | name =Аспарух | title =Хан на Бугарија | image= KanasJubigiAsparukh2.JPG | caption =Споменик во [[Стрелча]], [[Бугарија]] | reign =681&ndash;701 | coronation = | predecessor =[[Кубрат]] | successor =[[Тервел]] | spouse = | issue =[[Тервел]] <br /> [[Ајар]] | royal house =[[Дуло]] | father =[[Кубрат]] | mother = | birth_date = околу 640 | birth_place = | death_date = 701 | death_place = крај [[Днепар]], денес [[Украина]] | buried = |}} '''Аспарух''' (околу [[640]]-[[701]]) — творецот и првиот владетел на [[Прво Бугарско Царство|Дунавска Бугарија]], којшто со 30.000 до 50.000 [[Прабугари]] (Уногундури)<ref>[http://www.promacedonia.org/vz1a/vz1a_b1_1.html Васил Н. Златарски. История на Първото българско Царство. Епоха на хуно-българското надмощие с. 188.]</ref><ref>Ал. Бурмов, Създаване на Българската дъжава с. 132.</ref><ref>[http://www.promacedonia.org/da/da_3_2.htm Образуване на българската ][[народност]]<span>. </span>[[Димитър Ангелов]]<span> (Издателство Наука и изкуство, „Векове“, София 1971) с. 203—204.</span></ref> дошол од исток кон утоката на [[Дунав]], бегајќи од [[Хазари]]те, кои ја уништиле [[Стара Велика Бугарија]]. == Животопис == [[Податотека:First Bulgarian Empire by Asparuh to Kardam (680- 803).png|мини|лево|Бугарското Царство за време на Аспарух]] Откако ги покорил [[Стари Словени|словенските]] [[Племе|племиња]] и ги разбил [[Византија|Византијците]], во [[681]] година Аспарух ја создал првата држава на [[Прабугари]]те на [[Балканскиот Полуостров]] со седиште во [[Плиска]], од каде што подоцна ќе ги проширува границите на својата држава на просторот до [[Стара планина]]. Во „[[Именик на бугарските ханови]]„ Аспарух е наречен [[кнез]], но историчарите мислат дека оригиналната титула треба да е [[хан]]. Постои една теорија според која вистинското име на бугарскиот владетел e '''Батај''', a „''Аспарух''“ е грчки [[изговор]] на титула во смисла на кнез.<ref>[http://www.kroraina.com/st_iordanov/asparuh.html За името на Аспарух - на бугарски]</ref> Се смета дека Аспарух загинал во борба со Хазарите. [[Податотека:Monogram on the silver eagle from the Voznesenka treasure.svg|мини|Монограм на Аспарух]] Аспарух бил од значајниот [[болјарин|болјарски]] род [[Дуло]], а татко му бил ханот [[Кубрат]], основачот на [[Стара Велика Бугарија]]. Според легендата Аспарух имал уште 4 браќа - потврден е само [[Батбајан]], за [[Котраг]] се претпоставува дека доаѓа од името на прабугарското племе [[Котраги]]; наспроти хипотезите, нема никакви податоци дека [[Кубер]] и [[Алцек]] се негови браќа. == Литература == <references/> {{Биографија-никулец}} {{s-start}} {{succession box|before=[[Батбајан]]|title=[[Список на бугарски владетели|Кан на Бугарија]]|after=[[Тервел]]|years=681&ndash;околу 700}} {{s-end}} {{Бугарски владетели}} [[Категорија:Бугарски монарси]] [[Категорија:Европски монарси од 7 век]] [[Категорија:Европски монарси од 8 век]] [[Категорија:Туркиски владетели]] [[Категорија:Починати во 700 година]] e8pgt631wb2coskv3l6jfcqzmrsl389 0 7352 5536777 5518954 2026-04-10T09:22:39Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536777 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност|име=Борис Миљовски|роден-дата=1921|роден-место=Ресен|починал-дата=1991|починал-место=Скопје|националност=Македонец|познат=Дипломат и публицист|image_name=Boris Miljovski.jpg}} [[Податотека:Ilinden i Urugvaj-cover.jpg|лево|мини|243x243пкс|Насловната корица од неговото дело „Илинден и Уругвај - одѕиви од Илинденското востание“.Издадена постхумно во 1992]] '''Борис Миљовски''' ({{Роден на|||1921|}} во {{роден во|Ресен}} — {{Починат на|||1991|}} во {{починат во|Скопје}}) — македонски публицист и [[дипломат]]. Бил директор на [[Радио Скопје]], главен и одговорен уредник на „Нова Македонија“, [[генерален конзул]] на [[СФРЈ]] во [[Бразил]] ([[1968]]-[[1973]], [[амбасадор]] во [[Уругвај]] ([[1976]]-[[1980]]). Посмртно во [[1992]] му е објавена книгата „Илинден и Уругвај (одзиви од Илинденското востание)“.<ref>{{Наведена книга|title=Илинден и Уругвај|last=Миљовски|first=Борис|publisher=Современост|year=1992|location=Скопје|pages=118|translator-last=Манев|translator-first=Евтим}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Миљовски}} [[Категорија:Македонски дипломати]] [[Категорија:Починати во Скопје]] 2gjw68gk7xxfiuo6tvc2f9v4j3l7ab6 0 7557 5536778 5120113 2026-04-10T09:22:41Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536778 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" width=255 cellspacing="0" align="right" style="margin: 0 0 1em 1em; text-align:left; border-collapse:collapse; border:1px gray solid; font-size:95%; background:#f9f9f9" |+ <big><big>'''Ево Моралес'''</big></big> |- | style="background:#efefef" align="center" colspan=2 | [[Податотека:Evo Morales at COP15.jpg|250px]] |- !align=right|Претседател на: | [[Боливија]] |- !align=right|Стапил на должност: | [[22 јануари]] [[2006]] до [[10 ноември]] [[2019]] |- !align=right|Претходник: | Едуардо Родригес Велтзе |- !align=right|Наследник: | Џанин Ањес |- !align=right|Роден на: |[[26 октомври]] [[1959]] |- !align=right|Роден во: | Оринока, [[Оруро (департман)|Оруро]] |- !align=right|Професија: | Политичар, Синдикалец |- !align=right|Политичка партија: | [[Движење кон социјализам (Боливија)|Движење кон социјализам]] ''Movimiento al Socialismo'' (MAS) |} '''Ево Моралес''' (роден на [[26 октомври]] [[1959]]) — [[левица|лево-ориентиран]] боливиски политичар, поранешен претседател на [[Боливија]], од [[2006]] до [[2019]] година. Тој е првиот [[Ајмари|американски староседелец]] на чело на Боливија по освојувањето на земјата од [[Шпанија|шпанските]] освојувачи пред цели 450 години. Моралес е роден во рударскиот град Оринока. На почетокот од 1980-тите неговото семејство се преселува во Чапаре, во источниот дел од Боливија, каде што се занимава со [[земјоделство]], вклучително и со одгледување на [[кока]]. Во [[1997]] година е избран во Боливискиот парламент како претставник на провинцијата Чапаре, со освоени цели 70% од гласовите во неговата изборна единица. Неговиот углед како водач на боливиските одгледувачи на кока, на „кокалеросите“ постојано расте и на претседателските избори во [[2002]] година го доведе доста блиску до победа на изборите. На овие избори, на големо изненадување на традиционалните боливиски партии, Моралес го освои второто место, што беше прославено ширум [[Латинска Америка]] од страна на домородното население како голем успех. За неговиот успех на овие избори придонесоа и негативните коментари на американскиот амбасадор во Боливија, кој ги повика боливиските граѓани да не гласаат за Моралес, повик кој имаше јасен контраефект. Кога поради постојаното незадоволство од новата власт, изборите што беа планирани за [[2007]] година, беа закажани за декември 2005 година, Моралес се профилира за главен фаворит на изборите и победи со мнозинство од 54% од гласовите. На изборите голем успех постигна и неговата партија, [[Движење кон социјализам (Боливија)|Движењето кон социјализам]], која освои 72 од вкупно 130 мандати во Долниот дом. По доаѓањето на власт Моралес почна да спроведува повеќе социјални мерки. Ужива голема поддршка од повеќе левичарски водачи на латиноамерикански земји како [[Фидел Кастро]], [[Рафаел Кореја]], [[Даниел Ортега]], [[Луиш Игнасио Лула да Силва]], [[Нестор Кирхнер]] и особено од [[Венецуела|венецуелскиот]] претседател [[Уго Чавес]], со кого Моралес потпиша голем број договори за соработка. == Надворешни врски == * [https://www.marxists.org/makedonski/morales/2008/10-zapovedi.htm Ево Моралес, „Десет заповеди да се спаси планетата“] {{Биографија-никулец}} {{Боливија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Моралес, Ево}} [[Категорија:Ајмари]] [[Категорија:Боливиски политичари]] [[Категорија:Претседатели на Боливија]] [[Категорија:Социјалисти]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1959 година]] 4o77jb68pwooe76aule4kwl2epamjgk 0 8472 5536711 5485396 2026-04-09T22:02:23Z ~2026-22020-03 132115 5536711 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Општина Аеродром | settlement_type = [[Општини во Македонија|Општина]] | image_skyline = Аеродром-оптшина.jpg | image_alt = | image_caption = Второто седиште на Општина Аеродром | image_flag = Flag of Aerodrom Municipality, North Macedonia.svg | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = Coat of arms of Aerodrom Municipality, 2012-present.svg | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Map of Aerodrom Municipality, Macedonia.svg | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Македонија]] | subdivision_type1 = [[Региони во Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Скопски Регион|Скопски]] | subdivision_type2 = Посебна единица | subdivision_name2 = [[Град Скопје]] | established_title = Основање | established_date = 2004 година (со Закон)<br />12 април 2005 година (прво заседавање на општинскиот совет) | seat = [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]] | parts_type = Населени места | parts_style = 2 | p1 = [[Скопје]] (со населбите (8): [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]], [[Горно Лисиче]], [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]], [[Лисиче (населба во Скопје)|Лисиче]], [[Мичурин (Скопје)|Мичурин]], [[Ново Лисиче]], [[Острово (населба во Скопје)|Острово]], [[Реонски Центар]]), и селото [[Долно Лисиче]] | government_footnotes = | leader_party = [[ВМРО-ДПМНЕ]] | leader_title = Градоначалник | leader_name = [[Дејан Митески]] | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 21,85 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name="попис2021">{{наведена мрежна страница|url=https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie.aspx?rbrtxt=146|title=Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2021 - прв сет на податоци|publisher=[[Државен завод за статистика на Македонија]]|language=македонски|accessdate=30 март 2022}}</ref> | population_total = 77735 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Средноевропско време|CET]] | utc_offset1 = +01:00 | timezone1_DST = [[Средноевропско летно време|CEST]] | utc_offset1_DST = +02:00 | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = [[Повикувачки броеви во Македонија|Повикувачки број]] | area_code = +02 | iso_code = | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Регистарски таблички]] | blank_info = SK | website = {{URL|http://www.aerodrom.gov.mk/}} | footnotes = }} '''Општина Аеродром''' — [[Општини во Македонија|општина]] во рамки на [[Град Скопје]]. Таа била создадена со одделување од [[Општина Кисела Вода]], според новата територијална организација предвидена со законот од [[2004]] година. == Име на општината == Името на Општината е добиено по населбата [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]] (населба која пак го носи името според старата местоположба на [[Аеродром „Александар Велики“#Историја|скопскиот аеродром]]). Но иако името на општината е Аеродром, населбата Аеродром никогаш не била седиште на општината, туку првичното седиште било во населбата [[Мичурин (Скопје)|Мичурин]], а потоа во населбата [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]]. ==Историја== Пред да биде создадена Општина Аеродром, нејзината територија припаѓала на [[Општина Кисела Вода]]. Според Законот за територијална поделба од 2004 година, била создадена Општина Аеродром, како составна општина на [[Град Скопје]].<ref>{{нмс | author= | title=Закон за територијалната организација на локалната самоуправа во Република Македонија | url=http://www.slvesnik.com.mk/Issues/9D37AEDC6F890F40A8795ED71D0C72A9.pdf | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305181107/http://www.slvesnik.com.mk/Issues/9D37AEDC6F890F40A8795ED71D0C72A9.pdf | work= | pages=6 | issue=55 | publisher=[[Службен весник на Република Македонија]] | archivedate=2016-03-05 | date=16 август 2004 | accessdate=4 јули 2024 | url-status=live }}</ref> На 12 април 2005 година, за првпат била одржана седница на Советот на општината.<ref name="портрет">{{наведена мрежна страница | url=http://www.aerodrom.gov.mk/page/portret | title=Општина Аеродром, Портрет | date=2005 | publisher=[[Државен завод за статистика на Македонија]] | accessdate=23 мај 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170407015153/http://www.aerodrom.gov.mk/page/portret | archive-date=2017-04-07 | url-status=bot: unknown }}</ref> Во март 2015 година, општински власти го промениле своето седиште и се преселиле од населбата Мичурин и се сместиле во населбата [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]], под кирија во зградата на „Скопски пазар“.<ref>{{нмс | author= | title=Општина Аеродром се сели во зградата на „Скопски пазар“ | url=https://netpress.com.mk/opshtina-aerodrom-se-seli-vo-zgradata-na-skopski-pazar/ | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150330003455/http://netpress.com.mk/opshtina-aerodrom-se-seli-vo-zgradata-na-skopski-pazar/ | work= | pages=6 | issue=55 | publisher=netpress.com.mk | archivedate=30 март 2015 | date=27 март 2015 | accessdate=4 јули 2024 | url-status=live }}</ref> == Географија == [[Податотека:Aerodrom Municipality.svg|мини|245п|лево|Карта на општина Аеродром со катастарските општини (на сликата КО Горно Лисиче и КО Горно Лисиче-вонград, и КО Долно Лисиче и КО Долно Лисиче-вонград се споени. Исто така на сликата вели дека населеното место Горно Лисиче се наоѓа во КО Горно Лисиче, што не е точно бидејќи поголемиот дел на Горно Лисиче е во КО Кисела Вода 2).]] [[Податотека:Речен остров кај Трубарево 4.jpg|мини|лево|220п|Средорекот поделен mew ;3Општина Аеродром (КО Горно Лисиче вонград; горе лево) и Општина Гази Баба (КО Трубарево; доле десно).]] Граници на општината се следните: од мостот на железничката пруга на реката [[Вардар]], кој е тромеѓа на Општина Аеродром, [[Општина Центар|Центар]] и [[Општина Гази Баба|Гази Баба]] и се движи долж Транспортен центар „Скопје”, [[Железнички пруги во Македонија|железничката пруга]] во правец кон [[Велес]] (пругата Скопје-Велес е граница со [[Општина Кисела Вода]]), продолжува по надворешната граница на [[Катастарски општини во Македонија|катастарска општина]] Долно Лисиче до реката [[Вардар]] и свртува спротивно до мостот на железничката пруга на реката Вардар. Границата помеѓу општините Аеродром и Гази Баба не е целосно поставена на реката Вардар, односно границата го следи поранешниот [[водотек]] на [[Вардар]]. Тоа значи дека овие две општини имаат своја територија од двете страни на реката. Прекуречните територии се после завршувањето на кејот на Вардар, односно после мостот што го поврзува [[Трубарево]] и Дивтар Маало/[[Маџари]] со [[Горно Лисиче]], и завршуваат во атарот на [[Долно Лисиче]]. Вакви прекуречни територии ги има девет, од кои седум територии (кои се на левата страна на Вардар) се на Општина Аеродром, а две територии (кои се на десната страна на Вардар) се на Општина Гази Баба. Овие две општини, во истиот речен појас, делат еден [[речен остров]].<ref>{{нмс | author= | title=Графички регистар на улици и куќни броеви | url=https://address.katastar.gov.mk/AKNRegistar/ | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220626103506/https://address.katastar.gov.mk/AKNRegistar/ | work= | publisher=Катастар на Македонија | archivedate=2022-06-26 | date= | accessdate=28 јули 2024 | url-status=dead }}</ref><ref>{{нмс | author= | title=OSSP (пребарување по имотен лист/парцела) | url=https://ossp.katastar.gov.mk/OSSP/ | archiveurl= | work= | publisher=Катастар на Македонија | archivedate= | date= | accessdate=28 јули 2024 }}{{Мртва_врска|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Територијата на општината е 20 км², од кои урбан дел е 10,4 км² или 60%, а рурално земјиште 9,6 км² или 40%. Иако Општина Аеродром е составен дел од административната единица Град Скопје, не сите населени места во општината припаѓаат во [[Скопје]] како населено место. Исклучок е Долно Лисиче поради својот рурален статус. Општина Аеродром се состои од четири катастарски општини: * КО Кисела Вода 2 - во неа припаѓаат населбите [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]], [[Горно Лисиче]], [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]], [[Лисиче (населба во Скопје)|Лисиче]], [[Мичурин (Скопје)|Мичурин]], [[Ново Лисиче]], [[Острово (населба во Скопје)|Острово]], [[Реонски Центар]]. Оваа катастарска општина опфаќа територија и во Општина Кисела Вода. * КО Горно Лисиче - во неа припаѓаат неколку куќи источно од пругата која води кон Трубарево, како и [[Црква „Св. Апостоли Петар и Павле“ - Горно Лисиче|црквата „Св. Апостоли Петар и Павле“]]. Оваа катастарска општина опфаќа територија и во Општина Кисела Вода. * КО Горно Лисиче-вонград - источно од Горно Лисиче. Тоа е атарот на Горно Лисиче. Оваа катастарска општина опфаќа територија и во Општина Кисела Вода. * КО Долно Лисиче - во неа припаѓа самото населено место Долно Лисиче. * КО Долно Лисиче-вонград - тоа е атарот на Долно Лисиче. [[Податотека:Aenaselbi mk.png|center|400п|мини|Населбите во Општина Аеродром.]] == Стопанство == Број на фирми: *6.788 регистрирани деловни субјекти со пријавени работници (податокот е од Агенција за вработување). == Демографија == Вкупен број на население: 77.735 жители.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.stat.gov.mk/pdf/2022/2.1.22.10-mk-en.pdf|title=Попис 2021}}</ref> [[Пол]]: * женски: 40.582<ref name=":0" /> * машки: 37,153<ref name=":0" /> [[Народност]]: *[[Македонци]]: 66.245 - 85.22%<ref name=":0" /> *[[Македонски Срби|Срби]]: 2.155 - 2.77%<ref name=":0" /> *[[Македонски Албанци|Албанци]]: 851 - 1.09%<ref name=":0" /> *[[Македонски Власи|Власи]]: 652 - 0.84%<ref name=":0" /> *[[Македонски Турци|Турци]]: 464 - 0.60%<ref name=":0" /> *[[Македонски Роми|Роми]]: 459 - 0.59%<ref name=":0" /> *[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]]: 403 - 0.52%<ref name=":0" /> *Други: 1.157 - 1.49<ref name=":0" /> *Не се изјасниле: 5.349 - 6.88%<ref name=":0" />{{efn|Лица за кои податоците се преземени од административни извори (Голем дел од нив се по народност Македонци, но одлучиле да го бојкотираат пописот)}} Образование (за лица над 15 години): *без основно: 488{{факт}} *недовршено основно: 2264{{факт}} *основно: 9254{{факт}} *средно: 35078 {{факт}} *вишо: 2535{{факт}} *високо: 10603{{факт}} *магистри: 417{{факт}} *доктори: 274{{факт}} *возрасни кои учат ОУ: 20{{факт}} (невработени 13.000; 10% ВСС); домаќинства 21.495; станови (живеалишта) 23.754{{факт}} Според податоците заклучно со 2011 година, вкупниот број на ученици во Општина Аеродром во 2011 се зголемил за 9,9&nbsp;% во однос на вкупниот број на ученици во 2007. Аеродром е прва општина по зголемувањето на вкупниот број на ученици.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mkd.mk/96434/makedonija/vo-osnovnite-uchilista-za-10-godini-pomalku-duri-46-500-ucenici/ |title=Во основните училишта за 10 години дури 46.500 ученици помалку |accessdate=2013-02-08 |archive-date=2020-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025054453/https://www.mkd.mk/96434/makedonija/vo-osnovnite-uchilista-za-10-godini-pomalku-duri-46-500-ucenici |url-status=dead }}</ref> Според пописот од 2021 г.<ref name="ДЗС">{{наведена мрежна страница|url=https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie.aspx?rbrtxt=146/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Naselenie__ProcenkiNaselenie/126_Popis_Ops_NasPolStar3112_mk.px/table/tableViewLayout2/?rxid=46ee0f64-2992-4b45-a2d9-cb4e5f7ec5ef|title=Население во Република Македонија на 31.12 по специфични возрасни групи, по пол, по општини, по години|publisher=[[Државен завод за статистика на Република Македонија]]|accessdate=2 мај 2018}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> општината брои 81.338 жители, и со тоа е една од поголемите општини по населеност во земјата. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Народност!! width="100px" | Број!! width="100px" |Удел (%) |- | [[Македонци]] | 69.278 | 85,17 |- | [[Албанци]] | 1.010 | 1,24 |- | [[Турци]] | 519 | 0,64 |- | [[Роми]] | 495 | 0,61 |- | [[Власи]] | 673 | 0,83 |- | [[Срби]] | 2.236 | 2,75 |- | [[Бошњаци]] | 452 | 0.56 |- |Други неспомнати | 1.305 | 1,60 |- |Не се изјасниле | 68 | 0,08 |- |Непознато | 54 | 0,07 |- |Лица за кои податоците се преземени од административни извори | 5.248 | 6.45 |- |} == Општествени установи == * [[ОУ „Лазо Ангеловски“ - Аеродром|ОУ „Лазо Ангеловски“]] * [[ОУ „Ѓорги Пулевски“ - Аеродром|ОУ „Ѓорѓи Пулевски“]] * [[ОУ „Љубен Лапе“ - Аеродром|ОУ „Љубен Лапе“]] * [[ОУ „Блаже Конески“ - Аеродром|ОУ „Блаже Конески“]] * [[ОУ „Димитар Македонски“ - Аеродром|ОУ „Димитар Македонски“]] * [[ОУ „Гоце Делчев“ - Горно Лисиче|ОУ „Гоце Делчев“]] * [[ОУ „Александар Македонски“ - Реонски Центар|ОУ „Александар Македонски“]] == Самоуправа и политика == Во 2017 година, општината имала вкупно 976 вработени, од кои 109 биле вработени во општинската администрација, а останатите во општинските јавни [[Претпријатие|претпријатија]].<ref>„Мора ли Шилегов да прима 101 нов работник, кога на располагање има 7.620?“, ''Скопско Ехо'', бр. 75, 7.6.2018, стр. 4-5.</ref> Тековен [[градоначалник]] на Општина Аеродром е [[Дејан Митески]] од редовите на [[ВМРО-ДПМНЕ]]. Тој бил избран на [[Локални избори во Македонија (2025)|локалните избори од 2025 година]] за мандат од четири години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://drive.google.com/file/d/11Zj37HZKLiwCsnfgIdmBWa-I1br_d7VW/view|title= Дополнување на Заклучок за конечност на резултати од гласањето во втор круг за Локалните Избори 2025 година одржани на 02.11.2025 година |date=6 ноември 2025|work=[[Државна изборна комисија на Македонија]]|accessdate=8 ноември 2025}}</ref> Согласно одлука на [[Влада на Македонија|Владата на Македонија]] од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 27 члена.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dejure.mk/zakon/odluka-za-utvrduvanje-na-brojot-na-chlenovite-na-sovetite-na-opshtinite-vo-republika-severna-makedonija|title=Дејуре, платформа за консолидирање на закони.|work=dejure.mk|accessdate=2025-11-08}}</ref> Според локалните избори од 2025 година, членовите на советот според политичката припадност за мандатот 2025-2029, биле: [[Податотека:2025 Aerodrom Municipal Council Election.svg|thumb|300px|center| {{легенда|#ff6600|[[ВМРО-ДПМНЕ]]: 15 места}} {{легенда|#ff0000|[[Левица (политичка партија)|Левица]]: 6 места}} {{легенда|#bf1e24|[[СДСМ]]: 5 места}} {{легенда|#669ddf|[[ЗНАМ]]: 1 место}}]] === Досегашни градоначалници === Досегашни градоначалници на Општина Аеродром биле:<ref>[http://www.aerodrom.gov.mk/page/prethodni-gradonachalnici „Општина Аеродром, Досегашни градоначалници“]</ref> * [[Кирил Тодоровски]] (2005-2009) * [[Југослав Зибероски]] (заменик градоначалник) (2008) * [[Ивица Коневски]] (2009-2017) * [[Златко Марин]] (СДСМ) (2017-2021) - тој бил избран на [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори од 2017 година]] за мандат од четири години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sec.mk/mandati-za-gradonachalnici-i-sovet-lokalni-izbori-2017/|title=Мандати за градоначалници и совет во РМ – Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=[[Државна изборна комисија на Македонија]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=18 октомври 2017}}</ref> * [[Тимчо Муцунски]] (ВМРО-ДПМНЕ) (2021-2024) - тој бил избран на [[Локални избори во Македонија (2021)|локалните избори од 221 година]] за мандат од четири години. Но поради стапувањето на функцијата [[Министер за надворешни работи на Македонија|министер за надворешни работи]] во јуни 2024 година, тој се повлекол како градоначалник. * [[Дејан Митески]] (ВМРО-ДПМНЕ) (заменик градоначалник) (2024-)<ref>{{нмс | author= | title=Дејан Митески е заменик-градоначалник на Општина Аеродром | url=http://www.aerodrom.gov.mk/vest/9257 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20240704201416/http://www.aerodrom.gov.mk/vest/9257 | work= | publisher=[[Општина Аеродром]] | archivedate=4 јули 2024 | date=28 јуни 2024 | accessdate= 4 јули 2024}}</ref> ===Месни и урбани заедници=== [[Податотека:NovoLisice.jpg|мини|десно|200п|Графички дел од деталниот урбанистички план за Урбана Зона А од населбата Ново Лисиче во општина Аеродром. Со различните бои се претставени различните зони, и во табелата од десната страна се наведени сите елементи од планот.]] Општина Аеродром се состои од десет урбани и една месна заедница:<ref>{{нмс | author= | title=Урбани заедници | url=http://www.aerodrom.gov.mk/page/urbani-zaednici | archiveurl=https://web.archive.org/web/20240603204551/http://aerodrom.gov.mk/page/urbani-zaednici | work= | publisher=[[Општина Аеродром]] | archivedate=3 јуни 2024 | date= | accessdate= 4 јули 2024}}</ref> * УЗ Бисер - северниот дел на населбата [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]]. * УЗ Стар Аеродром - јужниот дел на населба Аеродром. * УЗ Горно Лисиче - Запад * УЗ Горно Лисиче - Југ * УЗ Горно Лисиче - Север * УЗ Јане Сандански * УЗ Мичурин * УЗ Населба Лисиче * УЗ Ново Лисиче * УЗ Острово * МЗ Долно Лисиче == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Детската улица во Ново Лисиче.jpg|200px|right|thumb|Познатата „Детска улица“ во [[Ново Лисиче]].]] [[Податотека:Св. Илија Аеродром.jpg|мини|Црквата Св. Илија во Аеродром]] [[Податотека:Св. Илија-Аеродром.jpg|мини|Црквата Св. Илија во Аеродром]] == Редовни настани == * [[Илинденски марш Горно Лисиче-Крушево]] - коњанички марш по повод празникот Илинден. Започнува на крајот на јули. * Велигденски денови - културно-уметничка и верска манифестацијата по повод празникот Велигден. Одржувана е во [[Црква „Св. Апостоли Петар и Павле“ - Горно Лисиче|црквата „Св. Апостоли Петар и Павле“]] во [[Горно Лисиче]]. == Личности == == Култура и спорт == * [[КК МЗТ Скопје|Кошаркарски клуб МЗТ Аеродром]] == Иселеништво == ==Галерија== <gallery> Податотека:Општина Аеродром.jpg|мини|Панорама на Општината Аеродром Податотека:Pogled na Aerodorm.jpg|Погелд на [[Џевахир Скај Сити|висококатниците]] во населба Аеродром Податотека:Мајчин Дом.jpg|мини|Ортопедската клиника „Мајчин дом“ Податотека:ОУ ЃП.jpg|мини|ОУ „Ѓорѓија Пулевски“, населба Јане Сандански Податотека:ОУ БК.jpg|мини|ОУ „Блаже Конески“, населба Мичурин Податотека:Skopje FF (36).JPG|Паркот „Јане Сандански“, населба Јане Сандански Податотека:Spomenikot na Jane Sandanski vo Aerodrom.jpg|Споменикот на [[Јане Сандански]] Податотека:Св. Никола - Јане Сандански (4).JPG|мини|Црквата „Св. Никола“ Податотека:Св. Никола - Јане Сандански (6).JPG|мини|Црквата „Св. Никола“ Податотека:Тројца јерарси-Скопје.jpg|мини|Црквата „Тројца јерарси“ Податотека:Park na Ezerata 04.JPG|Паркот на езерата Податотека:Спортски центар „Јане Сандански“.jpg|Спортскиот центар „Јане Сандански“ Податотека:Аеродром-бул ЈС.jpg|мини|Булеварот „Јане Сандански“ Податотека:Аеродром8.jpg|мини|Мотив од населбата Јане Сандански Податотека:Аеродром9.jpg|мини|Мотив од населбата Јане Сандански Податотека:Biser_Aerodrom.jpg|Трговскиот центар „Бисер“, населба Аеродром, 2006 година Податотека:Аеродром-Бисер.jpg|мини|Трговскиот центар „Бисер“, 2024 година Податотека:Аеродром-Капитол.jpg|мини|Трговскиот центар „Капитол“, населба Јане Сандански Податотека:Аеродром-Капитол2.jpg|мини|Трговскиот центар „Капитол“ Tower in Skopje.jpg|Висококатница во Аеродром Податотека:Воените кули-Аеродром.jpg|мини|Воените кули во населбата Аеродром Податотека:Аеродром1.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром2.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром3.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром4.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром5.jpg|мини|Булеварот „Васко Карангелески“ </gallery> == Белешки == <references group="б" responsive="1"></references> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Aerodrom Municipality}} * [http://www.aerodrom.gov.mk/ Портал на Општина Аеродром] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210925211322/http://www.aerodrom.gov.mk/ |date=2021-09-25 }} * [http://abv.mk/company.aspx?id=28792 Општина Аеродром во „АБВ - деловен именик“]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Општина Аеродром}} {{Општини во Република Македонија}} [[Категорија:Општина Аеродром| ]] ccrvhenahwixfg38yfgwpnflhowcqum 5536764 5536711 2026-04-10T07:54:49Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-22020-03|~2026-22020-03]]) и ја поврати преработката 5485396 на Dandarmkd 5536764 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Општина Аеродром | settlement_type = [[Општини во Македонија|Општина]] | image_skyline = Аеродром-оптшина.jpg | image_alt = | image_caption = Второто седиште на Општина Аеродром | image_flag = Flag of Aerodrom Municipality, North Macedonia.svg | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = Coat of arms of Aerodrom Municipality, 2012-present.svg | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Map of Aerodrom Municipality, Macedonia.svg | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Македонија]] | subdivision_type1 = [[Региони во Македонија|Регион]] | subdivision_name1 = [[Скопски Регион|Скопски]] | subdivision_type2 = Посебна единица | subdivision_name2 = [[Град Скопје]] | established_title = Основање | established_date = 2004 година (со Закон)<br />12 април 2005 година (прво заседавање на општинскиот совет) | seat = [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]] | parts_type = Населени места | parts_style = 2 | p1 = [[Скопје]] (со населбите (8): [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]], [[Горно Лисиче]], [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]], [[Лисиче (населба во Скопје)|Лисиче]], [[Мичурин (Скопје)|Мичурин]], [[Ново Лисиче]], [[Острово (населба во Скопје)|Острово]], [[Реонски Центар]]), и селото [[Долно Лисиче]] | government_footnotes = | leader_party = [[ВМРО-ДПМНЕ]] | leader_title = Градоначалник | leader_name = [[Дејан Митески]] | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 21,85 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name="попис2021">{{наведена мрежна страница|url=https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie.aspx?rbrtxt=146|title=Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2021 - прв сет на податоци|publisher=[[Државен завод за статистика на Македонија]]|language=македонски|accessdate=30 март 2022}}</ref> | population_total = 77735 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Средноевропско време|CET]] | utc_offset1 = +01:00 | timezone1_DST = [[Средноевропско летно време|CEST]] | utc_offset1_DST = +02:00 | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = [[Повикувачки броеви во Македонија|Повикувачки број]] | area_code = +02 | iso_code = | blank_name = [[Автомобилски регистарски таблички во Македонија|Регистарски таблички]] | blank_info = SK | website = {{URL|http://www.aerodrom.gov.mk/}} | footnotes = }} '''Општина Аеродром''' — [[Општини во Македонија|општина]] во рамки на [[Град Скопје]]. Таа била создадена со одделување од [[Општина Кисела Вода]], според новата територијална организација предвидена со законот од [[2004]] година. == Име на општината == Името на Општината е добиено по населбата [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]] (населба која пак го носи името според старата местоположба на [[Аеродром „Александар Велики“#Историја|скопскиот аеродром]]). Но иако името на општината е Аеродром, населбата Аеродром никогаш не била седиште на општината, туку првичното седиште било во населбата [[Мичурин (Скопје)|Мичурин]], а потоа во населбата [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]]. ==Историја== Пред да биде создадена Општина Аеродром, нејзината територија припаѓала на [[Општина Кисела Вода]]. Според Законот за територијална поделба од 2004 година, била создадена Општина Аеродром, како составна општина на [[Град Скопје]].<ref>{{нмс | author= | title=Закон за територијалната организација на локалната самоуправа во Република Македонија | url=http://www.slvesnik.com.mk/Issues/9D37AEDC6F890F40A8795ED71D0C72A9.pdf | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305181107/http://www.slvesnik.com.mk/Issues/9D37AEDC6F890F40A8795ED71D0C72A9.pdf | work= | pages=6 | issue=55 | publisher=[[Службен весник на Република Македонија]] | archivedate=2016-03-05 | date=16 август 2004 | accessdate=4 јули 2024 | url-status=live }}</ref> На 12 април 2005 година, за првпат била одржана седница на Советот на општината.<ref name="портрет">{{наведена мрежна страница | url=http://www.aerodrom.gov.mk/page/portret | title=Општина Аеродром, Портрет | date=2005 | publisher=[[Државен завод за статистика на Македонија]] | accessdate=23 мај 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170407015153/http://www.aerodrom.gov.mk/page/portret | archive-date=2017-04-07 | url-status=bot: unknown }}</ref> Во март 2015 година, општински власти го промениле своето седиште и се преселиле од населбата Мичурин и се сместиле во населбата [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]], под кирија во зградата на „Скопски пазар“.<ref>{{нмс | author= | title=Општина Аеродром се сели во зградата на „Скопски пазар“ | url=https://netpress.com.mk/opshtina-aerodrom-se-seli-vo-zgradata-na-skopski-pazar/ | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150330003455/http://netpress.com.mk/opshtina-aerodrom-se-seli-vo-zgradata-na-skopski-pazar/ | work= | pages=6 | issue=55 | publisher=netpress.com.mk | archivedate=30 март 2015 | date=27 март 2015 | accessdate=4 јули 2024 | url-status=live }}</ref> == Географија == [[Податотека:Aerodrom Municipality.svg|мини|245п|лево|Карта на општина Аеродром со катастарските општини (на сликата КО Горно Лисиче и КО Горно Лисиче-вонград, и КО Долно Лисиче и КО Долно Лисиче-вонград се споени. Исто така на сликата вели дека населеното место Горно Лисиче се наоѓа во КО Горно Лисиче, што не е точно бидејќи поголемиот дел на Горно Лисиче е во КО Кисела Вода 2).]] [[Податотека:Речен остров кај Трубарево 4.jpg|мини|лево|220п|Средорекот поделен меѓу Општина Аеродром (КО Горно Лисиче вонград; горе лево) и Општина Гази Баба (КО Трубарево; доле десно).]] Граници на општината се следните: од мостот на железничката пруга на реката [[Вардар]], кој е тромеѓа на Општина Аеродром, [[Општина Центар|Центар]] и [[Општина Гази Баба|Гази Баба]] и се движи долж Транспортен центар „Скопје”, [[Железнички пруги во Македонија|железничката пруга]] во правец кон [[Велес]] (пругата Скопје-Велес е граница со [[Општина Кисела Вода]]), продолжува по надворешната граница на [[Катастарски општини во Македонија|катастарска општина]] Долно Лисиче до реката [[Вардар]] и свртува спротивно до мостот на железничката пруга на реката Вардар. Границата помеѓу општините Аеродром и Гази Баба не е целосно поставена на реката Вардар, односно границата го следи поранешниот [[водотек]] на [[Вардар]]. Тоа значи дека овие две општини имаат своја територија од двете страни на реката. Прекуречните територии се после завршувањето на кејот на Вардар, односно после мостот што го поврзува [[Трубарево]] и Дивтар Маало/[[Маџари]] со [[Горно Лисиче]], и завршуваат во атарот на [[Долно Лисиче]]. Вакви прекуречни територии ги има девет, од кои седум територии (кои се на левата страна на Вардар) се на Општина Аеродром, а две територии (кои се на десната страна на Вардар) се на Општина Гази Баба. Овие две општини, во истиот речен појас, делат еден [[речен остров]].<ref>{{нмс | author= | title=Графички регистар на улици и куќни броеви | url=https://address.katastar.gov.mk/AKNRegistar/ | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220626103506/https://address.katastar.gov.mk/AKNRegistar/ | work= | publisher=Катастар на Македонија | archivedate=2022-06-26 | date= | accessdate=28 јули 2024 | url-status=dead }}</ref><ref>{{нмс | author= | title=OSSP (пребарување по имотен лист/парцела) | url=https://ossp.katastar.gov.mk/OSSP/ | archiveurl= | work= | publisher=Катастар на Македонија | archivedate= | date= | accessdate=28 јули 2024 }}{{Мртва_врска|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Територијата на општината е 20 км², од кои урбан дел е 10,4 км² или 60%, а рурално земјиште 9,6 км² или 40%. Иако Општина Аеродром е составен дел од административната единица Град Скопје, не сите населени места во општината припаѓаат во [[Скопје]] како населено место. Исклучок е Долно Лисиче поради својот рурален статус. Општина Аеродром се состои од четири катастарски општини: * КО Кисела Вода 2 - во неа припаѓаат населбите [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]], [[Горно Лисиче]], [[Јане Сандански (населба)|Јане Сандански]], [[Лисиче (населба во Скопје)|Лисиче]], [[Мичурин (Скопје)|Мичурин]], [[Ново Лисиче]], [[Острово (населба во Скопје)|Острово]], [[Реонски Центар]]. Оваа катастарска општина опфаќа територија и во Општина Кисела Вода. * КО Горно Лисиче - во неа припаѓаат неколку куќи источно од пругата која води кон Трубарево, како и [[Црква „Св. Апостоли Петар и Павле“ - Горно Лисиче|црквата „Св. Апостоли Петар и Павле“]]. Оваа катастарска општина опфаќа територија и во Општина Кисела Вода. * КО Горно Лисиче-вонград - источно од Горно Лисиче. Тоа е атарот на Горно Лисиче. Оваа катастарска општина опфаќа територија и во Општина Кисела Вода. * КО Долно Лисиче - во неа припаѓа самото населено место Долно Лисиче. * КО Долно Лисиче-вонград - тоа е атарот на Долно Лисиче. [[Податотека:Aenaselbi mk.png|center|400п|мини|Населбите во Општина Аеродром.]] == Стопанство == Број на фирми: *6.788 регистрирани деловни субјекти со пријавени работници (податокот е од Агенција за вработување). == Демографија == Вкупен број на население: 77.735 жители.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.stat.gov.mk/pdf/2022/2.1.22.10-mk-en.pdf|title=Попис 2021}}</ref> [[Пол]]: * женски: 40.582<ref name=":0" /> * машки: 37,153<ref name=":0" /> [[Народност]]: *[[Македонци]]: 66.245 - 85.22%<ref name=":0" /> *[[Македонски Срби|Срби]]: 2.155 - 2.77%<ref name=":0" /> *[[Македонски Албанци|Албанци]]: 851 - 1.09%<ref name=":0" /> *[[Македонски Власи|Власи]]: 652 - 0.84%<ref name=":0" /> *[[Македонски Турци|Турци]]: 464 - 0.60%<ref name=":0" /> *[[Македонски Роми|Роми]]: 459 - 0.59%<ref name=":0" /> *[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]]: 403 - 0.52%<ref name=":0" /> *Други: 1.157 - 1.49<ref name=":0" /> *Не се изјасниле: 5.349 - 6.88%<ref name=":0" />{{efn|Лица за кои податоците се преземени од административни извори (Голем дел од нив се по народност Македонци, но одлучиле да го бојкотираат пописот)}} Образование (за лица над 15 години): *без основно: 488{{факт}} *недовршено основно: 2264{{факт}} *основно: 9254{{факт}} *средно: 35078 {{факт}} *вишо: 2535{{факт}} *високо: 10603{{факт}} *магистри: 417{{факт}} *доктори: 274{{факт}} *возрасни кои учат ОУ: 20{{факт}} (невработени 13.000; 10% ВСС); домаќинства 21.495; станови (живеалишта) 23.754{{факт}} Според податоците заклучно со 2011 година, вкупниот број на ученици во Општина Аеродром во 2011 се зголемил за 9,9&nbsp;% во однос на вкупниот број на ученици во 2007. Аеродром е прва општина по зголемувањето на вкупниот број на ученици.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mkd.mk/96434/makedonija/vo-osnovnite-uchilista-za-10-godini-pomalku-duri-46-500-ucenici/ |title=Во основните училишта за 10 години дури 46.500 ученици помалку |accessdate=2013-02-08 |archive-date=2020-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025054453/https://www.mkd.mk/96434/makedonija/vo-osnovnite-uchilista-za-10-godini-pomalku-duri-46-500-ucenici |url-status=dead }}</ref> Според пописот од 2021 г.<ref name="ДЗС">{{наведена мрежна страница|url=https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie.aspx?rbrtxt=146/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Naselenie__ProcenkiNaselenie/126_Popis_Ops_NasPolStar3112_mk.px/table/tableViewLayout2/?rxid=46ee0f64-2992-4b45-a2d9-cb4e5f7ec5ef|title=Население во Република Македонија на 31.12 по специфични возрасни групи, по пол, по општини, по години|publisher=[[Државен завод за статистика на Република Македонија]]|accessdate=2 мај 2018}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> општината брои 81.338 жители, и со тоа е една од поголемите општини по населеност во земјата. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|Народност!! width="100px" | Број!! width="100px" |Удел (%) |- | [[Македонци]] | 69.278 | 85,17 |- | [[Албанци]] | 1.010 | 1,24 |- | [[Турци]] | 519 | 0,64 |- | [[Роми]] | 495 | 0,61 |- | [[Власи]] | 673 | 0,83 |- | [[Срби]] | 2.236 | 2,75 |- | [[Бошњаци]] | 452 | 0.56 |- |Други неспомнати | 1.305 | 1,60 |- |Не се изјасниле | 68 | 0,08 |- |Непознато | 54 | 0,07 |- |Лица за кои податоците се преземени од административни извори | 5.248 | 6.45 |- |} == Општествени установи == * [[ОУ „Лазо Ангеловски“ - Аеродром|ОУ „Лазо Ангеловски“]] * [[ОУ „Ѓорги Пулевски“ - Аеродром|ОУ „Ѓорѓи Пулевски“]] * [[ОУ „Љубен Лапе“ - Аеродром|ОУ „Љубен Лапе“]] * [[ОУ „Блаже Конески“ - Аеродром|ОУ „Блаже Конески“]] * [[ОУ „Димитар Македонски“ - Аеродром|ОУ „Димитар Македонски“]] * [[ОУ „Гоце Делчев“ - Горно Лисиче|ОУ „Гоце Делчев“]] * [[ОУ „Александар Македонски“ - Реонски Центар|ОУ „Александар Македонски“]] == Самоуправа и политика == Во 2017 година, општината имала вкупно 976 вработени, од кои 109 биле вработени во општинската администрација, а останатите во општинските јавни [[Претпријатие|претпријатија]].<ref>„Мора ли Шилегов да прима 101 нов работник, кога на располагање има 7.620?“, ''Скопско Ехо'', бр. 75, 7.6.2018, стр. 4-5.</ref> Тековен [[градоначалник]] на Општина Аеродром е [[Дејан Митески]] од редовите на [[ВМРО-ДПМНЕ]]. Тој бил избран на [[Локални избори во Македонија (2025)|локалните избори од 2025 година]] за мандат од четири години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://drive.google.com/file/d/11Zj37HZKLiwCsnfgIdmBWa-I1br_d7VW/view|title= Дополнување на Заклучок за конечност на резултати од гласањето во втор круг за Локалните Избори 2025 година одржани на 02.11.2025 година |date=6 ноември 2025|work=[[Државна изборна комисија на Македонија]]|accessdate=8 ноември 2025}}</ref> Согласно одлука на [[Влада на Македонија|Владата на Македонија]] од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 27 члена.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dejure.mk/zakon/odluka-za-utvrduvanje-na-brojot-na-chlenovite-na-sovetite-na-opshtinite-vo-republika-severna-makedonija|title=Дејуре, платформа за консолидирање на закони.|work=dejure.mk|accessdate=2025-11-08}}</ref> Според локалните избори од 2025 година, членовите на советот според политичката припадност за мандатот 2025-2029, биле: [[Податотека:2025 Aerodrom Municipal Council Election.svg|thumb|300px|center| {{легенда|#ff6600|[[ВМРО-ДПМНЕ]]: 15 места}} {{легенда|#ff0000|[[Левица (политичка партија)|Левица]]: 6 места}} {{легенда|#bf1e24|[[СДСМ]]: 5 места}} {{легенда|#669ddf|[[ЗНАМ]]: 1 место}}]] === Досегашни градоначалници === Досегашни градоначалници на Општина Аеродром биле:<ref>[http://www.aerodrom.gov.mk/page/prethodni-gradonachalnici „Општина Аеродром, Досегашни градоначалници“]</ref> * [[Кирил Тодоровски]] (2005-2009) * [[Југослав Зибероски]] (заменик градоначалник) (2008) * [[Ивица Коневски]] (2009-2017) * [[Златко Марин]] (СДСМ) (2017-2021) - тој бил избран на [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори од 2017 година]] за мандат од четири години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sec.mk/mandati-za-gradonachalnici-i-sovet-lokalni-izbori-2017/|title=Мандати за градоначалници и совет во РМ – Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=[[Државна изборна комисија на Македонија]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=18 октомври 2017}}</ref> * [[Тимчо Муцунски]] (ВМРО-ДПМНЕ) (2021-2024) - тој бил избран на [[Локални избори во Македонија (2021)|локалните избори од 221 година]] за мандат од четири години. Но поради стапувањето на функцијата [[Министер за надворешни работи на Македонија|министер за надворешни работи]] во јуни 2024 година, тој се повлекол како градоначалник. * [[Дејан Митески]] (ВМРО-ДПМНЕ) (заменик градоначалник) (2024-)<ref>{{нмс | author= | title=Дејан Митески е заменик-градоначалник на Општина Аеродром | url=http://www.aerodrom.gov.mk/vest/9257 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20240704201416/http://www.aerodrom.gov.mk/vest/9257 | work= | publisher=[[Општина Аеродром]] | archivedate=4 јули 2024 | date=28 јуни 2024 | accessdate= 4 јули 2024}}</ref> ===Месни и урбани заедници=== [[Податотека:NovoLisice.jpg|мини|десно|200п|Графички дел од деталниот урбанистички план за Урбана Зона А од населбата Ново Лисиче во општина Аеродром. Со различните бои се претставени различните зони, и во табелата од десната страна се наведени сите елементи од планот.]] Општина Аеродром се состои од десет урбани и една месна заедница:<ref>{{нмс | author= | title=Урбани заедници | url=http://www.aerodrom.gov.mk/page/urbani-zaednici | archiveurl=https://web.archive.org/web/20240603204551/http://aerodrom.gov.mk/page/urbani-zaednici | work= | publisher=[[Општина Аеродром]] | archivedate=3 јуни 2024 | date= | accessdate= 4 јули 2024}}</ref> * УЗ Бисер - северниот дел на населбата [[Аеродром (населба во Скопје)|Аеродром]]. * УЗ Стар Аеродром - јужниот дел на населба Аеродром. * УЗ Горно Лисиче - Запад * УЗ Горно Лисиче - Југ * УЗ Горно Лисиче - Север * УЗ Јане Сандански * УЗ Мичурин * УЗ Населба Лисиче * УЗ Ново Лисиче * УЗ Острово * МЗ Долно Лисиче == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Детската улица во Ново Лисиче.jpg|200px|right|thumb|Познатата „Детска улица“ во [[Ново Лисиче]].]] [[Податотека:Св. Илија Аеродром.jpg|мини|Црквата Св. Илија во Аеродром]] [[Податотека:Св. Илија-Аеродром.jpg|мини|Црквата Св. Илија во Аеродром]] == Редовни настани == * [[Илинденски марш Горно Лисиче-Крушево]] - коњанички марш по повод празникот Илинден. Започнува на крајот на јули. * Велигденски денови - културно-уметничка и верска манифестацијата по повод празникот Велигден. Одржувана е во [[Црква „Св. Апостоли Петар и Павле“ - Горно Лисиче|црквата „Св. Апостоли Петар и Павле“]] во [[Горно Лисиче]]. == Личности == == Култура и спорт == * [[КК МЗТ Скопје|Кошаркарски клуб МЗТ Аеродром]] == Иселеништво == ==Галерија== <gallery> Податотека:Општина Аеродром.jpg|мини|Панорама на Општината Аеродром Податотека:Pogled na Aerodorm.jpg|Погелд на [[Џевахир Скај Сити|висококатниците]] во населба Аеродром Податотека:Мајчин Дом.jpg|мини|Ортопедската клиника „Мајчин дом“ Податотека:ОУ ЃП.jpg|мини|ОУ „Ѓорѓија Пулевски“, населба Јане Сандански Податотека:ОУ БК.jpg|мини|ОУ „Блаже Конески“, населба Мичурин Податотека:Skopje FF (36).JPG|Паркот „Јане Сандански“, населба Јане Сандански Податотека:Spomenikot na Jane Sandanski vo Aerodrom.jpg|Споменикот на [[Јане Сандански]] Податотека:Св. Никола - Јане Сандански (4).JPG|мини|Црквата „Св. Никола“ Податотека:Св. Никола - Јане Сандански (6).JPG|мини|Црквата „Св. Никола“ Податотека:Тројца јерарси-Скопје.jpg|мини|Црквата „Тројца јерарси“ Податотека:Park na Ezerata 04.JPG|Паркот на езерата Податотека:Спортски центар „Јане Сандански“.jpg|Спортскиот центар „Јане Сандански“ Податотека:Аеродром-бул ЈС.jpg|мини|Булеварот „Јане Сандански“ Податотека:Аеродром8.jpg|мини|Мотив од населбата Јане Сандански Податотека:Аеродром9.jpg|мини|Мотив од населбата Јане Сандански Податотека:Biser_Aerodrom.jpg|Трговскиот центар „Бисер“, населба Аеродром, 2006 година Податотека:Аеродром-Бисер.jpg|мини|Трговскиот центар „Бисер“, 2024 година Податотека:Аеродром-Капитол.jpg|мини|Трговскиот центар „Капитол“, населба Јане Сандански Податотека:Аеродром-Капитол2.jpg|мини|Трговскиот центар „Капитол“ Tower in Skopje.jpg|Висококатница во Аеродром Податотека:Воените кули-Аеродром.jpg|мини|Воените кули во населбата Аеродром Податотека:Аеродром1.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром2.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром3.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром4.jpg|мини|Мотив од населбата Аеродром Податотека:Аеродром5.jpg|мини|Булеварот „Васко Карангелески“ </gallery> == Белешки == <references group="б" responsive="1"></references> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Aerodrom Municipality}} * [http://www.aerodrom.gov.mk/ Портал на Општина Аеродром] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210925211322/http://www.aerodrom.gov.mk/ |date=2021-09-25 }} * [http://abv.mk/company.aspx?id=28792 Општина Аеродром во „АБВ - деловен именик“]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Општина Аеродром}} {{Општини во Република Македонија}} [[Категорија:Општина Аеродром| ]] h7d803okd2d5igoiuw58fbpqbgrd83n 0 8638 5536727 4928650 2026-04-09T22:21:53Z Dandarmkd 31127 5536727 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} [[Податотека:Autoprotolyse eau.svg|мини|Автопротолиза на вода, давајќи јони на хидроксид и хидрониум]] '''Автојонизацијата на водата''' е [[хемиска реакција]] во која две водни [[молекула|молекули]] реагираат, притоа образувајќи [[хидрониум]] [[јон]] (H₃O⁺) и [[хидроксид]]ен јон (OH^-): :<math>H_2O_{(l)}+H_2O_{(l)} \Leftrightarrow H_3O^+_{(aq)} + OH^-_{(aq)}</math> Оваа реакција е исто така позната и како самојонизација или автодисоцијација на водата. Таа е пример за [[автопротолиза]] и зависи од [[Амфотерност|амфотерната]] природа на водата. Чистата вода не е само едноставна колекција од H₂O молекули. Дури и во чистата вода, осетливи прибори можат да детектираат многу мала [[електрична спроводливост]] од 0,055 [[Сименс (единица)|µS]]. Според теориите на [[Сванте Арениус]], ова е резултат на присуството на јоните. [[Категорија:Јонизација]] [[Категорија:Хемија на водата]] [[Категорија:Рамнотежна хемија]] [[Категорија:Хемија на киселините и базите]] 9u1mzsj0tjnwdaiqudw1ur3cztt9psq 0 10415 5536615 5535896 2026-04-09T18:58:11Z Ehrlich91 24281 5536615 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Магарево | слика = Воздушен поглед на Магарево.jpg | големина на слика = 300п | опис = Воздушен поглед на селото Магарево | општина = {{општинскигрб|Општина Битола}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Пелагонија]] | население = 81 | година = 2021 | поштенски број = 7205 | повикувачки број = 047 | надморска височина = | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=2 | lat_sec=33 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=14 | lon_sec=12 | слава = | мрежно место = | карта = Магарево во Општина Битола.svg }} '''Магарево''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]]. На почетокот на {{римски|20}} век, Магарево имало 2.400 жители и заедно со соседното [[Трново (Битолско)|Трново]] (со кое се скоро целосно споени) наликувале на [[паланка]] со околу 6.600 жители,<ref name=":0"/> во кој имало повеќе дуќани, пазарен ден и неколку текстилни мануфактурни работилници. И двете села биле иселени за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], а голем дел од куќите биле разрушени од бомбардирањето, бидејќи тука поминувала фронтовската линија.<ref name=":1"/> == Потекло и значење на името == За името на селото има легенда која зборува дека пред многу години, некој жител со своето [[магаре]] во кошеви носел разни трња, меѓутоа кошевите се превртиле и се истркалале и местото каде останало магарето го завикал '''Магарево''', а местото каде се истркалале кошевите со трња го завикале [[Трново (Битолско)|Трново]].<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=146|title=Мој Роден Крај|work=www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-04-09|archive-date=2026-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719152530/http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=146|url-status=bot: unknown}}</ref> == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во западниот дел на територијата на [[Општина Битола]], чиј атар се издига дури до сртот на планината [[Баба (планина)|Баба]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=9 април 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=186}}</ref> Селото е планинско, сместено на надморска височина од 1.040 метри, а од градот Битола е оддалечено околу девет километри.<ref name="енциклопедија" /> До селото води асфалтен пат, кој се двои од [[Регионален пат 2331|регионалниот пат 2331]], кој води до селото [[Нижеполе]]. Магарево до [[Прва светска војна|Првата светска војна]] било едно од најпознатите села во околината на Битола. Се наоѓа во подножјето на Баба Планина, недалеку од стариот пат кој водел за Албанија. Во минатото, водата за пиење се добивала од чешми: Гунели, Марли, Џафка, Јака и Црква. Во атарот на селото има извори.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=229-231|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Арбури (Букве), Топили, Корија Нау (Нова Корија), Гропа Алтегу, Шопот Адомнул (Бегова Чешма), Падекрека, Шапту-Фунтељ (Седум Кладенци), Копањ, Шќех, Голема Ливада, Ѓатракушао (Карпесто Гнездо), Лаку-Њико (Мало Езеро), Лаку-Мари (Големо Езеро), Договско Бачило и Договска Шума.<ref name=":0" /> Денес, селото е мало и се дели на две маала.<ref name=":0" /> == Историја == [[Податотека:Magarevo.jpg|мини|300п|десно|Магарево пред [[Прва светска војна|Првата светска војна]]]] Местото каде што се наоѓа Магарево било населено уште од старо време, па така [[Никола Вулиќ]] наведува дека тука постоела античка населба.<ref name=":0" /> Прв пишан документ за Магарево потекнува од првата половина на {{римски|17}} век, кога селото имало словенско население. Меѓутоа, по доселувањето на [[Власи]]те кон крајот на {{римски|18}} век, Словените се иселиле, а Магарево станало чисто влашко село. Се знае за следниве словенски иселеници од Магарево: во селото [[Пателница]] ([[Бугарија]]) живеат родовите Халачеви и Клвачеви, кои таму отишле околу 1770 година. Еден словенски род со 10 домаќинства во средината на {{римски|18}} век заминал во [[Тиквеш]], додека словенскиот род Маленковци заминал во Охрид, а три словенски семејства во [[Стеблево]] ([[Голо Брдо]]).<ref name=":0" /> Доселените Власи на крајот од {{римски|18}} век биле од [[Москополе]], од [[Грамошта|Грамос]], северен [[Епир (област)|Епир]] и од Биткуќ. По првите доселеници, во Магарево доаѓале и други влашки и албански православни семејства. Една група влашки родови се доселиле во {{римски|19}} век преку соседното село [[Ротино]].<ref name=":0" /> Околу 1900 година, како што наведува [[Јован Цвииќ]], Трново и Магарево личеле на [[паланка]] во која имало 6.500 Власи и околу 40 албански муслимански семејства.<ref name=":0" /> До [[Прва светска војна|Првата светска војна]], во Магарево имало околу 500 главно влашки домаќинства со приближно 3.000 жители и селото било поделено на осум маала. Во средишниот дел на селото имало празен простор околу кој имало занатско-трговски работилници: 7 пекарници, 3 кафани, 6 бакалници и 7 работилници за изработка на гајтани. Во недела бил пазарен дел.<ref name=":0" /> .<ref name=":0" /> .<ref name=":0" /> Општопознато е дека во од Магарево водат потекло и браќата [[Константин Миладинов|Константин]] и [[Димитар Миладинов]]и, по мајка Султана и по дедо Данаил, кој бил поп. Нивниот дедо Данаил, браќата Миладиновци ги пратил да се школуваат во [[Јанина]], стипендирани од жителите на с. Магарево, кои откако го завршиле школувањето, учителствувале во Магарево и [[Трново (Битолско)|Трново]], предавајќи на [[влашки јазик]]. Во тоа време жителите од Магарево и Трново ја имале решено својата инфраструктура, која се состоела во тоа да секоја куќа добива вода од пелистерските извори со воспоставување на земјени ќумци, спровеле канализација која одела во пелистерската река, направиле бразди за наводнување, бразди за одржување на чистотата и друго. Направени биле и повеќе чешми за пиење вода меѓу кои „Шарковец“,„Мора“,„Сидери“ во село [[Трново (Битолско)|Трново]], „Марле“,„Гунели“,„Шупутир“ и други во село Магарево. Жителите од овие села кои се занимавале со сточарство, од пелистерските пасишта, до с.&nbsp;Трново имале спроведено [[млековод]] од земјено-глинени ќумци низ кои течело млекото кое сточарите [[Власи]] го пуштале за правење на [[кашкавал]], [[сирење]] и други млечни производи. По името на сирењето, кое по грчки се викало „тири“ денешното село Трново се викало Тирново. Името на село Магарево произлегува од грчкиот збор „мегарово“ што значи „голема промаја“. Во 1835 година во Магарево е направена црквата „Св.Димитриј“ која по габарит и димензии е иста како црквата „Св.Димитрија“ во Битола и црквата „Св.Димитиј“ во [[Солун]]. Најголема заслуга за црквата на „Св.Димитриј“ во с.&nbsp;Магарево има господинот Димитриј Бишта од с.&nbsp;Магарево, кој беше главен дарител и организатор за донирање на парични средства од страна на жителите на ова село. Димитриј Бишта уживање голем авторитет не само во Магарево и Трново, туку и во Битола поради што беше избран за член на околинскиот одбор. Скоро секогаш , до црквата доаѓаше со коњ и неговото доаѓање значеше почеток на служта- литургијата во црквата. Во 1871 година направен е и манастирот „Св.Ѓоргиј“ во с.&nbsp;Магарево и тоа одма на западната страна од црквата „Св.Димитриј“ на растојание од околу 500 метри, за кој манастир, по неговата изградба голем придонес даде внукот на Димитриј Бишта, по име Петро Бишта. Битно е да се истакне дека во овој манастир господинот Петро Бишта спроведе и водовод, така што летото 1945 година свечено пред гостите од двете села ја пушти чешмата и шадрванот во дворот кои и ден денес функционираат благодарејќи на верниците од с. Магарево. Во турско време, Магарево имаше своја автономија за што плаќање одредени давачки на султанот. Автономијата значеше обврска на султанот во Магарево да не се дозволи да има Турци. Така да при една ваква состојба Магарево беше заградено со голем ѕид на кој имаше направено влезни порти, кое нешто јасно се гледа од сликата што е направена во тоа време.кое нешто јасно се гледа од сликата што е направена во тоа време. Како во сите поробени места од страна на Османлиското Царство во тоа време, така и во Магарево и Трново беше формиран комитет од страна на помладите луѓе со цел да се ослободат од турскиот јарем за да живеат слободно во својата земја. Овој комитет делуваше на начин што беше секогаш во тек со сите актуелни збиднувања, соработуваше со комитетите од другите места, од каде набавуваше и оружје, сè со цел да во даден момент се крене востание. Комитетот од Магарево и Трново имаше врска и со Гарибалди од Италија кој ги снабдуваше со оружје и други потребни материјали, кои беа засолнети во месноста „Голема Ливада“ над село Магарево. На чело на овој комитет беше магаровчанецот Мина Бишта, познат по своите патриотски чувства, човек со широко срце, човек од доверба, кој уживаше голем авторитет кај сите жители од двете села. Комитетот делуваше тајно и незабележително од пошироката јавност за кое нешто тогашната турска власт немаше никакви сознанија. Меѓутоа што се случи еден ден,летото 1852 година на пазар во Битола? Тој ден неколку лица од комитетот беа слезени во Битола помеѓу кои и синот на Теодору Лика од с.&nbsp;Трново. Ова момче беше убаво градено, добро развиено, лично и допадливо по неговиот стас и убавина, поради што во еден момент беше забележан од началникот на турската полиција во Битола. На началникот ова момче му се допадна и бидејќи истиот беше познат по своите перверзни постапки, побара од него да си ги задоволи своите ниски страсти, на што ова момче му одговори : „Господине началниче, зар не гледаш дека јас сум машко?“, но началникот продолжи насилно да се доближува према него, после кое нешто момчето му ја извади сабјата, која ја имаше началникот на ременот, со неа го распара низ целиот стомак, од што началникот почина на лице место. По ваквиот настан момчето избега и турската полиција не успеа да го фати. Тој ден доаѓаше во Битола Големиот везир , кој кога разбра што се случи нареди момчето веднаш да се фати и да се обеси. Полицијата не успеа да го фати момчето поради што ги уапси неговите родители, која почна ѕверски да ги измачува. Родителите го проколнаа нивниот син да се предаде бидејќи мачењето не можеа да го издржат. Синот ги послуша и се предаде. Бидејќи беше сабота бесењето се одложи за наредните денови. Во една ваква мачна состојба претседателот на комитетот, Мина Бишта и неговите другари слегле во Битола и почнаа да протестираат да не биде момчето обесено бидејќи тоа беше намерно испровоцирано од началникот на турската полиција. Меѓутоа за време на протестот, Мина Бишта и неговите другари беа фатени од турската полиција, и уапсени. По неколку дена, тогашниот митрополит пелагониски-битолски, Бенедикт, ги накодоши кај Турците и сите членови на комитетот од с.&nbsp;Магарево и с.&nbsp;Трново кои беа фатени и заедно со Мина Бишта и неговите другари што протестираа во Битола, беа спроведени во затворот во Цариград, каде после долги маки починаа во затворските долапи. Не помогнаа никакви рушвети и молби за да овие лица бидат ослободени. Покрај овој настан, во тоа време, забележан е и настанот за убиството на уште три члена од влашко-грчкиот комитет во с.&nbsp;Трново, кои беа накодошени од една стара жена кај Турците. Трновчанецот Наку со своите два другари беа фатени од Турците во пелистерската шума, врзани за три борови дрвја и со нож избодени по целото тело. Според кажувањата на сега покојниот Лаќа од с.&nbsp;Трново, после 10 дена од овој масакр на овие млади луѓе,од страна на Турците им беше кажано на нивните семејства кои ги најдоа своите чеда убиени, и зафатени со црвја низ целото тело. Сестрата на Наку, Василикија Калица од Трново, со голема жал и болка го погреба својот брат на трновските гробишта заедно со неговите два ѕверски убиени другари. Сето ова говори за големото патриотско чувство на жителите од овие две села кои беа крајно слободољубиви и кои сакаа нивниот народ секогаш да биде на своето, презирајќи секакво поробување и ограничување на нивните права од страна на Турците. За време на војната 1912-1918, селата Магарево и Трново беа заземени од германците и бугарите кои баш таму го отворија фронтот. Жителите на овие села беа како таоци интернирани во Бугарија, каде доста од нив изумреа и не се вратија. Сите куќи од бомбардирањето беа разрушени и запалени,а тие што останаа беа опљачкани од бугарите. Остана само црквата „Св.Димитриј“ и Св.„Ѓоргиј“ во с.&nbsp;Магарево. Црквата „Св.Димитриј“ во с.&nbsp;Магарево, бугарите во целост ја опљачкаа, ги зедоја сите икони, сите златни работи и се друго што имаше внатре, ги спаковаа во 50 сандуци и ги пратија за Бугарија. Успеја да го размонтираат и земат иконостасот, лустерот и камбаната кои за среќа ,беа пречекани во Велес, каде истите му беа одземени. Иконостасот на „Св.Димитриј“ с.&nbsp;Магарево според кажувањата се наоѓа во црквата „Св.Богородица“-Битола, лустерот се постави во „Офицерски дом“- Скопје , а потоа во „Офицерски дом“-Битола каде сè уште се наоѓа, а камбаната на црквата „Св.Димитриј“ се наоѓа во с.&nbsp;Брусник, битолско. Бугарите црквата „Св.Димитриј“-с.&nbsp;Магарево, ја претворија во коњушница, каде ги чуваа коњите, а на североисточниот дел од самата црква, каде сè уште има една мала просторија, која што и ден денес се користи за помали црковни обреди, живееше бугарскиот командант После војната,1912-1918 година, кога жителите на Магарево и Трново се вратија во своите села најдоа само пустош, разрушени и опљачкани куќи и упропастен имот. Така да многу од нив се преселија во Битола, се иселија во Грција и други места на Балканот. Над с.&nbsp;Магарево и с.&nbsp;Трново се простира прекрасна шума која тогаш се состоеше од 4.000.000 борови дрвја и елки, како што кажуваат пресметките на тогашниот математичар Горги Киза. За време српско, во еден прекрасен предел од оваа шума, кој тогаш го викаа „ливада на гркинката“ (Пандеали Грека),подигнато е „Детското летовалиште“ таканаречено „санаториум“. На неговото отворање присуствуваше и српскиот крал Александар Караџорџевич, кој беше многу воодушевен од убавината и величествената положба на ова „Детското летовалиште“ , при што рече : „Имаме и ние горе во Србија убави места, но ова место ги надминува сите“. Црквата и манастирот во с.&nbsp;Магарево, по втората светска војна ( 1940-1945 година) во времето на комунистичка Југославија, беа оставени на забот на времето. Скоро никој не се интересираше за нив со мали исклучоци од селаните, па истите почнаа да руинираат и пополека да се распаѓаат. Тоа беше жалосно да овие храмови кои имаат големо историско значење за овој крај се остават сами на себе. Некаде 1980 година, г-ѓата Далабира Верга ,мажена Зулевска, од Магарево, сонувајќи го светецот Св.Димитриј, го продаде својот стан во Битола и сите парични средства ги инвестира во оваа црква. Црквата бараше уште, но можностите беа скромни да истата го добие оној сјај кој го имаше порано. Во 2007 година благодарение на паричните средства, кои беа добиени од денационализацијата за имотот на црквата и манастирот ,како и големата упорност на жителите на с.&nbsp;Магарево, заедно со црковниот одбор од селото кој го сочинуваа : Кире Келешовски, Коста Тоневски, Ице Субашевски, Геле Кицевски, Јован Субашевски и Никола Карабола , потпомогнати од адвокатот во пензија Коста Ѓоргиев- Калица од Битола ,внук на покојниот Петро Бишта,се обнови кровот на црквата „Св.Димитриј“ -с.&nbsp;Магарево и истата се спаси од нејзиното неповратно пропаѓање. Истата година, г-динот Јоргос Костика од Солун, донитра 200 евра , со кои се исчистија гробовите на строседелците власи од с.&nbsp;Магарево. Во 2009 година магаровчанецот Јанако Тоновски дојде од Америка и донира над 10 000 американски долари со кои средства значително се подобри внатрешноста на црквата. И денес се преземаат одредени помали и скромни дејствија околу црквата и манастирот со што истите станаа попристапни за жителите и другите заинтересирани лица. Денес во Магарво и Трново има малку куќи од староседелците, односно Власите, а во тренд е градење на викендици на местото на старите порушени куќи, од страна на потомците на старите магаровчани и трновчани. Вкупно 2 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}</ref> == Стопанство == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|167 |1953|158 |1961|159 |1971|167 |1981|165 |1991|81 |1994|90 |2002|87 |2021|81 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Магарево имало 2.400 жители, сите [[Власи]].<ref>Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.239</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Магарево се води како чисто влашко село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 328 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|18}}</ref> Според секретарот на Бугарската егзархија [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Магарево имало 2.160 [[Власи]] и во селото функционираат две грчки и едно влашко училиште.<ref>Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, рр. 168 – 169.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 50 [[Македонци]] и 100 [[Власи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот во 2002 селото има 87 жители од кои:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=29 април 2016}}</ref> 62 [[Македонци]], 24 [[Власи]] и 1 останат. Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 81 жител, од кои 60 [[Македонци]], 16 [[Македонски Власи|Власи]], 2 останати и 3 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|2.400|2.160|167|158|159|167|165|81|90|87|81}} === Родови === Магарево е претежно [[Власи|влашко]] село, кои се населиле во Магарево средината на ХVIII век од разрушениот град [[Москополе]] кој се наоѓал во Албанија, и од [[Грамошта]] во [[Епир (област)|Епир]]. Пред да стане влашко, Магарево било македонско село, од кое постепено се иселиле македонските родови. Па така се познати некои иселеници. Во [[Бугарија]] во селото Пателница се иселени родовите Халачеви и Клвачеви, таму се отселени околу 1770&nbsp;г. Еден македонски род со 10 куќи се иселил во [[Тиквеш]]. Еден македонски род (Маленковци) се иселил во [[Охрид]]. Три македонски рода се иселиле во селото [[Стеблево]], [[Голо Брдо]]. Родови во селото Магарево се: Кица (1 к.), Кота (1 к.), Пане (1 к.), Гого (1 к.), Зога (1 к.), Нашко (1 к.), Атанас (1 к.), Тахула (1 к.), Биче (1 к.), Штерјо (1 к.), Дафин (1 к.), Кара Бола (1 к.) и Чело (1 к.) припаѓаат на групата влашки родови кои се доселени од [[Москополе]]; Копран (1 к.) и Јана (1 к.) доселени се во турско, од селото [[Нижеполе]], таму имаат роднини Копран (3 к.), подалечно потекло од Москополе; Јана (1 к.) доселени се исто така од [[Нижеполе]], подалечно потекло од [[Фрашер (Албанија)|Фраша]] во Албанија; Петре (1 к.) потекнуваат од православни [[Албанци]], мешајќи се со Власите го примиле влашкиот јазик; Михајловци (1 к.) некое време живееле во [[Србија]], по потекло се [[Каракачани]]; Циле (1 к.) од Магарево прешле во [[Рожден]] во [[Мариово]], а 1950 се вратиле во селото. Македонски родови во Магарево се: Ставревци (1 к.) доселени се 1900 од [[Кажани]]; Штерјовци (4 к.), Трпчевци (2 к.), Субашовци (2 к.) и Наневци (1 к.) доселени се 1904 од [[Ротино]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Битољско-прилепска котлина|last=Труфуноски|first=Јован|publisher=САНУ|year=1998|isbn=|location=Белград|pages=229-230-231}}</ref> === Иселеништво === Спомнати се погоре постарите македонски иселеници. Од денешните влашки родови, од родот Гога по едно семејство има во [[Битола]] и [[Романија]]. Од родот Зога едно семејство се иселила во [[Лерин]]. Во Битола има семејства од следните родови: Мани (3 к.), Петре (2 к.), Тахула (1 к.), Биче (1 к.), Кица (1 к.), Кара Бола (1 к.) и Чело (1 к.). Сосема се иселени следните влашки родови: Шупила, Малто, Чанти, Ќаји, Топал, Туфо Никола, Папа Никола, Папа Деду, Бољари (овие живеат во Битола и [[Соединети Американски Држави|САД]]), Договци, Ќеленовци, Деандровци (од нив потекнува Тома Деандру лекар во [[Скопје]]). Од родот Топаловци потекнува познат математичар во [[Солун]]. Влашки иселеници има на уште многу места и во [[Србија]] и [[Босна и Херцеговина|Босна]], во Модриќ.<ref name=":0" /> == Општествени установи == == Самоуправа и политика == == Културни и природни знаменитости == ;Верски објејкти * [[Црква „Св. Димитриј“ - Магарево|Црква „Св. Димитриј“]] — селска црква * [[Магаревски манастир]] („Св. Ѓорѓи“) == Редовни настани == == Личности == ;Родени во Магарево * [[Димитриос Цапанос]] (1883-) — грчки револуционер, деец на грчката вооружена пропаганда во Македонија * [[Михаил Сапкас]] (1876-1956) — грчки револуционер * [[Димитриос Стергиос Лалас]] (1848-1911) — грчки пијанист и композитор од XIX – XX век * [[Лефка Георгиева]] (1909-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] == Култура и спорт == == Поврзано == * [[Општина Битола]] * [[Пелагонија]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Magarevo}} {{Општина Битола}} [[Категорија:Магарево| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Битолски села]] [[Категорија:Села во Општина Битола]] bij5g9lybg6ocwukb8oizawrfjx9mmp 5536646 5536615 2026-04-09T19:46:26Z Ehrlich91 24281 5536646 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Магарево | слика = Воздушен поглед на Магарево.jpg | големина на слика = 300п | опис = Воздушен поглед на селото Магарево | општина = {{општинскигрб|Општина Битола}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Пелагонија]] | население = 81 | година = 2021 | поштенски број = 7205 | повикувачки број = 047 | надморска височина = | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=2 | lat_sec=33 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=14 | lon_sec=12 | слава = | мрежно место = | карта = Магарево во Општина Битола.svg }} '''Магарево''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]]. На почетокот на {{римски|20}} век, Магарево имало 2.400 жители и заедно со соседното [[Трново (Битолско)|Трново]] (со кое се скоро целосно споени) наликувале на [[паланка]] со околу 6.600 жители,<ref name=":0"/> во кој имало повеќе дуќани, пазарен ден и неколку текстилни мануфактурни работилници. И двете села биле иселени за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], а голем дел од куќите биле разрушени од бомбардирањето, бидејќи тука поминувала фронтовската линија.<ref name=":1"/> == Потекло и значење на името == За името на селото има легенда која зборува дека пред многу години, некој жител со своето [[магаре]] во кошеви носел разни трња, меѓутоа кошевите се превртиле и се истркалале и местото каде останало магарето го завикал '''Магарево''', а местото каде се истркалале кошевите со трња го завикале [[Трново (Битолско)|Трново]].<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=146|title=Мој Роден Крај|work=www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-04-09|archive-date=2026-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719152530/http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=146|url-status=bot: unknown}}</ref> Според друго објаснување, Магарево произлегува од грчкиот збор „мегарово“ што значи „голема промаја“. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во западниот дел на територијата на [[Општина Битола]], чиј атар се издига дури до сртот на планината [[Баба (планина)|Баба]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=9 април 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=186}}</ref> Селото е планинско, сместено на надморска височина од 1.040 метри, а од градот Битола е оддалечено околу девет километри.<ref name="енциклопедија" /> До селото води асфалтен пат, кој се двои од [[Регионален пат 2331|регионалниот пат 2331]], кој води до селото [[Нижеполе]]. Магарево до [[Прва светска војна|Првата светска војна]] било едно од најпознатите села во околината на Битола. Се наоѓа во подножјето на Баба Планина, недалеку од стариот пат кој водел за Албанија. Во минатото, водата за пиење се добивала од чешми: Гунели, Марли, Џафка, Јака и Црква. Во атарот на селото има извори.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=229-231|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Арбури (Букве), Топили, Корија Нау (Нова Корија), Гропа Алтегу, Шопот Адомнул (Бегова Чешма), Падекрека, Шапту-Фунтељ (Седум Кладенци), Копањ, Шќех, Голема Ливада, Ѓатракушао (Карпесто Гнездо), Лаку-Њико (Мало Езеро), Лаку-Мари (Големо Езеро), Договско Бачило и Договска Шума.<ref name=":0" /> Денес, селото е мало и се дели на две маала.<ref name=":0" /> == Историја == [[Податотека:Magarevo.jpg|мини|300п|десно|Магарево пред [[Прва светска војна|Првата светска војна]]]] Местото каде што се наоѓа Магарево било населено уште од старо време, па така [[Никола Вулиќ]] наведува дека тука постоела античка населба.<ref name=":0" /> Прв пишан документ за Магарево потекнува од првата половина на {{римски|17}} век, кога селото имало словенско население. Меѓутоа, по доселувањето на [[Власи]]те кон крајот на {{римски|18}} век, Словените се иселиле, а Магарево станало чисто влашко село. Се знае за следниве словенски иселеници од Магарево: во селото [[Пателница]] ([[Бугарија]]) живеат родовите Халачеви и Клвачеви, кои таму отишле околу 1770 година. Еден словенски род со 10 домаќинства во средината на {{римски|18}} век заминал во [[Тиквеш]], додека словенскиот род Маленковци заминал во Охрид, а три словенски семејства во [[Стеблево]] ([[Голо Брдо]]).<ref name=":0" /> За време на отоманскиот период, селото уживало своја автономија за што плаќале одредени давачки на султанот, а за возврат во Магарево не смеело да се доселуваат Турци. Магарево било заградено со голем ѕид, на кој имало влезни порти. Доселените Власи на крајот од {{римски|18}} век биле од [[Москополе]], од [[Грамошта|Грамос]], северен [[Епир (област)|Епир]] и од Биткуќ. По првите доселеници, во Магарево доаѓале и други влашки и албански православни семејства. Една група влашки родови се доселиле во {{римски|19}} век преку соседното село [[Ротино]].<ref name=":0" /> Околу 1900 година, како што наведува [[Јован Цвииќ]], Трново и Магарево личеле на [[паланка]] во која имало 6.500 Власи и околу 40 албански муслимански семејства.<ref name=":0" /> Во тоа време жителите од Магарево и Трново ја имале решено својата инфраструктура, која се состоела во тоа да секоја куќа добива вода од пелистерските извори со воспоставување на земјени ќумци, спровеле канализација која одела во пелистерската река, направиле бразди за наводнување, бразди за одржување на чистотата и друго. До [[Прва светска војна|Првата светска војна]], во Магарево имало околу 500 главно влашки домаќинства со приближно 3.000 жители и селото било поделено на осум маала. Во средишниот дел на селото имало празен простор околу кој имало занатско-трговски работилници: 7 пекарници, 3 кафани, 6 бакалници и 7 работилници за изработка на гајтани. Во недела бил пазарен дел.<ref name=":0" /> Мештаните на Магарево оделе на [[Печалбар|печалба]], најчесто во Битола и во Египет. Сите занаетчии во Битола биле од Магарево, поради што еден дел од градот се нарекувал Влашка чаршија. Некои магаревски Власи биле сточари со доста стока, која летно време ја чувале во бачила на Пелистер, додека зиме ја носеле во Грција. Со помош на печалбарството и сточарството, многу магаревски Власи биле богати.<ref name=":0" /> Жителите кои се занимавале со сточарство, од пелистерските пасишта, до Трново имале спроведено [[млековод]] од земјено-глинени ќумци низ кои течело млекото кое сточарите го пуштале за правење на [[кашкавал]], [[сирење]] и други млечни производи. Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]], над Магарево се наоѓала линијата на [[Македонски фронт|Солунскиот фронт]]. Тогаш, Бугарите ги интернирале скоро сите жители, а француската артилерија ги срушила селските куќи. По рушењето и променетите печалбарско-сточарски услови, многу мештани по војната се иселиле од Магарево, најмногу во [[Лерин]], [[Солун]] и [[Битола]]. Во селото долго време имало огромен број на срушени куќи.<ref name=":0" /> Од Магарево водат потекло и браќата [[Константин Миладинов|Константин]] и [[Димитар Миладинов]]и. Нивниот дедо Данаил, браќата Миладиновци ги пратил да се школуваат во [[Јанина]], стипендирани од жителите на Магарево, кои откако го завршиле школувањето, учителствувале во Магарево и [[Трново (Битолско)|Трново]], предавајќи на [[влашки јазик]]. Во 1835 година била подигната големата црква „Св. Димитриј“, која по габарит и димензии е слична со [[Црква „Св. Димитриј“ - Битола|црквата „Св. Димитриј“]] во Битола и [[Црква „Св. Димитриј“ - Солун (1890)|црквата „Св. Димитриј“]] во Солун.<ref name=":0" /> Главен дарител и организатор за донирање на средства за изградбата на црквата бил мештанинот Димитриј Бишта. Во 1871 година бил подигнат и манастирот „Св. Ѓорѓи“, во непосредна близина на црквата „Св. Димитриј“.<ref name=":0" /> За неговата изградба голем придонел дал внукот на Димитриј Бишта, Петро Бишта. Вкупно 2 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}</ref> == Стопанство == == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|167 |1953|158 |1961|159 |1971|167 |1981|165 |1991|81 |1994|90 |2002|87 |2021|81 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Магарево имало 2.400 жители, сите [[Власи]].<ref>Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.239</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Магарево се води како чисто влашко село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 328 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|18}}</ref> Според секретарот на Бугарската егзархија [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Магарево имало 2.160 [[Власи]] и во селото функционираат две грчки и едно влашко училиште.<ref>Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, рр. 168 – 169.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 50 [[Македонци]] и 100 [[Власи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот во 2002 селото има 87 жители од кои:<ref name="попис">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=29 април 2016}}</ref> 62 [[Македонци]], 24 [[Власи]] и 1 останат. Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 81 жител, од кои 60 [[Македонци]], 16 [[Македонски Власи|Власи]], 2 останати и 3 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|2.400|2.160|167|158|159|167|165|81|90|87|81}} === Родови === Магарево е претежно [[Власи|влашко]] село, кои се населиле во Магарево средината на ХVIII век од разрушениот град [[Москополе]] кој се наоѓал во Албанија, и од [[Грамошта]] во [[Епир (област)|Епир]]. Пред да стане влашко, Магарево било македонско село, од кое постепено се иселиле македонските родови. Па така се познати некои иселеници. Во [[Бугарија]] во селото Пателница се иселени родовите Халачеви и Клвачеви, таму се отселени околу 1770&nbsp;г. Еден македонски род со 10 куќи се иселил во [[Тиквеш]]. Еден македонски род (Маленковци) се иселил во [[Охрид]]. Три македонски рода се иселиле во селото [[Стеблево]], [[Голо Брдо]]. Родови во селото Магарево се: Кица (1 к.), Кота (1 к.), Пане (1 к.), Гого (1 к.), Зога (1 к.), Нашко (1 к.), Атанас (1 к.), Тахула (1 к.), Биче (1 к.), Штерјо (1 к.), Дафин (1 к.), Кара Бола (1 к.) и Чело (1 к.) припаѓаат на групата влашки родови кои се доселени од [[Москополе]]; Копран (1 к.) и Јана (1 к.) доселени се во турско, од селото [[Нижеполе]], таму имаат роднини Копран (3 к.), подалечно потекло од Москополе; Јана (1 к.) доселени се исто така од [[Нижеполе]], подалечно потекло од [[Фрашер (Албанија)|Фраша]] во Албанија; Петре (1 к.) потекнуваат од православни [[Албанци]], мешајќи се со Власите го примиле влашкиот јазик; Михајловци (1 к.) некое време живееле во [[Србија]], по потекло се [[Каракачани]]; Циле (1 к.) од Магарево прешле во [[Рожден]] во [[Мариово]], а 1950 се вратиле во селото. Македонски родови во Магарево се: Ставревци (1 к.) доселени се 1900 од [[Кажани]]; Штерјовци (4 к.), Трпчевци (2 к.), Субашовци (2 к.) и Наневци (1 к.) доселени се 1904 од [[Ротино]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Битољско-прилепска котлина|last=Труфуноски|first=Јован|publisher=САНУ|year=1998|isbn=|location=Белград|pages=229-230-231}}</ref> === Иселеништво === Спомнати се погоре постарите македонски иселеници. Од денешните влашки родови, од родот Гога по едно семејство има во [[Битола]] и [[Романија]]. Од родот Зога едно семејство се иселила во [[Лерин]]. Во Битола има семејства од следните родови: Мани (3 к.), Петре (2 к.), Тахула (1 к.), Биче (1 к.), Кица (1 к.), Кара Бола (1 к.) и Чело (1 к.). Сосема се иселени следните влашки родови: Шупила, Малто, Чанти, Ќаји, Топал, Туфо Никола, Папа Никола, Папа Деду, Бољари (овие живеат во Битола и [[Соединети Американски Држави|САД]]), Договци, Ќеленовци, Деандровци (од нив потекнува Тома Деандру лекар во [[Скопје]]). Од родот Топаловци потекнува познат математичар во [[Солун]]. Влашки иселеници има на уште многу места и во [[Србија]] и [[Босна и Херцеговина|Босна]], во Модриќ.<ref name=":0" /> == Општествени установи == == Самоуправа и политика == == Културни и природни знаменитости == ;Верски објејкти * [[Црква „Св. Димитриј“ - Магарево|Црква „Св. Димитриј“]] — селска црква * [[Магаревски манастир]] („Св. Ѓорѓи“) == Редовни настани == == Личности == ;Родени во Магарево * [[Димитриос Цапанос]] (1883-) — грчки револуционер, деец на грчката вооружена пропаганда во Македонија * [[Михаил Сапкас]] (1876-1956) — грчки револуционер * [[Димитриос Стергиос Лалас]] (1848-1911) — грчки пијанист и композитор од XIX – XX век * [[Лефка Георгиева]] (1909-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] == Култура и спорт == == Поврзано == * [[Општина Битола]] * [[Пелагонија]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Magarevo}} {{Општина Битола}} [[Категорија:Магарево| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Битолски села]] [[Категорија:Села во Општина Битола]] bzda7wle6w9jejteaayfjamb6573gi3 5536666 5536646 2026-04-09T20:23:00Z Ehrlich91 24281 5536666 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Магарево | слика = Воздушен поглед на Магарево.jpg | големина на слика = 300п | опис = Воздушен поглед на селото Магарево | општина = {{општинскигрб|Општина Битола}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Пелагонија]] | население = 81 | година = 2021 | поштенски број = 7205 | повикувачки број = 047 | надморска височина = 1.040 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=2 | lat_sec=33 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=14 | lon_sec=12 | слава = | мрежно место = | карта = Магарево во Општина Битола.svg }} '''Магарево''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]]. На почетокот на {{римски|20}} век, Магарево имало 2.400 жители и заедно со соседното [[Трново (Битолско)|Трново]] (со кое се скоро целосно споени) наликувале на [[паланка]] со околу 6.600 жители,<ref name=":0"/> во кој имало повеќе дуќани, пазарен ден и неколку текстилни мануфактурни работилници. И двете села биле иселени за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], а голем дел од куќите биле разрушени од бомбардирањето, бидејќи тука поминувала фронтовската линија.<ref name=":1"/> == Потекло и значење на името == За името на селото има легенда која зборува дека пред многу години, некој жител со своето [[магаре]] во кошеви носел разни трња, меѓутоа кошевите се превртиле и се истркалале и местото каде останало магарето го завикал '''Магарево''', а местото каде се истркалале кошевите со трња го завикале [[Трново (Битолско)|Трново]].<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=146|title=Мој Роден Крај|work=www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-04-09|archive-date=2026-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719152530/http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=146|url-status=bot: unknown}}</ref> Според друго објаснување, Магарево произлегува од грчкиот збор „мегарово“ што значи „голема промаја“. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во западниот дел на територијата на [[Општина Битола]], чиј атар се издига дури до сртот на планината [[Баба (планина)|Баба]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=9 април 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=186}}</ref> Селото е планинско, сместено на надморска височина од 1.040 метри, а од градот Битола е оддалечено околу девет километри.<ref name="енциклопедија" /> До селото води асфалтен пат, кој се двои од [[Регионален пат 2331|регионалниот пат 2331]], кој води до селото [[Нижеполе]]. Магарево до [[Прва светска војна|Првата светска војна]] било едно од најпознатите села во околината на Битола. Се наоѓа во подножјето на Баба Планина, недалеку од стариот пат кој водел за Албанија. Во минатото, водата за пиење се добивала од чешми: Гунели, Марли, Џафка, Јака и Црква. Во атарот на селото има извори.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=229-231|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Арбури (Букве), Топили, Корија Нау (Нова Корија), Гропа Алтегу, Шопот Адомнул (Бегова Чешма), Падекрека, Шапту-Фунтељ (Седум Кладенци), Копањ, Шќех, Голема Ливада, Ѓатракушао (Карпесто Гнездо), Лаку-Њико (Мало Езеро), Лаку-Мари (Големо Езеро), Договско Бачило и Договска Шума.<ref name=":0" /> Денес, селото е мало и се дели на две маала.<ref name=":0" /> == Историја == [[Податотека:Magarevo.jpg|мини|300п|десно|Магарево пред [[Прва светска војна|Првата светска војна]]]] Местото каде што се наоѓа Магарево било населено уште од старо време, па така [[Никола Вулиќ]] наведува дека тука постоела античка населба.<ref name=":0" /> Прв пишан документ за Магарево потекнува од првата половина на {{римски|17}} век, кога селото имало словенско население. Меѓутоа, по доселувањето на [[Власи]]те кон крајот на {{римски|18}} век, Словените се иселиле, а Магарево станало чисто влашко село. Се знае за следниве словенски иселеници од Магарево: во селото [[Пателница]] ([[Бугарија]]) живеат родовите Халачеви и Клвачеви, кои таму отишле околу 1770 година. Еден словенски род со 10 домаќинства во средината на {{римски|18}} век заминал во [[Тиквеш]], додека словенскиот род Маленковци заминал во Охрид, а три словенски семејства во [[Стеблево]] ([[Голо Брдо]]).<ref name=":0" /> За време на отоманскиот период, селото уживало своја автономија за што плаќале одредени давачки на султанот, а за возврат во Магарево не смеело да се доселуваат Турци. Магарево било заградено со голем ѕид, на кој имало влезни порти. Доселените Власи на крајот од {{римски|18}} век биле од [[Москополе]], од [[Грамошта|Грамос]], северен [[Епир (област)|Епир]] и од Биткуќ. По првите доселеници, во Магарево доаѓале и други влашки и албански православни семејства. Една група влашки родови се доселиле во {{римски|19}} век преку соседното село [[Ротино]].<ref name=":0" /> [[Податотека:Magarevo-Sv-Dimiter.jpg|мини|300п|десно|[[Црква „Св. Димитриј“ - Магарево|Црквата „Св. Димитриј“]] околу 1885 година]] Околу 1900 година, како што наведува [[Јован Цвииќ]], Трново и Магарево личеле на [[паланка]] во која имало 6.500 Власи и околу 40 албански муслимански семејства.<ref name=":0" /> Во тоа време жителите од Магарево и Трново ја имале решено својата инфраструктура, која се состоела во тоа да секоја куќа добива вода од пелистерските извори со воспоставување на земјени ќумци, спровеле канализација која одела во пелистерската река, направиле бразди за наводнување, бразди за одржување на чистотата и друго. До [[Прва светска војна|Првата светска војна]], во Магарево имало околу 500 главно влашки домаќинства со приближно 3.000 жители и селото било поделено на осум маала. Во средишниот дел на селото имало празен простор околу кој имало занатско-трговски работилници: 7 пекарници, 3 кафани, 6 бакалници и 7 работилници за изработка на гајтани. Во недела бил пазарен дел.<ref name=":0" /> Мештаните на Магарево оделе на [[Печалбар|печалба]], најчесто во Битола и во Египет. Сите занаетчии во Битола биле од Магарево, поради што еден дел од градот се нарекувал Влашка чаршија. Некои магаревски Власи биле сточари со доста стока, која летно време ја чувале во бачила на Пелистер, додека зиме ја носеле во Грција. Со помош на печалбарството и сточарството, многу магаревски Власи биле богати.<ref name=":0" /> Жителите кои се занимавале со сточарство, од пелистерските пасишта, до Трново имале спроведено [[млековод]] од земјено-глинени ќумци низ кои течело млекото кое сточарите го пуштале за правење на [[кашкавал]], [[сирење]] и други млечни производи. Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]], над Магарево се наоѓала линијата на [[Македонски фронт|Солунскиот фронт]]. Тогаш, Бугарите ги интернирале скоро сите жители, а француската артилерија ги срушила селските куќи. По рушењето и променетите печалбарско-сточарски услови, многу мештани по војната се иселиле од Магарево, најмногу во [[Лерин]], [[Солун]] и [[Битола]]. Во селото долго време имало огромен број на срушени куќи.<ref name=":0" /> Од Магарево водат потекло и браќата [[Константин Миладинов|Константин]] и [[Димитар Миладинов]]и. Нивниот дедо Данаил, браќата Миладиновци ги пратил да се школуваат во [[Јанина]], стипендирани од жителите на Магарево, кои откако го завршиле школувањето, учителствувале во Магарево и [[Трново (Битолско)|Трново]], предавајќи на [[влашки јазик]]. Во 1835 година била подигната големата црква „Св. Димитриј“, која по габарит и димензии е слична со [[Црква „Св. Димитриј“ - Битола|црквата „Св. Димитриј“]] во Битола и [[Црква „Св. Димитриј“ - Солун (1890)|црквата „Св. Димитриј“]] во Солун.<ref name=":0" /> Главен дарител и организатор за донирање на средства за изградбата на црквата бил мештанинот Димитриј Бишта. Во 1871 година бил подигнат и манастирот „Св. Ѓорѓи“, во непосредна близина на црквата „Св. Димитриј“.<ref name=":0" /> За неговата изградба голем придонел дал внукот на Димитриј Бишта, Петро Бишта. Вкупно 2 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}</ref> == Стопанство == Атарот на селото зафаќа простор од 16,1&nbsp;км². На него преовладуваат шумите на површина од 609 [[хектар]]и, на обработливото земјиште отпаѓаат 254 хектари, а на пасиштата 201 хектар.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|167 |1953|158 |1961|159 |1971|167 |1981|165 |1991|81 |1994|90 |2002|87 |2021|81 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Магарево живееле 2.400 жители, сите [[Власи]].<ref name=":2">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 239.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Магарево се води како чисто влашко село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 328 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|18}}</ref> Според статистиката на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Магарево имало 2.160 [[Власи]] и во селото функционираат две грчки и едно влашко училиште.<ref name=":3">Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 166 – 167.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 50 [[Македонци]] и 100 [[Власи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Магарево е мало село, коешто во 1961 година имало 159 жители, а во 1994 година 90 жители, од кои 74 биле Македонци, 9 Власи и шест останати.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 селото броело 87 жители, од кои 62 [[Македонци]], 24 [[Македонски Власи|Власи]] и 1 останат.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=9 април 2026}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 81 жител, од кои 60 [[Македонци]], 16 [[Македонски Власи|Власи]], 2 останати и 3 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|2.400|2.160|167|158|159|167|165|81|90|87|81}} === Родови === Денес, Магарево е влашко-македонско село, иако во минатото било чисто влашко село со Власи доселени во {{римски|18}} век, главно од разрушениот град [[Москополе]], кој се наоѓал во Албанија, и од [[Грамошта]] во [[Епир (област)|Епир]].<ref name=":0" /> Според истражувањата на [[Јован Трифуноски]] од 1951 година, родови во селото: * '''Влашки родови:''' ''Кица'' (1 к.), ''Кота'' (1 к.), ''Пане'' (1 к.), ''Гого'' (1 к.), ''Зога'' (1 к.), ''Нашко'' (1 к.), ''Атанас'' (1 к.), ''Тахула'' (1 к.), ''Биче'' (1 к.), ''Штерјо'' (1 к.), ''Дафин'' (1 к.), ''Кара Бола'' (1 к.) и ''Чело'' (1 к.), припаѓаат на групата влашки родови кои се доселени од [[Москополе]]; ''Копран'' (1 к.) и ''Јана'' (1 к.), доселени се во турско, од селото [[Нижеполе]], таму имаат роднини Копран (3 к.), подалечно потекло од Москополе; ''Јана'' (1 к.), доселени се исто така од [[Нижеполе]], подалечно потекло од [[Фрашер (Албанија)|Фраша]] во Албанија; ''Петре'' (1 к.), потекнуваат од православни [[Албанци]], мешајќи се со Власите го примиле влашкиот јазик; ''Михајловци'' (1 к.), некое време живееле во [[Србија]], по потекло се [[Каракачани]]; ''Циле'' (1 к.), од Магарево прешле во [[Рожден]] во [[Мариово]], а 1950 се вратиле во селото. * '''Македонски родови:''' ''Ставревци'' (1 к.), доселени се 1900 од [[Кажани]]; ''Штерјовци'' (4 к.), ''Трпчевци'' (2 к.), ''Субашовци'' (2 к.) и ''Наневци'' (1 к.), доселени се 1904 година од [[Ротино]]. Истата година, нив им биле запалени куќите во старото село од страна на бугарски комити. === Иселеништво === Покрај иселувањето на постарите македонски иселеници, се знае и за иселувањето на денешните влашки родови. Така, од родот Гога по едно семејство има во [[Битола]] и [[Романија]]. Од родот Зога едно семејство се иселило во [[Лерин]]. Во Битола има семејства од следните родови: ''Мани'' (3 к.), ''Петре'' (2 к.), ''Тахула'' (1 к.), ''Биче'' (1 к.), ''Кица'' (1 к.), ''Кара Бола'' (1 к.) и ''Чело'' (1 к.). Сосема се иселени следните влашки родови: ''Шупила'', ''Малто'', ''Чанти'', ''Ќаји'', ''Топал'', ''Туфо Никола'', ''Папа Никола'', ''Папа Деду'', ''Бољари'' (овие живеат во Битола и [[Соединети Американски Држави|САД]]), ''Договци'', ''Ќеленовци'', ''Деандровци'' (од нив потекнува Тома Деандру лекар во [[Скопје]]). Од родот Топаловци потекнува познат математичар во [[Солун]]. Влашки иселеници има на уште многу места и во [[Србија]] и [[Босна и Херцеговина|Босна]], во Модриќ.<ref name=":0" /> Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Магарево е зафатено со интензивен процес на иселување во Битола и во други градови на поранешна Југославија, како и во странство (300 жители).<ref name=":1" /> <!--== Општествени установи ==--> == Самоуправа и политика == На крајот од XIX век, Магарево било село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било дел од некогашната [[Општина Битола]]. Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото најпрвин било дел од тогашната општина Дихово. Во периодот 1952-1955, селото било исто така дел од тогашната општина Дихово, во која покрај селото Магарево се наоѓале селата Братин Дол, Брусник, Дихово, Лавци, Нижеполе, Снегово и Трново. Во периодот 1950-1952, исто така постоела Општина Дихово, во која влегувале селата Братин Дол, Дихово, Магарево, Нижеполе и Трново. === Избирачко место === Селото е опфатено во избирачкото место бр. 0131 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште во селото [[Трново (Битолско)|Трново]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 321 гласач.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Димитриј“ - Магарево|Црква „Св. Димитриј“]] — главна селска црква; и * [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Магарево|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — манастирска црква. Во селото се врши изградба на нова црква сместена на црковно земјиште помеѓу атарите на Магарево и Трново, која според достапните податоци нема име. {{скриено |Црква во изградба помеѓу атарите на селата Магарево и Трново |Црква без име која е во изградба на црковно земјиште, околу која се подигнати и конаци <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:Конак во изградба во Магарево.jpg|Конак во изградба Податотека:Манастир во изградба во Магарево.jpg|Црквата и конакот во изградба Податотека:Црква во изградба во Магарево 2.jpg|Куполата на црквата Податотека:Црква во изградба во Магарево.jpg|Црквата во изградба </gallery> |headerstyle=background:#ccccff |style=text-align:center; }} ;Манастири * [[Магаревски манастир]] — поранешен манастир во близина на селото, од кој денес е останата само црквата „Св. Ѓорѓи“. ;Природни реткости<ref>{{нмс | last= | first= | author= | title= Р Е Ш Е Н И Е ЗА ПРОГЛАСУВАЊЕ НА ПЛАТАНОВО СТЕБЛО – ПЛАТАН ВО С. МАГАРЕВО, ОПШТИНА БИТОЛА ЗА ПРИРОДНА РЕТКОСТ| url= https://slvesnik.com.mk/Issues/9b3791e5c49546f0ac5661a5c9ac6158.pdf| date=5 мај 2023 | work= | publisher=[[Службен весник на Македонија]] | accessdate=17 март 2026}}</ref> * [[Чинар (Магарево)|Чинар]] — најстариот чинар во дворот на црквата „Св. Димитриј“ е прогласен за [[Список на природни реткости во Македонија|природна реткост]] во 1983 година <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Магарево.jpg|Главната селска црква „Св. Димитриј“ Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Магарево 12.jpg|Манастирската црква „Св. Ѓорѓи“ Податотека:Света вода во Магарево.jpg|Света вода кај манастирот Податотека:Поток во Магарево.jpg|Поток помеѓу двете цркви </gallery> == Редовни настани == ;Слави<ref name=":1" /> * [[Ѓурѓовден]] — селска и црковна слава; и * [[Митровден]] — селска и црковна слава. == Личности == ;Родени во или по потекло од Магарево * [[Димитриос Цапанос]] (1883-) — грчки револуционер, деец на грчката вооружена пропаганда во Македонија; * [[Михаил Сапкас]] (1876-1956) — грчки револуционер; * [[Димитриос Стергиос Лалас]] (1848-1911) — грчки пијанист и композитор од XIX – XX век; и * [[Лефка Георгиева]] (1909-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]]. <!--== Култура и спорт ==--> == Поврзано == * [[Општина Битола]] * [[Пелагонија]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Magarevo}} {{Општина Битола}} [[Категорија:Магарево| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Битолски села]] [[Категорија:Села во Општина Битола]] d9ku1eraaufhp39je0bhzg94cf70454 0 10700 5536606 5536082 2026-04-09T18:23:04Z Ehrlich91 24281 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-21410-28|~2026-21410-28]]) и ја поврати преработката 5464968 на Ehrlich91 5536606 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Градско | слика = ЕкспедицијаГрадско73.jpg | големина на слика = 300п | опис = Поглед на селото од патот кон [[Горно Чичево]] | општина = {{општинскигрб|Општина Градско}} | регион = {{грб|Вардарски Регион}} | област = [[Клепа]] | население = 2.008 | година = 2002 | поштенски број = 1420 | повикувачки број = 043 | надморска височина = 135 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=34 | lat_sec=39 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=56 | lon_sec=34 | слава = [[Ѓурѓовден]] | мрежно место = | карта = Градско во Општина Градско.svg }} '''Градско''' — село и административно седиште на [[Општина Градско|истоимената]] општина, во областа [[Клепа]], во околината на градот [[Велес]]. Низ годините, селото има прераснато во мало гратче и поседува бројни општествени установи.<ref name="енциклопедија" /> == Потекло на името == Самото село Градско своето име го има земено од античката населба [[Стоби]], оддалечена 3 километри источно од селото. Во [[518]] година од нашата ера, по катастрофалниот земјотрес што ја зафатил [[Античка Македонија]], градот [[Стоби]] бил разрушен и опустошен. Поради тоа околното население го нарекло ''Пуст Град'', а тоа го прифатиле и жителите на селото Градско како име на своето село. Бидејќи со време придавката ''Пуст'' одпаднала останало името Град, кое подоцна се нарекло Градско.<ref name=":0" /> == Географија и местоположба == Ова големо село се наоѓа на крајниот јужен дел на [[Општина Градско|истоимената]] општина, од десната страна на реката [[Вардар]], чиј атар се допира со територијата на [[Општина Росоман]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|isbn=9989-862-00-1|language=македонски|pages=82}}</ref> Селото е рамничарско, расположено на надморска височина од 135 метри. Од градот [[Велес]] селото е оддалечено нешто повеќе од 20 километри.<ref name="енциклопедија" /> Во минатото селото се наоѓало на самата траса на регионалниот пат од Велес до Гевгелија, а денес е во непосредна близина на новиот автопат помеѓу овие два града.<ref name="енциклопедија" /> Селото Градско се наоѓа во рамнина, на десниот брег на реката Вардар, над устието со Црна Река. До 1912 година, селото земало вода од самата река, за подоцна да биде ископан бунар. По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] биле ископани четири пумпи.<ref name=":0">{{Наведена книга|url= https://www.worldcat.org/title/tikves-i-rajec-antropogeografska-ispitivanja/oclc/28391240|title=Tikveš i Rajec : antropogeografska ispitivanja|last=Радовановиќ|last2=Воислав|date=1924|publisher=Српска кралска академија|location=Белград|oclc=28391240}}</ref> Селото имало чифлички карактер во минатото, но денес претставува збиена населба, долж патот за станицата Градско.<ref name=":0" /> Селото Градско или старата населба се наоѓа непосредно до брегот на реката Вардар,<ref name="енциклопедија" /> на оддалеченост од 2 километри источно од новата населба Градско, која е сместена на самата железничка пруга [[Скопје]]–[[Солун]]. До селото, поголеми градови се [[Неготино]] и [[Кавадарци]], оддалечени околу 18 километри на север од местото. == Историја == [[Податотека:Gradsko Panorama IWW Postcard.jpg|мини|300п|десно|Градско за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]]] [[Податотека:Gradsko - železnička stanica stara 01.jpg|мини|десно|300п|Старата железничка станица во Градско, која била минирана од германските трупи во 1944 година при нивниото повлекување од [[Македонски фронт|Солунскиот фронт]]. Во времето на нејзиното постоење била една од најголемите и најубавите во Македонија]] Во {{римски|19}} век, Градско било село во [[Велешка каза|Велешката каза]], нахија Клепа, на [[Отоманското Царство]]. Сѐ до изградбата на железничката линија [[Велес]]-[[Прилеп]]-[[Битола]] во средината на 1930-тите години, Градско имало тенденција да порасне во поголема населба, бидејќи од кон Прилеп водела теснолиниска пруга, која што престанала со работа по изградбата на стандардната пруга.<ref name="енциклопедија" /> Селото во [[Втора светска војна|Втората светска војна]] било ослободено од страна на [[Петта македонска ударна бригада|Петтата македонска народноослободителна бригада]] на 6 септември 1944 година.<ref name="МакЕнц">{{МакЕнц|1154|Петрушевски-Папучар|II}}</ref> == Стопанство == Селото зафаќа простор од {{км2|12,8}}. На него преовладува обработливото земјиште на површина 782,5 [[хектар]]и, пасиштата заземаат 267 хектари, додека на шумите отпаѓаат само 47,3 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има полјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> Селаните главно се занимавале со земјоделство, употребувајќи ги површините покрај реките Вардар и Црна. Неговите пасишта се користат во зимно време од страна на овчари од другите краеви од земјата.<ref name=":0" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|660 |1953|809 |1961|1132 |1971|1463 |1981|1924 |1991|2298 |1994|2221 |2002|2219 |2021|2008 }} Во делото „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 г. Градско било село со 11 домаќинства и 49 жители.<ref name="етнографија">„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 184-185.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, селото има 158 жители, сите [[Македонци]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_07.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 158.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Градско имало 144 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рр. 118 – 119.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 600 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_36_40-42_KRIVA_PALANKA_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Градско е големо село, коешто во 1961 година броело 1.132 жители, од кои 1.035 биле [[Македонци]], 35 [[Македонски Турци|Турци]], 23 [[Македонски Албанци|Албанци]] и 22 [[Македонски Срби|Срби]]. По голема имиграција на населението, Градско во 1994 година пораснало на 2.221 жител, од кои 1.936 биле Македонци, 18 Турци, 31 [[Македонски Роми|Ром]], 8 Албанци, 9 Срби и 219 други (претежно муслимани од [[Санџак]]).<ref name="енциклопедија" /> Според последниот попис од 2002 година, во селото Градско живееле 2.219 жители, од кои 1.920 Македонци, 6 Албанци, 7 Турци, 48 Роми, 14 Срби, 215 Бошњаци и 9 останати.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=21 мај 2020}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 2.008 жители, од кои 1.651 [[Македонци|Македонец]], 10 [[Македонски Албанци|Албанци]], 16 [[Македонски Турци|Турци]], 82 [[Македонски Роми|Роми]], 13 [[Македонски Срби|Срби]], 154 [[Македонски Бошњаци|Бошњаци]], 13 останати и 69 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Градско: {| class="wikitable" |- ! Година ! Македонци ! Албанци ! Турци ! Роми ! Срби ! Бошњаци ! {{крат|Ост.|Останати}} ! {{крат|б.п.|Лица без податоци}} ! Вкупно |- style="text-align:center;" | 1948 | — | — | — | — | — | — | — | — | '''660''' |- style="text-align:center;" | 1953 | 718 | 43 | 19 | 0 | 22 | — | 7 | — | '''809''' |- style="text-align:center;" | 1961 | 1.035 | 23 | 35 | — | 22 | — | 17 | — | '''1.132''' |- style="text-align:center;" | 1971 | 1.280 | 55 | 41 | 1 | 20 | — | 66 | — | '''1.463''' |- style="text-align:center;" | 1981 | 1.625 | 16 | 23 | 7 | 26 | — | 227 | — | '''1.924''' |- style="text-align:center;" | 1991 | 1.940 | 10 | 47 | 12 | 25 | — | 264 | — | '''2.298''' |- style="text-align:center;" | 1994 | 1.936 | 8 | 18 | 31 | 9 | — | 219 | — | '''2.221''' |- style="text-align:center;" | 2002 | 1.920 | 6 | 7 | 48 | 14 | 215 | 9 | — | '''2.219''' |- style="text-align:center;" | 2021 | 1.651 | 10 | 16 | 82 | 13 | 154 | 13 | 69 | '''2.008''' |} <small>* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години</small> === Родови === Селото Градско е населено со [[Македонци]] од [[Православие|православна]] христијанска вероисповед. Сите негови родови се доселени. Како родови во Градско се споменуваат:<ref name=":0" /> * '''Постари доселеници:''' ''Димовци'' (Долно Маало, 2 к.), дошле на чифлик на почетокот на {{римски|19}} век; ''Крстевци'' (Горно Маало, 1 к.), дошле од [[Виничани]] на средината на {{римски|19}} век и ''Левовци'' (Долно Маало, 1 к.), дошле од Виничани на средината на {{римски|19}} век. * '''Понови доселеници:''' ''Темелковци'' (Долно Маало, 1 к.), дошле од [[Долно Чичево]] околу 1860 година; ''Станковци'' (Долно Маало, 1 к.), доселен извесен Нацо од [[Курија|Турска Курија]] околу 1865 година; ''Коцевци'' (Горно Маало, 1 к.), дошле од [[Паликура]] околу 1874 година; ''Соколовци'' (Горно Маало, 1 к.), дошле од Долно Чичево околу 1888 година; ''Димитријовци'' (Горно Маало, 1 к.), дошле од [[Свеќани]] околу 1895 година; ''Јовановци'' (Горно Маало, 1 к.), доселен извесен Диме од [[Грнчиште]] околу 1896 година; ''Коловци'' (Горно Маало, 1 к.), дошле од Паликура околу 1898 година, а претходно живееле во Курија, Камен Дол и Мрзен Ораовец; ''Андовци'' (Долно Маало, 1 к.), дошле од Курија околу 1903 година; ''Науновци'' (Долно Маало, 1 к.), дошле од [[Џидимирци (Неготинско)]] околу 1905 година; ''Ставровци'' (Долно Маало, 1 к.), дошол извесен Трајче од [[Марена]] околу 1911 година и ''Маѓаровци'' (Горно Маало, 1 к.), дошол извесен Андреја од Долно Чичево околу 1915 година, а по потекло од Дојран. == Општествени установи == Како развиено село и седиште на општина, Градско поседува бројни општествени установи: * Општинска зграда на [[Општина Градско|Градско]] * [[ОУ „Даме Груев“ - Градско|Основно училиште „Даме Груев“]], средишно основно училиште * Пошта ([[Поштенски броеви во Македонија|1420]]) * [[ЖС „Градско“]], железничка станица во селото * Дол на културата „Крсте Петков Мисирков“ * Градинка * Полиција * Амбуланта * Ветеринарна станица ;<center>'''Општествени установи во селото'''</center> <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:ЕкспедицијаГрадско79.jpg|Градинка Податотека:ЕкспедицијаГрадско88.jpg|Основното училиште Податотека:ЕкспедицијаГрадско90.jpg|Општинската зграда Податотека:ЕкспедицијаГрадско92.jpg|Дом на културата Податотека:ЕкспедицијаГрадско93.jpg|Полицијата </gallery> == Самоуправа и политика == Селото се наоѓа во [[Општина Градско]], која била една од ретките општини во Македонија, која не била воопшто менувана во поглед на нејзините граници со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1962 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Титов Велес, додека во периодот по војната од 1955 до 1962 година селото било во рамките на некогашната општина Градско. Во периодот 1952-1955 година, селото било седиште на тогашната Градска општина, во која покрај Градско се наоѓале и селата Виничани, Водоврати, Горно Чилево, Долно Чичево, Подлес, Убого и Уланци. Самата Градска општина била дел од Титоввелешката околија. Во периодот од 1950-1952 година, селото било седиште на некогашната Општина Градско, во која влегувале селата Градско и Уланци. === Избирачко место === Во селото постојат избирачките места бр. 2218, 2219 и 2219/1 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на основното училиште.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=21 мај 2020|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.922 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/22/2617|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112125439/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/22/2617|archive-date=2021-01-12|dead-url=|accessdate=21 мај 2020|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> * [[Стоби]] — градска населба од античко време ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Градско|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — главна селска црква * [[Црква „Св. Павле“ - Градско|Црква „Св. Павле“]] — камен темелник поставен во 2021 година;<ref>[http://www.povardarska-eparhija.org.mk/pe//index.php?option=com_content&task=view&id=2660&Itemid=32 Продолжува градбата на нови духовни светилишта]</ref> ;Споменици од [[Македонија во Втората светска војна|НОБ]] * Споменик на НОБ ;Реки<ref name="РекиМак">{{РекиМак|страница=67}}</ref> * [[Србиница]] — река во селото == Редовни настани == * [[Ѓурѓовден]] — селска слава == Личности == ;Родени во Градско * [[Македонка Јанчевска]] (р. 1940) — поет за деца * [[Живко Јаневски]] (р. 1940) — новински фоторепортер * [[Диме Тасовски]] (р. 1980) — кошаркар ;Починати во Градско * [[Димитар Атанасов]] (1872-1815) — револуционер <!--== Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Галерија == <gallery mode=packed heights=140px> Податотека:ЕкспедицијаГрадско74.jpg|Простор за зелен пазар Податотека:ЕкспедицијаГрадско75.jpg|Библиотека Податотека:ЕкспедицијаГрадско77.jpg|Спортска сала Податотека:ЕкспедицијаГрадско94.jpg|Игралиште Податотека:ЕкспедицијаГрадско91.jpg|Даночен шалтер Градско Податотека:ЕкспедицијаГрадско89.jpg|Домот на културата Податотека:ЕкспедицијаГрадско76.jpg|Библиотека Податотека:ЕкспедицијаГрадско80.jpg|Спортска сала Податотека:ЕкспедицијаГрадско78.jpg|Градинката </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Gradsko}} {{Општина Градско}} [[Категорија:Градско| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Велешки села]] [[Категорија:Села во Општина Градско]] 9ib5d1w99a2wll9vca6964y8mkbtfwo 14 13025 5536702 3550325 2026-04-09T21:42:27Z Dandarmkd 31127 5536702 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Оптичка појава}} {{рв|Atmospheric optical phenomena}} [[Категорија:Оптика|Појави]] [[Категорија:Физички појави]] 1tsu4tlzysx3cbg1gkd7ldi425cq5td 10 13629 5537130 5230505 2026-04-10T09:56:28Z Bjankuloski06 332 5537130 wikitext text/x-wiki {{asbox | name = Предлошка:Стар Рим-никулец |image=Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg |qualifier=за [[стариот Рим]] |category=Никулци за Стариот Рим }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за никулци за историја|Стар Рим]] </noinclude> g0aokhycomirod3beimm5qdki0cbd4f 5537137 5537130 2026-04-10T10:00:54Z Bjankuloski06 332 5537137 wikitext text/x-wiki {{asbox |name = Предлошка:Стар Рим-никулец |image=Lupa Capitolina, Rome.jpg |subject= |qualifier=за [[Стар Рим|Стариот Рим]] |category=Никулци за Стариот Рим }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за никулци за историја|Стар Рим]] [[Категорија:Предлошки за Стариот Рим|§]] </noinclude> dyuh7p4erk1fqehk26j2qq6ozaszqfc 14 13631 5537131 3409995 2026-04-10T09:56:38Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Категорија:Никулци за стариот Рим]] на [[Категорија:Никулци за Стариот Рим]] без да остави пренасочување: (преку [[:bg:У:КМ|Категориски мајстор]]) 3409995 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Никулци за историја]] 3dp33gx3msuex66lo7bwldopphdoc58 5537139 5537131 2026-04-10T10:01:51Z Bjankuloski06 332 5537139 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци|article=[[Стар Рим|Стариот Рим]]|newstub=Стар Рим-никулец|category=Стар Рим}} [[Категорија:Никулци за историја|Стар Рим]] q5e7djmwmyh2uu61mgxx89b87tb2jpy 14 13707 5537133 4987347 2026-04-10T09:57:25Z Bjankuloski06 332 [[У:КМ|КМ]]: [[Категорија:Никулци за стариот Рим]] → [[Категорија:Никулци за Стариот Рим]] 5537133 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Римска митологија]] [[Категорија:Никулци за Стариот Рим]] [[Категорија:Предлошки за Стариот Рим|Митологија]] ejzyu1zv7cia6axt1hnyqbubij0mpxl 14 18141 5536728 3432734 2026-04-09T22:24:18Z Dandarmkd 31127 5536728 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Motion}} [[Категорија:Промена]] [[Категорија:Механика]] [[Категорија:Физички појави]] [[Категорија:Простор]] b8w3ldxd2yntnevj0cf223697kxt5he 4 20515 5536570 5535889 2026-04-09T13:22:42Z MacedonianBoy 2538 /* Дискусија за „Спортисти“ */ 5536570 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:21, 18 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Tiven2240@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување (УПнО) == <section begin="announcement-content" /> Ве известувам дека започна периодот на годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување. Можете да давате предлози за промени до 9 февруари 2026&nbsp;г. Ова е првиот од неколкуте чекори на годишната проценја. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Прочитајте повеќе за ова и учествувајте во разговор на страницата на УПнО на Мета]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координативната комисија на Универзалниот правилник на однесување]] (U4C) е глобална група посветена на правично и доследно спроведување на УПнО. Оваа годишна проценка е планирана и спроведена од U4C. За повеќе информации за должностите на U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|погледајте ја нејзината повелба]]. Споделете ги овие информации со други членови на вашата заедница кајшто е соодветно. -- Во соработка со U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|разговор]])<section end="announcement-content" /> 22:01, 19 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Начела и напатствија на Википедија == Почитувани уредници, ja отворам оваа дискусија во согласност со [[ВП:ГЛАСННН]]. Во продолжение секоја недела ќе биде отворена по една тема за која треба да ги одредиме насоките на значајност за нашата Википедија, и на која прво добро е да се дискутира, а потоа можеби и да се гласа. При оформувањето на статиите за начела и напаствија, како и за значајност, во врска со луѓе, настани и друго, земени се предвид неколку јазични Википедии, како англиската, српската и хрватската. Да нагласам дека Википедија на англиски јазик има построги правила од другите јазични Википедии, претпоставувам затоа што се смета за светска енциклопедија, и некои теми кои се важни локално во земјите, на англиската не сметаат дека треба да ги има. Сепак и таму има исклучоци. Исто така, добро е да се нагласи и да се има на ум дека дел од овие службени страници се создавани пред 20 години, и можно е да има потреба од нивно прегледување и дополнување. === [[Википедија:Што не е Википедија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:40 ч. на 8 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Да започнеме со [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. Википедија не е хартиена енциклопедија, не е речник, не е трибина, ниту пак говорница од било кој вид, не е ни разговорен форум или средство за пропаганда и рекламирање. Википедија не е збирка на надворешни врски, галерии на слики или медиуми. Википедија на македонски јазик не е национална енциклопедија на Македонците. Википедија не е услужник на бесплатно вдомување или мрежен простор, не е експеримент за демократија или каков било друг политички систем. Нејзиниот основен метод на одлучување на консензус е преку уредување и дискусија, не преку постојано гласање. Повеќе на секоја од ставките има на линкот [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. ==== Дискусија за „Што не е Википедија“ ==== {{коментар}} Според мене, треба да имаме слобода да бришеме кориснички страници на Википедијанци на кои корисникот си пишува реклама за себе и она што го работи. Налетувам на такви, скоро имаше некој масер се рекламира на корисничката страница. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 8 февруари 2026 (CET) :{{коментар}}Според мене, секаков вид на рекмалација директна или индиректна мора одма да се отстранува без никаква дебата или дискусија. Без разлика дали е на корисничка страница, подобрување во статија, новосоздадена страница и останато. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:01, 8 февруари 2026 (CET) :Па некако оваа страница има опфатено доволно, јас немам забелешки или некакви сугестии што да се наведе дополнително. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:27, 9 февруари 2026 (CET) :Исто и јас. :) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:53, 9 февруари 2026 (CET) {{коментар}}Се согласувам дека секаков вид на рекмалација директна или индиректна треба да се отстранува без никаква дискусија.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> :{{Коментар}} Вака. Малку пристапот да е подиректен и поконкретен. На пример глеам се дискутира за тоа Што не е википедија? Значи мој предлог е за ова, и за сите идни дискусии, да се преземе англиската верзија на напатствијата, да се видат од сите нас и да се даде коментар кои поттпочки од англиското напатствије би го трганеле или замениле со друго. Ова го зборам од проста причина што англиските напатствија се едни од најелаборираните, па дури и претерано детализирани, ние можеме да ги земем само општите начела. Во овој случај ок си е се. Се сложувам со напишаното за тоа што не е Википедија, ако имам некој поконкретен дел за додавање, ќе пишам тука. Следните да бидат со поконкретни забелешки што се прифаќа, а што не на нашата Википедија. Во однос на кориснички страници, ние сме бришеле и порано само вулгарности. Рекламирање не би требало да е проблем, според мене. Пропагираме сите ние на нашите кориснички страници. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 18:50, 15 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (настани)]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:30 ч. на 15 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Многу настани добиваат покриеност во вестите, а сепак не се од историска или трајна важност. Настан може да биде доволно интересен за новинарите и уредниците на вестите, но тоа не секогаш е доволно значајно за да има статија на Википедија. При оценувањето на настанот, уредниците треба да оценат различни аспекти на настанот и покриеноста: влијанието, длабочината, времетраењето, географскиот опсег, разновидноста и веродостојноста на покривањето, како и дали покривањето е рутинско. ;Трајни ефекти Настанот што е преседан или катализатор за нешто друго од трајно значење, најверојатно ќе биде значаен. На пример, во САД, убиството на детето Адам Волш на крајот довело до донесување на Закон за заштита и безбедност на децата, наречен Закон Адам Волш. Овој настан се смета за значаен. Настаните кои имаат трајно дејство од историско значење веројатно ќе бидат знајачни. Ова вклучува, на пример, природни катастрофи после кои останува широко распространето уништување, а обновата на уништеното може да доведе до смена на населението, и можно е да влијае врз изборите. Помал земјотрес или бура со мало или никакво влијание врз човечката популација веројатно не е значаен за да има статија на Википедија. ;Географски опсег Значајните настани обично имаат значително влијание врз широк регион, домен или широко распространета општествена група. Настанот кој влијае врз локално подрачје и го известуваат само медиумите во блискиот регион веројатно нема да биде значаен. ;Длабочина на покриеност Еден настан мора да добие голема или длабинска покриеност за да биде значаен. Длабочина на покривање вклучува анализа што ги става настаните во контекст, како што често се среќава во книгите, долгометражни написи во големите списанија за вести или на ТВ. ;Времетраење на покриеноста Значајните настани обично добиваат медиумска покриеност која е во подолг временски период. Времетраењето на известувањето по медиуми е силен показател за тоа дали некој настан има минливо или трајно значење. Тоа што некој настан се случил неодамна сам по себе не го прави незначаен. ;Разновидност на извори Се очекува значајна национална или меѓународна медиумска покриеност за некој настан да биде забележлив. Известувањето со широк опсег има тенденција да укаже на значајност, освен кога медиумите препишуваат и преобјавуваат исти вести едни од други. ;Рутинско покривање Според политиката на Википедија дека не е весник, рутинското покривање на вести за работи како што се објави не се доволна основа за статија. Рутинските настани, како што се спортски натпревари, филмски премиери, прес-конференции итн., може подобро да се опфатат како дел од друга статија, ако воопшто се значајни. Медиумски објави за настани кои се вообичаени, секојдневни, или се обични предмети што не се истакнуваат — веројатно не се значјани за да имаат своја статија на енциклопедија. ;Сензационализам Таблоид или жолтото новинарство како што се нарекува, обично се смета за лоша основа за статија во енциклопедија, поради недостатокот на проверка на фактите својствени за сензационалистичко известување и објавување на скандали. Википедија не е место за скандали или озборувања. ;Кривични дела Написите за криминални дејствија, особено оние што спаѓаат во категоријата „вонредни вести“, често се предмет на дискусии за бришење. ;Луѓе значајни за само еден настан Луѓето познати само во врска со еден настан генерално не треба да имаат статија напишана за нив. Ако настанот е многу значаен, тогаш наместо тоа, обично треба да се напише статија за настанот. ;Идни настани Поединечните закажани или очекувани идни настани треба да бидат вклучени само ако настанот е значаен, и речиси сигурно ќе се одржи. Датумите не се дефинитивни додека настанот навистина не се случи, бидејќи дури и значајните настани може да бидат откажани или одложени во последен момент поради голем инцидент (ваков случај на одложување беше во текот на пандемијата). Меѓу идните настани кои се соодветни за да се отвори за нив страница пред време спаѓаат: избори, Олимписки игри, Евровизија, европски и светски првенства. ;Алтернативи за бришење Ако значајноста на настанот е доведена во прашање, но тој е првенствено поврзан со одредена личност, компанија или организација или текстот може да биде дел од друга статија со поширока тема, тогаш треба да се употреби спојувањето на содржините. Сепак, треба да се внимава на настанот да не му се даде непотребна тежина. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (настани)|Значајност на настаните]]. ==== Дискусија за „Настани“ ==== {{коментар}} Според мене, овој дел добро ги покрива сите можни ситуации поврзани со настаните. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:32, 15 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Сметам дека аргументите се добро образложени и се согласувам со нив. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:07, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Се солгасувам со горенаведените коментари. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Добри се предлозите и правилата наведени во посебната страница, немам дополнителни коментари. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:11, 18 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Овој дел е усогласен со соодветниот дел на другите јазици и јасен за оние што го читаат. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:14, 19 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Исто и јас се согласувам со коментари на колегите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:03, 21 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Добро се образложени аргументите и се согласувам со нив.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Автобиографија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 22 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Пишувањето автобиографии е обесхрабрено, бидејќи е тешко да се напише неутрална, проверлива автобиографија, а има и многу замки. *Автобиографијата често е пристрасна, и обично напишано е само позитивното за личноста. *Автобиографиите се често непроверливи. Ако единствениот извор за одреден факт за вас сте вие самите, читателите не можат да го потврдат тоа. *Автобиографиите можат да содржат оригинално истражување. Луѓето често вклучуваат информации во автобиографии кои никогаш претходно не биле објавени или се резултат на знаење за нештата од прва рака. Википедија е енциклопедија и не смее да содржи претходно необјавени информации, ниту дозволува оригинално истражување. *Под „автобиографија“ не се подразбира само биографијата што сте ја напишале сами за себе, туку и биографијата што сте ја платиле или сте наредиле некој друг да ја напише во ваше име. *Тешко е да се пишува неутрално и објективно за себе, затоа треба да дозволите другите да пишуваат. Би требало да почекате некој друг да напише статија за вас и вашите постигнувања. *Во јасни случаи, дозволено е уредување на страници поврзани со вас, како: враќање на вандализам; но само ако тоа е очигледен вандализам, а не содржински спор. *Ако не сте значајни според начелата на Википедија, пишување на статија за себе ја крши политиката која вели дека Википедија не е место за бесплатна реклама. * Ако вашиот живот и достигнувања се проверливи и навистина од значење за да ве има на енциклопедија, некој друг веројатно ќе создаде статија за вас порано или подоцна. Повеќе на линкот: [[Википедија:Автобиографија]] ==== Дискусија за „Автобиографија“ ==== {{коментар}} - Се согласувам со наведените правила поврзани со автобиографија. Ние сме мала заедница, и знам дека се случило низ минатото некои личности сами за себе да си напишат статија, често не е бришена таквата статија, туку е само досредена, доколку личноста е значајна за да ја има во енциклопедија. Сепак, во најголем дел, би требало да се обесхрабрат автобиографски статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:58, 22 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Автобиографијата, поточно пишување на автобиографија, треба да биде обесхрабрено и недозволиво за Википедија. Пристрасноста при пишување на таква статија е на највисоко ниво, а објективноста ниска. Напатствијата се во ред, се согласувам и замолувам секој да реагира ако забележи вакви случаеви. Ова е едно од основните правила на Википедија и треба строго и доследно да се почитува.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:48, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Целосна поддршка за сѐ претходно кажано. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:17, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Се сложувам со сѐ. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:34, 24 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Да, и јас го делам истото мислење. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:52, 27 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:57, 28 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Биографии на живи личности]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 1 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Статија за жива личност треба да биде напишана одговорно, внимателно и со непристрасен тон, да се избегнува потценување, но да се избегнува и претерување. *Контроверзниот материјал за живи личности што е без извори или со слаби извори треба веднаш да се отстрани, и без дискусија. *Не користете јавни записи што вклучуваат лични податоци, како што се датум на раѓање, вредност на домот, сообраќајни казни, регистрации на возила и домашна или деловна адреса. *Никогаш не користете самообјавени извори (вклучувајќи книги, списанија, интернет страници, блогови, подкасти или објави на социјалните мрежи) како извори на материјал за жива личност, освен ако не се напишани или објавени од самото лице. *Не внесувајте озборувања во статиите. Секогаш прво прашајте се: Дали изворот е веродостоен? Дали материјалот е вистинит? И, дури и ако е вистинит, дали е релевантен за неутрална статија за личноста за која е статијата? *На администраторите им е дозволено да спроведат отстранување на јасни прекршувања на БЖЛ со заштита на страницата или со блокирање на прекршителот/прекршителите. *Избегнувајте приказ на жртва. *Во случај на јавна личност, ќе има повеќе доверливи извори, а БЖЛ треба едноставно да документира што известуваат тие извори. *Поради зголемена злоупотреба и [[Кражба на идентитет|кражба на идентитет]], луѓето сè повеќе ги сметаат своите вистински имиња и датуми на раѓање за приватни информации. Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации. Не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори. Но, доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, а податоците не биле претходно објавени од веродостојни извори, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање. Исто така, статиите не треба да ја содржат адресата, електронската пошта, телефонскиот број или други контакт информации на личноста за која станува збор, но генерално е дозволено да се вклучи линк до официјалната интернет страница на личноста во делот „Надворешни врски“, иако тој линк може да ги содржи горенаведените информации. *Дали ќе се отстрани име или погрешно родово именување на жива личност која е трансродово лице, е прашање на уредничка проценка доколку веќе се појавило во сигурни извори. *Со тоа што некој бил спомнат во вестите, не значи дека треба да добие статија на Википедија. *Жива личност обвинета за кривично дело се смета за невина сè додека не биде осудена од суд. Уредниците генерално не треба да вклучуваат текст што сугерира дека лицето е осомничено, дека е лице од интерес или е обвинето за вршење на кривично дело, освен ако не е обезбедена осуда за тоа кривично дело, или повеќе доверливи извори веќе го објавиле името на обвинетиот во врска со кривичното дело. *БЖЛ се применува насекаде на Википедија каде што се споменуваат живи личности, вклучувајќи страници за разговор, описи на уредувања, кориснички страници, слики и категории. *Корисничките имиња што содржат клеветнички, очигледно лажни или спорни изјави или материјал за живи лица треба веднаш да бидат блокирани и отстранети од сите промени. *Сликите од живи личности не треба да се користат надвор од контекст за да се прикаже тоа лице во лажно или неповолно светло. *Имињата на категориите се самообјаснувачки, па затоа вклучувањето на одредена биографија во одредена категорија мора да биде оправдано со соодветен текст кој има сигурни извори во самата статија. Пример за ова е додавање на Категорија:Криминалци, или категоризацијата на живите личности според религија или сексуална ориентација. *Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи. *Уредниците кои постојано додаваат или враќаат контроверзен материјал во БЖЛ кој не е поткрепен со извори или е поткрепен со лоши извори, може да бидат блокирани поради нарушување на проектот. Повеќе на линкот: [[Википедија:Биографии на живи личности]] ==== Дискусија за „Биографии на живи личности“ ==== {{коментар}} - Јас сум ЗА да се применуваат овие начела. Инаку, ме збуни делот со горна старосна граница, и дека „лицата над 115 години се сметаат за починати“. Имавме случај со некој борец за кој немаше извори за тоа кога починал, па стана збунувачко како да се реши тој проблем. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:56, 1 март 2026 (CET)<br> {{Коментар}} Целосно се согласувам. Јас сум за поголема и построга контрола за тоа за кој се прави статија. Да нема статии за недоволно афирмирани личности, без разлика од која област се. Не сме реклама ние. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:08, 3 март 2026 (CET) {{коментар}} Јас имам две забелешки во врска со овие начела. Прво, ако лични податоци се објавени во веродостојни извори, не смее да се врши цензура по барање на личноста (на пр. ако јавно е објавен точниот датум на раѓање, тогаш тој датум слбодно може да се наведе во статијата). Второ, начелото за лицата над 115 години нема логика затоа што може да има повеќе живи лица над 115 години, но само едно лице може да се смета за најстара личност во светот. Мислам дека ова начело треба да се преработи и да гласи „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:53, 3 март 2026 (CET) :За лицата над 115 години го сменив како што предлагаш. :Вториот дел за лични податоци, тоа што го предлагаш го има [[Википедија:Биографии на живи личности|веќе содржано во реченицата]]: :„Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“ :Мислам дека таа реченица го покрива тоа што го велиш. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:56, 4 март 2026 (CET) ::{{одговор|Виолетова}} Да, го покрива, но погоре се наведени реченици коишто се противречни на тоа. Ако датумот на раѓање е јавно објавен и лицето се противи да биде наведен во статијата, тогаш која реченица се зема предвид? --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 09:41, 6 март 2026 (CET) ::Коректност! [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-14346-24|&#126;2026-14346-24]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-14346-24|разговор]]) 09:43, 6 март 2026 (CET) :::@[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] :::Кире, овде имам извадено дел од речениците, а не сè, затоа стои линк до целата страница со правилата, каде што пишува на крајот: Повеќе на линкот. Треба проектната да се прочита, бидејќи се разбира дека важат сите реченици кои се на страницата со начела и напатствија. Односно, доколку е јавен податокот за датум на раѓање, не го земаме предвид човекот што се буни. Овде го вклучив примерот дека доколку не е јавно објавен датумот и човекот не сака да му стои на статијата, би требало да го испочитуваме. Дури има предвидена ситуација кога има своја интернет страница на која ставил вистинско име и датум на раѓање, ние смееме да ја ставиме во надворешните врски на статијата. Неколку различни ситуации се опфатени на [[Википедија:Биографии на живи личности|главната страница за БЖЛ]] и тие се тие што важат. Овде се само извадоци, дека е голема таа страница цела да се псотави на Селска чешма. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:45, 6 март 2026 (CET) ::::{{одговор|Виолетова}} Да, за напишаното во начелото зборувам, а не за она коешто е напишано на оваа страница. Најпрвин е наведена реченицата „Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“, а потоа пишува „Доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање.“. Ова нема логика. Ако лицето не сака јавно да биде објавен неговиот датум на раѓање, тогаш тоа треба да биде отстрането од изворите коишто се користат на Википедија (откако ќе биде избришано од тие извори, тогаш природно ќе биде избришано и од Википедија затоа што повеќе нема да има веродостојни извори во коишто е наведено). Но, ако лицето бара тоа да биде отстрането само од Википедија, а притоа да остане наведено во други извори, тогаш се работи за цензура на јавно објавени податоци и тоа не е дозволено дури и да е по барање на лицето за коешто се однесува податокот. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:07, 6 март 2026 (CET) :::::Не знам каде не се разбираме, тоа што го објаснуваш е тоа како треба да се постапи, всушност. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:45, 6 март 2026 (CET) ::::::Се разбираме дека е така, но во начелото е напишано поинаку. За да биде појасно, можеби изрично треба да ставиме дека не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори (Во иднина те молам секое дополнување пишувај го како нов коментар затоа што јас овој одговор го пишав на твојот првичен коментар којшто потоа беше дополнет и затоа напишав уште еден коментар подолу дека се согласувам со дополнетото. Инаку, се создава впечаток дека не се разбираме.). --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:53, 6 март 2026 (CET) ::::Гледам дека си го дополнила текстот додека го пишував одговорот, па затоа дополнително ќе одговорам и на дополнетиот текст. Да, така треба да биде, но во начелото не е напишано на тој начин. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:08, 6 март 2026 (CET) {{коментар}} - Јас сум ЗА, со тоа што сметам дека треба да има контрола за тоа за кој ја пишува статијата, како и начелото што го спомна Кирил погоре „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“; според мене има смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:28, 5 март 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам, и за лицата над 115 години да се преработи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:30, 5 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Креативни професии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:57 ч. на 8 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Во овој дел да ги разгледаме значајноста на луѓето да имаат статија според тоа која професија ја вршат, се разгледуваат професорските, научните и креативните професии: професори, научници, и креативните професии (писатели, музичари, сликари, архитекти, новинари). *Записите во списоци каде е дозволено човек сам да се пријави и запише, не придонесуваат за значајност. Исто така, интернет страниците за вработените или членовите на една организација, не се доволен показател за значајност. *Веродостојна биографија на 200 страници за личност, издадена од независен извор и не е платена од човекот за чија биографија станува збор, која детално го покрива животот на тоа лице е прифатлив извор, додека извод од матична книга на родените или списокот од формуларот за изборно ливче, не е. *Луѓето кои ги исполнуваат основните критериуми, може да се сметаат за значајни без да ги исполнуваат дополнителните критериуми подолу. ;Професори, наставници, академици и научници *Наставници и професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. Но ако се занимаваат и со друга дејност, како на пример, наука, сликарство, музика, пишување, политика и друго, можат да стекнат значајност да имаат своја енсиклопедиска статија поради дополнителната активност, и во таков случај се оценуваат според вообичаените правила за значајност во професијата. *Сите членови на [[МАНУ]] се значајни за да имаат статија на Википедија. Исто така и членови на странските академии на науките се доволно значајни. *Дел од критериумите: # Лицето има добиено високо престижна академска награда или чест на национално или меѓународно ниво ([[23 Октомври (награда)]], [[Награда „11 Октомври“]], [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]], на пример). # Лицето било избрано за член на високо селективно и престижно научно друштво или здружение (на пр., Национална академија на науките или Кралското друштво) или член на големо научно здружение кое го задржува статусот на колеги како високо селективна чест (на пр., соработник на Институтот за електрични и електронски инженери или институт за електронски инженери). # Академската работа на лицето има значително влијание во областа на високото образование, влијае врз значителен број академски институции. Овој критериум исто така, може да биде задоволен ако лицето развило значаен нов концепт, техника или идеја, лицето направило значајно откритие или решило голем проблем во својата академска дисциплина. Во овој случај, неопходно е експлицитно да се докаже, со значителен број на упатувања на академски публикации на истражувачи различни од личноста за која станува збор, дека овој придонес навистина нашироко се смета за значаен и нашироко се припишува на личноста за која станува збор. # Лицето било именувано за угледен професор во голема институција за високо образование и истражување, именувано за претседател што укажува на споредливо ниво на постигнувања или еквивалентна позиција во земји каде што ваквите именувања се невообичаени. # Лицето е дел од основачите на некоја голема или значајна образовна институција. # Лицето имало значително влијание надвор од академската заедница во нивниот академски капацитет. # Лицето е главен уредник на големо, добро воспоставено академско списание во нивната предметна област. Во овој критериум не спаѓаат списанија кои се во рамките на псевдо науката. *Псевдонаучникот, исто така, може да биде доволно значаен за сопствена статија, ако неговата теза е особено распространета или добро позната, или ако има голем број научни трудови насочени кон побивање или отфрлање на псевдонаучната природа на неговата теза. ;Креативни професии Ова упатство се однесува на автори, писатели, уредници, новинари, филмаџии, фотографи, уметници, сликари, вајари, архитекти и други креативни професионалци. Такво лице е значајно ако: * Личноста се смета за важна личност или е широко цитирана од врсниците или наследниците; или * Личноста е позната по тоа што поттикнува значаен нов концепт, теорија или техника; или * Лицето создало или одиграло голема улога во заедничкото создавање на значајно или добро познато дело или колективно дело. Дополнително, таквото дело мора да било примарен предмет на повеќе независни периодични статии или рецензии, или на независно и значајно дело (на пример, книга, филм или телевизиска серија, но обично не само една епизода од телевизиска серија); или * Работата (или делата) на личноста: (а) станала значаен споменик, (б) била суштински дел од значајна изложба, (в) добила значително критичко внимание или (г) била претставена во постојаните збирки на неколку значајни галерии или музеи. Подолу се наведени попрецизните критериуми за овие професии. ;Музичари Текстописците или композиторите (без разлика дали се од популарната музика, црковни песни или други стилови) може да се сметаат генерално за значајни ако создале голем број нашироко познати дела. '''Естраден музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * има издадено најмалку еден студиски албум кој има добиено сертификација на издавачката куќа (сребрена, златна или платина); * добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; * има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); * има значителен број следбеници/претплатници на официјален канал или профил на музички услуги во однос на населението на земјата во која живее угледни секундарни извори, или музички експерти изјавиле дека музичарот се истакнува во одреден жанр, музичко движење, период или област. '''Класичен инструментален музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * завршил конзерваториум или музичка академија (исклучоци се многу успешни (самоуки) солисти/„чудо од деца“); * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * настапувал/а во добро познат камерен ансамбл или оркестар најмалку пет години; * соработувал/а со други значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). '''Класичен музичар-солист''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * дипломирал конзерваториум или музичка академија; * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * пеел во реномирана оперска куќа надвор од својата татковина најмалку две години/сезони; * оперски солист во националната оперска куќа (во Опера и балет, на пример). Соработувал со значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). ;Уметници, сликари, вајари, фотографи Уметникот, вклучувајќи илустратори, фотографи, скулптори, сликари итн., ги исполнува критериумите и може да се смета за значаен: * ако е цитиран/а во дела за историја на уметност или нивни еквиваленти; * ако освоил/а престижна награда за уметност; * ако има одржано најмалку една изложба во музеј, галерија или уметничка институција; * доколку неговите самостојни дела се изложени во национален или меѓународно признат музеј; * ако бил/а клучна фигура во забележително уметничко движење; * ако работел/а во кралски дворец како штитеник на крал, или бил раководител на државна уметничка институција; * ако е автор на најмалку две дела кои се сметаат за културно и историски значајни; * ако е член на престижно уметничко друштво како [[Друштво на ликовните уметници на Македонија]], на пример. Уметници кои цртаат графити, улични уметници и уметници од слични нетрадиционални формати може да ги исполнат критериумите доколку добиле значително внимание од медиумите или критичките автори на национално или меѓународно ниво за неколку нивни дела (или изведби). ;Писатели '''Писател, поет, романсиер,драматург, раскажувач''' има енциклопедиско значење ако исполнува барем два од следниве услови: * единствен е или главен автор на две или повеќе дела објавени од одредена издавачка куќа (платени услуги за печатење од страна на самиот автор не се бројат); * добитник е на престижни награди ([[Нобелова награда за литература]], [[Друштво на писателите на Македонија#Награди|наградите кои ги доделува ДПМ]], [[Пулицерова награда]] итн.); * дел е од барем една издадена збирка на поети / романсиери/ драматурзи/ раскажувачи. Членовите на [[Друштво на писателите на Македонија]] автоматски се сметаат за значајни, поради тоа што за прием во друштвото, ДПМ има слични критериуми како горенаведените. '''Книжевен преведувач''' обично е доволно значаен за сопствена статија ако исполнува некој од следниве критериуми: * автор е на неколку преводи кои се забележителни по самите нивни преводи; * автор е на голем број преводи на литературни дела; * запишан е како преведувач во книжевно-историска енциклопедија; * добитник е на престижни награди за преведувачи, како што се наградата на „Гете институт“ или наградата за превод Оксфорд-Вајденфелд и други. Зборот „писател“ овде се однесува на сите автори на текстуални дела. Ова вклучува автори и на фикција (која вклучува поезија). ;Глумци и режисери '''Глумец''' обично е забележлив ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * има водечка улога во филм кој бил дел од редовната кино понуда; * има водечка улога во позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * има водечка улога во филм или ТВ серија што е добитник на престижна национална награда или повисока награда; * имал неколку главни улоги во добро познат национален или регионален театар (на пр. [[Македонски народен театар]], [[Народен театар (Битола)|Битолски театар]], [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Велешкиот театар]]); * одиграл/а улога што добила големо покривање на националните медиуми или за улогата бил/а наградена со престижна награда (на пример, [[Оскар]]). '''Режисерот''' е генерално значаен ако исполнува барем еден од овие критериуми: * режирал филм кој бил дел од редовната кино понуда; * режирал позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * режирал филм или ТВ серија што освоиле престижна национална награда или награда на повисоко ниво; * режирал најмалку две претстави во познат национален или регионален театар; * награден е со престижна награда или добил широко покривање на националните медиуми за неговата или нејзината режисерска улога. ;Архитекти '''Архитектите''' веројатно заслужуваат статија: * ако се цитирани во прегледни дела за историја на уметноста или нивни еквиваленти; * доколку освоиле престижна награда; * ако дизајнирале најмалку две згради кои веќе биле значајни за да имаат своја статија на Википедија, или се сметаат за културно и историски познати објекти; * ако се (или биле) членови на престижно друштво (МАНУ, Европската академија на науките и уметностите, итн.) ;Новинари '''Новинарите''' се значајни за да имаат своја статија доколку исполнуваат некој од следниве критериуми: #Нивната работа е наградена со некоја значајна награда од областа на новинарството. (Во Македонија, на пример, добитник на [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]]). Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Значајност на луѓе по професии“ ==== {{коментар}} - ЗА: според мене ги опфаќа сите ситуации поврзани со овие професии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:04, 8 март 2026 (CET)<br> {{коментар}} Да напоменам секој од овие профили е професор нема (наставници) сите се професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование кои се прогласени за најдобри просветни работници од Сојуз на просветни работници на Македонија заслужуваат да имаат статија? Дали овие личности ( професори) кои имаат објавувано во меѓународни научни списанија и домашни научни списанија свои трудови и се признати професори и на глобално ниво треба да имаат своја статија? - [[User:lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 11 март. :[[User:lili Arsova|Lili]], мое мислење искрено е дека прогласувањето од страна на Сојуз на просветни работници не е некоја висока или престижна награда. А за вториот дел што го споменуваш, ако професорот објавува научни трудови во списанија кои се признати, значи се занимава со наука, тогаш важат критериумите за научници. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 11 март 2026 (CET) {{коментар}} - ЗА: Се сложувам со горе наведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 07:40, 12 март 2026 (CET) {{Коментар}} - убаво опфатено, нормалмо не може се во детали, но опфаќа што треба и не треба. Да се има предвид ова кога се прават статии од ваков тип.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:31, 13 март 2026 (CET) {{Коментар}} - Според мене одлично е опфатено, ама како што нагласи Никола не може сѐ во детали, се сложувам со горенаведеното и гласам ЗА. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:28, 14 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Кралски семејства и благородници]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:22 ч. на 15 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Членови на кралски семејства''' кои обично ги исполнуваат критериумите за значајност вклучуваат: * владетели, поглавари и суверени (цареви, кралеви, кралици, големи војводи, султани, принцови, итн.) кои некогаш владееле со општо призната држава или постари, споредливо организирани општества; * други полноправни членови, чие членство во семејството е стекнато со раѓање или брак, кои во секој момент од животот биле во доминантна положба. Не е неопходно овие луѓе цел живот да бидат членови на кралски семејства. За членовите кои не биле на владејачка позиција во текот на нивниот живот или оние кои не се (или не биле) полноправни членови на семејството поради моргански брак, важат истите критериуми како за благородништвото. '''Благородниците''', од историјата или од сегашноста, не заслужуваат своја статија само затоа што припаѓаат на благородничко семејство. Благородниците кои ги исполнуваат критериумите за статија но поради друга заслуга, како што се оние кои поседуваат големи имоти или на друг начин значително влијаат врз условите за живот на многу други луѓе, веројатно ќе заслужат статија во енциклопедија. Ваквите статии првенствено треба да содржат информации што покажуваат дека личноста ги исполнува критериумите, а не смее да содржи само информации за титули, хералдика или семејни врски. Статија за благородничко семејство или благородна титула (на пр. Војводата од Корнвол) може да е значајна за енциклопедија, и потоа на таква статија може да се додадат информации за поединци кои пак, не се значајни да имаат сопствена статија. '''Напомена:''' При именување на статиите за кралски фигури и благородници би требало да се придржуваме на неколку правила: кога имаме само име и земја, името на статијата би требало да ги содржи името на личноста и земјата од која потекнува или со која владее. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна за кого се работи, во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија), како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Кралски семејства и благородници“ ==== {{коментар}} - Ова е кус и јасен дел. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:23, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Немам што да надополнам, сметам дека е во ред напишаното, гласам ЗА. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:27, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Не знам дали коментаров е на вистинското место, но сметам дека треба да се направи некој ред и стандард во именување на статии на благородници и владетели, дали треба да го пишува само името, титулата, семејстовото, државата, со запирки, во загради итн. Сега има неколку различни начини. - [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 12:09, 18 март 2026 (CET) :Јас сметам дека треба со загради, дека 90 % од статиите на нашата Википедија сѐ со загради и изгледа многу подобро естетски наспроти со запирки. Ама мора да се воведе принцип по кој ќе следиме сите за да не сме во забуна кога создаваме такви статии. На пример: [[Бенџамин Колинс Броди (прв баронет)]], а син му исто се викал само разликата е дека бил втор баронет ([[:en:Sir_Benjamin_Collins_Brodie,_2nd_Baronet|Sir Benjamin Collins Brodie, 2nd Baronet]]). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:53, 18 март 2026 (CET) ::[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] Сосема си во право дека треба и тоа да го вметнеме. Како што вели Јован, кај нас најголем дел статии на кои им треба дообјаснување, не се со запирка, туку со заграда. Може така да остане и за владетелите и благородниците? Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:10, 18 март 2026 (CET) :::Имаме и вакви примери како [[Карола од Васа]], дали би било подобро да биде Карола (Васа) или пак Карола (Саксонија), а што правиме пак со [[:en:Archduchess Louise of Austria|Archduchess Louise of Austria]] дали тука титулата би била во или надвор од заградата како Надвојвотка Луиза (Австрија) или пак Луиза (Надвојвотка од Австрија) [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 14:16, 18 март 2026 (CET) ::::Кога оди само име и земја, најчесто е баш така, името и земјата, и тоа е обично за историски личности, дека немале презимиња класично како денес, туку местото од каде потекнуваат се претворало во презиме: [[Тома Аквински]] - местото од каде потекнувал (Аквино) се претворило во презиме. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна како што гледам се практикувало кај нас во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија) веројатно пологично според другиве примери би било да е така, како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што ми се чини дека титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Да проверам за ова. А за овие и други примери, убаво е да се изјасни уште некој, па да ги вметнеме во начелата и напатствијата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:51, 18 март 2026 (CET) {{коментар}} Сум согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:07, 18 март 2026 (CET) {{Коментар}} ОК е се, мислам дека сите благородници заслужуваат статија, освен тие титуларни кои немале општествена улога. Мислам за нив треба помалку да се посвети простор (пример, во егзил без никаква функција или задолженија во опшствество). Ова е мое мислење, не велам дека сум во право хехе. Што се однесува за именување, името на статијата треба да биде само името на личноста и бројот (I, II, III итн). Доколку има случај на две личности со исто име и ист број во заграда да се пише локација, а ако и таа е иста, тогаш година на влеадеење/ раѓање). Не сум за име со географски епитет, пример Александар Југословенски, ова не е традиционално во македонскиот јазик, освен за една личност - Александар Македонски. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:11, 19 март 2026 (CET) {{Коментар}} Ги вметнав правилата во делот '''Напомена'''. Се надевам во ред е вака. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:25, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 18:09, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата и согласна сум со истите.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:40, 24 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Политичари, правници и верски водачи]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 22 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Политичар или државен службеник''' веројатно може да се смета за значаен ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * ако е шеф на држава или влада (премиер), генерален гувернер, министер, член на законодавно собрание или на еквивалентна позиција на национално ниво на унитарна држава или на федерално ниво на сојузна држава; * има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; * има или извршува важни локални, регионални или национални задачи кои носат значителна моќ на тоа ниво (на пр. градоначалник, окружен префект) има или има раководно место во национално тело; * ако е генерален секретар или има еквивалентна висока позиција во важна меѓувладина организација; * ако има јасно соодветна моќ и влијание, или добил големо внимание од националните медиуми од неговото време (или медиуми кои биле широко транскрибирани во историски дела), дури и ако не бил на една од горенаведените официјални функции; * политичари, градоначалници, пратеници или други функционери за кои има содржина во повеќе веродостојни извори. Политичарите кои припаѓаат исклучиво на следните категории обично не се значајни ако се: * кандидати за политичка функција (со можен исклучок на особено добро објавени кандидати за важни позиции); * лице кое врши внатрепартиска функција на локално ниво; * „обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија; * биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. '''Правно лице, адвокат, судија''' е веројатно значаен ако тој или таа исполнува еден од овие критериуми: * судија во врховен суд или апелационен суд на една земја (на државно ниво или пошироко); * судија во меѓународен суд (на пример, [[Хашки трибунал]], [[Постојан арбитражен суд]], [[Меѓународен кривичен суд]], [[Европски суд за човекови права]] или [[Суд за правда на Европската Унија]]); * раководител на државен орган поврзан со судството (на пример, Државен судски совет или Државно правобранителство), Народен правобранител; * раководител на понизок суд или има друга водечка правна позиција во високата администрација; * експерт во дефинирана правна област, било како научник или како правник, и е автор на правно нефикционално дело објавено од признат издавач. '''Свештеник, духовник или еквивалентен верски водач''' во религијата кој ги исполнува следните критериуми генерално заслужува своја статија: * папа, патријарх, архиепископ, епископ или има еквивалентна позиција во нехристијанските религии; * верски службеник со значајни секуларни административни должности (на пр. колонијални службеници, итн.) кој некогаш бил важен авторитет во тоа општество; * автор на пишано дело /книга, (или неколку) објавени од етаблирани (верски и/или секуларни) издавачи; * има јасно соодветна моќ и влијание или добил големо внимание на националните медиуми, дури и ако нема еден од горенаведените наслови. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Политичари, правници и верски водачи“ ==== {{коментар}} - Јасни се правилата. Би сакала само да се размисли за биографии на градоначалници дали сите по дифолт се значајни, или тој дел ќе треба да го надополниме со уште некој услов? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:38, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} : Според мене сите градоначелници по дифолт не се значајни. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:54, 22 март 2026 (CET) : Исто така би додал професор на Универзитетот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 00:03, 23 март 2026 (CET) ::За професори имавме претходно дека професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. ::А за градоначалници, не знам ете, има некои што биле многу активни во својот мандат, направиле некакви промени/ подобрување на условите во општината/ нешто различно. Такви секако е добро да се вметнат во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:48, 23 март 2026 (CET) :::Мислувам на професорите во високо образование со научни трудови. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:25, 23 март 2026 (CET) :::{{одговор|Виолетова}} Кои критериуми за значајност би се применувале за градоначалниците? Сите градоначалници имаат јавно достапни биографии во веродостојни извори и сите јавно објавуваат отчети во коишто наведуваат што имаат направено. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:19, 26 март 2026 (CET) ::::Како стои во моментов сите градоначалници се сметаат за значајни. ::::Инаку, можеби градоначалници кои не биле активни и не направиле разлика, подобрување на условите за живеење во општината за време на својот мандат, без разлика што даваат отчет (тоа е затоа што мораат) да не се енциклопедиски значајни. Сите ги знаеме или сме чуле за градоначалниците во чиј мандат општината напредувала, сигурно има и некои, можеби па ретки случаи, кога не сториле ништо значајно за време на својот мандат. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} :@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] И јас би рекол дека се јасни. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:13, 23 март 2026 (CET) {{коментар}} : Јасни се правилата.За биографии на градоначалници подржувам дека не се сите значајни да имаат статија. - [[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:47, 24 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене, многу поголем проблем е да има статија за секој пратеник во законодавниот дом отколку за секој градоначалник. Во многу земји, како што е Македонија, на избори нема отворени листи и се гласа за пратеничка листа предложена од политичка партија. Лице коешто станало пратеник затоа што се нашло на пратеничка листа и чијашто биографија за првпат јавно била објавена на мрежното место на законодавниот дом мислам дека не заслужува да има статија. Со градоначалниците е многу поразлично затоа што на избори директно се гласа за нив и нивните биографии се јавно достапни уште за време на предизборните кампањи. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:29, 26 март 2026 (CET) :Имаш право [[User:Kiril Simeonovski|Кире]], не се значајни од енциклопедиска гледна точка, без разлика дали ќе им најдеме биографија. Мислам дека таквите лица се опфатени со делот: ''„обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија.'' Ако некој влегол да биде пратеник, и ништо не слушаме за тоа лице: ниту дава изјави, ниту е јавно експонирано лице, ниту учествува во емисии, ниту излегува на говорница да зборува, освен што крева рака кога партијата ќе му наложи, нема енциклопедиско значење, или поиаку кажано по завршување на мандатот тоа лице ќе биде заборавено, грубо кажано. Има такви пратеници, а има и градоначалници што не прават нешто корисно или значајно за својата општина. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:35, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене правилата се јасни и имаат смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 12:46, 27 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} Исто според мене правилата се јасни. И како што нагласи Кирил повеќето пратеници не се релеватни за Википедија, ама градоначалниците имаат поголем општествен придонес и можеби се сите доволно значајни. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:58, 27 март 2026 (CET) {{Коментар}} За исте овие: Треба личноста да има значајна општествена позиција (државна, лидерска, универзитетска). Само што е градоначалник или член на собрание, НЕ ТРЕБА ДА ИМА СТАТИИ! Ја сум за бришење на вакви статии за луѓе кои цел живот се приватни бизнисмени и само 4 години години биле градоначалник и оп статија? Зошто? Не е битен човекот за Македонија, може бил за мал број граѓани на кој бил градиначалник, но општо не е битен како и ние што сме тука. Дури ние на Википедија сме побитни од таквите особи. Истото важи и за политичари и верскки лидери. Верски лидери кои имате значајна позиција во организацијата или преродбеничка улога ок, но обични попови оџи не. Мое мислење ова. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:06, 27 март 2026 (CET) :Мислам дека речениците за верски водачи не споменуваат дека секој поп или оџа е значаен, ама ќе ги проверам уште еднаш. :Инаку за градоначалници кои не се значајни поради таа позиција, а кои пред и потоа биле бизнисмени, имаме наредна дискусија и за претприемачи (така се наречени) ќе ги дискутираме. Ако не е значаен ни како бизнисмен, значи не е значаен по ниедна основа да влезе во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:54, 27 март 2026 (CET) Кои ќе биде услов за градоначалници да имаат својата статија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:01, 27 март 2026 (CET) :Дискусијата ќе заврши во недела 20:10 ч., да видиме дали ќе има и други предлози, но според мене, јас би го додала делот: :Градоначалници ќе се сметаат за значајни доколку се активни во својот мандат, направиле некакви промени и/или подобрување на условите во општината, биле медиумски активни. :- [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:15, 27 март 2026 (CET) {{коментар}} Ако на англиската Википедија има место за над 500 македонски фудбалери (на македонската се значително помалку), не гледам зошто градоначалниците, како и останати личности (со поддржани наводи) не заслужуваат да бидат присутни на Википедија. Мислам дека улогата на Википедија треба повеќе да биде хроничарска, а не оценувачка. На нашата Википедија ѝ недостасуваат статии, особено за Македонија, па не би требало да ставаме дополнителни услови. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:30, 28 март 2026 (CET) :Сосема се согласувам дека ние не сме тие кои треба да судиме. Кога е некој важен за историјата на градот, државата, секако е значаен да биде вметнат во енциклопедија, и на Википедија. :п.с. За спортистите ќе отворам да дискутираме по две недел, така ми се во план темите, и ќе треба тогаш да ги прегледаме тие критериуми. А на англиската Википедија гледам дека последниве години често се појавуваат статии кои ги прекршуваат нивните правила, а тоа е веќе тема за друг разговор. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:59, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} - Додаден е условот за значајност на политичари, градоначалници, пратеници или други функционери да има содржина во повеќе веродостојни извори, односно не се значајни доколку биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:00 ч. на 29 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Претприемачите''' веројатно ќе бидат значајни ако се честа тема во општите медиуми или медиумите што се занимаваат со бизнис (на пр. Економист, и слично). Извршни директори, претседатели на корпорации или одбори на компании од јавен интерес, исто така, често може да се сметаат за значајни, како и стопанственици кои имаат некаква општествена заслуга, на пример: раководат со општествено важна приватна фирма, со голем број на вработени, ланец на продавници, и слично. Некои '''уредници на Википедија''' имаат свои статија, но тоа што уредуваат на Википедија не ги прави значајни, туку енциклопедиската значајност ја стекнале според други критериуми (писатели, музичари, научници, сликари и др.). Уредниците не смеат да создаваат или да уредуваат статии за себе. За нив важат правилата споменати во другите начела и напатствија, односно важно е да се следат упатствата за [[Википедија:Биографии на живи личности|биографии на живи личности]], и да се внимава да на [[Википедија:Конфликт на интерес|конфликт на интерес]] и [[Википедија:Без свои истражувања|без свои истражувања]] '''Измислен лик''' или друг фиктивен феномен (вклучувајќи места, предмети, концепти или суштества) може да биде значаен или да има енциклопедиска вредност, доколку исполнува еден од овие критериуми: * се споменува повеќе од еднаш и има поголемо значење во добро познато дело, филм, серија, без оглед на фиктивниот свет во кој се појавува или оригиналната франшиза (не се бројат маркетиншките материјали, фандомите и фан-фикцијата); * има документирано влијание врз културата и општеството надвор од оригиналното дело; * се споменува во неколку различни дела, но не тривијално, случајно, или со исмевање. Ако ликот не ги исполнува горенаведените критериуми, треба да се провери дали неговиот опис може да се вклучи во статијата за оригиналното дело. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави“ ==== {{коментар}} - јасно е претставено -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:46, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}}-Според мене е јасно. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{коментар}}-Се согласувам, јасно е претставено. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво скоцкано, да се следи треба. Знаеме случаеви кога се објавувале статии за ваков тип на луѓе. Најчесто како вршење услуга од некој корисник. Таа пракса треба да се забрани и да се почитуваат овие напатствија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 20:27, 4 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Спортисти]] === <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 5 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Спортистот''' е значаен: #Aко во повеќе медиуми и извори се пишува за неговите постигнувања во спортот во кој е активен, се сметаат и големи интервјуа дадени од спортистот. #Aко освоил значајна титула, или бил дел од екипен спорт во кој била освоена висока награда. #Спортските биографии мора да вклучуваат барем еден навод на извор што обезбедува значајно известување за темата. #Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. #Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. '''Професионалните спортисти''' кои барем две години заработувале за живот од тој спорт, најверојатно имаат енциклопедиска значајност. Следуваат разни спортови и некои дополнителни критериуми за нив: '''Фудбал, кошарка, ракомет, одбојка''': #Оние клубови и поединци од овие спортови кои учестуваат на меѓународни натпревари и добиваат медиумско покривање, имаат енциклопедиска значајност. '''Тенис''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Член е на „Меѓународна тениска сала на славните“. #Се натпреварува на еден од професионалните турнири од највисоко ниво: #Гранд слем турнири ([[Отворено првенство на Австралија]], [[Отворено првенство на Франција]], првенствата на Вимблдон или [[Отворено првенство на САД]]). #Мажи: се натпреваруваат на меѓународните АТП турнеи. #Жени: се натпреваруваат на светските турнири за жени. #Има тениски рекорд признат од Меѓународна тениска федерација, Здружение на тениски професионалци или Женска тениска асоцијација. #За јуниори, потребно е да постои значителна медиумска покриеност, како и да освоиле некоја од меѓународните јуниорски титули. Ова упатство важи подеднакво и за играчите во сингл и за играчите во двојки. Значајност за спортистите кои се натпреваруваат во областа на '''[[атлетика]]та''' ако исполнуваат некои од критериумите што следат: #Завршил меѓу првите 8 во натпреварување на највисоко ниво надвор од Олимписките игри и светските првенства. Поединечните настани на овие првенства мора да содржат или неколку трки или проширени групи (на пр., Европско првенство во атлетика, или кој било од 6-те големи светски маратони), или на кое било друго големо меѓународно натпреварување на сениорско ниво. #Освоил индивидуален златен медал на Светското првенство во атлетика до 20 години или Светското првенство во атлетика до 18 години. #Да има освоено национално првенство за сениори во својата земја, со исклучок на оние кои никогаш не биле рангирани меѓу првите 60 на листата на водечки светски атлетичари на крајот од дадена календарска година. #Да има освоено елитно првенство во повеќе значајни улични трки (вклучувајќи ја и истата трка повеќе пати) или да има воспоставено историја на високо конкурентни, непобеднички настапи во многу значајни трки (најмалку 10 меѓу првите три). #Да има светски или континентален рекорд (вклучувајќи светски јуниорски рекорди, светски најдобри резултати за млади и светски рекорди во возрасни групи за мајстори) потврден или забележан од надлежното официјално тело. #Да има ознака што го сместила спортистот меѓу првите 12 во светот за таа календарска година во натпревар без штафета што се оспорува или е примен на сениорските Светски првенства или Олимписки игри, или некој друг соодветен настап. #Да има ознака без штафета наведена на листата на сениори на сите времиња на Светскиот атлетски клуб или друг соодветен список. #Да биде примен/а во Националната сала на славните на атлетските спортови или во Куќата на славните на Американскиот клуб на тркачи на друмски патеки. Значајна '''улична трка''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Има меѓународно елитно поле (како што е дефинирано според стандардите на Светската атлетика за таа година) од најмалку 5 различни националности. #Добива емитувано или кабелско телевизиско покривање надвор од локалниот пазар (доколку покривањето е преку интернет, страницата мора да биде независна од спортот, на пример Universal Sports). #Трката е место на исклучителни изведби или рекорди. #Редовно има повеќе од 1.000 натпреварувачи. #Се одржува на иста патека или дистанца континуирано во период од над 5 години. '''Бадминтон, велосипедизам, бокс, крикет, уметничко лизгање, скијање, голф, гимнастика, јавање коњи, хокеј на мраз, кикбокс, мешани боречки вештини, трки со мотори, пливање''': #Тимот или поединецот имаат високи меѓународни постигнувања во тој спорт, објавени во повеќе веродостојни извори. '''Тренери, капитени, судии и клубови''' (општо) веројатно е дека постои значајно медиумско покритие за нив ако ги исполнуваат следниве критериуми: #Професионално е активен како судија или тренер на тој спорт. #Ако тренирале многу значајни спортисти кои освојувале високи меѓународни награди и признанија. #Ако биле официјален главен тренер или капитен на олимписки тим за земјата. #Тренери кои вовеле значајна техника или метод на тренинг и се широко признати како основачи на новиот метод. #Клубови кои добиле големо меѓународно известување за нивните успеси и имаат резиме составено од многу успешни меѓународни натпреварувачи, или олимпијци. Ако успехот на клубот главно се должи на еден тренер, тогаш само тренерот е значаен. '''Аматерски натпревари''' немаат енциклопедиска значајност, било да станува збор за училишни или студентски натпревари. За '''спортските арени, стадионите''' и другите спортски објекти нема критериуми за претпоставена значајност, затоа се сметаат за достојни за енциклопедиска статија. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (спорт)|Спорт]] ==== Дискусија за „Спортисти“ ==== {{коментар}} - критериумите предложени овде се комбинација од англиската и хрватската Википедија за значајност. Не сум толку по спортот, ама мислам дека опфатено е сè. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:04, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} јас исто мислам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:29, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Според мене напишаното е добро, но мора подобро да се расчисти прашањето за значајноста кај македонските фудбалери, кошаркари и ракометари, бидејќи тоа се најпопуларните спортови кај нас. Мислам дека е малку нелогично на други јазични Википедии да има повеќе статии за македонски спортисти од тој тип, отколку кај нас. Затоа треба да се разгледа дали треба да имаме поголем опфат за домашни спортисти. Од друга страна, за меѓународните спортисти треба јасно да се дефинираат критериуми — дали е доволен настап во прва/втора/трета лига, дали е потребна репрезентација, меѓународни натпревари, награди, итн. Вака, без конкретни правила, секогаш ќе има различни толкувања и несогласувања. Ако се постават јасни критериуми, ќе биде многу полесно и поконзистентно за сите понатаму. '''Мој заклучок:''' Треба да бидат опфатени сите македонски спортисти што настапуваат на професионално ниво, со исклучок на оние кои се активни само аматерски или се во рана фаза од кариерата; како праг може да се земе најмалку три години професионален ангажман. <br> <br> (јас само ги гледам најпопуларните спортови, па немам коментар за атлетика, хокеј и останатите спортови, така да се согласувам со напишаното дека е јасно) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:21, 7 април 2026 (CEST) :Интересен факт е дека критериумите на англиската се многу ригорозни, а од друга страна таму има наши спортисти за кои ние уште немаме статија. Мислам дека тоа се должи, не е дека не заслужуваат тие спортисти да бидат и кај нас, туку никој не се позанимавал со нив за да ги создаде нивните статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:28, 7 април 2026 (CEST) {{коментар}} Делот за „аматерски натпревари“ дека не се значајни од енциклопедиска гледна точка треба да отпадне со оглед дека Олимписките игри во голем дел од 20 век биле аматерски натпревари. Исто така и [[универзијада|универзитетските игри]] се значајни настани кои се веќе дел од Википедија. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:23, 7 април 2026 (CEST) :Со оглед дека оваа Википедија е македонска и треба што повеќе да се опфатат личности од Македонија, би требало во неа да се опфатат и спортистите кои освоиле пласман на државни првенства, спортистите на Македонија и на градови, учесниците на олимпијади и светски првенства.[[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:56, 7 април 2026 (CEST) ::Универзијада е на светско ниво, веројатно под студентски и училишни натпревари се мисли на внатре во рамки на школо, факултет, (од англиската Википедија е тој дел преземен) или така нешто, моја претпоставка. Треба да се дефинира тоа подобро. ::За спортистите на Македонија што ги споменуваш, мислам дека се опфатени тие спортисти во почетниот дел, кој вели: ::*Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. ::*Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. ::Ние дури и немаме статија за таа награда, треба да создадеме, а треба и некој повик да намениме да се пишува за македонскиот спорт, дека волонтерите можеби нема да се сетат сами да пополнат такви празнини. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:11, 7 април 2026 (CEST) :Комплицирана тема, но сепак опфаќа добри напатствија. Лично сметам аматерски спортисти и спортисти кои не се дел од национални и меѓународни натрепварувања да немаат статии на Википедија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:22, 9 април 2026 (CEST) == Придавка од „Карнија“ == Денешна тема на уредувачкиот ден e „Венци на Јужните Варовнички Алпи“ во која спаѓаат и „Карнските Алпи“ односно „Карниските Алпи“. Со оглед дека основата на зборот е покраината „Карнија“ правејќи напоредна споредба со Калифорнија (единствен топоним кој завршува на „рнија“ како Карнија), придавката треба да е „карниски“ која е полесно изговорлива на македонски јазик. Во македонските речници го нема топонимот Карнија и следствено ни придаваката произлезена од него. Доколку мнозинството се сложува соодветно би ја променил оваа придавка. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:24, 19 февруари 2026 (CET) :И мене ми се чини дека карниски е точно, споредено со Калифорнија и калифорниски. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:55, 19 февруари 2026 (CET) :Се согласувам и јас. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:37, 20 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]]@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]@[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] Интересен случај, бидејќи покраината е всушност на македонски Корушка, но дури и словенечката Википедија користи Карнијске Алпе, така што се согласувам да бидат Карниски Алпи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:13, 23 февруари 2026 (CET) :::Променето. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 21:11, 23 февруари 2026 (CET) == Турски имиња за селата во Егејска Македонија == Зошто се употребуват турски називи за поранешни турски села во Егејска Македонија? Тоа не се македонски називи ниту македонски села (сегашни или поранешни). Јас мислувам дека нема потреба да се дава предноста на турски називи, каде тоа не су повеќе турски села. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 22 февруари 2026 (CET) :Здраво. Дали може да ни посочите за кои села поточно станува збор? На пример, Дедели нема друго име освен ова име кое потекнува од турскиот јазик, каде и живееле Турци. Поздрав--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:50, 23 февруари 2026 (CET) ::Станува збор за селата во на пример Кожанско и Кајларско - [[Кожани (општина)]] или [[Еордеја (општина)]]. Тука нема потреба за турски називи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:44, 23 февруари 2026 (CET) :::@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Како во Македонија, така и во егејскиот дел, топонимите ние не ги менуваме, особено што имињата кои ги споменуваш се присутни и во литературата (изворите). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:07, 23 февруари 2026 (CET) :Како сакате, ама давањето предноста на стари турски топоними во однос на грчките сегашни каде живеат Грци а не Турци е грешка. И во турскиот дел на Тракија многи грчки топоними се заменети со турски. Јас мислувам дека треба си гледаме нашите македонски топоними, а не да даваме предноста на стари турски топоними во однос на сегашните грчки. На пример [[Бахче Ловаси]] во место на Кипари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:49, 24 февруари 2026 (CET) == Fishfer980 == a channel who believes that he will be popular one day. He makes minecraft content [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-16754-05|&#126;2026-16754-05]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-16754-05|разговор]]) 13:32, 16 март 2026 (CET) == Fishfer980 == a channel who believes that he will be popular one day. He makes minecraft content [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-16754-05|&#126;2026-16754-05]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-16754-05|разговор]]) 13:33, 16 март 2026 (CET) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|разговор]])</bdi> 12:15, 19 март 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 13:21, 31 март 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 19:11, 3 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Facundo Jainikoski == Има ли некој врски во ФФМ да проверува дали е овој аргентинскиот фудбалер со македонско потекло? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:13, 5 април 2026 (CEST) :~Кој знае и ФФМ дали имаат информација за неговото потекло, дека момчето е во Аргентина родено. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:14, 5 април 2026 (CEST) :Мене многу ми личи на финско презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:46, 5 април 2026 (CEST) 38b1bzioe3n7nca16cix195szwl91d5 5536571 5536570 2026-04-09T13:23:03Z MacedonianBoy 2538 /* Дискусија за „Спортисти“ */ 5536571 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:21, 18 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Tiven2240@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување (УПнО) == <section begin="announcement-content" /> Ве известувам дека започна периодот на годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување. Можете да давате предлози за промени до 9 февруари 2026&nbsp;г. Ова е првиот од неколкуте чекори на годишната проценја. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Прочитајте повеќе за ова и учествувајте во разговор на страницата на УПнО на Мета]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координативната комисија на Универзалниот правилник на однесување]] (U4C) е глобална група посветена на правично и доследно спроведување на УПнО. Оваа годишна проценка е планирана и спроведена од U4C. За повеќе информации за должностите на U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|погледајте ја нејзината повелба]]. Споделете ги овие информации со други членови на вашата заедница кајшто е соодветно. -- Во соработка со U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|разговор]])<section end="announcement-content" /> 22:01, 19 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Начела и напатствија на Википедија == Почитувани уредници, ja отворам оваа дискусија во согласност со [[ВП:ГЛАСННН]]. Во продолжение секоја недела ќе биде отворена по една тема за која треба да ги одредиме насоките на значајност за нашата Википедија, и на која прво добро е да се дискутира, а потоа можеби и да се гласа. При оформувањето на статиите за начела и напаствија, како и за значајност, во врска со луѓе, настани и друго, земени се предвид неколку јазични Википедии, како англиската, српската и хрватската. Да нагласам дека Википедија на англиски јазик има построги правила од другите јазични Википедии, претпоставувам затоа што се смета за светска енциклопедија, и некои теми кои се важни локално во земјите, на англиската не сметаат дека треба да ги има. Сепак и таму има исклучоци. Исто така, добро е да се нагласи и да се има на ум дека дел од овие службени страници се создавани пред 20 години, и можно е да има потреба од нивно прегледување и дополнување. === [[Википедија:Што не е Википедија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:40 ч. на 8 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Да започнеме со [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. Википедија не е хартиена енциклопедија, не е речник, не е трибина, ниту пак говорница од било кој вид, не е ни разговорен форум или средство за пропаганда и рекламирање. Википедија не е збирка на надворешни врски, галерии на слики или медиуми. Википедија на македонски јазик не е национална енциклопедија на Македонците. Википедија не е услужник на бесплатно вдомување или мрежен простор, не е експеримент за демократија или каков било друг политички систем. Нејзиниот основен метод на одлучување на консензус е преку уредување и дискусија, не преку постојано гласање. Повеќе на секоја од ставките има на линкот [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. ==== Дискусија за „Што не е Википедија“ ==== {{коментар}} Според мене, треба да имаме слобода да бришеме кориснички страници на Википедијанци на кои корисникот си пишува реклама за себе и она што го работи. Налетувам на такви, скоро имаше некој масер се рекламира на корисничката страница. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 8 февруари 2026 (CET) :{{коментар}}Според мене, секаков вид на рекмалација директна или индиректна мора одма да се отстранува без никаква дебата или дискусија. Без разлика дали е на корисничка страница, подобрување во статија, новосоздадена страница и останато. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:01, 8 февруари 2026 (CET) :Па некако оваа страница има опфатено доволно, јас немам забелешки или некакви сугестии што да се наведе дополнително. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:27, 9 февруари 2026 (CET) :Исто и јас. :) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:53, 9 февруари 2026 (CET) {{коментар}}Се согласувам дека секаков вид на рекмалација директна или индиректна треба да се отстранува без никаква дискусија.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> :{{Коментар}} Вака. Малку пристапот да е подиректен и поконкретен. На пример глеам се дискутира за тоа Што не е википедија? Значи мој предлог е за ова, и за сите идни дискусии, да се преземе англиската верзија на напатствијата, да се видат од сите нас и да се даде коментар кои поттпочки од англиското напатствије би го трганеле или замениле со друго. Ова го зборам од проста причина што англиските напатствија се едни од најелаборираните, па дури и претерано детализирани, ние можеме да ги земем само општите начела. Во овој случај ок си е се. Се сложувам со напишаното за тоа што не е Википедија, ако имам некој поконкретен дел за додавање, ќе пишам тука. Следните да бидат со поконкретни забелешки што се прифаќа, а што не на нашата Википедија. Во однос на кориснички страници, ние сме бришеле и порано само вулгарности. Рекламирање не би требало да е проблем, според мене. Пропагираме сите ние на нашите кориснички страници. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 18:50, 15 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (настани)]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:30 ч. на 15 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Многу настани добиваат покриеност во вестите, а сепак не се од историска или трајна важност. Настан може да биде доволно интересен за новинарите и уредниците на вестите, но тоа не секогаш е доволно значајно за да има статија на Википедија. При оценувањето на настанот, уредниците треба да оценат различни аспекти на настанот и покриеноста: влијанието, длабочината, времетраењето, географскиот опсег, разновидноста и веродостојноста на покривањето, како и дали покривањето е рутинско. ;Трајни ефекти Настанот што е преседан или катализатор за нешто друго од трајно значење, најверојатно ќе биде значаен. На пример, во САД, убиството на детето Адам Волш на крајот довело до донесување на Закон за заштита и безбедност на децата, наречен Закон Адам Волш. Овој настан се смета за значаен. Настаните кои имаат трајно дејство од историско значење веројатно ќе бидат знајачни. Ова вклучува, на пример, природни катастрофи после кои останува широко распространето уништување, а обновата на уништеното може да доведе до смена на населението, и можно е да влијае врз изборите. Помал земјотрес или бура со мало или никакво влијание врз човечката популација веројатно не е значаен за да има статија на Википедија. ;Географски опсег Значајните настани обично имаат значително влијание врз широк регион, домен или широко распространета општествена група. Настанот кој влијае врз локално подрачје и го известуваат само медиумите во блискиот регион веројатно нема да биде значаен. ;Длабочина на покриеност Еден настан мора да добие голема или длабинска покриеност за да биде значаен. Длабочина на покривање вклучува анализа што ги става настаните во контекст, како што често се среќава во книгите, долгометражни написи во големите списанија за вести или на ТВ. ;Времетраење на покриеноста Значајните настани обично добиваат медиумска покриеност која е во подолг временски период. Времетраењето на известувањето по медиуми е силен показател за тоа дали некој настан има минливо или трајно значење. Тоа што некој настан се случил неодамна сам по себе не го прави незначаен. ;Разновидност на извори Се очекува значајна национална или меѓународна медиумска покриеност за некој настан да биде забележлив. Известувањето со широк опсег има тенденција да укаже на значајност, освен кога медиумите препишуваат и преобјавуваат исти вести едни од други. ;Рутинско покривање Според политиката на Википедија дека не е весник, рутинското покривање на вести за работи како што се објави не се доволна основа за статија. Рутинските настани, како што се спортски натпревари, филмски премиери, прес-конференции итн., може подобро да се опфатат како дел од друга статија, ако воопшто се значајни. Медиумски објави за настани кои се вообичаени, секојдневни, или се обични предмети што не се истакнуваат — веројатно не се значјани за да имаат своја статија на енциклопедија. ;Сензационализам Таблоид или жолтото новинарство како што се нарекува, обично се смета за лоша основа за статија во енциклопедија, поради недостатокот на проверка на фактите својствени за сензационалистичко известување и објавување на скандали. Википедија не е место за скандали или озборувања. ;Кривични дела Написите за криминални дејствија, особено оние што спаѓаат во категоријата „вонредни вести“, често се предмет на дискусии за бришење. ;Луѓе значајни за само еден настан Луѓето познати само во врска со еден настан генерално не треба да имаат статија напишана за нив. Ако настанот е многу значаен, тогаш наместо тоа, обично треба да се напише статија за настанот. ;Идни настани Поединечните закажани или очекувани идни настани треба да бидат вклучени само ако настанот е значаен, и речиси сигурно ќе се одржи. Датумите не се дефинитивни додека настанот навистина не се случи, бидејќи дури и значајните настани може да бидат откажани или одложени во последен момент поради голем инцидент (ваков случај на одложување беше во текот на пандемијата). Меѓу идните настани кои се соодветни за да се отвори за нив страница пред време спаѓаат: избори, Олимписки игри, Евровизија, европски и светски првенства. ;Алтернативи за бришење Ако значајноста на настанот е доведена во прашање, но тој е првенствено поврзан со одредена личност, компанија или организација или текстот може да биде дел од друга статија со поширока тема, тогаш треба да се употреби спојувањето на содржините. Сепак, треба да се внимава на настанот да не му се даде непотребна тежина. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (настани)|Значајност на настаните]]. ==== Дискусија за „Настани“ ==== {{коментар}} Според мене, овој дел добро ги покрива сите можни ситуации поврзани со настаните. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:32, 15 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Сметам дека аргументите се добро образложени и се согласувам со нив. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:07, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Се солгасувам со горенаведените коментари. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Добри се предлозите и правилата наведени во посебната страница, немам дополнителни коментари. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:11, 18 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Овој дел е усогласен со соодветниот дел на другите јазици и јасен за оние што го читаат. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:14, 19 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Исто и јас се согласувам со коментари на колегите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:03, 21 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Добро се образложени аргументите и се согласувам со нив.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Автобиографија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 22 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Пишувањето автобиографии е обесхрабрено, бидејќи е тешко да се напише неутрална, проверлива автобиографија, а има и многу замки. *Автобиографијата често е пристрасна, и обично напишано е само позитивното за личноста. *Автобиографиите се често непроверливи. Ако единствениот извор за одреден факт за вас сте вие самите, читателите не можат да го потврдат тоа. *Автобиографиите можат да содржат оригинално истражување. Луѓето често вклучуваат информации во автобиографии кои никогаш претходно не биле објавени или се резултат на знаење за нештата од прва рака. Википедија е енциклопедија и не смее да содржи претходно необјавени информации, ниту дозволува оригинално истражување. *Под „автобиографија“ не се подразбира само биографијата што сте ја напишале сами за себе, туку и биографијата што сте ја платиле или сте наредиле некој друг да ја напише во ваше име. *Тешко е да се пишува неутрално и објективно за себе, затоа треба да дозволите другите да пишуваат. Би требало да почекате некој друг да напише статија за вас и вашите постигнувања. *Во јасни случаи, дозволено е уредување на страници поврзани со вас, како: враќање на вандализам; но само ако тоа е очигледен вандализам, а не содржински спор. *Ако не сте значајни според начелата на Википедија, пишување на статија за себе ја крши политиката која вели дека Википедија не е место за бесплатна реклама. * Ако вашиот живот и достигнувања се проверливи и навистина од значење за да ве има на енциклопедија, некој друг веројатно ќе создаде статија за вас порано или подоцна. Повеќе на линкот: [[Википедија:Автобиографија]] ==== Дискусија за „Автобиографија“ ==== {{коментар}} - Се согласувам со наведените правила поврзани со автобиографија. Ние сме мала заедница, и знам дека се случило низ минатото некои личности сами за себе да си напишат статија, често не е бришена таквата статија, туку е само досредена, доколку личноста е значајна за да ја има во енциклопедија. Сепак, во најголем дел, би требало да се обесхрабрат автобиографски статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:58, 22 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Автобиографијата, поточно пишување на автобиографија, треба да биде обесхрабрено и недозволиво за Википедија. Пристрасноста при пишување на таква статија е на највисоко ниво, а објективноста ниска. Напатствијата се во ред, се согласувам и замолувам секој да реагира ако забележи вакви случаеви. Ова е едно од основните правила на Википедија и треба строго и доследно да се почитува.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:48, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Целосна поддршка за сѐ претходно кажано. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:17, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Се сложувам со сѐ. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:34, 24 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Да, и јас го делам истото мислење. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:52, 27 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:57, 28 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Биографии на живи личности]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 1 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Статија за жива личност треба да биде напишана одговорно, внимателно и со непристрасен тон, да се избегнува потценување, но да се избегнува и претерување. *Контроверзниот материјал за живи личности што е без извори или со слаби извори треба веднаш да се отстрани, и без дискусија. *Не користете јавни записи што вклучуваат лични податоци, како што се датум на раѓање, вредност на домот, сообраќајни казни, регистрации на возила и домашна или деловна адреса. *Никогаш не користете самообјавени извори (вклучувајќи книги, списанија, интернет страници, блогови, подкасти или објави на социјалните мрежи) како извори на материјал за жива личност, освен ако не се напишани или објавени од самото лице. *Не внесувајте озборувања во статиите. Секогаш прво прашајте се: Дали изворот е веродостоен? Дали материјалот е вистинит? И, дури и ако е вистинит, дали е релевантен за неутрална статија за личноста за која е статијата? *На администраторите им е дозволено да спроведат отстранување на јасни прекршувања на БЖЛ со заштита на страницата или со блокирање на прекршителот/прекршителите. *Избегнувајте приказ на жртва. *Во случај на јавна личност, ќе има повеќе доверливи извори, а БЖЛ треба едноставно да документира што известуваат тие извори. *Поради зголемена злоупотреба и [[Кражба на идентитет|кражба на идентитет]], луѓето сè повеќе ги сметаат своите вистински имиња и датуми на раѓање за приватни информации. Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации. Не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори. Но, доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, а податоците не биле претходно објавени од веродостојни извори, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање. Исто така, статиите не треба да ја содржат адресата, електронската пошта, телефонскиот број или други контакт информации на личноста за која станува збор, но генерално е дозволено да се вклучи линк до официјалната интернет страница на личноста во делот „Надворешни врски“, иако тој линк може да ги содржи горенаведените информации. *Дали ќе се отстрани име или погрешно родово именување на жива личност која е трансродово лице, е прашање на уредничка проценка доколку веќе се појавило во сигурни извори. *Со тоа што некој бил спомнат во вестите, не значи дека треба да добие статија на Википедија. *Жива личност обвинета за кривично дело се смета за невина сè додека не биде осудена од суд. Уредниците генерално не треба да вклучуваат текст што сугерира дека лицето е осомничено, дека е лице од интерес или е обвинето за вршење на кривично дело, освен ако не е обезбедена осуда за тоа кривично дело, или повеќе доверливи извори веќе го објавиле името на обвинетиот во врска со кривичното дело. *БЖЛ се применува насекаде на Википедија каде што се споменуваат живи личности, вклучувајќи страници за разговор, описи на уредувања, кориснички страници, слики и категории. *Корисничките имиња што содржат клеветнички, очигледно лажни или спорни изјави или материјал за живи лица треба веднаш да бидат блокирани и отстранети од сите промени. *Сликите од живи личности не треба да се користат надвор од контекст за да се прикаже тоа лице во лажно или неповолно светло. *Имињата на категориите се самообјаснувачки, па затоа вклучувањето на одредена биографија во одредена категорија мора да биде оправдано со соодветен текст кој има сигурни извори во самата статија. Пример за ова е додавање на Категорија:Криминалци, или категоризацијата на живите личности според религија или сексуална ориентација. *Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи. *Уредниците кои постојано додаваат или враќаат контроверзен материјал во БЖЛ кој не е поткрепен со извори или е поткрепен со лоши извори, може да бидат блокирани поради нарушување на проектот. Повеќе на линкот: [[Википедија:Биографии на живи личности]] ==== Дискусија за „Биографии на живи личности“ ==== {{коментар}} - Јас сум ЗА да се применуваат овие начела. Инаку, ме збуни делот со горна старосна граница, и дека „лицата над 115 години се сметаат за починати“. Имавме случај со некој борец за кој немаше извори за тоа кога починал, па стана збунувачко како да се реши тој проблем. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:56, 1 март 2026 (CET)<br> {{Коментар}} Целосно се согласувам. Јас сум за поголема и построга контрола за тоа за кој се прави статија. Да нема статии за недоволно афирмирани личности, без разлика од која област се. Не сме реклама ние. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:08, 3 март 2026 (CET) {{коментар}} Јас имам две забелешки во врска со овие начела. Прво, ако лични податоци се објавени во веродостојни извори, не смее да се врши цензура по барање на личноста (на пр. ако јавно е објавен точниот датум на раѓање, тогаш тој датум слбодно може да се наведе во статијата). Второ, начелото за лицата над 115 години нема логика затоа што може да има повеќе живи лица над 115 години, но само едно лице може да се смета за најстара личност во светот. Мислам дека ова начело треба да се преработи и да гласи „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:53, 3 март 2026 (CET) :За лицата над 115 години го сменив како што предлагаш. :Вториот дел за лични податоци, тоа што го предлагаш го има [[Википедија:Биографии на живи личности|веќе содржано во реченицата]]: :„Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“ :Мислам дека таа реченица го покрива тоа што го велиш. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:56, 4 март 2026 (CET) ::{{одговор|Виолетова}} Да, го покрива, но погоре се наведени реченици коишто се противречни на тоа. Ако датумот на раѓање е јавно објавен и лицето се противи да биде наведен во статијата, тогаш која реченица се зема предвид? --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 09:41, 6 март 2026 (CET) ::Коректност! [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-14346-24|&#126;2026-14346-24]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-14346-24|разговор]]) 09:43, 6 март 2026 (CET) :::@[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] :::Кире, овде имам извадено дел од речениците, а не сè, затоа стои линк до целата страница со правилата, каде што пишува на крајот: Повеќе на линкот. Треба проектната да се прочита, бидејќи се разбира дека важат сите реченици кои се на страницата со начела и напатствија. Односно, доколку е јавен податокот за датум на раѓање, не го земаме предвид човекот што се буни. Овде го вклучив примерот дека доколку не е јавно објавен датумот и човекот не сака да му стои на статијата, би требало да го испочитуваме. Дури има предвидена ситуација кога има своја интернет страница на која ставил вистинско име и датум на раѓање, ние смееме да ја ставиме во надворешните врски на статијата. Неколку различни ситуации се опфатени на [[Википедија:Биографии на живи личности|главната страница за БЖЛ]] и тие се тие што важат. Овде се само извадоци, дека е голема таа страница цела да се псотави на Селска чешма. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:45, 6 март 2026 (CET) ::::{{одговор|Виолетова}} Да, за напишаното во начелото зборувам, а не за она коешто е напишано на оваа страница. Најпрвин е наведена реченицата „Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“, а потоа пишува „Доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање.“. Ова нема логика. Ако лицето не сака јавно да биде објавен неговиот датум на раѓање, тогаш тоа треба да биде отстрането од изворите коишто се користат на Википедија (откако ќе биде избришано од тие извори, тогаш природно ќе биде избришано и од Википедија затоа што повеќе нема да има веродостојни извори во коишто е наведено). Но, ако лицето бара тоа да биде отстрането само од Википедија, а притоа да остане наведено во други извори, тогаш се работи за цензура на јавно објавени податоци и тоа не е дозволено дури и да е по барање на лицето за коешто се однесува податокот. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:07, 6 март 2026 (CET) :::::Не знам каде не се разбираме, тоа што го објаснуваш е тоа како треба да се постапи, всушност. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:45, 6 март 2026 (CET) ::::::Се разбираме дека е така, но во начелото е напишано поинаку. За да биде појасно, можеби изрично треба да ставиме дека не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори (Во иднина те молам секое дополнување пишувај го како нов коментар затоа што јас овој одговор го пишав на твојот првичен коментар којшто потоа беше дополнет и затоа напишав уште еден коментар подолу дека се согласувам со дополнетото. Инаку, се создава впечаток дека не се разбираме.). --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:53, 6 март 2026 (CET) ::::Гледам дека си го дополнила текстот додека го пишував одговорот, па затоа дополнително ќе одговорам и на дополнетиот текст. Да, така треба да биде, но во начелото не е напишано на тој начин. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:08, 6 март 2026 (CET) {{коментар}} - Јас сум ЗА, со тоа што сметам дека треба да има контрола за тоа за кој ја пишува статијата, како и начелото што го спомна Кирил погоре „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“; според мене има смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:28, 5 март 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам, и за лицата над 115 години да се преработи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:30, 5 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Креативни професии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:57 ч. на 8 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Во овој дел да ги разгледаме значајноста на луѓето да имаат статија според тоа која професија ја вршат, се разгледуваат професорските, научните и креативните професии: професори, научници, и креативните професии (писатели, музичари, сликари, архитекти, новинари). *Записите во списоци каде е дозволено човек сам да се пријави и запише, не придонесуваат за значајност. Исто така, интернет страниците за вработените или членовите на една организација, не се доволен показател за значајност. *Веродостојна биографија на 200 страници за личност, издадена од независен извор и не е платена од човекот за чија биографија станува збор, која детално го покрива животот на тоа лице е прифатлив извор, додека извод од матична книга на родените или списокот од формуларот за изборно ливче, не е. *Луѓето кои ги исполнуваат основните критериуми, може да се сметаат за значајни без да ги исполнуваат дополнителните критериуми подолу. ;Професори, наставници, академици и научници *Наставници и професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. Но ако се занимаваат и со друга дејност, како на пример, наука, сликарство, музика, пишување, политика и друго, можат да стекнат значајност да имаат своја енсиклопедиска статија поради дополнителната активност, и во таков случај се оценуваат според вообичаените правила за значајност во професијата. *Сите членови на [[МАНУ]] се значајни за да имаат статија на Википедија. Исто така и членови на странските академии на науките се доволно значајни. *Дел од критериумите: # Лицето има добиено високо престижна академска награда или чест на национално или меѓународно ниво ([[23 Октомври (награда)]], [[Награда „11 Октомври“]], [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]], на пример). # Лицето било избрано за член на високо селективно и престижно научно друштво или здружение (на пр., Национална академија на науките или Кралското друштво) или член на големо научно здружение кое го задржува статусот на колеги како високо селективна чест (на пр., соработник на Институтот за електрични и електронски инженери или институт за електронски инженери). # Академската работа на лицето има значително влијание во областа на високото образование, влијае врз значителен број академски институции. Овој критериум исто така, може да биде задоволен ако лицето развило значаен нов концепт, техника или идеја, лицето направило значајно откритие или решило голем проблем во својата академска дисциплина. Во овој случај, неопходно е експлицитно да се докаже, со значителен број на упатувања на академски публикации на истражувачи различни од личноста за која станува збор, дека овој придонес навистина нашироко се смета за значаен и нашироко се припишува на личноста за која станува збор. # Лицето било именувано за угледен професор во голема институција за високо образование и истражување, именувано за претседател што укажува на споредливо ниво на постигнувања или еквивалентна позиција во земји каде што ваквите именувања се невообичаени. # Лицето е дел од основачите на некоја голема или значајна образовна институција. # Лицето имало значително влијание надвор од академската заедница во нивниот академски капацитет. # Лицето е главен уредник на големо, добро воспоставено академско списание во нивната предметна област. Во овој критериум не спаѓаат списанија кои се во рамките на псевдо науката. *Псевдонаучникот, исто така, може да биде доволно значаен за сопствена статија, ако неговата теза е особено распространета или добро позната, или ако има голем број научни трудови насочени кон побивање или отфрлање на псевдонаучната природа на неговата теза. ;Креативни професии Ова упатство се однесува на автори, писатели, уредници, новинари, филмаџии, фотографи, уметници, сликари, вајари, архитекти и други креативни професионалци. Такво лице е значајно ако: * Личноста се смета за важна личност или е широко цитирана од врсниците или наследниците; или * Личноста е позната по тоа што поттикнува значаен нов концепт, теорија или техника; или * Лицето создало или одиграло голема улога во заедничкото создавање на значајно или добро познато дело или колективно дело. Дополнително, таквото дело мора да било примарен предмет на повеќе независни периодични статии или рецензии, или на независно и значајно дело (на пример, книга, филм или телевизиска серија, но обично не само една епизода од телевизиска серија); или * Работата (или делата) на личноста: (а) станала значаен споменик, (б) била суштински дел од значајна изложба, (в) добила значително критичко внимание или (г) била претставена во постојаните збирки на неколку значајни галерии или музеи. Подолу се наведени попрецизните критериуми за овие професии. ;Музичари Текстописците или композиторите (без разлика дали се од популарната музика, црковни песни или други стилови) може да се сметаат генерално за значајни ако создале голем број нашироко познати дела. '''Естраден музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * има издадено најмалку еден студиски албум кој има добиено сертификација на издавачката куќа (сребрена, златна или платина); * добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; * има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); * има значителен број следбеници/претплатници на официјален канал или профил на музички услуги во однос на населението на земјата во која живее угледни секундарни извори, или музички експерти изјавиле дека музичарот се истакнува во одреден жанр, музичко движење, период или област. '''Класичен инструментален музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * завршил конзерваториум или музичка академија (исклучоци се многу успешни (самоуки) солисти/„чудо од деца“); * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * настапувал/а во добро познат камерен ансамбл или оркестар најмалку пет години; * соработувал/а со други значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). '''Класичен музичар-солист''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * дипломирал конзерваториум или музичка академија; * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * пеел во реномирана оперска куќа надвор од својата татковина најмалку две години/сезони; * оперски солист во националната оперска куќа (во Опера и балет, на пример). Соработувал со значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). ;Уметници, сликари, вајари, фотографи Уметникот, вклучувајќи илустратори, фотографи, скулптори, сликари итн., ги исполнува критериумите и може да се смета за значаен: * ако е цитиран/а во дела за историја на уметност или нивни еквиваленти; * ако освоил/а престижна награда за уметност; * ако има одржано најмалку една изложба во музеј, галерија или уметничка институција; * доколку неговите самостојни дела се изложени во национален или меѓународно признат музеј; * ако бил/а клучна фигура во забележително уметничко движење; * ако работел/а во кралски дворец како штитеник на крал, или бил раководител на државна уметничка институција; * ако е автор на најмалку две дела кои се сметаат за културно и историски значајни; * ако е член на престижно уметничко друштво како [[Друштво на ликовните уметници на Македонија]], на пример. Уметници кои цртаат графити, улични уметници и уметници од слични нетрадиционални формати може да ги исполнат критериумите доколку добиле значително внимание од медиумите или критичките автори на национално или меѓународно ниво за неколку нивни дела (или изведби). ;Писатели '''Писател, поет, романсиер,драматург, раскажувач''' има енциклопедиско значење ако исполнува барем два од следниве услови: * единствен е или главен автор на две или повеќе дела објавени од одредена издавачка куќа (платени услуги за печатење од страна на самиот автор не се бројат); * добитник е на престижни награди ([[Нобелова награда за литература]], [[Друштво на писателите на Македонија#Награди|наградите кои ги доделува ДПМ]], [[Пулицерова награда]] итн.); * дел е од барем една издадена збирка на поети / романсиери/ драматурзи/ раскажувачи. Членовите на [[Друштво на писателите на Македонија]] автоматски се сметаат за значајни, поради тоа што за прием во друштвото, ДПМ има слични критериуми како горенаведените. '''Книжевен преведувач''' обично е доволно значаен за сопствена статија ако исполнува некој од следниве критериуми: * автор е на неколку преводи кои се забележителни по самите нивни преводи; * автор е на голем број преводи на литературни дела; * запишан е како преведувач во книжевно-историска енциклопедија; * добитник е на престижни награди за преведувачи, како што се наградата на „Гете институт“ или наградата за превод Оксфорд-Вајденфелд и други. Зборот „писател“ овде се однесува на сите автори на текстуални дела. Ова вклучува автори и на фикција (која вклучува поезија). ;Глумци и режисери '''Глумец''' обично е забележлив ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * има водечка улога во филм кој бил дел од редовната кино понуда; * има водечка улога во позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * има водечка улога во филм или ТВ серија што е добитник на престижна национална награда или повисока награда; * имал неколку главни улоги во добро познат национален или регионален театар (на пр. [[Македонски народен театар]], [[Народен театар (Битола)|Битолски театар]], [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Велешкиот театар]]); * одиграл/а улога што добила големо покривање на националните медиуми или за улогата бил/а наградена со престижна награда (на пример, [[Оскар]]). '''Режисерот''' е генерално значаен ако исполнува барем еден од овие критериуми: * режирал филм кој бил дел од редовната кино понуда; * режирал позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * режирал филм или ТВ серија што освоиле престижна национална награда или награда на повисоко ниво; * режирал најмалку две претстави во познат национален или регионален театар; * награден е со престижна награда или добил широко покривање на националните медиуми за неговата или нејзината режисерска улога. ;Архитекти '''Архитектите''' веројатно заслужуваат статија: * ако се цитирани во прегледни дела за историја на уметноста или нивни еквиваленти; * доколку освоиле престижна награда; * ако дизајнирале најмалку две згради кои веќе биле значајни за да имаат своја статија на Википедија, или се сметаат за културно и историски познати објекти; * ако се (или биле) членови на престижно друштво (МАНУ, Европската академија на науките и уметностите, итн.) ;Новинари '''Новинарите''' се значајни за да имаат своја статија доколку исполнуваат некој од следниве критериуми: #Нивната работа е наградена со некоја значајна награда од областа на новинарството. (Во Македонија, на пример, добитник на [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]]). Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Значајност на луѓе по професии“ ==== {{коментар}} - ЗА: според мене ги опфаќа сите ситуации поврзани со овие професии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:04, 8 март 2026 (CET)<br> {{коментар}} Да напоменам секој од овие профили е професор нема (наставници) сите се професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование кои се прогласени за најдобри просветни работници од Сојуз на просветни работници на Македонија заслужуваат да имаат статија? Дали овие личности ( професори) кои имаат објавувано во меѓународни научни списанија и домашни научни списанија свои трудови и се признати професори и на глобално ниво треба да имаат своја статија? - [[User:lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 11 март. :[[User:lili Arsova|Lili]], мое мислење искрено е дека прогласувањето од страна на Сојуз на просветни работници не е некоја висока или престижна награда. А за вториот дел што го споменуваш, ако професорот објавува научни трудови во списанија кои се признати, значи се занимава со наука, тогаш важат критериумите за научници. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 11 март 2026 (CET) {{коментар}} - ЗА: Се сложувам со горе наведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 07:40, 12 март 2026 (CET) {{Коментар}} - убаво опфатено, нормалмо не може се во детали, но опфаќа што треба и не треба. Да се има предвид ова кога се прават статии од ваков тип.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:31, 13 март 2026 (CET) {{Коментар}} - Според мене одлично е опфатено, ама како што нагласи Никола не може сѐ во детали, се сложувам со горенаведеното и гласам ЗА. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:28, 14 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Кралски семејства и благородници]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:22 ч. на 15 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Членови на кралски семејства''' кои обично ги исполнуваат критериумите за значајност вклучуваат: * владетели, поглавари и суверени (цареви, кралеви, кралици, големи војводи, султани, принцови, итн.) кои некогаш владееле со општо призната држава или постари, споредливо организирани општества; * други полноправни членови, чие членство во семејството е стекнато со раѓање или брак, кои во секој момент од животот биле во доминантна положба. Не е неопходно овие луѓе цел живот да бидат членови на кралски семејства. За членовите кои не биле на владејачка позиција во текот на нивниот живот или оние кои не се (или не биле) полноправни членови на семејството поради моргански брак, важат истите критериуми како за благородништвото. '''Благородниците''', од историјата или од сегашноста, не заслужуваат своја статија само затоа што припаѓаат на благородничко семејство. Благородниците кои ги исполнуваат критериумите за статија но поради друга заслуга, како што се оние кои поседуваат големи имоти или на друг начин значително влијаат врз условите за живот на многу други луѓе, веројатно ќе заслужат статија во енциклопедија. Ваквите статии првенствено треба да содржат информации што покажуваат дека личноста ги исполнува критериумите, а не смее да содржи само информации за титули, хералдика или семејни врски. Статија за благородничко семејство или благородна титула (на пр. Војводата од Корнвол) може да е значајна за енциклопедија, и потоа на таква статија може да се додадат информации за поединци кои пак, не се значајни да имаат сопствена статија. '''Напомена:''' При именување на статиите за кралски фигури и благородници би требало да се придржуваме на неколку правила: кога имаме само име и земја, името на статијата би требало да ги содржи името на личноста и земјата од која потекнува или со која владее. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна за кого се работи, во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија), како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Кралски семејства и благородници“ ==== {{коментар}} - Ова е кус и јасен дел. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:23, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Немам што да надополнам, сметам дека е во ред напишаното, гласам ЗА. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:27, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Не знам дали коментаров е на вистинското место, но сметам дека треба да се направи некој ред и стандард во именување на статии на благородници и владетели, дали треба да го пишува само името, титулата, семејстовото, државата, со запирки, во загради итн. Сега има неколку различни начини. - [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 12:09, 18 март 2026 (CET) :Јас сметам дека треба со загради, дека 90 % од статиите на нашата Википедија сѐ со загради и изгледа многу подобро естетски наспроти со запирки. Ама мора да се воведе принцип по кој ќе следиме сите за да не сме во забуна кога создаваме такви статии. На пример: [[Бенџамин Колинс Броди (прв баронет)]], а син му исто се викал само разликата е дека бил втор баронет ([[:en:Sir_Benjamin_Collins_Brodie,_2nd_Baronet|Sir Benjamin Collins Brodie, 2nd Baronet]]). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:53, 18 март 2026 (CET) ::[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] Сосема си во право дека треба и тоа да го вметнеме. Како што вели Јован, кај нас најголем дел статии на кои им треба дообјаснување, не се со запирка, туку со заграда. Може така да остане и за владетелите и благородниците? Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:10, 18 март 2026 (CET) :::Имаме и вакви примери како [[Карола од Васа]], дали би било подобро да биде Карола (Васа) или пак Карола (Саксонија), а што правиме пак со [[:en:Archduchess Louise of Austria|Archduchess Louise of Austria]] дали тука титулата би била во или надвор од заградата како Надвојвотка Луиза (Австрија) или пак Луиза (Надвојвотка од Австрија) [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 14:16, 18 март 2026 (CET) ::::Кога оди само име и земја, најчесто е баш така, името и земјата, и тоа е обично за историски личности, дека немале презимиња класично како денес, туку местото од каде потекнуваат се претворало во презиме: [[Тома Аквински]] - местото од каде потекнувал (Аквино) се претворило во презиме. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна како што гледам се практикувало кај нас во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија) веројатно пологично според другиве примери би било да е така, како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што ми се чини дека титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Да проверам за ова. А за овие и други примери, убаво е да се изјасни уште некој, па да ги вметнеме во начелата и напатствијата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:51, 18 март 2026 (CET) {{коментар}} Сум согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:07, 18 март 2026 (CET) {{Коментар}} ОК е се, мислам дека сите благородници заслужуваат статија, освен тие титуларни кои немале општествена улога. Мислам за нив треба помалку да се посвети простор (пример, во егзил без никаква функција или задолженија во опшствество). Ова е мое мислење, не велам дека сум во право хехе. Што се однесува за именување, името на статијата треба да биде само името на личноста и бројот (I, II, III итн). Доколку има случај на две личности со исто име и ист број во заграда да се пише локација, а ако и таа е иста, тогаш година на влеадеење/ раѓање). Не сум за име со географски епитет, пример Александар Југословенски, ова не е традиционално во македонскиот јазик, освен за една личност - Александар Македонски. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:11, 19 март 2026 (CET) {{Коментар}} Ги вметнав правилата во делот '''Напомена'''. Се надевам во ред е вака. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:25, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 18:09, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата и согласна сум со истите.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:40, 24 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Политичари, правници и верски водачи]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 22 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Политичар или државен службеник''' веројатно може да се смета за значаен ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * ако е шеф на држава или влада (премиер), генерален гувернер, министер, член на законодавно собрание или на еквивалентна позиција на национално ниво на унитарна држава или на федерално ниво на сојузна држава; * има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; * има или извршува важни локални, регионални или национални задачи кои носат значителна моќ на тоа ниво (на пр. градоначалник, окружен префект) има или има раководно место во национално тело; * ако е генерален секретар или има еквивалентна висока позиција во важна меѓувладина организација; * ако има јасно соодветна моќ и влијание, или добил големо внимание од националните медиуми од неговото време (или медиуми кои биле широко транскрибирани во историски дела), дури и ако не бил на една од горенаведените официјални функции; * политичари, градоначалници, пратеници или други функционери за кои има содржина во повеќе веродостојни извори. Политичарите кои припаѓаат исклучиво на следните категории обично не се значајни ако се: * кандидати за политичка функција (со можен исклучок на особено добро објавени кандидати за важни позиции); * лице кое врши внатрепартиска функција на локално ниво; * „обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија; * биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. '''Правно лице, адвокат, судија''' е веројатно значаен ако тој или таа исполнува еден од овие критериуми: * судија во врховен суд или апелационен суд на една земја (на државно ниво или пошироко); * судија во меѓународен суд (на пример, [[Хашки трибунал]], [[Постојан арбитражен суд]], [[Меѓународен кривичен суд]], [[Европски суд за човекови права]] или [[Суд за правда на Европската Унија]]); * раководител на државен орган поврзан со судството (на пример, Државен судски совет или Државно правобранителство), Народен правобранител; * раководител на понизок суд или има друга водечка правна позиција во високата администрација; * експерт во дефинирана правна област, било како научник или како правник, и е автор на правно нефикционално дело објавено од признат издавач. '''Свештеник, духовник или еквивалентен верски водач''' во религијата кој ги исполнува следните критериуми генерално заслужува своја статија: * папа, патријарх, архиепископ, епископ или има еквивалентна позиција во нехристијанските религии; * верски службеник со значајни секуларни административни должности (на пр. колонијални службеници, итн.) кој некогаш бил важен авторитет во тоа општество; * автор на пишано дело /книга, (или неколку) објавени од етаблирани (верски и/или секуларни) издавачи; * има јасно соодветна моќ и влијание или добил големо внимание на националните медиуми, дури и ако нема еден од горенаведените наслови. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Политичари, правници и верски водачи“ ==== {{коментар}} - Јасни се правилата. Би сакала само да се размисли за биографии на градоначалници дали сите по дифолт се значајни, или тој дел ќе треба да го надополниме со уште некој услов? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:38, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} : Според мене сите градоначелници по дифолт не се значајни. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:54, 22 март 2026 (CET) : Исто така би додал професор на Универзитетот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 00:03, 23 март 2026 (CET) ::За професори имавме претходно дека професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. ::А за градоначалници, не знам ете, има некои што биле многу активни во својот мандат, направиле некакви промени/ подобрување на условите во општината/ нешто различно. Такви секако е добро да се вметнат во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:48, 23 март 2026 (CET) :::Мислувам на професорите во високо образование со научни трудови. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:25, 23 март 2026 (CET) :::{{одговор|Виолетова}} Кои критериуми за значајност би се применувале за градоначалниците? Сите градоначалници имаат јавно достапни биографии во веродостојни извори и сите јавно објавуваат отчети во коишто наведуваат што имаат направено. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:19, 26 март 2026 (CET) ::::Како стои во моментов сите градоначалници се сметаат за значајни. ::::Инаку, можеби градоначалници кои не биле активни и не направиле разлика, подобрување на условите за живеење во општината за време на својот мандат, без разлика што даваат отчет (тоа е затоа што мораат) да не се енциклопедиски значајни. Сите ги знаеме или сме чуле за градоначалниците во чиј мандат општината напредувала, сигурно има и некои, можеби па ретки случаи, кога не сториле ништо значајно за време на својот мандат. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} :@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] И јас би рекол дека се јасни. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:13, 23 март 2026 (CET) {{коментар}} : Јасни се правилата.За биографии на градоначалници подржувам дека не се сите значајни да имаат статија. - [[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:47, 24 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене, многу поголем проблем е да има статија за секој пратеник во законодавниот дом отколку за секој градоначалник. Во многу земји, како што е Македонија, на избори нема отворени листи и се гласа за пратеничка листа предложена од политичка партија. Лице коешто станало пратеник затоа што се нашло на пратеничка листа и чијашто биографија за првпат јавно била објавена на мрежното место на законодавниот дом мислам дека не заслужува да има статија. Со градоначалниците е многу поразлично затоа што на избори директно се гласа за нив и нивните биографии се јавно достапни уште за време на предизборните кампањи. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:29, 26 март 2026 (CET) :Имаш право [[User:Kiril Simeonovski|Кире]], не се значајни од енциклопедиска гледна точка, без разлика дали ќе им најдеме биографија. Мислам дека таквите лица се опфатени со делот: ''„обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија.'' Ако некој влегол да биде пратеник, и ништо не слушаме за тоа лице: ниту дава изјави, ниту е јавно експонирано лице, ниту учествува во емисии, ниту излегува на говорница да зборува, освен што крева рака кога партијата ќе му наложи, нема енциклопедиско значење, или поиаку кажано по завршување на мандатот тоа лице ќе биде заборавено, грубо кажано. Има такви пратеници, а има и градоначалници што не прават нешто корисно или значајно за својата општина. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:35, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене правилата се јасни и имаат смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 12:46, 27 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} Исто според мене правилата се јасни. И како што нагласи Кирил повеќето пратеници не се релеватни за Википедија, ама градоначалниците имаат поголем општествен придонес и можеби се сите доволно значајни. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:58, 27 март 2026 (CET) {{Коментар}} За исте овие: Треба личноста да има значајна општествена позиција (државна, лидерска, универзитетска). Само што е градоначалник или член на собрание, НЕ ТРЕБА ДА ИМА СТАТИИ! Ја сум за бришење на вакви статии за луѓе кои цел живот се приватни бизнисмени и само 4 години години биле градоначалник и оп статија? Зошто? Не е битен човекот за Македонија, може бил за мал број граѓани на кој бил градиначалник, но општо не е битен како и ние што сме тука. Дури ние на Википедија сме побитни од таквите особи. Истото важи и за политичари и верскки лидери. Верски лидери кои имате значајна позиција во организацијата или преродбеничка улога ок, но обични попови оџи не. Мое мислење ова. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:06, 27 март 2026 (CET) :Мислам дека речениците за верски водачи не споменуваат дека секој поп или оџа е значаен, ама ќе ги проверам уште еднаш. :Инаку за градоначалници кои не се значајни поради таа позиција, а кои пред и потоа биле бизнисмени, имаме наредна дискусија и за претприемачи (така се наречени) ќе ги дискутираме. Ако не е значаен ни како бизнисмен, значи не е значаен по ниедна основа да влезе во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:54, 27 март 2026 (CET) Кои ќе биде услов за градоначалници да имаат својата статија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:01, 27 март 2026 (CET) :Дискусијата ќе заврши во недела 20:10 ч., да видиме дали ќе има и други предлози, но според мене, јас би го додала делот: :Градоначалници ќе се сметаат за значајни доколку се активни во својот мандат, направиле некакви промени и/или подобрување на условите во општината, биле медиумски активни. :- [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:15, 27 март 2026 (CET) {{коментар}} Ако на англиската Википедија има место за над 500 македонски фудбалери (на македонската се значително помалку), не гледам зошто градоначалниците, како и останати личности (со поддржани наводи) не заслужуваат да бидат присутни на Википедија. Мислам дека улогата на Википедија треба повеќе да биде хроничарска, а не оценувачка. На нашата Википедија ѝ недостасуваат статии, особено за Македонија, па не би требало да ставаме дополнителни услови. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:30, 28 март 2026 (CET) :Сосема се согласувам дека ние не сме тие кои треба да судиме. Кога е некој важен за историјата на градот, државата, секако е значаен да биде вметнат во енциклопедија, и на Википедија. :п.с. За спортистите ќе отворам да дискутираме по две недел, така ми се во план темите, и ќе треба тогаш да ги прегледаме тие критериуми. А на англиската Википедија гледам дека последниве години често се појавуваат статии кои ги прекршуваат нивните правила, а тоа е веќе тема за друг разговор. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:59, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} - Додаден е условот за значајност на политичари, градоначалници, пратеници или други функционери да има содржина во повеќе веродостојни извори, односно не се значајни доколку биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:00 ч. на 29 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Претприемачите''' веројатно ќе бидат значајни ако се честа тема во општите медиуми или медиумите што се занимаваат со бизнис (на пр. Економист, и слично). Извршни директори, претседатели на корпорации или одбори на компании од јавен интерес, исто така, често може да се сметаат за значајни, како и стопанственици кои имаат некаква општествена заслуга, на пример: раководат со општествено важна приватна фирма, со голем број на вработени, ланец на продавници, и слично. Некои '''уредници на Википедија''' имаат свои статија, но тоа што уредуваат на Википедија не ги прави значајни, туку енциклопедиската значајност ја стекнале според други критериуми (писатели, музичари, научници, сликари и др.). Уредниците не смеат да создаваат или да уредуваат статии за себе. За нив важат правилата споменати во другите начела и напатствија, односно важно е да се следат упатствата за [[Википедија:Биографии на живи личности|биографии на живи личности]], и да се внимава да на [[Википедија:Конфликт на интерес|конфликт на интерес]] и [[Википедија:Без свои истражувања|без свои истражувања]] '''Измислен лик''' или друг фиктивен феномен (вклучувајќи места, предмети, концепти или суштества) може да биде значаен или да има енциклопедиска вредност, доколку исполнува еден од овие критериуми: * се споменува повеќе од еднаш и има поголемо значење во добро познато дело, филм, серија, без оглед на фиктивниот свет во кој се појавува или оригиналната франшиза (не се бројат маркетиншките материјали, фандомите и фан-фикцијата); * има документирано влијание врз културата и општеството надвор од оригиналното дело; * се споменува во неколку различни дела, но не тривијално, случајно, или со исмевање. Ако ликот не ги исполнува горенаведените критериуми, треба да се провери дали неговиот опис може да се вклучи во статијата за оригиналното дело. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави“ ==== {{коментар}} - јасно е претставено -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:46, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}}-Според мене е јасно. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{коментар}}-Се согласувам, јасно е претставено. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво скоцкано, да се следи треба. Знаеме случаеви кога се објавувале статии за ваков тип на луѓе. Најчесто како вршење услуга од некој корисник. Таа пракса треба да се забрани и да се почитуваат овие напатствија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 20:27, 4 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Спортисти]] === <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 5 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Спортистот''' е значаен: #Aко во повеќе медиуми и извори се пишува за неговите постигнувања во спортот во кој е активен, се сметаат и големи интервјуа дадени од спортистот. #Aко освоил значајна титула, или бил дел од екипен спорт во кој била освоена висока награда. #Спортските биографии мора да вклучуваат барем еден навод на извор што обезбедува значајно известување за темата. #Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. #Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. '''Професионалните спортисти''' кои барем две години заработувале за живот од тој спорт, најверојатно имаат енциклопедиска значајност. Следуваат разни спортови и некои дополнителни критериуми за нив: '''Фудбал, кошарка, ракомет, одбојка''': #Оние клубови и поединци од овие спортови кои учестуваат на меѓународни натпревари и добиваат медиумско покривање, имаат енциклопедиска значајност. '''Тенис''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Член е на „Меѓународна тениска сала на славните“. #Се натпреварува на еден од професионалните турнири од највисоко ниво: #Гранд слем турнири ([[Отворено првенство на Австралија]], [[Отворено првенство на Франција]], првенствата на Вимблдон или [[Отворено првенство на САД]]). #Мажи: се натпреваруваат на меѓународните АТП турнеи. #Жени: се натпреваруваат на светските турнири за жени. #Има тениски рекорд признат од Меѓународна тениска федерација, Здружение на тениски професионалци или Женска тениска асоцијација. #За јуниори, потребно е да постои значителна медиумска покриеност, како и да освоиле некоја од меѓународните јуниорски титули. Ова упатство важи подеднакво и за играчите во сингл и за играчите во двојки. Значајност за спортистите кои се натпреваруваат во областа на '''[[атлетика]]та''' ако исполнуваат некои од критериумите што следат: #Завршил меѓу првите 8 во натпреварување на највисоко ниво надвор од Олимписките игри и светските првенства. Поединечните настани на овие првенства мора да содржат или неколку трки или проширени групи (на пр., Европско првенство во атлетика, или кој било од 6-те големи светски маратони), или на кое било друго големо меѓународно натпреварување на сениорско ниво. #Освоил индивидуален златен медал на Светското првенство во атлетика до 20 години или Светското првенство во атлетика до 18 години. #Да има освоено национално првенство за сениори во својата земја, со исклучок на оние кои никогаш не биле рангирани меѓу првите 60 на листата на водечки светски атлетичари на крајот од дадена календарска година. #Да има освоено елитно првенство во повеќе значајни улични трки (вклучувајќи ја и истата трка повеќе пати) или да има воспоставено историја на високо конкурентни, непобеднички настапи во многу значајни трки (најмалку 10 меѓу првите три). #Да има светски или континентален рекорд (вклучувајќи светски јуниорски рекорди, светски најдобри резултати за млади и светски рекорди во возрасни групи за мајстори) потврден или забележан од надлежното официјално тело. #Да има ознака што го сместила спортистот меѓу првите 12 во светот за таа календарска година во натпревар без штафета што се оспорува или е примен на сениорските Светски првенства или Олимписки игри, или некој друг соодветен настап. #Да има ознака без штафета наведена на листата на сениори на сите времиња на Светскиот атлетски клуб или друг соодветен список. #Да биде примен/а во Националната сала на славните на атлетските спортови или во Куќата на славните на Американскиот клуб на тркачи на друмски патеки. Значајна '''улична трка''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Има меѓународно елитно поле (како што е дефинирано според стандардите на Светската атлетика за таа година) од најмалку 5 различни националности. #Добива емитувано или кабелско телевизиско покривање надвор од локалниот пазар (доколку покривањето е преку интернет, страницата мора да биде независна од спортот, на пример Universal Sports). #Трката е место на исклучителни изведби или рекорди. #Редовно има повеќе од 1.000 натпреварувачи. #Се одржува на иста патека или дистанца континуирано во период од над 5 години. '''Бадминтон, велосипедизам, бокс, крикет, уметничко лизгање, скијање, голф, гимнастика, јавање коњи, хокеј на мраз, кикбокс, мешани боречки вештини, трки со мотори, пливање''': #Тимот или поединецот имаат високи меѓународни постигнувања во тој спорт, објавени во повеќе веродостојни извори. '''Тренери, капитени, судии и клубови''' (општо) веројатно е дека постои значајно медиумско покритие за нив ако ги исполнуваат следниве критериуми: #Професионално е активен како судија или тренер на тој спорт. #Ако тренирале многу значајни спортисти кои освојувале високи меѓународни награди и признанија. #Ако биле официјален главен тренер или капитен на олимписки тим за земјата. #Тренери кои вовеле значајна техника или метод на тренинг и се широко признати како основачи на новиот метод. #Клубови кои добиле големо меѓународно известување за нивните успеси и имаат резиме составено од многу успешни меѓународни натпреварувачи, или олимпијци. Ако успехот на клубот главно се должи на еден тренер, тогаш само тренерот е значаен. '''Аматерски натпревари''' немаат енциклопедиска значајност, било да станува збор за училишни или студентски натпревари. За '''спортските арени, стадионите''' и другите спортски објекти нема критериуми за претпоставена значајност, затоа се сметаат за достојни за енциклопедиска статија. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (спорт)|Спорт]] ==== Дискусија за „Спортисти“ ==== {{коментар}} - критериумите предложени овде се комбинација од англиската и хрватската Википедија за значајност. Не сум толку по спортот, ама мислам дека опфатено е сè. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:04, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} јас исто мислам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:29, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Според мене напишаното е добро, но мора подобро да се расчисти прашањето за значајноста кај македонските фудбалери, кошаркари и ракометари, бидејќи тоа се најпопуларните спортови кај нас. Мислам дека е малку нелогично на други јазични Википедии да има повеќе статии за македонски спортисти од тој тип, отколку кај нас. Затоа треба да се разгледа дали треба да имаме поголем опфат за домашни спортисти. Од друга страна, за меѓународните спортисти треба јасно да се дефинираат критериуми — дали е доволен настап во прва/втора/трета лига, дали е потребна репрезентација, меѓународни натпревари, награди, итн. Вака, без конкретни правила, секогаш ќе има различни толкувања и несогласувања. Ако се постават јасни критериуми, ќе биде многу полесно и поконзистентно за сите понатаму. '''Мој заклучок:''' Треба да бидат опфатени сите македонски спортисти што настапуваат на професионално ниво, со исклучок на оние кои се активни само аматерски или се во рана фаза од кариерата; како праг може да се земе најмалку три години професионален ангажман. <br> <br> (јас само ги гледам најпопуларните спортови, па немам коментар за атлетика, хокеј и останатите спортови, така да се согласувам со напишаното дека е јасно) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:21, 7 април 2026 (CEST) :Интересен факт е дека критериумите на англиската се многу ригорозни, а од друга страна таму има наши спортисти за кои ние уште немаме статија. Мислам дека тоа се должи, не е дека не заслужуваат тие спортисти да бидат и кај нас, туку никој не се позанимавал со нив за да ги создаде нивните статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:28, 7 април 2026 (CEST) {{коментар}} Делот за „аматерски натпревари“ дека не се значајни од енциклопедиска гледна точка треба да отпадне со оглед дека Олимписките игри во голем дел од 20 век биле аматерски натпревари. Исто така и [[универзијада|универзитетските игри]] се значајни настани кои се веќе дел од Википедија. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:23, 7 април 2026 (CEST) :Со оглед дека оваа Википедија е македонска и треба што повеќе да се опфатат личности од Македонија, би требало во неа да се опфатат и спортистите кои освоиле пласман на државни првенства, спортистите на Македонија и на градови, учесниците на олимпијади и светски првенства.[[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:56, 7 април 2026 (CEST) ::Универзијада е на светско ниво, веројатно под студентски и училишни натпревари се мисли на внатре во рамки на школо, факултет, (од англиската Википедија е тој дел преземен) или така нешто, моја претпоставка. Треба да се дефинира тоа подобро. ::За спортистите на Македонија што ги споменуваш, мислам дека се опфатени тие спортисти во почетниот дел, кој вели: ::*Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. ::*Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. ::Ние дури и немаме статија за таа награда, треба да создадеме, а треба и некој повик да намениме да се пишува за македонскиот спорт, дека волонтерите можеби нема да се сетат сами да пополнат такви празнини. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:11, 7 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Комплицирана тема, но сепак опфаќа добри напатствија. Лично сметам аматерски спортисти и спортисти кои не се дел од национални и меѓународни натрепварувања да немаат статии на Википедија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:22, 9 април 2026 (CEST) == Придавка од „Карнија“ == Денешна тема на уредувачкиот ден e „Венци на Јужните Варовнички Алпи“ во која спаѓаат и „Карнските Алпи“ односно „Карниските Алпи“. Со оглед дека основата на зборот е покраината „Карнија“ правејќи напоредна споредба со Калифорнија (единствен топоним кој завршува на „рнија“ како Карнија), придавката треба да е „карниски“ која е полесно изговорлива на македонски јазик. Во македонските речници го нема топонимот Карнија и следствено ни придаваката произлезена од него. Доколку мнозинството се сложува соодветно би ја променил оваа придавка. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:24, 19 февруари 2026 (CET) :И мене ми се чини дека карниски е точно, споредено со Калифорнија и калифорниски. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:55, 19 февруари 2026 (CET) :Се согласувам и јас. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:37, 20 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]]@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]@[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] Интересен случај, бидејќи покраината е всушност на македонски Корушка, но дури и словенечката Википедија користи Карнијске Алпе, така што се согласувам да бидат Карниски Алпи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:13, 23 февруари 2026 (CET) :::Променето. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 21:11, 23 февруари 2026 (CET) == Турски имиња за селата во Егејска Македонија == Зошто се употребуват турски називи за поранешни турски села во Егејска Македонија? Тоа не се македонски називи ниту македонски села (сегашни или поранешни). Јас мислувам дека нема потреба да се дава предноста на турски називи, каде тоа не су повеќе турски села. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 22 февруари 2026 (CET) :Здраво. Дали може да ни посочите за кои села поточно станува збор? На пример, Дедели нема друго име освен ова име кое потекнува од турскиот јазик, каде и живееле Турци. Поздрав--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:50, 23 февруари 2026 (CET) ::Станува збор за селата во на пример Кожанско и Кајларско - [[Кожани (општина)]] или [[Еордеја (општина)]]. Тука нема потреба за турски називи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:44, 23 февруари 2026 (CET) :::@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Како во Македонија, така и во егејскиот дел, топонимите ние не ги менуваме, особено што имињата кои ги споменуваш се присутни и во литературата (изворите). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:07, 23 февруари 2026 (CET) :Како сакате, ама давањето предноста на стари турски топоними во однос на грчките сегашни каде живеат Грци а не Турци е грешка. И во турскиот дел на Тракија многи грчки топоними се заменети со турски. Јас мислувам дека треба си гледаме нашите македонски топоними, а не да даваме предноста на стари турски топоними во однос на сегашните грчки. На пример [[Бахче Ловаси]] во место на Кипари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:49, 24 февруари 2026 (CET) == Fishfer980 == a channel who believes that he will be popular one day. He makes minecraft content [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-16754-05|&#126;2026-16754-05]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-16754-05|разговор]]) 13:32, 16 март 2026 (CET) == Fishfer980 == a channel who believes that he will be popular one day. He makes minecraft content [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-16754-05|&#126;2026-16754-05]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-16754-05|разговор]]) 13:33, 16 март 2026 (CET) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|разговор]])</bdi> 12:15, 19 март 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 13:21, 31 март 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 19:11, 3 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Facundo Jainikoski == Има ли некој врски во ФФМ да проверува дали е овој аргентинскиот фудбалер со македонско потекло? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:13, 5 април 2026 (CEST) :~Кој знае и ФФМ дали имаат информација за неговото потекло, дека момчето е во Аргентина родено. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:14, 5 април 2026 (CEST) :Мене многу ми личи на финско презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:46, 5 април 2026 (CEST) d97j5eix6q0njfxa98a3tg21kawzp9h 5536603 5536571 2026-04-09T18:18:08Z Ehrlich91 24281 /* Дискусија за „Спортисти“ */ 5536603 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:21, 18 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Tiven2240@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување (УПнО) == <section begin="announcement-content" /> Ве известувам дека започна периодот на годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување. Можете да давате предлози за промени до 9 февруари 2026&nbsp;г. Ова е првиот од неколкуте чекори на годишната проценја. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Прочитајте повеќе за ова и учествувајте во разговор на страницата на УПнО на Мета]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координативната комисија на Универзалниот правилник на однесување]] (U4C) е глобална група посветена на правично и доследно спроведување на УПнО. Оваа годишна проценка е планирана и спроведена од U4C. За повеќе информации за должностите на U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|погледајте ја нејзината повелба]]. Споделете ги овие информации со други членови на вашата заедница кајшто е соодветно. -- Во соработка со U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|разговор]])<section end="announcement-content" /> 22:01, 19 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Начела и напатствија на Википедија == Почитувани уредници, ja отворам оваа дискусија во согласност со [[ВП:ГЛАСННН]]. Во продолжение секоја недела ќе биде отворена по една тема за која треба да ги одредиме насоките на значајност за нашата Википедија, и на која прво добро е да се дискутира, а потоа можеби и да се гласа. При оформувањето на статиите за начела и напаствија, како и за значајност, во врска со луѓе, настани и друго, земени се предвид неколку јазични Википедии, како англиската, српската и хрватската. Да нагласам дека Википедија на англиски јазик има построги правила од другите јазични Википедии, претпоставувам затоа што се смета за светска енциклопедија, и некои теми кои се важни локално во земјите, на англиската не сметаат дека треба да ги има. Сепак и таму има исклучоци. Исто така, добро е да се нагласи и да се има на ум дека дел од овие службени страници се создавани пред 20 години, и можно е да има потреба од нивно прегледување и дополнување. === [[Википедија:Што не е Википедија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:40 ч. на 8 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Да започнеме со [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. Википедија не е хартиена енциклопедија, не е речник, не е трибина, ниту пак говорница од било кој вид, не е ни разговорен форум или средство за пропаганда и рекламирање. Википедија не е збирка на надворешни врски, галерии на слики или медиуми. Википедија на македонски јазик не е национална енциклопедија на Македонците. Википедија не е услужник на бесплатно вдомување или мрежен простор, не е експеримент за демократија или каков било друг политички систем. Нејзиниот основен метод на одлучување на консензус е преку уредување и дискусија, не преку постојано гласање. Повеќе на секоја од ставките има на линкот [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. ==== Дискусија за „Што не е Википедија“ ==== {{коментар}} Според мене, треба да имаме слобода да бришеме кориснички страници на Википедијанци на кои корисникот си пишува реклама за себе и она што го работи. Налетувам на такви, скоро имаше некој масер се рекламира на корисничката страница. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 8 февруари 2026 (CET) :{{коментар}}Според мене, секаков вид на рекмалација директна или индиректна мора одма да се отстранува без никаква дебата или дискусија. Без разлика дали е на корисничка страница, подобрување во статија, новосоздадена страница и останато. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:01, 8 февруари 2026 (CET) :Па некако оваа страница има опфатено доволно, јас немам забелешки или некакви сугестии што да се наведе дополнително. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:27, 9 февруари 2026 (CET) :Исто и јас. :) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:53, 9 февруари 2026 (CET) {{коментар}}Се согласувам дека секаков вид на рекмалација директна или индиректна треба да се отстранува без никаква дискусија.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> :{{Коментар}} Вака. Малку пристапот да е подиректен и поконкретен. На пример глеам се дискутира за тоа Што не е википедија? Значи мој предлог е за ова, и за сите идни дискусии, да се преземе англиската верзија на напатствијата, да се видат од сите нас и да се даде коментар кои поттпочки од англиското напатствије би го трганеле или замениле со друго. Ова го зборам од проста причина што англиските напатствија се едни од најелаборираните, па дури и претерано детализирани, ние можеме да ги земем само општите начела. Во овој случај ок си е се. Се сложувам со напишаното за тоа што не е Википедија, ако имам некој поконкретен дел за додавање, ќе пишам тука. Следните да бидат со поконкретни забелешки што се прифаќа, а што не на нашата Википедија. Во однос на кориснички страници, ние сме бришеле и порано само вулгарности. Рекламирање не би требало да е проблем, според мене. Пропагираме сите ние на нашите кориснички страници. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 18:50, 15 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (настани)]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:30 ч. на 15 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Многу настани добиваат покриеност во вестите, а сепак не се од историска или трајна важност. Настан може да биде доволно интересен за новинарите и уредниците на вестите, но тоа не секогаш е доволно значајно за да има статија на Википедија. При оценувањето на настанот, уредниците треба да оценат различни аспекти на настанот и покриеноста: влијанието, длабочината, времетраењето, географскиот опсег, разновидноста и веродостојноста на покривањето, како и дали покривањето е рутинско. ;Трајни ефекти Настанот што е преседан или катализатор за нешто друго од трајно значење, најверојатно ќе биде значаен. На пример, во САД, убиството на детето Адам Волш на крајот довело до донесување на Закон за заштита и безбедност на децата, наречен Закон Адам Волш. Овој настан се смета за значаен. Настаните кои имаат трајно дејство од историско значење веројатно ќе бидат знајачни. Ова вклучува, на пример, природни катастрофи после кои останува широко распространето уништување, а обновата на уништеното може да доведе до смена на населението, и можно е да влијае врз изборите. Помал земјотрес или бура со мало или никакво влијание врз човечката популација веројатно не е значаен за да има статија на Википедија. ;Географски опсег Значајните настани обично имаат значително влијание врз широк регион, домен или широко распространета општествена група. Настанот кој влијае врз локално подрачје и го известуваат само медиумите во блискиот регион веројатно нема да биде значаен. ;Длабочина на покриеност Еден настан мора да добие голема или длабинска покриеност за да биде значаен. Длабочина на покривање вклучува анализа што ги става настаните во контекст, како што често се среќава во книгите, долгометражни написи во големите списанија за вести или на ТВ. ;Времетраење на покриеноста Значајните настани обично добиваат медиумска покриеност која е во подолг временски период. Времетраењето на известувањето по медиуми е силен показател за тоа дали некој настан има минливо или трајно значење. Тоа што некој настан се случил неодамна сам по себе не го прави незначаен. ;Разновидност на извори Се очекува значајна национална или меѓународна медиумска покриеност за некој настан да биде забележлив. Известувањето со широк опсег има тенденција да укаже на значајност, освен кога медиумите препишуваат и преобјавуваат исти вести едни од други. ;Рутинско покривање Според политиката на Википедија дека не е весник, рутинското покривање на вести за работи како што се објави не се доволна основа за статија. Рутинските настани, како што се спортски натпревари, филмски премиери, прес-конференции итн., може подобро да се опфатат како дел од друга статија, ако воопшто се значајни. Медиумски објави за настани кои се вообичаени, секојдневни, или се обични предмети што не се истакнуваат — веројатно не се значјани за да имаат своја статија на енциклопедија. ;Сензационализам Таблоид или жолтото новинарство како што се нарекува, обично се смета за лоша основа за статија во енциклопедија, поради недостатокот на проверка на фактите својствени за сензационалистичко известување и објавување на скандали. Википедија не е место за скандали или озборувања. ;Кривични дела Написите за криминални дејствија, особено оние што спаѓаат во категоријата „вонредни вести“, често се предмет на дискусии за бришење. ;Луѓе значајни за само еден настан Луѓето познати само во врска со еден настан генерално не треба да имаат статија напишана за нив. Ако настанот е многу значаен, тогаш наместо тоа, обично треба да се напише статија за настанот. ;Идни настани Поединечните закажани или очекувани идни настани треба да бидат вклучени само ако настанот е значаен, и речиси сигурно ќе се одржи. Датумите не се дефинитивни додека настанот навистина не се случи, бидејќи дури и значајните настани може да бидат откажани или одложени во последен момент поради голем инцидент (ваков случај на одложување беше во текот на пандемијата). Меѓу идните настани кои се соодветни за да се отвори за нив страница пред време спаѓаат: избори, Олимписки игри, Евровизија, европски и светски првенства. ;Алтернативи за бришење Ако значајноста на настанот е доведена во прашање, но тој е првенствено поврзан со одредена личност, компанија или организација или текстот може да биде дел од друга статија со поширока тема, тогаш треба да се употреби спојувањето на содржините. Сепак, треба да се внимава на настанот да не му се даде непотребна тежина. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (настани)|Значајност на настаните]]. ==== Дискусија за „Настани“ ==== {{коментар}} Според мене, овој дел добро ги покрива сите можни ситуации поврзани со настаните. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:32, 15 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Сметам дека аргументите се добро образложени и се согласувам со нив. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:07, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Се солгасувам со горенаведените коментари. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Добри се предлозите и правилата наведени во посебната страница, немам дополнителни коментари. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:11, 18 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Овој дел е усогласен со соодветниот дел на другите јазици и јасен за оние што го читаат. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:14, 19 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Исто и јас се согласувам со коментари на колегите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:03, 21 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Добро се образложени аргументите и се согласувам со нив.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Автобиографија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 22 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Пишувањето автобиографии е обесхрабрено, бидејќи е тешко да се напише неутрална, проверлива автобиографија, а има и многу замки. *Автобиографијата често е пристрасна, и обично напишано е само позитивното за личноста. *Автобиографиите се често непроверливи. Ако единствениот извор за одреден факт за вас сте вие самите, читателите не можат да го потврдат тоа. *Автобиографиите можат да содржат оригинално истражување. Луѓето често вклучуваат информации во автобиографии кои никогаш претходно не биле објавени или се резултат на знаење за нештата од прва рака. Википедија е енциклопедија и не смее да содржи претходно необјавени информации, ниту дозволува оригинално истражување. *Под „автобиографија“ не се подразбира само биографијата што сте ја напишале сами за себе, туку и биографијата што сте ја платиле или сте наредиле некој друг да ја напише во ваше име. *Тешко е да се пишува неутрално и објективно за себе, затоа треба да дозволите другите да пишуваат. Би требало да почекате некој друг да напише статија за вас и вашите постигнувања. *Во јасни случаи, дозволено е уредување на страници поврзани со вас, како: враќање на вандализам; но само ако тоа е очигледен вандализам, а не содржински спор. *Ако не сте значајни според начелата на Википедија, пишување на статија за себе ја крши политиката која вели дека Википедија не е место за бесплатна реклама. * Ако вашиот живот и достигнувања се проверливи и навистина од значење за да ве има на енциклопедија, некој друг веројатно ќе создаде статија за вас порано или подоцна. Повеќе на линкот: [[Википедија:Автобиографија]] ==== Дискусија за „Автобиографија“ ==== {{коментар}} - Се согласувам со наведените правила поврзани со автобиографија. Ние сме мала заедница, и знам дека се случило низ минатото некои личности сами за себе да си напишат статија, често не е бришена таквата статија, туку е само досредена, доколку личноста е значајна за да ја има во енциклопедија. Сепак, во најголем дел, би требало да се обесхрабрат автобиографски статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:58, 22 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Автобиографијата, поточно пишување на автобиографија, треба да биде обесхрабрено и недозволиво за Википедија. Пристрасноста при пишување на таква статија е на највисоко ниво, а објективноста ниска. Напатствијата се во ред, се согласувам и замолувам секој да реагира ако забележи вакви случаеви. Ова е едно од основните правила на Википедија и треба строго и доследно да се почитува.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:48, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Целосна поддршка за сѐ претходно кажано. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:17, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Се сложувам со сѐ. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:34, 24 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Да, и јас го делам истото мислење. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:52, 27 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:57, 28 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Биографии на живи личности]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 1 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Статија за жива личност треба да биде напишана одговорно, внимателно и со непристрасен тон, да се избегнува потценување, но да се избегнува и претерување. *Контроверзниот материјал за живи личности што е без извори или со слаби извори треба веднаш да се отстрани, и без дискусија. *Не користете јавни записи што вклучуваат лични податоци, како што се датум на раѓање, вредност на домот, сообраќајни казни, регистрации на возила и домашна или деловна адреса. *Никогаш не користете самообјавени извори (вклучувајќи книги, списанија, интернет страници, блогови, подкасти или објави на социјалните мрежи) како извори на материјал за жива личност, освен ако не се напишани или објавени од самото лице. *Не внесувајте озборувања во статиите. Секогаш прво прашајте се: Дали изворот е веродостоен? Дали материјалот е вистинит? И, дури и ако е вистинит, дали е релевантен за неутрална статија за личноста за која е статијата? *На администраторите им е дозволено да спроведат отстранување на јасни прекршувања на БЖЛ со заштита на страницата или со блокирање на прекршителот/прекршителите. *Избегнувајте приказ на жртва. *Во случај на јавна личност, ќе има повеќе доверливи извори, а БЖЛ треба едноставно да документира што известуваат тие извори. *Поради зголемена злоупотреба и [[Кражба на идентитет|кражба на идентитет]], луѓето сè повеќе ги сметаат своите вистински имиња и датуми на раѓање за приватни информации. Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации. Не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори. Но, доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, а податоците не биле претходно објавени од веродостојни извори, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање. Исто така, статиите не треба да ја содржат адресата, електронската пошта, телефонскиот број или други контакт информации на личноста за која станува збор, но генерално е дозволено да се вклучи линк до официјалната интернет страница на личноста во делот „Надворешни врски“, иако тој линк може да ги содржи горенаведените информации. *Дали ќе се отстрани име или погрешно родово именување на жива личност која е трансродово лице, е прашање на уредничка проценка доколку веќе се појавило во сигурни извори. *Со тоа што некој бил спомнат во вестите, не значи дека треба да добие статија на Википедија. *Жива личност обвинета за кривично дело се смета за невина сè додека не биде осудена од суд. Уредниците генерално не треба да вклучуваат текст што сугерира дека лицето е осомничено, дека е лице од интерес или е обвинето за вршење на кривично дело, освен ако не е обезбедена осуда за тоа кривично дело, или повеќе доверливи извори веќе го објавиле името на обвинетиот во врска со кривичното дело. *БЖЛ се применува насекаде на Википедија каде што се споменуваат живи личности, вклучувајќи страници за разговор, описи на уредувања, кориснички страници, слики и категории. *Корисничките имиња што содржат клеветнички, очигледно лажни или спорни изјави или материјал за живи лица треба веднаш да бидат блокирани и отстранети од сите промени. *Сликите од живи личности не треба да се користат надвор од контекст за да се прикаже тоа лице во лажно или неповолно светло. *Имињата на категориите се самообјаснувачки, па затоа вклучувањето на одредена биографија во одредена категорија мора да биде оправдано со соодветен текст кој има сигурни извори во самата статија. Пример за ова е додавање на Категорија:Криминалци, или категоризацијата на живите личности според религија или сексуална ориентација. *Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи. *Уредниците кои постојано додаваат или враќаат контроверзен материјал во БЖЛ кој не е поткрепен со извори или е поткрепен со лоши извори, може да бидат блокирани поради нарушување на проектот. Повеќе на линкот: [[Википедија:Биографии на живи личности]] ==== Дискусија за „Биографии на живи личности“ ==== {{коментар}} - Јас сум ЗА да се применуваат овие начела. Инаку, ме збуни делот со горна старосна граница, и дека „лицата над 115 години се сметаат за починати“. Имавме случај со некој борец за кој немаше извори за тоа кога починал, па стана збунувачко како да се реши тој проблем. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:56, 1 март 2026 (CET)<br> {{Коментар}} Целосно се согласувам. Јас сум за поголема и построга контрола за тоа за кој се прави статија. Да нема статии за недоволно афирмирани личности, без разлика од која област се. Не сме реклама ние. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:08, 3 март 2026 (CET) {{коментар}} Јас имам две забелешки во врска со овие начела. Прво, ако лични податоци се објавени во веродостојни извори, не смее да се врши цензура по барање на личноста (на пр. ако јавно е објавен точниот датум на раѓање, тогаш тој датум слбодно може да се наведе во статијата). Второ, начелото за лицата над 115 години нема логика затоа што може да има повеќе живи лица над 115 години, но само едно лице може да се смета за најстара личност во светот. Мислам дека ова начело треба да се преработи и да гласи „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:53, 3 март 2026 (CET) :За лицата над 115 години го сменив како што предлагаш. :Вториот дел за лични податоци, тоа што го предлагаш го има [[Википедија:Биографии на живи личности|веќе содржано во реченицата]]: :„Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“ :Мислам дека таа реченица го покрива тоа што го велиш. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:56, 4 март 2026 (CET) ::{{одговор|Виолетова}} Да, го покрива, но погоре се наведени реченици коишто се противречни на тоа. Ако датумот на раѓање е јавно објавен и лицето се противи да биде наведен во статијата, тогаш која реченица се зема предвид? --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 09:41, 6 март 2026 (CET) ::Коректност! [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-14346-24|&#126;2026-14346-24]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-14346-24|разговор]]) 09:43, 6 март 2026 (CET) :::@[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] :::Кире, овде имам извадено дел од речениците, а не сè, затоа стои линк до целата страница со правилата, каде што пишува на крајот: Повеќе на линкот. Треба проектната да се прочита, бидејќи се разбира дека важат сите реченици кои се на страницата со начела и напатствија. Односно, доколку е јавен податокот за датум на раѓање, не го земаме предвид човекот што се буни. Овде го вклучив примерот дека доколку не е јавно објавен датумот и човекот не сака да му стои на статијата, би требало да го испочитуваме. Дури има предвидена ситуација кога има своја интернет страница на која ставил вистинско име и датум на раѓање, ние смееме да ја ставиме во надворешните врски на статијата. Неколку различни ситуации се опфатени на [[Википедија:Биографии на живи личности|главната страница за БЖЛ]] и тие се тие што важат. Овде се само извадоци, дека е голема таа страница цела да се псотави на Селска чешма. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:45, 6 март 2026 (CET) ::::{{одговор|Виолетова}} Да, за напишаното во начелото зборувам, а не за она коешто е напишано на оваа страница. Најпрвин е наведена реченицата „Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“, а потоа пишува „Доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање.“. Ова нема логика. Ако лицето не сака јавно да биде објавен неговиот датум на раѓање, тогаш тоа треба да биде отстрането од изворите коишто се користат на Википедија (откако ќе биде избришано од тие извори, тогаш природно ќе биде избришано и од Википедија затоа што повеќе нема да има веродостојни извори во коишто е наведено). Но, ако лицето бара тоа да биде отстрането само од Википедија, а притоа да остане наведено во други извори, тогаш се работи за цензура на јавно објавени податоци и тоа не е дозволено дури и да е по барање на лицето за коешто се однесува податокот. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:07, 6 март 2026 (CET) :::::Не знам каде не се разбираме, тоа што го објаснуваш е тоа како треба да се постапи, всушност. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:45, 6 март 2026 (CET) ::::::Се разбираме дека е така, но во начелото е напишано поинаку. За да биде појасно, можеби изрично треба да ставиме дека не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори (Во иднина те молам секое дополнување пишувај го како нов коментар затоа што јас овој одговор го пишав на твојот првичен коментар којшто потоа беше дополнет и затоа напишав уште еден коментар подолу дека се согласувам со дополнетото. Инаку, се создава впечаток дека не се разбираме.). --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:53, 6 март 2026 (CET) ::::Гледам дека си го дополнила текстот додека го пишував одговорот, па затоа дополнително ќе одговорам и на дополнетиот текст. Да, така треба да биде, но во начелото не е напишано на тој начин. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:08, 6 март 2026 (CET) {{коментар}} - Јас сум ЗА, со тоа што сметам дека треба да има контрола за тоа за кој ја пишува статијата, како и начелото што го спомна Кирил погоре „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“; според мене има смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:28, 5 март 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам, и за лицата над 115 години да се преработи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:30, 5 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Креативни професии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:57 ч. на 8 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Во овој дел да ги разгледаме значајноста на луѓето да имаат статија според тоа која професија ја вршат, се разгледуваат професорските, научните и креативните професии: професори, научници, и креативните професии (писатели, музичари, сликари, архитекти, новинари). *Записите во списоци каде е дозволено човек сам да се пријави и запише, не придонесуваат за значајност. Исто така, интернет страниците за вработените или членовите на една организација, не се доволен показател за значајност. *Веродостојна биографија на 200 страници за личност, издадена од независен извор и не е платена од човекот за чија биографија станува збор, која детално го покрива животот на тоа лице е прифатлив извор, додека извод од матична книга на родените или списокот од формуларот за изборно ливче, не е. *Луѓето кои ги исполнуваат основните критериуми, може да се сметаат за значајни без да ги исполнуваат дополнителните критериуми подолу. ;Професори, наставници, академици и научници *Наставници и професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. Но ако се занимаваат и со друга дејност, како на пример, наука, сликарство, музика, пишување, политика и друго, можат да стекнат значајност да имаат своја енсиклопедиска статија поради дополнителната активност, и во таков случај се оценуваат според вообичаените правила за значајност во професијата. *Сите членови на [[МАНУ]] се значајни за да имаат статија на Википедија. Исто така и членови на странските академии на науките се доволно значајни. *Дел од критериумите: # Лицето има добиено високо престижна академска награда или чест на национално или меѓународно ниво ([[23 Октомври (награда)]], [[Награда „11 Октомври“]], [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]], на пример). # Лицето било избрано за член на високо селективно и престижно научно друштво или здружение (на пр., Национална академија на науките или Кралското друштво) или член на големо научно здружение кое го задржува статусот на колеги како високо селективна чест (на пр., соработник на Институтот за електрични и електронски инженери или институт за електронски инженери). # Академската работа на лицето има значително влијание во областа на високото образование, влијае врз значителен број академски институции. Овој критериум исто така, може да биде задоволен ако лицето развило значаен нов концепт, техника или идеја, лицето направило значајно откритие или решило голем проблем во својата академска дисциплина. Во овој случај, неопходно е експлицитно да се докаже, со значителен број на упатувања на академски публикации на истражувачи различни од личноста за која станува збор, дека овој придонес навистина нашироко се смета за значаен и нашироко се припишува на личноста за која станува збор. # Лицето било именувано за угледен професор во голема институција за високо образование и истражување, именувано за претседател што укажува на споредливо ниво на постигнувања или еквивалентна позиција во земји каде што ваквите именувања се невообичаени. # Лицето е дел од основачите на некоја голема или значајна образовна институција. # Лицето имало значително влијание надвор од академската заедница во нивниот академски капацитет. # Лицето е главен уредник на големо, добро воспоставено академско списание во нивната предметна област. Во овој критериум не спаѓаат списанија кои се во рамките на псевдо науката. *Псевдонаучникот, исто така, може да биде доволно значаен за сопствена статија, ако неговата теза е особено распространета или добро позната, или ако има голем број научни трудови насочени кон побивање или отфрлање на псевдонаучната природа на неговата теза. ;Креативни професии Ова упатство се однесува на автори, писатели, уредници, новинари, филмаџии, фотографи, уметници, сликари, вајари, архитекти и други креативни професионалци. Такво лице е значајно ако: * Личноста се смета за важна личност или е широко цитирана од врсниците или наследниците; или * Личноста е позната по тоа што поттикнува значаен нов концепт, теорија или техника; или * Лицето создало или одиграло голема улога во заедничкото создавање на значајно или добро познато дело или колективно дело. Дополнително, таквото дело мора да било примарен предмет на повеќе независни периодични статии или рецензии, или на независно и значајно дело (на пример, книга, филм или телевизиска серија, но обично не само една епизода од телевизиска серија); или * Работата (или делата) на личноста: (а) станала значаен споменик, (б) била суштински дел од значајна изложба, (в) добила значително критичко внимание или (г) била претставена во постојаните збирки на неколку значајни галерии или музеи. Подолу се наведени попрецизните критериуми за овие професии. ;Музичари Текстописците или композиторите (без разлика дали се од популарната музика, црковни песни или други стилови) може да се сметаат генерално за значајни ако создале голем број нашироко познати дела. '''Естраден музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * има издадено најмалку еден студиски албум кој има добиено сертификација на издавачката куќа (сребрена, златна или платина); * добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; * има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); * има значителен број следбеници/претплатници на официјален канал или профил на музички услуги во однос на населението на земјата во која живее угледни секундарни извори, или музички експерти изјавиле дека музичарот се истакнува во одреден жанр, музичко движење, период или област. '''Класичен инструментален музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * завршил конзерваториум или музичка академија (исклучоци се многу успешни (самоуки) солисти/„чудо од деца“); * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * настапувал/а во добро познат камерен ансамбл или оркестар најмалку пет години; * соработувал/а со други значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). '''Класичен музичар-солист''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * дипломирал конзерваториум или музичка академија; * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * пеел во реномирана оперска куќа надвор од својата татковина најмалку две години/сезони; * оперски солист во националната оперска куќа (во Опера и балет, на пример). Соработувал со значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). ;Уметници, сликари, вајари, фотографи Уметникот, вклучувајќи илустратори, фотографи, скулптори, сликари итн., ги исполнува критериумите и може да се смета за значаен: * ако е цитиран/а во дела за историја на уметност или нивни еквиваленти; * ако освоил/а престижна награда за уметност; * ако има одржано најмалку една изложба во музеј, галерија или уметничка институција; * доколку неговите самостојни дела се изложени во национален или меѓународно признат музеј; * ако бил/а клучна фигура во забележително уметничко движење; * ако работел/а во кралски дворец како штитеник на крал, или бил раководител на државна уметничка институција; * ако е автор на најмалку две дела кои се сметаат за културно и историски значајни; * ако е член на престижно уметничко друштво како [[Друштво на ликовните уметници на Македонија]], на пример. Уметници кои цртаат графити, улични уметници и уметници од слични нетрадиционални формати може да ги исполнат критериумите доколку добиле значително внимание од медиумите или критичките автори на национално или меѓународно ниво за неколку нивни дела (или изведби). ;Писатели '''Писател, поет, романсиер,драматург, раскажувач''' има енциклопедиско значење ако исполнува барем два од следниве услови: * единствен е или главен автор на две или повеќе дела објавени од одредена издавачка куќа (платени услуги за печатење од страна на самиот автор не се бројат); * добитник е на престижни награди ([[Нобелова награда за литература]], [[Друштво на писателите на Македонија#Награди|наградите кои ги доделува ДПМ]], [[Пулицерова награда]] итн.); * дел е од барем една издадена збирка на поети / романсиери/ драматурзи/ раскажувачи. Членовите на [[Друштво на писателите на Македонија]] автоматски се сметаат за значајни, поради тоа што за прием во друштвото, ДПМ има слични критериуми како горенаведените. '''Книжевен преведувач''' обично е доволно значаен за сопствена статија ако исполнува некој од следниве критериуми: * автор е на неколку преводи кои се забележителни по самите нивни преводи; * автор е на голем број преводи на литературни дела; * запишан е како преведувач во книжевно-историска енциклопедија; * добитник е на престижни награди за преведувачи, како што се наградата на „Гете институт“ или наградата за превод Оксфорд-Вајденфелд и други. Зборот „писател“ овде се однесува на сите автори на текстуални дела. Ова вклучува автори и на фикција (која вклучува поезија). ;Глумци и режисери '''Глумец''' обично е забележлив ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * има водечка улога во филм кој бил дел од редовната кино понуда; * има водечка улога во позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * има водечка улога во филм или ТВ серија што е добитник на престижна национална награда или повисока награда; * имал неколку главни улоги во добро познат национален или регионален театар (на пр. [[Македонски народен театар]], [[Народен театар (Битола)|Битолски театар]], [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Велешкиот театар]]); * одиграл/а улога што добила големо покривање на националните медиуми или за улогата бил/а наградена со престижна награда (на пример, [[Оскар]]). '''Режисерот''' е генерално значаен ако исполнува барем еден од овие критериуми: * режирал филм кој бил дел од редовната кино понуда; * режирал позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * режирал филм или ТВ серија што освоиле престижна национална награда или награда на повисоко ниво; * режирал најмалку две претстави во познат национален или регионален театар; * награден е со престижна награда или добил широко покривање на националните медиуми за неговата или нејзината режисерска улога. ;Архитекти '''Архитектите''' веројатно заслужуваат статија: * ако се цитирани во прегледни дела за историја на уметноста или нивни еквиваленти; * доколку освоиле престижна награда; * ако дизајнирале најмалку две згради кои веќе биле значајни за да имаат своја статија на Википедија, или се сметаат за културно и историски познати објекти; * ако се (или биле) членови на престижно друштво (МАНУ, Европската академија на науките и уметностите, итн.) ;Новинари '''Новинарите''' се значајни за да имаат своја статија доколку исполнуваат некој од следниве критериуми: #Нивната работа е наградена со некоја значајна награда од областа на новинарството. (Во Македонија, на пример, добитник на [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]]). Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Значајност на луѓе по професии“ ==== {{коментар}} - ЗА: според мене ги опфаќа сите ситуации поврзани со овие професии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:04, 8 март 2026 (CET)<br> {{коментар}} Да напоменам секој од овие профили е професор нема (наставници) сите се професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование кои се прогласени за најдобри просветни работници од Сојуз на просветни работници на Македонија заслужуваат да имаат статија? Дали овие личности ( професори) кои имаат објавувано во меѓународни научни списанија и домашни научни списанија свои трудови и се признати професори и на глобално ниво треба да имаат своја статија? - [[User:lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 11 март. :[[User:lili Arsova|Lili]], мое мислење искрено е дека прогласувањето од страна на Сојуз на просветни работници не е некоја висока или престижна награда. А за вториот дел што го споменуваш, ако професорот објавува научни трудови во списанија кои се признати, значи се занимава со наука, тогаш важат критериумите за научници. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 11 март 2026 (CET) {{коментар}} - ЗА: Се сложувам со горе наведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 07:40, 12 март 2026 (CET) {{Коментар}} - убаво опфатено, нормалмо не може се во детали, но опфаќа што треба и не треба. Да се има предвид ова кога се прават статии од ваков тип.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:31, 13 март 2026 (CET) {{Коментар}} - Според мене одлично е опфатено, ама како што нагласи Никола не може сѐ во детали, се сложувам со горенаведеното и гласам ЗА. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:28, 14 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Кралски семејства и благородници]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:22 ч. на 15 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Членови на кралски семејства''' кои обично ги исполнуваат критериумите за значајност вклучуваат: * владетели, поглавари и суверени (цареви, кралеви, кралици, големи војводи, султани, принцови, итн.) кои некогаш владееле со општо призната држава или постари, споредливо организирани општества; * други полноправни членови, чие членство во семејството е стекнато со раѓање или брак, кои во секој момент од животот биле во доминантна положба. Не е неопходно овие луѓе цел живот да бидат членови на кралски семејства. За членовите кои не биле на владејачка позиција во текот на нивниот живот или оние кои не се (или не биле) полноправни членови на семејството поради моргански брак, важат истите критериуми како за благородништвото. '''Благородниците''', од историјата или од сегашноста, не заслужуваат своја статија само затоа што припаѓаат на благородничко семејство. Благородниците кои ги исполнуваат критериумите за статија но поради друга заслуга, како што се оние кои поседуваат големи имоти или на друг начин значително влијаат врз условите за живот на многу други луѓе, веројатно ќе заслужат статија во енциклопедија. Ваквите статии првенствено треба да содржат информации што покажуваат дека личноста ги исполнува критериумите, а не смее да содржи само информации за титули, хералдика или семејни врски. Статија за благородничко семејство или благородна титула (на пр. Војводата од Корнвол) може да е значајна за енциклопедија, и потоа на таква статија може да се додадат информации за поединци кои пак, не се значајни да имаат сопствена статија. '''Напомена:''' При именување на статиите за кралски фигури и благородници би требало да се придржуваме на неколку правила: кога имаме само име и земја, името на статијата би требало да ги содржи името на личноста и земјата од која потекнува или со која владее. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна за кого се работи, во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија), како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Кралски семејства и благородници“ ==== {{коментар}} - Ова е кус и јасен дел. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:23, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Немам што да надополнам, сметам дека е во ред напишаното, гласам ЗА. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:27, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Не знам дали коментаров е на вистинското место, но сметам дека треба да се направи некој ред и стандард во именување на статии на благородници и владетели, дали треба да го пишува само името, титулата, семејстовото, државата, со запирки, во загради итн. Сега има неколку различни начини. - [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 12:09, 18 март 2026 (CET) :Јас сметам дека треба со загради, дека 90 % од статиите на нашата Википедија сѐ со загради и изгледа многу подобро естетски наспроти со запирки. Ама мора да се воведе принцип по кој ќе следиме сите за да не сме во забуна кога создаваме такви статии. На пример: [[Бенџамин Колинс Броди (прв баронет)]], а син му исто се викал само разликата е дека бил втор баронет ([[:en:Sir_Benjamin_Collins_Brodie,_2nd_Baronet|Sir Benjamin Collins Brodie, 2nd Baronet]]). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:53, 18 март 2026 (CET) ::[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] Сосема си во право дека треба и тоа да го вметнеме. Како што вели Јован, кај нас најголем дел статии на кои им треба дообјаснување, не се со запирка, туку со заграда. Може така да остане и за владетелите и благородниците? Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:10, 18 март 2026 (CET) :::Имаме и вакви примери како [[Карола од Васа]], дали би било подобро да биде Карола (Васа) или пак Карола (Саксонија), а што правиме пак со [[:en:Archduchess Louise of Austria|Archduchess Louise of Austria]] дали тука титулата би била во или надвор од заградата како Надвојвотка Луиза (Австрија) или пак Луиза (Надвојвотка од Австрија) [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 14:16, 18 март 2026 (CET) ::::Кога оди само име и земја, најчесто е баш така, името и земјата, и тоа е обично за историски личности, дека немале презимиња класично како денес, туку местото од каде потекнуваат се претворало во презиме: [[Тома Аквински]] - местото од каде потекнувал (Аквино) се претворило во презиме. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна како што гледам се практикувало кај нас во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија) веројатно пологично според другиве примери би било да е така, како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што ми се чини дека титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Да проверам за ова. А за овие и други примери, убаво е да се изјасни уште некој, па да ги вметнеме во начелата и напатствијата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:51, 18 март 2026 (CET) {{коментар}} Сум согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:07, 18 март 2026 (CET) {{Коментар}} ОК е се, мислам дека сите благородници заслужуваат статија, освен тие титуларни кои немале општествена улога. Мислам за нив треба помалку да се посвети простор (пример, во егзил без никаква функција или задолженија во опшствество). Ова е мое мислење, не велам дека сум во право хехе. Што се однесува за именување, името на статијата треба да биде само името на личноста и бројот (I, II, III итн). Доколку има случај на две личности со исто име и ист број во заграда да се пише локација, а ако и таа е иста, тогаш година на влеадеење/ раѓање). Не сум за име со географски епитет, пример Александар Југословенски, ова не е традиционално во македонскиот јазик, освен за една личност - Александар Македонски. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:11, 19 март 2026 (CET) {{Коментар}} Ги вметнав правилата во делот '''Напомена'''. Се надевам во ред е вака. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:25, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 18:09, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата и согласна сум со истите.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:40, 24 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Политичари, правници и верски водачи]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 22 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Политичар или државен службеник''' веројатно може да се смета за значаен ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * ако е шеф на држава или влада (премиер), генерален гувернер, министер, член на законодавно собрание или на еквивалентна позиција на национално ниво на унитарна држава или на федерално ниво на сојузна држава; * има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; * има или извршува важни локални, регионални или национални задачи кои носат значителна моќ на тоа ниво (на пр. градоначалник, окружен префект) има или има раководно место во национално тело; * ако е генерален секретар или има еквивалентна висока позиција во важна меѓувладина организација; * ако има јасно соодветна моќ и влијание, или добил големо внимание од националните медиуми од неговото време (или медиуми кои биле широко транскрибирани во историски дела), дури и ако не бил на една од горенаведените официјални функции; * политичари, градоначалници, пратеници или други функционери за кои има содржина во повеќе веродостојни извори. Политичарите кои припаѓаат исклучиво на следните категории обично не се значајни ако се: * кандидати за политичка функција (со можен исклучок на особено добро објавени кандидати за важни позиции); * лице кое врши внатрепартиска функција на локално ниво; * „обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија; * биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. '''Правно лице, адвокат, судија''' е веројатно значаен ако тој или таа исполнува еден од овие критериуми: * судија во врховен суд или апелационен суд на една земја (на државно ниво или пошироко); * судија во меѓународен суд (на пример, [[Хашки трибунал]], [[Постојан арбитражен суд]], [[Меѓународен кривичен суд]], [[Европски суд за човекови права]] или [[Суд за правда на Европската Унија]]); * раководител на државен орган поврзан со судството (на пример, Државен судски совет или Државно правобранителство), Народен правобранител; * раководител на понизок суд или има друга водечка правна позиција во високата администрација; * експерт во дефинирана правна област, било како научник или како правник, и е автор на правно нефикционално дело објавено од признат издавач. '''Свештеник, духовник или еквивалентен верски водач''' во религијата кој ги исполнува следните критериуми генерално заслужува своја статија: * папа, патријарх, архиепископ, епископ или има еквивалентна позиција во нехристијанските религии; * верски службеник со значајни секуларни административни должности (на пр. колонијални службеници, итн.) кој некогаш бил важен авторитет во тоа општество; * автор на пишано дело /книга, (или неколку) објавени од етаблирани (верски и/или секуларни) издавачи; * има јасно соодветна моќ и влијание или добил големо внимание на националните медиуми, дури и ако нема еден од горенаведените наслови. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Политичари, правници и верски водачи“ ==== {{коментар}} - Јасни се правилата. Би сакала само да се размисли за биографии на градоначалници дали сите по дифолт се значајни, или тој дел ќе треба да го надополниме со уште некој услов? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:38, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} : Според мене сите градоначелници по дифолт не се значајни. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:54, 22 март 2026 (CET) : Исто така би додал професор на Универзитетот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 00:03, 23 март 2026 (CET) ::За професори имавме претходно дека професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. ::А за градоначалници, не знам ете, има некои што биле многу активни во својот мандат, направиле некакви промени/ подобрување на условите во општината/ нешто различно. Такви секако е добро да се вметнат во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:48, 23 март 2026 (CET) :::Мислувам на професорите во високо образование со научни трудови. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:25, 23 март 2026 (CET) :::{{одговор|Виолетова}} Кои критериуми за значајност би се применувале за градоначалниците? Сите градоначалници имаат јавно достапни биографии во веродостојни извори и сите јавно објавуваат отчети во коишто наведуваат што имаат направено. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:19, 26 март 2026 (CET) ::::Како стои во моментов сите градоначалници се сметаат за значајни. ::::Инаку, можеби градоначалници кои не биле активни и не направиле разлика, подобрување на условите за живеење во општината за време на својот мандат, без разлика што даваат отчет (тоа е затоа што мораат) да не се енциклопедиски значајни. Сите ги знаеме или сме чуле за градоначалниците во чиј мандат општината напредувала, сигурно има и некои, можеби па ретки случаи, кога не сториле ништо значајно за време на својот мандат. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} :@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] И јас би рекол дека се јасни. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:13, 23 март 2026 (CET) {{коментар}} : Јасни се правилата.За биографии на градоначалници подржувам дека не се сите значајни да имаат статија. - [[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:47, 24 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене, многу поголем проблем е да има статија за секој пратеник во законодавниот дом отколку за секој градоначалник. Во многу земји, како што е Македонија, на избори нема отворени листи и се гласа за пратеничка листа предложена од политичка партија. Лице коешто станало пратеник затоа што се нашло на пратеничка листа и чијашто биографија за првпат јавно била објавена на мрежното место на законодавниот дом мислам дека не заслужува да има статија. Со градоначалниците е многу поразлично затоа што на избори директно се гласа за нив и нивните биографии се јавно достапни уште за време на предизборните кампањи. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:29, 26 март 2026 (CET) :Имаш право [[User:Kiril Simeonovski|Кире]], не се значајни од енциклопедиска гледна точка, без разлика дали ќе им најдеме биографија. Мислам дека таквите лица се опфатени со делот: ''„обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија.'' Ако некој влегол да биде пратеник, и ништо не слушаме за тоа лице: ниту дава изјави, ниту е јавно експонирано лице, ниту учествува во емисии, ниту излегува на говорница да зборува, освен што крева рака кога партијата ќе му наложи, нема енциклопедиско значење, или поиаку кажано по завршување на мандатот тоа лице ќе биде заборавено, грубо кажано. Има такви пратеници, а има и градоначалници што не прават нешто корисно или значајно за својата општина. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:35, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене правилата се јасни и имаат смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 12:46, 27 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} Исто според мене правилата се јасни. И како што нагласи Кирил повеќето пратеници не се релеватни за Википедија, ама градоначалниците имаат поголем општествен придонес и можеби се сите доволно значајни. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:58, 27 март 2026 (CET) {{Коментар}} За исте овие: Треба личноста да има значајна општествена позиција (државна, лидерска, универзитетска). Само што е градоначалник или член на собрание, НЕ ТРЕБА ДА ИМА СТАТИИ! Ја сум за бришење на вакви статии за луѓе кои цел живот се приватни бизнисмени и само 4 години години биле градоначалник и оп статија? Зошто? Не е битен човекот за Македонија, може бил за мал број граѓани на кој бил градиначалник, но општо не е битен како и ние што сме тука. Дури ние на Википедија сме побитни од таквите особи. Истото важи и за политичари и верскки лидери. Верски лидери кои имате значајна позиција во организацијата или преродбеничка улога ок, но обични попови оџи не. Мое мислење ова. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:06, 27 март 2026 (CET) :Мислам дека речениците за верски водачи не споменуваат дека секој поп или оџа е значаен, ама ќе ги проверам уште еднаш. :Инаку за градоначалници кои не се значајни поради таа позиција, а кои пред и потоа биле бизнисмени, имаме наредна дискусија и за претприемачи (така се наречени) ќе ги дискутираме. Ако не е значаен ни како бизнисмен, значи не е значаен по ниедна основа да влезе во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:54, 27 март 2026 (CET) Кои ќе биде услов за градоначалници да имаат својата статија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:01, 27 март 2026 (CET) :Дискусијата ќе заврши во недела 20:10 ч., да видиме дали ќе има и други предлози, но според мене, јас би го додала делот: :Градоначалници ќе се сметаат за значајни доколку се активни во својот мандат, направиле некакви промени и/или подобрување на условите во општината, биле медиумски активни. :- [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:15, 27 март 2026 (CET) {{коментар}} Ако на англиската Википедија има место за над 500 македонски фудбалери (на македонската се значително помалку), не гледам зошто градоначалниците, како и останати личности (со поддржани наводи) не заслужуваат да бидат присутни на Википедија. Мислам дека улогата на Википедија треба повеќе да биде хроничарска, а не оценувачка. На нашата Википедија ѝ недостасуваат статии, особено за Македонија, па не би требало да ставаме дополнителни услови. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:30, 28 март 2026 (CET) :Сосема се согласувам дека ние не сме тие кои треба да судиме. Кога е некој важен за историјата на градот, државата, секако е значаен да биде вметнат во енциклопедија, и на Википедија. :п.с. За спортистите ќе отворам да дискутираме по две недел, така ми се во план темите, и ќе треба тогаш да ги прегледаме тие критериуми. А на англиската Википедија гледам дека последниве години често се појавуваат статии кои ги прекршуваат нивните правила, а тоа е веќе тема за друг разговор. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:59, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} - Додаден е условот за значајност на политичари, градоначалници, пратеници или други функционери да има содржина во повеќе веродостојни извори, односно не се значајни доколку биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:00 ч. на 29 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Претприемачите''' веројатно ќе бидат значајни ако се честа тема во општите медиуми или медиумите што се занимаваат со бизнис (на пр. Економист, и слично). Извршни директори, претседатели на корпорации или одбори на компании од јавен интерес, исто така, често може да се сметаат за значајни, како и стопанственици кои имаат некаква општествена заслуга, на пример: раководат со општествено важна приватна фирма, со голем број на вработени, ланец на продавници, и слично. Некои '''уредници на Википедија''' имаат свои статија, но тоа што уредуваат на Википедија не ги прави значајни, туку енциклопедиската значајност ја стекнале според други критериуми (писатели, музичари, научници, сликари и др.). Уредниците не смеат да создаваат или да уредуваат статии за себе. За нив важат правилата споменати во другите начела и напатствија, односно важно е да се следат упатствата за [[Википедија:Биографии на живи личности|биографии на живи личности]], и да се внимава да на [[Википедија:Конфликт на интерес|конфликт на интерес]] и [[Википедија:Без свои истражувања|без свои истражувања]] '''Измислен лик''' или друг фиктивен феномен (вклучувајќи места, предмети, концепти или суштества) може да биде значаен или да има енциклопедиска вредност, доколку исполнува еден од овие критериуми: * се споменува повеќе од еднаш и има поголемо значење во добро познато дело, филм, серија, без оглед на фиктивниот свет во кој се појавува или оригиналната франшиза (не се бројат маркетиншките материјали, фандомите и фан-фикцијата); * има документирано влијание врз културата и општеството надвор од оригиналното дело; * се споменува во неколку различни дела, но не тривијално, случајно, или со исмевање. Ако ликот не ги исполнува горенаведените критериуми, треба да се провери дали неговиот опис може да се вклучи во статијата за оригиналното дело. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави“ ==== {{коментар}} - јасно е претставено -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:46, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}}-Според мене е јасно. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{коментар}}-Се согласувам, јасно е претставено. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво скоцкано, да се следи треба. Знаеме случаеви кога се објавувале статии за ваков тип на луѓе. Најчесто како вршење услуга од некој корисник. Таа пракса треба да се забрани и да се почитуваат овие напатствија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 20:27, 4 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Спортисти]] === <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 5 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Спортистот''' е значаен: #Aко во повеќе медиуми и извори се пишува за неговите постигнувања во спортот во кој е активен, се сметаат и големи интервјуа дадени од спортистот. #Aко освоил значајна титула, или бил дел од екипен спорт во кој била освоена висока награда. #Спортските биографии мора да вклучуваат барем еден навод на извор што обезбедува значајно известување за темата. #Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. #Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. '''Професионалните спортисти''' кои барем две години заработувале за живот од тој спорт, најверојатно имаат енциклопедиска значајност. Следуваат разни спортови и некои дополнителни критериуми за нив: '''Фудбал, кошарка, ракомет, одбојка''': #Оние клубови и поединци од овие спортови кои учестуваат на меѓународни натпревари и добиваат медиумско покривање, имаат енциклопедиска значајност. '''Тенис''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Член е на „Меѓународна тениска сала на славните“. #Се натпреварува на еден од професионалните турнири од највисоко ниво: #Гранд слем турнири ([[Отворено првенство на Австралија]], [[Отворено првенство на Франција]], првенствата на Вимблдон или [[Отворено првенство на САД]]). #Мажи: се натпреваруваат на меѓународните АТП турнеи. #Жени: се натпреваруваат на светските турнири за жени. #Има тениски рекорд признат од Меѓународна тениска федерација, Здружение на тениски професионалци или Женска тениска асоцијација. #За јуниори, потребно е да постои значителна медиумска покриеност, како и да освоиле некоја од меѓународните јуниорски титули. Ова упатство важи подеднакво и за играчите во сингл и за играчите во двојки. Значајност за спортистите кои се натпреваруваат во областа на '''[[атлетика]]та''' ако исполнуваат некои од критериумите што следат: #Завршил меѓу првите 8 во натпреварување на највисоко ниво надвор од Олимписките игри и светските првенства. Поединечните настани на овие првенства мора да содржат или неколку трки или проширени групи (на пр., Европско првенство во атлетика, или кој било од 6-те големи светски маратони), или на кое било друго големо меѓународно натпреварување на сениорско ниво. #Освоил индивидуален златен медал на Светското првенство во атлетика до 20 години или Светското првенство во атлетика до 18 години. #Да има освоено национално првенство за сениори во својата земја, со исклучок на оние кои никогаш не биле рангирани меѓу првите 60 на листата на водечки светски атлетичари на крајот од дадена календарска година. #Да има освоено елитно првенство во повеќе значајни улични трки (вклучувајќи ја и истата трка повеќе пати) или да има воспоставено историја на високо конкурентни, непобеднички настапи во многу значајни трки (најмалку 10 меѓу првите три). #Да има светски или континентален рекорд (вклучувајќи светски јуниорски рекорди, светски најдобри резултати за млади и светски рекорди во возрасни групи за мајстори) потврден или забележан од надлежното официјално тело. #Да има ознака што го сместила спортистот меѓу првите 12 во светот за таа календарска година во натпревар без штафета што се оспорува или е примен на сениорските Светски првенства или Олимписки игри, или некој друг соодветен настап. #Да има ознака без штафета наведена на листата на сениори на сите времиња на Светскиот атлетски клуб или друг соодветен список. #Да биде примен/а во Националната сала на славните на атлетските спортови или во Куќата на славните на Американскиот клуб на тркачи на друмски патеки. Значајна '''улична трка''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Има меѓународно елитно поле (како што е дефинирано според стандардите на Светската атлетика за таа година) од најмалку 5 различни националности. #Добива емитувано или кабелско телевизиско покривање надвор од локалниот пазар (доколку покривањето е преку интернет, страницата мора да биде независна од спортот, на пример Universal Sports). #Трката е место на исклучителни изведби или рекорди. #Редовно има повеќе од 1.000 натпреварувачи. #Се одржува на иста патека или дистанца континуирано во период од над 5 години. '''Бадминтон, велосипедизам, бокс, крикет, уметничко лизгање, скијање, голф, гимнастика, јавање коњи, хокеј на мраз, кикбокс, мешани боречки вештини, трки со мотори, пливање''': #Тимот или поединецот имаат високи меѓународни постигнувања во тој спорт, објавени во повеќе веродостојни извори. '''Тренери, капитени, судии и клубови''' (општо) веројатно е дека постои значајно медиумско покритие за нив ако ги исполнуваат следниве критериуми: #Професионално е активен како судија или тренер на тој спорт. #Ако тренирале многу значајни спортисти кои освојувале високи меѓународни награди и признанија. #Ако биле официјален главен тренер или капитен на олимписки тим за земјата. #Тренери кои вовеле значајна техника или метод на тренинг и се широко признати како основачи на новиот метод. #Клубови кои добиле големо меѓународно известување за нивните успеси и имаат резиме составено од многу успешни меѓународни натпреварувачи, или олимпијци. Ако успехот на клубот главно се должи на еден тренер, тогаш само тренерот е значаен. '''Аматерски натпревари''' немаат енциклопедиска значајност, било да станува збор за училишни или студентски натпревари. За '''спортските арени, стадионите''' и другите спортски објекти нема критериуми за претпоставена значајност, затоа се сметаат за достојни за енциклопедиска статија. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (спорт)|Спорт]] ==== Дискусија за „Спортисти“ ==== {{коментар}} - критериумите предложени овде се комбинација од англиската и хрватската Википедија за значајност. Не сум толку по спортот, ама мислам дека опфатено е сè. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:04, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} јас исто мислам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:29, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Според мене напишаното е добро, но мора подобро да се расчисти прашањето за значајноста кај македонските фудбалери, кошаркари и ракометари, бидејќи тоа се најпопуларните спортови кај нас. Мислам дека е малку нелогично на други јазични Википедии да има повеќе статии за македонски спортисти од тој тип, отколку кај нас. Затоа треба да се разгледа дали треба да имаме поголем опфат за домашни спортисти. Од друга страна, за меѓународните спортисти треба јасно да се дефинираат критериуми — дали е доволен настап во прва/втора/трета лига, дали е потребна репрезентација, меѓународни натпревари, награди, итн. Вака, без конкретни правила, секогаш ќе има различни толкувања и несогласувања. Ако се постават јасни критериуми, ќе биде многу полесно и поконзистентно за сите понатаму. '''Мој заклучок:''' Треба да бидат опфатени сите македонски спортисти што настапуваат на професионално ниво, со исклучок на оние кои се активни само аматерски или се во рана фаза од кариерата; како праг може да се земе најмалку три години професионален ангажман. <br> <br> (јас само ги гледам најпопуларните спортови, па немам коментар за атлетика, хокеј и останатите спортови, така да се согласувам со напишаното дека е јасно) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:21, 7 април 2026 (CEST) :Интересен факт е дека критериумите на англиската се многу ригорозни, а од друга страна таму има наши спортисти за кои ние уште немаме статија. Мислам дека тоа се должи, не е дека не заслужуваат тие спортисти да бидат и кај нас, туку никој не се позанимавал со нив за да ги создаде нивните статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:28, 7 април 2026 (CEST) {{коментар}} Делот за „аматерски натпревари“ дека не се значајни од енциклопедиска гледна точка треба да отпадне со оглед дека Олимписките игри во голем дел од 20 век биле аматерски натпревари. Исто така и [[универзијада|универзитетските игри]] се значајни настани кои се веќе дел од Википедија. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:23, 7 април 2026 (CEST) :Со оглед дека оваа Википедија е македонска и треба што повеќе да се опфатат личности од Македонија, би требало во неа да се опфатат и спортистите кои освоиле пласман на државни првенства, спортистите на Македонија и на градови, учесниците на олимпијади и светски првенства.[[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:56, 7 април 2026 (CEST) ::Универзијада е на светско ниво, веројатно под студентски и училишни натпревари се мисли на внатре во рамки на школо, факултет, (од англиската Википедија е тој дел преземен) или така нешто, моја претпоставка. Треба да се дефинира тоа подобро. ::За спортистите на Македонија што ги споменуваш, мислам дека се опфатени тие спортисти во почетниот дел, кој вели: ::*Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. ::*Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. ::Ние дури и немаме статија за таа награда, треба да создадеме, а треба и некој повик да намениме да се пишува за македонскиот спорт, дека волонтерите можеби нема да се сетат сами да пополнат такви празнини. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:11, 7 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Комплицирана тема, но сепак опфаќа добри напатствија. Лично сметам аматерски спортисти и спортисти кои не се дел од национални и меѓународни натрепварувања да немаат статии на Википедија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:22, 9 април 2026 (CEST) {{коментар}} Се согласувам со критериумот да се пишуваат статии само доколку клубот и поединците од тој клуб учествуваат во меѓународни настани и имаат медиумска покриеност, бидејќи доколку го нема тогаш ние без малку за секој поединец во Македонија треба да имаме статија, бидејќи играл во некој клуб од екипен спорт во втора или трета општинска лига. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:18, 9 април 2026 (CEST) == Придавка од „Карнија“ == Денешна тема на уредувачкиот ден e „Венци на Јужните Варовнички Алпи“ во која спаѓаат и „Карнските Алпи“ односно „Карниските Алпи“. Со оглед дека основата на зборот е покраината „Карнија“ правејќи напоредна споредба со Калифорнија (единствен топоним кој завршува на „рнија“ како Карнија), придавката треба да е „карниски“ која е полесно изговорлива на македонски јазик. Во македонските речници го нема топонимот Карнија и следствено ни придаваката произлезена од него. Доколку мнозинството се сложува соодветно би ја променил оваа придавка. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:24, 19 февруари 2026 (CET) :И мене ми се чини дека карниски е точно, споредено со Калифорнија и калифорниски. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:55, 19 февруари 2026 (CET) :Се согласувам и јас. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:37, 20 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]]@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]@[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] Интересен случај, бидејќи покраината е всушност на македонски Корушка, но дури и словенечката Википедија користи Карнијске Алпе, така што се согласувам да бидат Карниски Алпи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:13, 23 февруари 2026 (CET) :::Променето. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 21:11, 23 февруари 2026 (CET) == Турски имиња за селата во Егејска Македонија == Зошто се употребуват турски називи за поранешни турски села во Егејска Македонија? Тоа не се македонски називи ниту македонски села (сегашни или поранешни). Јас мислувам дека нема потреба да се дава предноста на турски називи, каде тоа не су повеќе турски села. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 22 февруари 2026 (CET) :Здраво. Дали може да ни посочите за кои села поточно станува збор? На пример, Дедели нема друго име освен ова име кое потекнува од турскиот јазик, каде и живееле Турци. Поздрав--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:50, 23 февруари 2026 (CET) ::Станува збор за селата во на пример Кожанско и Кајларско - [[Кожани (општина)]] или [[Еордеја (општина)]]. Тука нема потреба за турски називи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:44, 23 февруари 2026 (CET) :::@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Како во Македонија, така и во егејскиот дел, топонимите ние не ги менуваме, особено што имињата кои ги споменуваш се присутни и во литературата (изворите). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:07, 23 февруари 2026 (CET) :Како сакате, ама давањето предноста на стари турски топоними во однос на грчките сегашни каде живеат Грци а не Турци е грешка. И во турскиот дел на Тракија многи грчки топоними се заменети со турски. Јас мислувам дека треба си гледаме нашите македонски топоними, а не да даваме предноста на стари турски топоними во однос на сегашните грчки. На пример [[Бахче Ловаси]] во место на Кипари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:49, 24 февруари 2026 (CET) == Fishfer980 == a channel who believes that he will be popular one day. He makes minecraft content [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-16754-05|&#126;2026-16754-05]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-16754-05|разговор]]) 13:32, 16 март 2026 (CET) == Fishfer980 == a channel who believes that he will be popular one day. He makes minecraft content [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-16754-05|&#126;2026-16754-05]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-16754-05|разговор]]) 13:33, 16 март 2026 (CET) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|разговор]])</bdi> 12:15, 19 март 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 13:21, 31 март 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 19:11, 3 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Facundo Jainikoski == Има ли некој врски во ФФМ да проверува дали е овој аргентинскиот фудбалер со македонско потекло? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:13, 5 април 2026 (CEST) :~Кој знае и ФФМ дали имаат информација за неговото потекло, дека момчето е во Аргентина родено. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:14, 5 април 2026 (CEST) :Мене многу ми личи на финско презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:46, 5 април 2026 (CEST) 05s46ylzbfaiaro0qgqpfocxue9a6as 0 21835 5537159 5405910 2026-04-10T10:55:30Z Kontributor 2K 113370 /* Географија */ +фото "Сливањето на Сава и Дунав" 5537159 wikitext text/x-wiki {{другизначења|Белград (појаснување)}} {{Infobox settlement | name = Белград | native_name = {{lang|sr|Београд / Beograd}} | native_name_lang = sr | settlement_type = [[Главен град]] | official_name = Град Белград | anthem = {{Lang|sr|Химна Београду|italic=no}}<br />{{small|{{Lang|sr|Himna Beogradu|italic=no}}}}<br />{{small|{{Lang|mk|„Химна на Белград“}}}} | other_name = | image_skyline = <center><imagemap> File:Beograd collage.jpg|275px|alt=Belgrade montage. Clicking on an image in the picture causes the browser to load the appropriate article. rect 739 82 759 134 [[Београѓанка]] rect 853 76 878 96 [[Источна капија на Белград]] poly 559 341 295 206 323 186 663 342 [[Бранков мост]] poly 855 199 1008 217 1008 264 846 223 [[Савски мост (Белград)|Савски мост]] poly 15 244 1009 232 1007 283 17 278 [[Сава]] rect 510 647 92 361 [[Дом на Народното собрание на Република Србија|Домот на Народното собрание]] rect 600 551 963 364 [[Нов дворец]] rect 100 710 266 1329 [[Авалска кула]] rect 93 805 615 1305 [[Кула Ушќе]] rect 700 1337 993 695 [[Кула Гардош]] rect 164 1635 491 1413 [[Српска академија на науките и уметностите]] rect 580 1674 909 1378 [[Црква „Св. Сава“ - Белград]] rect 3 1747 510 2033 [[Белградска тврдина]] rect 695 1738 836 2011 [[Споменик на незнајниот јунак]] </imagemap></center> | image_caption = From top: Панорама на Белград, [[Дом на Народното собрание на Република Србија|Домот на Народното собрание]], [[Нов дворец]], [[Авалска кула]], [[Кула Ушќе]], [[Кула Гардош]], [[Српска академија на науките и уметностите]], [[Црква „Св. Сава“ - Белград|Црква „Св. Сава“]], [[Белградска тврдина]], [[Споменик на незнајниот јунак]] | image_flag = Flag of Belgrade.svg | flag_size = | image_seal = | image_shield = Small Coat of Arms Belgrade.svg | map_caption = Interactive map outlining Belgrade | pushpin_map_caption = Location within Serbia##Location within Europe | pushpin_relief = 1 | pushpin_map = Serbia#Balkans#Europe | coordinates = {{coord|44|49|N|20|28|E|region:RS|display=inline,title}} | subdivision_type = Држава | subdivision_name = {{flag|Serbia}} | subdivision_type1 = [[Окрузи во Србија|Округ]] | subdivision_type2 = [[Општини во Србија|Општини]] | subdivision_name1 = Белград | subdivision_name2 = [[#Општини|17]] | established_title = Основање | established_date = Пред 279 п.н.е. ([[Сингидунум]])<ref>{{cite web|url=http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=201172|title=Ancient Period|publisher=City of Belgrade|date=5 October 2000|access-date=16 November 2010|archive-date=2012-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120216090323/http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=201172|url-status=dead}}</ref> | governing_body = | government_type = | leader_party = | leader_title = Градоначалник | leader_name = [[Александар Шапиќ]] | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title1 = | leader_name1 = | area_footnotes = | area_magnitude = | area_total_km2 = 359.9 | area_urban_km2 = 1,035 | area_metro_km2 = 3222.6 | area_metro_sq_mi = | area_rank = | elevation_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=201029|title=Geographical position|publisher=City of Belgrade|access-date=10 July 2007|archive-date=2014-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924070013/http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=201029|url-status=dead}}</ref> | elevation_m = 117 | elevation_ft = 384 | population_as_of = попис 2011 | population_urban = 1,344,844<ref>{{cite book | title = Comparative overview of the number of population in 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002 and 2011 – Data by settlements | page = 28 | date = 2014 | publisher = Statistical Office of the Republic of Serbia, Belgrade | isbn = 978-86-6161-109-4}}</ref> | population_metro = 1,687,132<ref name="zis">{{cite web|url=http://publikacije.stat.gov.rs/G2018/Pdf/G201826001.pdf|title=Regions in Republic of Serbia, 2018|website=publikacije.stat.gov.rs|access-date=14 November 2018}}</ref> | population_total = 1,166,763<ref name="census2011">{{Serbian census 2011}}</ref> | population_density_km2 = 3241 | population_density_urban_km2 = 1192 | population_density_metro_km2 = 514 | population_demonym = белграѓанец | blank_name = [[Индекс на човеков развој|ИЧР]] (2019) | blank_info = 0.834<ref>{{cite web|url=https://globaldatalab.org/shdi/shdi/|title=Sub-national HDI – Subnational HDI – Global Data Lab|website=globaldatalab.org}}</ref> – <span style="color:#090;">многу висок</span> | postal_code_type = Поштенски код | postal_code = 11000 | area_code = +381(0)11 | area_code_type = [[Повикувачки броеви во Србија|Повикувачки број]] | registration_plate = [[Автомобилски регистарски таблички во Србија|BG]] | iso_code = RS-00 | website = {{URL|http://www.beograd.rs|www.beograd.rs}} | timezone = [[Средноевропско време|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Средноевропско летно време|CEST]] | utc_offset_DST = +2 }} '''Белград''' ([[српски јазик|српски]]: ''Београд'' или ''Beograd'') е [[главен град]] и најголем град во [[Србија]]. Градот се наоѓа на устието на реките [[Сава]] и [[Дунав]] во централна северна Србија, на местото каде што [[Панонска Низина|Панонската Низина]] се сретнува со [[Балкан|Балканскиот Полуостров]].<ref name="Beograd-invest">{{нмс|url=http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=1299561|title=Зошто да инвестирате во Белграде?|publisher=Град Белград|accessdate=11 октомври 2010|archive-date=2014-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924080008/http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=1299561|url-status=dead}}</ref> Населението во Белград брои над 1,2 милиони жители, додека во рамките на неговите [[Окрузи во Србија|административни граници]] живеат над 1,65 милиони луѓе.<ref>{{нмс|url= http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Starost%20i%20pol-Age%20and%20sex.pdf |title=Попис на население, домаќинства и имоти во Република Србија 2011|publisher=Статистички завод на Србија, Белград|year=2012|accessdate=11 септември 2013|isbn=978-86-6161-023-3 |page=20}}</ref> Тоа е најголемиот град на територијата на поранешна Југославија и по бројот на жители е четврт во [[Југоисточна Европа]], по [[Истанбул]], [[Атина]], и [[Букурешт]]. Првите населби во регионот на Белград биле во предисториската [[Винча]] околу 4800 п.н.е. Градот бил населен во 3 век п.н.е. од [[Келти]]те, а по доаѓањето на [[Стар Рим|Римјаните]] станал римска колонија во провинцијата [[Мизија]] и бил наречен [[Сингидунум]].<ref name="discover">{{нмс|url=http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=320|title=Откриј го Белград|publisher=Град Белград|accessdate=5 мај 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090518005044/http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=320|archivedate=2009-05-18|url-status=live}}</ref> Се смета за еден од најстарите европски градови, бидејќи неговата историја е подолга од 7000 години. [[Словенски јазици|Словенското]] име ''Белиград'' за првпат се споменува на 16 април 878 година од н.е., во една преписка помеѓу папата Јован VII и бугарскиот кнез [[Борис I]]. Белград за првпат станал главен град на Србија во 1403 година. Во својата многугодишна историја, бил освојуван од преку 40 војски: [[Стар Рим|римски]], [[Византија|византиски]], [[Бугарија|бугарски]], [[Унгарија|унгарски]], [[Отоманско Царство|отомански]] итн. Бил главен град на различните форми на Југославија од 1918 до 2003, како и на [[Србија и Црна Гора|државната унија на Србија и Црна Гора]] од 2003 до 2006 година. Белград има статус на посебна територијална единица во Србија, со посебна автономна градска власт. Територијата на Белград е поделена на 17 општини, од која секоја има свој локален совет. Белград зафаќа преку 3,6% од територијата на Србија и 21% од српското население (без населението на [[Косово]]), живее во градот. Претставува економски центар на Србија и главен град на [[Српска култура|српската култура]], [[образование]] и наука. ==Историја== Во строгиот центар на Белград, под денешната [[палата Албанија]] за време на нејзината изградба во [[1938]] е пронајден скелет на неандерталец кој загинал во борба со [[мамут]] чиј скелет е исто така пронајден во близина.Ова говори дека Белград бил населен уште од [[праисториската доба]].<ref>{{наведена книга |last1=Николиќ |first1=Зоран Љ. |last2=Голубовиќ |first2=Видоје Д. |year=2004 |title=Београд испод Београда |location=Белград |isbn=978-86-355-0632-6}}</ref> Подоцна на просторот на [[Балканскиот Полуостров]] пред 7.000 години се развила [[Винчанската култура]] па така [[винча — Бело брдо (археолошки локалитет)|нејзините остатоци]] можат да се пронајдат и во околината на Белград кај [[винча (Гроцка)|истоимената населба]]. Тој простор е населен уште од [[3. век п.н.е.]] од страна на [[Келтите]] и набрзо премунува во рацете на [[Римјаните]] и станува населба [[Сингидунум]]. За време на прогонот на христијаните кој се случил во текот на владеењето на царот [[Диоклецијан]] во Сингидунум се спомнуваат првите христијански маченици. Со поделбата на Римското Царство останува под контрола на [[Византија]]. === Среден век === [[Слика:Siege of Nándorfehérvár.jpg|мини|210п|л|Турска [[опсада на Белград]] [[1456]].]] Сингидунум го освојувале многу освојувачи како на пример [[Хуните]], [[Сарматите]], [[Острогите]] и [[Аварите]]- пред доаѓањето на [[Словените]] во [[630]]. година од нашата ера. Првите записи за словенското име Белград датираат од [[878]]. година. (словенски облик ''Бјелград''), за време на владеењето на [[Првото Бугарско Царство]] упатувајќи на впечатокот за тврдината составена од бел камен гледана од страна на реката и [[Панонската Низина]]. Градот останал предмет на несогласување меѓу Византиското царство, Унгарија и Бугарија наредните четири века.<ref name="bhistory">{{cite web |url=http://www.beograd.org.rs/cms/view.php?id=1241 |title=Град Београд — Историја (Византија) |publisher=Beograd.org.rs |access-date=27 јануари 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830003539/http://www.beograd.rs/index.php?lang=cir&kat=beoinfo&sub=1241%3f |archive-date=30 август 2019 |url-status=live}}</ref> Градот преминува под српска власт како дел од Срем во [[1284]]. година. Првиот српски крал кој владеел со Белград бил [[Стефан Драгутин]] (1276—1282), владетел на кралството Долен Срем (Мачва). По големите порази во [[Косовската битка]] [[1389.|1389]]. година, српското царство започнува да се распаѓа а неговите јужни делови со голема брзина преминуваат во рацете на Турците [[Османлии]].<ref>{{наведена енциклопедија |title=Balkans (1389):Battle of Kosovo |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Kosovo-1389-Balkans |access-date=27 јануари 2021}}</ref> Сепак северот на српското царство долго време одолевал на нападите. Српскиот деспот [[Стефан Лазаревиќ]] го добил Белград од угарскиот и римскиот крал [[Жигмунд Луксембуршки]], откако станал негов вазал. Во 1405 година Стефан Лазаревиќ го прогласил Белград за своја престолнина. Во наредниот период Белград доживеал голем подем. Повторно биле утврдени старите ѕидини на градот, заедно со замоците, а црквите и тврдините биле обновени, што му помогнало на градот да одолее на нападите на Турците дури 70 години. Во ова време Белград станал прибежиште на многу балкански народи кои бегале од осмалиската власт. Се верува дека бројот на жители во овој период достигнал и до 40.000-50.000. Турците сакале да го покорат Белград затоа што тој им претставувал главна препрека во нивните понатамошни походи кон Средна Европа. Турците го нападнале градот во 1456. година кога се одиграла познатата Опсада на Белград каде христијанската војска под водство на Сибињанин Јанко успешно го одбраниле градот од турските напади.<ref>{{cite web |url=http://www.historynet.com/magazines/military_history/3030796.html |title= Ottoman-Hungarian Wars: Siege of Belgrade in 1456 |publisher=historynet.com |access-date=20 септември 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907224652/http://www.historynet.com/magazines/military_history/3030796.html |archive-date=7 септември 2008}}</ref> == Географија == [[Слика:Beograd Sat.png|230п|мини|л|Сателитска слика на Белград]] [[Слика:Sava-Danube-Confluence-2009-08-09.jpg|230п|мини|л|Сливањето на Сава и Дунав]] Белград се наоѓа на 116,75 метри надморска височина. Историското јадро на Белград ( денешна [[Белградска тврдина]]) се наоѓа на десниот брег на реката Сава. Во состав на Белград се и [[Нов Белгад]] и [[Земун]] кои се наоѓаат на левиот брег на реката [[Сава]], а со тоа и во [[Средна Европа]]. Градот лежи на устието на реките [[Дунав]] и Сава. Урбаната површина на градот изнесува 359,92&nbsp;км². Белград се наоѓа на раскрсницата на западната и источната европска култура.<ref>{{cite web |url=https://www.beograd.org.rs/cms/view.php?id=1027 |title=Географска позиција Београда |publisher=beograd.org.rs |access-date=20 септември 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181221182602/http://www.beograd.rs/index.php?lang=cir&kat=beoinfo&sub=1027%3f |archive-date=21 декември 2018 |url-status=live}}</ref> === Клима === Белград има умерено [[континентална клима]]. Просечната годишна температура е 12,3&nbsp;°C. Најтоплиот месец е [[јули]],со просечна температура од 21,8&nbsp;°C,додека пак најладен месец е [[јануари]] со просечна температура од 0,6&nbsp;°C. Белград во просек има околу 25 дена во годината со темепература преку 30&nbsp;°C. Просечната годишна количина на врнежи е 680 [[милиметри]]. Годишно Белград има околу 2.025 сончеви часа, со јули и август како најсончеви, а декември и јануари како најмрачни месеци со само 2—2,3 сончеви часа дневно. == Општини == Градот е поделен на 17 општини.<ref name="municip">{{cite web|url=http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=201906|title=Urban Municipalities|publisher=Official website|access-date=10 July 2007|archive-date=2014-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924043019/http://www.beograd.rs/cms/view.php?id=201906|url-status=dead}}</ref> [[File:Belgrade_municipalities02.png|thumb|350px|Municipalities of Belgrade map]] {| class="sortable wikitable" style="text-align:right" |- ! Општина ! Површина (km²) ! Население (2011) ! Густина на население (на km²) |- | style="text-align:left"| [[Бараево]] || 213 || 27,110 || 127 |- | style="text-align:left"| [[Чукарица]] || 156 || 181,231 || 1,162 |- | style="text-align:left"| [[Гроцка]] || 289 || 83,907 || 290 |- | style="text-align:left"| [[Лазаревац]] || 384 || 58,622 || 153 |- | style="text-align:left"| [[Младеновац]] || 339 || 53,096 || 157 |- | style="text-align:left"| [[Нов Белград]] || 41 || 214,506 || 5,232 |- | style="text-align:left"| [[Обреновац]] || 411 || 72,524 || 176 |- | style="text-align:left"| [[Палиула]] || 451 || 173,521 || 385 |- | style="text-align:left"| [[Раковица]] || 31 || 108,641 || 3,505 |- | style="text-align:left"| [[Савски Венец]] || 14 || 39,122 || 2,794 |- | style="text-align:left"| [[Сопот]] || 271 || 20,367 || 75 |- | style="text-align:left"| [[Стари Град]] || 5 || 48,450 || 9,690 |- | style="text-align:left"| [[Сурчин]] || 285 || 43,819 || 154 |- | style="text-align:left"| [[Вождовац]] || 148 || 158,213 || 1,069 |- | style="text-align:left"| [[Врачар]] || 3 || 56,333 || 18,778 |- | style="text-align:left"| [[Земун]] || 154 || 168,170 || 1,092 |- | style="text-align:left"| [[Звездара]] || 32 || 151,808 || 4,744 |- style="background:#e9e9e9;" ! style="text-align:left"| Вкупно || style="text-align:right"|3,227 || style="text-align:right"|1,659,440 || style="text-align:right"|514 |} == Демографија == Според пописот од 2011 година, во градот Белград живееле 1.166.763 жители. На табелата е прикажан националниот состав на населението во градот:<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Становништво према националној припадности, по насељима 2011. године|publisher=Републички завод за статистику}}</ref> {| class="wikitable sortable" !народ !вкупен број !% од вкупното население |- |[[Срби]] |1.050.213 |90 % |- |[[Роми]] |16.846 |1,4 % |- |[[Црногорци]] |8.454 |0,7 % |- |[[Југословени]] |7.312 |0,6 % |- |[[Хрвати]] |6.619 |0,6 % |- |[[Македонци]] |5.545 |0,5 % |- |[[Горанци]] |3.394 |0,3 % |- |[[Муслимани]] |3.084 |0,3 % |- |неизјаснети |32.346 |2,8 % |- |'''Вкупно''' |'''1.166.763''' |'''100 %''' |} Во територијалната единица [[Град Белград]] која се состои од 17 општини живеат 1.659.440 жители (2011 г.)<ref name=":0" /> ==Знаменитости== [[File:Temple St. Sava.jpg|200px|left|thumb|Поглед на Храмот Свети Сава од плоштадот Славија]] === [[Црква „Св. Сава“ - Белград|Храмот Свети Сава]] === Храмот Свети Сава во Белград е најголем [[Србија|српски]] [[Православие|православен]] [[храм]], и воедно најголем православен храм на [[Балканот]]. Тој се наоѓа во источниот дел на Светосавскиот плоштад, во општината Врачар, во Белград. Подигнат е на местото за кое се сметало дека [[Коџа Синан-паша]] во [[1594]] година ги запалил [[моштите]] на [[Свети Сава]], основачот на [[Српска православна црква|Српската православна црква]]. Изградбата на храмот била финансирана со собирање на доброволни прилози, како и со плаќање на поштенски марки. Недалеку од храмот е парохијскиот дом, а тука се наоѓа и предвидената зграда на патријаршијата. Овој спомен-храм претставува органски дел на современата живописна силуета на Белград, сочинувајќи едно од неговите главни обележја. == Архитектура == [[Податотека:Hram Svetog Save noću.jpg|мини|лево|300п| Храмот Свети Сава во ноќ]] [[Податотека:Panorama svetosavskog trga.jpg|мини|300п|Панорама на светосавскиот плоштад: Храмот Свети Сава, споменик на [[Караѓорѓе Петровиќ]] и [[Народна библиотека на Србије]].]] Храмот се наоѓа на крајот на белградската линија [[Калемегдан]] - [[Плоштад република (Београд)|плоштадот република]] - [[Теразије (улица во Белград)|Теразије]] - [[Белграѓанка]] - Храмот Свети Сава. Изграден е во српско-византиски стил, со четири [[Ѕвонарник|ѕвона]] високи 44 -{m}-. Висината на врвот на [[купола]]та изнесува 70 -{m}-, додека е главниот позлататен [[крст]] висок е уште 12 -{m}-, што му дава на врвот на храмот вкупна висина од 82 -{m}-, а надморска висина од 134 -{m}- (64 -{m}- над нивото на реката [[Сава]]). Поради тоа оваа црква зазема истакнато место на белградскиот [[хоризонт]] и видлива е од сите влезови на градот. [[Податотека:Филозофски факултет-Београд.jpg|мини|Зградата на Филозофскиот факултет ]] ==Култура== [[Податотека:Народно позориште Београд.jpg|мини|Народниот театар (Народно позориште) во Белград, Србија]] [[Податотека:Петар II Петровић Његош(1).jpg|мини|Споменик на Петар Петровиќ Његош]] ==Белград како тема во уметноста и популарната култура== ===Белград како тема во книжевноста=== * „[[Дорќол (книга)|Дорќол]]“ ([[српски]]: ''Дорћол'') — збирка [[расказ]]и на српската писателка [[Светлана Велмар-Јанковиќ]] од 1981 година.<ref name="Svetlana Velmar-Janković 2014">„O piscu“, во: Svetlana Velmar-Janković, ''Dorćol'', Treće izdanje. Beograd: Laguna, 2014, стр. 219.</ref> * „[[Врачар (книга)|Врачар]]“ — збирка раскази на српската писателка [[Светлана Велмар-Јанковиќ]] од 1994 година.<ref name="Svetlana Velmar-Janković 2014"/> * „Маѓепсани очила: раскази за Белград“ (српски: ''Очаране наочаре: приче о Београду'') - збирка раскази на српската писателка [[Светлана Велмар-Јанковиќ]] од 2006 година.<ref name="Svetlana Velmar-Janković 2014"/> * „Портата на Балканот: брз водич низ минатото на Белград“ (српски: ''Капија Балкана: брзи водич кроз прошлост Београда'') — монографија на српската писателка [[Светлана Велмар-Јанковиќ]] од 1981 година.<ref>„O piscu“, во: Svetlana Velmar-Janković, ''Dorćol'', Treće izdanje. Beograd: Laguna, 2014, стр. 220.</ref> * „Калемегдан“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].<ref>Блаже Конески, ''Стерна''. Скопје: Мисла, 1966, стр. 13-14.</ref> * „Белградски приказни“ (српски: ''Београдске приче'') — збирка раскази на српскиот писател [[Симо Матавуљ]]. * „На Калемегдан“ (српски: ''Na Kalemegdanu'') — песна на српскиот поет [[Миодраг Павловиќ]].<ref>Miodrag Pavlović, ''Izabrane pesme''. Beograd: Rad, 1979, стр. 14.</ref> * „На Калемегдан“ (српски: ''На Калемагдану'') — песна на српскиот поет [[Владислав Петковиќ - Дис]].<ref>Владислав Петковић-Дис, ''Песме''. Београд: Рад, 1960, стр. 83-84.</ref> * „Белград“ - песна на српската поетеса [[Гордана Пешаковиќ]] од 2010 година.<ref>Гордана Пешаковић, ''Чуварима лепоте''. Београд: Логос, 2010.</ref> * „Враќање во Белград“ (српски: ''Повратак у Београд'') — песна на српскиот поет [[Васко Попа]].<ref>Vasko Popa, ''Pesme''. Beograd: Bigz, 1978, стр. 125.</ref> * „Горна тврдина“ (српски: ''Горња тврђава'') — песна на Васко Попа.<ref>Vasko Popa, ''Pesme''. Beograd: Bigz, 1978, стр. 126.</ref> * „Теразие“ (''Теразије'') — песна на Васко Попа.<ref>Vasko Popa, ''Pesme''. Beograd: Bigz, 1978, стр. 127.</ref> * „Врачар Поле“ (српски: ''Врачар поље'') — песна на Васко Попа.<ref>Vasko Popa, ''Pesme''. Beograd: Bigz, 1978, стр. 128.</ref> * „Небојша Кула“ - песна на Васко Попа.<ref>Vasko Popa, ''Pesme''. Beograd: Bigz, 1978, стр. 129.</ref> * „Белград“ (српски: ''Београд'') — песна на Васко Попа.<ref>Vasko Popa, ''Pesme''. Beograd: Bigz, 1978, стр. 131.</ref><ref>Васко Попа, ''Поезија (избор)''. Скопје: Култура; Београд: Нолит, 1968, стр. 120-121.</ref> * „Нови белградски приказни“ (српски: ''Нове београдске приче'') — збирка раскази на српскиот писател [[Милорад Павиќ]] од 1981 година.<ref>„Белешка о писцу“, во: Милорад Павић, ''Кутија за писање''. Београд: Народна библиотека Србије, 2012, стр. 121.</ref> ===Белград како тема во музиката=== * „Лето на Ада“ (српски: ''Leto na Adi'') — албум на српската рок-група [[Блок аут]] (''Block Out'') од 1994 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=BWMSd4Oqknk YouTube, Block Out - Leto na Adi (пристапено на 30.8.2017)]</ref> * „Ноќва се пали Белград“ (хрватски: ''Noćas se Beograd pali'') — песна на хрватската рок-група Грч.<ref>[https://www.discogs.com/release/1143701-Various-Rijeka-Paris-Texas Various – Rijeka-Paris-Texas (пристапено на 8.7.2023)]</ref> * „Белград“ (српски: ''Beograd'') — песна на [[СФРЈ|југословенската]] [[Рок-музика|рок]]-група [[Фит]] од 1988 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=4UI4iJshgz4 YouTube, FIT - Beograd (пристапено на 8.4.2017)]</ref> ===Белград како тема во филмот=== * „[[Полицаецот од Петлово Брдо (филм)|Полицаецот од Петлово Брдо]]“ ([[српски]]: ''Полицајац са Петловог брда'') - српски и југословенски [[филм]] од 1992 година, во [[режија]] на [[Михаило Вукобратовиќ]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0180916/ IMBd, The Policeman from the Cock's Hill (1992) (пристапено на 11.12.2017)]</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.beograd.org.yu/ Информации за Белград на англиски и српски] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080522122727/http://www.beograd.org.yu/ |date=2008-05-22 }} * [http://vremenska-prognoza.srbijauzivo.co.yu/ Време во Белград] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080318145902/http://vremenska-prognoza.srbijauzivo.co.yu/ |date=2008-03-18 }} * [http://nadlanu.com/Dynamic/AreaHome,intLangID,2,intCategoryID,19.html Ноќниот живот во Белград] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070323000009/http://nadlanu.com/Dynamic/AreaHome,intLangID,2,intCategoryID,19.html |date=2007-03-23 }} {{Градови во Србија}} {{Главни градови во Европа}} {{Окрузи во Србија}} {{Градови-херои на СФРЈ}} {{Дунав}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Белград| ]] [[Категорија:Главни градови во Европа]] [[Категорија:Управни окрузи во Србија]] [[Категорија:Населени места на Дунав]] [[Категорија:Носители на Легијата на честа]] [[Категорија:Градови-херои на СФРЈ]] [[Категорија:Статистички региони во Србија]] [[Категорија:Населени места основани во 3 век п.н.е.]] gqp75fr9rxirm7gcig46yq8qdvzvwn6 10 23332 5537125 563810 2026-04-10T09:47:53Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Стар Рим-биог-никулец]] на [[Предлошка:Стар Рим-био-никулец]] 563810 wikitext text/x-wiki <div class="boilerplate metadata" id="stub"><table cellpadding="0" cellspacing="0" style="background-color: transparent;"><tr><td > </td><td >''&nbsp;Оваа [[Стар Рим|староримска]] [[биографија|биографска]] статија е [[Википедија:Што е никулец?|никулец]]. Можете да [[Помош:како да уредам страница|помогнете]] со тоа што ќе ја [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} проширите]''.</td></tr></table></div>[[Категорија:Никулци за стари римјани<noinclude>| </noinclude>]] asx7bd1vs6xp8p63m8npft1b9smdm9h 5537129 5537125 2026-04-10T09:55:39Z Bjankuloski06 332 5537129 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Julius Caesar.jpg | pix = 25 | subject = | qualifier = личност од [[Стар Рим|Стариот Рим]] | category = Никулци за Стари Римјани | tempsort = * | name = Предлошка:Стар Рим-био-никулец }}<noinclude> [[Category:Ancient Rome stub templates]] </noinclude> n4k2jllgwkswri3r9u7s0dvfwxzcd58 5537135 5537129 2026-04-10T09:58:03Z Bjankuloski06 332 5537135 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Julius Caesar.jpg | pix = 25 | subject = | qualifier = личност од [[Стар Рим|Стариот Рим]] | category = Никулци за Стари Римјани | tempsort = * | name = Предлошка:Стар Рим-био-никулец }}<noinclude> </noinclude> ghu2gze7mx218cra00tjdwgldb6f5ik 5537141 5537135 2026-04-10T10:12:32Z Bjankuloski06 332 5537141 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Lipu tenpo nanpa lawa - sinpin (kule ala).svg | pix = 35 | subject = | qualifier = личност од [[Стар Рим|Стариот Рим]] | category = Никулци за Стари Римјани | tempsort = * | name = Предлошка:Стар Рим-био-никулец }}<noinclude> </noinclude> aawl3vye48mduzqsr7xleefry3buol7 10 23333 5537119 228138 2026-04-10T09:46:22Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Предлошка:Стар Рим-биог-никулец]] на [[Предлошка:Стар Рим-био-никулец]] 5537119 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Стар Рим-био-никулец]] fluvmaif29smf2r7fblryy7h7aqfrui 14 23334 5537127 3409997 2026-04-10T09:49:35Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Категорија:Никулци за стари римјани]] на [[Категорија:Никулци за Стари Римјани]] без да остави пренасочување: (преку [[:bg:У:КМ|Категориски мајстор]]) 3409997 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Стари Римјани]] [[Категорија:Никулци за стариот Рим|Римјани]] mpr235ce33itm69w0xt5bvw3k9l12rx 5537128 5537127 2026-04-10T09:55:09Z Bjankuloski06 332 5537128 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци |article=[[Стар Рим|Стари Римјани]] |newstub=Стар Рим-био-никулец |category=Стари Римјани}} [[Категорија:Никулци за стариот Рим|Римјани]] 15hprrr8aoiy80f8qqnrod0k7hkqmh3 5537134 5537128 2026-04-10T09:57:29Z Bjankuloski06 332 [[У:КМ|КМ]]: [[Категорија:Никулци за стариот Рим]] → [[Категорија:Никулци за Стариот Рим]] 5537134 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци |article=[[Стар Рим|Стари Римјани]] |newstub=Стар Рим-био-никулец |category=Стари Римјани}} [[Категорија:Никулци за Стариот Рим|Римјани]] 6lrparf8hb71pvgh16t9rzdgwkhe3br 14 25192 5536703 3014654 2026-04-09T21:43:31Z Dandarmkd 31127 5536703 wikitext text/x-wiki {{рв|Physical phenomena}} {{Катпов|Физичка појава}} {{Ризница-врска|Physical phenomena}} [[Категорија:Концепти во физиката|Појави]] [[Категорија:Научни појави]] jtrj1u46lni7o4vfmbebfpf0gi65s6g 0 33918 5536779 5034334 2026-04-10T09:22:43Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536779 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} {{Инфокутија за архитект |image =Photo - Mackay Hugh Baillie Scott.jpg |image_size = |caption =Бејли Скот |name = Бејли Скот |nationality = Британец |birth_date = 23 октомври 1865 |birth_place = Рамсгејт, [[Кент]], [[Велика Британија]] |death_date = 10 февруари 1956 |death_place = [[Брајтон,]] [[Велика Британија]] |alma_matter = |practice_name = |significant_buildings= Ред Хаус (Црвена Куќа), [[Даглас]] |significant_projects = |significant_design = |awards = }} '''Меккеј Хју Бејли Скот''' ([[англиски]]: ''Mackay Hugh Baillie Scott'') ([[23 октомври]], [[1865]], Рамсгејт - [[10 февруари]], [[1945]], [[Брајтон]]) бил [[Велика Британија|британски]] [[архитект]] и [[уметник]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.victorianweb.org/art/architecture/bailliescott/index.html/ |title=Mackay Hugh Baillie Scott |accessdate=2021-02-04 |archive-date=2020-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125172921/http://victorianweb.org/art/architecture/bailliescott/index.html |url-status=dead }}</ref>. Роден е во Бирдс Хил, Ст. Питерс во близината на Рамсгејт, [[Кент]], како најстар од 14 деца. Најпрво студирал на Земјоделскиот колеџ во [[Сајренстер]], [[Глостершир]], но решил да не ја следи семејната традиција на одгледување на овци, туку да студира архитектура. Студирал во [[Бат]], но неговиот развој како архитект бил под најголемо влијание од 12 годишниот престој на [[Ман (остров)|островот Ман]]. Првите четири години од овој период живеел на Александар Терас, [[Даглас]]. Во [[1893]] тој и неговата фамилија се преселиле во Ред Хаус, Викторија Роуд, Даглас, куќа која сам ја проектирал. На почетокот на кариерата Бејли Скот работел со Фред Саундерс, со кој студирал во Уметничката школа на Островот Ман, која исто така се наоѓа во Даглас. Во мај [[1891]], Бејли Скот станал учител по уметност со сертификат. Во уметничката школа се спријателил со [[Арчибалд Нокс]]. Бејли Скот подоцна го напуштил Саундерс и основал сопствен бизнис, исто така во Даглас. Се придружил на движењето [[Уметност и вештина]], заедно со [[Вилијам Морис]] и [[Џон Раскин]]; но сепак развил сопствен стил, кој се движел во насока на поедноставна форма на архитектура. Бејли Скот бил познат по значителното време кое го посветувал на куќите, како во ентериерот така и во екстериерот. Проектирал околу 300 згради за време на неговиот живот. Починал во болницата Елм Гроув во Брајтон. На неговата надгробна плоча пишува: "Највеќе ја сакаше природата, а по неа уметноста" (''Nature he loved and next to nature art'')<ref>[https://www.visitcumbria.com/m-h-baillie-scott/ Mackay Hugh Baillie Scott in Cumbria]</ref>. ==Наводи== {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Архитекти]] [[Категорија:Родени во 1865 година]] [[Категорија:Починати во 1945 година]] 94iexuhqp8lgwb9fur5dbb3zgyi59fu 14 35251 5537072 3614110 2026-04-10T09:37:00Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец 5537072 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Русија]] | новникулец = Русија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Руси | родителска = Никулци за Русија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Руси |<code>{{tl|Русија-биог-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Руси|Никулци за Руси]] |- | style="padding-left:3ex" |Руски глумци |<code>{{tl|Русија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Русија|Никулци за глумци од Русија]] |- | style="padding-left:3ex" |Руски музичари |<code>{{tl|Русија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за руски музичари|Никулци за руски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Руски писатели |<code>{{tl|Русија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за руски писатели|Никулци за руски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Руски политичари |<code>{{tl|Русија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за руски политичари|Никулци за руски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Руски спортисти |<code>{{tl|Русија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за руски спортисти|Никулци за руски спортисти]] |- | style="padding-left:5ex" |Руски кошаркари |<code>{{tl|Русија-кошаркар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за руски кошаркари|Никулци за руски кошаркари]] |- | style="padding-left:5ex" |Руски фудбалери |<code>{{tl|Русија-фудбалер-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за руски фудбалери|Никулци за руски фудбалери]] |- | style="padding-left:3ex" |Руски уметници |<code>{{tl|Русија-уметник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за руски уметници|Никулци за руски уметници]] |} [[Категорија:Никулци за Русија|Руси]] [[Категорија:Никулци за биографии|Руси]] asmuxplpyon7bxywduswnyklclkieby 14 35253 5537073 3614106 2026-04-10T09:37:20Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537073 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Грција]] | новникулец = Грција-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Грци | родителска = Никулци за Грција }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Грци |<code>{{tl|Грција-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Грци|Никулци за Грци]] |- | style="padding-left:3ex" |Грчки глумци |<code>{{tl|Грција-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Грција|Никулци за глумци од Грција]] |- | style="padding-left:3ex" |Грчки музичари |<code>{{tl|Грција-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за грчки музичари|Никулци за грчки музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Грчки писатели |<code>{{tl|Грција-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за грчки писатели|Никулци за грчки писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Грчки политичари |<code>{{tl|Грција-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за грчки политичари|Никулци за грчки политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Грчки спортисти |<code>{{tl|Грција-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за грчки спортисти|Никулци за грчки спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Грција|Грци]] [[Категорија:Никулци за биографии|Грци]] fy240a4v2s0caq1sm2mpj8biua0fme8 14 37657 5537074 5458651 2026-04-10T09:37:24Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец 5537074 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Република Македонија|Македонија]] | новникулец = Македонија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Македонци | родителска = Никулци за Македонија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Македонци |<code>{{tl|Македонија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Македонци|Никулци за Македонци]] |- | style="padding-left:3ex" |Македонски глумци |<code>{{tl|Македонија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Македонија|Никулци за глумци од Македонија]] |- | style="padding-left:3ex" |Македонски музичари |<code>{{tl|Македонија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за македонски музичари|Никулци за македонски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Македонски писатели |<code>{{tl|Македонија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за македонски писатели|Никулци за македонски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Македонски политичари |<code>{{tl|Македонија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за македонски политичари|Никулци за македонски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Македонски спортисти |<code>{{tl|Македонија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за македонски спортисти|Никулци за македонски спортисти]] |- | style="padding-left:5ex" |Македонски фудбалери |<code>{{tl|Македонија-фудбалер-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за македонски фудбалери|Никулци за македонски фудбалери]] |} [[Категорија:Никулци за Македонија|Македонци]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Македонци]] [[Категорија:Никулци за биографии|Македонци]] a6caeepqg41dqem8soi59dzqki04vdo 14 37661 5537075 3018388 2026-04-10T09:37:26Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537075 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Шпанија]] | новникулец = Шпанија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Шпанци | родителска = Никулци за Шпанија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Шпанци |<code>{{tl|Шпанија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Шпанци|Никулци за Шпанци]] |- | style="padding-left:3ex" |Шпански глумци |<code>{{tl|Шпанија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Шпанија|Никулци за глумци од Шпанија]] |- | style="padding-left:3ex" |Шпански музичари |<code>{{tl|Шпанија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за шпански музичари|Никулци за шпански музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Шпански писатели |<code>{{tl|Шпанија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за шпански писатели|Никулци за шпански писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Шпански политичари |<code>{{tl|Шпанија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за шпански политичари|Никулци за шпански политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Шпански спортисти |<code>{{tl|Шпанија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за шпански спортисти|Никулци за шпански спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Шпанија|Шпанци]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Шпанци]] 86nzlln2cbfw21nhq257ntto681m2y5 14 37839 5537076 3018419 2026-04-10T09:37:27Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537076 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Англија]] | новникулец = Англија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Англичани | родителска = Никулци за Англија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Англичани |<code>{{tl|Англија-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Англичани|Никулци за Англичани]] |- | style="padding-left:3ex" |Англиски глумци |<code>{{tl|Англија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Англија|Никулци за глумци од Англија]] |- | style="padding-left:3ex" |Англиски музичари |<code>{{tl|Англија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за англиски музичари|Никулци за англиски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Англиски научници |<code>{{tl|Англија-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за англиски научници|Никулци за англиски научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Англиски писатели |<code>{{tl|Англија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за англиски писатели|Никулци за англиски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Англиски политичари |<code>{{tl|Англија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за англиски политичари|Никулци за англиски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Англиски спортисти |<code>{{tl|Англија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за англиски спортисти|Никулци за англиски спортисти]] |- | style="padding-left:6ex" |Англиски фудбалери |<code>{{tl|Англија-фудбалер-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за англиски фудбалери|Никулци за англиски фудбалери]] |} [[Категорија:Никулци за Англија|Англичани]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Англичани]] ssegeqmvp6cmda66qvh6zinwaje1029 14 37984 5537077 3018446 2026-04-10T09:37:31Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537077 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Австрија]] | новникулец = Австрија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Австријци | родителска = Никулци за Австрија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Австријци |<code>{{tl|Австрија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Австријци|Никулци за Австријци]] |- | style="padding-left:3ex" |Австриски глумци |<code>{{tl|Австрија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Австрија|Никулци за глумци од Австрија]] |- | style="padding-left:3ex" |Австриски музичари |<code>{{tl|Австрија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за австриски музичари|Никулци за австриски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Австриски писатели |<code>{{tl|Австрија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за австриски писатели|Никулци за австриски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Австриски политичари |<code>{{tl|Австрија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за австриски политичари|Никулци за австриски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Австриски спортисти |<code>{{tl|Австрија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за австриски спортисти|Никулци за австриски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Австрија|Австријци]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Австријци]] 85amp06krahrkbqxh7yxj4vtkh8sf4b 14 38006 5537078 3018451 2026-04-10T09:37:33Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537078 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Албанија]] | новникулец = Албанија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Албанци | родителска = Никулци за Албанија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Албанци |<code>{{tl|Албанија-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Албанци|Никулци за Албанци]] |- | style="padding-left:3ex" |Албански глумци |<code>{{tl|Албанија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Албанија|Никулци за глумци од Албанија]] |- | style="padding-left:3ex" |Албански музичари |<code>{{tl|Албанија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за албански музичари|Никулци за албански музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Албански научници |<code>{{tl|Албанија-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за албански научници|Никулци за албански научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Албански писатели |<code>{{tl|Албанија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за албански писатели|Никулци за албански писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Албански политичари |<code>{{tl|Албанија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за албански политичари|Никулци за албански политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Албански спортисти |<code>{{tl|Албанија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за албански спортисти|Никулци за албански спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Албанија|Албанци]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Албанци]] hai0drv9yhsv6md5nmpb9ht3lhsoqw2 14 38624 5537079 3018590 2026-04-10T09:37:34Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец 5537079 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = [[фудбал]]ери од [[Република Македонија|Македонија]] | новникулец = Македонија-фудбалер-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Македонски фудбалери | родителска = Никулци за македонски спортисти }} [[Категорија:Никулци за македонски спортисти|Фудбалери]] [[Категорија:Никулци за фудбалери|Македонски]] bygz6v17sfn4o40rp20cyo8c1pf9can 14 38850 5537080 3018600 2026-04-10T09:37:36Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537080 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Бугарија]] | новникулец = Бугарија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Бугари | родителска = Никулци за Бугарија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Бугари |<code>{{tl|Бугарија-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Бугари|Никулци за Бугари]] |- | style="padding-left:3ex" |Бугарски глумци |<code>{{tl|Бугарија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Бугарија|Никулци за глумци од Бугарија]] |- | style="padding-left:3ex" |Бугарски музичари |<code>{{tl|Бугарија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бугарски музичари|Никулци за бугарски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Бугарски научници |<code>{{tl|Бугарија-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бугарски научници|Никулци за бугарски научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Бугарски писатели |<code>{{tl|Бугарија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бугарски писатели|Никулци за бугарски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Бугарски политичари |<code>{{tl|Бугарија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бугарски политичари|Никулци за бугарски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Бугарски спортисти |<code>{{tl|Бугарија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бугарски спортисти|Никулци за бугарски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Бугарија|Бугари]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Бугари]] rtzjxmbgny9zfo6sf8c8ajna8qgpqr7 14 38855 5537081 5023675 2026-04-10T09:37:37Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец 5537081 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = [[фудбал]]ери од [[Бугарија]] | новникулец = Бугарија-фудбалер-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Бугарски фудбалери | родителска = Никулци за бугарски спортисти }} [[Категорија:Никулци за бугарски спортисти| Фудбалери]] [[Категорија:Никулци за фудбалери| Бугарски]] lkns14ofjokdgg9uwi6xg19syd6nk49 14 38964 5537082 3070344 2026-04-10T09:37:38Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537082 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[САД]] | новникулец = САД-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Американци | родителска = Никулци за САД }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Американци |<code>{{tl|САД-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Американци|Никулци за Американци]] |- | style="padding-left:3ex" |Американски глумци |<code>{{tl|САД-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од САД|Никулци за глумци од САД]] |- | style="padding-left:3ex" |Американски музичари |<code>{{tl|САД-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за американски музичари|Никулци за американски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Американски научници |<code>{{tl|САД-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за американски научници|Никулци за американски научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Американски писатели |<code>{{tl|САД-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за американски писатели|Никулци за американски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Американски политичари |<code>{{tl|САД-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за американски политичари|Никулци за американски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Американски спортисти |<code>{{tl|САД-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за американски спортисти|Никулци за американски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за САД|Американци]] [[Категорија:Никулци за Северноамериканци|*Американци]] f00u9sx0ow266tqascwnbkmwur28evm 14 38988 5537083 3018615 2026-04-10T09:37:40Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537083 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Аргентина]] | новникулец = Аргентина-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Аргентинци | родителска = Никулци за Аргентина }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Аргентинци |<code>{{tl|Аргентина-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Аргентинци|Никулци за Аргентинци]] |- | style="padding-left:3ex" |Аргентински глумци |<code>{{tl|Аргентина-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за аргентински глумци|Никулци за аргентински глумци]] |- | style="padding-left:3ex" |Аргентински музичари |<code>{{tl|Аргентина-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за аргентински музичари|Никулци за аргентински музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Аргентински писатели |<code>{{tl|Аргентина-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за аргентински писатели|Никулци за аргентински писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Аргентински политичари |<code>{{tl|Аргентина-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за аргентински политичари|Никулци за аргентински политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Аргентински спортисти |<code>{{tl|Аргентина-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за аргентински спортисти|Никулци за аргентински спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Аргентина|Аргентинци]] [[Категорија:Никулци за Јужноамериканци|*Аргентинци]] czkd0f1zxm6x9aodmb9r3vwkf7erdnv 14 38996 5537084 3018619 2026-04-10T09:37:41Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537084 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Канада]] | новникулец = Канада-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Канаѓани | родителска = Никулци за Канада }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Канаѓани |<code>{{tl|Канада-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Канаѓани|Никулци за Канаѓани]] |- | style="padding-left:3ex" |Канадски глумци |<code>{{tl|Канада-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Канада|Никулци за глумци од Канада]] |- | style="padding-left:3ex" |Канадски музичари |<code>{{tl|Канада-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за канадски музичари|Никулци за канадски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Канадски научници |<code>{{tl|Канада-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за канадски научници|Никулци за канадски научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Канадски писатели |<code>{{tl|Канада-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за канадски писатели|Никулци за канадски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Канадски политичари |<code>{{tl|Канада-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за канадски политичари|Никулци за канадски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Канадски спортисти |<code>{{tl|Канада-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за канадски спортисти|Никулци за канадски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Канада|Канаѓани]] [[Категорија:Никулци за Северноамериканци|*Канаѓани]] sxdqnjpv4oga6itmnmm0qpt35zws319 14 39122 5537085 3018684 2026-04-10T09:37:42Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537085 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Хрватска]] | новникулец = Хрватска-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Хрвати | родителска = Никулци за Хрватска }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Хрвати |<code>{{tl|Хрватска-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Хрвати|Никулци за Хрвати]] |- | style="padding-left:3ex" |Хрватски глумци |<code>{{tl|Хрватска-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Хрватска|Никулци за глумци од Хрватска]] |- | style="padding-left:3ex" |Хрватски музичари |<code>{{tl|Хрватска-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за хрватски музичари|Никулци за хрватски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Хрватски научници |<code>{{tl|Хрватска-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за хрватски научници|Никулци за хрватски научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Хрватски писатели |<code>{{tl|Хрватска-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за хрватски писатели|Никулци за хрватски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Хрватски политичари |<code>{{tl|Хрватска-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за хрватски политичари|Никулци за хрватски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Хрватски спортисти |<code>{{tl|Хрватска-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за хрватски спортисти|Никулци за хрватски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Хрватска|Хрвати]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Хрвати]] k1crf94pyruhc4mxa31n424bvouhxly 14 39474 5537086 5039137 2026-04-10T09:37:44Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец 5537086 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Германија]] | новникулец = Германија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Германци | родителска = Никулци за Германија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Германци |<code>{{пв|Германија-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Германци|Никулци за Германци]] |- | style="padding-left:3ex" |Германски глумци |<code>{{пв|Германија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Германија|Никулци за глумци од Германија]] |- | style="padding-left:3ex" |Германски музичари |<code>{{пв|Германија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за германски музичари|Никулци за германски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Германски научници |<code>{{пв|Германија-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за германски научници|Никулци за германски научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Германски писатели |<code>{{пв|Германија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за германски писатели|Никулци за германски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Германски политичари |<code>{{пв|Германија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за германски политичари|Никулци за германски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Германски спортисти |<code>{{пв|Германија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за германски спортисти|Никулци за германски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за биографии|Германци]] [[Категорија:Никулци за Германија|Германци]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Германци]] 69xshvrvhftvo41tmxic20jxl7rk9h7 14 39532 5537087 3614118 2026-04-10T09:37:45Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537087 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Франција]] | новникулец = Франција-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Французи | родителска = Никулци за Франција }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Французи |<code>{{tl|Франција-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Французи|Никулци за Французи]] |- | style="padding-left:3ex" |Француски глумци |<code>{{tl|Франција-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Франција|Никулци за глумци од Франција]] |- | style="padding-left:3ex" |Француски музичари |<code>{{tl|Франција-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за француски музичари|Никулци за француски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Француски писатели |<code>{{tl|Франција-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за француски писатели|Никулци за француски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Француски политичари |<code>{{tl|Франција-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за француски политичари|Никулци за француски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Француски спортисти |<code>{{tl|Франција-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за француски спортисти|Никулци за француски спортисти]] |} [[Категорија:Французи]] [[Категорија:Никулци за Франција|Французи]] [[Категорија:Никулци за биографии|Французи]] i35ka68vs0p3merz1iqtul6ix0gz4d3 14 39541 5537088 3018742 2026-04-10T09:37:47Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец 5537088 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = [[спорт]]исти | новникулец = Спортист-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Спортисти | родителска = }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за спортисти |<code>{{tl|Спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Французи|Никулци за Французи]] |- | style="padding-left:3ex" |[[:Категорија:Американски спортисти|Американски спортисти]] |<code>{{tl|САД-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за американски спортисти|Никулци за американски спортисти]] |- | style="padding-left:3ex" |[[:Категорија:Англиски спортисти|Англиски спортисти]] |<code>{{tl|Англија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за англиски спортисти|Никулци за англиски спортисти]] |- | style="padding-left:3ex" |[[:Категорија:Македонски спортисти|Македонски спортисти]] |<code>{{tl|Македонија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за македонски спортисти|Никулци за македонски спортисти]] |- | style="padding-left:3ex" |[[:Категорија:Француски спортисти|Француски спортисти]] |<code>{{tl|Франција-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за француски спортисти|Никулци за француски спортисти]] |- | style="padding-left:3ex" |[[:Категорија:Шпански спортисти|Шпански спортисти]] |<code>{{tl|Шпанија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за шпански спортисти|Никулци за шпански спортисти]] |} 43dfou06n9gzbctusoxgnw2zj8aypkn 14 39575 5537089 3018753 2026-04-10T09:37:48Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537089 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Британија]] | новникулец = Британија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Британци | родителска = Никулци за Обединетото Кралство }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |'''Општо за Британци''' |<code>{{tl|Британија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Британци|Никулци за Британци]] |- | style="padding-left:3ex" |Британски глумци |<code>{{tl|Британија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Британија|Никулци за глумци од Британија]] |- | style="padding-left:3ex" |Британски музичари |<code>{{tl|Британија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за британски музичари|Никулци за британски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Британски писатели |<code>{{tl|Британија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за британски писатели|Никулци за британски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Британски политичари |<code>{{tl|Британија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за британски политичари|Никулци за британски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Британски спортисти |<code>{{tl|Британија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за британски спортисти|Никулци за британски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Обединетото Кралство| Британци]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Британци]] f9nzuukpbir1uczb9zhyfprrgnzxgax 14 39586 5537090 3614115 2026-04-10T09:37:49Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537090 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Украина]] | новникулец = Украина-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Украинци | родителска = Никулци за Украина }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Украинци |<code>{{tl|Украина-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Украинци|Никулци за Украинци]] |- | style="padding-left:3ex" |Украински глумци |<code>{{tl|Украина-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Украина|Никулци за глумци од Украина]] |- | style="padding-left:3ex" |Украински музичари |<code>{{tl|Украина-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за украински музичари|Никулци за украински музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Украински писатели |<code>{{tl|Украина-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за украински писатели|Никулци за украински писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Украински политичари |<code>{{tl|Украина-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за украински политичари|Никулци за украински политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Украински спортисти |<code>{{tl|Украина-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за украински спортисти|Никулци за украински спортисти]] |} [[Категорија:Украинци|§]] [[Категорија:Никулци за Украина|Украинци]] [[Категорија:Никулци за биографии|Украинци]] il10givwd3p7fdvuqiq802s4rffdk58 14 39682 5537091 3018786 2026-04-10T09:37:50Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537091 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Чешка]] | новникулец = Чешка-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Чеси | родителска = Никулци за Чешка }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Чеси |<code>{{tl|Чешка-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Чеси|Никулци за Чеси]] |- | style="padding-left:3ex" |Чешки глумци |<code>{{tl|Чешка-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Чешка|Никулци за глумци од Чешка]] |- | style="padding-left:3ex" |Чешки музичари |<code>{{tl|Чешка-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за чешки музичари|Никулци за чешки музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Чешки писатели |<code>{{tl|Чешка-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за чешки писатели|Никулци за чешки писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Чешки политичари |<code>{{tl|Чешка-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за чешки политичари|Никулци за чешки политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Чешки спортисти |<code>{{tl|Чешка-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за чешки спортисти|Никулци за чешки спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Чешка|Чеси]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Чеси]] iosvlbjft1ur1kycgcf74zlc0h9ad01 14 40390 5537092 3018875 2026-04-10T09:37:51Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537092 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Холандија]] | новникулец = Холандија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Холанѓани | родителска = Никулци за Холандија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Холанѓани |<code>{{tl|Холандија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Холанѓани|Никулци за Холанѓани]] |- | style="padding-left:3ex" |Холандски глумци |<code>{{tl|Холандија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Холандија|Никулци за глумци од Холандија]] |- | style="padding-left:3ex" |Холандски музичари |<code>{{tl|Холандија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за холандски музичари|Никулци за холандски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Холандски писатели |<code>{{tl|Холандија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за холандски писатели|Никулци за холандски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Холандски политичари |<code>{{tl|Холандија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за холандски политичари|Никулци за холандски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Холандски спортисти |<code>{{tl|Холандија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за холандски спортисти|Никулци за холандски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Холандија|Холанѓани]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Холанѓани]] 8pb838hlx5i94ycd1zp99nzzl7nhhlu 14 40575 5537093 3614112 2026-04-10T09:37:52Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537093 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Словенија]] | новникулец = Словенија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Словенци | родителска = Никулци за Словенија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Словенци |<code>{{tl|Словенија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Словенци|Никулци за Словенци]] |- | style="padding-left:3ex" |Словенечки глумци |<code>{{tl|Словенија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Словенија|Никулци за глумци од Словенија]] |- | style="padding-left:3ex" |Словенечки музичари |<code>{{tl|Словенија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за словенечки музичари|Никулци за словенечки музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Словенечки писатели |<code>{{tl|Словенија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за словенечки писатели|Никулци за словенечки писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Словенечки политичари |<code>{{tl|Словенија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за словенечки политичари|Никулци за словенечки политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Словенечки спортисти |<code>{{tl|Словенија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за словенечки спортисти|Никулци за словенечки спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Словенија|Словенци]] [[Категорија:Никулци за биографии|Словенци]] i4tgj49tbhvazttmqprnamnttdoa2w9 14 40946 5537094 3018926 2026-04-10T09:37:53Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537094 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Белгија]] | новникулец = Белгија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Белгијци | родителска = Никулци за Белгија }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Белгијци |<code>{{tl|Белгија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Белгијци|Никулци за Белгијци]] |- | style="padding-left:3ex" |Белгиски глумци |<code>{{tl|Белгија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Белгија|Никулци за глумци од Белгија]] |- | style="padding-left:3ex" |Белгиски музичари |<code>{{tl|Белгија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за белгиски музичари|Никулци за белгиски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Белгиски писатели |<code>{{tl|Белгија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за белгиски писатели|Никулци за белгиски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Белгиски политичари |<code>{{tl|Белгија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за белгиски политичари|Никулци за белгиски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Белгиски спортисти |<code>{{tl|Белгија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за белгиски спортисти|Никулци за белгиски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Белгија|Белгијци]] [[Категорија:Никулци за Европејци|*Белгијци]] isu6spu2zc1w17qanglcl0zgfhokgjk 14 40968 5537095 3614107 2026-04-10T09:37:54Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537095 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Данска]] | новникулец = Данска-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Данци | родителска = Никулци за Данска }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Данци |<code>{{tl|Данска-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Данци|Никулци за Данци]] |- | style="padding-left:3ex" |Дански глумци |<code>{{tl|Данска-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Данска|Никулци за глумци од Данска]] |- | style="padding-left:3ex" |Дански музичари |<code>{{tl|Данска-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за дански музичари|Никулци за дански музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Дански писатели |<code>{{tl|Данска-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за дански писатели|Никулци за дански писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Дански политичари |<code>{{tl|Данска-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за дански политичари|Никулци за дански политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Дански спортисти |<code>{{tl|Данска-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за дански спортисти|Никулци за дански спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Данска|Данци]] [[Категорија:Никулци за биографии|Данци]] dymcbg9moqsb2icthotm8yfc0wolz6k 0 42854 5536780 4932589 2026-04-10T09:22:45Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536780 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person | name = Птоломеј I Сотер<br />[[Птоломејско Кралство]] | image = Ptolemy I Soter Louvre Ma849.jpg | image_size = 270px | caption = Биста на Птоломеј I во [[Лувр]] | birth_date = [[367 п.н.е.]] | birth_place = [[Македонија]] | death_date = [[283 п.н.е.]] (на возраст од 84) | death_place = [[Александрија]], [[Египет]] | spouse = [[Артакама]]<br />[[Тајс]]<br />[[Евридика Египетска|Евридика]]<br />[[Береника I Египетска|Береника]] | parents = непознати и [[Арсиној Македонски]] | children = [[Птоломеј II Филаделф]]<br />[[Птоломеј Керавн]]<br />[[Мелеагер (крал)|Мелеагер]]<br />[[Арсиној II Египетски|Арсиној II]]<br />[[Лисандра]]<br />[[Птолмаис]] }} '''Птоломеј I Сотер''' (Сотер = спасител, [[367 п.н.е.|367]] — [[283 п.н.е.]]) — македонски генерал во војската на [[Александар Македонски]], кој после [[дијадоси|војната на дијадосите]] станал владетел на [[Египет]] ([[323 п.н.е.]] — [[283 п.н.е.]]) и основач на [[Птоломејско Кралство|Птоломејското Кралство]] и [[Птоломејската династија]]. За [[фараон]] на Египет се прогласил во 305-304 п.н.е. Бил син на Арсенија од Македонија, а денес не се знае кој му бил таткото. Една од претпоставките е дека бил нелегитимен син на [[Филип II Македонски]]. Бил пријател на [[Александар Македонски]] уште од детството. Станува еден од најважните генерали на Александар Македонски и негов телохранител. Со Александар е од првите походи, а во походите во [[Авганистан]] и [[Индија]] имал многу значајна улога. == Белешки == {{Reflist}} == Библиографија == * Walter M. Ellis: ''Ptolemy of Egypt'', London 1993. {{en}} * Christian A. Caroli: Ptolemaios I. Soter - Herrscher zweier Kulturen, Konstanz 2007. {{de}} == Надворешни врски == * [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Africa/Egypt/_Texts/BEVHOP/2*.html Ptolemy Soter&nbsp;I at LacusCurtius] — (Chapter&nbsp;II of E.&nbsp;R&nbsp;Bevan's ''House of Ptolemy'', 1923) {{en}} * [http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/ptolemy_i.htm Ptolemy I] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090524153202/http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/ptolemy_i.htm |date=2009-05-24 }} (at Egyptian Royal Genealogy, with genealogical table) {{en}} * [http://www.livius.org Livius], [http://www.livius.org/ps-pz/ptolemies/ptolemy_i_soter.htm Ptolemy I Soter] by Jona Lendering {{en}} * [http://virtualreligion.net/iho/ptolemy_1.html Ptolemy I Soter] entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith {{en}} * [http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~jamesdow/s040/f000034.htm A genealogical tree of Ptolemy, though not necessarily reliable] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080129031959/http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~jamesdow/s040/f000034.htm |date=2008-01-29 }} Alexander the Great] {{en}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Птоломеј I Сотер]] [[Категорија:Птоломејска династија]] [[Категорија:Дијадоси]] [[Категорија:Древномакедонски војсководци]] [[Категорија:Војсководци на Александар Македонски]] [[Категорија:Фараони од Птоломејската династија]] [[Категорија:Историчари од Античка Македонија]] [[Категорија:Соматофилаки]] [[Категорија:Сатрапи на Македонската империја]] [[Категорија:Историчари кои го придружувале Александар III Македонски]] [[Категорија:Древномакедонски историчари]] kmmzbqefy130u8oolowwi756hs8wwla 14 44676 5537096 3614114 2026-04-10T09:37:55Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537096 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Турција]] | новникулец = Турција-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Турци | родителска = Никулци за Турција }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Турци |<code>{{tl|Турција-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Турци|Никулци за Турци]] |- | style="padding-left:3ex" |Турски глумци |<code>{{tl|Турција-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Турција|Никулци за глумци од Турција]] |- | style="padding-left:3ex" |Турски музичари |<code>{{tl|Турција-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за турски музичари|Никулци за турски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Турски писатели |<code>{{tl|Турција-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за турски писатели|Никулци за турски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Турски политичари |<code>{{tl|Турција-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за турски политичари|Никулци за турски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Турски спортисти |<code>{{tl|Турција-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за турски спортисти|Никулци за турски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Турција|Турци]] [[Категорија:Никулци за биографии|Турци]] e2k0qdl9pu3tq0ppx5bjtwkyqqciz8a 0 46983 5536605 5536257 2026-04-09T18:21:26Z Ehrlich91 24281 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-21643-95|~2026-21643-95]]) и ја поврати преработката 5498603 на Dandarmkd 5536605 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија кошаркарски клуб | боја1 = | боја2 = | име = КК Работнички | лого = KK Rabotnicki.jpg | големина =120px | цело име = Кошаркарски Клуб Работнички | основан = {{Start date and age|1946}} | историја = | распаднат = | сала = [[Спортска сала Градски Парк|Градски Парк]] | капацитет = 1,400 | локација = [[Скопје]] | бои = црвена и бела<br />{{color box|red}} {{color box|white}} | претседател = Ристо Гапиќ | тренер = [[Димитар Мираковски]] |сопственик = [[Општина Центар]] | титули = '''15'''&nbsp;Прва&nbsp;кошаркарска&nbsp;лига<br />'''10''' Куп на Македонија<br />'''2''' Суперкуп на Македонија | лига = [[Прва македонска кошаркарска лига|Прва лига мажи]] | сезона = [[Прва македонска кошаркарска лига 2018/19|2018/19]] | позиција = Вицепрвак | повлечени_броеви = [[Благоја Георгиевски|13]] | вебместо = [http://kkrabotnicki.mk kkrabotnicki.mk] | h_pattern_b=_redcollar|h_body=white|h_shorts=white|h_pattern_s=_whitesides | a_pattern_b=_thinwhitesides|a_body=CC0000|a_shorts=CC0000|a_pattern_s=_whitesides }} {| class="infobox" style="font-size: 88%; width: 22em; text-align: center" ! colspan=3 style="font-size: 125%; background-color: #00529F; color: #FFFFFF" | <center>Активни оддели на [[Железничко спортско друштво Работнички|ЖСД&nbsp;Работнички]]</center> |- ! [[Image:Football pictogram.svg|30px]] ! [[Image:Basketball pictogram.svg|30px]] ! [[Image:Handball pictogram.svg|30px]] |- ! [[ФК Работнички|Фудбал]] ! Кошарка ! [[РК Работнички|Ракомет]] |} '''КК „Работнички“''' — [[Македонија|македонски]] [[кошарка]]рски клуб од [[Скопје]]. Клубот е освојувач на 15 [[Прва македонска кошаркарска лига|Првенствени]]-титули, десет [[Куп на Македонија во кошарка|Куп]]-титули, како и две [[Суперкуп на Македонија во кошарка|Суперкуп]]-титули. Домашен терен на клубот е салата [[Спортска сала Градски Парк|Градски парк]]. Од постоењето на КК Работнички до денес низ овој Клуб продефилирале голем број кошаркари кои, секој на свој начин, дале придонес во развивањето на кошаркарскиот спорт во Македонија и влијаеле на успехот на КК Работнички. ==Историја== ===Почетоци=== Кошаркарскиот клуб Работнички бил основан во 1946 како дел од "ЖСД Работнички" и е најстар кошаркарски клуб во [[Македонија]]. Работнички е основан благодарение на Славко Матовски кој "собрал" група млади ентузијасти и ги подучувал за тајните на овој спорт. На 2 и 3 август 1946 година, било одржано [[Македонска републичка кошаркарска лига|Првото кошаркарско првенство]] во Македонија, на изменет терен на [[Национална арена „Филип II Македонски“|Градскиот стадион Скопје]], кое всушност служело за квалификафии за [[Прва југословенска кошаркарска лига|Југословенска кошаркарска лига]] за сезоната 1946. Тоа првенство било во рамките на Вториот фискултурен слет и тогаш учествувале кошаркарските клубови [[КК Македонија|Македонија]] (за нецела година, по соединувањето на неколкуте спортски друштва, клубот бил преобликуван во [[КК Вардар|Вардар]]), Работнички, Ванчо Прке од [[Штип]]. Тогаш Работнички го победил Ванчо Прке со 30:8. На последниот натпревар Работнички загубил од Македонија со 30:18 и со тоа Македонија се стекнала со право да биде учесник во втората сезона (прва сезона со клубови) на елитната лига. За Работнички тогаш настапувале Славко Матовски, Драган Лукоски - Аџија, Трајан Ивановски, Борис Анастасов, Атанас Радевски, Војче Димитровски, Илија Ќовкаров и др.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ekipa.mk/sportski-vremeplov-kosharka-na-fudbalski-teren/ |title=Спортски времеплов: Кошарка на фудбалски терен |author=Миодраг Мицковиќ |publisher=ekipa.mk преку web.archive.org |date=25 март 2020 |accessdate=25 март 2020 |archive-date=2020-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325215508/https://ekipa.mk/sportski-vremeplov-kosharka-na-fudbalski-teren/ |url-status=bot: unknown }}</ref> Од основањето на клубот повеќе години машката екипа на Работнички биле и Никола Матовски, Лазаревиќ, Христовски, Стојановски, Димовски, Стефан и Тошо Тодоровски, Димовски, Атанасовски. По станувањето на вицепрвак во 1946, Работнички потоа освоил седум Првенства на [[НР Македонија|Македонија]] (1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1952 и 1953 година). Во 1953 година му успеало да се пласира во елитната Југословенска кошаркарска лига. Работнички се натпреварувал во Првата сојузна лига – Исток, но само една сезона. Од тоа време вреди да се напомни и третото место на Државното младинско првенство во 1957 година. ===1960-ти и 1970-ти=== Се раѓала нова генерација (Књазев, Фишиќ, Н.Матовски, Дрнков, Мастен, Мировски, Лечиќ…) која го освоила [[Македонска републичка кошаркарска лига|Првенството]] на [[СР Македонија|Македонија]] по 8-ми пат во 1961 година и дури во 1964 година се изборила за правото да членува повторно во елитната [[Прва југословенска кошаркарска лига|Прва сојузна лига]]. Во Првата сојузна југословенска кошаркарска лига, екипата на Работнички играла постојано од 1965 година до распаѓањето на [[Југославија]]. Од 1963 година до 1970 година за репрезентацијата на поранешна Југославија настапувале [[Јанко Луковски|Ј. Луковски]] и С. Андоновски, а во периодот од 1970 до 1977 година: Боцевски, [[Драган Радосављевиќ|Радосављевиќ]], [[Благоја Георгиевски|Георгиевски]], Ковачевиќ и Радуловиќ, а воедно Благоја Георгиевски е еден од најистакнатите спортисти на Македонија и еден од ретките македонски спортисти кој ја носи највисоката спортска титула – заслужен спортист на поранешна Југославија. Во сезоната 1975-1976 година стигнал до полуфиналето на Европскиот Куп на Победниците на Куповите. Работнички ја поминал сезоната 1978/79 во Втората југословенска лига и тогаш станал првак, додека следната сезона, Работнички се вратил во Првата југословенска лига. Таа сезона 1979/80, шеф на стручниот штаб бил [[Лазар Лечиќ]], а главен тренер бил [[Александар Књазев]]. [[Капитен]] на екипата бил [[Јанко Луковски]]. Останати играчи биле [[Благоја Георгиевски]], Стеван Гешовски, Делчо Станинов<ref>{{cite AV media |people= |last= |first= |date=1979 |title=Prilog za KK Rabotnicki pred pocetok na sezonata 79/80 (1979) |trans-title= |url=https://www.youtube.com/watch?v=QeX5mS1Ub3c |format= |work= |type= |language= |location=[[Скопје]] |publisher=[[ТВ Скопје]], канал Skopsky Fandango на Youtube |time= |access-date=21 март 2025}}</ref> ===Под спонзорство на Годел=== По отцепувањето од [[Југославија]], дошло и до распаѓање на [[Прва југословенска кошаркарска лига|Првата]] и [[Втора југословенска кошаркарска лига|Втората југословенска кошаркарска лига]], а кошаркарските клубови од [[Македонија|Републиката]] своите натпревари ги продолжиле во рамките на самата Република. За државното [[Прва македонска кошаркарска лига|Првенство]] во 1992/93 од двете кошаркарски лиги – Исток и Запад, првите четири екипи од двете групи го обезбедиле учеството во Првата мак-партнер кошаркарска лига. Од оформувањето на Првата лига (1992) па сè до 2000 година, клубот настапувал како Годел Работнички, под покровителство на кожарското [[претпријатие]] "Годел", клубот освоил седум Првенствени титули во 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, како и три [[Куп на Македонија во кошарка|Куп]] титули во 1993, 1994, 1998 година. Во сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 1999/00|1999/00]], за првпат откога постоела македонската [[Прва македонска кошаркарска лига|Прва лига]], тимот не освоил титула, бидејќи во финалето загубил од [[гостивар]]ски [[КК Гостивар|Никол Ферт]], урнувајќи го митот за непобедливиот "џин". ===Ерата на Фершпед=== Во сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 2000/01|2000/01]], Работнички бил без генерален спонзор, но тоа не го спречило да го освои [[Прва македонска кошаркарска лига|Првенството]]. За [[Прва македонска кошаркарска лига 2001/02|следната сезона]], како нов спонзор на клубот дошол „[[Фершпед]]“. Истата сезона, Фершпед Работнички повторно го освоил Првенството, во финалето против [[КК Куманово|Куманово]]. Во сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 2002/03|2002/03]], Фершпед Работнички во лигашкото финале го победил [[КК Струмица 2005|Поло Трејд]], додека во [[Куп на Македонија во кошарка 2003|Купот 2003]] го победил [[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]]. Во сезоната 2003/04, Фершпед повторно ја освоил двојната круна, против МЗТ во [[Прва македонска кошаркарска лига 2003/04|Првенството]], и против [[КК Неметали Огражден|Неметали Огражден]] во [[Куп на Македонија во кошарка 2004|Купот]]. Во истата сезона, во Јужната конференција на ФИБА Европа Купот, Работнички станал вицепрвак. Сезоните [[Прва македонска кошаркарска лига 2004/05|2004/05]] и [[Прва македонска кошаркарска лига 2005/06|2005/06]], минале во знак на соперништвото со [[КК Вардар|Вардар]]. За овие две сезони, двете екипи ги играле сите финалиња од Лигата и [[Куп на Македонија во кошарка|Купот]], сите во полза на Фершпед Работнички. Следната сезона во [[Прва македонска кошаркарска лига 2006/07|Лигата]], Работнички станал вицепрвак, губејќи во финалето од [[КК Струмица 2005|Струмица 2005]], додека во [[Куп на Македонија во кошарка 2007|Купот 2007]] стигнал до финалето. Клубот добил вајлд карта за учество во [[АБА лига|Јадранската лига]] за сезоната 2007/08, но подоцна го откажал учеството.<ref>[http://star.vest.com.mk/default.asp?id=133071&idg=7&idb=2029&rubrika=Sport Фершпед Работнички ќе игра во Јадранска лига]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} vest.com.mk 24 март 2007</ref> Во сезоната 2007/08, Работнички стигнал до полуфиналето во [[Прва македонска кошаркарска лига 2007/08|Првенството]] и [[Куп на Македонија во кошарка 2008|Купот]]. Во сезоната 2008/09, Фершпед Работнички го освоил домашното [[Прва македонска кошаркарска лига 2008/09|Првенство]], во [[2008/09 БИБЛ сезона|Балканската лига]] станал вицепрвак, додека во [[Куп на Македонија во кошарка 2009|Купот]] стигнал до полуфиналето. ===Доскорешни сезони=== Од сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 2009/10|2009/10]], Работнички останал без генерален спонзор. Во домашното [[Прва македонска кошаркарска лига|Првенство]] завршил на шестото место во Супер лигата, а во [[Куп на Македонија во кошарка 2010|Купот 2010]] до четвртфиналето. Во [[2009/10 БИБЛ сезона|Балканската лига]] опстоил само до првата фаза на натпреварувањето. Во сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 2010/11|2010/2011]], нов генерален спонзор на клубот бил "КУБУС", при што бил освоен [[Куп на Македонија во кошарка 2011|Купот 2011]], додека во Првенството било освоено второто место, но по две сезони, спонзорот си заминал. Од сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 2011/12|2011/2012]], главен спонзор на клубот е [[Општина Центар]] и за сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 2012/13|2012/2013]], кошаркарскиот клуб Работнички се трансформирал во [[Акционерско друштво]].<ref>[http://ams.gov.mk/odnosi-so-javnosta/soopstenija/94-registar-ad-sportski-profesionalni-klubovi Регистар на професионални спортски клубови трансформирани во акционерски друштва] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140729162711/http://www.ams.gov.mk/odnosi-so-javnosta/soopstenija/94-registar-ad-sportski-profesionalni-klubovi |date=2014-07-29 }} ams.gov.mk 17 септември 2012</ref> Во сезоната [[Прва македонска кошаркарска лига 2013/14|2013/14]], Работнички го освоил второто место во Првенството. За следната сезона, Работнички го освоил [[Куп на Македонија во кошарка 2015|Купот на Македонија 2015]]. Во Првенството [[Прва македонска кошаркарска лига 2014/15|2014/2015]], Работнички бил елиминиран во полуфиналето од [[КК Куманово|Куманово 2009]].<ref>[http://ekipa.mk/kumanovo-go-sredi-rabotnichki-sleden-e-mzt-skopje/ Работнички на колена, Куманово е во финалето!] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150525231559/http://ekipa.mk/kumanovo-go-sredi-rabotnichki-sleden-e-mzt-skopje/ |date=2015-05-25 }} ekipa.mk 24 мај 2015</ref><ref>[http://sportmedia.mk/tsentartsi-izgorea-kumanovo-go-zgazi-rabotnichki-i-se-izbori-za-vtora-shansa-za-prva-titula-foto/#1 Центарци „изгореа“: Куманово го „згази“ Работнички и се избори за втора шанса за прва титула!] sportmedia.mk 24 мај 2015</ref> Во 2015 година, Работнички се натпреварувал во обновениот [[Суперкуп на Македонија во кошарка|Суперкуп]], станувајќи вицепрвак во тоа [[Суперкуп на Македонија во кошарка 2015|издание]]. Истата сезона стигнал до четврфиналето во [[Прва македонска кошаркарска лига 2015/16|Првенството]] и [[Куп на Македонија во кошарка 2015|Купот]]. Работнички сезоната 2016/17, стигнал до полуфиналето во [[Куп на Македонија во кошарка 2017|Купот 2017]] и [[Прва македонска кошаркарска лига 2016/17|Првенството]]. Во сезоната 2017/18, Работнички бил вицепрвак во [[Куп на Македонија во кошарка 2018|Купот 2018]], додека во [[Прва македонска кошаркарска лига 2017/18|Првенството]], по пауза од девет години, Работнички повторно бил првак. Клубот станал првиот клуб кој стигнал до десеттата титула во Купот, откако го освоил [[Куп на Македонија во кошарка 2019|изданието 2019]]. Подоцна во јуни, Работнички бил поразен во финалето на [[Прва македонска кошаркарска лига 2018/19|Првенството]]. ==Повлечени броеви== Поради смртта на [[Благоја Георгиевски]], играч на Работнички од 1968 до 1984 година и синоним на македонската кошарка во времето на [[СФРЈ|СФР Југославија]], Работнички го повлекол број 13 од употреба во клупските дресови.<ref>{{наведени вести |title=Во чест на Буштур, Работнички го повлекува дресот со број 13 |url=https://sportmedia.mk/2020/01/31/%d0%b2%d0%be-%d1%87%d0%b5%d1%81%d1%82-%d0%bd%d0%b0-%d0%b1%d1%83%d1%88%d1%82%d1%83%d1%80-%d1%80%d0%b0%d0%b1%d0%be%d1%82%d0%bd%d0%b8%d1%87%d0%ba%d0%b8-%d0%b3%d0%be-%d0%bf%d0%be%d0%b2%d0%bb%d0%b5%d0%ba/ |accessdate=1 февруари 2020 |publisher=sportmedia.mk преку web.archive.org |date=31 јануари 2020 |archive-date=2020-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131234727/https://sportmedia.mk/2020/01/31/%d0%b2%d0%be-%d1%87%d0%b5%d1%81%d1%82-%d0%bd%d0%b0-%d0%b1%d1%83%d1%88%d1%82%d1%83%d1%80-%d1%80%d0%b0%d0%b1%d0%be%d1%82%d0%bd%d0%b8%d1%87%d0%ba%d0%b8-%d0%b3%d0%be-%d0%bf%d0%be%d0%b2%d0%bb%d0%b5%d0%ba/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==Постигнувања== *[[Прва македонска кошаркарска лига]] (15): 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2009, 2018 *[[Куп на Македонија во кошарка|Куп на Македонија]] (10): 1993, 1994, 1998, 2003, 2004, 2005, 2006, 2011, 2015, 2019 *[[Суперкуп на Македонија во кошарка|Суперкуп на Македонија]] (2): 2001, 2011 *Прва Б југословенска кошаркарска лига (2): 1985, 1991 *[[БИБЛ|БИБЛ лига]]: вицепрвак 2009 *Куп на победниците на куповите: полуфинале 1976 *ФИБА Еврокуп Челенџ - Јужна Конференција: вицепрвак 2004 == Сезона 2020/2021 == {{Главна|КК Работнички сезона 2020/21}} Составот на Работнички за сезоната 2020/2021 {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" width="930px" align:text="center" |----- ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| број ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| име ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| висина<br />(см) ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| позиција ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| години ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| националност ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| пристигнал <br />во (година) ! style="background-color:red; color:white;" align="center"| претходен клуб |- |align="center"|11||[[Кирил Николовски]] ([[Капитен|к.]])||align="center"|210||align="center"|[[Крилен центар (кошарка)|Крилен центар]]<br />/ [[Центар (кошарка)|Центар]]||align="center"|32||{{МКД}}|| align="center"|2017 ||[[КК Карпош Соколи|Карпош Соколи]] |- |align="center"|15||[[Љубомир Младеновски]]||align="center"|207||align="center"|[[Центар (кошарка)|Центар]] ||align="center"|25||{{МКД}}|| align="center"|2019 || [[КК МЗТ Скопје|МЗТ Аеродром]] |- |align="center"| ||[[Димитар Караџовски]] ||align="center"|190||align="center"|[[Бек (кошарка)|Бек]]||align="center"|36||{{МКД}}|| align="center"|2021 || [[КК Кожув|Кожув]] |- |align="center"|10||[[Марјан Младеновиќ]]||align="center"|180||align="center"|[[Организатор на игра|Разигрувач]]||align="center"|33||{{МКД}}|| align="center"|2020 || [[КК Куманово|Куманово 2009]] |- |align="center"|4||Петар Бошалески|| || ||align="center"|16||{{МКД}}|| align="center"|2020|| |- |align="center"| ||Филип Георгиевски|| || ||align="center"|17||{{МКД}}|| align="center"|2021|| |- |align="center"| ||Карло Блажевски|| || ||align="center"|17||{{МКД}}|| align="center"|2021|| |- |align="center"| ||Паоло Блажевски|| || ||align="center"|17||{{МКД}}|| align="center"|2021|| |- |align="center"| ||Горазд Величковски|| || ||align="center"|17||{{МКД}}|| align="center"|2021|| |- |align="center"|25||[[Виктор Ефремовски]] ([[Капитен|зам. к.]])||align="center"|191 ||align="center"|[[Крило (кошарка)|Крило]]||align="center"|22||{{МКД}}|| align="center"|2015 || [[КК Вардар|Вардар]] |- |align="center"|14||Василиј Србиноски|| || ||align="center"|16||{{МКД}}|| align="center"|2020|| |- |align="center"|35||Андреј Шошкиќ|| || ||align="center"|16||{{МКД}}|| align="center"|2021|| |- |align="center"|23||Лука Јанкоски|| || ||align="center"|20||{{МКД}}|| align="center"|2021|| |- |align="center"|32||Дамиер Питс||align="center"|177||align="center"|[[Организатор на игра|Разигрувач]]||align="center"|31||{{САД}}|| align="center"|2020 || Шопрон {{знамеикона|УНГ}} |- |align="center"|24||Филип Бундовиќ||align="center"|206||align="center"|[[Центар (кошарка)|Центар]] /<br />[[Крилен центар (кошарка)|Крилен центар]]||align="center"|27|| {{ХРВ}} || align="center"|2021 ||Цибона {{знамеикона|ХРВ}} |- |align="center"|9||Мирко Мулалиќ||align="center"|194||align="center"|[[Бек (кошарка)|Бек]]||align="center"|33||{{СЛО}}|| align="center"|2021 || Цедевита Олимпија {{знамеикона|СЛО}} |- |align="center"|0||Рајнер Торнтон||align="center"|201||align="center"|[[Бек (кошарка)|Бек]] /<br />[[Крилен центар (кошарка)|Крилен центар]]||align="center"|23|| {{САД}} || align="center"|2021 ||Мемфис Хасл {{знамеикона|САД}} |- |align="center"|7||Иван Аска||align="center"|201||align="center"|[[Крилен центар (кошарка)|Крилен центар]]||align="center"|30|| {{VIR}} || align="center"|2021 || Хапоел Хевел {{знамеикона|ИЗР}} |-} {{col-end}} Извор: [https://kfsm.mk/codeframe/view/page/players?team=%D0%A0%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%20%D0%B0%D0%B4&gender=male&category=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D1%80%D0%B8&competition=%D0%9F%D1%80%D0%B2%D0%B0%20%D0%9B%D0%B8%D0%B3%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B8 Кошаркарска федерација на Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201104095020/https://kfsm.mk/codeframe/view/page/players?team=%D0%A0%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8%20%D0%B0%D0%B4&gender=male&category=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D1%80%D0%B8&competition=%D0%9F%D1%80%D0%B2%D0%B0%20%D0%9B%D0%B8%D0%B3%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B8 |date=2020-11-04 }} [http://basketball.eurobasket.com/team/FYR-Macedonia/KK-Rabotnicki-AD-Skopje/616?page=1 eurobasket.com] ==Меѓународни натпреварувања== {{Главна|КК Работнички во меѓународните натпреварувања}} {{col-begin}} {{col-2}} {| class=wikitable style="text-align:center" !width=15|Сезона !Натпреварување !width=20|Достигнување !width=20|Поб !width=20|Пор |- |1973 ||ФИБА Корач Куп || Групна фаза¹ || 0 || 0 |- |1975/76 ||ФИБА Европски Куп на<br />Победниците на Куповите || Полуфинале || 4 || 4 |- |1993/94 ||ФИБА Европска Лига || Шестнаестинафинале || 2 || 2 |- |1993/94 ||ФИБА Европски Куп || Групна фаза || 2 || 8 |- |1994/95 ||ФИБА Европска Лига || Прва рунда || 1 || 1 |- |1995/96 ||ФИБА Европска Лига || Прва рунда || 1 || 1 |- |1996/97 ||ФИБА ЕвроКуп || Групна фаза || 1 || 9 |- |1997/98 ||ФИБА ЕвроКуп || Групна фаза || 0 || 10 |- |1999/00 ||ФИБА Сапорта Куп || Групна фаза || 1 || 9 |- |2000/01 ||ФИБА Корач Куп || Прва рунда || 0 || 2² |- |2002/03 ||ФИБА Европа Куп на Шампиони<br />(Јужна Конференција) || Групна фаза || 1 || 9 |- |2003/04 ||ФИБА Европа Куп<br />(Јужна Конференција) || Вицепрвак || 5 || 3 |- |2004/05 ||ФИБА Европа Лига || Групна фаза || 2 || 10 |- |[[2008/09 БИБЛ сезона|2008/09]] ||[[БИБЛ|Балканска Лига]] || Вицепрвак || 7 || 5 |- |[[2009/10 БИБЛ сезона|2009/10]] ||[[БИБЛ|Балканска Лига]] || Групна фаза || 1 || 7 |- |2017/18 ||ФИБА Европа Куп || Прва ква. рунда || 0 || 2 |} {{col-2}} {| class=wikitable style="text-align:center" !Натпреварување !width=20|Сез !width=20|Нат !width=20|Поб !width=20|Пор |- |Европска Лига / '''Евролига''' || 3 || 8 || 4 || 4 |- |''Европски КПК / Европски Куп'' /<br />''ЕвроКуп / Сапорта Куп'' || 5 || 48 || 8 || 40 |- |''Европа Лига'' / ''ЕвроЧеленџ'' || 1 || 12 || 2 || 10 |- |'''Европа Куп''' || 1 || 2 || 0 || 2 |- |''Корач Куп'' || 2¹ || 2 || 0 || 2² |- |''Европа Куп на Шампиони'' /<br />''Европа Куп'' || 2 || 18 || 6 || 12 |- |'''[[БИБЛ|Балканска Лига]]''' || 2 || 20 || 8 || 12 |} ¹<small> Работнички првично бил избран во групата, но потоа се повлекол од натпреварувањето.</small> ²<small> Реванш натпреварот завршил со резултат од 70:70. Немало потреба да се потреба да се игра продолжение бидејќи вкупниот резултат од двата натпревари одел во полза на противникот на Работнички.</small> *<small> Со задебелените букви се постоечките натпреварувања.</small> *<small> Со косите букви се непостоечките натпреварувања.</small> {{col-end}} ==Поважни кошаркарски имиња== {{col-begin}} {{col-3}} *{{знамеикона|МКД}} [[Делчо Станинов]] * {{знамеикона|МКД}} [[Перо Антиќ]] * {{знамеикона|МКД}} [[Перо Блажевски]] * {{знамеикона|МКД}} Горан Веселиновски * {{знамеикона|МКД}} Влатко Владичевски * {{знамеикона|МКД}} [[Благоја Георгиевски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Тодор Гечевски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Златко Гоцевски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Јорданчо Давитков]] * {{знамеикона|МКД}} Горан Димитријевиќ * {{знамеикона|МКД}} Александар Димитровски * {{знамеикона|МКД}} [[Ивица Димчевски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Марин Докузовски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Марјан Ѓуров]] * {{знамеикона|МКД}} [[Стојан Ѓуроски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Владо Илиевски]] * {{знамеикона|МКД}}{{знамеикона|АВС}} Благој Јанев * {{знамеикона|МКД}} [[Марјан Јанески]] * {{знамеикона|МКД}} Александар Књазев * {{знамеикона|МКД}} Ѓорѓи Књазев * {{знамеикона|МКД}} [[Бојан Крстевски]] * {{знамеикона|МКД}} Лазар Лечиќ * {{знамеикона|МКД}} Никола Матовски * {{знамеикона|МКД}} Славко Матовски * {{знамеикона|МКД}} [[Димитар Мираковски]] {{col-3}} * {{знамеикона|МКД}} [[Игор Михајловски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Петар Наумоски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Кирил Николовски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Јане Петровски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Емил Рајковиќ]] * {{знамеикона|МКД}} [[Горан Самарџиев]] * {{знамеикона|МКД}}{{знамеикона|СРБ}} [[Тони Симиќ]] * {{знамеикона|МКД}} [[Марко Симоновски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Дарко Соколов]] * {{знамеикона|МКД}} [[Марјан Србиновски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Врбица Стефанов]] * {{знамеикона|МКД}} [[Ристе Стефанов]] * {{знамеикона|МКД}} [[Огнен Стојановски]] * {{знамеикона|МКД}} [[Диме Тасовски]] * {{знамеикона|МКД}}{{знамеикона|БиХ}} Енес Хаџибулиќ * {{знамеикона|МКД}} [[Ѓорѓи Чековски]] * {{знамеикона|САД}} Морис Блендинг * {{знамеикона|САД}} Гери Вер * {{знамеикона|САД}} Антонио Вичи * {{знамеикона|САД}} Маркус Гинјард * {{знамеикона|САД}} Лемир Голдваер * {{знамеикона|САД}} Брендон Кол * {{знамеикона|САД}} Вилијам Колмен * {{знамеикона|САД}} Пол Колбертсон * {{знамеикона|САД}} Расел Робинсон * {{знамеикона|САД}} Рони Рос * {{знамеикона|САД}} Кашиф Хамид * {{знамеикона|САД}} Вернанд Холинс * {{знамеикона|САД}} Џон Шарпер {{col-3}} * {{знамеикона|КАН}} Николас Вигинс * {{знамеикона|ЈУГ}}{{знамеикона|СРБ}} [[Драган Радосављевиќ]] * {{знамеикона|Црна Гора}} Игор Бијелиќ * {{знамеикона|СРБ}} Срѓан Божиќ * {{знамеикона|СРБ}} Немања Јелесијевиќ * {{знамеикона|СРБ}} Ѓорѓе Јовановиќ * {{знамеикона|СРБ}} Предраг Јоксимовиќ * {{знамеикона|СРБ}} Душан Кнежевиќ * {{знамеикона|СРБ}} Ненад Мишановиќ * {{знамеикона|СРБ}} Лука Павичевиќ * {{знамеикона|СРБ}} Миљан Павковиќ * {{знамеикона|СРБ}} Милош Павловиќ * {{знамеикона|СРБ}} [[Владимир Филиповиќ]] * {{знамеикона|СРБ}} Филип Шунтурлиќ * {{знамеикона|БиХ}}{{знамеикона|СРБ}} Горан Икониќ * {{знамеикона|БиХ}}{{знамеикона|СРБ}} Милан Милошевиќ * {{знамеикона|БиХ}}{{знамеикона|ХРВ}} Бариша Красиќ * {{знамеикона|БУГ}} Чавдар Костов * {{знамеикона|ШВЕ}} Руди Мбемба * {{знамеикона|ТУР}} Бора Пачун {{col-end}} <small>Извор:[http://basketball.eurobasket.com/team/FYR-Macedonia/KK_Rabotnicki_AD_Skopje/616?Page=4 eurobasket.com]</small> == Поврзано == * [[Прва македонска кошаркарска лига]] * [[Куп на Македонија во кошарка|Куп на Македонија]] * [[Суперкуп на Македонија во кошарка|Суперкуп на Македонија]] * [[Македонска кошаркарска федерација]] * [[Спорт во Скопје]] * [[Кошарка во Македонија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://kkrabotnicki.mk/index.php Мрежно место на КК Работнички] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916195011/http://www.kkrabotnicki.mk/index.php |date=2015-09-16 }} * [http://www.eurobasket.com/team.asp?Cntry=MKD&Team=616 Профил на КК Работнички на eurobasket.com] * [http://www.basketball.org.mk/?ItemID=74C68197EFB3DA40A1E596F4A38E4CB0 Профил на КК Работнички на страницата на КФМ] {{Кошаркарска прва лига 2019/2020}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Работнички}} [[Категорија:КК Работнички| ]] pdfmke0figj6d4uxcwk2l866abk8zhb 14 48321 5537097 3614116 2026-04-10T09:37:57Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537097 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Филипини]]те | новникулец = Филипини-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Филипинци | родителска = Никулци за Филипините }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Филипинци |<code>{{tl|Филипини-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Филипинци|Никулци за Филипинци]] |- | style="padding-left:3ex" |Филипински глумци |<code>{{tl|Филипини-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Филипините|Никулци за глумци од Филипините]] |- | style="padding-left:3ex" |Филипински музичари |<code>{{tl|Филипини-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за филипински музичари|Никулци за филипински музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Филипински писатели |<code>{{tl|Филипини-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за филипински писатели|Никулци за филипински писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Филипински политичари |<code>{{tl|Филипини-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за филипински политичари|Никулци за филипински политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Филипински спортисти |<code>{{tl|Филипини-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за филипински спортисти|Никулци за филипински спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Филипините|Филипинци]] [[Категорија:Никулци за биографии|Филипинци]] dz1udv1jltwxh8x1jvqqjk2edlp0rau 14 50369 5537098 3020252 2026-04-10T09:37:59Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537098 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Бразил]] | новникулец = Бразил-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Бразилци | родителска = Никулци за Бразил }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Бразилци |<code>{{tl|Бразил-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Бразилци|Никулци за Бразилци]] |- | style="padding-left:3ex" |Бразилски глумци |<code>{{tl|Бразил-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Бразил|Никулци за глумци од Бразил]] |- | style="padding-left:3ex" |Бразилски музичари |<code>{{tl|Бразил-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бразилски музичари|Никулци за бразилски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Бразилски писатели |<code>{{tl|Бразил-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бразилски писатели|Никулци за бразилски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Бразилски политичари |<code>{{tl|Бразил-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бразилски политичари|Никулци за бразилски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Бразилски спортисти |<code>{{tl|Бразил-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за бразилски спортисти|Никулци за бразилски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци за Бразил|Бразилци]] [[Категорија:Никулци за Јужноамериканци|*Бразилци]] dwrd65ptxqilfayvr7mqin5t0asmjs3 14 51277 5537099 3020484 2026-04-10T09:38:01Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец 5537099 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Европа]] | новникулец = Европа-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Европејци | родителска = Никулци за луѓе по националност }} [[Категорија:Никулци за луѓе по националност| Европејци]] [[Категорија:Никулци за Европа| Европејци]] 27x16b1a0xbf1r4vsh5zus3zhl4nhas 14 51283 5537100 2940700 2026-04-10T09:38:02Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец 5537100 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Кариби]]те | новникулец = Кариби-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Луѓе од Карибите | родителска = Никулци за луѓе по националност }} [[Категорија:Никулци за Карибите|Луѓе]] [[Категорија:Никулци за луѓе по националност| Кариби]] dzk17zdr4y0g1r82dg2j6fn1h21wztj 14 51285 5537101 3020487 2026-04-10T09:38:04Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец (2) 5537101 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Израел]] | новникулец = Израел-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Израелци | родителска = Никулци за Израел }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |Општо за Израелци |<code>{{tl|Израел-био-никулец}}</code></code> |[[:Категорија:Никулци за Израелци|Никулци за Израелци]] |- | style="padding-left:3ex" |Израелски глумци |<code>{{tl|Израел-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Израел|Никулци за глумци од Израел]] |- | style="padding-left:3ex" |Израелски музичари |<code>{{tl|Израел-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за израелски музичари|Никулци за израелски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Израелски научници |<code>{{tl|Израел-научник-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за израелски научници|Никулци за израелски научници]] |- | style="padding-left:3ex" |Израелски писатели |<code>{{tl|Израел-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за израелски писатели|Никулци за израелски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Израелски политичари |<code>{{tl|Израел-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за израелски политичари|Никулци за израелски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Израелски спортисти |<code>{{tl|Израел-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за израелски спортисти|Никулци за израелски спортисти]] |} {{Ризница-врска|People of Israel}} [[Категорија:Никулци за Израел|Израелци]] [[Категорија:Никулци за Азијци|*Израелци]] 2pvq1yyrlwchkmbgkot85iedsh22uzt 0 51313 5536635 5443796 2026-04-09T19:42:09Z Sashko1999 56966 5536635 wikitext text/x-wiki '''Туркиските''' или '''турански народи''' се голема етно-лингвистичка група на народи кои зборуваат јазици од туркиската јазична фамилија и потекнуваат од Централна Азија, со историски корени во регионот на Алтајските Планини, јужен Сибир и Монголија. Тие се рашириле низ Евроазија преку миграции, освојувања и културни размени, создавајќи империи и држави од Источна Азија до Европа и Блискиот Исток. Денес, туркиските народи бројат околу 170 милиони луѓе и живеат во земји како [[Турција]], [[Азербејџан]], [[Казахстан]], [[Узбекистан]], [[Киргистан]], [[Туркменистан]], како и во дијаспори во Русија, Кина, Европа и други региони. == Историја == === Потекло и прото-туркиски период (пред 3. век п.н.е.) === Туркиските народи потекнуваат од регионот на [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]], јужен [[Сибир]], [[Монголија]] и [[Тува]]. Пратуркискиот јазик, дел од алтајската јазична фамилија, најверојатно се развил во источна Монголија, во близина на прото-монголските и прото-тунгусните јазици. Според историчарот Петер Бенјамин Голден, прататковината на прото-туркиските народи може да се лоцира во јужен Алтај-Сајан или во регионот од Бајкалското Езеро до источна Монголија. Генетските студии укажуваат на мешавина од источни и западни евроазиски предци, со континуитет од скитските групи во Алтај. Раните туркиски групи, како Гекун и Ксинли, се појавуваат во кинеските записи околу 200 п.н.е. во рамките на конфедерацијата Ксионгну (Хуну), моќна номадска сила во Централна Азија. Ксионгну, под водачот Модун Чанју (209–174 п.н.е.), ги подјармиле околните племиња, вклучувајќи ги Динглинг, кои можеле да бидат прото-туркиски. Овие рани групи биле ловци-собирачи и земјоделци, но околу 2.200 п.н.е. усвоиле номадски пасторален начин на живот под влијание на иранските народи, што вклучувало одгледување коњи и стока. Една значајна студија од 2023 година за царицата Ашина (568–578 н.е.), член на кралското гоктуркиско семејство, покажала скоро целосно североисточно азиска предци, што ги побива тезите за западно-евроазиско потекло на Ашина кланот. Ова укажува дека туркиските народи имале длабоки корени во источна Азија, иако подоцна се ширеле западно. === Рани номадски конфедерации (3. век п.н.е. – 5. век н.е.) === Ксионгну (209 п.н.е. – 93 н.е.) биле првата голема степска сила со можни туркиски елементи. Нивната конфедерација, со центар во Монголија, вклучувала различни племиња, а некои научници сметаат дека дел од нив зборувале прото-туркиски јазици. Ксионгну биле во постојан конфликт со кинеската династија Хан, а нивните натписи може да бидат претходници на орхонскиот туркиски скрипт. По распадот на Ксионгну во 1. век н.е., дел од нивните племиња мигрирале западно, влијаејќи врз формирањето на Хуните во Европа, иако врската меѓу Хуните и туркиските народи останува спорна. Во 4.–5. век, Тиеле (Гаоше, "Високи Коли") се појавуваат во кинеските записи, можни наследници на Динглинг или Ксионгну. Ашина кланот, кој подоцна ги предводел Гоктурците, бил дел од Тиеле. Овие групи биле ковачи и номади, живеејќи во регионите на Алтај и Монголија. Климатските промени, како сушите, и притисокот од соседните империи, како кинеската династија Веи, ги поттикнале миграциите кон запад. === Ѓоктуркски ханат (5.–8. век) === {{Asia 576 CE|right|Првиот туркиски ханат при својата најголема распространетост, во 576 година, со соседните ентитети.<ref>{{cite book |last1=Haug |first1=Robert |title=The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia |date=27 June 2019 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-78831-722-1|page=65 |url=https://books.google.com/books?id=K_2ZDwAAQBAJ&pg=PT99 |language=en|quote="The collapse of the Hephthalite domains made neighbours of the Türk Khāqānate and the Sasanian Empire, both sharing a border that ran the length of the River Oxus. Further Turkish expansion to the west and around the Caspian Sea saw them dominate the western steppes and its people and extend this frontier down to the Caucasus where they also shared a border with the Sasanians. Khusrow is noted at the time for improving the fortifications on either side of the Caspian, Bāb al-Abwāb at Derbent and the Great Wall of Gorgān."}}</ref>||Map of the First Turkic Khaganate.png}} Првото експлицитно споменување на "''Турк''" се појавува во кинеската Книга на Џоу (540-ти години н.е.), кога Турците барале трговски врски со Кина. Во 552 н.е., Ашина кланот, предводен од Буман (Туман Ил-Каган), го основал [[Прв туркиски ханат|Првиот туркиски ханат]] по победата над Руранската конфедерација. Каганатот брзо се проширил од Монголија до Каспиското Море, контролирајќи го Патот на Свилата и посредувајќи меѓу Кина, Сасанидска Персија и Византија. Во 581–603 н.е., Ханатот се поделил на Источен (со центар во Монголија) и [[Западнотуркиски ханат|Западен]] (во денешен Казахстан) поради внатрешни конфликти и кинески интервенции. Источните Турци биле поразени од династијата Танг во 630 н.е., но во 682 н.е. го обновиле Вториот Туркиски Каганат под Илтериш хан. Овој каганат бил културно и политички значаен, оставајќи ги [[Орхонски натписи]] (8 век), напишани на старотуркиски јазик со орхонско писмо, кои се први пишани траги на туркиските јазици. Клучни фигури вклучуваат Билге хан (716–734 н.е.) и неговиот брат Кул Тегин, чии споменици во долината Орхон даваат увид во туркиската политика, религија и воените традиции. Религијата на Ѓоктурците била синкретичка, комбинирајќи анимизам, шаманизам и [[тенгризам]] (обожување на богот на небото, Тенгри), со подоцнежни будистички влијанија. Во 744 н.е., Ујгурите, со поддршка од Кинезите, го собориле Вториот Каганат, формирајќи го Ујгурскиот Каганат. === Ујгурски ханат и други наследни држави (8 –10 век) === '''[[Ујгурски ханат]] (744–840 н.е.)''': Ујгурите, предводени од Тенгри Богју Кхан, го направиле [[манихејство]]то државна религија во 763 н.е., што било уникатно за туркиските народи. По поразот од Киргизите во 840 н.е., Ујгурите мигрирале во источен Туркестан (денешен Синџјанг), каде основале кралства како Кочо и Ганџоу. Нивните пештери во Безеклик и Могао сведочат за будистичка уметност и писменост. Ујгурите развиле и староујгурски скрипт, влијаејќи врз монголската писменост. '''Други туркиски групи''': [[Огузи]]те (предци на модерните Турци, Азери и Туркмени) мигрирале кон Трансоксијана (денешен Узбекистан и Казахстан) во 8 – 10 век. [[Прабугари|Бугарите]] се населиле меѓу Каспиското и Црното Море, формирајќи ја [[Волшка Бугарија]] и [[Прво Бугарско Царство|Дунавска Бугарија]] во 7. век. Хазарите, туркиски народ во регионот на Кавказ, се преобратиле во јудаизам во 8.–9. век, создавајќи моќна држава до 10. век. [[Печенези]], [[Кумани]] и [[Кипчаци]], исто така, се населиле во евроазиските степи, влијаејќи врз средновековна Европа. Миграциите биле поттикнати од климатски промени, монголски притисоци и економски можности по [[Пат на свилата|Патот на свилата]]. === Исламски период и средновековни империи (10.–15. век) === Исламот влегол во контакт со туркиските народи во 642 н.е. по арапските освојувања на Централна Азија. Битката кај Талас (751 н.е.) била пресвртна, каде туркиските племиња се сојузиле со [[Абасиди]]те против кинеската династија Танг, означувајќи почеток на масовно прифаќање на исламот. * '''Кара-Ханидски Ханат (840–1212)''': Првата исламска туркиска држава, основана во Централна Азија, го ширела исламот меѓу туркиските племиња. Махмуд ал-Кашгари го напишал „Диван Лугат ал-Турк“ (11. век), прв речник на туркиските јазици. * '''Газнавиди (977–1186)''': Туркиска династија во Авганистан и Индија, позната по воените походи и покровителство на персиската книжевност. * '''[[Селџучко Царство|Селџучка Империја]] (1037–1194)''': Огузите Селџуци, предводени од Тогрул Бег, ја освоиле Персија и голем дел од Блискиот Исток. Победата во Битката кај Манцикерт (1071) против Византијците отворила пат за туркиската колонизација на Анатолија. * '''[[Тимуриди|Тимуридска Империја]] (1370–1507)''': Основана од Тимур ([[Тамерлан]]), турко-монголски војсководец, оваа империја била културен и воен врв, со центар во Самарканд. * '''[[Османлиско Царство]] (1299–1922)''': Основана од [[Осман I]], таа станала една од најмоќните империи, освојувајќи го [[Пад на Цариград (1453)|Константинопол]] во 1453 под [[Мехмед II Освојувачот]]. Империјата владеела со Блискиот Исток, Балканот и Северна Африка. Религијата играла клучна улога: додека повеќето туркиски народи го прифатиле исламот, некои, како Чувашите и Гагаузите, се преобратиле во христијанство, а Ујгурите задржале будизам. === Модерна историја (16. век – денес) === Во 16–19 век, туркиските народи биле под влијание на три големи империи: [[Османлиско Царство|Османлиската]], [[Руска Империја|Руската]] и [[Чјинг (династија)|Кинеската]]. Османлиите ги интегрирале туркиските групи во Балканот и Блискиот Исток, додека Русија ги колонизирала Казанскиот Ханат (1552) и други туркиски региони. Во Кина, Ујгурите во Синџјанг биле под контрола на династијата Чјинг. По Првата светска војна и распадот на Османлиското Царство, [[Мустафа Кемал Ататурк]] ја основал Република Турција во 1923, воведувајќи секуларни реформи и модерен национализам. Во Советскиот Сојуз, туркиските народи (Казаци, Узбеци, Киргизи) добиле автономни републики, но претрпеле репресии, вклучувајќи депортации за време на Сталин. По распадот на СССР во 1991, се формирале независни држави: Казахстан, Киргистан, Узбекистан, Туркменистан и Азербејџан. == Религија == === Раната туркиска митологија === Раната туркиска митологија е систем од верувања тесно поврзан со [[Тенгризам|тенгризмот]] – античка религија базирана на обожување на природата, анимизам и шаманизам. Централна фигура е Тенгри, богот на синото небо и творец на светот, кој симболизира хармонија со универзумот. === Конверзии === ==== Будизам ==== Најпознат пример за туркиски народ кој го прифатил будизмот се Ујгурите. Во 8 век, Ујгурите, кои формирале моќна држава во денешна Западна Кина и Монголија, го прифатиле будизмот како официјална религија, откако го напуштиле традиционалното тенгријанство. Ујгурските будисти одиграле клучна улога во преводот на будистичките текстови на кинески и други јазици, при што монаси како Ан Шигао и Локакшема биле меѓу првите преведувачи на будистичките списи. Ујгурската култура интегрирала будистички манастири, уметност и литература, особено во регионот на Таримскиот басен, каде се пронајдени будистички стенописи. ==== Ислам ==== Туркиските народи (Ѓоктурци, Ујгури, Караханиди) првпат се среќаваат со [[ислам]]от преку трговија и воени контакти со арапските калифати во Централна Азија (Трансоксијана). Караханидскиот ханат во 10 век бил првиот туркиски народ што масовно го прифатил исламот, особено по 960 година, кога Сатук Богра хан се преобратил. Оваа конверзија била доброволна, често преку суфиски мисионери. Селџуците, Огузите и други туркиски групи го ширеле исламот во Анадолија, Персија и Индија. Суфизмот, со својата мистична и флексибилна природа, бил клучен за привлекување на номадските Турци, бидејќи се вклопувал со нивните шаманистички традиции. По монголските инвазии (13. век), туркиските народи во Златната Орда и Чагатајскиот каганат постепено го прифаќале исламот. Османлиите (14.-20. век) го консолидирале сунитскиот ислам во Анадолија, додека шиизмот се ширел меѓу некои групи (како Азербејџанците). ==== Христијанство ==== Во првите векови од нашата ера, туркиските племиња во Централна Азија, како Ујгурите, Хазарите и другите, биле изложени на христијанството преку трговските патишта, особено патот на свилата. Источните цркви, како Несторијанската црква (Црква на Истокот), имале значајно присуство во регионот. Несторијанското христијанство се ширело меѓу некои туркиски групи, особено кај Ујгурите, во периодот од 7-ми до 13-ти век. [[Хазари]]те, туркиски народ во регионот на Кавказот и Каспиското Море, исто така имале контакт со христијанството. Иако дел од нивната елита подоцна го прифатила [[Јудаизам|јудаизмот]] (околу 8-ми век), христијански мисионери од Византија се обидувале да ги покрстат. Браќата [[Свети Кирил и Методиј|Кирил и Методиј]], познати по нивната мисионерска работа меѓу Словените, исто така биле активни во регионот на Хазарите, што укажува на византиски напори за христијанизација. Денес, доминантно христијански туркиски народи се [[Гагаузи]]те и [[Чуваши]]те. Гагаузите, кои живеат главно во Гагаузија (Молдавија), се православни христијани и ја задржале својата вера под византиско влијание. Чувашите, во Република Чувашија (Русија), исто така се претежно православни, покрстени под руско влијание од 16-ти век. == Етнички групи == Турските народи се класифицирани врз основа на нивните јазици во четири главни гранки: југозападни (огуски), северозападни (кипчачки), југоисточни и североисточни. Дополнително, чувашкиот и халаџскиот јазик формираат посебни гранки. Овие гранки се понатаму поделени во групи врз основа на специфични јазични и географски карактеристики. [[Податотека:Turkic Languages distribution map.png|центар|мини|469x469пкс|Распространетост на разните туркиски народи во светот.]] {{columns-start|num=4}} '''Огуска (југозападна) група''' * [[Турци]] * [[Азери]] * [[Туркмени]] * [[Кашкајци]] * [[Гагаузи]] {{column}} '''Кипчачка (северозападна) група''' * [[Волшки Татари]] * [[Башкири]] * Кавкаски Татари ** [[Кумици]] ** [[Кримски Татари]] ** [[Ногајци]] * [[Казаци]] * [[Киргизи]] {{column}} '''Карлучка (југоисточна) група''' * [[Узбеци]] * [[Ујгури]] '''Огурска група''' * [[Чуваши]] {{column}} '''Сибирска (североисточна) група''' * [[Јакути]] * [[Алтајци]] * [[Туванци]] * [[Хакази]] '''Халачка група''' * [[Халаџи]] {{columns-end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Кина]] 4n6bqdlno0ykugccsntk1pfg0v5nppd 5536639 5536635 2026-04-09T19:43:25Z Sashko1999 56966 5536639 wikitext text/x-wiki '''Туркиските''' или '''турански народи''' се голема етно-лингвистичка група на народи кои зборуваат јазици од туркиската јазична фамилија и потекнуваат од Централна Азија, со историски корени во регионот на Алтајските Планини, јужен Сибир и Монголија. Тие се рашириле низ Евроазија преку миграции, освојувања и културни размени, создавајќи империи и држави од Источна Азија до Европа и Блискиот Исток. Денес, туркиските народи бројат околу 170 милиони луѓе и живеат во земји како [[Турција]], [[Азербејџан]], [[Казахстан]], [[Узбекистан]], [[Киргистан]], [[Туркменистан]], како и во дијаспори во Русија, Кина, Европа и други региони. == Историја == === Потекло и прото-туркиски период (пред 3. век п.н.е.) === Туркиските народи потекнуваат од регионот на [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]], јужен [[Сибир]], [[Монголија]] и [[Тува]]. Пратуркискиот јазик, дел од алтајската јазична фамилија, најверојатно се развил во источна Монголија, во близина на прото-монголските и прото-тунгусните јазици. Според историчарот Петер Бенјамин Голден, прататковината на прото-туркиските народи може да се лоцира во јужен Алтај-Сајан или во регионот од Бајкалското Езеро до источна Монголија. Генетските студии укажуваат на мешавина од источни и западни евроазиски предци, со континуитет од скитските групи во Алтај. Раните туркиски групи, како Гекун и Ксинли, се појавуваат во кинеските записи околу 200 п.н.е. во рамките на конфедерацијата Ксионгну (Хуну), моќна номадска сила во Централна Азија. Ксионгну, под водачот Модун Чанју (209–174 п.н.е.), ги подјармиле околните племиња, вклучувајќи ги Динглинг, кои можеле да бидат прото-туркиски. Овие рани групи биле ловци-собирачи и земјоделци, но околу 2.200 п.н.е. усвоиле номадски пасторален начин на живот под влијание на иранските народи, што вклучувало одгледување коњи и стока. Една значајна студија од 2023 година за царицата Ашина (568–578 н.е.), член на кралското гоктуркиско семејство, покажала скоро целосно североисточно азиска предци, што ги побива тезите за западно-евроазиско потекло на Ашина кланот. Ова укажува дека туркиските народи имале длабоки корени во источна Азија, иако подоцна се ширеле западно. === Рани номадски конфедерации (3. век п.н.е. – 5. век н.е.) === Ксионгну (209 п.н.е. – 93 н.е.) биле првата голема степска сила со можни туркиски елементи. Нивната конфедерација, со центар во Монголија, вклучувала различни племиња, а некои научници сметаат дека дел од нив зборувале прото-туркиски јазици. Ксионгну биле во постојан конфликт со кинеската династија Хан, а нивните натписи може да бидат претходници на орхонскиот туркиски скрипт. По распадот на Ксионгну во 1. век н.е., дел од нивните племиња мигрирале западно, влијаејќи врз формирањето на Хуните во Европа, иако врската меѓу Хуните и туркиските народи останува спорна. Во 4.–5. век, Тиеле (Гаоше, "Високи Коли") се појавуваат во кинеските записи, можни наследници на Динглинг или Ксионгну. Ашина кланот, кој подоцна ги предводел Гоктуркијците, бил дел од Тиеле. Овие групи биле ковачи и номади, живеејќи во регионите на Алтај и Монголија. Климатските промени, како сушите, и притисокот од соседните империи, како кинеската династија Веи, ги поттикнале миграциите кон запад. === Ѓоктуркски ханат (5.–8. век) === {{Asia 576 CE|right|Првиот туркиски ханат при својата најголема распространетост, во 576 година, со соседните ентитети.<ref>{{cite book |last1=Haug |first1=Robert |title=The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia |date=27 June 2019 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-78831-722-1|page=65 |url=https://books.google.com/books?id=K_2ZDwAAQBAJ&pg=PT99 |language=en|quote="The collapse of the Hephthalite domains made neighbours of the Türk Khāqānate and the Sasanian Empire, both sharing a border that ran the length of the River Oxus. Further Turkish expansion to the west and around the Caspian Sea saw them dominate the western steppes and its people and extend this frontier down to the Caucasus where they also shared a border with the Sasanians. Khusrow is noted at the time for improving the fortifications on either side of the Caspian, Bāb al-Abwāb at Derbent and the Great Wall of Gorgān."}}</ref>||Map of the First Turkic Khaganate.png}} Првото експлицитно споменување на "''Турк''" се појавува во кинеската Книга на Џоу (540-ти години н.е.), кога Турците барале трговски врски со Кина. Во 552 н.е., Ашина кланот, предводен од Буман (Туман Ил-Каган), го основал [[Прв туркиски ханат|Првиот туркиски ханат]] по победата над Руранската конфедерација. Каганатот брзо се проширил од Монголија до Каспиското Море, контролирајќи го Патот на Свилата и посредувајќи меѓу Кина, Сасанидска Персија и Византија. Во 581–603 н.е., Ханатот се поделил на Источен (со центар во Монголија) и [[Западнотуркиски ханат|Западен]] (во денешен Казахстан) поради внатрешни конфликти и кинески интервенции. Источните Турци биле поразени од династијата Танг во 630 н.е., но во 682 н.е. го обновиле Вториот Туркиски Каганат под Илтериш хан. Овој каганат бил културно и политички значаен, оставајќи ги [[Орхонски натписи]] (8 век), напишани на старотуркиски јазик со орхонско писмо, кои се први пишани траги на туркиските јазици. Клучни фигури вклучуваат Билге хан (716–734 н.е.) и неговиот брат Кул Тегин, чии споменици во долината Орхон даваат увид во туркиската политика, религија и воените традиции. Религијата на Ѓоктурците била синкретичка, комбинирајќи анимизам, шаманизам и [[тенгризам]] (обожување на богот на небото, Тенгри), со подоцнежни будистички влијанија. Во 744 н.е., Ујгурите, со поддршка од Кинезите, го собориле Вториот Каганат, формирајќи го Ујгурскиот Каганат. === Ујгурски ханат и други наследни држави (8 –10 век) === '''[[Ујгурски ханат]] (744–840 н.е.)''': Ујгурите, предводени од Тенгри Богју Кхан, го направиле [[манихејство]]то државна религија во 763 н.е., што било уникатно за туркиските народи. По поразот од Киргизите во 840 н.е., Ујгурите мигрирале во источен Туркестан (денешен Синџјанг), каде основале кралства како Кочо и Ганџоу. Нивните пештери во Безеклик и Могао сведочат за будистичка уметност и писменост. Ујгурите развиле и староујгурски скрипт, влијаејќи врз монголската писменост. '''Други туркиски групи''': [[Огузи]]те (предци на модерните Турци, Азери и Туркмени) мигрирале кон Трансоксијана (денешен Узбекистан и Казахстан) во 8 – 10 век. [[Прабугари|Бугарите]] се населиле меѓу Каспиското и Црното Море, формирајќи ја [[Волшка Бугарија]] и [[Прво Бугарско Царство|Дунавска Бугарија]] во 7. век. Хазарите, туркиски народ во регионот на Кавказ, се преобратиле во јудаизам во 8.–9. век, создавајќи моќна држава до 10. век. [[Печенези]], [[Кумани]] и [[Кипчаци]], исто така, се населиле во евроазиските степи, влијаејќи врз средновековна Европа. Миграциите биле поттикнати од климатски промени, монголски притисоци и економски можности по [[Пат на свилата|Патот на свилата]]. === Исламски период и средновековни империи (10.–15. век) === Исламот влегол во контакт со туркиските народи во 642 н.е. по арапските освојувања на Централна Азија. Битката кај Талас (751 н.е.) била пресвртна, каде туркиските племиња се сојузиле со [[Абасиди]]те против кинеската династија Танг, означувајќи почеток на масовно прифаќање на исламот. * '''Кара-Ханидски Ханат (840–1212)''': Првата исламска туркиска држава, основана во Централна Азија, го ширела исламот меѓу туркиските племиња. Махмуд ал-Кашгари го напишал „Диван Лугат ал-Турк“ (11. век), прв речник на туркиските јазици. * '''Газнавиди (977–1186)''': Туркиска династија во Авганистан и Индија, позната по воените походи и покровителство на персиската книжевност. * '''[[Селџучко Царство|Селџучка Империја]] (1037–1194)''': Огузите Селџуци, предводени од Тогрул Бег, ја освоиле Персија и голем дел од Блискиот Исток. Победата во Битката кај Манцикерт (1071) против Византијците отворила пат за туркиската колонизација на Анатолија. * '''[[Тимуриди|Тимуридска Империја]] (1370–1507)''': Основана од Тимур ([[Тамерлан]]), турко-монголски војсководец, оваа империја била културен и воен врв, со центар во Самарканд. * '''[[Османлиско Царство]] (1299–1922)''': Основана од [[Осман I]], таа станала една од најмоќните империи, освојувајќи го [[Пад на Цариград (1453)|Константинопол]] во 1453 под [[Мехмед II Освојувачот]]. Империјата владеела со Блискиот Исток, Балканот и Северна Африка. Религијата играла клучна улога: додека повеќето туркиски народи го прифатиле исламот, некои, како Чувашите и Гагаузите, се преобратиле во христијанство, а Ујгурите задржале будизам. === Модерна историја (16. век – денес) === Во 16–19 век, туркиските народи биле под влијание на три големи империи: [[Османлиско Царство|Османлиската]], [[Руска Империја|Руската]] и [[Чјинг (династија)|Кинеската]]. Османлиите ги интегрирале туркиските групи во Балканот и Блискиот Исток, додека Русија ги колонизирала Казанскиот Ханат (1552) и други туркиски региони. Во Кина, Ујгурите во Синџјанг биле под контрола на династијата Чјинг. По Првата светска војна и распадот на Османлиското Царство, [[Мустафа Кемал Ататурк]] ја основал Република Турција во 1923, воведувајќи секуларни реформи и модерен национализам. Во Советскиот Сојуз, туркиските народи (Казаци, Узбеци, Киргизи) добиле автономни републики, но претрпеле репресии, вклучувајќи депортации за време на Сталин. По распадот на СССР во 1991, се формирале независни држави: Казахстан, Киргистан, Узбекистан, Туркменистан и Азербејџан. == Религија == === Раната туркиска митологија === Раната туркиска митологија е систем од верувања тесно поврзан со [[Тенгризам|тенгризмот]] – античка религија базирана на обожување на природата, анимизам и шаманизам. Централна фигура е Тенгри, богот на синото небо и творец на светот, кој симболизира хармонија со универзумот. === Конверзии === ==== Будизам ==== Најпознат пример за туркиски народ кој го прифатил будизмот се Ујгурите. Во 8 век, Ујгурите, кои формирале моќна држава во денешна Западна Кина и Монголија, го прифатиле будизмот како официјална религија, откако го напуштиле традиционалното тенгријанство. Ујгурските будисти одиграле клучна улога во преводот на будистичките текстови на кинески и други јазици, при што монаси како Ан Шигао и Локакшема биле меѓу првите преведувачи на будистичките списи. Ујгурската култура интегрирала будистички манастири, уметност и литература, особено во регионот на Таримскиот басен, каде се пронајдени будистички стенописи. ==== Ислам ==== Туркиските народи (Ѓоктурци, Ујгури, Караханиди) првпат се среќаваат со [[ислам]]от преку трговија и воени контакти со арапските калифати во Централна Азија (Трансоксијана). Караханидскиот ханат во 10 век бил првиот туркиски народ што масовно го прифатил исламот, особено по 960 година, кога Сатук Богра хан се преобратил. Оваа конверзија била доброволна, често преку суфиски мисионери. Селџуците, Огузите и други туркиски групи го ширеле исламот во Анадолија, Персија и Индија. Суфизмот, со својата мистична и флексибилна природа, бил клучен за привлекување на номадските Турци, бидејќи се вклопувал со нивните шаманистички традиции. По монголските инвазии (13. век), туркиските народи во Златната Орда и Чагатајскиот каганат постепено го прифаќале исламот. Османлиите (14.-20. век) го консолидирале сунитскиот ислам во Анадолија, додека шиизмот се ширел меѓу некои групи (како Азербејџанците). ==== Христијанство ==== Во првите векови од нашата ера, туркиските племиња во Централна Азија, како Ујгурите, Хазарите и другите, биле изложени на христијанството преку трговските патишта, особено патот на свилата. Источните цркви, како Несторијанската црква (Црква на Истокот), имале значајно присуство во регионот. Несторијанското христијанство се ширело меѓу некои туркиски групи, особено кај Ујгурите, во периодот од 7-ми до 13-ти век. [[Хазари]]те, туркиски народ во регионот на Кавказот и Каспиското Море, исто така имале контакт со христијанството. Иако дел од нивната елита подоцна го прифатила [[Јудаизам|јудаизмот]] (околу 8-ми век), христијански мисионери од Византија се обидувале да ги покрстат. Браќата [[Свети Кирил и Методиј|Кирил и Методиј]], познати по нивната мисионерска работа меѓу Словените, исто така биле активни во регионот на Хазарите, што укажува на византиски напори за христијанизација. Денес, доминантно христијански туркиски народи се [[Гагаузи]]те и [[Чуваши]]те. Гагаузите, кои живеат главно во Гагаузија (Молдавија), се православни христијани и ја задржале својата вера под византиско влијание. Чувашите, во Република Чувашија (Русија), исто така се претежно православни, покрстени под руско влијание од 16-ти век. == Етнички групи == Турските народи се класифицирани врз основа на нивните јазици во четири главни гранки: југозападни (огуски), северозападни (кипчачки), југоисточни и североисточни. Дополнително, чувашкиот и халаџскиот јазик формираат посебни гранки. Овие гранки се понатаму поделени во групи врз основа на специфични јазични и географски карактеристики. [[Податотека:Turkic Languages distribution map.png|центар|мини|469x469пкс|Распространетост на разните туркиски народи во светот.]] {{columns-start|num=4}} '''Огуска (југозападна) група''' * [[Турци]] * [[Азери]] * [[Туркмени]] * [[Кашкајци]] * [[Гагаузи]] {{column}} '''Кипчачка (северозападна) група''' * [[Волшки Татари]] * [[Башкири]] * Кавкаски Татари ** [[Кумици]] ** [[Кримски Татари]] ** [[Ногајци]] * [[Казаци]] * [[Киргизи]] {{column}} '''Карлучка (југоисточна) група''' * [[Узбеци]] * [[Ујгури]] '''Огурска група''' * [[Чуваши]] {{column}} '''Сибирска (североисточна) група''' * [[Јакути]] * [[Алтајци]] * [[Туванци]] * [[Хакази]] '''Халачка група''' * [[Халаџи]] {{columns-end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Кина]] ebrifemk3dgg4me9ew4t3hcvdlzfdr4 5536641 5536639 2026-04-09T19:44:19Z Sashko1999 56966 5536641 wikitext text/x-wiki '''Туркиските''' или '''турански народи''' се голема етно-лингвистичка група на народи кои зборуваат јазици од туркиската јазична фамилија и потекнуваат од Централна Азија, со историски корени во регионот на Алтајските Планини, јужен Сибир и Монголија. Тие се рашириле низ Евроазија преку миграции, освојувања и културни размени, создавајќи империи и држави од Источна Азија до Европа и Блискиот Исток. Денес, туркиските народи бројат околу 170 милиони луѓе и живеат во земји како [[Турција]], [[Азербејџан]], [[Казахстан]], [[Узбекистан]], [[Киргистан]], [[Туркменистан]], како и во дијаспори во Русија, Кина, Европа и други региони. == Историја == === Потекло и прото-туркиски период (пред 3. век п.н.е.) === Туркиските народи потекнуваат од регионот на [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]], јужен [[Сибир]], [[Монголија]] и [[Тува]]. Пратуркискиот јазик, дел од алтајската јазична фамилија, најверојатно се развил во источна Монголија, во близина на прото-монголските и прото-тунгусните јазици. Според историчарот Петер Бенјамин Голден, прататковината на прото-туркиските народи може да се лоцира во јужен Алтај-Сајан или во регионот од Бајкалското Езеро до источна Монголија. Генетските студии укажуваат на мешавина од источни и западни евроазиски предци, со континуитет од скитските групи во Алтај. Раните туркиски групи, како Гекун и Ксинли, се појавуваат во кинеските записи околу 200 п.н.е. во рамките на конфедерацијата Ксионгну (Хуну), моќна номадска сила во Централна Азија. Ксионгну, под водачот Модун Чанју (209–174 п.н.е.), ги подјармиле околните племиња, вклучувајќи ги Динглинг, кои можеле да бидат прото-туркиски. Овие рани групи биле ловци-собирачи и земјоделци, но околу 2.200 п.н.е. усвоиле номадски пасторален начин на живот под влијание на иранските народи, што вклучувало одгледување коњи и стока. Една значајна студија од 2023 година за царицата Ашина (568–578 н.е.), член на кралското гоктуркиско семејство, покажала скоро целосно североисточно азиска предци, што ги побива тезите за западно-евроазиско потекло на Ашина кланот. Ова укажува дека туркиските народи имале длабоки корени во источна Азија, иако подоцна се ширеле западно. === Рани номадски конфедерации (3. век п.н.е. – 5. век н.е.) === Ксионгну (209 п.н.е. – 93 н.е.) биле првата голема степска сила со можни туркиски елементи. Нивната конфедерација, со центар во Монголија, вклучувала различни племиња, а некои научници сметаат дека дел од нив зборувале прото-туркиски јазици. Ксионгну биле во постојан конфликт со кинеската династија Хан, а нивните натписи може да бидат претходници на орхонскиот туркиски скрипт. По распадот на Ксионгну во 1. век н.е., дел од нивните племиња мигрирале западно, влијаејќи врз формирањето на Хуните во Европа, иако врската меѓу Хуните и туркиските народи останува спорна. Во 4.–5. век, Тиеле (Гаоше, "Високи Коли") се појавуваат во кинеските записи, можни наследници на Динглинг или Ксионгну. Ашина кланот, кој подоцна ги предводел Гоктуркијците, бил дел од Тиеле. Овие групи биле ковачи и номади, живеејќи во регионите на Алтај и Монголија. Климатските промени, како сушите, и притисокот од соседните империи, како кинеската династија Веи, ги поттикнале миграциите кон запад. === Ѓоктуркски ханат (5.–8. век) === {{Asia 576 CE|right|Првиот туркиски ханат при својата најголема распространетост, во 576 година, со соседните ентитети.<ref>{{cite book |last1=Haug |first1=Robert |title=The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia |date=27 June 2019 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-78831-722-1|page=65 |url=https://books.google.com/books?id=K_2ZDwAAQBAJ&pg=PT99 |language=en|quote="The collapse of the Hephthalite domains made neighbours of the Türk Khāqānate and the Sasanian Empire, both sharing a border that ran the length of the River Oxus. Further Turkish expansion to the west and around the Caspian Sea saw them dominate the western steppes and its people and extend this frontier down to the Caucasus where they also shared a border with the Sasanians. Khusrow is noted at the time for improving the fortifications on either side of the Caspian, Bāb al-Abwāb at Derbent and the Great Wall of Gorgān."}}</ref>||Map of the First Turkic Khaganate.png}} Првото експлицитно споменување на "''Турк''" се појавува во кинеската Книга на Џоу (540-ти години н.е.), кога Туркијците барале трговски врски со Кина. Во 552 н.е., Ашина кланот, предводен од Буман (Туман Ил-Каган), го основал [[Прв туркиски ханат|Првиот туркиски ханат]] по победата над Руранската конфедерација. Каганатот брзо се проширил од Монголија до Каспиското Море, контролирајќи го Патот на Свилата и посредувајќи меѓу Кина, Сасанидска Персија и Византија. Во 581–603 н.е., Ханатот се поделил на Источен (со центар во Монголија) и [[Западнотуркиски ханат|Западен]] (во денешен Казахстан) поради внатрешни конфликти и кинески интервенции. Источните Туркијци биле поразени од династијата Танг во 630 н.е., но во 682 н.е. го обновиле Вториот Туркиски Каганат под Илтериш хан. Овој каганат бил културно и политички значаен, оставајќи ги [[Орхонски натписи]] (8 век), напишани на старотуркиски јазик со орхонско писмо, кои се први пишани траги на туркиските јазици. Клучни фигури вклучуваат Билге хан (716–734 н.е.) и неговиот брат Кул Тегин, чии споменици во долината Орхон даваат увид во туркиската политика, религија и воените традиции. Религијата на Ѓоктуркијците била синкретичка, комбинирајќи анимизам, шаманизам и [[тенгризам]] (обожување на богот на небото, Тенгри), со подоцнежни будистички влијанија. Во 744 н.е., Ујгурите, со поддршка од Кинезите, го собориле Вториот Каганат, формирајќи го Ујгурскиот Каганат. === Ујгурски ханат и други наследни држави (8 –10 век) === '''[[Ујгурски ханат]] (744–840 н.е.)''': Ујгурите, предводени од Тенгри Богју Кхан, го направиле [[манихејство]]то државна религија во 763 н.е., што било уникатно за туркиските народи. По поразот од Киргизите во 840 н.е., Ујгурите мигрирале во источен Туркестан (денешен Синџјанг), каде основале кралства како Кочо и Ганџоу. Нивните пештери во Безеклик и Могао сведочат за будистичка уметност и писменост. Ујгурите развиле и староујгурски скрипт, влијаејќи врз монголската писменост. '''Други туркиски групи''': [[Огузи]]те (предци на модерните Турци, Азери и Туркмени) мигрирале кон Трансоксијана (денешен Узбекистан и Казахстан) во 8 – 10 век. [[Прабугари|Бугарите]] се населиле меѓу Каспиското и Црното Море, формирајќи ја [[Волшка Бугарија]] и [[Прво Бугарско Царство|Дунавска Бугарија]] во 7. век. Хазарите, туркиски народ во регионот на Кавказ, се преобратиле во јудаизам во 8.–9. век, создавајќи моќна држава до 10. век. [[Печенези]], [[Кумани]] и [[Кипчаци]], исто така, се населиле во евроазиските степи, влијаејќи врз средновековна Европа. Миграциите биле поттикнати од климатски промени, монголски притисоци и економски можности по [[Пат на свилата|Патот на свилата]]. === Исламски период и средновековни империи (10.–15. век) === Исламот влегол во контакт со туркиските народи во 642 н.е. по арапските освојувања на Централна Азија. Битката кај Талас (751 н.е.) била пресвртна, каде туркиските племиња се сојузиле со [[Абасиди]]те против кинеската династија Танг, означувајќи почеток на масовно прифаќање на исламот. * '''Кара-Ханидски Ханат (840–1212)''': Првата исламска туркиска држава, основана во Централна Азија, го ширела исламот меѓу туркиските племиња. Махмуд ал-Кашгари го напишал „Диван Лугат ал-Турк“ (11. век), прв речник на туркиските јазици. * '''Газнавиди (977–1186)''': Туркиска династија во Авганистан и Индија, позната по воените походи и покровителство на персиската книжевност. * '''[[Селџучко Царство|Селџучка Империја]] (1037–1194)''': Огузите Селџуци, предводени од Тогрул Бег, ја освоиле Персија и голем дел од Блискиот Исток. Победата во Битката кај Манцикерт (1071) против Византијците отворила пат за туркиската колонизација на Анатолија. * '''[[Тимуриди|Тимуридска Империја]] (1370–1507)''': Основана од Тимур ([[Тамерлан]]), турко-монголски војсководец, оваа империја била културен и воен врв, со центар во Самарканд. * '''[[Османлиско Царство]] (1299–1922)''': Основана од [[Осман I]], таа станала една од најмоќните империи, освојувајќи го [[Пад на Цариград (1453)|Константинопол]] во 1453 под [[Мехмед II Освојувачот]]. Империјата владеела со Блискиот Исток, Балканот и Северна Африка. Религијата играла клучна улога: додека повеќето туркиски народи го прифатиле исламот, некои, како Чувашите и Гагаузите, се преобратиле во христијанство, а Ујгурите задржале будизам. === Модерна историја (16. век – денес) === Во 16–19 век, туркиските народи биле под влијание на три големи империи: [[Османлиско Царство|Османлиската]], [[Руска Империја|Руската]] и [[Чјинг (династија)|Кинеската]]. Османлиите ги интегрирале туркиските групи во Балканот и Блискиот Исток, додека Русија ги колонизирала Казанскиот Ханат (1552) и други туркиски региони. Во Кина, Ујгурите во Синџјанг биле под контрола на династијата Чјинг. По Првата светска војна и распадот на Османлиското Царство, [[Мустафа Кемал Ататурк]] ја основал Република Турција во 1923, воведувајќи секуларни реформи и модерен национализам. Во Советскиот Сојуз, туркиските народи (Казаци, Узбеци, Киргизи) добиле автономни републики, но претрпеле репресии, вклучувајќи депортации за време на Сталин. По распадот на СССР во 1991, се формирале независни држави: Казахстан, Киргистан, Узбекистан, Туркменистан и Азербејџан. == Религија == === Раната туркиска митологија === Раната туркиска митологија е систем од верувања тесно поврзан со [[Тенгризам|тенгризмот]] – античка религија базирана на обожување на природата, анимизам и шаманизам. Централна фигура е Тенгри, богот на синото небо и творец на светот, кој симболизира хармонија со универзумот. === Конверзии === ==== Будизам ==== Најпознат пример за туркиски народ кој го прифатил будизмот се Ујгурите. Во 8 век, Ујгурите, кои формирале моќна држава во денешна Западна Кина и Монголија, го прифатиле будизмот како официјална религија, откако го напуштиле традиционалното тенгријанство. Ујгурските будисти одиграле клучна улога во преводот на будистичките текстови на кинески и други јазици, при што монаси како Ан Шигао и Локакшема биле меѓу првите преведувачи на будистичките списи. Ујгурската култура интегрирала будистички манастири, уметност и литература, особено во регионот на Таримскиот басен, каде се пронајдени будистички стенописи. ==== Ислам ==== Туркиските народи (Ѓоктурци, Ујгури, Караханиди) првпат се среќаваат со [[ислам]]от преку трговија и воени контакти со арапските калифати во Централна Азија (Трансоксијана). Караханидскиот ханат во 10 век бил првиот туркиски народ што масовно го прифатил исламот, особено по 960 година, кога Сатук Богра хан се преобратил. Оваа конверзија била доброволна, често преку суфиски мисионери. Селџуците, Огузите и други туркиски групи го ширеле исламот во Анадолија, Персија и Индија. Суфизмот, со својата мистична и флексибилна природа, бил клучен за привлекување на номадските Турци, бидејќи се вклопувал со нивните шаманистички традиции. По монголските инвазии (13. век), туркиските народи во Златната Орда и Чагатајскиот каганат постепено го прифаќале исламот. Османлиите (14.-20. век) го консолидирале сунитскиот ислам во Анадолија, додека шиизмот се ширел меѓу некои групи (како Азербејџанците). ==== Христијанство ==== Во првите векови од нашата ера, туркиските племиња во Централна Азија, како Ујгурите, Хазарите и другите, биле изложени на христијанството преку трговските патишта, особено патот на свилата. Источните цркви, како Несторијанската црква (Црква на Истокот), имале значајно присуство во регионот. Несторијанското христијанство се ширело меѓу некои туркиски групи, особено кај Ујгурите, во периодот од 7-ми до 13-ти век. [[Хазари]]те, туркиски народ во регионот на Кавказот и Каспиското Море, исто така имале контакт со христијанството. Иако дел од нивната елита подоцна го прифатила [[Јудаизам|јудаизмот]] (околу 8-ми век), христијански мисионери од Византија се обидувале да ги покрстат. Браќата [[Свети Кирил и Методиј|Кирил и Методиј]], познати по нивната мисионерска работа меѓу Словените, исто така биле активни во регионот на Хазарите, што укажува на византиски напори за христијанизација. Денес, доминантно христијански туркиски народи се [[Гагаузи]]те и [[Чуваши]]те. Гагаузите, кои живеат главно во Гагаузија (Молдавија), се православни христијани и ја задржале својата вера под византиско влијание. Чувашите, во Република Чувашија (Русија), исто така се претежно православни, покрстени под руско влијание од 16-ти век. == Етнички групи == Турските народи се класифицирани врз основа на нивните јазици во четири главни гранки: југозападни (огуски), северозападни (кипчачки), југоисточни и североисточни. Дополнително, чувашкиот и халаџскиот јазик формираат посебни гранки. Овие гранки се понатаму поделени во групи врз основа на специфични јазични и географски карактеристики. [[Податотека:Turkic Languages distribution map.png|центар|мини|469x469пкс|Распространетост на разните туркиски народи во светот.]] {{columns-start|num=4}} '''Огуска (југозападна) група''' * [[Турци]] * [[Азери]] * [[Туркмени]] * [[Кашкајци]] * [[Гагаузи]] {{column}} '''Кипчачка (северозападна) група''' * [[Волшки Татари]] * [[Башкири]] * Кавкаски Татари ** [[Кумици]] ** [[Кримски Татари]] ** [[Ногајци]] * [[Казаци]] * [[Киргизи]] {{column}} '''Карлучка (југоисточна) група''' * [[Узбеци]] * [[Ујгури]] '''Огурска група''' * [[Чуваши]] {{column}} '''Сибирска (североисточна) група''' * [[Јакути]] * [[Алтајци]] * [[Туванци]] * [[Хакази]] '''Халачка група''' * [[Халаџи]] {{columns-end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Кина]] 1vd6bxtdbrqty6szls41tm4caweby66 5536647 5536641 2026-04-09T19:46:35Z Sashko1999 56966 5536647 wikitext text/x-wiki '''Туркиските''' или '''турански народи''' се голема етно-лингвистичка група на народи кои зборуваат јазици од туркиската јазична фамилија и потекнуваат од Централна Азија, со историски корени во регионот на Алтајските Планини, јужен Сибир и Монголија. Тие се рашириле низ Евроазија преку миграции, освојувања и културни размени, создавајќи империи и држави од Источна Азија до Европа и Блискиот Исток. Денес, туркиските народи бројат околу 170 милиони луѓе и живеат во земји како [[Турција]], [[Азербејџан]], [[Казахстан]], [[Узбекистан]], [[Киргистан]], [[Туркменистан]], како и во дијаспори во Русија, Кина, Европа и други региони. == Историја == === Потекло и прото-туркиски период (пред 3. век п.н.е.) === Туркиските народи потекнуваат од регионот на [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]], јужен [[Сибир]], [[Монголија]] и [[Тува]]. Пратуркискиот јазик, дел од алтајската јазична фамилија, најверојатно се развил во источна Монголија, во близина на прото-монголските и прото-тунгусните јазици. Според историчарот Петер Бенјамин Голден, прататковината на прото-туркиските народи може да се лоцира во јужен Алтај-Сајан или во регионот од Бајкалското Езеро до источна Монголија. Генетските студии укажуваат на мешавина од источни и западни евроазиски предци, со континуитет од скитските групи во Алтај. Раните туркиски групи, како Гекун и Ксинли, се појавуваат во кинеските записи околу 200 п.н.е. во рамките на конфедерацијата Ксионгну (Хуну), моќна номадска сила во Централна Азија. Ксионгну, под водачот Модун Чанју (209–174 п.н.е.), ги подјармиле околните племиња, вклучувајќи ги Динглинг, кои можеле да бидат прото-туркиски. Овие рани групи биле ловци-собирачи и земјоделци, но околу 2.200 п.н.е. усвоиле номадски пасторален начин на живот под влијание на иранските народи, што вклучувало одгледување коњи и стока. Една значајна студија од 2023 година за царицата Ашина (568–578 н.е.), член на кралското гоктуркиско семејство, покажала скоро целосно североисточно азиска предци, што ги побива тезите за западно-евроазиско потекло на Ашина кланот. Ова укажува дека туркиските народи имале длабоки корени во источна Азија, иако подоцна се ширеле западно. === Рани номадски конфедерации (3. век п.н.е. – 5. век н.е.) === Ксионгну (209 п.н.е. – 93 н.е.) биле првата голема степска сила со можни туркиски елементи. Нивната конфедерација, со центар во Монголија, вклучувала различни племиња, а некои научници сметаат дека дел од нив зборувале прото-туркиски јазици. Ксионгну биле во постојан конфликт со кинеската династија Хан, а нивните натписи може да бидат претходници на орхонскиот туркиски скрипт. По распадот на Ксионгну во 1. век н.е., дел од нивните племиња мигрирале западно, влијаејќи врз формирањето на Хуните во Европа, иако врската меѓу Хуните и туркиските народи останува спорна. Во 4.–5. век, Тиеле (Гаоше, "Високи Коли") се појавуваат во кинеските записи, можни наследници на Динглинг или Ксионгну. Ашина кланот, кој подоцна ги предводел Гоктуркијците, бил дел од Тиеле. Овие групи биле ковачи и номади, живеејќи во регионите на Алтај и Монголија. Климатските промени, како сушите, и притисокот од соседните империи, како кинеската династија Веи, ги поттикнале миграциите кон запад. === Ѓоктуркиски ханат (5.–8. век) === {{Asia 576 CE|right|Првиот туркиски ханат при својата најголема распространетост, во 576 година, со соседните ентитети.<ref>{{cite book |last1=Haug |first1=Robert |title=The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia |date=27 June 2019 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-78831-722-1|page=65 |url=https://books.google.com/books?id=K_2ZDwAAQBAJ&pg=PT99 |language=en|quote="The collapse of the Hephthalite domains made neighbours of the Türk Khāqānate and the Sasanian Empire, both sharing a border that ran the length of the River Oxus. Further Turkish expansion to the west and around the Caspian Sea saw them dominate the western steppes and its people and extend this frontier down to the Caucasus where they also shared a border with the Sasanians. Khusrow is noted at the time for improving the fortifications on either side of the Caspian, Bāb al-Abwāb at Derbent and the Great Wall of Gorgān."}}</ref>||Map of the First Turkic Khaganate.png}} Првото експлицитно споменување на "''Турк''" се појавува во кинеската Книга на Џоу (540-ти години н.е.), кога Туркијците барале трговски врски со Кина. Во 552 н.е., Ашина кланот, предводен од Буман (Туман Ил-Каган), го основал [[Прв туркиски ханат|Првиот туркиски ханат]] по победата над Руранската конфедерација. Каганатот брзо се проширил од Монголија до Каспиското Море, контролирајќи го Патот на Свилата и посредувајќи меѓу Кина, Сасанидска Персија и Византија. Во 581–603 н.е., Ханатот се поделил на Источен (со центар во Монголија) и [[Западнотуркиски ханат|Западен]] (во денешен Казахстан) поради внатрешни конфликти и кинески интервенции. Источните Туркијци биле поразени од династијата Танг во 630 н.е., но во 682 н.е. го обновиле Вториот Туркиски Каганат под Илтериш хан. Овој каганат бил културно и политички значаен, оставајќи ги [[Орхонски натписи]] (8 век), напишани на старотуркиски јазик со орхонско писмо, кои се први пишани траги на туркиските јазици. Клучни фигури вклучуваат Билге хан (716–734 н.е.) и неговиот брат Кул Тегин, чии споменици во долината Орхон даваат увид во туркиската политика, религија и воените традиции. Религијата на Ѓоктуркијците била синкретичка, комбинирајќи анимизам, шаманизам и [[тенгризам]] (обожување на богот на небото, Тенгри), со подоцнежни будистички влијанија. Во 744 н.е., Ујгурите, со поддршка од Кинезите, го собориле Вториот Каганат, формирајќи го Ујгурскиот Каганат. === Ујгурски ханат и други наследни држави (8 –10 век) === '''[[Ујгурски ханат]] (744–840 н.е.)''': Ујгурите, предводени од Тенгри Богју Кхан, го направиле [[манихејство]]то државна религија во 763 н.е., што било уникатно за туркиските народи. По поразот од Киргизите во 840 н.е., Ујгурите мигрирале во источен Туркестан (денешен Синџјанг), каде основале кралства како Кочо и Ганџоу. Нивните пештери во Безеклик и Могао сведочат за будистичка уметност и писменост. Ујгурите развиле и староујгурски скрипт, влијаејќи врз монголската писменост. '''Други туркиски групи''': [[Огузи]]те (предци на модерните Турци, Азери и Туркмени) мигрирале кон Трансоксијана (денешен Узбекистан и Казахстан) во 8 – 10 век. [[Прабугари|Бугарите]] се населиле меѓу Каспиското и Црното Море, формирајќи ја [[Волшка Бугарија]] и [[Прво Бугарско Царство|Дунавска Бугарија]] во 7. век. Хазарите, туркиски народ во регионот на Кавказ, се преобратиле во јудаизам во 8.–9. век, создавајќи моќна држава до 10. век. [[Печенези]], [[Кумани]] и [[Кипчаци]], исто така, се населиле во евроазиските степи, влијаејќи врз средновековна Европа. Миграциите биле поттикнати од климатски промени, монголски притисоци и економски можности по [[Пат на свилата|Патот на свилата]]. === Исламски период и средновековни империи (10.–15. век) === Исламот влегол во контакт со туркиските народи во 642 н.е. по арапските освојувања на Централна Азија. Битката кај Талас (751 н.е.) била пресвртна, каде туркиските племиња се сојузиле со [[Абасиди]]те против кинеската династија Танг, означувајќи почеток на масовно прифаќање на исламот. * '''Кара-Ханидски Ханат (840–1212)''': Првата исламска туркиска држава, основана во Централна Азија, го ширела исламот меѓу туркиските племиња. Махмуд ал-Кашгари го напишал „Диван Лугат ал-Турк“ (11. век), прв речник на туркиските јазици. * '''Газнавиди (977–1186)''': Туркиска династија во Авганистан и Индија, позната по воените походи и покровителство на персиската книжевност. * '''[[Селџучко Царство|Селџучка Империја]] (1037–1194)''': Огузите Селџуци, предводени од Тогрул Бег, ја освоиле Персија и голем дел од Блискиот Исток. Победата во Битката кај Манцикерт (1071) против Византијците отворила пат за туркиската колонизација на Анатолија. * '''[[Тимуриди|Тимуридска Империја]] (1370–1507)''': Основана од Тимур ([[Тамерлан]]), турко-монголски војсководец, оваа империја била културен и воен врв, со центар во Самарканд. * '''[[Османлиско Царство]] (1299–1922)''': Основана од [[Осман I]], таа станала една од најмоќните империи, освојувајќи го [[Пад на Цариград (1453)|Константинопол]] во 1453 под [[Мехмед II Освојувачот]]. Империјата владеела со Блискиот Исток, Балканот и Северна Африка. Религијата играла клучна улога: додека повеќето туркиски народи го прифатиле исламот, некои, како Чувашите и Гагаузите, се преобратиле во христијанство, а Ујгурите задржале будизам. === Модерна историја (16. век – денес) === Во 16–19 век, туркиските народи биле под влијание на три големи империи: [[Османлиско Царство|Османлиската]], [[Руска Империја|Руската]] и [[Чјинг (династија)|Кинеската]]. Османлиите ги интегрирале туркиските групи во Балканот и Блискиот Исток, додека Русија ги колонизирала Казанскиот Ханат (1552) и други туркиски региони. Во Кина, Ујгурите во Синџјанг биле под контрола на династијата Чјинг. По Првата светска војна и распадот на Османлиското Царство, [[Мустафа Кемал Ататурк]] ја основал Република Турција во 1923, воведувајќи секуларни реформи и модерен национализам. Во Советскиот Сојуз, туркиските народи (Казаци, Узбеци, Киргизи) добиле автономни републики, но претрпеле репресии, вклучувајќи депортации за време на Сталин. По распадот на СССР во 1991, се формирале независни држави: Казахстан, Киргистан, Узбекистан, Туркменистан и Азербејџан. == Религија == === Раната туркиска митологија === Раната туркиска митологија е систем од верувања тесно поврзан со [[Тенгризам|тенгризмот]] – античка религија базирана на обожување на природата, анимизам и шаманизам. Централна фигура е Тенгри, богот на синото небо и творец на светот, кој симболизира хармонија со универзумот. === Конверзии === ==== Будизам ==== Најпознат пример за туркиски народ кој го прифатил будизмот се Ујгурите. Во 8 век, Ујгурите, кои формирале моќна држава во денешна Западна Кина и Монголија, го прифатиле будизмот како официјална религија, откако го напуштиле традиционалното тенгријанство. Ујгурските будисти одиграле клучна улога во преводот на будистичките текстови на кинески и други јазици, при што монаси како Ан Шигао и Локакшема биле меѓу првите преведувачи на будистичките списи. Ујгурската култура интегрирала будистички манастири, уметност и литература, особено во регионот на Таримскиот басен, каде се пронајдени будистички стенописи. ==== Ислам ==== Туркиските народи (Ѓоктурци, Ујгури, Караханиди) првпат се среќаваат со [[ислам]]от преку трговија и воени контакти со арапските калифати во Централна Азија (Трансоксијана). Караханидскиот ханат во 10 век бил првиот туркиски народ што масовно го прифатил исламот, особено по 960 година, кога Сатук Богра хан се преобратил. Оваа конверзија била доброволна, често преку суфиски мисионери. Селџуците, Огузите и други туркиски групи го ширеле исламот во Анадолија, Персија и Индија. Суфизмот, со својата мистична и флексибилна природа, бил клучен за привлекување на номадските Турци, бидејќи се вклопувал со нивните шаманистички традиции. По монголските инвазии (13. век), туркиските народи во Златната Орда и Чагатајскиот каганат постепено го прифаќале исламот. Османлиите (14.-20. век) го консолидирале сунитскиот ислам во Анадолија, додека шиизмот се ширел меѓу некои групи (како Азербејџанците). ==== Христијанство ==== Во првите векови од нашата ера, туркиските племиња во Централна Азија, како Ујгурите, Хазарите и другите, биле изложени на христијанството преку трговските патишта, особено патот на свилата. Источните цркви, како Несторијанската црква (Црква на Истокот), имале значајно присуство во регионот. Несторијанското христијанство се ширело меѓу некои туркиски групи, особено кај Ујгурите, во периодот од 7-ми до 13-ти век. [[Хазари]]те, туркиски народ во регионот на Кавказот и Каспиското Море, исто така имале контакт со христијанството. Иако дел од нивната елита подоцна го прифатила [[Јудаизам|јудаизмот]] (околу 8-ми век), христијански мисионери од Византија се обидувале да ги покрстат. Браќата [[Свети Кирил и Методиј|Кирил и Методиј]], познати по нивната мисионерска работа меѓу Словените, исто така биле активни во регионот на Хазарите, што укажува на византиски напори за христијанизација. Денес, доминантно христијански туркиски народи се [[Гагаузи]]те и [[Чуваши]]те. Гагаузите, кои живеат главно во Гагаузија (Молдавија), се православни христијани и ја задржале својата вера под византиско влијание. Чувашите, во Република Чувашија (Русија), исто така се претежно православни, покрстени под руско влијание од 16-ти век. == Етнички групи == Турските народи се класифицирани врз основа на нивните јазици во четири главни гранки: југозападни (огуски), северозападни (кипчачки), југоисточни и североисточни. Дополнително, чувашкиот и халаџскиот јазик формираат посебни гранки. Овие гранки се понатаму поделени во групи врз основа на специфични јазични и географски карактеристики. [[Податотека:Turkic Languages distribution map.png|центар|мини|469x469пкс|Распространетост на разните туркиски народи во светот.]] {{columns-start|num=4}} '''Огуска (југозападна) група''' * [[Турци]] * [[Азери]] * [[Туркмени]] * [[Кашкајци]] * [[Гагаузи]] {{column}} '''Кипчачка (северозападна) група''' * [[Волшки Татари]] * [[Башкири]] * Кавкаски Татари ** [[Кумици]] ** [[Кримски Татари]] ** [[Ногајци]] * [[Казаци]] * [[Киргизи]] {{column}} '''Карлучка (југоисточна) група''' * [[Узбеци]] * [[Ујгури]] '''Огурска група''' * [[Чуваши]] {{column}} '''Сибирска (североисточна) група''' * [[Јакути]] * [[Алтајци]] * [[Туванци]] * [[Хакази]] '''Халачка група''' * [[Халаџи]] {{columns-end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Кина]] lslbsam6jjrnoo51ltows13itcfz29r 5536648 5536647 2026-04-09T19:47:27Z Sashko1999 56966 5536648 wikitext text/x-wiki '''Туркиските''' или '''турански народи''' се голема етно-лингвистичка група на народи кои зборуваат јазици од туркиската јазична фамилија и потекнуваат од Централна Азија, со историски корени во регионот на Алтајските Планини, јужен Сибир и Монголија. Тие се рашириле низ Евроазија преку миграции, освојувања и културни размени, создавајќи империи и држави од Источна Азија до Европа и Блискиот Исток. Денес, туркиските народи бројат околу 170 милиони луѓе и живеат во земји како [[Турција]], [[Азербејџан]], [[Казахстан]], [[Узбекистан]], [[Киргистан]], [[Туркменистан]], како и во дијаспори во Русија, Кина, Европа и други региони. == Историја == === Потекло и прото-туркиски период (пред 3. век п.н.е.) === Туркиските народи потекнуваат од регионот на [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]], јужен [[Сибир]], [[Монголија]] и [[Тува]]. Пратуркискиот јазик, дел од алтајската јазична фамилија, најверојатно се развил во источна Монголија, во близина на прото-монголските и прото-тунгусните јазици. Според историчарот Петер Бенјамин Голден, прататковината на прото-туркиските народи може да се лоцира во јужен Алтај-Сајан или во регионот од Бајкалското Езеро до источна Монголија. Генетските студии укажуваат на мешавина од источни и западни евроазиски предци, со континуитет од скитските групи во Алтај. Раните туркиски групи, како Гекун и Ксинли, се појавуваат во кинеските записи околу 200 п.н.е. во рамките на конфедерацијата Ксионгну (Хуну), моќна номадска сила во Централна Азија. Ксионгну, под водачот Модун Чанју (209–174 п.н.е.), ги подјармиле околните племиња, вклучувајќи ги Динглинг, кои можеле да бидат прото-туркиски. Овие рани групи биле ловци-собирачи и земјоделци, но околу 2.200 п.н.е. усвоиле номадски пасторален начин на живот под влијание на иранските народи, што вклучувало одгледување коњи и стока. Една значајна студија од 2023 година за царицата Ашина (568–578 н.е.), член на кралското гоктуркиско семејство, покажала скоро целосно североисточно азиска предци, што ги побива тезите за западно-евроазиско потекло на Ашина кланот. Ова укажува дека туркиските народи имале длабоки корени во источна Азија, иако подоцна се ширеле западно. === Рани номадски конфедерации (3. век п.н.е. – 5. век н.е.) === Ксионгну (209 п.н.е. – 93 н.е.) биле првата голема степска сила со можни туркиски елементи. Нивната конфедерација, со центар во Монголија, вклучувала различни племиња, а некои научници сметаат дека дел од нив зборувале прото-туркиски јазици. Ксионгну биле во постојан конфликт со кинеската династија Хан, а нивните натписи може да бидат претходници на орхонскиот туркиски скрипт. По распадот на Ксионгну во 1. век н.е., дел од нивните племиња мигрирале западно, влијаејќи врз формирањето на Хуните во Европа, иако врската меѓу Хуните и туркиските народи останува спорна. Во 4.–5. век, Тиеле (Гаоше, "Високи Коли") се појавуваат во кинеските записи, можни наследници на Динглинг или Ксионгну. Ашина кланот, кој подоцна ги предводел Гоктуркијците, бил дел од Тиеле. Овие групи биле ковачи и номади, живеејќи во регионите на Алтај и Монголија. Климатските промени, како сушите, и притисокот од соседните империи, како кинеската династија Веи, ги поттикнале миграциите кон запад. === Ѓоктуркиски ханат (5.–8. век) === {{Asia 576 CE|right|Првиот туркиски ханат при својата најголема распространетост, во 576 година, со соседните ентитети.<ref>{{cite book |last1=Haug |first1=Robert |title=The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia |date=27 June 2019 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-78831-722-1|page=65 |url=https://books.google.com/books?id=K_2ZDwAAQBAJ&pg=PT99 |language=en|quote="The collapse of the Hephthalite domains made neighbours of the Türk Khāqānate and the Sasanian Empire, both sharing a border that ran the length of the River Oxus. Further Turkish expansion to the west and around the Caspian Sea saw them dominate the western steppes and its people and extend this frontier down to the Caucasus where they also shared a border with the Sasanians. Khusrow is noted at the time for improving the fortifications on either side of the Caspian, Bāb al-Abwāb at Derbent and the Great Wall of Gorgān."}}</ref>||Map of the First Turkic Khaganate.png}} Првото експлицитно споменување на "''Турк''" се појавува во кинеската Книга на Џоу (540-ти години н.е.), кога Туркијците барале трговски врски со Кина. Во 552 н.е., Ашина кланот, предводен од Буман (Туман Ил-Каган), го основал [[Прв туркиски ханат|Првиот туркиски ханат]] по победата над Руранската конфедерација. Каганатот брзо се проширил од Монголија до Каспиското Море, контролирајќи го Патот на Свилата и посредувајќи меѓу Кина, Сасанидска Персија и Византија. Во 581–603 н.е., Ханатот се поделил на Источен (со центар во Монголија) и [[Западнотуркиски ханат|Западен]] (во денешен Казахстан) поради внатрешни конфликти и кинески интервенции. Источните Туркијци биле поразени од династијата Танг во 630 н.е., но во 682 н.е. го обновиле Вториот Туркиски Каганат под Илтериш хан. Овој каганат бил културно и политички значаен, оставајќи ги [[Орхонски натписи]] (8 век), напишани на старотуркиски јазик со орхонско писмо, кои се први пишани траги на туркиските јазици. Клучни фигури вклучуваат Билге хан (716–734 н.е.) и неговиот брат Кул Тегин, чии споменици во долината Орхон даваат увид во туркиската политика, религија и воените традиции. Религијата на Ѓоктуркијците била синкретичка, комбинирајќи анимизам, шаманизам и [[тенгризам]] (обожување на богот на небото, Тенгри), со подоцнежни будистички влијанија. Во 744 н.е., Ујгурите, со поддршка од Кинезите, го собориле Вториот Каганат, формирајќи го Ујгурскиот Каганат. === Ујгурски ханат и други наследни држави (8 –10 век) === '''[[Ујгурски ханат]] (744–840 н.е.)''': Ујгурите, предводени од Тенгри Богју Кхан, го направиле [[манихејство]]то државна религија во 763 н.е., што било уникатно за туркиските народи. По поразот од Киргизите во 840 н.е., Ујгурите мигрирале во источен Туркестан (денешен Синџјанг), каде основале кралства како Кочо и Ганџоу. Нивните пештери во Безеклик и Могао сведочат за будистичка уметност и писменост. Ујгурите развиле и староујгурски скрипт, влијаејќи врз монголската писменост. '''Други туркиски групи''': [[Огузи]]те (предци на модерните Турци, Азери и Туркмени) мигрирале кон Трансоксијана (денешен Узбекистан и Казахстан) во 8 – 10 век. [[Прабугари|Прабугарите]] се населиле меѓу Каспиското и Црното Море, формирајќи ја [[Волшка Бугарија]] и [[Прво Бугарско Царство|Дунавска Бугарија]] во 7. век. Хазарите, туркиски народ во регионот на Кавказ, се преобратиле во јудаизам во 8.–9. век, создавајќи моќна држава до 10. век. [[Печенези]], [[Кумани]] и [[Кипчаци]], исто така, се населиле во евроазиските степи, влијаејќи врз средновековна Европа. Миграциите биле поттикнати од климатски промени, монголски притисоци и економски можности по [[Пат на свилата|Патот на свилата]]. === Исламски период и средновековни империи (10.–15. век) === Исламот влегол во контакт со туркиските народи во 642 н.е. по арапските освојувања на Централна Азија. Битката кај Талас (751 н.е.) била пресвртна, каде туркиските племиња се сојузиле со [[Абасиди]]те против кинеската династија Танг, означувајќи почеток на масовно прифаќање на исламот. * '''Кара-Ханидски Ханат (840–1212)''': Првата исламска туркиска држава, основана во Централна Азија, го ширела исламот меѓу туркиските племиња. Махмуд ал-Кашгари го напишал „Диван Лугат ал-Турк“ (11. век), прв речник на туркиските јазици. * '''Газнавиди (977–1186)''': Туркиска династија во Авганистан и Индија, позната по воените походи и покровителство на персиската книжевност. * '''[[Селџучко Царство|Селџучка Империја]] (1037–1194)''': Огузите Селџуци, предводени од Тогрул Бег, ја освоиле Персија и голем дел од Блискиот Исток. Победата во Битката кај Манцикерт (1071) против Византијците отворила пат за туркиската колонизација на Анатолија. * '''[[Тимуриди|Тимуридска Империја]] (1370–1507)''': Основана од Тимур ([[Тамерлан]]), турко-монголски војсководец, оваа империја била културен и воен врв, со центар во Самарканд. * '''[[Османлиско Царство]] (1299–1922)''': Основана од [[Осман I]], таа станала една од најмоќните империи, освојувајќи го [[Пад на Цариград (1453)|Константинопол]] во 1453 под [[Мехмед II Освојувачот]]. Империјата владеела со Блискиот Исток, Балканот и Северна Африка. Религијата играла клучна улога: додека повеќето туркиски народи го прифатиле исламот, некои, како Чувашите и Гагаузите, се преобратиле во христијанство, а Ујгурите задржале будизам. === Модерна историја (16. век – денес) === Во 16–19 век, туркиските народи биле под влијание на три големи империи: [[Османлиско Царство|Османлиската]], [[Руска Империја|Руската]] и [[Чјинг (династија)|Кинеската]]. Османлиите ги интегрирале туркиските групи во Балканот и Блискиот Исток, додека Русија ги колонизирала Казанскиот Ханат (1552) и други туркиски региони. Во Кина, Ујгурите во Синџјанг биле под контрола на династијата Чјинг. По Првата светска војна и распадот на Османлиското Царство, [[Мустафа Кемал Ататурк]] ја основал Република Турција во 1923, воведувајќи секуларни реформи и модерен национализам. Во Советскиот Сојуз, туркиските народи (Казаци, Узбеци, Киргизи) добиле автономни републики, но претрпеле репресии, вклучувајќи депортации за време на Сталин. По распадот на СССР во 1991, се формирале независни држави: Казахстан, Киргистан, Узбекистан, Туркменистан и Азербејџан. == Религија == === Раната туркиска митологија === Раната туркиска митологија е систем од верувања тесно поврзан со [[Тенгризам|тенгризмот]] – античка религија базирана на обожување на природата, анимизам и шаманизам. Централна фигура е Тенгри, богот на синото небо и творец на светот, кој симболизира хармонија со универзумот. === Конверзии === ==== Будизам ==== Најпознат пример за туркиски народ кој го прифатил будизмот се Ујгурите. Во 8 век, Ујгурите, кои формирале моќна држава во денешна Западна Кина и Монголија, го прифатиле будизмот како официјална религија, откако го напуштиле традиционалното тенгријанство. Ујгурските будисти одиграле клучна улога во преводот на будистичките текстови на кинески и други јазици, при што монаси како Ан Шигао и Локакшема биле меѓу првите преведувачи на будистичките списи. Ујгурската култура интегрирала будистички манастири, уметност и литература, особено во регионот на Таримскиот басен, каде се пронајдени будистички стенописи. ==== Ислам ==== Туркиските народи (Ѓоктурци, Ујгури, Караханиди) првпат се среќаваат со [[ислам]]от преку трговија и воени контакти со арапските калифати во Централна Азија (Трансоксијана). Караханидскиот ханат во 10 век бил првиот туркиски народ што масовно го прифатил исламот, особено по 960 година, кога Сатук Богра хан се преобратил. Оваа конверзија била доброволна, често преку суфиски мисионери. Селџуците, Огузите и други туркиски групи го ширеле исламот во Анадолија, Персија и Индија. Суфизмот, со својата мистична и флексибилна природа, бил клучен за привлекување на номадските Турци, бидејќи се вклопувал со нивните шаманистички традиции. По монголските инвазии (13. век), туркиските народи во Златната Орда и Чагатајскиот каганат постепено го прифаќале исламот. Османлиите (14.-20. век) го консолидирале сунитскиот ислам во Анадолија, додека шиизмот се ширел меѓу некои групи (како Азербејџанците). ==== Христијанство ==== Во првите векови од нашата ера, туркиските племиња во Централна Азија, како Ујгурите, Хазарите и другите, биле изложени на христијанството преку трговските патишта, особено патот на свилата. Источните цркви, како Несторијанската црква (Црква на Истокот), имале значајно присуство во регионот. Несторијанското христијанство се ширело меѓу некои туркиски групи, особено кај Ујгурите, во периодот од 7-ми до 13-ти век. [[Хазари]]те, туркиски народ во регионот на Кавказот и Каспиското Море, исто така имале контакт со христијанството. Иако дел од нивната елита подоцна го прифатила [[Јудаизам|јудаизмот]] (околу 8-ми век), христијански мисионери од Византија се обидувале да ги покрстат. Браќата [[Свети Кирил и Методиј|Кирил и Методиј]], познати по нивната мисионерска работа меѓу Словените, исто така биле активни во регионот на Хазарите, што укажува на византиски напори за христијанизација. Денес, доминантно христијански туркиски народи се [[Гагаузи]]те и [[Чуваши]]те. Гагаузите, кои живеат главно во Гагаузија (Молдавија), се православни христијани и ја задржале својата вера под византиско влијание. Чувашите, во Република Чувашија (Русија), исто така се претежно православни, покрстени под руско влијание од 16-ти век. == Етнички групи == Турските народи се класифицирани врз основа на нивните јазици во четири главни гранки: југозападни (огуски), северозападни (кипчачки), југоисточни и североисточни. Дополнително, чувашкиот и халаџскиот јазик формираат посебни гранки. Овие гранки се понатаму поделени во групи врз основа на специфични јазични и географски карактеристики. [[Податотека:Turkic Languages distribution map.png|центар|мини|469x469пкс|Распространетост на разните туркиски народи во светот.]] {{columns-start|num=4}} '''Огуска (југозападна) група''' * [[Турци]] * [[Азери]] * [[Туркмени]] * [[Кашкајци]] * [[Гагаузи]] {{column}} '''Кипчачка (северозападна) група''' * [[Волшки Татари]] * [[Башкири]] * Кавкаски Татари ** [[Кумици]] ** [[Кримски Татари]] ** [[Ногајци]] * [[Казаци]] * [[Киргизи]] {{column}} '''Карлучка (југоисточна) група''' * [[Узбеци]] * [[Ујгури]] '''Огурска група''' * [[Чуваши]] {{column}} '''Сибирска (североисточна) група''' * [[Јакути]] * [[Алтајци]] * [[Туванци]] * [[Хакази]] '''Халачка група''' * [[Халаџи]] {{columns-end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Кина]] 0tq5ab1fd28pzr6hpxnmc5evaf4y456 5536651 5536648 2026-04-09T19:52:14Z Sashko1999 56966 5536651 wikitext text/x-wiki '''Туркиските''' или '''турански народи''' се голема етно-лингвистичка група на народи кои зборуваат јазици од туркиската јазична фамилија и потекнуваат од Централна Азија, со историски корени во регионот на Алтајските Планини, јужен Сибир и Монголија. Тие се рашириле низ Евроазија преку миграции, освојувања и културни размени, создавајќи империи и држави од Источна Азија до Европа и Блискиот Исток. Денес, туркиските народи бројат околу 170 милиони луѓе и живеат во земји како [[Турција]], [[Азербејџан]], [[Казахстан]], [[Узбекистан]], [[Киргистан]], [[Туркменистан]], како и во дијаспори во Русија, Кина, Европа и други региони. == Историја == === Потекло и прото-туркиски период (пред 3. век п.н.е.) === Туркиските народи потекнуваат од регионот на [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]], јужен [[Сибир]], [[Монголија]] и [[Тува]]. Пратуркискиот јазик, дел од алтајската јазична фамилија, најверојатно се развил во источна Монголија, во близина на прото-монголските и прото-тунгусните јазици. Според историчарот Петер Бенјамин Голден, прататковината на прото-туркиските народи може да се лоцира во јужен Алтај-Сајан или во регионот од Бајкалското Езеро до источна Монголија. Генетските студии укажуваат на мешавина од источни и западни евроазиски предци, со континуитет од скитските групи во Алтај. Раните туркиски групи, како Гекун и Ксинли, се појавуваат во кинеските записи околу 200 п.н.е. во рамките на конфедерацијата Ксионгну (Хуну), моќна номадска сила во Централна Азија. Ксионгну, под водачот Модун Чанју (209–174 п.н.е.), ги подјармиле околните племиња, вклучувајќи ги Динглинг, кои можеле да бидат прото-туркиски. Овие рани групи биле ловци-собирачи и земјоделци, но околу 2.200 п.н.е. усвоиле номадски пасторален начин на живот под влијание на иранските народи, што вклучувало одгледување коњи и стока. Една значајна студија од 2023 година за царицата Ашина (568–578 н.е.), член на кралското гоктуркиско семејство, покажала скоро целосно североисточно азиска предци, што ги побива тезите за западно-евроазиско потекло на Ашина кланот. Ова укажува дека туркиските народи имале длабоки корени во источна Азија, иако подоцна се ширеле западно. === Рани номадски конфедерации (3. век п.н.е. – 5. век н.е.) === Ксионгну (209 п.н.е. – 93 н.е.) биле првата голема степска сила со можни туркиски елементи. Нивната конфедерација, со центар во Монголија, вклучувала различни племиња, а некои научници сметаат дека дел од нив зборувале прото-туркиски јазици. Ксионгну биле во постојан конфликт со кинеската династија Хан, а нивните натписи може да бидат претходници на орхонскиот туркиски скрипт. По распадот на Ксионгну во 1. век н.е., дел од нивните племиња мигрирале западно, влијаејќи врз формирањето на Хуните во Европа, иако врската меѓу Хуните и туркиските народи останува спорна. Во 4.–5. век, Тиеле (Гаоше, "Високи Коли") се појавуваат во кинеските записи, можни наследници на Динглинг или Ксионгну. Ашина кланот, кој подоцна ги предводел Гоктуркијците, бил дел од Тиеле. Овие групи биле ковачи и номади, живеејќи во регионите на Алтај и Монголија. Климатските промени, како сушите, и притисокот од соседните империи, како кинеската династија Веи, ги поттикнале миграциите кон запад. === Ѓоктуркиски ханат (5.–8. век) === {{Asia 576 CE|right|Првиот туркиски ханат при својата најголема распространетост, во 576 година, со соседните ентитети.<ref>{{cite book |last1=Haug |first1=Robert |title=The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia |date=27 June 2019 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-78831-722-1|page=65 |url=https://books.google.com/books?id=K_2ZDwAAQBAJ&pg=PT99 |language=en|quote="The collapse of the Hephthalite domains made neighbours of the Türk Khāqānate and the Sasanian Empire, both sharing a border that ran the length of the River Oxus. Further Turkish expansion to the west and around the Caspian Sea saw them dominate the western steppes and its people and extend this frontier down to the Caucasus where they also shared a border with the Sasanians. Khusrow is noted at the time for improving the fortifications on either side of the Caspian, Bāb al-Abwāb at Derbent and the Great Wall of Gorgān."}}</ref>||Map of the First Turkic Khaganate.png}} Првото експлицитно споменување на "''Турк''" се појавува во кинеската Книга на Џоу (540-ти години н.е.), кога Туркијците барале трговски врски со Кина. Во 552 н.е., Ашина кланот, предводен од Буман (Туман Ил-Каган), го основал [[Прв туркиски ханат|Првиот туркиски ханат]] по победата над Руранската конфедерација. Каганатот брзо се проширил од Монголија до Каспиското Море, контролирајќи го Патот на Свилата и посредувајќи меѓу Кина, Сасанидска Персија и Византија. Во 581–603 н.е., Ханатот се поделил на Источен (со центар во Монголија) и [[Западнотуркиски ханат|Западен]] (во денешен Казахстан) поради внатрешни конфликти и кинески интервенции. Источните Туркијци биле поразени од династијата Танг во 630 н.е., но во 682 н.е. го обновиле Вториот Туркиски Каганат под Илтериш хан. Овој каганат бил културно и политички значаен, оставајќи ги [[Орхонски натписи]] (8 век), напишани на старотуркиски јазик со орхонско писмо, кои се први пишани траги на туркиските јазици. Клучни фигури вклучуваат Билге хан (716–734 н.е.) и неговиот брат Кул Тегин, чии споменици во долината Орхон даваат увид во туркиската политика, религија и воените традиции. Религијата на Ѓоктуркијците била синкретичка, комбинирајќи анимизам, шаманизам и [[тенгризам]] (обожување на богот на небото, Тенгри), со подоцнежни будистички влијанија. Во 744 н.е., Ујгурите, со поддршка од Кинезите, го собориле Вториот Каганат, формирајќи го Ујгурскиот Каганат. === Ујгурски ханат и други наследни држави (8 –10 век) === '''[[Ујгурски ханат]] (744–840 н.е.)''': Ујгурите, предводени од Тенгри Богју Кхан, го направиле [[манихејство]]то државна религија во 763 н.е., што било уникатно за туркиските народи. По поразот од Киргизите во 840 н.е., Ујгурите мигрирале во источен Туркестан (денешен Синџјанг), каде основале кралства како Кочо и Ганџоу. Нивните пештери во Безеклик и Могао сведочат за будистичка уметност и писменост. Ујгурите развиле и староујгурски скрипт, влијаејќи врз монголската писменост. '''Други туркиски групи''': [[Огузи]]те (предци на модерните Турци, Азери и Туркмени) мигрирале кон Трансоксијана (денешен Узбекистан и Казахстан) во 8 – 10 век. [[Прабугари|Прабугарите]] се населиле меѓу Каспиското и Црното Море, формирајќи ја [[Волшка Бугарија]] и [[Прво Бугарско Царство|Дунавска Бугарија]] во 7. век. Хазарите, туркиски народ во регионот на Кавказ, се преобратиле во јудаизам во 8.–9. век, создавајќи моќна држава до 10. век. [[Печенези]], [[Кумани]] и [[Кипчаци]], исто така, се населиле во евроазиските степи, влијаејќи врз средновековна Европа. Миграциите биле поттикнати од климатски промени, монголски притисоци и економски можности по [[Пат на свилата|Патот на свилата]]. === Исламски период и средновековни империи (10.–15. век) === Исламот влегол во контакт со туркиските народи во 642 н.е. по арапските освојувања на Централна Азија. Битката кај Талас (751 н.е.) била пресвртна, каде туркиските племиња се сојузиле со [[Абасиди]]те против кинеската династија Танг, означувајќи почеток на масовно прифаќање на исламот. * '''Кара-Ханидски Ханат (840–1212)''': Првата исламска туркиска држава, основана во Централна Азија, го ширела исламот меѓу туркиските племиња. Махмуд ал-Кашгари го напишал „Диван Лугат ал-Турк“ (11. век), прв речник на туркиските јазици. * '''Газнавиди (977–1186)''': Туркиска династија во Авганистан и Индија, позната по воените походи и покровителство на персиската книжевност. * '''[[Селџучко Царство|Селџучка Империја]] (1037–1194)''': Огузите Селџуци, предводени од Тогрул Бег, ја освоиле Персија и голем дел од Блискиот Исток. Победата во Битката кај Манцикерт (1071) против Византијците отворила пат за туркиската колонизација на Анатолија. * '''[[Тимуриди|Тимуридска Империја]] (1370–1507)''': Основана од Тимур ([[Тамерлан]]), турко-монголски војсководец, оваа империја била културен и воен врв, со центар во Самарканд. * '''[[Османлиско Царство]] (1299–1922)''': Основана од [[Осман I]], таа станала една од најмоќните империи, освојувајќи го [[Пад на Цариград (1453)|Константинопол]] во 1453 под [[Мехмед II Освојувачот]]. Империјата владеела со Блискиот Исток, Балканот и Северна Африка. Религијата играла клучна улога: додека повеќето туркиски народи го прифатиле исламот, некои, како Чувашите и Гагаузите, се преобратиле во христијанство, а Ујгурите задржале будизам. === Модерна историја (16. век – денес) === Во 16–19 век, туркиските народи биле под влијание на три големи империи: [[Османлиско Царство|Османлиската]], [[Руска Империја|Руската]] и [[Чјинг (династија)|Кинеската]]. Османлиите ги интегрирале туркиските групи во Балканот и Блискиот Исток, додека Русија ги колонизирала Казанскиот Ханат (1552) и други туркиски региони. Во Кина, Ујгурите во Синџјанг биле под контрола на династијата Чјинг. По Првата светска војна и распадот на Османлиското Царство, [[Мустафа Кемал Ататурк]] ја основал Република Турција во 1923, воведувајќи секуларни реформи и модерен национализам. Во Советскиот Сојуз, туркиските народи (Казаци, Узбеци, Киргизи) добиле автономни републики, но претрпеле репресии, вклучувајќи депортации за време на Сталин. По распадот на СССР во 1991, се формирале независни држави: Казахстан, Киргистан, Узбекистан, Туркменистан и Азербејџан. == Религија == === Раната туркиска митологија === Раната туркиска митологија е систем од верувања тесно поврзан со [[Тенгризам|тенгризмот]] – античка религија базирана на обожување на природата, анимизам и шаманизам. Централна фигура е Тенгри, богот на синото небо и творец на светот, кој симболизира хармонија со универзумот. === Конверзии === ==== Будизам ==== Најпознат пример за туркиски народ кој го прифатил будизмот се Ујгурите. Во 8 век, Ујгурите, кои формирале моќна држава во денешна Западна Кина и Монголија, го прифатиле будизмот како официјална религија, откако го напуштиле традиционалното тенгријанство. Ујгурските будисти одиграле клучна улога во преводот на будистичките текстови на кинески и други јазици, при што монаси како Ан Шигао и Локакшема биле меѓу првите преведувачи на будистичките списи. Ујгурската култура интегрирала будистички манастири, уметност и литература, особено во регионот на Таримскиот басен, каде се пронајдени будистички стенописи. ==== Ислам ==== Туркиските народи (Ѓоктуркијци, Ујгури, Караханиди) првпат се среќаваат со [[ислам]]от преку трговија и воени контакти со арапските калифати во Централна Азија (Трансоксијана). Караханидскиот ханат во 10 век бил првиот туркиски народ што масовно го прифатил исламот, особено по 960 година, кога Сатук Богра хан се преобратил. Оваа конверзија била доброволна, често преку суфиски мисионери. Селџуците, Огузите и други туркиски групи го ширеле исламот во Анадолија, Персија и Индија. Суфизмот, со својата мистична и флексибилна природа, бил клучен за привлекување на номадските Туркијци, бидејќи се вклопувал со нивните шаманистички традиции. По монголските инвазии (13. век), туркиските народи во Златната Орда и Чагатајскиот каганат постепено го прифаќале исламот. Османлиите (14.-20. век) го консолидирале сунитскиот ислам во Анадолија, додека шиизмот се ширел меѓу некои групи (како Азерите). ==== Христијанство ==== Во првите векови од нашата ера, туркиските племиња во Централна Азија, како Ујгурите, Хазарите и другите, биле изложени на христијанството преку трговските патишта, особено патот на свилата. Источните цркви, како Несторијанската црква (Црква на Истокот), имале значајно присуство во регионот. Несторијанското христијанство се ширело меѓу некои туркиски групи, особено кај Ујгурите, во периодот од 7-ми до 13-ти век. [[Хазари]]те, туркиски народ во регионот на Кавказот и Каспиското Море, исто така имале контакт со христијанството. Иако дел од нивната елита подоцна го прифатила [[Јудаизам|јудаизмот]] (околу 8-ми век), христијански мисионери од Византија се обидувале да ги покрстат. Браќата [[Свети Кирил и Методиј|Кирил и Методиј]], познати по нивната мисионерска работа меѓу Словените, исто така биле активни во регионот на Хазарите, што укажува на византиски напори за христијанизација. Денес, доминантно христијански туркиски народи се [[Гагаузи]]те и [[Чуваши]]те. Гагаузите, кои живеат главно во Гагаузија (Молдавија), се православни христијани и ја задржале својата вера под византиско влијание. Чувашите, во Република Чувашија (Русија), исто така се претежно православни, покрстени под руско влијание од 16-ти век. == Етнички групи == Турските народи се класифицирани врз основа на нивните јазици во четири главни гранки: југозападни (огуски), северозападни (кипчачки), југоисточни и североисточни. Дополнително, чувашкиот и халаџскиот јазик формираат посебни гранки. Овие гранки се понатаму поделени во групи врз основа на специфични јазични и географски карактеристики. [[Податотека:Turkic Languages distribution map.png|центар|мини|469x469пкс|Распространетост на разните туркиски народи во светот.]] {{columns-start|num=4}} '''Огуска (југозападна) група''' * [[Турци]] * [[Азери]] * [[Туркмени]] * [[Кашкајци]] * [[Гагаузи]] {{column}} '''Кипчачка (северозападна) група''' * [[Волшки Татари]] * [[Башкири]] * Кавкаски Татари ** [[Кумици]] ** [[Кримски Татари]] ** [[Ногајци]] * [[Казаци]] * [[Киргизи]] {{column}} '''Карлучка (југоисточна) група''' * [[Узбеци]] * [[Ујгури]] '''Огурска група''' * [[Чуваши]] {{column}} '''Сибирска (североисточна) група''' * [[Јакути]] * [[Алтајци]] * [[Туванци]] * [[Хакази]] '''Халачка група''' * [[Халаџи]] {{columns-end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Кина]] ftsn909y32t3grbiqo7zspa2x32j08q 14 52492 5537102 4162738 2026-04-10T09:38:05Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец 5537102 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Океанија]] | новникулец = Океанија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Океанци | родителска = Никулци за луѓе по националност }} [[Категорија:Никулци за Океанија|Луѓе]] [[Категорија:Никулци за луѓе по националност| Океанија]] hjoxaing928z1npj7q2uk9s16tw6t29 10 52573 5537105 3020909 2026-04-10T09:39:28Z Bjankuloski06 332 5537105 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Flag of India.svg | pix = 30 | subject = | qualifier = личност од [[Индија]] | category = Никулци за Индијци | tempsort = | name = Предлошка:Индија-био-никулец }} 7suwhkjehucec1kdff02zdqx39vlasj 5537106 5537105 2026-04-10T09:39:35Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Индија-биог-никулец]] на [[Предлошка:Индија-био-никулец]] 5537105 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Flag of India.svg | pix = 30 | subject = | qualifier = личност од [[Индија]] | category = Никулци за Индијци | tempsort = | name = Предлошка:Индија-био-никулец }} 7suwhkjehucec1kdff02zdqx39vlasj 14 52574 5537103 3020910 2026-04-10T09:38:06Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец, биог-никулец → био-никулец 5537103 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = луѓе од [[Индија]] | новникулец = Индија-био-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Индијци | родителска = Никулци за Индија }} [[Категорија:Никулци за Индија| Индијци]] [[Категорија:Никулци за Азијци|*Индијци]] ozenpjyvpdyhvpk7xiner6ylbfubyrd 14 52575 5537110 3020911 2026-04-10T09:40:11Z Bjankuloski06 332 5537110 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = [[Индија]] | новникулец = Индија-никулец | старникулец = | категорија = Индија | родителска = Никулци по земја }} {|class="wikitable" align="center" style="margin:0 auto" !Предмет !Шаблон !Категорија |- |'''Општо''' |<code>{{tl|Индија-никулец}}</code> |'''Никулци за Индија''' |- |'''Географија''' |&nbsp;<!-- forces border --> |&nbsp; |- |Географија на Индија |<code>{{tl|Индија-гео-никулец}}</code> |[[:Категорија:Географски никулци за Индија|Географски никулци за Индија]] |- |'''Историја''' |&nbsp;<!-- forces border --> |&nbsp; |- |Историја на Индија |<code>{{tl|Индија-ист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за индиска историја|Никулци за индиска историја]] |- |'''Луѓе''' |&nbsp;<!-- forces border --> |&nbsp; |- |Општо за Индијци |<code>{{tl|Индија-био-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за Индијци|Никулци за Индијци]] |- | style="padding-left:3ex" |Индиски глумци |<code>{{tl|Индија-глумец-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за глумци од Индија|Никулци за глумци од Индија]] |- | style="padding-left:3ex" |Индиски музичари |<code>{{tl|Индија-музичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за индиски музичари|Никулци за индиски музичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Индиски писатели |<code>{{tl|Индија-писател-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за индиски писатели|Никулци за индиски писатели]] |- | style="padding-left:3ex" |Индиски политичари |<code>{{tl|Индија-политичар-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за индиски политичари|Никулци за индиски политичари]] |- | style="padding-left:3ex" |Индиски спортисти |<code>{{tl|Индија-спортист-никулец}}</code> |[[:Категорија:Никулци за индиски спортисти|Никулци за индиски спортисти]] |} [[Категорија:Никулци по земја|Индија]] [[Категорија:Никулци за Азија| Индија]] ryobv9ay00nepw47wnyvo4jn7kgd0o9 0 54671 5536781 5424704 2026-04-10T09:22:47Z Bjankuloski06 332 /* Историја на ликот */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536781 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Инфокутија Лик | name = Иди Брит<br /> ''Edie Britt'' | series = ''[[Очајни Домаќинки]]'' | image = [[Податотека:Edie Britt.jpg|200п]] | caption = [[Николет Шеридан]] како Иди Брит | real_name = Иди Брит | portrayer = [[Николет Шеридан]] | creator = [[Марк Чери]] | species = | gender = | first = ''Пилот' | last = | cause = | age = 44 | occupation = Агент за недвижности | title = | alias = | family = '''Илен Брит''' (мајка; ''почината'') <br /> <small>'''г-дин Брит''' (татко; ''почината'')<br /> <small>'''Хелен Брит''' (сестра)<br /> <small>'''Остин Брит''' (внук) | spouse = '''Чарлс МекЛеин''' (прв маж)<br /> '''г-дин Розвел'''(втор маж) | children ='''Траверс МекЛеин''' (син, со Чарлс) | footnotes = }} '''Иди Брит''' ({{langx|en|Edie Britt}}) — [[измислен лик]] од телевизиската серија на [[ABC]], ''[[Очајни Домаќинки]]''. Ликот е толкуван од глумицата [[Николет Шеридан]], а создаден е од [[Марк Чери]]. === Историја на ликот === Уште од самиот почеток Иди е прикажана како жена која сака да ужива во уништувањето на туѓите животи. Таа е голем соперник со Сузан Маер, со чиј поранешен маж се свршува, а подоцна разведува. Потоа и го презема и нејзиното момче Мајк Делфино, со кој раскинува и решава да започне врска со Карлос Солис, поради кој на крајот од третата сезона и лажно се обесува. Со почетокот на петтата сезона која се одвива 5 години по настаните од четвртата, Иди се враќа на Вистерија Лејн по долго отсуство, но со нов карактер и со нов маж. Маж кој е вмешан во мистериозен настан поврзан со целото соседство. При крајот на сезоната Иди е погодена од електро-шок и ненајдено умира. {{Очајни Домаќинки}} {{Биографија-никулец}} {{DEFAULTSORT:Брит, Иди}} [[Категорија:Измислени ликови од САД]] [[Категорија:Ликови од Очајни домаќинки]] ci7c29ez1wsyza86mlkebc2rawsb7pu 0 55002 5537121 5536301 2026-04-10T09:47:21Z Bjankuloski06 332 /* Извори */ Исправена предлошка, replaced: биог-нику → био-нику 5537121 wikitext text/x-wiki [[Податотека:(Toulouse) Tibère - Musée Saint-Raymond Ra 342 b.jpg|мини|десно|200п|Биста|Мермерна биста на Тибериј]] '''Тибериј''' ({{langx|la|Tiberius}}; целосно име: '''Тибериј (Јулиј) Цезар Август'''; вистинското име му е: '''Тибериј Клудиј Нерон''') (роден на [[16 ноември]] 42 г. п.н.е.; умрел на [[16 март]] 37 н.е. во [[Капри]], во близината на [[Неапол]]) - Вториот римски цар (14-37 г. н.е.). Бил одгледан од [[Октавијан Август|Август]], кој се оженил за неговата мајка Ливија Друсила. За време на своето прво командување со војската на возраст од 22 години, Тибериј успеал да ги поврати римските легионарни стандарди, кои претходно биле загубени со децении во Партија, а му било возвратено со акламација здобивајќи голема популарност.<ref name="Бунтевска">Бунтевска, 2005. стр. 166</ref> Тибериј бил принуден да се откаже од својата сакана жена и да се ожени со Јулија, ќерката на август (12 г. п.н.е.). Иако станал [[трибун]], заминал во самонаметнатиот егзил на [[Родос]] (6 г. п.н.е. станувајќи разгневен аскет. До 4 г. п.н.е., Јулија била протерана поради неверството со Август<ref name="Бунтевска"/>, кој повторно го повикал Тибериј именувајќи го за свој наследник. Како цар, Тибериј почнал да ја води државата ефикасно, притоа воведувајќи некои реформи проследени само со повремена ригорозност, како што било протерувањето на римската [[Евреи|еврејска]] популација само врз основа на изговор. Кога неговиот син Друс умрел на мистериозен начин, решил да му ја даде довербата на [[Сејан]] и бил убеден да се пресели во Капри (22 г.н.е.). Тибериј станал изразено насилен убивајќи и спроведувајќи тортура од каприц. Откако Сејан станал проконзул во 31 г.н.е., Тибериј станал сомничав во врска со неговите амбиции и наредил негово погубување, потоа именувајќи го [[Калигула]] за свој наследник. Во 37 г.н.е., [[Преторијанска гарда|Преторијанската гарда]] ја декларирала својата поддршка за Калигула, убивајќи го Тибериј додека лежел болен в постела.<ref name="Бунтевска"/> == Наводи == {{reflist}} == Извори == * Бунтевска Сузана, 2005: Енциклопедија Британика: С-Ф - Скопје:Топер. ISBN 9989-165-14-9 <br /> {{Commons|Tiberius}} {{Римски цареви}} {{Стар Рим-био-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Античка еврејско-римска историја]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Јулијанско-клаудиска династија]] [[Категорија:Починати во 37 година]] [[Категорија:Римски цареви од 1 век]] [[Категорија:Личности од Новиот завет]] [[Категорија:Луѓе од Рим]] [[Категорија:Римјани од 1 век п.н.е.]] b2ffi19vwatwg34hp7vxoyb18r76nsi 10 60404 5537184 4996345 2026-04-10T11:28:10Z Andrew012p 85224 5537184 wikitext text/x-wiki {{infobox | above = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | abovestyle = background-color: #bfdfff; font-size: 125%; | headerstyle = background-color: #d0e5f5; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logofile|}}}|size={{{logosize|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt|}}}}} | caption = {{{logocaption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo2|}}}|size={{{logosize2|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt2|}}}}} | caption2 = {{{logocaption2|}}} | label1 = Отпочната | data1 = {{{launch|}}} | label2 = Прекината | data2 = {{{closed date|}}} | label3 = Мрежа | data3 = {{{network|}}} | label4 = Сопственик | data4 = {{{owner|}}} | label5 = Формат на слика | data5 = {{{picture format|}}} | label6 = Удел на гледаност | data6 = {{#if:{{{share|}}}|{{{share}}} {{#if:{{{share as of|}}}{{{share source|}}}|({{{share as of|}}}, {{{share source|}}})}}}} | label7 = Слоган | data7 = {{{slogan|}}} | label8 = Држава | data8 = {{{country|}}} | label9 = Јазик | data9 = {{{language|}}} | label10 = Област на емитување | data10 = {{{broadcast area|}}} | label11 = Филијали | data11 = {{{affiliates|}}} | label12 = Седиште | data12 = {{{headquarters|}}} | label13 = Претходно име | data13 = {{{former names|}}} | label14 = Заменета | data14 = {{{replaced names|}}} | label15 = Заменета од | data15 = {{{replaced by names|}}} | label16 = Сестрински канал(и) | data16 = {{{sister names|}}} | label17 = Временско поместување | data17 = {{{timeshift names|}}} | label18 = Веб-страна | data18 = {{{website|{{{web|}}}}}} | header19 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}} {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}} {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}} {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}} {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|<div style="background-color: #bfdfff; width:100%">Достапност {{{availability note|}}}</div>}} | header20 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}}|Терестријална телевизија}} | label21 = {{{terr serv 1|}}} | data21 = {{{terr chan 1|}}} | label22 = {{{terr serv 2|}}} | data22 = {{{terr chan 2|}}} | label23 = {{{terr serv 3|}}} | data23 = {{{terr chan 3|}}} | label24 = {{{terr serv 4|}}} | data24 = {{{terr chan 4|}}} | label25 = {{{terr serv 5|}}} | data25 = {{{terr chan 5|}}} | label26 = {{{terr serv 6|}}} | data26 = {{{terr chan 6|}}} | label27 = {{{terr serv 7|}}} | data27 = {{{terr chan 7|}}} | label28 = {{{terr serv 8|}}} | data28 = {{{terr chan 8|}}} | label29 = {{{terr serv 9|}}} | data29 = {{{terr chan 9|}}} | label30 = {{{terr serv 10|}}} | data30 = {{{terr chan 10|}}} | label31 = {{{terr serv 11|}}} | data31 = {{{terr chan 11|}}} | label32 = {{{terr serv 12|}}} | data32 = {{{terr chan 12|}}} | label33 = {{{terr serv 13|}}} | data33 = {{{terr chan 13|}}} | label34 = {{{terr serv 14|}}} | data34 = {{{terr chan 14|}}} | label35 = {{{terr serv 15|}}} | data35 = {{{terr chan 15|}}} | label36 = {{{terr serv 16|}}} | data36 = {{{terr chan 16|}}} | label37 = {{{terr serv 17|}}} | data37 = {{{terr chan 17|}}} | label38 = {{{terr serv 18|}}} | data38 = {{{terr chan 18|}}} | label39 = {{{terr serv 19|}}} | data39 = {{{terr chan 19|}}} | label40 = {{{terr serv 20|}}} | data40 = {{{terr chan 20|}}} | header41 = {{#if: {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}}|Сателитска телевизија}} | label42 = {{{sat serv 1|}}} | data42 = {{{sat chan 1|}}} | label43 = {{{sat serv 2|}}} | data43 = {{{sat chan 2|}}} | label44 = {{{sat serv 3|}}} | data44 = {{{sat chan 3|}}} | label45 = {{{sat serv 4|}}} | data45 = {{{sat chan 4|}}} | label46 = {{{sat serv 5|}}} | data46 = {{{sat chan 5|}}} | label47 = {{{sat serv 6|}}} | data47 = {{{sat chan 6|}}} | label48 = {{{sat serv 7|}}} | data48 = {{{sat chan 7|}}} | label49 = {{{sat serv 8|}}} | data49 = {{{sat chan 8|}}} | label50 = {{{sat serv 9|}}} | data50 = {{{sat chan 9|}}} | label51 = {{{sat serv 10|}}} | data51 = {{{sat chan 10|}}} | label52 = {{{sat serv 11|}}} | data52 = {{{sat chan 11|}}} | label53 = {{{sat serv 12|}}} | data53 = {{{sat chan 12|}}} | label54 = {{{sat serv 13|}}} | data54 = {{{sat chan 13|}}} | label55 = {{{sat serv 14|}}} | data55 = {{{sat chan 14|}}} | label56 = {{{sat serv 15|}}} | data56 = {{{sat chan 15|}}} | label57 = {{{sat serv 16|}}} | data57 = {{{sat chan 16|}}} | label58 = {{{sat serv 17|}}} | data58 = {{{sat chan 17|}}} | label59 = {{{sat serv 18|}}} | data59 = {{{sat chan 18|}}} | label60 = {{{sat serv 19|}}} | data60 = {{{sat chan 19|}}} | label61 = {{{sat serv 20|}}} | data61 = {{{sat chan 20|}}} | label62 = {{{sat serv 21|}}} | data62 = {{{sat chan 21|}}} | label63 = {{{sat serv 22|}}} | data63 = {{{sat chan 22|}}} | label64 = {{{sat serv 23|}}} | data64 = {{{sat chan 23|}}} | label65 = {{{sat serv 24|}}} | data65 = {{{sat chan 24|}}} | label66 = {{{sat serv 25|}}} | data66 = {{{sat chan 25|}}} | label67 = {{{sat serv 26|}}} | data67 = {{{sat chan 26|}}} | label68 = {{{sat serv 27|}}} | data68 = {{{sat chan 27|}}} | label69 = {{{sat serv 28|}}} | data69 = {{{sat chan 28|}}} | label70 = {{{sat serv 29|}}} | data70 = {{{sat chan 29|}}} | label71 = {{{sat serv 30|}}} | data71 = {{{sat chan 30|}}} | header72 = {{#if: {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}}|Кабелска телевизија}} | label73 = {{{cable serv 1|}}} | data73 = {{{cable chan 1|}}} | label74 = {{{cable serv 2|}}} | data74 = {{{cable chan 2|}}} | label75 = {{{cable serv 3|}}} | data75 = {{{cable chan 3|}}} | label76 = {{{cable serv 4|}}} | data76 = {{{cable chan 4|}}} | label77 = {{{cable serv 5|}}} | data77 = {{{cable chan 5|}}} | label78 = {{{cable serv 6|}}} | data78 = {{{cable chan 6|}}} | label79 = {{{cable serv 7|}}} | data79 = {{{cable chan 7|}}} | label80 = {{{cable serv 8|}}} | data80 = {{{cable chan 8|}}} | label81 = {{{cable serv 9|}}} | data81 = {{{cable chan 9|}}} | label82 = {{{cable serv 10|}}} | data82 = {{{cable chan 10|}}} | label83 = {{{cable serv 11|}}} | data83 = {{{cable chan 11|}}} | label84 = {{{cable serv 12|}}} | data84 = {{{cable chan 12|}}} | label85 = {{{cable serv 13|}}} | data85 = {{{cable chan 13|}}} | label86 = {{{cable serv 14|}}} | data86 = {{{cable chan 14|}}} | label87 = {{{cable serv 15|}}} | data87 = {{{cable chan 15|}}} | label88 = {{{cable serv 16|}}} | data88 = {{{cable chan 16|}}} | label89 = {{{cable serv 17|}}} | data89 = {{{cable chan 17|}}} | label90 = {{{cable serv 18|}}} | data90 = {{{cable chan 18|}}} | label91 = {{{cable serv 19|}}} | data91 = {{{cable chan 19|}}} | label92 = {{{cable serv 20|}}} | data92 = {{{cable chan 20|}}} | header93 = {{#if: {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}}|Satellite radio}} | label94 = {{{sat radio serv 1|}}} | data94 = {{{sat radio chan 1|}}} | label95 = {{{sat radio serv 2|}}} | data95 = {{{sat radio chan 2|}}} | label96 = {{{sat radio serv 3|}}} | data96 = {{{sat radio chan 3|}}} | label97 = {{{sat radio serv 4|}}} | data97 = {{{sat radio chan 4|}}} | label98 = {{{sat radio serv 5|}}} | data98 = {{{sat radio chan 5|}}} | label99 = {{{sat radio serv 6|}}} | data99 = {{{sat radio chan 6|}}} | label100 = {{{sat radio serv 7|}}} | data100 = {{{sat radio chan 7|}}} | label101 = {{{sat radio serv 8|}}} | data101 = {{{sat radio chan 8|}}} | label102 = {{{sat radio serv 9|}}} | data102 = {{{sat radio chan 9|}}} | label103 = {{{sat radio serv 10|}}} | data103 = {{{sat radio chan 10|}}} | label104 = {{{sat radio serv 11|}}} | data104 = {{{sat radio chan 11|}}} | label105 = {{{sat radio serv 12|}}} | data105 = {{{sat radio chan 12|}}} | label106 = {{{sat radio serv 13|}}} | data106 = {{{sat radio chan 13|}}} | label107 = {{{sat radio serv 14|}}} | data107 = {{{sat radio chan 14|}}} | label108 = {{{sat radio serv 15|}}} | data108 = {{{sat radio chan 15|}}} | label109 = {{{sat radio serv 16|}}} | data109 = {{{sat radio chan 16|}}} | label110 = {{{sat radio serv 17|}}} | data110 = {{{sat radio chan 17|}}} | label111 = {{{sat radio serv 18|}}} | data111 = {{{sat radio chan 18|}}} | label112 = {{{sat radio serv 19|}}} | data112 = {{{sat radio chan 19|}}} | label113 = {{{sat radio serv 20|}}} | data113 = {{{sat radio chan 20|}}} | header114 = {{#if: {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|[[IPTV]]}} | label115 = {{{iptv serv 1|}}}{{{adsl serv 1|}}} | data115 = {{{iptv chan 1|}}}{{{adsl chan 1|}}} | label116 = {{{iptv serv 2|}}}{{{adsl serv 2|}}} | data116 = {{{iptv chan 2|}}}{{{adsl chan 2|}}} | label117 = {{{iptv serv 3|}}}{{{adsl serv 3|}}} | data117 = {{{iptv chan 3|}}}{{{adsl chan 3|}}} | label118 = {{{iptv serv 4|}}}{{{adsl serv 4|}}} | data118 = {{{iptv chan 4|}}}{{{adsl chan 4|}}} | label119 = {{{iptv serv 5|}}}{{{adsl serv 5|}}} | data119 = {{{iptv chan 5|}}}{{{adsl chan 5|}}} | label120 = {{{iptv serv 6|}}}{{{adsl serv 6|}}} | data120 = {{{iptv chan 6|}}}{{{adsl chan 6|}}} | label121 = {{{iptv serv 7|}}}{{{adsl serv 7|}}} | data121 = {{{iptv chan 7|}}}{{{adsl chan 7|}}} | label122 = {{{iptv serv 8|}}}{{{adsl serv 8|}}} | data122 = {{{iptv chan 8|}}}{{{adsl chan 8|}}} | label123 = {{{iptv serv 9|}}}{{{adsl serv 9|}}} | data123 = {{{iptv chan 9|}}}{{{adsl chan 9|}}} | label124 = {{{iptv serv 10|}}}{{{adsl serv 10|}}} | data124 = {{{iptv chan 10|}}}{{{adsl chan 10|}}} | label125 = {{{iptv serv 11|}}}{{{adsl serv 11|}}} | data125 = {{{iptv chan 11|}}}{{{adsl chan 11|}}} | label126 = {{{iptv serv 12|}}}{{{adsl serv 12|}}} | data126 = {{{iptv chan 12|}}}{{{adsl chan 12|}}} | label127 = {{{iptv serv 13|}}}{{{adsl serv 13|}}} | data127 = {{{iptv chan 13|}}}{{{adsl chan 13|}}} | label128 = {{{iptv serv 14|}}}{{{adsl serv 14|}}} | data128 = {{{iptv chan 14|}}}{{{adsl chan 14|}}} | label129 = {{{iptv serv 15|}}}{{{adsl serv 15|}}} | data129 = {{{iptv chan 15|}}}{{{adsl chan 15|}}} | label130 = {{{iptv serv 16|}}}{{{adsl serv 16|}}} | data130 = {{{iptv chan 16|}}}{{{adsl chan 16|}}} | label131 = {{{iptv serv 17|}}}{{{adsl serv 17|}}} | data131 = {{{iptv chan 17|}}}{{{adsl chan 17|}}} | label132 = {{{iptv serv 18|}}}{{{adsl serv 18|}}} | data132 = {{{iptv chan 18|}}}{{{adsl chan 18|}}} | label133 = {{{iptv serv 19|}}}{{{adsl serv 19|}}} | data133 = {{{iptv chan 19|}}}{{{adsl chan 19|}}} | label134 = {{{iptv serv 20|}}}{{{adsl serv 20|}}} | data134 = {{{iptv chan 20|}}}{{{adsl chan 20|}}} | header135 = {{#if: {{{online serv 1|}}}{{{online chan 1|}}}|[[Семрежно емитување]]}} | label136 = {{{online serv 1|}}} | data136 = {{{online chan 1|}}} | label137 = {{{online serv 2|}}} | data137 = {{{online chan 2|}}} | label138 = {{{online serv 3|}}} | data138 = {{{online chan 3|}}} | label139 = {{{online serv 4|}}} | data139 = {{{online chan 4|}}} | label140 = {{{online serv 5|}}} | data140 = {{{online chan 5|}}} | label141 = {{{online serv 6|}}} | data141 = {{{online chan 6|}}} | label142 = {{{online serv 7|}}} | data142 = {{{online chan 7|}}} | label143 = {{{online serv 8|}}} | data143 = {{{online chan 8|}}} | label144 = {{{online serv 9|}}} | data144 = {{{online chan 9|}}} | label145 = {{{online serv 10|}}} | data145 = {{{online chan 10|}}} | label146 = {{{online serv 11|}}} | data146 = {{{online chan 11|}}} | label147 = {{{online serv 12|}}} | data147 = {{{online chan 12|}}} | label148 = {{{online serv 13|}}} | data148 = {{{online chan 13|}}} | label149 = {{{online serv 14|}}} | data149 = {{{online chan 14|}}} | label150 = {{{online serv 15|}}} | data150 = {{{online chan 15|}}} | label151 = {{{online serv 16|}}} | data151 = {{{online chan 16|}}} | label152 = {{{online serv 17|}}} | data152 = {{{online chan 17|}}} | label153 = {{{online serv 18|}}} | data153 = {{{online chan 18|}}} | label154 = {{{online serv 19|}}} | data154 = {{{online chan 19|}}} | label155 = {{{online serv 20|}}} | data155 = {{{online chan 20|}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> 5st4e2v3rjjw69ug2cqqyzeq50kp5em 5537186 5537184 2026-04-10T11:32:53Z Andrew012p 85224 5537186 wikitext text/x-wiki {{infobox | above = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | abovestyle = background-color: #bfdfff; font-size: 125%; | headerstyle = background-color: #d0e5f5; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logofile|}}}|size={{{logosize|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt|}}}}} | caption = {{{logocaption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo2|}}}|size={{{logosize2|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt2|}}}}} | caption2 = {{{logocaption2|}}} | label1 = Отпочната | data1 = {{{launch|}}} | label2 = Прекината | data2 = {{{closed date|}}} | label3 = Мрежа | data3 = {{{network|}}} | label4 = Сопственик | data4 = {{{owner|}}} | label5 = Формат на слика | data5 = {{{picture format|}}} | label6 = Удел на гледаност | data6 = {{#if:{{{share|}}}|{{{share}}} {{#if:{{{share as of|}}}{{{share source|}}}|({{{share as of|}}}, {{{share source|}}})}}}} | label7 = Слоган | data7 = {{{slogan|}}} | label8 = Држава | data8 = {{{country|}}} | label9 = Јазик | data9 = {{{language|}}} | label10 = Област на прикажување | data10 = {{{broadcast area|}}} | label11 = Филијали | data11 = {{{affiliates|}}} | label12 = Седиште | data12 = {{{headquarters|}}} | label13 = Претходно име | data13 = {{{former names|}}} | label14 = Заменета | data14 = {{{replaced names|}}} | label15 = Заменета од | data15 = {{{replaced by names|}}} | label16 = Сестрински канал(и) | data16 = {{{sister names|}}} | label17 = Временско поместување | data17 = {{{timeshift names|}}} | label18 = Веб-страница | data18 = {{{website|{{{web|}}}}}} | header19 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}} {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}} {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}} {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}} {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|<div style="background-color: #bfdfff; width:100%">Достапност {{{availability note|}}}</div>}} | header20 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}}|Терестријална телевизија}} | label21 = {{{terr serv 1|}}} | data21 = {{{terr chan 1|}}} | label22 = {{{terr serv 2|}}} | data22 = {{{terr chan 2|}}} | label23 = {{{terr serv 3|}}} | data23 = {{{terr chan 3|}}} | label24 = {{{terr serv 4|}}} | data24 = {{{terr chan 4|}}} | label25 = {{{terr serv 5|}}} | data25 = {{{terr chan 5|}}} | label26 = {{{terr serv 6|}}} | data26 = {{{terr chan 6|}}} | label27 = {{{terr serv 7|}}} | data27 = {{{terr chan 7|}}} | label28 = {{{terr serv 8|}}} | data28 = {{{terr chan 8|}}} | label29 = {{{terr serv 9|}}} | data29 = {{{terr chan 9|}}} | label30 = {{{terr serv 10|}}} | data30 = {{{terr chan 10|}}} | label31 = {{{terr serv 11|}}} | data31 = {{{terr chan 11|}}} | label32 = {{{terr serv 12|}}} | data32 = {{{terr chan 12|}}} | label33 = {{{terr serv 13|}}} | data33 = {{{terr chan 13|}}} | label34 = {{{terr serv 14|}}} | data34 = {{{terr chan 14|}}} | label35 = {{{terr serv 15|}}} | data35 = {{{terr chan 15|}}} | label36 = {{{terr serv 16|}}} | data36 = {{{terr chan 16|}}} | label37 = {{{terr serv 17|}}} | data37 = {{{terr chan 17|}}} | label38 = {{{terr serv 18|}}} | data38 = {{{terr chan 18|}}} | label39 = {{{terr serv 19|}}} | data39 = {{{terr chan 19|}}} | label40 = {{{terr serv 20|}}} | data40 = {{{terr chan 20|}}} | header41 = {{#if: {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}}|Сателитска телевизија}} | label42 = {{{sat serv 1|}}} | data42 = {{{sat chan 1|}}} | label43 = {{{sat serv 2|}}} | data43 = {{{sat chan 2|}}} | label44 = {{{sat serv 3|}}} | data44 = {{{sat chan 3|}}} | label45 = {{{sat serv 4|}}} | data45 = {{{sat chan 4|}}} | label46 = {{{sat serv 5|}}} | data46 = {{{sat chan 5|}}} | label47 = {{{sat serv 6|}}} | data47 = {{{sat chan 6|}}} | label48 = {{{sat serv 7|}}} | data48 = {{{sat chan 7|}}} | label49 = {{{sat serv 8|}}} | data49 = {{{sat chan 8|}}} | label50 = {{{sat serv 9|}}} | data50 = {{{sat chan 9|}}} | label51 = {{{sat serv 10|}}} | data51 = {{{sat chan 10|}}} | label52 = {{{sat serv 11|}}} | data52 = {{{sat chan 11|}}} | label53 = {{{sat serv 12|}}} | data53 = {{{sat chan 12|}}} | label54 = {{{sat serv 13|}}} | data54 = {{{sat chan 13|}}} | label55 = {{{sat serv 14|}}} | data55 = {{{sat chan 14|}}} | label56 = {{{sat serv 15|}}} | data56 = {{{sat chan 15|}}} | label57 = {{{sat serv 16|}}} | data57 = {{{sat chan 16|}}} | label58 = {{{sat serv 17|}}} | data58 = {{{sat chan 17|}}} | label59 = {{{sat serv 18|}}} | data59 = {{{sat chan 18|}}} | label60 = {{{sat serv 19|}}} | data60 = {{{sat chan 19|}}} | label61 = {{{sat serv 20|}}} | data61 = {{{sat chan 20|}}} | label62 = {{{sat serv 21|}}} | data62 = {{{sat chan 21|}}} | label63 = {{{sat serv 22|}}} | data63 = {{{sat chan 22|}}} | label64 = {{{sat serv 23|}}} | data64 = {{{sat chan 23|}}} | label65 = {{{sat serv 24|}}} | data65 = {{{sat chan 24|}}} | label66 = {{{sat serv 25|}}} | data66 = {{{sat chan 25|}}} | label67 = {{{sat serv 26|}}} | data67 = {{{sat chan 26|}}} | label68 = {{{sat serv 27|}}} | data68 = {{{sat chan 27|}}} | label69 = {{{sat serv 28|}}} | data69 = {{{sat chan 28|}}} | label70 = {{{sat serv 29|}}} | data70 = {{{sat chan 29|}}} | label71 = {{{sat serv 30|}}} | data71 = {{{sat chan 30|}}} | header72 = {{#if: {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}}|Кабелска телевизија}} | label73 = {{{cable serv 1|}}} | data73 = {{{cable chan 1|}}} | label74 = {{{cable serv 2|}}} | data74 = {{{cable chan 2|}}} | label75 = {{{cable serv 3|}}} | data75 = {{{cable chan 3|}}} | label76 = {{{cable serv 4|}}} | data76 = {{{cable chan 4|}}} | label77 = {{{cable serv 5|}}} | data77 = {{{cable chan 5|}}} | label78 = {{{cable serv 6|}}} | data78 = {{{cable chan 6|}}} | label79 = {{{cable serv 7|}}} | data79 = {{{cable chan 7|}}} | label80 = {{{cable serv 8|}}} | data80 = {{{cable chan 8|}}} | label81 = {{{cable serv 9|}}} | data81 = {{{cable chan 9|}}} | label82 = {{{cable serv 10|}}} | data82 = {{{cable chan 10|}}} | label83 = {{{cable serv 11|}}} | data83 = {{{cable chan 11|}}} | label84 = {{{cable serv 12|}}} | data84 = {{{cable chan 12|}}} | label85 = {{{cable serv 13|}}} | data85 = {{{cable chan 13|}}} | label86 = {{{cable serv 14|}}} | data86 = {{{cable chan 14|}}} | label87 = {{{cable serv 15|}}} | data87 = {{{cable chan 15|}}} | label88 = {{{cable serv 16|}}} | data88 = {{{cable chan 16|}}} | label89 = {{{cable serv 17|}}} | data89 = {{{cable chan 17|}}} | label90 = {{{cable serv 18|}}} | data90 = {{{cable chan 18|}}} | label91 = {{{cable serv 19|}}} | data91 = {{{cable chan 19|}}} | label92 = {{{cable serv 20|}}} | data92 = {{{cable chan 20|}}} | header93 = {{#if: {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}}|Satellite radio}} | label94 = {{{sat radio serv 1|}}} | data94 = {{{sat radio chan 1|}}} | label95 = {{{sat radio serv 2|}}} | data95 = {{{sat radio chan 2|}}} | label96 = {{{sat radio serv 3|}}} | data96 = {{{sat radio chan 3|}}} | label97 = {{{sat radio serv 4|}}} | data97 = {{{sat radio chan 4|}}} | label98 = {{{sat radio serv 5|}}} | data98 = {{{sat radio chan 5|}}} | label99 = {{{sat radio serv 6|}}} | data99 = {{{sat radio chan 6|}}} | label100 = {{{sat radio serv 7|}}} | data100 = {{{sat radio chan 7|}}} | label101 = {{{sat radio serv 8|}}} | data101 = {{{sat radio chan 8|}}} | label102 = {{{sat radio serv 9|}}} | data102 = {{{sat radio chan 9|}}} | label103 = {{{sat radio serv 10|}}} | data103 = {{{sat radio chan 10|}}} | label104 = {{{sat radio serv 11|}}} | data104 = {{{sat radio chan 11|}}} | label105 = {{{sat radio serv 12|}}} | data105 = {{{sat radio chan 12|}}} | label106 = {{{sat radio serv 13|}}} | data106 = {{{sat radio chan 13|}}} | label107 = {{{sat radio serv 14|}}} | data107 = {{{sat radio chan 14|}}} | label108 = {{{sat radio serv 15|}}} | data108 = {{{sat radio chan 15|}}} | label109 = {{{sat radio serv 16|}}} | data109 = {{{sat radio chan 16|}}} | label110 = {{{sat radio serv 17|}}} | data110 = {{{sat radio chan 17|}}} | label111 = {{{sat radio serv 18|}}} | data111 = {{{sat radio chan 18|}}} | label112 = {{{sat radio serv 19|}}} | data112 = {{{sat radio chan 19|}}} | label113 = {{{sat radio serv 20|}}} | data113 = {{{sat radio chan 20|}}} | header114 = {{#if: {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|[[IPTV]]}} | label115 = {{{iptv serv 1|}}}{{{adsl serv 1|}}} | data115 = {{{iptv chan 1|}}}{{{adsl chan 1|}}} | label116 = {{{iptv serv 2|}}}{{{adsl serv 2|}}} | data116 = {{{iptv chan 2|}}}{{{adsl chan 2|}}} | label117 = {{{iptv serv 3|}}}{{{adsl serv 3|}}} | data117 = {{{iptv chan 3|}}}{{{adsl chan 3|}}} | label118 = {{{iptv serv 4|}}}{{{adsl serv 4|}}} | data118 = {{{iptv chan 4|}}}{{{adsl chan 4|}}} | label119 = {{{iptv serv 5|}}}{{{adsl serv 5|}}} | data119 = {{{iptv chan 5|}}}{{{adsl chan 5|}}} | label120 = {{{iptv serv 6|}}}{{{adsl serv 6|}}} | data120 = {{{iptv chan 6|}}}{{{adsl chan 6|}}} | label121 = {{{iptv serv 7|}}}{{{adsl serv 7|}}} | data121 = {{{iptv chan 7|}}}{{{adsl chan 7|}}} | label122 = {{{iptv serv 8|}}}{{{adsl serv 8|}}} | data122 = {{{iptv chan 8|}}}{{{adsl chan 8|}}} | label123 = {{{iptv serv 9|}}}{{{adsl serv 9|}}} | data123 = {{{iptv chan 9|}}}{{{adsl chan 9|}}} | label124 = {{{iptv serv 10|}}}{{{adsl serv 10|}}} | data124 = {{{iptv chan 10|}}}{{{adsl chan 10|}}} | label125 = {{{iptv serv 11|}}}{{{adsl serv 11|}}} | data125 = {{{iptv chan 11|}}}{{{adsl chan 11|}}} | label126 = {{{iptv serv 12|}}}{{{adsl serv 12|}}} | data126 = {{{iptv chan 12|}}}{{{adsl chan 12|}}} | label127 = {{{iptv serv 13|}}}{{{adsl serv 13|}}} | data127 = {{{iptv chan 13|}}}{{{adsl chan 13|}}} | label128 = {{{iptv serv 14|}}}{{{adsl serv 14|}}} | data128 = {{{iptv chan 14|}}}{{{adsl chan 14|}}} | label129 = {{{iptv serv 15|}}}{{{adsl serv 15|}}} | data129 = {{{iptv chan 15|}}}{{{adsl chan 15|}}} | label130 = {{{iptv serv 16|}}}{{{adsl serv 16|}}} | data130 = {{{iptv chan 16|}}}{{{adsl chan 16|}}} | label131 = {{{iptv serv 17|}}}{{{adsl serv 17|}}} | data131 = {{{iptv chan 17|}}}{{{adsl chan 17|}}} | label132 = {{{iptv serv 18|}}}{{{adsl serv 18|}}} | data132 = {{{iptv chan 18|}}}{{{adsl chan 18|}}} | label133 = {{{iptv serv 19|}}}{{{adsl serv 19|}}} | data133 = {{{iptv chan 19|}}}{{{adsl chan 19|}}} | label134 = {{{iptv serv 20|}}}{{{adsl serv 20|}}} | data134 = {{{iptv chan 20|}}}{{{adsl chan 20|}}} | header135 = {{#if: {{{online serv 1|}}}{{{online chan 1|}}}|[[Семрежно емитување]]}} | label136 = {{{online serv 1|}}} | data136 = {{{online chan 1|}}} | label137 = {{{online serv 2|}}} | data137 = {{{online chan 2|}}} | label138 = {{{online serv 3|}}} | data138 = {{{online chan 3|}}} | label139 = {{{online serv 4|}}} | data139 = {{{online chan 4|}}} | label140 = {{{online serv 5|}}} | data140 = {{{online chan 5|}}} | label141 = {{{online serv 6|}}} | data141 = {{{online chan 6|}}} | label142 = {{{online serv 7|}}} | data142 = {{{online chan 7|}}} | label143 = {{{online serv 8|}}} | data143 = {{{online chan 8|}}} | label144 = {{{online serv 9|}}} | data144 = {{{online chan 9|}}} | label145 = {{{online serv 10|}}} | data145 = {{{online chan 10|}}} | label146 = {{{online serv 11|}}} | data146 = {{{online chan 11|}}} | label147 = {{{online serv 12|}}} | data147 = {{{online chan 12|}}} | label148 = {{{online serv 13|}}} | data148 = {{{online chan 13|}}} | label149 = {{{online serv 14|}}} | data149 = {{{online chan 14|}}} | label150 = {{{online serv 15|}}} | data150 = {{{online chan 15|}}} | label151 = {{{online serv 16|}}} | data151 = {{{online chan 16|}}} | label152 = {{{online serv 17|}}} | data152 = {{{online chan 17|}}} | label153 = {{{online serv 18|}}} | data153 = {{{online chan 18|}}} | label154 = {{{online serv 19|}}} | data154 = {{{online chan 19|}}} | label155 = {{{online serv 20|}}} | data155 = {{{online chan 20|}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> t7kja7n8gva3hx3hh7xthstjgrvey86 5537188 5537186 2026-04-10T11:35:34Z Andrew012p 85224 5537188 wikitext text/x-wiki {{infobox | above = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | abovestyle = background-color: #bfdfff; font-size: 125%; | headerstyle = background-color: #d0e5f5; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logofile|}}}|size={{{logosize|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt|}}}}} | caption = {{{logocaption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo2|}}}|size={{{logosize2|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt2|}}}}} | caption2 = {{{logocaption2|}}} | label1 = Отпочната | data1 = {{{launch|}}} | label2 = Прекината | data2 = {{{closed date|}}} | label3 = Мрежа | data3 = {{{network|}}} | label4 = Сопственик | data4 = {{{owner|}}} | label5 = Клучни луѓе | data5 = {{{key_people|}}} | label6 = Формат на слика | data6 = {{{picture format|}}} | label7 = Удел на гледаност | data7 = {{#if:{{{share|}}}|{{{share}}} {{#if:{{{share as of|}}}{{{share source|}}}|({{{share as of|}}}, {{{share source|}}})}}}} | label8 = Слоган | data8 = {{{slogan|}}} | label9 = Држава | data9 = {{{country|}}} | label10 = Јазик | data10 = {{{language|}}} | label11 = Област на прикажување | data11 = {{{broadcast area|}}} | label12 = Филијали | data12 = {{{affiliates|}}} | label13 = Седиште | data13 = {{{headquarters|}}} | label14 = Претходно име | data14 = {{{former names|}}} | label15 = Заменета | data15 = {{{replaced names|}}} | label16 = Заменета од | data16 = {{{replaced by names|}}} | label17 = Сестрински канал(и) | data17 = {{{sister names|}}} | label18 = Временско поместување | data18 = {{{timeshift names|}}} | label19 = Веб-страница | data19 = {{{website|{{{web|}}}}}} | header20 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}} {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}} {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}} {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}} {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|<div style="background-color: #bfdfff; width:100%">Достапност {{{availability note|}}}</div>}} | header21 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}}|Терестријална телевизија}} | label22 = {{{terr serv 1|}}} | data22 = {{{terr chan 1|}}} | label23 = {{{terr serv 2|}}} | data23 = {{{terr chan 2|}}} | label24 = {{{terr serv 3|}}} | data24 = {{{terr chan 3|}}} | label25 = {{{terr serv 4|}}} | data25 = {{{terr chan 4|}}} | label26 = {{{terr serv 5|}}} | data26 = {{{terr chan 5|}}} | label27 = {{{terr serv 6|}}} | data27 = {{{terr chan 6|}}} | label28 = {{{terr serv 7|}}} | data28 = {{{terr chan 7|}}} | label29 = {{{terr serv 8|}}} | data29 = {{{terr chan 8|}}} | label30 = {{{terr serv 9|}}} | data30 = {{{terr chan 9|}}} | label31 = {{{terr serv 10|}}} | data31 = {{{terr chan 10|}}} | label32 = {{{terr serv 11|}}} | data32 = {{{terr chan 11|}}} | label33 = {{{terr serv 12|}}} | data33 = {{{terr chan 12|}}} | label34 = {{{terr serv 13|}}} | data34 = {{{terr chan 13|}}} | label35 = {{{terr serv 14|}}} | data35 = {{{terr chan 14|}}} | label36 = {{{terr serv 15|}}} | data36 = {{{terr chan 15|}}} | label37 = {{{terr serv 16|}}} | data37 = {{{terr chan 16|}}} | label38 = {{{terr serv 17|}}} | data38 = {{{terr chan 17|}}} | label39 = {{{terr serv 18|}}} | data39 = {{{terr chan 18|}}} | label40 = {{{terr serv 19|}}} | data40 = {{{terr chan 19|}}} | label41 = {{{terr serv 20|}}} | data41 = {{{terr chan 20|}}} | header42 = {{#if: {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}}|Сателитска телевизија}} | label43 = {{{sat serv 1|}}} | data43 = {{{sat chan 1|}}} | label44 = {{{sat serv 2|}}} | data44 = {{{sat chan 2|}}} | label45 = {{{sat serv 3|}}} | data45 = {{{sat chan 3|}}} | label46 = {{{sat serv 4|}}} | data46 = {{{sat chan 4|}}} | label47 = {{{sat serv 5|}}} | data47 = {{{sat chan 5|}}} | label48 = {{{sat serv 6|}}} | data48 = {{{sat chan 6|}}} | label49 = {{{sat serv 7|}}} | data49 = {{{sat chan 7|}}} | label50 = {{{sat serv 8|}}} | data50 = {{{sat chan 8|}}} | label51 = {{{sat serv 9|}}} | data51 = {{{sat chan 9|}}} | label52 = {{{sat serv 10|}}} | data52 = {{{sat chan 10|}}} | label53 = {{{sat serv 11|}}} | data53 = {{{sat chan 11|}}} | label54 = {{{sat serv 12|}}} | data54 = {{{sat chan 12|}}} | label55 = {{{sat serv 13|}}} | data55 = {{{sat chan 13|}}} | label56 = {{{sat serv 14|}}} | data56 = {{{sat chan 14|}}} | label57 = {{{sat serv 15|}}} | data57 = {{{sat chan 15|}}} | label58 = {{{sat serv 16|}}} | data58 = {{{sat chan 16|}}} | label59 = {{{sat serv 17|}}} | data59 = {{{sat chan 17|}}} | label60 = {{{sat serv 18|}}} | data50 = {{{sat chan 18|}}} | label61 = {{{sat serv 19|}}} | data61 = {{{sat chan 19|}}} | label62 = {{{sat serv 20|}}} | data62 = {{{sat chan 20|}}} | label63 = {{{sat serv 21|}}} | data63 = {{{sat chan 21|}}} | label64 = {{{sat serv 22|}}} | data64 = {{{sat chan 22|}}} | label65 = {{{sat serv 23|}}} | data65 = {{{sat chan 23|}}} | label66 = {{{sat serv 24|}}} | data66 = {{{sat chan 24|}}} | label67 = {{{sat serv 25|}}} | data67 = {{{sat chan 25|}}} | label68 = {{{sat serv 26|}}} | data68 = {{{sat chan 26|}}} | label69 = {{{sat serv 27|}}} | data69 = {{{sat chan 27|}}} | label70 = {{{sat serv 28|}}} | data70 = {{{sat chan 28|}}} | label71 = {{{sat serv 29|}}} | data71 = {{{sat chan 29|}}} | label72 = {{{sat serv 30|}}} | data72 = {{{sat chan 30|}}} | header73 = {{#if: {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}}|Кабелска телевизија}} | label74 = {{{cable serv 1|}}} | data74 = {{{cable chan 1|}}} | label75 = {{{cable serv 2|}}} | data75 = {{{cable chan 2|}}} | label76 = {{{cable serv 3|}}} | data76 = {{{cable chan 3|}}} | label77 = {{{cable serv 4|}}} | data77 = {{{cable chan 4|}}} | label78 = {{{cable serv 5|}}} | data78 = {{{cable chan 5|}}} | label79 = {{{cable serv 6|}}} | data79 = {{{cable chan 6|}}} | label80 = {{{cable serv 7|}}} | data80 = {{{cable chan 7|}}} | label81 = {{{cable serv 8|}}} | data81 = {{{cable chan 8|}}} | label82 = {{{cable serv 9|}}} | data82 = {{{cable chan 9|}}} | label83 = {{{cable serv 10|}}} | data83 = {{{cable chan 10|}}} | label84 = {{{cable serv 11|}}} | data84 = {{{cable chan 11|}}} | label85 = {{{cable serv 12|}}} | data85 = {{{cable chan 12|}}} | label86 = {{{cable serv 13|}}} | data86 = {{{cable chan 13|}}} | label87 = {{{cable serv 14|}}} | data87 = {{{cable chan 14|}}} | label88 = {{{cable serv 15|}}} | data88 = {{{cable chan 15|}}} | label89 = {{{cable serv 16|}}} | data89 = {{{cable chan 16|}}} | label90 = {{{cable serv 17|}}} | data90 = {{{cable chan 17|}}} | label91 = {{{cable serv 18|}}} | data91 = {{{cable chan 18|}}} | label92 = {{{cable serv 19|}}} | data92 = {{{cable chan 19|}}} | label93 = {{{cable serv 20|}}} | data93 = {{{cable chan 20|}}} | header94 = {{#if: {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}}|Satellite radio}} | label95 = {{{sat radio serv 1|}}} | data95 = {{{sat radio chan 1|}}} | label96 = {{{sat radio serv 2|}}} | data96 = {{{sat radio chan 2|}}} | label97 = {{{sat radio serv 3|}}} | data97 = {{{sat radio chan 3|}}} | label98 = {{{sat radio serv 4|}}} | data98 = {{{sat radio chan 4|}}} | label99 = {{{sat radio serv 5|}}} | data99 = {{{sat radio chan 5|}}} | label100 = {{{sat radio serv 6|}}} | data100 = {{{sat radio chan 6|}}} | label101 = {{{sat radio serv 7|}}} | data101 = {{{sat radio chan 7|}}} | label102 = {{{sat radio serv 8|}}} | data102 = {{{sat radio chan 8|}}} | label103 = {{{sat radio serv 9|}}} | data103 = {{{sat radio chan 9|}}} | label104 = {{{sat radio serv 10|}}} | data104 = {{{sat radio chan 10|}}} | label105 = {{{sat radio serv 11|}}} | data105 = {{{sat radio chan 11|}}} | label106 = {{{sat radio serv 12|}}} | data106 = {{{sat radio chan 12|}}} | label107 = {{{sat radio serv 13|}}} | data107 = {{{sat radio chan 13|}}} | label108 = {{{sat radio serv 14|}}} | data108 = {{{sat radio chan 14|}}} | label109 = {{{sat radio serv 15|}}} | data109 = {{{sat radio chan 15|}}} | label110 = {{{sat radio serv 16|}}} | data110 = {{{sat radio chan 16|}}} | label111 = {{{sat radio serv 17|}}} | data111 = {{{sat radio chan 17|}}} | label112 = {{{sat radio serv 18|}}} | data112 = {{{sat radio chan 18|}}} | label113 = {{{sat radio serv 19|}}} | data113 = {{{sat radio chan 19|}}} | label114 = {{{sat radio serv 20|}}} | data114 = {{{sat radio chan 20|}}} | header115 = {{#if: {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|[[IPTV]]}} | label116 = {{{iptv serv 1|}}}{{{adsl serv 1|}}} | data116 = {{{iptv chan 1|}}}{{{adsl chan 1|}}} | label117 = {{{iptv serv 2|}}}{{{adsl serv 2|}}} | data117 = {{{iptv chan 2|}}}{{{adsl chan 2|}}} | label118 = {{{iptv serv 3|}}}{{{adsl serv 3|}}} | data118 = {{{iptv chan 3|}}}{{{adsl chan 3|}}} | label119 = {{{iptv serv 4|}}}{{{adsl serv 4|}}} | data119 = {{{iptv chan 4|}}}{{{adsl chan 4|}}} | label120 = {{{iptv serv 5|}}}{{{adsl serv 5|}}} | data120 = {{{iptv chan 5|}}}{{{adsl chan 5|}}} | label121 = {{{iptv serv 6|}}}{{{adsl serv 6|}}} | data121 = {{{iptv chan 6|}}}{{{adsl chan 6|}}} | label122 = {{{iptv serv 7|}}}{{{adsl serv 7|}}} | data122 = {{{iptv chan 7|}}}{{{adsl chan 7|}}} | label123 = {{{iptv serv 8|}}}{{{adsl serv 8|}}} | data123 = {{{iptv chan 8|}}}{{{adsl chan 8|}}} | label124 = {{{iptv serv 9|}}}{{{adsl serv 9|}}} | data124 = {{{iptv chan 9|}}}{{{adsl chan 9|}}} | label125 = {{{iptv serv 10|}}}{{{adsl serv 10|}}} | data124 = {{{iptv chan 10|}}}{{{adsl chan 10|}}} | label126 = {{{iptv serv 11|}}}{{{adsl serv 11|}}} | data126 = {{{iptv chan 11|}}}{{{adsl chan 11|}}} | label127 = {{{iptv serv 12|}}}{{{adsl serv 12|}}} | data127 = {{{iptv chan 12|}}}{{{adsl chan 12|}}} | label128 = {{{iptv serv 13|}}}{{{adsl serv 13|}}} | data128 = {{{iptv chan 13|}}}{{{adsl chan 13|}}} | label129 = {{{iptv serv 14|}}}{{{adsl serv 14|}}} | data129 = {{{iptv chan 14|}}}{{{adsl chan 14|}}} | label130 = {{{iptv serv 15|}}}{{{adsl serv 15|}}} | data130 = {{{iptv chan 15|}}}{{{adsl chan 15|}}} | label131 = {{{iptv serv 16|}}}{{{adsl serv 16|}}} | data131 = {{{iptv chan 16|}}}{{{adsl chan 16|}}} | label132 = {{{iptv serv 17|}}}{{{adsl serv 17|}}} | data132 = {{{iptv chan 17|}}}{{{adsl chan 17|}}} | label133 = {{{iptv serv 18|}}}{{{adsl serv 18|}}} | data133 = {{{iptv chan 18|}}}{{{adsl chan 18|}}} | label134 = {{{iptv serv 19|}}}{{{adsl serv 19|}}} | data134 = {{{iptv chan 19|}}}{{{adsl chan 19|}}} | label135 = {{{iptv serv 20|}}}{{{adsl serv 20|}}} | data135 = {{{iptv chan 20|}}}{{{adsl chan 20|}}} | header136 = {{#if: {{{online serv 1|}}}{{{online chan 1|}}}|[[Семрежно емитување]]}} | label137 = {{{online serv 1|}}} | data137 = {{{online chan 1|}}} | label138 = {{{online serv 2|}}} | data138 = {{{online chan 2|}}} | label139 = {{{online serv 3|}}} | data139 = {{{online chan 3|}}} | label140 = {{{online serv 4|}}} | data140 = {{{online chan 4|}}} | label141 = {{{online serv 5|}}} | data141 = {{{online chan 5|}}} | label142 = {{{online serv 6|}}} | data142 = {{{online chan 6|}}} | label143 = {{{online serv 7|}}} | data143 = {{{online chan 7|}}} | label144 = {{{online serv 8|}}} | data144 = {{{online chan 8|}}} | label145 = {{{online serv 9|}}} | data145 = {{{online chan 9|}}} | label146 = {{{online serv 10|}}} | data146 = {{{online chan 10|}}} | label147 = {{{online serv 11|}}} | data147 = {{{online chan 11|}}} | label148 = {{{online serv 12|}}} | data148 = {{{online chan 12|}}} | label149 = {{{online serv 13|}}} | data149 = {{{online chan 13|}}} | label150 = {{{online serv 14|}}} | data150 = {{{online chan 14|}}} | label151 = {{{online serv 15|}}} | data151 = {{{online chan 15|}}} | label152 = {{{online serv 16|}}} | data152 = {{{online chan 16|}}} | label153 = {{{online serv 17|}}} | data153 = {{{online chan 17|}}} | label154 = {{{online serv 18|}}} | data154 = {{{online chan 18|}}} | label155 = {{{online serv 19|}}} | data155 = {{{online chan 19|}}} | label156 = {{{online serv 20|}}} | data156 = {{{online chan 20|}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> bqbcggh75cjsuufjoircqq0hn21rple 5537190 5537188 2026-04-10T11:37:08Z Andrew012p 85224 5537190 wikitext text/x-wiki {{infobox | above = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | abovestyle = background-color: #bfdfff; font-size: 125%; | headerstyle = background-color: #d0e5f5; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logofile|}}}|size={{{logosize|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt|}}}}} | caption = {{{logocaption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo2|}}}|size={{{logosize2|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{logoalt2|}}}}} | caption2 = {{{logocaption2|}}} | label1 = Отпочната | data1 = {{{launch|}}} | label2 = Прекината | data2 = {{{closed date|}}} | label3 = Мрежа | data3 = {{{network|}}} | label4 = Сопственик | data4 = {{{owner|}}} | label5 = Клучни луѓе | data5 = {{{key_people|}}} | label6 = Формат на слика | data6 = {{{picture format|}}} | label7 = Удел на гледаност | data7 = {{#if:{{{share|}}}|{{{share}}} {{#if:{{{share as of|}}}{{{share source|}}}|({{{share as of|}}}, {{{share source|}}})}}}} | label8 = Слоган | data8 = {{{slogan|}}} | label9 = Држава | data9 = {{{country|}}} | label10 = Јазик | data10 = {{{language|}}} | label11 = Област на прикажување | data11 = {{{broadcast area|}}} | label12 = Филијали | data12 = {{{affiliates|}}} | label13 = Седиште | data13 = {{{headquarters|}}} | label14 = Претходно име | data14 = {{{former names|}}} | label15 = Заменета | data15 = {{{replaced names|}}} | label16 = Заменета од | data16 = {{{replaced by names|}}} | label17 = Сестрински канал(и) | data17 = {{{sister names|}}} | label18 = Временско поместување | data18 = {{{timeshift names|}}} | label19 = Мрежно место | data19 = {{{website|{{{web|}}}}}} | header20 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}} {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}} {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}} {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}} {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|<div style="background-color: #bfdfff; width:100%">Достапност {{{availability note|}}}</div>}} | header21 = {{#if: {{{terr serv 1|}}}{{{terr chan 1|}}}|Терестријална телевизија}} | label22 = {{{terr serv 1|}}} | data22 = {{{terr chan 1|}}} | label23 = {{{terr serv 2|}}} | data23 = {{{terr chan 2|}}} | label24 = {{{terr serv 3|}}} | data24 = {{{terr chan 3|}}} | label25 = {{{terr serv 4|}}} | data25 = {{{terr chan 4|}}} | label26 = {{{terr serv 5|}}} | data26 = {{{terr chan 5|}}} | label27 = {{{terr serv 6|}}} | data27 = {{{terr chan 6|}}} | label28 = {{{terr serv 7|}}} | data28 = {{{terr chan 7|}}} | label29 = {{{terr serv 8|}}} | data29 = {{{terr chan 8|}}} | label30 = {{{terr serv 9|}}} | data30 = {{{terr chan 9|}}} | label31 = {{{terr serv 10|}}} | data31 = {{{terr chan 10|}}} | label32 = {{{terr serv 11|}}} | data32 = {{{terr chan 11|}}} | label33 = {{{terr serv 12|}}} | data33 = {{{terr chan 12|}}} | label34 = {{{terr serv 13|}}} | data34 = {{{terr chan 13|}}} | label35 = {{{terr serv 14|}}} | data35 = {{{terr chan 14|}}} | label36 = {{{terr serv 15|}}} | data36 = {{{terr chan 15|}}} | label37 = {{{terr serv 16|}}} | data37 = {{{terr chan 16|}}} | label38 = {{{terr serv 17|}}} | data38 = {{{terr chan 17|}}} | label39 = {{{terr serv 18|}}} | data39 = {{{terr chan 18|}}} | label40 = {{{terr serv 19|}}} | data40 = {{{terr chan 19|}}} | label41 = {{{terr serv 20|}}} | data41 = {{{terr chan 20|}}} | header42 = {{#if: {{{sat serv 1|}}}{{{sat chan 1|}}}|Сателитска телевизија}} | label43 = {{{sat serv 1|}}} | data43 = {{{sat chan 1|}}} | label44 = {{{sat serv 2|}}} | data44 = {{{sat chan 2|}}} | label45 = {{{sat serv 3|}}} | data45 = {{{sat chan 3|}}} | label46 = {{{sat serv 4|}}} | data46 = {{{sat chan 4|}}} | label47 = {{{sat serv 5|}}} | data47 = {{{sat chan 5|}}} | label48 = {{{sat serv 6|}}} | data48 = {{{sat chan 6|}}} | label49 = {{{sat serv 7|}}} | data49 = {{{sat chan 7|}}} | label50 = {{{sat serv 8|}}} | data50 = {{{sat chan 8|}}} | label51 = {{{sat serv 9|}}} | data51 = {{{sat chan 9|}}} | label52 = {{{sat serv 10|}}} | data52 = {{{sat chan 10|}}} | label53 = {{{sat serv 11|}}} | data53 = {{{sat chan 11|}}} | label54 = {{{sat serv 12|}}} | data54 = {{{sat chan 12|}}} | label55 = {{{sat serv 13|}}} | data55 = {{{sat chan 13|}}} | label56 = {{{sat serv 14|}}} | data56 = {{{sat chan 14|}}} | label57 = {{{sat serv 15|}}} | data57 = {{{sat chan 15|}}} | label58 = {{{sat serv 16|}}} | data58 = {{{sat chan 16|}}} | label59 = {{{sat serv 17|}}} | data59 = {{{sat chan 17|}}} | label60 = {{{sat serv 18|}}} | data50 = {{{sat chan 18|}}} | label61 = {{{sat serv 19|}}} | data61 = {{{sat chan 19|}}} | label62 = {{{sat serv 20|}}} | data62 = {{{sat chan 20|}}} | label63 = {{{sat serv 21|}}} | data63 = {{{sat chan 21|}}} | label64 = {{{sat serv 22|}}} | data64 = {{{sat chan 22|}}} | label65 = {{{sat serv 23|}}} | data65 = {{{sat chan 23|}}} | label66 = {{{sat serv 24|}}} | data66 = {{{sat chan 24|}}} | label67 = {{{sat serv 25|}}} | data67 = {{{sat chan 25|}}} | label68 = {{{sat serv 26|}}} | data68 = {{{sat chan 26|}}} | label69 = {{{sat serv 27|}}} | data69 = {{{sat chan 27|}}} | label70 = {{{sat serv 28|}}} | data70 = {{{sat chan 28|}}} | label71 = {{{sat serv 29|}}} | data71 = {{{sat chan 29|}}} | label72 = {{{sat serv 30|}}} | data72 = {{{sat chan 30|}}} | header73 = {{#if: {{{cable serv 1|}}}{{{cable chan 1|}}}|Кабелска телевизија}} | label74 = {{{cable serv 1|}}} | data74 = {{{cable chan 1|}}} | label75 = {{{cable serv 2|}}} | data75 = {{{cable chan 2|}}} | label76 = {{{cable serv 3|}}} | data76 = {{{cable chan 3|}}} | label77 = {{{cable serv 4|}}} | data77 = {{{cable chan 4|}}} | label78 = {{{cable serv 5|}}} | data78 = {{{cable chan 5|}}} | label79 = {{{cable serv 6|}}} | data79 = {{{cable chan 6|}}} | label80 = {{{cable serv 7|}}} | data80 = {{{cable chan 7|}}} | label81 = {{{cable serv 8|}}} | data81 = {{{cable chan 8|}}} | label82 = {{{cable serv 9|}}} | data82 = {{{cable chan 9|}}} | label83 = {{{cable serv 10|}}} | data83 = {{{cable chan 10|}}} | label84 = {{{cable serv 11|}}} | data84 = {{{cable chan 11|}}} | label85 = {{{cable serv 12|}}} | data85 = {{{cable chan 12|}}} | label86 = {{{cable serv 13|}}} | data86 = {{{cable chan 13|}}} | label87 = {{{cable serv 14|}}} | data87 = {{{cable chan 14|}}} | label88 = {{{cable serv 15|}}} | data88 = {{{cable chan 15|}}} | label89 = {{{cable serv 16|}}} | data89 = {{{cable chan 16|}}} | label90 = {{{cable serv 17|}}} | data90 = {{{cable chan 17|}}} | label91 = {{{cable serv 18|}}} | data91 = {{{cable chan 18|}}} | label92 = {{{cable serv 19|}}} | data92 = {{{cable chan 19|}}} | label93 = {{{cable serv 20|}}} | data93 = {{{cable chan 20|}}} | header94 = {{#if: {{{sat radio serv 1|}}}{{{sat radio chan 1|}}}|Satellite radio}} | label95 = {{{sat radio serv 1|}}} | data95 = {{{sat radio chan 1|}}} | label96 = {{{sat radio serv 2|}}} | data96 = {{{sat radio chan 2|}}} | label97 = {{{sat radio serv 3|}}} | data97 = {{{sat radio chan 3|}}} | label98 = {{{sat radio serv 4|}}} | data98 = {{{sat radio chan 4|}}} | label99 = {{{sat radio serv 5|}}} | data99 = {{{sat radio chan 5|}}} | label100 = {{{sat radio serv 6|}}} | data100 = {{{sat radio chan 6|}}} | label101 = {{{sat radio serv 7|}}} | data101 = {{{sat radio chan 7|}}} | label102 = {{{sat radio serv 8|}}} | data102 = {{{sat radio chan 8|}}} | label103 = {{{sat radio serv 9|}}} | data103 = {{{sat radio chan 9|}}} | label104 = {{{sat radio serv 10|}}} | data104 = {{{sat radio chan 10|}}} | label105 = {{{sat radio serv 11|}}} | data105 = {{{sat radio chan 11|}}} | label106 = {{{sat radio serv 12|}}} | data106 = {{{sat radio chan 12|}}} | label107 = {{{sat radio serv 13|}}} | data107 = {{{sat radio chan 13|}}} | label108 = {{{sat radio serv 14|}}} | data108 = {{{sat radio chan 14|}}} | label109 = {{{sat radio serv 15|}}} | data109 = {{{sat radio chan 15|}}} | label110 = {{{sat radio serv 16|}}} | data110 = {{{sat radio chan 16|}}} | label111 = {{{sat radio serv 17|}}} | data111 = {{{sat radio chan 17|}}} | label112 = {{{sat radio serv 18|}}} | data112 = {{{sat radio chan 18|}}} | label113 = {{{sat radio serv 19|}}} | data113 = {{{sat radio chan 19|}}} | label114 = {{{sat radio serv 20|}}} | data114 = {{{sat radio chan 20|}}} | header115 = {{#if: {{{iptv serv 1|}}}{{{iptv chan 1|}}}{{{adsl serv 1|}}}{{{adsl chan 1|}}}|[[IPTV]]}} | label116 = {{{iptv serv 1|}}}{{{adsl serv 1|}}} | data116 = {{{iptv chan 1|}}}{{{adsl chan 1|}}} | label117 = {{{iptv serv 2|}}}{{{adsl serv 2|}}} | data117 = {{{iptv chan 2|}}}{{{adsl chan 2|}}} | label118 = {{{iptv serv 3|}}}{{{adsl serv 3|}}} | data118 = {{{iptv chan 3|}}}{{{adsl chan 3|}}} | label119 = {{{iptv serv 4|}}}{{{adsl serv 4|}}} | data119 = {{{iptv chan 4|}}}{{{adsl chan 4|}}} | label120 = {{{iptv serv 5|}}}{{{adsl serv 5|}}} | data120 = {{{iptv chan 5|}}}{{{adsl chan 5|}}} | label121 = {{{iptv serv 6|}}}{{{adsl serv 6|}}} | data121 = {{{iptv chan 6|}}}{{{adsl chan 6|}}} | label122 = {{{iptv serv 7|}}}{{{adsl serv 7|}}} | data122 = {{{iptv chan 7|}}}{{{adsl chan 7|}}} | label123 = {{{iptv serv 8|}}}{{{adsl serv 8|}}} | data123 = {{{iptv chan 8|}}}{{{adsl chan 8|}}} | label124 = {{{iptv serv 9|}}}{{{adsl serv 9|}}} | data124 = {{{iptv chan 9|}}}{{{adsl chan 9|}}} | label125 = {{{iptv serv 10|}}}{{{adsl serv 10|}}} | data124 = {{{iptv chan 10|}}}{{{adsl chan 10|}}} | label126 = {{{iptv serv 11|}}}{{{adsl serv 11|}}} | data126 = {{{iptv chan 11|}}}{{{adsl chan 11|}}} | label127 = {{{iptv serv 12|}}}{{{adsl serv 12|}}} | data127 = {{{iptv chan 12|}}}{{{adsl chan 12|}}} | label128 = {{{iptv serv 13|}}}{{{adsl serv 13|}}} | data128 = {{{iptv chan 13|}}}{{{adsl chan 13|}}} | label129 = {{{iptv serv 14|}}}{{{adsl serv 14|}}} | data129 = {{{iptv chan 14|}}}{{{adsl chan 14|}}} | label130 = {{{iptv serv 15|}}}{{{adsl serv 15|}}} | data130 = {{{iptv chan 15|}}}{{{adsl chan 15|}}} | label131 = {{{iptv serv 16|}}}{{{adsl serv 16|}}} | data131 = {{{iptv chan 16|}}}{{{adsl chan 16|}}} | label132 = {{{iptv serv 17|}}}{{{adsl serv 17|}}} | data132 = {{{iptv chan 17|}}}{{{adsl chan 17|}}} | label133 = {{{iptv serv 18|}}}{{{adsl serv 18|}}} | data133 = {{{iptv chan 18|}}}{{{adsl chan 18|}}} | label134 = {{{iptv serv 19|}}}{{{adsl serv 19|}}} | data134 = {{{iptv chan 19|}}}{{{adsl chan 19|}}} | label135 = {{{iptv serv 20|}}}{{{adsl serv 20|}}} | data135 = {{{iptv chan 20|}}}{{{adsl chan 20|}}} | header136 = {{#if: {{{online serv 1|}}}{{{online chan 1|}}}|[[Семрежно емитување]]}} | label137 = {{{online serv 1|}}} | data137 = {{{online chan 1|}}} | label138 = {{{online serv 2|}}} | data138 = {{{online chan 2|}}} | label139 = {{{online serv 3|}}} | data139 = {{{online chan 3|}}} | label140 = {{{online serv 4|}}} | data140 = {{{online chan 4|}}} | label141 = {{{online serv 5|}}} | data141 = {{{online chan 5|}}} | label142 = {{{online serv 6|}}} | data142 = {{{online chan 6|}}} | label143 = {{{online serv 7|}}} | data143 = {{{online chan 7|}}} | label144 = {{{online serv 8|}}} | data144 = {{{online chan 8|}}} | label145 = {{{online serv 9|}}} | data145 = {{{online chan 9|}}} | label146 = {{{online serv 10|}}} | data146 = {{{online chan 10|}}} | label147 = {{{online serv 11|}}} | data147 = {{{online chan 11|}}} | label148 = {{{online serv 12|}}} | data148 = {{{online chan 12|}}} | label149 = {{{online serv 13|}}} | data149 = {{{online chan 13|}}} | label150 = {{{online serv 14|}}} | data150 = {{{online chan 14|}}} | label151 = {{{online serv 15|}}} | data151 = {{{online chan 15|}}} | label152 = {{{online serv 16|}}} | data152 = {{{online chan 16|}}} | label153 = {{{online serv 17|}}} | data153 = {{{online chan 17|}}} | label154 = {{{online serv 18|}}} | data154 = {{{online chan 18|}}} | label155 = {{{online serv 19|}}} | data155 = {{{online chan 19|}}} | label156 = {{{online serv 20|}}} | data156 = {{{online chan 20|}}} }}<noinclude> {{документација}} </noinclude> 4wxc7k5x1w1hhf6u81n1qbflawm4efu 0 65049 5536782 5033921 2026-04-10T09:22:49Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536782 wikitext text/x-wiki [[File:Gustave Courbet - Self-Portrait (Man with Leather Belt) - WGA05486.jpg|thumb|left|„Автопортрет (човек со кожен ремен)“, {{c.|1845–1877}}]] '''Гистав Курбе''' ([[француски јазик|франц]]. ''Gustave Courbet''; [[Орнан]], 10. јуни [[1819]] — [[Тур де Пеј]], 31. декември [[1877]]) бил најголем претставник на реализмот во сликарството и дал печат на сите. Тој рекол: „Јас не сликам ангели, затоа што не ги гледам“, со што го негира замислувањето и интуицијата, тој веќе го користи оноа што го гледа, и онака како што гледа. По него потреба во реализмот е да укаже на социјалните неправди кои трат сељаци и работници, а не да прикажува историско сликарство кое било на прво место во хијарархијата на Академијата. Работи на големо монументално платно на кои се анонимни селани и работници, луѓето од дното кои никогаш до тогаш не биле во центар на внимание. Тој е сликар на својата епоха, само во оноа време каде што живее. до тој момент уметниците ја сликаат природата, но рееалистите , непротив, сликаат траумитични и банални ситуации. Го оптужуваат дека воведува грда ететика. Сликите на Гистав Курбе се во потполна спротивност во однос на владаечките стандардни сликарства. Тогаш првпат се раздвојуваат ставовите на Академијата и оние незвацичните. во 1885 година требало Париз да стане центар на светската изложба. Гистав Курбе донел 40 слики на комисијата и тие сите ги одбиле. После тоа покрај изложбата направил мал павиљон и внатре ги изложил сите тие дела. На сите негови мали слики, Курбе е присутен. едно од најпознатите дела на Гистав Курбе е каменот на туцачите, кое е за жал уништено. идеолошки е напровокативно. старецот и момчето подготвуваат камен за на пат, штона нас ни говори на полпожувањето на друштвените слоевии нивната безизлезна ситуација. {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Француски сликари|К]] [[Категорија:Родени во 1819 година]] [[Категорија:Починати во 1877 година]] t5r3sfhk3klfq8rehcqz0s2ridleuy9 14 75503 5536707 4370356 2026-04-09T21:49:17Z Dandarmkd 31127 5536707 wikitext text/x-wiki {{Portal|Хемија}} {{Cat main|Хемиски процес}} {{Ризница-врска|Chemical processes}} {{CatAutoTOC}} [[Категорија:Хемиско процесно инженерство]] [[Категорија:Концепти во хемијата]] [[Категорија:Производствени процеси]] [[Категорија:Научни појави]] opih6ockmc37d84a4zq195eaw87hwnu 0 77355 5536783 5369498 2026-04-10T09:22:51Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536783 wikitext text/x-wiki '''Ѓорѓе Мартиновиќ''' ([[Српски јазик|срп.]] ''Ђорђе Мартиновић''; [[1928]] г.<ref name="rastko">[http://www.rastko.org.rs/cms/files/books/47361388538c0 ''Косовски мученик'' („Косовскиот маченик“)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090711165617/http://www.rastko.org.rs/cms/files/books/47361388538c0 |date=2009-07-11 }} Спрема текстовите во листовите ''Данас'' и ''Глас јавности'' од 9 септември 2000 г., на проектот „Растко“. Посетена на 21.02.2008.</ref> — {{починал на|6|септември|2000}}<ref name="glas1">[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2000/09/10/srpski/R00090803.shtm ''Мученик с Космета'' („Маченикот од Космет“)]{{Мртва_врска|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Драган Влаховиќ, „Глас јавности“, 8 септември 2000 г. Посетена на 21.02.2008.</ref>) бил [[Срби]]н од [[Република Косово|Косово]], кој во [[1985]] година бил измачуван од [[Албанци]]те, набивајќи го со стаклено шише во анус. Раководството на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|комунистичка Југославија]] беше обединето во варосување на случајот кој, спротивно на бројни лекарски наоди, е обележен како самоповредување во обид да се прикриваат етничките тензии во тогашната [[Косово|Социјалистичка Автономна Покраина Косово]]. Званичната верзија е отфрлена со судска пресуда од [[1990]] година, која никогаш не е спроведена.<ref name="glas1" /> Случајот на Ѓорѓе Мартиновиќ, еден од најшироко расправените кривични случаи во некогашната Југославија, станал метафора на страдање, криење на вистината и медиумски манипулации,<ref name="rastko" /> а и ги галванизирал идните настани на Косово и во Југославија. == Извори == {{reflist|2}} == Библиографија == * Светислав Спасоевиќ, ''Случај Мартиновић'' („Случајот Мартиновиќ“), Белград, 1986 г. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Историја на Косово]] [[Категорија:Итни медицински состојби]] 5gn9u7r3zjvqbdqhct0yyuiee2rjj68 0 97251 5537122 5156687 2026-04-10T09:47:23Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Исправена предлошка, replaced: биог-нику → био-нику 5537122 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Константин II| портрет=Constantius II.jpg | опис=римски цар | наставка= | роден-дата=[[316]] година | роден-место=[[Арлес]] | починал-дата=[[340]] година | починал-место=[[Акуилеја]] | }} '''Флавиј Клаудиј Константин''' ([[Латински јазик|лат.]]Flavius Constantinus),(ok.[[316]]- [[340]] год.) е [[Византија|византиски]] цар, син на [[Константин Велики]]{{sfn|Jones|Martindale|Morris|p=223}} и Фауста. Во [[317]] година е прогласен за [[цезар]]<ref name=dimaio>{{Cite encyclopedia|last1=DiMaio Jr|first1=Michael|last2=Frakes|first2=Robert|title=Constantine II (337–340 A.D.)|url=http://www.roman-emperors.sites.luc.edu/conii.htm|date=2 May 1998|encyclopedia=De Imperatoribus Romanis - Online Encyclopedia of Roman Emperors}}</ref> , а на седумгодишна возраст го придружува својот татко во војната со [[Сармати]]те. На десетгодишна возраст, по смртта на неговиот полубрат [[Крисп]], е прогласен за управник на западниот дел од Римското Царство, поточно Галија, Шпанија и Британија. Во еден натпис од [[330]] година е титулуван како ''Alamannicus'' (Алеманик), што значи победник на [[Алемани]]те<ref>{{Cite book |last=Odahl |first=Charles |url=https://www.worldcat.org/oclc/650534102 |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2010 |isbn=978-0-203-85028-2 |edition=2 |location=London |pages=253 |oclc=650534102}}</ref>. По смртта на Константин Велики власта во империјата е поделена меѓу него и неговите браќа [[Константиј II]] и [[Констанс I|Констанс]]<ref name="Eutropius, 10:9">Eutropius, 10:9</ref> . Кога најмалиот син [[Констанс I|Констанс]] ќе стане полнолетен, Константин II ќе го нападне за да освои неговиот дел од империјата. По кратка борба меѓу обете браќа во Северна [[Италија]], Константин ќе биде сардисан до [[Акуилеја]], убиен{{sfn|Hunt|1998|p=5}}{{sfn|DiMaio|1988|p=241}}, а неговото тело пронајдено во блиската река. [[Податотека:Solidus Constantine II-heraclea RIC vII 101.jpg|thumb|left|250px|[[Солид]] на Константин II]] == Извори == * [http://www.roman-emperors.org/conii.htm DiMaio, Michael, and Robert Frakes, "Constantine II (337-340 A.D.)", ''D.I.R.''] == Наводи == {{наводи}} {{Стар Рим-био-никулец}} {{Византиски владетели}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Константинова династија]] [[Категорија:Родени во 316 година]] [[Категорија:Починати во 340 година]] [[Категорија:Римски цареви од 4 век]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Римски цареви загинати во битка]] 5l3s5eql06abt5xetocr2d7j5uc1139 5537142 5537122 2026-04-10T10:13:45Z Bjankuloski06 332 5537142 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Константин II| портрет=Constantius II.jpg | опис=римски цар | наставка= | роден-дата=[[316]] година | роден-место=[[Арл]] | починал-дата=[[340]] година | починал-место=[[Аквилеја]] | }} '''Флавиј Клавдиј Константин''' ([[Латински јазик|лат.]]Flavius Constantinus),(ok.[[316]]- [[340]] год.) е [[Византија|византиски]] цар, син на [[Константин Велики]]{{sfn|Jones|Martindale|Morris|p=223}} и Фауста. Во [[317]] година е прогласен за [[цезар]]<ref name=dimaio>{{Cite encyclopedia|last1=DiMaio Jr|first1=Michael|last2=Frakes|first2=Robert|title=Constantine II (337–340 A.D.)|url=http://www.roman-emperors.sites.luc.edu/conii.htm|date=2 May 1998|encyclopedia=De Imperatoribus Romanis - Online Encyclopedia of Roman Emperors}}</ref> , а на седумгодишна возраст го придружува својот татко во војната со [[Сармати]]те. На десетгодишна возраст, по смртта на неговиот полубрат [[Крисп]], е прогласен за управник на западниот дел од Римското Царство, поточно Галија, Шпанија и Британија. Во еден натпис од [[330]] година е титулуван како ''Alamannicus'' (Алеманик), што значи победник на [[Алемани]]те<ref>{{Cite book |last=Odahl |first=Charles |url=https://www.worldcat.org/oclc/650534102 |title=Constantine and the Christian Empire |publisher=Routledge |year=2010 |isbn=978-0-203-85028-2 |edition=2 |location=London |pages=253 |oclc=650534102}}</ref>. По смртта на Константин Велики власта во империјата е поделена меѓу него и неговите браќа [[Константиј II]] и [[Констанс I|Констанс]]<ref name="Eutropius, 10:9">Eutropius, 10:9</ref> . Кога најмалиот син [[Констанс I|Констанс]] ќе стане полнолетен, Константин II ќе го нападне за да освои неговиот дел од империјата. По кратка борба меѓу обете браќа во Северна [[Италија]], Константин ќе биде сардисан до [[Аквилеја]], убиен{{sfn|Hunt|1998|p=5}}{{sfn|DiMaio|1988|p=241}}, а неговото тело пронајдено во блиската река. [[Податотека:Solidus Constantine II-heraclea RIC vII 101.jpg|thumb|left|250px|[[Солид]] на Константин II]] == Извори == * [http://www.roman-emperors.org/conii.htm DiMaio, Michael, and Robert Frakes, "Constantine II (337-340 A.D.)", ''D.I.R.''] == Наводи == {{наводи}} {{Стар Рим-био-никулец}} {{Византиски владетели}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Константинова династија]] [[Категорија:Родени во 316 година]] [[Категорија:Починати во 340 година]] [[Категорија:Римски цареви од 4 век]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Римски цареви загинати во битка]] k6u8hnie0lo4gp8rjr4hnzoizqd86ln 0 97252 5537123 5199498 2026-04-10T09:47:25Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Исправена предлошка, replaced: биог-нику → био-нику 5537123 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Констанс I| портрет=Musée du Louvre - L'empereur Constant (Ma 1021).jpg | опис=римски цар <ref>[https://web.archive.org/web/20160304113241/http://cartelen.louvre.fr/cartelen/visite?srv=car_not_frame&idNotice=2795 "L'empereru Constant Ier?".] ''[[Louvre]]''</ref>| наставка= | роден-дата=[[320]] година | роден-место= | починал-дата=[[350]] година | починал-место=[[Хелена]] | }} '''Флавиј Јулиј Констанс''' ([[Латински јазик|лат.]]Flavius Iulius Constans),(ok.[[320]]- [[350]] год.) е [[Византија|византиски]] цар, најмалиот син на [[Константин Велики]] и Фауста. Во [[333]] година е прогласен за [[цезар]], а при поделбата на империјата во [[337]] година е прогласен за управник на [[Италија]], Северна [[Африка]] и [[Илирик]]<ref name=":0">{{Citation |last=Tougher |first=Shaun |title=The Oxford Dictionary of Late Antiquity |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-1182 |work= |year=2018 |editor-last=Nicholson |editor-first=Oliver |access-date=2 November 2020 |chapter=Constans I |chapter-url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-1182?rskey=OxqMl5&result=1 |publisher=Oxford University Press |language=en |doi=10.1093/acref/9780198662778.001.0001 |isbn=978-0-19-866277-8}}</ref>. По победата над неговиот брат [[Константин II (владетел)|Константин II]] управува и со [[Галија]], [[Британија]] и [[Шпанија]], т.е. западниот дел на империјата. Во годините 341-2 води успешни борби со [[Франки]]те{{sfn|Hunt|1998|p=6}}, а во првите месеци на [[343]] е на посета на Британија<ref name="ReferenceA">Michael DiMaio Jr. and Robert Frakes, [http://www.roman-emperors.sites.luc.edu/consi.htm Constans I (337-350 A.D.)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240222223045/http://roman-emperors.sites.luc.edu/consi.htm |date=2024-02-22 }}</ref> , кога таа е нападната од [[Шкоти]]те. Со текот на времето се покажал доволно мрзлив,а администрацијата била корумпирана и трошела неограничено пари. Во однос на религијата бил приврзаник на Никејското православие, ги забранил паганските жртвувања и ги прогонувал останатите христијански секти. Сето тоа го направило непожелен од народот и војската. Така во [[350]] година војсководецот Магнетиј се побунил{{sfn|Jones|Martindale|Morris|p=532}}, а Констанс побегнал кон Шпанија<ref>Victor, 41:21:23</ref>, но по патот бил фатен и убиен<ref>{{Cite book|last=Gibbon|first=Edward|title=The Decline and Fall of the Roman Empire|publisher=P. F. Collier & Son|year=1900|volume=2|pages=117|quote=Пред да стигне до пристаништето во Шпанија, каде што имал намера да се качи, бил престигнат во близина на Хелена, во подножјето на Пиринеите, од страна на лесна коњаница, чиј началник, без оглед на светоста на храмот, ја извршил својата задача со убиството на синот на Константин.}}</ref> крај гратчето [[Хелена]], денешна Јужна [[Франција]]. == Извори == * [http://www.roman-emperors.org/consi.htm DiMaio, Michael, "Constans I (337-350 A.D.)"] == Наводи == {{наводи}} {{Стар Рим-био-никулец}} {{Византиски владетели}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Родени во 320 година]] [[Категорија:Родени во 350 година]] [[Категорија:Константинова династија]] [[Категорија:Римски цареви од 4 век]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Христијани од 4 век]] [[Категорија:Починати во 350 година]] 11e4gc5ipvxu1hyuoihq4roprdo8noc 0 97311 5537114 4649818 2026-04-10T09:43:24Z Bjankuloski06 332 5537114 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Инфокутија за личност | име = Фаусто Покар | портрет = Fausto Pocar (2).jpg | px = | опис = Фаусто Покар | родено-име = | роден-дата = | роден-место = | починал-дата = | починал-место = | починал-причина = | националност = | наставка = <!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Фаусто Покар''' ([[итал.]] ''Fausto Pocar'') (р. 1939) — [[италија]]нски правник и претседател на [[Хашкиот трибунал]]. Тој е професор по [[меѓународно право]] на [[Милански универзитет|Миланскиот универзитет]]. Од 1984 до 2000 бил член на [[Комитет за човекови права на Обединетите Нации|Комитетот за човекови права на ООН]], со кој претседавал од 1991 до 1992. Покар служел и во италијанската делегација во [[Генерално собрание на ООН|Генералното собрание на ООН]] во [[Њујорк]], како и во [[Совет за човекови права на Обединетите Нации|Советот за човекови права на ООН]] во [[Женева]] на неколку наврати. Во 1999 бил назначен а судија на [[Меѓународен кривичен суд за поранешна Југославија|Меѓународниот кривичен суд за поранешна Југославија]] (Хашкиот трибунал), и служи како негов претседател од 2005. Покар членува и во апелационата комора на [[Меѓународен кривичен суд за Руанда|Меѓународниот кривичен суд за Руанда]] од 2000 г. == Наводи == * [http://www.ictr.org/ENGLISH/factsheets/pocar.htm Меѓународен кривичен суд за Руанда] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050216015142/http://www.ictr.org/ENGLISH/factsheets/pocar.htm |date=2005-02-16 }} {{en}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Покар, Фаусто}} [[Категорија:Родени во 1939 година]] [[Категорија:Италијански судии]] [[Категорија:Хашки трибунал]] [[Категорија:Италијански правници]] [[Категорија:Живи луѓе]] {{Италија-био-нникулец}} {{Право-био-никулец}} 6zzxgt50jybx2d4trb3lnt8fa7chyaj 10 97316 5537112 3063832 2026-04-10T09:42:48Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Право-биог-никулец]] на [[Предлошка:Право-био-никулец]] 3063832 wikitext text/x-wiki <div class="boilerplate metadata" id="stub"> {| cellpadding="0" cellspacing="0" style="background-color:transparent;" | [[Image:Scale of justice.svg|22px| ]] | ''&nbsp;Оваа [[биографија|биографска]] статија за [[право|правник]] е [[Википедија:Што е никулец?|никулец]]. Можете да [[Помош:Како да уредам страница|помогнете]] со тоа што ќе ја [{{SERVER}}/w/index.php?stub&title={{FULLPAGENAMEE}}&action=edit проширите.]'' |} </div>[[Категорија:Никулци за правници]] <noinclude> </noinclude> m7dojvrm92ucbrmo4emw0zwnynl8puf 5537117 5537112 2026-04-10T09:44:57Z Bjankuloski06 332 5537117 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Scale of justice.svg | pix = 22 | subject = | qualifier = [[правник]] | category = Никулци за правници | tempsort = | name = Предлошка:Право-био-никулец }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за никулци за право|Биографија]] </noinclude> rzdhcjinio1yv4t1to45r8oucuzjram 10 97317 5537115 513157 2026-04-10T09:43:36Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Предлошка:Право-биог-никулец]] на [[Предлошка:Право-био-никулец]] 5537115 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Предлошка:Право-био-никулец]] apcj00dv1e0h7mrjk6qhokqydw9cmow 0 97326 5537124 5156727 2026-04-10T09:47:30Z Bjankuloski06 332 Исправена предлошка, replaced: биог-нику → био-нику 5537124 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Константиј II| портрет=Bust of Constantius II (Mary Harrsch).jpg| опис=римски цар <ref>{{Cite book |last1=Koçak |first1=Mustafa |url=https://books.google.com/books?id=j7WbEAAAQBAJ&pg=PA213 |title=Sculptures from Roman Syria II: The Greek, Roman and Byzantine Marble Statuary |last2=Kreikenbom |first2=Detlev |date=2022|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-071152-3|pages=213–215}}</ref><ref>[https://www.penn.museum/collections/object/106738 "Statue"]. ''[[Penn Museum]]''</ref>| наставка= | роден-дата=7 август [[317]] година | роден-место= Сирмиум ([[Сремска Митровица]]) | починал-дата=3 ноември [[361]] година | починал-место=[[Киликија]] | }} '''Флавиј Јулиј Констанциј''' ([[Латински јазик|лат.]] ''Flavius Julius Constantius''<ref>CIL 06, 40776 = AE 1934, 00158 = AE 1950, 00174 = AE 1951, 00102 = AE 1982, 00011</ref>), (7 август [[317]]- 3 ноември [[361]] год.) е [[Византија|византиски]] цар, вториот син на [[Константин Велики]] и Фауста. Во [[324]] година е прогласен за [[гај Јулиј Цезар|цезар]]{{sfn|Jones|Martindale|Morris|p=226}} . Во [[337]] година империјата е поделена и тој е прогласен за управник на [[Азија]] и [[Египет]], или истокот на империјата. Пред таа поделба ги убил сите машки наследници од вториот брак на татко му со Теодора, оставајќи ги браќата [[Константин II (владетел)|Константин II]],[[Констанс I]] и братучедите [[Оган|Гал]] и [[Јулијан Отпадник|Јулијан]]. По смртта на неговиот брат [[Констанс I]], [[350]] година, Константиј прогласил Гал за цезар на западот. == Војни == На исток започнала тешка борба со персите од [[Сасанидско Царство|Сасанидското Царство]] под водството на [[Шапур II]]{{sfn|Dodgeon|Greatrex|Lieu|p=152-153}}. Во тие борби Констанциј не бил доволно енергичен{{sfn|Dodgeon|Greatrex|Lieu|p=152-153}}<ref>Julian, ''Orationes'' I, 13B</ref>, кои главно биле за месопотамските тврдини. За среќа на римјаните, персите била нападнати од [[хионити]]те. Сите борби завршиле лошо за римјаните, најповеќе таа кај Сингара, каде поради лошата дисциплина на војската испуштиле речиси добиена победа. [[350]] година генералот [[Ветраниј]] се прогласил за цар. При средбата на двете војски кај [[Софија|Сердика]], Константиј со силата на своите зборови ја натерал целата војска на противникот да премине на негова страна. Ветраниј бил разрешен, но од почит кон неговата возраст оставен жив.<ref>Zosimus, ''New History'' II.59</ref> Дури во [[351]] година го победил узурпаторот [[Магнетиј]] во [[Битка кај Мурса|Битката кај Мурса]]<ref>[[Joannes Zonaras|Zonaras]], ''Extracts of History'' XIII.8.5–13</ref><ref>[[Julian the Apostate]], ''The Caesars'' XLII.9–10</ref><ref>[[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''New History'' II.46.2</ref><ref>[[Eutropius (historian)|Eutropius]], ''Roman History'' X.12</ref>. Победен наново во [[353]] година Магнетиј извршил самоубиство, а нешто по тоа Константиј го убил и Гал. На тој начин станал господар на целата Римското Царство. Се јавиле нови проблеми на границата со германските племина и бидејќи зафатен со војната на исток, го прогласил [[Јулијан Отпадник|Јулијан]] за цезар, кој успеал да ги порази напаѓачите. [[358]] година започнала војна со [[сармати]]те. Есента, кога [[Дунав (река)|Дунав]] бил полн, римјаните ја преминале реката и нападнале на противникот. Сарматите биле поразени и побегнале, а по нив биле поразени и [[квади]]те, кои им дошле на помош. Накрај биле растурени и [[лимиганти]]те. Со тоа била заштитена дунавската граница и запрена наездата на барбарски племиња.{{sfn|Potter|2004|p=474}} Во наредната година наново започнала војната со персите и Констанциј се преместил во [[Цариград]], за да биде поблизу до борбите. Во [[360]] година дознал дека германските легиони го прогласиле [[Јулијан Отпадник|Јулијан]] за цар. Константиј се нашол во тешка состојба, зашто не можел да го прекине подготвуваниот поход против персите и преку [[Ерменија]] навлегол во [[Месопотамија]]. Римјаните опсадиле [[Безабда]], но никако не успеале да го заземат градот и по неуспехот се повлекле во [[Антиохија]]. Есента на [[361]] година персите се повлекле и Константиј се кренал на војна со [[Јулијан Отпадник|Јулијан]]. Но по патот се разболел и малку пред да умре прогласил [[Јулијан Отпадник|Јулијан]] за негов наследник.{{sfn|Vagi|2001|p=508}}<ref>Hunt, David (1998), "Julian", The Cambridge Ancient History, vol. XIII: the Late Empire AD 337–425, Cambridge: University Press p.60</ref><ref>Matthews, J. (1989). The Roman Empire of Ammianus. Johns Hopkins University Press. p.101</ref> == Религија == Неговот владеење било триумф за [[аријанство]]то{{sfn|Jones|1964|p=118}}. Смртта на [[Констанс I]] оставила православното христијанство без заштитник и Константиј слободно ги покажал своите симпатиј кон арианството. На црковниот собор во [[Милано]] [[356]] година, [[атанасиј Александриски|св. Атанасиј]] бил избркан од [[Александрија]]. Во тоа време црквата се наоѓала речиси во состојбаа ѓраѓанска војна. Наедно со тоа Константиј ги бркал и паганските култови, забранувајќи ги жртвувањата. == Извори == * [http://www.roman-emperors.org/constaii.htm DiMaio, Michael, and Robert Frakes, "Constantius II"] == Наводи == {{наводи}} {{Стар Рим-био-никулец}} {{Византиски владетели}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Константинова династија]] [[Категорија:Родени во 317 година]] [[Категорија:Починати во 361 година]] [[Категорија:Римски цареви од 4 век]] [[Категорија:Конзули на Римското Царство]] [[Категорија:Христијани од 4 век]] jvccgy0lpkju6dkjlzo8na475nakskv 0 100480 5537120 5536442 2026-04-10T09:46:49Z Buli 2648 5537120 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Методиј Старозагорски| портрет=Methodius of Stara Zagora.JPG | опис= бугарски духовник| наставка= | роден-дата=[[1838]] или [[1840]] | роден-место= [[Прилеп]], денес [[Република Македонија]] | починал-дата= [[21 март]] [[1922]]| починал-место= {{починат во|Стара Загора|Бугарија}} | }} '''Методиј Кусев''' или '''Кусевич''' бил [[духовник]] на Егзархијата, општественик, борец за [[Борба за бугарска црковна независност|црковна независност]] и политичка слобода, [[Стара Загора|Старозагорски]] [[митрополит]] од [[1896]] до [[1922]] година. == Животопис == === Рани години === Митрополит Методиј е роден во [[1838]] г. во [[Прилеп]] како '''Тодор Јовчев Кусев'''. Завршува основно образование во Алилодидактичкото грчко училиште, а потоа грчката прогимназија во својот роден град. [[Податотека:Pametnik aiazmoto.JPG|thumb|left|Споменик на Митрополит Методиј Кусев во Стара Загора.]] Кусев е еден од првите кој бара да се возобнови Светиклиментовата Охридска архиепископија како македонска народна црква. Уште како еден од најагилните и најталентираните членови на прилепската младина и секретар на Прилепската црковно-училишна општина, Тоде Кусев, идниот митрополит Методиј Кусевич, по повод излегувањето на бугарскиот весник „[[Македонија (весник)|Македонија]]“ во [[јануари]] [[1867]] година во [[Цариград]], се појавил со свој допис во весникот:{{факт}} {{Cquote|''Вашиот весник со самото име го зачудува секого во Македонија до таа мера што секој трча да види што весник е тоа што го носи името на нашата земја...''}} Во истото писмо нагласува дека: {{Cquote|''Искрата на нашата иднина. Но, колку и да се мачеа да не сопрат да одиме напред, не можеа да го искоренат сосем чувството Македонците да не бидат Македонци. Не само во Охрид, денеска се будат и ги бараат своите права и од цела Македонија. Сите гледаат да си отвораат училишта, да се воведе служба во црквите на старословенски јазик, да не ги оставаат училиштата и народните работи во рацете на еден-двајца што дошле од друго место... Насекаде почнуваат да се воведуваат трговски книги не на грчки, туку на мајчин јазик}} [[Податотека:Ortaköy June 1871-04.jpg|мини|Учесниците на Првиот црковно-народен собор на Бугарската егзархија во Цариград, 1871 год.]] На Првиот црковно-народен собор на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] во [[Цариград]] во [[1871]] г., како претставник на [[Преспанско-пелагониска епархија|Битолската (Пелагониската) епархија]], Тодор Кусев одигрува клучна ролја за обединувањето на сите претставени бугарски епархии. Во [[1873]] г. Тодор Кусев е потстриган во [[монаштво]] под името [[Методиј]] и е назначен за [[протосингел]] на [[Пловдивска епархија|Пловдивската митрополија]] (до 1880 година). За усрдното служение е воведен во [[архимандрит]]ски чин. За време на [[Априлско востание|Априлското востание]], во услови на исклучителен ризик архимандрит Методиј им претставува на претставниците на Големите сили во [[Цариград]] докази за ѕверските насилства врз бугарското христијанско население. Значајна е и помошта, која Методиј ја дава на руската главна команда во [[Руско-турска војна (1877-1878)|Руско-турската војна]]. Методиј Кусев учествува и во движението против Берлинскиот конгрес од 1878 година, кој ја оставил неговата родна Македонија под османска власт. Од 1879 до 1886 година е протосингел на егзарх [[Јосиф I Бугарски|Јосиф I]]. Во 1886 година заминува да се школува во [[Руска Империја|Русија]], каде ја завршува [[Киевската духовна богословија]], а потоа се школува во познатата [[Петербуршка духовна академија]]. Во ова време, според Александар Трајановски: Алек­сандар Тра­ја­­нов­ски: „Архимандритот Кусевич, прво во Солун, а по­тоа и во Цариград агитирал меѓу Македонците за ре­шавање на ма­ке­дон­ско­то црковно прашање преку возобновување на Ох­рид­ска­та ар­хи­е­пи­скопија на унијатска основа, затоа што бил ра­зо­чаран од по­ли­ти­ка­та која Русија и Бугарија ја воделе кон Ма­ке­донија. По сè изгледа, ова движење го привлекло Кусевич и тој потајно посакувал оваа дипломатска лакрдија да стане ре­ал­ност“.<ref>{{Наведена книга|title=Црковната организација во Македонија и движењето за возобновување на Охридската архиепископија од крајот на XVIII и во текот на XIX век – до основањето на ВМРО|last=Трајановски|first=Александар|publisher=ИНИ|year=2001|isbn=|location=Скопје|pages=204}}</ref> Од 1892 до 1893 година архимандрит Методиј е први ректор на Цариградската духовна богословија (денешната [[Пловдивска духовна богословија]] „Св. св. Кирил и Методиј“). == Старозагорски митрополит == На 22 април 1894 г., архимандрит Методиј добива епископски сан со титула '''Велички''' и е назначен за управител на епархијата на [[Стара Загора]]. В 1895 година Кусев заедно с [[Илија Георгов]], [[Георги Паунчев]] и [[Георги Капчев]] е член на делегација, која од името на Македонскиот комитет во Плоешти ја моли руската влада за приложување на ветените од Берлинскиот конгрес реформи во Македонија.<ref>Централният македонски комитет на Георги Капчев (1898 - 1899), во: Елдъров, Светлозар. Върховният македоно-одрински комитет и македоно-одринската организация в България (1895 - 1903), Иврай, 2003, стр. 245.</ref> Во [[1896]] г. [[Свети Синод|Светиот Синод]] на Бугарската егзархија го избира за Старозагорски митрополит (1896 - 1904 и 1920 - 1922). [[Податотека:Macedonia-in-its-borders.jpg|150px|thumb|right|Корици на „Македонија во своите жители само срби нема“]]За време на Балканските војни Митрополит Методиј развива дејност во полза на словенското население од Македонија. Во 1913 година ја издава книгата „Македонија во своите жители само Срби нема“. Во 1914 година Методиј Кусев ја издава книгата „Погромот на Бугарија. Виновникот“, во која ја обвинува руската политика за бугарската национална катастрофа.<ref>Погрома на България. Виновникътъ, отъ единъ петдесеть годишенъ д{{Уникод|ѣ}}ецъ за освобождението на стара България - Македония. Старъ българинъ, Македонецъ. Д-рпечатница „Св{{Уникод|ѣ}}тлина“, Стара Загора, 1914.</ref> Митрополит Методиј игра видна ролја во општествениот живот на Стара Загора. Автор е на многу статии и брошури за црковни и национални прашања. По негова иницијатива е создаден убавиот парк „[[Ајазмото]]“. За неговите огромни заслуки кон градот и неговите граѓани, кон крајот на [[2000]] г. Митрополит Методиј Старозагорски е удостоен посмртно од клуб „[[Отворено општество]]“ со титулата „Личност на милениумот“. Методиј Старозагорски умира на [[1 ноември]] [[1922]] г. Погребан е во Стара Загора, во паркот „Ајазмото“, непосредно до црквата „[[Свети Теодор Тирон (Стара Загора)|Свети Теодор Тирон]]“. == Дела == [[Податотека:The-Defeat-of-Bulgaria.jpg|150п|thumb|right|Корици на „Погромот на Бугарија. Виновникот.“]]Автор е на повеќе брошури: * ''Безбожието како последна заблуда''... (''Безбожието като последно заблуждение от нравственно огрубение : Слово на 21 неделя от "Св. Светих", произнесено в църквата "Храм Введение Пресветия Богородици" в Стара-Загора от управляющий Старо-Загорската Епархия, Величкий епископ Методия'', 1895) * ''Обидите на католичката пропаганда во гр. Ст.-Загора. Борба за смрт или живот на Бугарија'' (''Покушенията на католическата пропаганда в гр. Ст.-Загора. Борба за смърть или животъ на България'', 1899) * ''Македонија во своите жители само срби нема'' (''Македония в своите жители само сърби няма'', 1913) * ''Погромот на Бугарија. Виновникот'' (''Погрома на България. Виновникът'', 1914) * ''Војната Спасителна за Бугарија'' (''Войната Спасителна за България'', 1917) == Извори == * Ендиклопедија Бугарија, том 4, Издаваштво на БАН, Софија, 1984 (статијата е под името Методиј Кусевич) * [http://www.pravoslavieto.com/life/bg_ierei/1838_mitr_Metodi_Kusev/index.htm Биографија во www.pravoslavieto.com] == Белешки == <references /> [[Категорија:Македонски свештеници|Кусев, Методиј]] [[Категорија:Луѓе од Прилеп]] [[Категорија:Старозагорски митрополити]] [[Категорија:Македонски преселници во Стара Загора]] [[Категорија:Македонски општественици]] i37djiq9gqzprb7iprp3glo28xlvwk4 5537138 5537120 2026-04-10T10:00:58Z Buli 2648 /* Рани години */ 5537138 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Методиј Старозагорски| портрет=Methodius of Stara Zagora.JPG | опис= бугарски духовник| наставка= | роден-дата=[[1838]] или [[1840]] | роден-место= [[Прилеп]], денес [[Република Македонија]] | починал-дата= [[21 март]] [[1922]]| починал-место= {{починат во|Стара Загора|Бугарија}} | }} '''Методиј Кусев''' или '''Кусевич''' бил [[духовник]] на Егзархијата, општественик, борец за [[Борба за бугарска црковна независност|црковна независност]] и политичка слобода, [[Стара Загора|Старозагорски]] [[митрополит]] од [[1896]] до [[1922]] година. == Животопис == === Рани години === Митрополит Методиј е роден во [[1838]] г. во [[Прилеп]] како '''Тодор Јовчев Кусев'''. Завршува основно образование во Алилодидактичкото грчко училиште, а потоа грчката прогимназија во својот роден град. [[Податотека:Pametnik aiazmoto.JPG|thumb|left|Споменик на Митрополит Методиј Кусев во Стара Загора.]] Кусев е еден од првите кој бара да се возобнови Светиклиментовата Охридска архиепископија како македонска народна црква. Уште како еден од најагилните и најталентираните членови на прилепската младина и секретар на Прилепската црковно-училишна општина, Тоде Кусев, идниот митрополит Методиј Кусевич, по повод излегувањето на бугарскиот весник „[[Македонија (1866 – 1872)|Македонија]]“ во [[јануари]] [[1867]] година во [[Цариград]], се појавил со свој допис во весникот:{{факт}} {{Cquote|''Вашиот весник со самото име го зачудува секого во Македонија до таа мера што секој трча да види што весник е тоа што го носи името на нашата земја...''}} Во истото писмо нагласува дека: {{Cquote|''Искрата на нашата иднина. Но, колку и да се мачеа да не сопрат да одиме напред, не можеа да го искоренат сосем чувството Македонците да не бидат Македонци. Не само во Охрид, денеска се будат и ги бараат своите права и од цела Македонија. Сите гледаат да си отвораат училишта, да се воведе служба во црквите на старословенски јазик, да не ги оставаат училиштата и народните работи во рацете на еден-двајца што дошле од друго место... Насекаде почнуваат да се воведуваат трговски книги не на грчки, туку на мајчин јазик}} [[Податотека:Ortaköy June 1871-04.jpg|мини|Учесниците на Првиот црковно-народен собор на Бугарската егзархија во Цариград, 1871 год.]] На Првиот црковно-народен собор на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] во [[Цариград]] во [[1871]] г., како претставник на [[Преспанско-пелагониска епархија|Битолската (Пелагониската) епархија]], Тодор Кусев одигрува клучна ролја за обединувањето на сите претставени бугарски епархии. Во [[1873]] г. Тодор Кусев е потстриган во [[монаштво]] под името [[Методиј]] и е назначен за [[протосингел]] на [[Пловдивска епархија|Пловдивската митрополија]] (до 1880 година). За усрдното служение е воведен во [[архимандрит]]ски чин. За време на [[Априлско востание|Априлското востание]], во услови на исклучителен ризик архимандрит Методиј им претставува на претставниците на Големите сили во [[Цариград]] докази за ѕверските насилства врз бугарското христијанско население. Значајна е и помошта, која Методиј ја дава на руската главна команда во [[Руско-турска војна (1877-1878)|Руско-турската војна]]. Методиј Кусев учествува и во движението против Берлинскиот конгрес од 1878 година, кој ја оставил неговата родна Македонија под османска власт. Од 1879 до 1886 година е протосингел на егзарх [[Јосиф I Бугарски|Јосиф I]]. Во 1886 година заминува да се школува во [[Руска Империја|Русија]], каде ја завршува [[Киевската духовна богословија]], а потоа се школува во познатата [[Петербуршка духовна академија]]. Во ова време, според Александар Трајановски: Алек­сандар Тра­ја­­нов­ски: „Архимандритот Кусевич, прво во Солун, а по­тоа и во Цариград агитирал меѓу Македонците за ре­шавање на ма­ке­дон­ско­то црковно прашање преку возобновување на Ох­рид­ска­та ар­хи­е­пи­скопија на унијатска основа, затоа што бил ра­зо­чаран од по­ли­ти­ка­та која Русија и Бугарија ја воделе кон Ма­ке­донија. По сè изгледа, ова движење го привлекло Кусевич и тој потајно посакувал оваа дипломатска лакрдија да стане ре­ал­ност“.<ref>{{Наведена книга|title=Црковната организација во Македонија и движењето за возобновување на Охридската архиепископија од крајот на XVIII и во текот на XIX век – до основањето на ВМРО|last=Трајановски|first=Александар|publisher=ИНИ|year=2001|isbn=|location=Скопје|pages=204}}</ref> Од 1892 до 1893 година архимандрит Методиј е први ректор на Цариградската духовна богословија (денешната [[Пловдивска духовна богословија]] „Св. св. Кирил и Методиј“). == Старозагорски митрополит == На 22 април 1894 г., архимандрит Методиј добива епископски сан со титула '''Велички''' и е назначен за управител на епархијата на [[Стара Загора]]. В 1895 година Кусев заедно с [[Илија Георгов]], [[Георги Паунчев]] и [[Георги Капчев]] е член на делегација, која од името на Македонскиот комитет во Плоешти ја моли руската влада за приложување на ветените од Берлинскиот конгрес реформи во Македонија.<ref>Централният македонски комитет на Георги Капчев (1898 - 1899), во: Елдъров, Светлозар. Върховният македоно-одрински комитет и македоно-одринската организация в България (1895 - 1903), Иврай, 2003, стр. 245.</ref> Во [[1896]] г. [[Свети Синод|Светиот Синод]] на Бугарската егзархија го избира за Старозагорски митрополит (1896 - 1904 и 1920 - 1922). [[Податотека:Macedonia-in-its-borders.jpg|150px|thumb|right|Корици на „Македонија во своите жители само срби нема“]]За време на Балканските војни Митрополит Методиј развива дејност во полза на словенското население од Македонија. Во 1913 година ја издава книгата „Македонија во своите жители само Срби нема“. Во 1914 година Методиј Кусев ја издава книгата „Погромот на Бугарија. Виновникот“, во која ја обвинува руската политика за бугарската национална катастрофа.<ref>Погрома на България. Виновникътъ, отъ единъ петдесеть годишенъ д{{Уникод|ѣ}}ецъ за освобождението на стара България - Македония. Старъ българинъ, Македонецъ. Д-рпечатница „Св{{Уникод|ѣ}}тлина“, Стара Загора, 1914.</ref> Митрополит Методиј игра видна ролја во општествениот живот на Стара Загора. Автор е на многу статии и брошури за црковни и национални прашања. По негова иницијатива е создаден убавиот парк „[[Ајазмото]]“. За неговите огромни заслуки кон градот и неговите граѓани, кон крајот на [[2000]] г. Митрополит Методиј Старозагорски е удостоен посмртно од клуб „[[Отворено општество]]“ со титулата „Личност на милениумот“. Методиј Старозагорски умира на [[1 ноември]] [[1922]] г. Погребан е во Стара Загора, во паркот „Ајазмото“, непосредно до црквата „[[Свети Теодор Тирон (Стара Загора)|Свети Теодор Тирон]]“. == Дела == [[Податотека:The-Defeat-of-Bulgaria.jpg|150п|thumb|right|Корици на „Погромот на Бугарија. Виновникот.“]]Автор е на повеќе брошури: * ''Безбожието како последна заблуда''... (''Безбожието като последно заблуждение от нравственно огрубение : Слово на 21 неделя от "Св. Светих", произнесено в църквата "Храм Введение Пресветия Богородици" в Стара-Загора от управляющий Старо-Загорската Епархия, Величкий епископ Методия'', 1895) * ''Обидите на католичката пропаганда во гр. Ст.-Загора. Борба за смрт или живот на Бугарија'' (''Покушенията на католическата пропаганда в гр. Ст.-Загора. Борба за смърть или животъ на България'', 1899) * ''Македонија во своите жители само срби нема'' (''Македония в своите жители само сърби няма'', 1913) * ''Погромот на Бугарија. Виновникот'' (''Погрома на България. Виновникът'', 1914) * ''Војната Спасителна за Бугарија'' (''Войната Спасителна за България'', 1917) == Извори == * Ендиклопедија Бугарија, том 4, Издаваштво на БАН, Софија, 1984 (статијата е под името Методиј Кусевич) * [http://www.pravoslavieto.com/life/bg_ierei/1838_mitr_Metodi_Kusev/index.htm Биографија во www.pravoslavieto.com] == Белешки == <references /> [[Категорија:Македонски свештеници|Кусев, Методиј]] [[Категорија:Луѓе од Прилеп]] [[Категорија:Старозагорски митрополити]] [[Категорија:Македонски преселници во Стара Загора]] [[Категорија:Македонски општественици]] e4cfib049uj8vpmfsg6ul9q9wjxale1 5537187 5537138 2026-04-10T11:35:10Z Buli 2648 /* Рани години */ 5537187 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Методиј Старозагорски| портрет=Methodius of Stara Zagora.JPG | опис= бугарски духовник| наставка= | роден-дата=[[1838]] или [[1840]] | роден-место= [[Прилеп]], денес [[Република Македонија]] | починал-дата= [[21 март]] [[1922]]| починал-место= {{починат во|Стара Загора|Бугарија}} | }} '''Методиј Кусев''' или '''Кусевич''' бил [[духовник]] на Егзархијата, општественик, борец за [[Борба за бугарска црковна независност|црковна независност]] и политичка слобода, [[Стара Загора|Старозагорски]] [[митрополит]] од [[1896]] до [[1922]] година. == Животопис == === Рани години === Митрополит Методиј е роден во [[1838]] г. во [[Прилеп]] како '''Тодор Јовчев Кусев'''. Завршува основно образование во Алилодидактичкото грчко училиште, а потоа грчката прогимназија во својот роден град. [[Податотека:Pametnik aiazmoto.JPG|thumb|left|Споменик на Митрополит Методиј Кусев во Стара Загора.]] Кусев е еден од првите кој бара да се возобнови Светиклиментовата Охридска архиепископија како македонска народна црква. Уште како еден од најагилните и најталентираните членови на прилепската младина и секретар на Прилепската црковно-училишна општина, Тоде Кусев, идниот митрополит Методиј Кусевич, по повод излегувањето на бугарскиот весник „[[Македонија (1866 – 1872)|Македонија]]“ во [[јануари]] [[1867]] година во [[Цариград]], се појавил со свој допис во весникот:{{факт}} {{Cquote|''Вашиот весник со самото име го зачудува секого во Македонија до таа мера што секој трча да види што весник е тоа што го носи името на нашата земја...''}} Во истото писмо нагласува дека: {{Cquote|''Искрата на нашата иднина. Но, колку и да се мачеа да не сопрат да одиме напред, не можеа да го искоренат сосем чувството Македонците да не бидат Македонци. Не само во Охрид, денеска се будат и ги бараат своите права и од цела Македонија. Сите гледаат да си отвораат училишта, да се воведе служба во црквите на старословенски јазик, да не ги оставаат училиштата и народните работи во рацете на еден-двајца што дошле од друго место... Насекаде почнуваат да се воведуваат трговски книги не на грчки, туку на мајчин јазик}} [[Податотека:Ortaköy June 1871-04.jpg|мини|Учесниците на Првиот црковно-народен собор на Бугарската егзархија во Цариград, 1871 год.]] На Првиот црковно-народен собор на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] во [[Цариград]] во [[1871]] г., како претставник на [[Преспанско-пелагониска епархија|Битолската (Пелагониската) епархија]], Тодор Кусев одигрува клучна ролја за обединувањето на сите претставени бугарски епархии. Во [[1873]] г. Тодор Кусев е потстриган во [[монаштво]] под името [[Методиј]] и е назначен за [[протосингел]] на [[Пловдивска епархија|Пловдивската митрополија]] (до 1880 година). За усрдното служение е воведен во [[архимандрит]]ски чин. За време на [[Априлско востание|Априлското востание]], во услови на исклучителен ризик архимандрит Методиј им претставува на претставниците на Големите сили во [[Цариград]] докази за ѕверските насилства врз бугарското христијанско население. Значајна е и помошта, која Методиј ја дава на руската главна команда во [[Руско-турска војна (1877-1878)|Руско-турската војна]]. Методиј Кусев учествува и во движението против Берлинскиот конгрес од 1878 година, кој ја оставил неговата родна Македонија под османска власт. Од 1879 до 1886 година е протосингел на егзарх [[Јосиф I Бугарски|Јосиф I]]. Во 1886 година заминува да се школува во [[Руска Империја|Русија]], каде ја завршува [[Киевска духовна академија|Киевската духовна богословија]], а потоа се школува во познатата [[Петербуршка духовна академија]]. Во ова време, според Александар Трајановски: Алек­сандар Тра­ја­­нов­ски: „Архимандритот Кусевич, прво во Солун, а по­тоа и во Цариград агитирал меѓу Македонците за ре­шавање на ма­ке­дон­ско­то црковно прашање преку возобновување на Ох­рид­ска­та ар­хи­е­пи­скопија на унијатска основа, затоа што бил ра­зо­чаран од по­ли­ти­ка­та која Русија и Бугарија ја воделе кон Ма­ке­донија. По сè изгледа, ова движење го привлекло Кусевич и тој потајно посакувал оваа дипломатска лакрдија да стане ре­ал­ност“.<ref>{{Наведена книга|title=Црковната организација во Македонија и движењето за возобновување на Охридската архиепископија од крајот на XVIII и во текот на XIX век – до основањето на ВМРО|last=Трајановски|first=Александар|publisher=ИНИ|year=2001|isbn=|location=Скопје|pages=204}}</ref> Од 1892 до 1893 година архимандрит Методиј е први ректор на Цариградската духовна богословија (денешната [[Пловдивска духовна богословија]] „Св. св. Кирил и Методиј“). == Старозагорски митрополит == На 22 април 1894 г., архимандрит Методиј добива епископски сан со титула '''Велички''' и е назначен за управител на епархијата на [[Стара Загора]]. В 1895 година Кусев заедно с [[Илија Георгов]], [[Георги Паунчев]] и [[Георги Капчев]] е член на делегација, која од името на Македонскиот комитет во Плоешти ја моли руската влада за приложување на ветените од Берлинскиот конгрес реформи во Македонија.<ref>Централният македонски комитет на Георги Капчев (1898 - 1899), во: Елдъров, Светлозар. Върховният македоно-одрински комитет и македоно-одринската организация в България (1895 - 1903), Иврай, 2003, стр. 245.</ref> Во [[1896]] г. [[Свети Синод|Светиот Синод]] на Бугарската егзархија го избира за Старозагорски митрополит (1896 - 1904 и 1920 - 1922). [[Податотека:Macedonia-in-its-borders.jpg|150px|thumb|right|Корици на „Македонија во своите жители само срби нема“]]За време на Балканските војни Митрополит Методиј развива дејност во полза на словенското население од Македонија. Во 1913 година ја издава книгата „Македонија во своите жители само Срби нема“. Во 1914 година Методиј Кусев ја издава книгата „Погромот на Бугарија. Виновникот“, во која ја обвинува руската политика за бугарската национална катастрофа.<ref>Погрома на България. Виновникътъ, отъ единъ петдесеть годишенъ д{{Уникод|ѣ}}ецъ за освобождението на стара България - Македония. Старъ българинъ, Македонецъ. Д-рпечатница „Св{{Уникод|ѣ}}тлина“, Стара Загора, 1914.</ref> Митрополит Методиј игра видна ролја во општествениот живот на Стара Загора. Автор е на многу статии и брошури за црковни и национални прашања. По негова иницијатива е создаден убавиот парк „[[Ајазмото]]“. За неговите огромни заслуки кон градот и неговите граѓани, кон крајот на [[2000]] г. Митрополит Методиј Старозагорски е удостоен посмртно од клуб „[[Отворено општество]]“ со титулата „Личност на милениумот“. Методиј Старозагорски умира на [[1 ноември]] [[1922]] г. Погребан е во Стара Загора, во паркот „Ајазмото“, непосредно до црквата „[[Свети Теодор Тирон (Стара Загора)|Свети Теодор Тирон]]“. == Дела == [[Податотека:The-Defeat-of-Bulgaria.jpg|150п|thumb|right|Корици на „Погромот на Бугарија. Виновникот.“]]Автор е на повеќе брошури: * ''Безбожието како последна заблуда''... (''Безбожието като последно заблуждение от нравственно огрубение : Слово на 21 неделя от "Св. Светих", произнесено в църквата "Храм Введение Пресветия Богородици" в Стара-Загора от управляющий Старо-Загорската Епархия, Величкий епископ Методия'', 1895) * ''Обидите на католичката пропаганда во гр. Ст.-Загора. Борба за смрт или живот на Бугарија'' (''Покушенията на католическата пропаганда в гр. Ст.-Загора. Борба за смърть или животъ на България'', 1899) * ''Македонија во своите жители само срби нема'' (''Македония в своите жители само сърби няма'', 1913) * ''Погромот на Бугарија. Виновникот'' (''Погрома на България. Виновникът'', 1914) * ''Војната Спасителна за Бугарија'' (''Войната Спасителна за България'', 1917) == Извори == * Ендиклопедија Бугарија, том 4, Издаваштво на БАН, Софија, 1984 (статијата е под името Методиј Кусевич) * [http://www.pravoslavieto.com/life/bg_ierei/1838_mitr_Metodi_Kusev/index.htm Биографија во www.pravoslavieto.com] == Белешки == <references /> [[Категорија:Македонски свештеници|Кусев, Методиј]] [[Категорија:Луѓе од Прилеп]] [[Категорија:Старозагорски митрополити]] [[Категорија:Македонски преселници во Стара Загора]] [[Категорија:Македонски општественици]] 2rrwohtrtdaaynkjjnininb38jkdcv6 5537197 5537187 2026-04-10T11:47:39Z Buli 2648 /* Рани години */ 5537197 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Методиј Старозагорски| портрет=Methodius of Stara Zagora.JPG | опис= бугарски духовник| наставка= | роден-дата=[[1838]] или [[1840]] | роден-место= [[Прилеп]], денес [[Република Македонија]] | починал-дата= [[21 март]] [[1922]]| починал-место= {{починат во|Стара Загора|Бугарија}} | }} '''Методиј Кусев''' или '''Кусевич''' бил [[духовник]] на Егзархијата, општественик, борец за [[Борба за бугарска црковна независност|црковна независност]] и политичка слобода, [[Стара Загора|Старозагорски]] [[митрополит]] од [[1896]] до [[1922]] година. == Животопис == === Рани години === Митрополит Методиј е роден во [[1838]] г. во [[Прилеп]] како '''Тодор Јовчев Кусев'''. Завршува основно образование во Алилодидактичкото грчко училиште, а потоа грчката прогимназија во својот роден град. [[Податотека:Pametnik aiazmoto.JPG|thumb|left|Споменик на Митрополит Методиј Кусев во Стара Загора.]] Кусев е еден од првите кој бара да се возобнови Светиклиментовата Охридска архиепископија како македонска народна црква. Уште како еден од најагилните и најталентираните членови на прилепската младина и секретар на Прилепската црковно-училишна општина, Тоде Кусев, идниот митрополит Методиј Кусевич, по повод излегувањето на бугарскиот весник „[[Македонија (1866 – 1872)|Македонија]]“ во [[јануари]] [[1867]] година во [[Цариград]], се појавил со свој допис во весникот:{{факт}} {{Cquote|''Вашиот весник со самото име го зачудува секого во Македонија до таа мера што секој трча да види што весник е тоа што го носи името на нашата земја...''}} Во истото писмо нагласува дека: {{Cquote|''Искрата на нашата иднина. Но, колку и да се мачеа да не сопрат да одиме напред, не можеа да го искоренат сосем чувството Македонците да не бидат Македонци. Не само во Охрид, денеска се будат и ги бараат своите права и од цела Македонија. Сите гледаат да си отвораат училишта, да се воведе служба во црквите на старословенски јазик, да не ги оставаат училиштата и народните работи во рацете на еден-двајца што дошле од друго место... Насекаде почнуваат да се воведуваат трговски книги не на грчки, туку на мајчин јазик}} === Учество во црковната борба и создавањето на Бугарската егзархија === [[Податотека:Ortaköy June 1871-04.jpg|мини|Учесниците на Првиот црковно-народен собор на Бугарската егзархија во Цариград, 1871 год.]] На Првиот црковно-народен собор на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] во [[Цариград]] во [[1871]] г., како претставник на [[Преспанско-пелагониска епархија|Битолската (Пелагониската) епархија]], Тодор Кусев одигрува клучна ролја за обединувањето на сите претставени бугарски епархии. Во [[1873]] г. Тодор Кусев е потстриган во [[монаштво]] под името [[Методиј]] и е назначен за [[протосингел]] на [[Пловдивска епархија|Пловдивската митрополија]] (до 1880 година). За усрдното служение е воведен во [[архимандрит]]ски чин. За време на [[Априлско востание|Априлското востание]], во услови на исклучителен ризик архимандрит Методиј им претставува на претставниците на Големите сили во [[Цариград]] докази за ѕверските насилства врз бугарското христијанско население. Значајна е и помошта, која Методиј ја дава на руската главна команда во [[Руско-турска војна (1877-1878)|Руско-турската војна]]. Методиј Кусев учествува и во движението против Берлинскиот конгрес од 1878 година, кој ја оставил неговата родна Македонија под османска власт. Од 1879 до 1886 година е протосингел на егзарх [[Јосиф I Бугарски|Јосиф I]]. === Образование во Русија === Во 1886 година заминува да се школува во [[Руска Империја|Русија]], каде ја завршува [[Киевска духовна академија|Киевската духовна богословија]], а потоа се школува во познатата [[Петербуршка духовна академија]]. Во ова време, според Александар Трајановски: Алек­сандар Тра­ја­­нов­ски: „Архимандритот Кусевич, прво во Солун, а по­тоа и во Цариград агитирал меѓу Македонците за ре­шавање на ма­ке­дон­ско­то црковно прашање преку возобновување на Ох­рид­ска­та ар­хи­е­пи­скопија на унијатска основа, затоа што бил ра­зо­чаран од по­ли­ти­ка­та која Русија и Бугарија ја воделе кон Ма­ке­донија. По сè изгледа, ова движење го привлекло Кусевич и тој потајно посакувал оваа дипломатска лакрдија да стане ре­ал­ност“.<ref>{{Наведена книга|title=Црковната организација во Македонија и движењето за возобновување на Охридската архиепископија од крајот на XVIII и во текот на XIX век – до основањето на ВМРО|last=Трајановски|first=Александар|publisher=ИНИ|year=2001|isbn=|location=Скопје|pages=204}}</ref> Од 1892 до 1893 година архимандрит Методиј е први ректор на Цариградската духовна богословија (денешната [[Пловдивска духовна богословија]] „Св. св. Кирил и Методиј“). == Старозагорски митрополит == На 22 април 1894 г., архимандрит Методиј добива епископски сан со титула '''Велички''' и е назначен за управител на епархијата на [[Стара Загора]]. В 1895 година Кусев заедно с [[Илија Георгов]], [[Георги Паунчев]] и [[Георги Капчев]] е член на делегација, која од името на Македонскиот комитет во Плоешти ја моли руската влада за приложување на ветените од Берлинскиот конгрес реформи во Македонија.<ref>Централният македонски комитет на Георги Капчев (1898 - 1899), во: Елдъров, Светлозар. Върховният македоно-одрински комитет и македоно-одринската организация в България (1895 - 1903), Иврай, 2003, стр. 245.</ref> Во [[1896]] г. [[Свети Синод|Светиот Синод]] на Бугарската егзархија го избира за Старозагорски митрополит (1896 - 1904 и 1920 - 1922). [[Податотека:Macedonia-in-its-borders.jpg|150px|thumb|right|Корици на „Македонија во своите жители само срби нема“]]За време на Балканските војни Митрополит Методиј развива дејност во полза на словенското население од Македонија. Во 1913 година ја издава книгата „Македонија во своите жители само Срби нема“. Во 1914 година Методиј Кусев ја издава книгата „Погромот на Бугарија. Виновникот“, во која ја обвинува руската политика за бугарската национална катастрофа.<ref>Погрома на България. Виновникътъ, отъ единъ петдесеть годишенъ д{{Уникод|ѣ}}ецъ за освобождението на стара България - Македония. Старъ българинъ, Македонецъ. Д-рпечатница „Св{{Уникод|ѣ}}тлина“, Стара Загора, 1914.</ref> Митрополит Методиј игра видна ролја во општествениот живот на Стара Загора. Автор е на многу статии и брошури за црковни и национални прашања. По негова иницијатива е создаден убавиот парк „[[Ајазмото]]“. За неговите огромни заслуки кон градот и неговите граѓани, кон крајот на [[2000]] г. Митрополит Методиј Старозагорски е удостоен посмртно од клуб „[[Отворено општество]]“ со титулата „Личност на милениумот“. Методиј Старозагорски умира на [[1 ноември]] [[1922]] г. Погребан е во Стара Загора, во паркот „Ајазмото“, непосредно до црквата „[[Свети Теодор Тирон (Стара Загора)|Свети Теодор Тирон]]“. == Дела == [[Податотека:The-Defeat-of-Bulgaria.jpg|150п|thumb|right|Корици на „Погромот на Бугарија. Виновникот.“]]Автор е на повеќе брошури: * ''Безбожието како последна заблуда''... (''Безбожието като последно заблуждение от нравственно огрубение : Слово на 21 неделя от "Св. Светих", произнесено в църквата "Храм Введение Пресветия Богородици" в Стара-Загора от управляющий Старо-Загорската Епархия, Величкий епископ Методия'', 1895) * ''Обидите на католичката пропаганда во гр. Ст.-Загора. Борба за смрт или живот на Бугарија'' (''Покушенията на католическата пропаганда в гр. Ст.-Загора. Борба за смърть или животъ на България'', 1899) * ''Македонија во своите жители само срби нема'' (''Македония в своите жители само сърби няма'', 1913) * ''Погромот на Бугарија. Виновникот'' (''Погрома на България. Виновникът'', 1914) * ''Војната Спасителна за Бугарија'' (''Войната Спасителна за България'', 1917) == Извори == * Ендиклопедија Бугарија, том 4, Издаваштво на БАН, Софија, 1984 (статијата е под името Методиј Кусевич) * [http://www.pravoslavieto.com/life/bg_ierei/1838_mitr_Metodi_Kusev/index.htm Биографија во www.pravoslavieto.com] == Белешки == <references /> [[Категорија:Македонски свештеници|Кусев, Методиј]] [[Категорија:Луѓе од Прилеп]] [[Категорија:Старозагорски митрополити]] [[Категорија:Македонски преселници во Стара Загора]] [[Категорија:Македонски општественици]] llahn73afz5o8dtemr9687o6kb8etfk 0 100900 5536784 5529928 2026-04-10T09:22:53Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536784 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за научник |name = Куширо Хајаши |box_width = |image =Chushiro Hayashi.jpg |image_width =200px |caption = Куширо Хајаши |birth_date = {{роден на|25|јули|1920}} |birth_place = |death_date = {{починал на|28|февруари|2010}} |death_place = [[Кјото]] |residence = |citizenship = |nationality = [[Јапонија|Јапонец]] |ethnicity = |field = [[астрофизика|астрофизичар]] |work_institutions = Кјото универзитет |alma_mater = Универзитет Токио |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = [[Јукава]] |influenced = |prizes = „Едингтон медаља“ во 1970<br />„Кјото награда“ во 1995<br />„Брус медаља“ во 2004 |religion = |footnotes = |signature = }} '''Куширо Хајаши''' (林忠四郎) (роден [[25 јули]] [[1920]] - почина на [[28 февруари]] [[2010]] во [[Кјото]]) беше [[Јапонија|јапонски]] [[астрофизика|астрофизичар]]. [[Хајаши патека]]та од [[Херцшпрунг-Раселов дијаграм|Херцшпрунг-Раселовиот дијаграм]] е наречена по него. Има добиено „Едингтон медаља“ во 1970 година, „Кјото награда“ во 1995, и „Брус медаља“ во 2004 година. Докторирал [[физика]] на Универзитетот во Токио во 1942 година. Работи како истражувач на универзитетот Осака. Направил измени во биг бенг нуклеосинтетичкиот модел.<ref>{{наведено списание | volume = 5 | pages = 224–235 | last = Hayashi | first = C. | title = Proton-neutron concentration ratio in the expanding Universe at the stages preceding the formation of the elements | journal = Progress of Theoretical Physics (Japan) | date = 1961 | doi = 10.1143/PTP.5.224 }}</ref> Негово најпознато дело се астрофизичките пресметки кои довеле до [[Хајаши патека]]та од [[ѕвезден развој|ѕвездениот развој]],<ref>{{наведено списание | volume = 13 | pages = 450–452 | last = Hayashi | first = C. | title = Stellar evolution in early phases of gravitational contraction. | journal = Publ. Astron. Soc. Jap. | date = 1961 }}</ref> како и [[Хајаши ограничување]]то кое поставува ограничување на полупречникот на ѕвездите. Се занимавал и со проучување на [[кафеаво џуџе|кафеавите џуџиња]], најмалите ѕвезди.<ref>{{наведено списание | volume = 30 | issue = 4 | pages = 460–474 | last = Hayashi | first = C. |author2=T. Nakano | title = Evolution of Stars of Small Masses in the Pre-Main-Sequence Stages | journal = Progress of Theoretical Physics | date = 1963 | doi = 10.1143/PTP.30.460 }}</ref> Хајаши се пензионирал во 1984 година. Почина на 28 февруари 2010 година во [[Кјото]].<ref>{{наведени вести |url=http://home.kyodo.co.jp/modules/fstStory/index.php?storyid=488193 |title=Award-winning Japanese astrophysicist Hayashi dies at 89 |newspaper=Kyodo |date=1 март 2010 |accessdate=1 март 2010 }}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.inamori-f.or.jp/KyotoPrizes/contents_e/laureates/profile/co_11infchushiro.html Страница на „Кјото наградите“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050501050315/http://www.inamori-f.or.jp/KyotoPrizes/contents_e/laureates/profile/co_11infchushiro.html |date=2005-05-01 }} * [http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Hayashi/index.html Страница на „Брус медаља“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200111091254/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Hayashi/index.html |date=2020-01-11 }} {{Нормативна контрола}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хајаши, Куширо}} {{DEFAULTSORT:Hayashi, Chushiro}} [[Категорија:Родени во 1920 година]] [[Категорија:Починати во 2010 година]] [[Категорија:Јапонски астрономи]] ovkc0pnm8u7k7lfxn333pjw92swozcn 0 107127 5536785 5041125 2026-04-10T09:22:55Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536785 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Angel Dark.jpg|мини|Ангел Дарк]] '''Ангел Дарк''' ({{роден на|11|април|1982}}<ref name="iafd">{{Наведена мрежна страница | title = Angel Dark| author= | publisher = IAFD.com| url =http://www.iafd.com/person.rme/perfid=DarkAngel/gender=f/Angel-Dark.htm| date = | accessdate =2008-11-18 }}</ref>, [[Собранце]]) — [[словачка]] [[порно ѕвезда]] и модел. Сојата кариера како порно глумица ја започнала во [[2002]] година и досега се има појавено во повеќе од 150 филмови за возрасни. == Наводи == {{Portal|Порнографија}} {{Биографија-никулец}} <references/> {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Дарк, Ангел}} [[Категорија:Порно-глумици]] [[Категорија:Родени во 1982 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Словаци]] 65c6ftm3sxc5ef3slslr8z3pcz43lt5 0 110007 5536786 5427286 2026-04-10T09:22:57Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536786 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Инфокутија за глумец | image = David Yates.jpg‎ | name = Дејвид Јејтс | caption = Јејтс на премиерата на ''[[Хари Потер и Редот на фениксот (филм)|Хари Потер и Редот на фениксот]]'' во Л.А. | birthdate = 1963 | birthplace = [[Св Хеленс, Мерсејсајд]] | baftaawards = | emmyawards = }} '''Дејвид Јејтс''' ({{langx|en|David Yates}}) (роден 1963) — англиски [[филм]]ски и [[Телевизија|телевизиски]] [[режисер]], добитник на [[БАФТА]] и [[Еми награда|Еми]] награди. Тој е најдобро познат по неговата недамнешна работа на ''[[Хари Потер]]'' филмовите. {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Јејтс, Дејвид}} [[Категорија:Родени во 1963 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] ppru1tkzaw9ghveiewqe1amyuln4s25 0 114677 5536787 5469615 2026-04-10T09:22:59Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536787 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Frank Oppenheimer with Exploratorium Exhibit.jpg|thumb|right|Френк Опенхајмер.]] '''Френк Фридман Опенхајмер''' (Frank Friedman Oppenheimer) ({{роден на|14|август|1912}}&nbsp; – {{починал на|3|февруари|1985}}) ― [[физика|физичар]] од [[Соединетите Држави]], кој работел на познатиот [[Проект Менхетен|Проект „Менхетен“]], жртва на [[Мекартизам|мекартизмот]], а подоцна и основач на Музејот „[[Експлораториум]]“ во [[Сан Франциско]]. Тој бил помлад брат на д-р [[Роберт Опенхајмер]], првиот директор на Националната лабораторија [[Лос Аламос]]. == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [http://oralhistories.library.caltech.edu/archive/00000069/01/OH_Oppenheimer.pdf Интервју] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20081006084055/http://oralhistories.library.caltech.edu/archive/00000069/01/OH_Oppenheimer.pdf |date=2008-10-06 }} {{en}} * [http://www.exploratorium.edu/frank/index.html Страница за Френк Опенхајмер на „[[Експлораториум]]“] {{en}} * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people/Oppenheimer,+Frank Библиографија - Френк Опенхајмер] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060828132328/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FOppenheimer%2C+Frank |date=2006-08-28 }} {{en}} * [http://special.lib.umn.edu/findaid/xml/uarc2005-05.xml Документи - Френк Опенхајмер, 1946-1959, Архива на универзитетот во Минесота] {{en}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Опенхајмер, Френк}} [[Категорија:Проект „Менхетн“]] [[Категорија:Американски физичари]] [[Категорија:Учесници во проектот „Менхетн“]] [[Категорија:Апсолвенти на Калифорнискиот технолошки институт]] [[Категорија:Забрзувачки физичари]] [[Категорија:Американски јадрени физичари]] rhxn7is5ixhm3d2dwk8crlteec4llco 0 173373 5536769 5430007 2026-04-10T09:18:18Z Bjankuloski06 332 5536769 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Л’нки |name_local = Μικρολίμνη |image_skyline = St.atanasii langi.JPG |caption_skyline = Црквата „Св. Атанасиј“ |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Преспа | ширина = | опис = <center>Местоположба на Л’нки во [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Л’нки | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 44 | ГШ_сек = 44 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 6 | ГД_сек = 56 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 44.44 |lon_deg = 21 |lon_min = 6.56 |elevation_min = |elevation = 850 |elevation_max = |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Лерин (округ)|Лерински]] |prefec = |municipality = [[Преспа (општина)|Преспа]] |municunit = Преспа |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2021 |population = 40 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} [[Податотека:St.Ahil from Langi.JPG|мини|десно|250п|Поглед на островот [[Видринец]] од брегот на Л’нки.]] '''Л‘нки''' или '''Л’нги''' (без [[долнопреспански дијалект|дијалектна]] носовка: '''Л’ки''' или '''Л’к'''/'''Л’г'''), познато и како '''Лок''' ({{langx|el|Μικρολίμνη}}, ''Микролимни'', до 1928&nbsp;г. ''Λάγκα'', ''Лага''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/172512 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Λάγκα - Μικρολίμνη]</ref>) — село во [[Преспа]]нско, [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Преспа (општина)|Преспа]] на [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], Грција. Населението брои 40 жители (2021), кои и денес се исклучиво [[Македонци]].<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел= II|страници=161}}</ref> == Географија == Селото се наоѓа на источниот брег на [[Мало Преспанско Езеро|Малото Преспанско Езеро]], во подножјето на планината [[Корбец]], односно Богданица и Гуменџа.<ref name="НМЕМ" /> === Топонимија === Ова е список на позначајните [[топоним]]и во Л’нки и неговата околина:<ref name="НасПреспа">{{НасПреспа|391}}</ref> [[Бушкани]], Врба, Горбец, Глуваро, Граиште, Дупките, Елевчињата, Зиморчето, Ливадје, Лочица, Малоа Ливаичка, Меризо, Меркурија, Присо, Света Петка, Селце и Слого. == Историја == === Во Отоманското Царство === Во [[XV век]] во ''Л’нка'' по име се запишани 68 глави на домаќинствата.<ref>[http://www.promacedonia.org/hg/poselen.html Гандев, Христо. „Българската народност през XV век. Демографско и етнографско изследване“, Наука и Изкуство, II изд., София, 1989.]</ref> Постарата црква „[[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Св. Петка]]“, која е вон самото село, е изградена во XVIII век,<ref name="Διαρκής κατάλογος">{{нмс | url = http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | title = ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ36/26378/758/12-7-1996 - ΦΕΚ 756/Β/27-8-1996 | access-date = 27 декември 2014 | publisher = Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων | archive-date = 2022-05-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220518220246/http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | url-status = dead }}</ref> додека пак централно поставената „[[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Св. Атанасиј]]“ е подигната многу подоцна, во 1908 г.<ref>Evyenidou, Despina. Ioannis Kanonidis, Thanasis Papazotos. The Monuments of Prespa, Archaeological Receipts Fund, 1991, стр.87</ref> Во атарот на селото спаѓа и островот [[Видринец]] со неговата [[Видринечка црква]] (ΧIII - XIV век), денес во урнатини. Во XIX век е забележано дека Л’нки било чисто македонско село во Битолската каза. Во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 г. ''Лаш'' (Lach) бил осело во Ресенската каза со 15 домаќинства од вкупно 42 жители [[Македонци]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 88-89.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во 1900 г. селото се состоело од 150 [[Македонци]] [[христијани]].<ref name="БИМ" /><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 242.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Лак'' се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 25 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|16}}</ref> По [[Илинденско востание|Илинденското востание]] во 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref>[http://www.promacedonia.org/obm2/12.html Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, том II, София, 1993, стр. 125.]</ref> По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 г. во ''Л’к'' (''Lak'') имало 120 Македонци, сите под егзархијата.<ref name="БИМ" /><ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 170-171.</ref> Нешто подоцна [[Боривое Милоевиќ]] завел дека ''Л’к'' имал 25 македонски куќи.<ref name="НМЕМ" /> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. Л’нки е припоено кон Грција, кога населението броело 203 жители.<ref name="НМЕМ" /> Во 1920 г. во селото се попишани 202 лица, а во 1928 г. се заведени 360 жители, бидејќи тука било вбројано и соседното [[Дреново (Преспа)|Дреново]].<ref name="НМЕМ" /> Истата година властите го преименувале во Микролимни, што е грчки превод на името на езерото (букв. ''Мало Езеро'').<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.freewebs.com/onoma/met.htm |title=Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971 |accessdate=20 јуни 2012 |archive-date=20 јуни 2012 |archive-url=https://archive.today/20120630054156/www.freewebs.com/onoma/met.htm |url-status=live }}</ref> Во периодот меѓу двете светски војни, 29 лица од Л’нки се иселиле во прекуокеанските земји, а некои ги повлекле и семејствата. Сепак, во 1940 г. забележано е дека населението пораснало на 316 жители.<ref name="НМЕМ" /> Селото многу настрадало во [[Грчка граѓанска војна|Грчката граѓанска војна]], поради што 70 семејства и поединци морале да се иселат во [[Македонија|Р Македонија]] и [[Источен блок|источноевропските земји]].<ref name="НМЕМ" /> Оттука, според пописот во 1951 г. во Л’нки останале само 96 жители, чиј број во 1961 г. се накачил на 149, за да падне на 114 во 1971 и 71 во 1981 г. На пописот од 1991 г. населението се зголемило на 92 жители,<ref name="НМЕМ" /> но во следните десетлетија продолжило да опаѓа — на 71 во 2001 и 46 во 2011 г. Во државно истражување од 1993 г. е утврдено дека селото било чисто „славофонско“, т.е. македонско.<ref>[http://strates.revues.org/document381.html Riki Van Boeschoten. "Usage des langues minoritaires dans les départements de Florina et d’Aridea (Macédoine)"]</ref> == Население == {{Пописи-ЕМ|316|96|149|114|71|92|71|46|40}} == Културни и природни знаменитости == ;Цркви * [[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Црква „Св. Петка“]] од XVIII век * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Црква „Св. Атанасиј“]] од 1908 г. * [[Видринечка црква]] од XIII - XIV век на островот Видринец во атарот на Л’нки == Поврзано == * [[Голема Преспа]] * [[Мало Преспанско Езеро]] * [[Видринец]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Mikrolimni}} * [http://www.prespes.gr/prespa/index.php/2015-05-03-15-45-25 Страница за Л’нки] — портал на Општина Преспа {{el}} {{Преспа (општина)}} [[Категорија:Л’нки]] di4prw5t506b53d7aviflzq0g9tenaa 5536770 5536769 2026-04-10T09:18:47Z Bjankuloski06 332 /* Во Грција */ 5536770 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Л’нки |name_local = Μικρολίμνη |image_skyline = St.atanasii langi.JPG |caption_skyline = Црквата „Св. Атанасиј“ |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Преспа | ширина = | опис = <center>Местоположба на Л’нки во [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Л’нки | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 44 | ГШ_сек = 44 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 6 | ГД_сек = 56 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 44.44 |lon_deg = 21 |lon_min = 6.56 |elevation_min = |elevation = 850 |elevation_max = |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Лерин (округ)|Лерински]] |prefec = |municipality = [[Преспа (општина)|Преспа]] |municunit = Преспа |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2021 |population = 40 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} [[Податотека:St.Ahil from Langi.JPG|мини|десно|250п|Поглед на островот [[Видринец]] од брегот на Л’нки.]] '''Л‘нки''' или '''Л’нги''' (без [[долнопреспански дијалект|дијалектна]] носовка: '''Л’ки''' или '''Л’к'''/'''Л’г'''), познато и како '''Лок''' ({{langx|el|Μικρολίμνη}}, ''Микролимни'', до 1928&nbsp;г. ''Λάγκα'', ''Лага''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/172512 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Λάγκα - Μικρολίμνη]</ref>) — село во [[Преспа]]нско, [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Преспа (општина)|Преспа]] на [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], Грција. Населението брои 40 жители (2021), кои и денес се исклучиво [[Македонци]].<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел= II|страници=161}}</ref> == Географија == Селото се наоѓа на источниот брег на [[Мало Преспанско Езеро|Малото Преспанско Езеро]], во подножјето на планината [[Корбец]], односно Богданица и Гуменџа.<ref name="НМЕМ" /> === Топонимија === Ова е список на позначајните [[топоним]]и во Л’нки и неговата околина:<ref name="НасПреспа">{{НасПреспа|391}}</ref> [[Бушкани]], Врба, Горбец, Глуваро, Граиште, Дупките, Елевчињата, Зиморчето, Ливадје, Лочица, Малоа Ливаичка, Меризо, Меркурија, Присо, Света Петка, Селце и Слого. == Историја == === Во Отоманското Царство === Во [[XV век]] во ''Л’нка'' по име се запишани 68 глави на домаќинствата.<ref>[http://www.promacedonia.org/hg/poselen.html Гандев, Христо. „Българската народност през XV век. Демографско и етнографско изследване“, Наука и Изкуство, II изд., София, 1989.]</ref> Постарата црква „[[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Св. Петка]]“, која е вон самото село, е изградена во XVIII век,<ref name="Διαρκής κατάλογος">{{нмс | url = http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | title = ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ36/26378/758/12-7-1996 - ΦΕΚ 756/Β/27-8-1996 | access-date = 27 декември 2014 | publisher = Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων | archive-date = 2022-05-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220518220246/http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | url-status = dead }}</ref> додека пак централно поставената „[[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Св. Атанасиј]]“ е подигната многу подоцна, во 1908 г.<ref>Evyenidou, Despina. Ioannis Kanonidis, Thanasis Papazotos. The Monuments of Prespa, Archaeological Receipts Fund, 1991, стр.87</ref> Во атарот на селото спаѓа и островот [[Видринец]] со неговата [[Видринечка црква]] (ΧIII - XIV век), денес во урнатини. Во XIX век е забележано дека Л’нки било чисто македонско село во Битолската каза. Во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 г. ''Лаш'' (Lach) бил осело во Ресенската каза со 15 домаќинства од вкупно 42 жители [[Македонци]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 88-89.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во 1900 г. селото се состоело од 150 [[Македонци]] [[христијани]].<ref name="БИМ" /><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 242.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Лак'' се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 25 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|16}}</ref> По [[Илинденско востание|Илинденското востание]] во 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref>[http://www.promacedonia.org/obm2/12.html Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, том II, София, 1993, стр. 125.]</ref> По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 г. во ''Л’к'' (''Lak'') имало 120 Македонци, сите под егзархијата.<ref name="БИМ" /><ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 170-171.</ref> Нешто подоцна [[Боривое Милоевиќ]] завел дека ''Л’к'' имал 25 македонски куќи.<ref name="НМЕМ" /> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. Л’нки е припоено кон Грција, кога населението броело 203 жители.<ref name="НМЕМ" /> Во 1920 г. во селото се попишани 202 лица, а во 1928 г. се заведени 360 жители, бидејќи тука било вбројано и соседното [[Дреново (Преспа)|Дреново]].<ref name="НМЕМ" /> Истата година властите го преименувале во Микролимни, што е грчки превод на името на езерото (букв. ''Мало Езеро'').<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.freewebs.com/onoma/met.htm |title=Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971 |accessdate=20 јуни 2012 |archive-date=20 јуни 2012 |archive-url=https://archive.today/20120630054156/www.freewebs.com/onoma/met.htm |url-status=live }}</ref> Во периодот меѓу двете светски војни, 29 лица од Л’нки се иселиле во прекуокеанските земји, а некои ги повлекле и семејствата. Сепак, во 1940 г. забележано е дека населението пораснало на 316 жители.<ref name="НМЕМ" /> Селото многу настрадало во [[Грчка граѓанска војна|Грчката граѓанска војна]], поради што 70 семејства и поединци морале да се иселат во [[НР Македонија]] и [[Источен блок|источноевропските земји]].<ref name="НМЕМ" /> Оттука, според пописот во 1951 г. во Л’нки останале само 96 жители, чиј број во 1961 г. се накачил на 149, за да падне на 114 во 1971 и 71 во 1981 г. На пописот од 1991 г. населението се зголемило на 92 жители,<ref name="НМЕМ" /> но во следните десетлетија продолжило да опаѓа — на 71 во 2001 и 46 во 2011 г. Во државно истражување од 1993 г. е утврдено дека селото било чисто „славофонско“, т.е. македонско.<ref>[http://strates.revues.org/document381.html Riki Van Boeschoten. "Usage des langues minoritaires dans les départements de Florina et d’Aridea (Macédoine)"]</ref> == Население == {{Пописи-ЕМ|316|96|149|114|71|92|71|46|40}} == Културни и природни знаменитости == ;Цркви * [[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Црква „Св. Петка“]] од XVIII век * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Црква „Св. Атанасиј“]] од 1908 г. * [[Видринечка црква]] од XIII - XIV век на островот Видринец во атарот на Л’нки == Поврзано == * [[Голема Преспа]] * [[Мало Преспанско Езеро]] * [[Видринец]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Mikrolimni}} * [http://www.prespes.gr/prespa/index.php/2015-05-03-15-45-25 Страница за Л’нки] — портал на Општина Преспа {{el}} {{Преспа (општина)}} [[Категорија:Л’нки]] ar2gxni0b7gu3jlp0hsm3a2tvoe9sqy 5536771 5536770 2026-04-10T09:19:31Z Bjankuloski06 332 /* Културни и природни знаменитости */ 5536771 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Л’нки |name_local = Μικρολίμνη |image_skyline = St.atanasii langi.JPG |caption_skyline = Црквата „Св. Атанасиј“ |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Преспа | ширина = | опис = <center>Местоположба на Л’нки во [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Л’нки | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 44 | ГШ_сек = 44 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 6 | ГД_сек = 56 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 44.44 |lon_deg = 21 |lon_min = 6.56 |elevation_min = |elevation = 850 |elevation_max = |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Лерин (округ)|Лерински]] |prefec = |municipality = [[Преспа (општина)|Преспа]] |municunit = Преспа |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2021 |population = 40 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} [[Податотека:St.Ahil from Langi.JPG|мини|десно|250п|Поглед на островот [[Видринец]] од брегот на Л’нки.]] '''Л‘нки''' или '''Л’нги''' (без [[долнопреспански дијалект|дијалектна]] носовка: '''Л’ки''' или '''Л’к'''/'''Л’г'''), познато и како '''Лок''' ({{langx|el|Μικρολίμνη}}, ''Микролимни'', до 1928&nbsp;г. ''Λάγκα'', ''Лага''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/172512 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Λάγκα - Μικρολίμνη]</ref>) — село во [[Преспа]]нско, [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Преспа (општина)|Преспа]] на [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], Грција. Населението брои 40 жители (2021), кои и денес се исклучиво [[Македонци]].<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел= II|страници=161}}</ref> == Географија == Селото се наоѓа на источниот брег на [[Мало Преспанско Езеро|Малото Преспанско Езеро]], во подножјето на планината [[Корбец]], односно Богданица и Гуменџа.<ref name="НМЕМ" /> === Топонимија === Ова е список на позначајните [[топоним]]и во Л’нки и неговата околина:<ref name="НасПреспа">{{НасПреспа|391}}</ref> [[Бушкани]], Врба, Горбец, Глуваро, Граиште, Дупките, Елевчињата, Зиморчето, Ливадје, Лочица, Малоа Ливаичка, Меризо, Меркурија, Присо, Света Петка, Селце и Слого. == Историја == === Во Отоманското Царство === Во [[XV век]] во ''Л’нка'' по име се запишани 68 глави на домаќинствата.<ref>[http://www.promacedonia.org/hg/poselen.html Гандев, Христо. „Българската народност през XV век. Демографско и етнографско изследване“, Наука и Изкуство, II изд., София, 1989.]</ref> Постарата црква „[[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Св. Петка]]“, која е вон самото село, е изградена во XVIII век,<ref name="Διαρκής κατάλογος">{{нмс | url = http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | title = ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ36/26378/758/12-7-1996 - ΦΕΚ 756/Β/27-8-1996 | access-date = 27 декември 2014 | publisher = Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων | archive-date = 2022-05-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220518220246/http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | url-status = dead }}</ref> додека пак централно поставената „[[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Св. Атанасиј]]“ е подигната многу подоцна, во 1908 г.<ref>Evyenidou, Despina. Ioannis Kanonidis, Thanasis Papazotos. The Monuments of Prespa, Archaeological Receipts Fund, 1991, стр.87</ref> Во атарот на селото спаѓа и островот [[Видринец]] со неговата [[Видринечка црква]] (ΧIII - XIV век), денес во урнатини. Во XIX век е забележано дека Л’нки било чисто македонско село во Битолската каза. Во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 г. ''Лаш'' (Lach) бил осело во Ресенската каза со 15 домаќинства од вкупно 42 жители [[Македонци]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 88-89.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во 1900 г. селото се состоело од 150 [[Македонци]] [[христијани]].<ref name="БИМ" /><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 242.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Лак'' се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 25 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|16}}</ref> По [[Илинденско востание|Илинденското востание]] во 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref>[http://www.promacedonia.org/obm2/12.html Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, том II, София, 1993, стр. 125.]</ref> По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 г. во ''Л’к'' (''Lak'') имало 120 Македонци, сите под егзархијата.<ref name="БИМ" /><ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 170-171.</ref> Нешто подоцна [[Боривое Милоевиќ]] завел дека ''Л’к'' имал 25 македонски куќи.<ref name="НМЕМ" /> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. Л’нки е припоено кон Грција, кога населението броело 203 жители.<ref name="НМЕМ" /> Во 1920 г. во селото се попишани 202 лица, а во 1928 г. се заведени 360 жители, бидејќи тука било вбројано и соседното [[Дреново (Преспа)|Дреново]].<ref name="НМЕМ" /> Истата година властите го преименувале во Микролимни, што е грчки превод на името на езерото (букв. ''Мало Езеро'').<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.freewebs.com/onoma/met.htm |title=Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971 |accessdate=20 јуни 2012 |archive-date=20 јуни 2012 |archive-url=https://archive.today/20120630054156/www.freewebs.com/onoma/met.htm |url-status=live }}</ref> Во периодот меѓу двете светски војни, 29 лица од Л’нки се иселиле во прекуокеанските земји, а некои ги повлекле и семејствата. Сепак, во 1940 г. забележано е дека населението пораснало на 316 жители.<ref name="НМЕМ" /> Селото многу настрадало во [[Грчка граѓанска војна|Грчката граѓанска војна]], поради што 70 семејства и поединци морале да се иселат во [[НР Македонија]] и [[Источен блок|источноевропските земји]].<ref name="НМЕМ" /> Оттука, според пописот во 1951 г. во Л’нки останале само 96 жители, чиј број во 1961 г. се накачил на 149, за да падне на 114 во 1971 и 71 во 1981 г. На пописот од 1991 г. населението се зголемило на 92 жители,<ref name="НМЕМ" /> но во следните десетлетија продолжило да опаѓа — на 71 во 2001 и 46 во 2011 г. Во државно истражување од 1993 г. е утврдено дека селото било чисто „славофонско“, т.е. македонско.<ref>[http://strates.revues.org/document381.html Riki Van Boeschoten. "Usage des langues minoritaires dans les départements de Florina et d’Aridea (Macédoine)"]</ref> == Население == {{Пописи-ЕМ|316|96|149|114|71|92|71|46|40}} == Културни и природни знаменитости == ;Цркви * [[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Црква „Св. Петка“]] од XVIII век * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Црква „Св. Атанасиј“]] од 1908 г. * [[Видринечка црква]] од XIII - XIV век на островот Видринец во атарот на Л’нки == Личноти == * [[Атина Апостолова]] (1946 – 2024) — народна пејачка == Поврзано == * [[Голема Преспа]] * [[Мало Преспанско Езеро]] * [[Видринец]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Mikrolimni}} * [http://www.prespes.gr/prespa/index.php/2015-05-03-15-45-25 Страница за Л’нки] — портал на Општина Преспа {{el}} {{Преспа (општина)}} [[Категорија:Л’нки]] o6m89jqcorbvgkf56wqe79xkf922qq4 5536772 5536771 2026-04-10T09:19:42Z Bjankuloski06 332 /* Личноти */ 5536772 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Л’нки |name_local = Μικρολίμνη |image_skyline = St.atanasii langi.JPG |caption_skyline = Црквата „Св. Атанасиј“ |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Преспа | ширина = | опис = <center>Местоположба на Л’нки во [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Л’нки | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 44 | ГШ_сек = 44 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 6 | ГД_сек = 56 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 44.44 |lon_deg = 21 |lon_min = 6.56 |elevation_min = |elevation = 850 |elevation_max = |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Лерин (округ)|Лерински]] |prefec = |municipality = [[Преспа (општина)|Преспа]] |municunit = Преспа |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2021 |population = 40 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} [[Податотека:St.Ahil from Langi.JPG|мини|десно|250п|Поглед на островот [[Видринец]] од брегот на Л’нки.]] '''Л‘нки''' или '''Л’нги''' (без [[долнопреспански дијалект|дијалектна]] носовка: '''Л’ки''' или '''Л’к'''/'''Л’г'''), познато и како '''Лок''' ({{langx|el|Μικρολίμνη}}, ''Микролимни'', до 1928&nbsp;г. ''Λάγκα'', ''Лага''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/172512 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Λάγκα - Μικρολίμνη]</ref>) — село во [[Преспа]]нско, [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Преспа (општина)|Преспа]] на [[Лерин (округ)|Леринскиот округ]] во областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]], Грција. Населението брои 40 жители (2021), кои и денес се исклучиво [[Македонци]].<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел= II|страници=161}}</ref> == Географија == Селото се наоѓа на источниот брег на [[Мало Преспанско Езеро|Малото Преспанско Езеро]], во подножјето на планината [[Корбец]], односно Богданица и Гуменџа.<ref name="НМЕМ" /> === Топонимија === Ова е список на позначајните [[топоним]]и во Л’нки и неговата околина:<ref name="НасПреспа">{{НасПреспа|391}}</ref> [[Бушкани]], Врба, Горбец, Глуваро, Граиште, Дупките, Елевчињата, Зиморчето, Ливадје, Лочица, Малоа Ливаичка, Меризо, Меркурија, Присо, Света Петка, Селце и Слого. == Историја == === Во Отоманското Царство === Во [[XV век]] во ''Л’нка'' по име се запишани 68 глави на домаќинствата.<ref>[http://www.promacedonia.org/hg/poselen.html Гандев, Христо. „Българската народност през XV век. Демографско и етнографско изследване“, Наука и Изкуство, II изд., София, 1989.]</ref> Постарата црква „[[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Св. Петка]]“, која е вон самото село, е изградена во XVIII век,<ref name="Διαρκής κατάλογος">{{нмс | url = http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | title = ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ36/26378/758/12-7-1996 - ΦΕΚ 756/Β/27-8-1996 | access-date = 27 декември 2014 | publisher = Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων | archive-date = 2022-05-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220518220246/http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=12159&v17= | url-status = dead }}</ref> додека пак централно поставената „[[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Св. Атанасиј]]“ е подигната многу подоцна, во 1908 г.<ref>Evyenidou, Despina. Ioannis Kanonidis, Thanasis Papazotos. The Monuments of Prespa, Archaeological Receipts Fund, 1991, стр.87</ref> Во атарот на селото спаѓа и островот [[Видринец]] со неговата [[Видринечка црква]] (ΧIII - XIV век), денес во урнатини. Во XIX век е забележано дека Л’нки било чисто македонско село во Битолската каза. Во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 г. ''Лаш'' (Lach) бил осело во Ресенската каза со 15 домаќинства од вкупно 42 жители [[Македонци]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 88-89.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во 1900 г. селото се состоело од 150 [[Македонци]] [[христијани]].<ref name="БИМ" /><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 242.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Лак'' се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 25 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|16}}</ref> По [[Илинденско востание|Илинденското востание]] во 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref>[http://www.promacedonia.org/obm2/12.html Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, том II, София, 1993, стр. 125.]</ref> По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 г. во ''Л’к'' (''Lak'') имало 120 Македонци, сите под егзархијата.<ref name="БИМ" /><ref>Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 170-171.</ref> Нешто подоцна [[Боривое Милоевиќ]] завел дека ''Л’к'' имал 25 македонски куќи.<ref name="НМЕМ" /> === Во Грција === По [[Балкански војни|Балканските војни]] во 1913 г. Л’нки е припоено кон Грција, кога населението броело 203 жители.<ref name="НМЕМ" /> Во 1920 г. во селото се попишани 202 лица, а во 1928 г. се заведени 360 жители, бидејќи тука било вбројано и соседното [[Дреново (Преспа)|Дреново]].<ref name="НМЕМ" /> Истата година властите го преименувале во Микролимни, што е грчки превод на името на езерото (букв. ''Мало Езеро'').<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.freewebs.com/onoma/met.htm |title=Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971 |accessdate=20 јуни 2012 |archive-date=20 јуни 2012 |archive-url=https://archive.today/20120630054156/www.freewebs.com/onoma/met.htm |url-status=live }}</ref> Во периодот меѓу двете светски војни, 29 лица од Л’нки се иселиле во прекуокеанските земји, а некои ги повлекле и семејствата. Сепак, во 1940 г. забележано е дека населението пораснало на 316 жители.<ref name="НМЕМ" /> Селото многу настрадало во [[Грчка граѓанска војна|Грчката граѓанска војна]], поради што 70 семејства и поединци морале да се иселат во [[НР Македонија]] и [[Источен блок|источноевропските земји]].<ref name="НМЕМ" /> Оттука, според пописот во 1951 г. во Л’нки останале само 96 жители, чиј број во 1961 г. се накачил на 149, за да падне на 114 во 1971 и 71 во 1981 г. На пописот од 1991 г. населението се зголемило на 92 жители,<ref name="НМЕМ" /> но во следните десетлетија продолжило да опаѓа — на 71 во 2001 и 46 во 2011 г. Во државно истражување од 1993 г. е утврдено дека селото било чисто „славофонско“, т.е. македонско.<ref>[http://strates.revues.org/document381.html Riki Van Boeschoten. "Usage des langues minoritaires dans les départements de Florina et d’Aridea (Macédoine)"]</ref> == Население == {{Пописи-ЕМ|316|96|149|114|71|92|71|46|40}} == Културни и природни знаменитости == ;Цркви * [[Црква „Св. Петка“ - Л’нки|Црква „Св. Петка“]] од XVIII век * [[Црква „Св. Атанасиј“ - Л’нки|Црква „Св. Атанасиј“]] од 1908 г. * [[Видринечка црква]] од XIII - XIV век на островот Видринец во атарот на Л’нки == Личности == * [[Атина Апостолова]] (1946 – 2024) — народна пејачка == Поврзано == * [[Голема Преспа]] * [[Мало Преспанско Езеро]] * [[Видринец]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Mikrolimni}} * [http://www.prespes.gr/prespa/index.php/2015-05-03-15-45-25 Страница за Л’нки] — портал на Општина Преспа {{el}} {{Преспа (општина)}} [[Категорија:Л’нки]] okruqluoh3r3riuzm4r6cfwtaj9c44h 0 195560 5536697 5535918 2026-04-09T21:38:27Z Carshalton 30527 /* Надворешни врски */ 5536697 wikitext text/x-wiki {{Infobox Football biography-retired | playername = Алесандро Дел Пјеро | image = [[Податотека:Alessandro Del Piero 2008 cropped.jpg|220px]] | height = {{height|m=1.73}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1974|11|9}} | cityofbirth = {{роден во|Конељано|}} | countryofbirth = [[Италија]] | nationality = {{flagsport|ITA}} [[Италија]] | currentclub = | clubnumber = | retired = 1 јануари 2015 <small>(40 г.)</small> | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team San Vendemiano}} | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Padova}} | youthyears3 = | youthclubs3 = {{Fb team Juventus}} | years1 = 1991-1993 | caps1 = 14 | goals1 = 1 | clubs1 = {{Fb team Padova}} | years2 = 1993-2012 | caps2 = 513 | goals2 = 208 | clubs2 = {{Fb team Juventus}} | years3 = 2012-2014 | caps3 = 48 | goals3 = 24 | clubs3 = {{Fb team Sydney}} | years4 = 2014 | caps4 = 10 | goals4 = 1 | clubs4 = {{Fb team Delhi Dynamos}} | nationalyears1 = 1991 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 1 | nationalteam1 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 17 години|Италија 17]] | nationalyears2 = 1995-2008 | nationalcaps2 = 14 | nationalgoals2 = 12 | nationalteam2 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 18 години|Италија 18]] | nationalyears3 = 1993-1996 | nationalcaps3 = 12 | nationalgoals3 = 3 | nationalteam3 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 21 година|Италија 21]] | nationalyears4 = 1995-2008 | nationalcaps4 = 91 | nationalgoals4 = 27 | nationalteam4 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] }} '''Алесандро Дел Пјеро''' ([[итал.]] ''Alessandro Del Piero''; роден на [[9 ноември]] [[1974]] во [[Конељано]]) — [[италија]]нски поранешен [[фудбалер]], кој играл на позицијата [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. Познат по својот прекар ''[[Пинтурикио]]'' кој го добил од [[Џани Ањели]] заради елеганцијата во неговиот стил на игра,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.corrieredellosport.it/calcio/opinioni/2014/11/08-383305/Auguri+Del+Piero,+cos%C3%AC+divent%C3%B2+Pinturicchio|title=Auguri Del Piero, così diventò Pinturicchio|date=8 ноември 2014|author=Stefano Agresti|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208113518/http://www.corrieredellosport.it/calcio/opinioni/2014/11/08-383305/Auguri+Del+Piero,+cos%C3%AC+divent%C3%B2+Pinturicchio|archive-date=2015-12-08 }}</ref><ref>{{наведени вести|author=Marco Ansaldo|url=http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=1447768|title=Agnelli: Schumacher è della Ferrari|publisher=La Stampa|date=11 август 1995|page=23}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{наведени вести|author=Piero Serantoni|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,30/articleid,0599_01_1997_0151_0030_8187538/|title=Agnelli: Lippi scienziato del calcio|publisher=La Stampa|date=3 јуни 1997|page=30}}</ref> Дел Пјеро уште од млада возраст се издвојувал како еден од најголемите таленти на својата генерација,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://argomenti.ilsole24ore.com/alessandro-del-piero.html|title=Alessandro Del Piero}}</ref> и се смета меѓу најдобрите играчи во историјата на [[Фудбалот во Италија|италијанскиот фудбал]].<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2008/giugno/13/ALE_CAPITANO_SCELTA_GIUSTA_ga_10_080613090.shtml|title=Ale capitano, la scelta giusta|publisher=La Gazzetta dello Sport|author=Sandro Veronesi|date=13 јуни 2008}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://it.eurosport.com/calcio/del-piero-allenatore-storia-e-fallimenti-dei-grandi-numeri-10-in-panchina_sto4786695/story.shtml|title=Del Piero allenatore: storia e fallimenti dei grandi numeri 10 in panchina|author=Fabio Disingrini|date=17 јуни 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://sport.sky.it/sport/calcio_estero/photogallery/2010/10/10/i_grandi_numeri_dieci_del_calcio.html#9|title=Dalla A alla Zico, i grandi numeri 10 del calcio internazionale|date=10 октомври 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160202171511/http://sport.sky.it/sport/calcio_estero/photogallery/2010/10/10/i_grandi_numeri_dieci_del_calcio.html#9|archive-date=2016-02-02 }}</ref> Тој бил [[капитен]] на {{Fb team (N) Juventus}} од 2001 до 2012 година, а токму со клубот од Торино освоил бројни трофеи на национално и меѓународно ниво, постигнувајќи гол во сите натпреварувања во кои учествувал и поставил [[Статистика на ФК Јувентус|апсолутен рекорд]] во клубот по бројот на голови (290)<ref name=CSKA>Понекогаш во вкупниот збир не влегува голот постигнат на 13 септември 1994 година против ЦСКА Софија во Купот на УЕФА, поради суспензијата на натпреварот, но истиот е признаен од УЕФА.</ref> и настапи (705).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.juvenews.eu/gazzanet/record-buffon-punta-scirea-del-piero-irraggiungibile/|title=Buffon punta Scirea. Del Piero irraggiungibile|author=Alessandro Fulgenzi|accessdate=2020-07-09|archive-date=2017-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730203846/http://www.juvenews.eu/gazzanet/record-buffon-punta-scirea-del-piero-irraggiungibile/|url-status=dead}}</ref> Со [[Фудбалска репрезентација на Италија|италијанската репрезентацијата]], тој забележал 91 настап и 27 гола, учествувајќи на три [[Светско првенство во фудбал|Светски првенства]] ([[Светско првенство во фудбал 1998|1998]], [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] и [[Светско првенство во фудбал 2006|2006]]), станувајќи светски шампион на последното и четири [[Европско првенство во фудбал|Европски првенства]] ([[Европско првенство во фудбал 1996|1996]], [[Европско првенство во фудбал 2000|2000]], [[Европско првенство во фудбал 2004|2004]] и [[Европско првенство во фудбал 2008|2008]]), од кои на последното како капитен. Со 346 постигнати голови во неговата кариера, Дел Пјеро е втор најдобар италијански стрелец на сите времиња веднаш зад [[Силвио Пиола]] (390),<ref>Тој би бил трет на ова рангирање ако се земе предвид [[Џорџо Кинаља]] кој, според некој извори, постигнал најмалку 398 гола; сепак, во случајот со Кинаља не се бројат неговите голови постигнати за [[Њујорк Космос]], бидејќи североамериканското првенство познато како [[НАСЛ]] почитувало само некој правила наметнати од страна на [[ФИФА]].</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://it.eurosport.yahoo.com/blog/top/top-11-delle-bandiere-tutti-i-tempi-125550558--spt.html|title=La Top 11 delle bandiere di tutti i tempi|date=6 јуни 2014|archiveurl=https://archive.today/20141009162520/https://it.eurosport.yahoo.com/blog/top/top-11-delle-bandiere-tutti-i-tempi-125550558--spt.html|archive-date=2014-10-09 }}</ref> и освоил четири титули за најдобар стрелец: во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|1998]] со 10 гола, во [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]] во [[Фудбалски куп на Италија 2005-2006|2006]] со 5 гола, во [[Серија Б]] во [[Серија Б 2006-2007|2007]] со 20 гола и во [[Серија А]] во [[Серија А 2007-2008|2008]] со 21 гол. Тој бил избран три последователни години (1995-1996, 1996-1997, 1997-1998) во тимот на годината според [[European Sports Media|Европските спортски медиуми]], додека здружението на фудбалски статистичари, го класифицира меѓу ''најдобрите фудбалери на сите времиња'', рангирајќи го на 60-тото место.<ref>{{Наведена мрежна страница|language=en|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=479862&root=england&lpos=spotlight&lid=tab2pos2&&cc=5739|title=Your Verdict: 100 greatest ever footballers|date=7 ноември 2007|accessdate=2020-07-10|archive-date=2009-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611112437/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=479862&root=england&lpos=spotlight&lid=tab2pos2&&cc=5739|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|author=Marcelo Leme de Arruda|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/afstop100.html|title=AFS Top-100 Players of All-Time|date=14 декември 2007|language=en}}</ref> Во 2004 година, тој бил вклучен во [[ФИФА 100]], списокот на 125-те најголеми живи играчи избрани од [[Пеле]] и од ФИФА по повод стогодишнината на федерацијата, а на [[Јубилејната анкета на УЕФА]] го заземал 49-тото место, анкета спроведена од [[УЕФА]] преку интернет за да ги прослави најдобрите фудбалери во Европа во претходните педесет години.<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Erik Garin|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/uefa-awards.html#100|title=The UEFA Golden Jubilee Poll|date=21 декември 2006|language=en}}</ref> Тој, исто така, бил вклучен шест пати меѓу 50-те кандидати за [[Златна топка|Златната топка]], завршувајќи на четвртото место во [[Златната топка 1995|1995]] и во [[Златната топка 1996|1996]]. Двапати бил избран за [[Италијански фудбалер на годината во Серија А|најдобар италијански фудбалер]] во 1998 и 2008 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.calcioblog.it/post/7911/oscar-del-calcio-del-piero-e-ibrahimovic-dominano-la-scena|title=Oscar del Calcio: Del Piero e Ibrahimovic dominano la scena|date=20 јануари 2009|accessdate=2020-07-10|archive-date=2021-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509071729/https://www.calcioblog.it/post/7911/oscar-del-calcio-del-piero-e-ibrahimovic-dominano-la-scena|url-status=dead}}</ref> а во 2017 година бил вклучен во [[Куќа на славните на италијанскиот фудбал|Куќата на славните на италијанскиот фудбал]].<ref name=hof>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.figc.it/it/204/2540219/2017/12/News.shtml|title=Del Piero, Gullit, Conti e altre 7 leggende entrano nella 'Hall of Fame del calcio italiano'|date=5 декември 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171206010339/http://www.figc.it/it/204/2540219/2017/12/News.shtml|archive-date=2017-12-06 }}</ref> == Биографија == [[File:Sonia Del Piero, Alessandro Del Piero (11149485886).jpg|thumb|left|upright=0.8|Дел Пјеро со сопругата Соња во [[Сиднеј]] во 2013 година, за време на [[ARIA Music Awards]]]] Дел Пјеро е роден во [[Конељано]], во [[Тревизо (покраина)|покраината Тревизо]], но пораснал во Сакон, [[Поделок (Италија)|фракцијата]] на [[Сан Вендемјано]]. Алесандро е син на Џино, по занимање електричар, и Бруна, домаќинка. Тој има девет години постар брат, Стефано, кој исто така бил негов агент,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lastampa.it/sport/cmsSezioni/quijuve/200708articoli/10404girata.asp|title=Del Piero, il contratto è un affare di famiglia|last=|first=|date=30 август 2007|archiveurl=https://archive.today/20120803085246/http://www.lastampa.it/sport/cmsSezioni/quijuve/200708articoli/10404girata.asp|archivedate=3 август 2012|access-date=}}</ref> и посвоена сестра.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kom.it/eurocalcio/dbase/200.html|title=Profilo di Del Piero|accessdate=2020-07-10|archive-date=2013-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20130101140657/http://www.kom.it/eurocalcio/dbase/200.html|url-status=dead}}</ref> Тој поседува диплома за сметководство.<ref>{{наведени вести|url=http://www.zai.net/files/magazine_pdf/zai200509.pdf|title=Una vita da campione|publisher=Zai.net|date=5 декември 1997|page=5}}</ref> Дел Пјеро е во брак со [[Соња Аморузо]], сестрата на неговиот некогашен соиграч од {{Fb team (N) Juventus}} [[Никола Аморузо|Никола]], со која се оженил во тајност на 12 јуни 2005 година;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.repubblica.it/2005/f/sezioni/sport/calcio/pierosposa/pierosposa/pierosposa.html|title=Torino, nozze segrete per Alex Del Piero|date=13 јуни 2005}}</ref> парот има три деца Тобијас (р. 2007), Доротеја (р. 2009) и Саша (р. 2010).<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Furio Zara|url=https://www.vanityfair.it/sport/calcio/2019/01/25/gran-gol-di-del-piero-ma-e-dorotea-non-suo-papa|title=Gran gol di Del Piero. Ma è Dorotea, non suo papà|date=25 јануари 2019}}</ref> Во 2006 година, за време на [[Зимски олимписки игри 2006|Зимските олимписки игри]], тој бил носител на [[Олимписки пламен|олимпискиот пламен]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.comune.torino.it/torinoplus/italiano/citynews/02-2006/torcia-torino.html|title=La torcia Olimpica a Torino|date=10 февруари 2006}}</ref> Дел Пјеро е пријател со музичарите [[Ноел Галагер|Ноел]] и [[Лиам Галагер]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.corrieredellosport.it/Notizie/Calcio/48914/Del+Piero:+auguri+in+tv+dagli+Oasis|title=Del Piero: auguri in tv dagli Oasis}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> а во 2007 година, тој се појавил како [[камео]] во видео-клипот за песната ''[[Lord Don't Slow Me Down]]'' од [[Oasis]];<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Mattia Barro|url=https://www.rollingstone.it/classifiche/liste/i-migliori-video-musicali-con-i-calciatori/499807/|title=I migliori video musicali con i calciatori|date=2 февруари 2020}}</ref> во истата година, тој се појавил со соиграчите во филмот ''[[L'allenatore nel pallone 2]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cinemalia.it/commedia/lallenatore-nel-pallone-2-4.html|title=L'allenatore nel pallone 2|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080321021945/http://www.cinemalia.it/commedia/lallenatore-nel-pallone-2-4.html|archive-date=2008-03-21 }}</ref> Во 2014, учествувал во епизода од австралиската серија ''[[Bondi Rescue]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lastampa.it/2014/03/05/sport/calcio/alex-del-piero-attore-per-un-giorno-69Q7CKmgP4MBjOV5NNyRBM/pagina.html|title=Alex Del Piero attore per un giorno|date=5 март 2014}}</ref> Учествувал во бројни добротворни и солидарни иницијативи.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/maggio/31/Del_Piero_batte_Ronaldo_all_ga_0_9805319923.shtml|title= Del Piero batte Ronaldo all'asta di beneficenza|publisher=La Gazzetta dello Sport}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/2008/ottobre/31/Airc_maratona_Rai_per_fondi_co_9_081031066.shtml|title=Airc, maratona in Rai per i fondi alla ricerca|last=|first=|date=31 октомври 2008|work=|access-date=|archiveurl=https://archive.today/20130108085209/http://archiviostorico.corriere.it/2008/ottobre/31/Airc_maratona_Rai_per_fondi_co_9_081031066.shtml|archive-date=|dead-url=|publisher=Corriere della Sera|page=25}}</ref><ref>{{cite video|url=http://video.corriere.it/anche-alessandro-piero-spot-australiano-contro-l-omofobia/fe9587a0-c14c-11e3-9f36-c28ea30209b6|title=Anche Alessandro Del Piero nello spot australiano contro l'omofobia|editor=Corriere della Sera|date=11 април 2014}}</ref> Во 2006 година, тој го промовирал и финансиски го поддржал истражувањето на ракот, и во ноември истата година ја добил наградата „Верувајте во истражување“ од [[Италијанско здружение за истражување на ракот|АИРК]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://presidenti.quirinale.it/elementi/Continua.aspx?tipo=Foto&key=1381|title=Palazzo del quirinale 24/11/2006}}</ref> Во 2011 година, тој го започнал проектот „Ale10friendsforJapan“, кој тој го дизајнирал за да им помогне на жителите на [[Јапонија]] погодени од [[Земјотрес во Сендај 2011|цунамито]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.alessandrodelpiero.com/it/news/13520|title=ALE10FRIENDSFORJAPAN|date=1 април 2011}}</ref> Учествувал и на бројни натпревари организирани за добротворни цели, како што е [[Partita del cuore]]. Тој е меѓу најбараните спортски личности од компании кои сакаат да ја рекламираат својата марка. Бил заштитно лице на брендови како [[Адидас]],<ref>{{наведени вести|author=Lorenzo Vendemiale|url=http://www.cinquantamila.it/storyTellerArticolo.php?storyId=0000002283465|title=La nazionale dei griffati|publisher=il Fatto Quotidiano|date=21 август 2014|access-date=2020-07-10|archive-date=2020-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200712092720/https://www.cinquantamila.it/storyTellerArticolo.php?storyId=0000002283465|url-status=dead}}</ref> [[Suzuki]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moto.it/news/alex-piero--nuovo-testimonial-suzuki-mr-burgman-1310.html|title=Alex Del Piero è il nuovo testimonial Suzuki Mr. Burgman|date=20 јануари 2006}}</ref> [[FIAT]],<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Matteo Fantozzi|url=http://www.tuttomotoriweb.com/2011/03/18/auto-dei-vip-alessandro-del-piero-e-la-sua-fiat-500-numero-10/|title=Auto dei Vip: Alessandro Del Piero e la sua Fiat 500 numero "10"|date=18 март 2011}}</ref> Bliss,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mffashion.com/it/archivio/2003/05/09/bliss-il-nuovo-testimonial-e-alessandro-del-piero|title=Bliss, il nuovo testimonial è Alessandro Del Piero|date=9 мај 2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170426062109/http://www.mffashion.com/it/archivio/2003/05/09/bliss-il-nuovo-testimonial-e-alessandro-del-piero|archive-date=2017-04-26 }}</ref> [[Пепси]], [[Cesd|CEPU]], [[Компанија Волт Дизни|Disney]], [[Woolmark]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ilmessaggero.it/fotogallery/alessandro_piero_testimonial_di_woolmark-81996.html|title=Alessandro Del Piero è il testimonial di Woolmark|date=20 октомври 2015|access-date=6 јули 2020}}</ref> Upper Deck<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/maggio/08/Del_Piero_che_faccia_spot_ga_0_9805081924.shtml|title=Del Piero, che faccia da spot|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=8 мај 1998}}</ref> и Uliveto.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lastampa.it/multimedia/multimedia.asp?IDmsezione=26&IDalbum=13599&tipo=FOTOGALLERY|title=Alex e Cristina|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081122185311/http://www.lastampa.it/multimedia/multimedia.asp?IDmsezione=26&IDalbum=13599&tipo=FOTOGALLERY|archive-date=2008-11-22 }}</ref> Тој, исто така, се појавил на насловните страни на некои изданија на фудбалски видео игри како ''[[FIFA (видео игра)|FIFA]]'' и ''[[Pro Evolution Soccer]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gamesnation.it/news/2748/del-piero-accando-a-messi-in-pro-evolution-soccer-2010.html|title=Del Piero accanto a Messi in Pro Evolution Soccer 2010|date=16 јули 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120502055821/http://www.gamesnation.it/news/2748/del-piero-accando-a-messi-in-pro-evolution-soccer-2010.html|archive-date=2012-05-02 }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.zapster.it/news/Del-Piero-testimonial-di-PES-2010|title=Del Piero testimonial di PES 2010|date=16 јули 2009|accessdate=2020-07-10|archive-date=2018-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181205200658/http://www.zapster.it/news/Del-Piero-testimonial-di-PES-2010|url-status=dead}}</ref> Во 2000 година, тој бил најплатен фудбалер во светот, собрано вкупно помеѓу приходите од плата и рекламирање.<ref>{{Наведена мрежна страница|language=en|author=Malcolm Foster|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20000426/ai_n14306883|title=Football: pounds 6.4m-a-year Del Piero world's best-paid player at|date=26 април 2000|accessdate=2020-07-10|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924095214/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20000426/ai_n14306883|url-status=dead}}</ref> Во 2011 година, тој бил втор најпопуларен фудбалер во Европа според [[IFFHS]], зад [[Франческо Тоти]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iffhs.de/?32a00e42f0ae2300bf11504e52d17f7370eff3702bb1c2bbb6e28e05|title=The World's Most Popular Footballer Amongst Currently Active Players in 2011|date=2020-04-10 |language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://roma.corriere.it/roma/notizie/sport/12_gennaio_20/totti-giocatore-popolare-europa-1902944900522.shtml|title=Francesco Totti, il giocatore più popolare d'Europa|author=Gianluca Piacentini|date=20 јануари 2012}}</ref> додека во една анкета од 2012 година, гласачите го избрале за „спортист кој најмногу го сакаат италијанците“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2012/09/04-210550/Del+Piero+%C3%A8+lo+sportivo+pi%C3%B9+amato+degli+italiani|title=Del Piero è lo sportivo più amato degli italiani|last=|first=|date=4 септември 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140419044147/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2012/09/04-210550/Del+Piero+%C3%A8+lo+sportivo+pi%C3%B9+amato+degli+italiani|archive-date=2014-04-19|access-date=}}</ref> Откако ги обесил копачките на клин, од 2015 година тој работи како стручен коментатор за телевизијата [[Sky Sport]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2015/07/02/news/_colpo_di_mercato_anche_per_sky_arriva_alex_del_piero-118148269/|title=La nuova stagione di Sky: arrivano Del Piero e 1619 partite in diretta|date=2 јули 2015|author=Massimo Mazzitelli}}</ref> Претходно, во 2014 година тој бил прогласен за „глобален амбасадор“ на [[АФК азиски куп 2015|Азискиот куп 2015]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.calciomercato.com/news/de-piero-ambasciatore-della-coppa-d-asia-2015-680303|title=Del Piero ambasciatore della Coppa d'Asia 2015|date=25 март 2014}}</ref> Тој, исто така, учествува на турнири резервирани за поранешни играчи, како што е [[Star Sixes]], а од летото 2018 година поседува аматерски фудбалски клуб во [[Лос Анџелес]], ЛА 10.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sport.sky.it/calcio/2019/02/24/del-piero-la-10-fc-proprietario-squadra-americana|title='LA 10 FC', Del Piero proprietario di un club a Los Angeles: giocherà in UPSL|date=24 февруари 2019}}</ref> Надвор од фудбалот, во 2013 година заедно со глумецот [[Патрик Демпси]] го основале автомобилскиот тим „Демпси/Дел Пјеро Рејсинг“,<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Francesco Tedeschi|url=https://www.urbanpost.it/alessandro-del-piero-e-patrick-dempsey-fondano-un-team-automobilistico/|title=Alessandro Del Piero e Patrick Dempsey fondano un team automobilistico|date=22 јануари 2013|accessdate=2020-07-11|archive-date=2020-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200707175911/https://urbanpost.it/alessandro-del-piero-e-patrick-dempsey-fondano-un-team-automobilistico/|url-status=dead}}</ref> кој го направил своето деби истата година на [[24 часа Ле Ман]] и во [[Американската Ле Ман серија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.alessandrodelpiero.com/news/24-ore-le-mans_329.html|title=24 Ore Le Mans|date=24 јануари 2013}}</ref> ==Технички карактеристики== ===Профил=== [[Податотека:Champions League 1995-96 - Juventus vs Real Madrid - Gol di Del Piero.jpg|thumb|250px|Дел Пјеро постигнува гол од [[слободен удар]] против {{Fb team (N) Real Madrid}} во натпревар од [[УЕФА Лига на шампиони 1995/96|Лигата на шампионите]].]] Плоден напаѓач,<ref>{{наведени вести|url=http://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2007/10/22/SWBSD_SWA04.html|title=Juve-Genoa, risolve un gol di Del Piero|publisher=La Nuova Sardegna|date=22 октомври 2007|access-date=2020-07-11|archive-date=2020-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713120621/https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2007/10/22/SWBSD_SWA04.html|url-status=dead}}</ref> обдарен со извонредна техничка позадина и дух на жртвување,<ref>{{наведени вести|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1996/05/24/ravanelli-ora-devi-smetterla.html|title="Ravanelli, ora devi smetterla"|publisher=la Repubblica|author=Corrado Sannucci|date=24 мај 1996}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www2.raisport.rai.it/news/eventi/euro2000/200006/30/395c9ee50200b/|title=Sacchi consiglia...|date=30 јуни 2000|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305005853/http://www2.raisport.rai.it/news/eventi/euro2000/200006/30/395c9ee50200b/|archive-date=2016-03-05 }}</ref> Дел Пјеро се издвојувал со одлична способност да одигра двојно додавање, со одличен [[дриблинг]] и асистенции за своите соиграчи;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/articoli/66230/trofeo-berlusconi-vince-il-milan.shtml|title=Trofeo Berlusconi, vince il Milan|date=21 август 2011|accessdate=2020-07-11|archive-date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328120422/https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/articoli/66230/trofeo-berlusconi-vince-il-milan.shtml|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ilsole24ore.com/art/notizie/2014-04-13/a-league-piero-assist-man-sydney-playoff-120107.shtml?uuid=AB1nHdAB|title=A-League: Del Piero assist-man, Sydney ai playoff|date=13 април 2014}}</ref> тој, исто така, е сметан за еден од најголемите специјалисти за изведување на [[Слободен удар|слободни удари]] на својата генерација,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.goal.com/it/news/2/serie-a/2009/01/13/1058402/lo-zio-mette-del-piero-sul-trono-delle-punizioni-juninho-%C3%A8|title=Lo Zio mette Del Piero sul Trono delle Punizioni ("Juninho è calato"), ma il merito è anche di Ibra: "Da quando non c'è più lui..."|date=13 јануари 2009}}</ref> за што претпочитал „растојание од дваесет метри од голот и директен удар, без било кој соиграч да ја допре топката“,<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1995/ottobre/24/Del_Piero_Tira_alla_Platini_co_0_951024456.shtml|title=Del Piero? Tira alla Platini|publisher=Corriere della Sera|date=24 октомври 1995|page=44|archiveurl=https://archive.today/20151106152619/http://archiviostorico.corriere.it/1995/ottobre/24/Del_Piero_Tira_alla_Platini_co_0_951024456.shtml}}</ref> најчесто наоѓајќи го вистинскиот пат на топката со искачување над живиот ѕид до голот на противникот. Тој е природен деснак, способен добро да шутира со обете нозе,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lastampa.it/2010/09/17/sport/calcio/qui-juve/del-piero-e-l-elogio-del-sinistro-con-quel-piede-la-rete-piu-bella-VI9x9Ypm6DrpYG16qKttRM/pagina.html|title=Del Piero e l'elogio del sinistro: Con quel piede la rete più bella|author=Massimiliano Nerozzi|date=17 септември 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160315034305/http://www.lastampa.it/2010/09/17/sport/calcio/qui-juve/del-piero-e-l-elogio-del-sinistro-con-quel-piede-la-rete-piu-bella-VI9x9Ypm6DrpYG16qKttRM/pagina.html|archive-date=2016-03-15|access-date=}}</ref> а меѓу другото тој бил и одличен изведувач на [[Пенал (фудбал)|пенали]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/articoli/41606/rigori-e-punizioni-gli-specialisti.shtml|title=Rigori e punizioni: gli specialisti|last=|first=|date=10 септември 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307083826/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/articoli/41606/rigori-e-punizioni-gli-specialisti.shtml|archive-date=2016-03-07|access-date=|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.repubblica.it/2007/09/sezioni/sport/calcio/serie_a/giornata-4a/roma-juventus/roma-juventus.html|title=Roma harakiri, Juve concreta. Un pari in un match all'antica|date=23 септември 2007}}</ref> ===Позиција=== Дел Пјеро обично играл на позицијата [[Напад (фудбал)#Втор напаѓач|втор напаѓач]], што била и неговата најпосакувана улога на теренот,<ref name="calcioblog.it">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.calcioblog.it/post/3866/del-piero-mai-piu-centrocampista|title=Del Piero e la Nazionale: "mai più da centrocampista"|last=|first=|date=|publisher=CalcioBlog.it|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20090116180235/http://www.calcioblog.it/post/3866/del-piero-mai-piu-centrocampista|archive-date=2009-01-16|access-date=20 October 2014|url-status=dead}}</ref> иако тој бил тактички разноврсен напаѓач, со добро движење и клиничка завршница, способен да игра било каде на предните позиции. Освен како втор напаѓач бил користен и како осамен напаѓач, крило и офанзивен играч од средниот ред. Во својата младост, Дел Пјеро играл во популарното „триденте“ (тројца напаѓачи) во [[4–3–3]] формацијата на тренерот [[Марчело Липи]], заедно со ветераните [[Џанлука Вијали]], [[Роберто Баџо]] или [[Фабрицио Раванели]], притоа најчесто бил користен како лев напаѓач или лево крило.<ref name="Alessandro the Great">{{наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/2935372.stm|title=Alessandro the Great|work=BBC Sport|author1=Nada Grkinic|date=26 May 2003|access-date=8 November 2015}}</ref> Со доаѓањето на [[Зинедин Зидан]], кој ја зазел улогата на офанзивен играч од средниот ред, формацијата на Јувентус била промената во [[4-3-1-2]], а Дел Пјеро дејствувал во нападот како втор напаѓач заедно со уште еден поофанзивен играч, како [[Кристијан Виери]] најпрво а последователно со [[Филипо Инѕаги]].<ref name="Alessandro the Great"/> Откако изгубил дел од своето експлозивно темпо, брзина и агилност по неговата повреда во 1998 година, Дел Пјеро извршил режим на зајакнување на мускулите и тој презел покреативна улога, во комбинација со плејмејкерот Зидан, функционирајќи на слободна позиција, веднаш зад главниот напаѓач Инѕаги, под водството на [[Карло Анчелоти]], во формацијата 3–4–1–2.<ref name="Alessandro the Great"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.panorama.it/sport/calcio/zeman-juventus-tutte-le-dichiarazioni-in-14-anni-di-accuse/|title=Zeman-Juventus, tutte le dichiarazioni di "guerra"|publisher=Panorama|language=It|access-date=20 October 2014}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1998/novembre/07/Totti_piu_muscoli_servizio_della_co_0_9811078539.shtml|title=Totti, piu' muscoli al servizio della fantasia|publisher=Il Corriere della Sera|author1=Giorgio Rondelli|language=It|date=7 November 1998|access-date=22 April 2014}}</ref><ref>{{наведени вести |url=https://www.repubblica.it/online/sport/dodicesima/crosetti/crosetti.html |title=Due lampi di Inzaghi la Juventus prova l'allungo |work=La Repubblica |language=It|last1=Crosetti |first1=Maurizio |date=4 December 1999 |access-date=11 November 2019}}</ref> иако бил обвинет од страна на некои медиуми за неисполнување на неговиот потенцијал по неговата повреда, поради намалениот број на постигнати голови,<ref name="eroi in bianconero">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuttojuve.com/gli-eroi-bianconeri/gli-eroi-in-bianconero-alessandro-del-piero-210813|title=Gli eroi in bianconero: Alessandro DEL PIERO|publisher=Tutto Juve|language=It|author=Stefano Bedeschi|access-date=9 December 2014}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://temi.repubblica.it/ilcentro-europei2008/2008/05/23/alex-del-piero/?printpage=undefined|title=Alex Del Piero|newspaper=La Repubblica|language=It|date=23 May 2008|access-date=12 May 2016}}</ref> тој успешно се прилагодил на својата нова креативна напаѓачка улога како играч кој обезбедувал асистенции за својте соиграчи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuttojuve.com/altre-notizie/l-8-novembre-di-12-anni-fa-l-infortunio-ad-alex-del-piero-33608|title=L'8 novembre di 12 anni fa l'infortunio ad Alex Del Piero|publisher=Tutto Juve|language=It|author1=Federico Bettucci|date=8 November 2010|access-date=12 May 2016}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.repubblica.it/online/calcio/delpiero/delpiero/delpiero.html|title=La sorte si ricorda di Alex Pinturicchio risorge a Udine|newspaper=La Repubblica|language=It|date=5 May 2002|access-date=12 May 2016}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.lastampa.it/2014/02/21/sport/calcio/qui-juve/le-sette-vite-del-capitano-un-ebook-racconta-alex-del-piero-WU258LwrFalNzBpCJdo8WM/pagina.html|title="Le sette vite del capitano" un ebook racconta Alex Del Piero|newspaper=La Stampa|language=It|date=21 February 2014|access-date=12 May 2016}}</ref> Стилот на играње на Јувентус продолжил да се менува за време на вториот период на Липи на клупата на ''бјанконерите'' во 2001 година, но Дел Пјеро ја задржал својата улога како втор напаѓач иако често менувал позиции со замената на Зидан, [[Павел Недвед]], во слободна креативна улога пред средниот ред, или повремено на левата страна, во [[4-4–2]] формацијата во која главен центарфор бил [[Давид Трезеге]]; последователно, тој имал слична улога и под водството на Капело и подоцнежните тренери, па дури и повремено се користел во повеќе напаѓачка улога како главен напаѓач, иако во некој периоди останувал и на клупата како замена заради неговата веќе поодмината возраст.<ref name="Alessandro the Great"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2002/matches/round=1639/match=1044119/postmatch/report/index.html|title=Madrid fall to brilliant Nedved|publisher=UEFA.com|date=15 May 2003}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.repubblica.it/online/calcio_partite/juveven/juveven/juveven.html|title=Del Piero e Trezeguet lanciano la sfida alla Roma|trans-title=Del Piero and Trezeguet launch their duel with Roma|newspaper=[[la Repubblica]]|language=It|date=13 December 2004|access-date=8 November 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://sport.sky.it/calcio/2018/04/12/lippi-idee-innovazioni-tattiche |title=Lipp-ip hurrà! Storia di idee tattiche nate da un sigaro |publisher=sport.sky.it |language=It|last1=Spinella |first1=Vanni |date=12 April 2018 |access-date=11 November 2019}}</ref><ref>{{наведени вести |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/2328644/Five-football-teams-built-by-Fabio-Capello.html |title=Five football teams built by Fabio Capello |work=The Telegraph |last1=Lyttleton |first1=Ben |date=16 December 2007 |access-date=11 November 2019 }}</ref> ===Гол ''ала Дел Пјеро''=== Посебен вид на гол, кој тој го постигнувал многупати во својата кариера, со шут од левиот агол на шеснаесеттникот погодувајќи го далечниот од голот при што ѝ дава многу [[ефе]] на топката, е колоквијално привлечен од спортскиот печат и објавен како гол ''[[Фудбалски глосар#Ала Дел Пјеро|ала Дел Пјеро]]'':<ref>{{наведени вести|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1996/12/16/ragazzi-tirate-come-lui.html|title=Ragazzi, tirate come lui|last=|first=|date=16 декември 1996|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=la Repubblica}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2005/10/17/del-piero-la-voglia-di-futuro-trent.html|title=Del Piero e la voglia di futuro, a trent'anni non si è decrepiti|author=Emanuele Gamba|first=|date=17 октомври 2005|journal=la Repubblica}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1997/marzo/02/soldatino_scherza_sul_gol_alla_co_0_9703029601.shtml|title=Il "soldatino" scherza sul gol alla Del Piero: "Alex ha imparato da me"|author=Stefano Agresti|first=|date=2 март 1997|work=|access-date=|archive-url=https://archive.today/20120707074714/http://archiviostorico.corriere.it/1997/marzo/02/soldatino_scherza_sul_gol_alla_co_0_9703029601.shtml|archivedate=|dead-url=|publisher=Corriere della Sera|page=43}}</ref> оваа дефиниција била воспоставена помеѓу 1995 и 1996 година, период во кој тогашниот новитет Дел Пјеро во неколку наврати постигнал голови со ваква завршница, дефинитивно покажувајќи се прво во Италија, а потоа и на европските терени. Терминот оттогаш често се користи за да се дефинираат постигнатите голови од страна и на други играчи, но на овој начин.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ilpost.it/2012/05/15/i-gol-alla-del-piero/|title=I gol "alla Del Piero"|date=15 мај 2012}}</ref> ===Прослава на головите=== Во неговата подоцнежна кариера, постигнувањето на головите, Дел Пјеро најчесто го славел трчајќи пред навивачите со раширени раце и со изваден јазик, на сличен начин како [[Мајкл Џордан]], исто така честопати скокајќи во воздухот со крената тупаница кон небото, или лизгајќи се на колена, додека страсно извикува пред публиката.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuttojuve.com/altre-notizie/le-10-perle-pia-belle-di-alessandro-del-piero-69725|title=Le 10 perle più belle di Alessandro Del Piero|trans-title=The 10 most beautiful pearls [goals] of Alessandro Del Piero|website=tuttojuve.com|publisher=Tutto Juve|language=It|author=Camillo Demichelis|date=9 November 2011|access-date=28 February 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuttosport.com/foto/Calcio/Serie%20A/Juventus/2008/11/09-1132_1/Le+cinque+esultanze+%22magiche%22+di+Del+Piero|title=Le cinque esultanze "magiche" di Del Piero|trans-title=Del Piero's five "magical" goal celebrations|website=tuttosport.com|publisher=Tutto Sport|date=9 November 2008|access-date=28 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402162456/http://www.tuttosport.com/foto/Calcio/Serie%20A/Juventus/2008/11/09-1132_1/Le+cinque+esultanze+%22magiche%22+di+Del+Piero|archive-date=2 April 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Primo_Piano/2007/10_Ottobre/17/ale.shtml|title=Del Piero per sempre Juve "Mai pensato di andar via"|newspaper=La Gazzetta dello Sport|language=It|date=17 October 2007|access-date=21 January 2015}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.repubblica.it/rubriche/temposcaduto/2014/12/04/news/del_piero_cos_no-102130495/|title=Del Piero, così no|newspaper=La Repubblica|language=It|date=4 December 2014|access-date=21 January 2015}}</ref> == Клупска кариера == ===Почетоци и Падова=== [[File:Alessandro Del Piero - Calcio Padova 1992-93.jpg|thumb|upright=0.8|left|Дел Пјеро во дресот на {{Fb team (N) Padova}} во 1992 година]] Тој започнал да ја шутира топката во парохискиот камп во Сакон,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.corriere.it/cronache/09_marzo_30/delpiero_campetto_fumagalli_c809c740-1cfc-11de-aa2e-00144f02aabc.shtml|title=Le ruspe nel campetto di Del Piero|author=Marisa Fumagalli|date=30 март 2009}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/gennaio/04/Ronaldo_Del_Piero_cioe_massimo_ga_0_9801043381.shtml|title=Ronaldo vs Del Piero, cioè il massimo|publisher=La Gazzetta dello Sport|author=Germano Bovolenta|author2=Nicola Cecere|author3=Lodovico Maradei|date=4 јануари 1998}}</ref> за потоа да игра во екипата од родниот град, Сан Вендемјано, каде и покрај својата млада возраст тој веднаш ја истакнал својата вештина, дури и ако мајката сакала тој да игра како голман, за да се поти помалку и да не се разболи.<ref name=specialissimo>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.specialissimo.it/vip/del-piero.asp|title=Alex Del Piero}}</ref> Свештеникот на селото, кој исто така бил и во дејство на претседател на тимот, зборувал за младиот играч со некои извршни директори на {{Fb team (N) Padova}}, првично залудно поради заблудата која кај нив ја предизвикала малото тело и витката фигура на момчето.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1994/marzo/22/ragionier_Del_Piero_gol_350_co_0_94032213208.shtml|title=Il ragionier Del Piero: 5 gol in 350 minuti. "Pare anormale tanta è la sua normalità"|publisher=Corriere della Sera|author=Roberto Perrone|date=22 март 1994|page=43|archive-url=https://archive.today/20120702223306/http://archiviostorico.corriere.it/1994/marzo/22/ragionier_Del_Piero_gol_350_co_0_94032213208.shtml}}</ref> Во 1992 година, сепак, тој се преселил во Падова, каде бил вклучен во формацијата ''[[Првенство во фудбал на Италија под 17 години|Алиеви]]'' (под 17 години). На 15 март 1992 година, на 17-годишна возраст, го направил своето деби во [[Серија Б]] под водство на тренерот [[Бруно Мација]],<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Matteo Pambianchi|url=http://www.tuttojuve.com/altre-notizie/bruno-mazzia-ex-all-padova-lanciai-del-piero-in-serie-a-era-il-giovane-pia-forte-90102|title=Bruno Mazzia (ex all. Padova): "Lanciai Del Piero in Serie A, era il giovane più forte"|date=12 април 2012}}</ref> заменувајќи го од клупата [[Роберто Путели]] во натпреварот против [[ФК Месина|Месина]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2011/11/29-157556/Del+Piero,+altro+traguardo%3A+700+presenze+con+la+Juve?print|title=Del Piero, altro traguardo: 700 presenze con la Juve|date=29 ноември 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160410193744/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2011/11/29-157556/Del+Piero,+altro+traguardo%3A+700+presenze+con+la+Juve?print|archive-date=2016-04-10 }}</ref> Својата прва професионална сезона ја завршил со 4 настапи во Серија Б. Во текот на следната сезона, на 22 ноември го постигнал својот прв гол за Падова, исто така негов прв во професионалната кариера, поставувајќи го конечниот резултат во победата со 5-0 над {{Fb team (N) Ternana}}.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tgcom.mediaset.it/sport/articoli/articolo328920.shtml|title=Del Piero spegne 200 "candeline"|date=23 септември 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080524012614/http://www.tgcom.mediaset.it/sport/articoli/articolo328920.shtml|archive-date=2008-05-24 }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.padova24ore.it/eventi-e-mondanita/2161-alessandro-del-piero-racconta-i-primi-anni-nel-calcio-che-conta-a-padova.html|title=Alessandro Del Piero racconta i primi anni nel calcio che conta a Padova|date=2009-12-02 }}</ref> ===Јувентус=== ====1993-1995: деби и освојување на националната двојна круна==== Во летото 1993 година, благодарение на [[Џампјеро Бониперти]], тој бил купен од страна на {{Fb team (N) Juventus}} за пет милијарди лири - потпишувајќи го неговиот прв професионален договор<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.alessandrodelpiero.com/news/record-australiano_303.html?fb_action_ids=4852510075658&fb_action_types=og.likes&fb_publisher=other_multiline&action_object_map=%7B%224852510075658%22%3A119450244876279%7D&action_type_map=%7B%224852510075658%22%3A%22og.likes%22%7D&action_ref_map=%5B%5D|title=Record australiano|date=26 октомври 2012}}</ref> - на тој начин задоволувајќи му ја желбата на самиот играч да игра во клубот чиј обожавател бил отсекогаш.<ref name=specialissimo/> Иако тренерот [[Џовани Трапатони]] веднаш го приклучил во првиот тим, тој подоцна бил вклучен во формацијата [[Јувентус Примавера|Примавера]] каде бил трениран од [[Антонело Кукуреду]], учествувајќи со екипата во освојувањето на [[Турнир Вијареџо 1994|Турнирот Вијареџо]] и [[Кампионато Примавера 1993-1994|Примавера првенството]] во 1994 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.juventus.com/juve/it/news/accadde%20oggi%20primavera%2025giugno2011%20news|title=25 giugno 1994, Primavera tricolore|date=24 јуни 2011|archiveurl=https://archive.today/20141209012234/http://www.juventus.com/juve/it/news/accadde%20oggi%20primavera%2025giugno2011%20news|archive-date=2014-12-09 }}</ref> Во меѓувреме, го направил своето деби во [[Серија А]] на 12 септември 1993 година, заменувајќи го [[Фабрицио Раванели]] во 74-тата минута од натпреварот {{Fb team (N) Foggia}}-Јувентус 1-1; три дена подоцна, во првото коло од Купот на УЕФА, тој го направил своето деби во [[УЕФА клупски натпреварувања|европските натпреварувања]], влегувајќи како замена во победата со 3-0 против [[ФК Локомотив Москва|Локомотив Москва]]. Една недела по своето деби во првенството, тој го постигнал својот прв гол за Јувентус, поставувајќи ги конечните 4-0 во победата на домашен терен над {{Fb team (N) Reggiana}}.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1993/settembre/20/Juve_gioca_poker_con_Reggiana_co_0_93092014042.shtml|title=la Juve gioca a poker con la Reggiana|publisher=Corriere della Sera|author=Franco Melli|author2=Stefano Agresti|date=20 септември 1993|page=41|archiveurl=https://archive.today/20120707083851/http://archiviostorico.corriere.it/1993/settembre/20/Juve_gioca_poker_con_Reggiana_co_0_93092014042.shtml}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=1148011|title=Via col gol Del Piero: è solo l'inizio|publisher=La Stampa|date=20 септември 1993|editor=Torino|page=3|archiveurl=https://archive.today/20120526080353/http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=1148011}}</ref> На 20 март 1994 година, тој постигнал [[хет-трик]] во победата со 4-0 над {{Fb team (N) Parma}}: од тој момент, Дел Пјеро бил користен со поголем континуитет.<ref name=TrePassiNelFuturoJuve>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1994/marzo/21/Del_Piero_tre_passi_nel_co_0_94032115764.shtml|title=Del Piero, tre passi nel futuro Juve|publisher=Corriere della Sera|author=Roberto Perrone|author2=Stefano Agresti|author3=Carlo Grandini|date=21 март 1994|page=38|archiveurl=https://archive.today/20120526080358/http://archiviostorico.corriere.it/1994/marzo/21/Del_Piero_tre_passi_nel_co_0_94032115764.shtml}}</ref> На крајот од неговата прва сезона во црно-белиот дрес, која била поделена меѓу младинците и првиот тим, тој направил вкупно 14 настапи комбинирано меѓу првенството, Купот на Италија и Купот на УЕФА, и притоа постигнал 5 гола, сите во Серија А.<ref name=TrePassiNelFuturoJuve/> Во летото 1994 година, управниот одбор на Јувентус бил променет, со доаѓањето на [[Антонио Гираудо]], [[Роберто Бетега]] и [[Лучано Моџи]], кои му ја довериле екипата на новиот тренер [[Марчело Липи]]. За време на сезоната 1994-1995, тој го постигнал својот прв гол во Европа, на 13 септември во натпреварот од Купот на УЕФА против {{Fb team (N) CSKA Sofia}} што завршил со резултат 3-2 за бугарскиот тим; голот сепак бил залуден - бидејќи судот за европската спортска правда го поништил резултатот постигнат на теренот поради нерегуларното учество на бугарскиот играч [[Петар Михтарски]], доделувајќи му победа на Јувентус на зелената маса од 3-0 - но сепак истиот е сметан во статистиката на УЕФА. На 4 декември, во натпревар од првенството, тој го постигнал голот со кој му овозможил на својот тим да дојде до кам-бек победа (3-2) против {{Fb team (N) Fiorentina}}:<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1994/dicembre/05/Juventus_stravince_misura_co_0_9412059321.shtml|title=La Juventus stravince di misura|publisher=Corriere della Sera|author=Giancarlo Padovan|author2=Stefano Agresti|date=5 декември 1994|page=38|archiveurl=https://archive.today/20120707005438/http://archiviostorico.corriere.it/1994/dicembre/05/Juventus_stravince_misura_co_0_9412059321.shtml|access-date=2020-07-13|archive-date=2012-07-07|url-status=live}}</ref> гол кој со својата убавина останал меѓу најпознатите,<ref name="Fiorentina">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.goal.com/it/news/2/serie-a/2014/12/04/6763322/sono-passati-ventanni-il-41294-lo-storico-goal-di-del-piero-alla-|title=Sono passati vent'anni: il 4/12/94 lo storico goal di Del Piero alla Fiorentina|date=4 декември 2014}}</ref> оној што „во ретроспектива“ дефинитивно останал во центарот на вниманието, а во 2017 година бил избран од навивачите на Јувентус, по повод 120-годишнината на клубот, како најдобар во историјата на Јувентус. Во сезоната која оставила длабок траг во неговиот развој како играч - благодарение и на сериозната повреда на [[Роберто Баџо]] која му овозможила повеќе простор за играње во контитнуитет -, тој станал италијански шампион и освојувач на Купот на Италија, а во март 1995 година го направил и своето деби за репрезентацијата.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1994/dicembre/27/Baggio_Pallone_oro_sente_solo_co_0_94122714160.shtml|title=Baggio, l'ex "Pallone d'oro" si sente solo|journal=Corriere della Sera|author=Stefano Agresti|date=27 декември 1994|page=36|archiveurl=https://archive.today/20140312063712/http://archiviostorico.corriere.it/1994/dicembre/27/Baggio_Pallone_oro_sente_solo_co_0_94122714160.shtml|access-date=2020-07-13|archive-date=2014-03-12|url-status=live}}</ref> ==== 1995-1998: трите години на успеси низ Италија и светот ==== Во сезоната 1995-1996, Јувентус, како од лични, така и од економски причини, решиле да се фокусираат на него, и затоа му дозволиле на Роберто Баџо да си замине, нешто што предизвикало збунетост кај навивачите и медиумите поради ризикот да му се довери толку голема улога во тимот на дваесетгодишник кој, колку и да бил талентиран и да ветувал, сепак имал уште многу да докажува.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2003/Aprile/26/Juve_attenta_torna_Baggio_ga_0_0304261288.shtml|title=Juve attenta, torna Baggio|publisher=La Gazzetta dello Sport|author=Giovanni Battista Olivero|date=26 април 2003}}</ref> [[Податотека:Juventus FC - Champions League 1995-96 - Alessandro Del Piero e Paulo Sousa.jpg|thumb|upright=0.8|Дел Пјеро и [[Пауло Соуса]] го слават освојувањето на Лигата на шампионите во 1996.]] На 13 септември Дел Пјеро го постигнал својот прв гол во [[УЕФА Лига на шампиони 1995/96|Лигата на шампионите]] против {{Fb team (N) Borussia Dortmund}}, со прецизен удар во далечниот агол што ќе стане негов специјалитет.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/Aprile/26/Del_Piero_fiore_maggio_ga_0_9704261072.shtml|title=Del Piero, fiore di maggio|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=26 април 1997}}</ref> За време на оваа сезона тој понудил важни настапи и одлични перформанси во најсилното европско клупско натпреварување, постигнувајќи гол во 5 последователни натпревари - рекорд за еден играч на Јувентус (подоцна изедначен само од [[Алваро Мората]] дваесет години подоцна) -:<ref name="Morata" >{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Champions-League/30-09-2015/morata-come-piero-quinto-gol-fila-champions-130331136841.shtml|title=Morata come Del Piero: quinto gol di fila in Champions|date=30 септември 2015}}</ref> а својот 13-ти и последен гол за него во сезоната, го постигнал од слободен удар во реванш четвртфиналниот натпревар против {{Fb team (N) Real Madrid}} на 20 март 1996 година, што им овозможило на фудбалерите од Торино да влезат во полуфиналето на Лигата на шампионите, каде го совладале {{Fb team (N) Nantes}}. На 22 мај, Дел Пјеро го започнал во почетната постава на Јувентус финалето во [[Рим]] против {{Fb team (N) Ajax}}, во кое ''бјанконерите'' ги совладале холанѓаните со 4-2 по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]], откако по 120 минути резултатот гласел 1-1.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://it.uefa.com/uefachampionsleague/history/season=1995/index.html|title=1995/96: Juve sul tetto d'Europa|date=22 мај 1996}}</ref><ref>{{YouTube|id=t615KRrQx8Y|title=22/05/1996 - Champions League - Juventus-Ajax 1-1 (5-3)|user=Juventus Football Club}}</ref> Истата година, тој ја освоил и неговата прва титула во [[Суперкуп на Италија|Суперкупот на Италија]] давајќи асистенција за голот на Вијали против Парма. Тој ја завршил сезоната играјќи во сите натпревари во кои бил на располагање, ја добил [[Браво награда]]та за 1996 година, која се доделува на најдобриот играч под 21-годишна возраст во Европа, и завршил на четвртото место во вкупниот пласман за [[Златна топка|Златната топка]] во 1995 и 1996 година. Во сезоната 1996-1997, во ноември, со еден од своите голови му помогнал на Јувентус да обезбеди место во четвртфиналето на Лигата на шампионите носејќи им ја нивната четврта победа во групната фаза, совладувајќи го {{Fb team (N) Manchester United}} со 1-0: дотогаш ниту една италијанска екипа не победила на стадионот [[Олд Трафорд]].<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/ottobre/01/Del_Piero_forza_del_passato_ga_0_9710013139.shtml|title=Del Piero la forza del passato|publisher=La Gazzetta dello Sport|author1=Salvatore Lo Presti|author2=Lodovico Maradei|date=1 октомври 1997}}</ref> Исто така, на 26 ноември 1996 година, тој го реализирал одлучувачкиот погодок во [[Интерконтинентален куп 1996|Интерконтиненталниот куп]] со кој Јувентус го совладал јужноамериканскиот шампион {{Fb team (N) River Plate}} со 1-0; тој подоцна постигнал гол и во трет интернационален куп во помалку од една година, постигнувајќи два гола и две асистенции против {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} во [[Суперкуп на УЕФА 1996|двомечот од Суперкупот на Европа]]. Потоа, тој се здобил со мускулна повреда во пределот на бутот на десната нога, што го извадила од терените два месеци.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/Aprile/30/Del_Piero_rinnova_passaporto_ga_0_970430035.shtml|title=Del Piero rinnova il passaporto|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=30 април 1997}}</ref> Во мај 1997 година, тој го одиграл второто последователно финале во Лигата на шампионите, влегувајќи како замена во второто полувреме, додека Јувентус губел со 2-0 од Борусија Дортмунд (Липи често претпочитал да го задржи на клупата, откако се опоравил од повредата):<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1997/maggio/29/Peccato_resta_anno_eccezionale__co_0_9705299999.shtml|title="Peccato, ma resta un anno eccezionale"|publisher=Corriere della Sera|author=Roberto Perrone|date=29 мај 1997|page=40|archiveurl=https://archive.today/20120707135100/http://archiviostorico.corriere.it/1997/maggio/29/Peccato_resta_anno_eccezionale__co_0_9705299999.shtml}}</ref> веднаш по влегувањето во игра тој постигнал гол со пета на асистенција на [[Ален Бокшиќ]], негов 15-ти и последен во сезоната, но сепак тој не бил доволен за ''бјанконерите'' да го избегнат поразот во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 1997 годината|финалето]], загубено со конечен резултат 3-1. Сепак, на крајот на сезоната го освоил своето второ скудето и бил најдобар стрелец на екипата. За време на [[ФК Јувентус сезона 1997-1998|сезоната 1997-1998]], Дел Пјеро станал референтна точка во Јувентус. Во текот на летото 1997, тој исто така добил нов партнер во нападот, [[Филипо Инѕаги]], со кого претставувале најдобриот тандем во Италија за време на оваа сезона. Сезоната ја отворил со освојување на нова титула во [[Суперкуп на Италија 1997|Суперкупот на Италија]]. На 1 октомври 1997 година, тој постигнал гол на гостувањето кај Манчестер Јунајтед, што бил четвртиот најбрз во историјата на Лигата на шампионите, постигнат по само 20 секунди и 12 стотинки.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://it.eurosport.yahoo.com/blog/top-flop/top-10-dei-gol-pi%C3%B9-veloci-champions-200516236--spt.html|title=La Top 10 dei gol più veloci della Champions|date=2 април 2013}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2008/agosto/08/Del_Piero_del_tempio_sono_ga_10_080808042.shtml|title=Del Piero re del tempio «Mi sono commosso»|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=8 август 2008}}</ref> Во меѓувреме во [[Серија А 1997-1998|Серија А]], на 21 декември 1997, тој го постигнал својот втор хет-трик во кариерата во победата со 5-2 на домашен терен над {{Fb team (N) Empoli}}. На 1 април 1998 година, во победата со 4-1 на домашен терен против {{Fb team (N) Monaco}}, тој го постигнал својот прв хет-трик во европските купови што му овозможил да го надмине [[Мишел Платини]] по бројот на голови во Лигата на шампионите, станувајќи најдобар стрелец на Јувентус во ова натпреварување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www2.raisport.rai.it/news/rubriche/coppe978/199804/01/3522a0fb0279e/|title=Juventus 4-1 Monaco|date=1 април 1998|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcQWJBU9?url=http://www2.raisport.rai.it/news/rubriche/coppe978/199804/01/3522a0fb0279e/|archive-date=2012-10-23 }}</ref> Тој постигнал 5 гола во групната фаза и уште 5 гола во нокаут фазата, завршувајќи како најдобар стрелец во [[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|Лигата на шампионите]] и отворајќи го патот за својот тим кон шестото финале во клупската историја. Сепак, во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 1998 година|финалето]] во кое Јувентус загубил со 1-0 од [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], тој не можел многу да му помогне на својот клуб, пред сè поради тоа што не бил целосно закрепнат од претходната повреда.<ref>{{наведени вести|author=Bruno Bartolozzi|author2=Paolo Forcolin|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/maggio/22/ansia_per_Del_Piero_ga_0_9805227687.shtml|title=in ansia per Del Piero|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=22 мај 1998}}</ref> Во Серија А, тој постигнал највисоки дотогаш во кариерата 21 гол, помагајќи им на торинезите да го освојат 25-тото скудето во историјата на клубот. Посебно запаметен останал голот во [[Дерби на Италија|Дербито на Италија]] на 28 април против {{Fb team (N) Inter}}, единствениот конкурент на ''бјанконерите'' во оваа сезона, со кој му донел победа на својот тим со 1-0 и одлучувачка предност при освојувањето на титулата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.goal.com/en/news/10/italy/2009/04/20/1219294/scudetto-of-1998-belongs-to-inter-not-juventus-gigi-simoni|title=Scudetto of 1998 Belongs To Inter, Not Juventus – Gigi Simoni|publisher=Goal.com|date=20 April 2009}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archiviostorico.corriere.it/1998/Aprile/27/Juve_scudetto_dei_veleni_vicino_co_0_9804271357.shtml|title=Juve, lo scudetto dei veleni e' vicino|publisher=Il Corriere della Sera|language=It|date=27 April 1998|access-date=5 December 2014}}</ref> Завршувајќи ја сезоната со 21 гол во лигата, 10 во Лигата на шампионите и еден во [[Фудбалски куп на Италија 1997-1998|Купот на Италија]], Дел Пјеро стигнал до бројката од вкупно 32 голови, што претставува рекорден број за еден играч на Јувентус во рамките на една сезона (изедначен со [[Феличе Борел]], [[Давид Трезеге]] и [[Гонсало Игуаин]]). За трето последователно издание тој бил вклучен во [[European Sports Media|Тимот на годината според ЕСМ]] и бил награден за неговите настапи во 1998 година со [[Оскар дел калчо]] за најдобар италијански фудбалер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www2.raisport.rai.it/news/sport/calcio/199809/22/3607ef0f06e63/|title=La notte degli Oscar|last=|first=|date=22 септември 1998|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcQWxZwl?url=http://www2.raisport.rai.it/news/sport/calcio/199809/22/3607ef0f06e63/|archive-date=2012-10-23|accessdate=}}</ref> ====1998-2001: сериозната повреда и бавното враќање во форма==== Сезоната 1998-1999 ја започнал со гол против {{Fb team (N) Lazio}} во [[Суперкуп на Италија 1998|Суперкупот на Италија]], што не бил доволен за Јувентус да го освои трофејот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archiviostorico.corriere.it/1998/agosto/30/Lazio_una_Supercoppa_aspettando_Vieri_co_0_9808305771.shtml|title=Lazio, una Supercoppa aspettando Vieri|publisher=Il Corriere della Sera|language=It|author1=Giancarlo Padovan|author2=Stefano Agresti|date=30 August 1998|access-date=26 August 2015}}</ref> Сè уште борејќи се со последиците од повредата претрпена во завршницата од претходната сезона, Дел Пјеро се мачел да влезе во вистинската форма: исто така да се внесе поголема доверба во него, во натпреварот на домашен терен против {{Fb team (N) Cagliari}} на 20 септември 1998 година, во отсуство на регуларниот капитен [[Антонио Конте]], соблекувалната одлучила токму нему да му ја довери капитенската лената, која ја носел за прв пат во кариерата.<ref name="capitano">{{наведени вести|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,29/articleid,0563_01_1998_0259_0031_7535908/|title=«Alex, il nostro capitano sei tu»|author=Paolo Vergnano|first=|date=21 септември 1998|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=La Stampa|page=29}}</ref> Со изминувањето на неделите, се чинеше дека напаѓачот ја пронашол формата од најдобрите времиња, постигнувајќи го првиот гол за сезоната на гостувањето кај {{Fb team (N) Vicenza}} (1-1) на 18 октомври 1998. Една недела подоцна, тој со својот гол, како и во претходната сезона го одлучил [[Дерби на Италија|Дербито на Италија]] против Интер кое Јувентус го добил одново со минимални 1-0. Сепак, на 8 ноември, во натпреварот против {{Fb team (N) Udinese}}, во обид да постигне гол, тој налетал на еден противнички играч по што се здобил со уште посериозна повреда на левото колено,<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/1998/novembre/10/Campionato_gia_finito_per_Del_co_0_9811107957.shtml|title=Campionato già finito per Del Piero infortunato|publisher=Corriere della Sera|date=10 ноември 1998|page=1|archiveurl=https://archive.today/20120526080403/http://archiviostorico.corriere.it/1998/novembre/10/Campionato_gia_finito_per_Del_co_0_9811107957.shtml}}</ref> која подоцна била дијагностицирана како [[повреда на предниот вкрстен лигамент]]: инцидентот го принудил да изврши операција во САД после која била предвидена 9-месечна пауза за рехабилитација.<ref>{{наведени вести|author=Gianni Merlo|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/novembre/23/Del_Piero_Vail_mercoledi_intervento_ga_0_9811237972.shtml|title=Del Piero a Vail, mercoledì l'intervento|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=23 ноември 1998}}</ref> Со тоа сезоната ја завршил по само 8 натпревари. Без него сезоната на Јувентус тргнала низ брдо, и клубот завршил на разочарувачкото седмо место во лигата, додека патот во Лигата на шампионите го завршиле во полуфиналето против Манчестер Јунајтед, кој се покажал способен да ја надополни негативата од два гола постигнати од [[Филипо Инѕаги]] на Деле Алпи; ''бјанконерите'', исто така, ја пропуштиле и директната квалификација за Купот на УЕФА за следната сезона, добиена подоцна преку освојувањето на [[Интертото куп 1999|Интертото купот]] во летото 1999. Слабиот пласман во лигата, донел и промена на клупата на Јувентус каде тренерот Липи бил отпуштен и заменет со [[Карло Анчелоти]]. Во меѓувреме, на 29 јуни, по долгите преговори поврзани со ангажманот и правата на играчот,<ref>{{наведени вести|author=Paolo Forcolin|author2=Salvatore Lo Presti|author3=Franco Arturi|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/giugno/18/Del_Piero_Juventus_Stop_alla_ga_0_9906185300.shtml|title=Del Piero Juventus Stop alla trattativa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=18 јуни 1999}}</ref><ref name=faccia>{{наведени вести|author=Antonello Capone|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/Aprile/24/Juventus_Del_Piero_questione_faccia_ga_0_990424878.shtml|title=Juventus-Del Piero questione di faccia|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=24 април 1999}}</ref> тој конечно потпишал обновување на договорот со Јувентус, со економско прилагодување што му донело плата од 10 милијарди лири годишно, што го направило најплатениот фудбалер на светот во тоа време.<ref name=faccia/><ref>{{наведени вести|author=Paolo Forcolin|author2=Germano Bovolenta |author3=Antonello Capone|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/giugno/30/Del_Piero_emozioni_oro_ga_0_9906306598.shtml|title=Del Piero emozioni d'oro|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=30 јуни 1999}}</ref> Чекањето за неговото враќање на терените довело [[Џани Ањели]] да го нарече ''[[Чекајќи го Годо|Годо]]''.<ref>{{наведени вести|author=Maurizio Crosetti|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2000/08/24/telenovela-del-piero-chiamatelo-godot.html|title=Telenovela Del Piero, chiamatelo Godot|publisher=la Repubblica|date=24 август 2000}}</ref><ref>{{наведени вести|author=Monica Colombo|url=http://archiviostorico.corriere.it/2000/agosto/24/Agnelli_ribattezza_Del_Piero_Adesso_co_0_0008245559.shtml|title=Agnelli ribattezza Del Piero|publisher=Corriere della Sera|date=24 август 2000|page=41|archiveurl=https://archive.today/20120707023626/http://archiviostorico.corriere.it/2000/agosto/24/Agnelli_ribattezza_Del_Piero_Adesso_co_0_0008245559.shtml}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/2001/agosto/13/Agnelli_Del_Piero_deve_svegliarsi_co_0_0108138720.shtml|author=Roberto Perrone|title=Agnelli: "Del Piero deve svegliarsi"|publisher=Corriere della Sera|date=13 август 2001|page=35|archive-url=https://archive.today/20140315184324/http://archiviostorico.corriere.it/2001/agosto/13/Agnelli_Del_Piero_deve_svegliarsi_co_0_0108138720.shtml}}</ref> [[Податотека:Serie A 1999-09-25 Lecce x Juventus - Savino x Del Piero.jpg|thumb|left|Дел Пјеро (син дрес) во дуел со [[Алберто Савино]] од [[ФК Лече|Лече]], во натпревар од [[Серија А 1999-2000]].]] Враќајќи се по повредата, под водството на Анчелоти, тој донел одлучувачки придонес, со головите и асистенциите, за победата во [[Интертото куп 1999|Интертото купот]].<ref>{{наведени вести|author=Marco Ansaldo|url=http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=2441626|title=Del Piero, il ritorno del folletto|publisher=La Stampa|editor=Torino|page=25|date=2 август 1999|archiveurl=https://archive.today/20120707015321/http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=2441626}}</ref><ref>{{наведени вести|author=Alberto Cerruti|author2=Paolo Forcolin|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/agosto/11/Riecco_Juve_fantasia_ga_0_9908111555.shtml|title=Riecco la Juve fantasia|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=11 август 1999}}</ref><ref>{{наведени вести|author=Paolo Condò Paolo|author2=Paolo Forcolin|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/agosto/25/aria_coppe_Conte_scatena_ga_0_9908257521.shtml|title=Se c'è aria di coppe Conte si scatena|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=25 август 1999}}</ref> Со освојувањето на трофејот, победувајќи го [[ФК Рен|Рен]] во финалето, Јувентус станал првиот и сè уште е единствениот клуб во Европа кој ги освоил сите шест клупски натпреварувања на УЕФА. Иако ги започнал сите 34 првенствени натпревари, во текот на сезоната тој не играл на истото ниво на кое ги навикнал навивачите на ''бјанконерите'' во минатото, до тој степен што ги разгори сомнежите за неговите шанси за целосно закрепнување од повредата.<ref>{{наведени вести|author=Paolo Forcolin|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/ottobre/13/Del_Piero_conosce_turnover_ga_0_9910133294.shtml|title=Del Piero conosce il turnover|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=13 октомври 1999}}</ref><ref>{{наведени вести|author=Paolo Forcolin|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2000/gennaio/24/Ancelotti_scudo_Del_Piero_ga_0_0001246821.shtml|title=Ancelotti fa scudo a Del Piero|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=24 јануари 2000}}</ref> Тој сепак успеал да постигне 12 сезонски погодоци (иако многу од нив од пенал) и да подели уште 20 асистенции, вклучувајќи 14 од нив во Серија А (најдобар „асистент" во првенството<ref>{{Наведена мрежна страница|language=en|url=http://www.football-lineups.com/tourn/Serie_A_1999-2000/stats/top_goal_scorers/|title=Serie A 1999-2000 Top Goal Scorers}}</ref>) Скудетото во оваа сезона, по поразот на Јувентус кај {{Fb team (N) Perugia}} во последното коло од првенството, и покрај многуте контроверзии,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ilsussidiario.net/News/Calcio-e-altri-Sport/2011/4/21/CALCIO-Tutto-su-Perugia-Juventus-del-2000-nella-rubrica-La-tribu-del-pallone-/170212/|title=Tutto su Perugia-Juventus del 2000 nella rubrica "La tribù del pallone"|date=21 април 2011|accessdate=2020-07-17|archive-date=2017-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905183921/http://www.ilsussidiario.net/News/Calcio-e-altri-Sport/2011/4/21/CALCIO-Tutto-su-Perugia-Juventus-del-2000-nella-rubrica-La-tribu-del-pallone-/170212/|url-status=dead}}</ref> отишло кај Лацио, кои триумфирале со само еден бод повеќе од пиемонтезите. Во сезоната 2000-2001, на 18 февруари, за време на натпреварот против {{Fb team (N) Bari}}, тој постигнал гол кој го прославил со солзи во знак на посветеност кон неговиот татко, кој починал неколку дена пред тоа.<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Ludovica Rampoldi|url=http://www.sport.it/articoli/2001/02/20/61095.php|title=Un gol alla Del Piero|date=20 февруари 2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081208160048/http://www.sport.it/articoli/2001/02/20/61095.php|archive-date=2008-12-08 }}</ref> Оваа епизода претставувала нов патоказ во неговата кариера: тој одиграл позитивно финале на сезоната и од тој момент пронашол доверба во своите квалитети.<ref>{{наведени вести|author=Ludovica Rampoldi|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/03/17/del-piero-torna-leader-restero-alla-juventus.html|title=Del Piero torna leader: "Resterò alla Juventus"|publisher=la Repubblica|date=20 февруари 2001}}</ref> Јувентус повторно завршил на второто место.<ref>{{наведени вести|author=Paolo Forcolin|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2001/maggio/07/mancato_colpo_del__ga_0_0105071966.shtml|title=«È mancato il colpo del k.o.»|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=7 мај 2001}}</ref> ==== 2001-2004: капитен на клубот и новите успеси ==== Враќањето на Марчело Липи на клупата на Јувентус се совпаднало со одлична година за Дел Пјеро, кој постигнал 21 гол во [[ФК Јувентус сезона 2001-2002|сезоната 2001-2002]]. Промовиран од Липи (овојпат трајно) во [[капитен]] на тимот, со оглед на тоа што досегашниот капитен Антонио Конте веќе се наоѓал во фазата на опаѓање на неговата кариера, Дел Пјеро постигнал два гола против {{Fb team (N) Venezia}} на домашен терен во своето сезонско деби на 26 август постигна, надминувајќи ја бројката од 100 гола во дресот на ''бјанконерите''. Потоа на 31 октомври, во натпреварот во Лигата на шампионите загубен од шкотскиот {{Fb team (N) Celtic}} со 4-3, тој го постигнал 27-миот гол во европските натпреварувања, со што станал најефикасниот фудбалер на Јувентус во овие натпреварувања надминувајќи го претходниот рекорд кој го држел [[Роберто Бетега]]. Конечно, во инфаркт завршница во последното коло од првенството, на 5 мај 2002 година, благодарение на погрешниот чекор на Интер кој загубил со 4-2 на гостувањето кај Лацио, и на победата на Јувентус со 2-0 во Удине над Удинезе, во која Дел Пјеро постигнал гол, тој го освоил четвртото скудето во кариерата, прво како капитен, придонесувајќи со 16 гола и прилично многу асистенции за неговиот соиграч од нападот [[Давид Трезеге]]. Во оваа година, заедно со Трезеге, тие поставиле рекорд како најплоден напаѓачки пар во Европа, со вкупно 40 постигнати голови (французинот постигнал 24 гола, кои му го донеле првото место на списокот на стрелците во првенството, споделено со [[Дарио Хубнер]], и неговите 16).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ansa.it/site/notizie/dati/calcio/2008-05-16_116224872.html|title=Sampdoria-Juventus, curiosità in cifre|accessdate=2020-07-18|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314011701/http://www.ansa.it/site/notizie/dati/calcio/2008-05-16_116224872.html}}</ref> Сезоната 2002-2003 ја започнал со 10 гола на првите 7 натпревари за Јувентус. Тој постигнал два гола одлучувајќи го [[Суперкуп на Италија 2002|Суперкупот на Италија]] против Парма во корист на неговата екипа. На 27 април 2003, во натпреварот Јувентус - {{Fb team (N) Brescia}} 2-1, го постигнал својот [[Список на играчи кој постигнале 100 или повеќе гола во Серија А|100-ти]] гол во Серија А. Тој исто така одиграл значајна улога во пласманот на ''бјанконерите'' во финалето во [[УЕФА Лига на шампиони 2002/03|Лигата на шампионите]], постигнувајќи 5 гола, последниот во реванш полуфинале против Реал Мадрид, во кое му асистирал на Трезеге за воведниот гол, а потоа и самиот тој се запишал во списокот на стрелците со прекрасен гол на кој му претходел фантастичен "лажњак" со кој го седнал на земја противничкиот одбранбен играч [[Фернандо Јеро]]; натпреварот завршил 3-1 за ''бјанконерите'' кои со тоа ја собориле негативата од првиот натпревар (2-1 за Реал Мадрид), и ги елиминирале бранителите на титулата од натпреварувањето.<ref name="Juve-Real">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sport.it/articoli/2003/05/14/410783.php|title=3-1 al Real, la Juve raggiunge il Milan}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> По освојувањето на петтото скудето, во првото [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2003 година|италијанско финале]] во историјата на Лигата на шампионите,<ref name="Juve-Real"/> Јувентус бил поразен на пенали од {{Fb team (N) Milan}}. Дел Пјеро ја завршил сезоната како најдобар стрелец на Јувентус во Серија А и во Лигата на шампионите (во второто изедначен со [[Павел Недвед]]). Во следната сезона, бил вметнат по седми пат во кариерата меѓу кандидатите за освојување на Златната топка, го освоил [[Суперкуп на Италија 2003|Суперкупот на Италија]] со Јувентус по четврти пат, откако победиле на пенали против Милан, и го загубил финалето на Купот на Италија од Лацио, иако постигнал гол во вториот финален натпревар одигран во Торино. ==== 2004-2007: случајот ''Калчополи'' и сезоната во Серија Б ==== [[File:Alessandro Del Piero Rimini-Juventus 2006 cropped.jpg|thumb|upright=0.8|Дел Пјеро во акција во 2006 година против {{Fb team (N) Rimini}}.]] Во сезоната 2004-2005 улогата на постојан стартер во Јувентус била доведена во прашање со доаѓањето на [[Златан Ибрахимовиќ]] и пред сè со решенијата на новиот тренер [[Фабио Капело]], кој често го оставал на клупата<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/milan/2009/01/27-16416/Capello:+%C2%ABScudetti+tolti+alla+Juve%3F+Sono+vinti+sul+campo%C2%BB|title=Capello: "Scudetti tolti alla Juve? Sono vinti sul campo"|date=27 јануари 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304110933/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/milan/2009/01/27-16416/Capello:+%C2%ABScudetti+tolti+alla+Juve%3F+Sono+vinti+sul+campo%C2%BB|archive-date=2016-03-04 }}</ref> и со кои играчот никогаш немал оптимален однос од гледна точка на тренерскиот избор.<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/2005/maggio/29/Capello_prepara_valigie_Del_Piero_co_9_050529019.shtml|title=Capello prepara le valigie a Del Piero|author=Roberto Perrone|first=|date=29 мај 2005|work=|access-date=|archive-url=https://archive.today/20120629055622/http://archiviostorico.corriere.it/2005/maggio/29/Capello_prepara_valigie_Del_Piero_co_9_050529019.shtml|archive-date=|dead-url=|publisher=Corriere della Sera|p=41|url-status=dead}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.corriere.it/2006/agosto/27/Capello_piu_bravo_ragione_Del_co_9_060827035.shtml|title="Capello? È il più bravo". "No, ha ragione Del Piero"|author=Giancarla Ghisi|first=|date=27 август 2006|work=|access-date=|archiveurl=https://archive.today/20120629055620/http://archiviostorico.corriere.it/2006/agosto/27/Capello_piu_bravo_ragione_Del_co_9_060827035.shtml|archive-date=|dead-url=|publisher=Corriere della Sera|page=42}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.repubblica.it/2004/j/sezioni/sport/calcio/serie_a/capelloalex/capelloalex/capelloalex.html|title=Capello scuote Del Piero "Se ha dei dubbi resti fuori"}}</ref> Сезоната ја завршил со вкупно 17 постигнати голови во сите турнири, и повторно бил најдобар стрелец на клубот за сезоната. Во последниот првенствен натпревар на 29 мај го постигнал воведниот гол против {{Fb team (N) Cagliari}} во победата со 4-2, освојувајќи нова титула во лигата која подоцна на Јувентус ќе му биде одземена.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.repubblica.it/2005/e/sezioni/sport/calcio/serie_a/38giornata/juventuscagliari1/juventuscagliari1.html|title=La Juve festeggia lo scudetto. Poker al Cagliari di Zola|date=29 мај 2005}}</ref> Во текот на сезоната тој ги престигнал [[Феличе Борел]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.juworld.net/giocatori-scheda.asp?idgiocatore=254|title=Profilo Felice Placido Borel II}}</ref> и [[Омар Сивори]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.juworld.net/giocatori-scheda.asp?idgiocatore=406|title=Profilo Omar {{Sic|Sivori}}}}</ref> на списокот на најдобрите стрелци во историјата на Јувентус, пробивајќи се на третото место. Во сезоната 2005-2006, тој најпрво го престигнал Бетега, а потоа и [[Џампјеро Бониперти]], стигнувајќи до 185 голови со хет-трикот против Фјорентина, со што станал најдобриот стрелец во историјата на Јувентус.<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Riccardo Pratesi|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2006/01_Gennaio/11/ale.shtml|title=Ale: "Dedicato ai miei cari"|date=11 јануари 2006}}</ref> На 12 февруари 2006 година, влегувајќи како замена за Ибрахимовиќ, тој го постигнал победничкиот гол во Дербито на Италија на Сан Сиро од слободен удар, консолидирајќи го маршот на Јувентус кон освојување на титулата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.corriere.it/Speciali/Extra/2005/Campionato/articoli/giornata25/index.shtml|title=La Juve prenota lo scudetto, Inter battuta 2-1|date=13 февруари 2006}}</ref> Тој го затворил првенството со гол против {{Fb team (N) Reggina}} и славел уште една првенствена титула, кој по аферата ''[[Калчополи]]'' ФИГК ќе ја додели на трето рангираниот Интер. Тој постигнал вкупно 20 гола за време на сезоната 2005-2006, од кои 3 во [[УЕФА Лига на шампиони 2005/06|Лигата на шампионите]], 5 во [[Фудбалски куп на Италија 2005-2006|Купот на Италија]], каде завршил како најдобар стрелец, и 12 во лигата, иако играл како стартер во само 17 од вкупно 38-те натпревари на ''бјанконерите''. Неговото место во репрезентацијата останало во сомнеж поради добрите настапи на другите италијански напаѓачи,<ref>{{наведени вести|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2005/06/06/totti-del-piero-cassano-vieri-scatta-la.html|title=Totti, Del Piero, Cassano, Vieri scatta la corsa per i Mondiali|publisher=la Repubblica|date=6 јуни 2005}}</ref> но тој сепак добил повик за [[Светско првенство во фудбал 2006|Светското првенство 2006]]. {{Цитат 2|width=35%|align=left|quoted=1|quote=„Вистинскиот џентлмен никогаш не ја напушта својата дама.“|source=Алесандро Дел Пјеро, за време на ''Калчополи'', алудирајќи на ''Старата дама'' прекарот на екипата на Јувентус.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/2005/settembre/01/sfida_piu_difficile_Alex_Del_co_8_050901011.shtml|title=La sfida più difficile di Alex Del Piero|website=corriere.it|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|date=1 September 2005|access-date=10 декември 2015}}</ref>}} По испаѓањето на Јувентус во [[Серија Б]], со казна да го започне првенството со -17 бодови,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rainews24.it/it/news.php?newsid=63168|title=Calciopoli, sentenza di appello|date=25 јули 2006|archiveurl=https://archive.today/20120629033925/http://www.rainews24.it/it/news.php?newsid=63168|archive-date=2012-06-29 }}</ref> како што било одлучено по ''Калчополи'', тој бил меѓу ретките играчи во составот кој не го напуштил клубот.<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Luigi Garlando|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2006/08_Agosto/10/delpiero.shtml|title=Del Piero, l'orgoglio Juve|date=10 август 2006}}</ref> Тринаесет години по последното искуство во втората италијанска лига со Падова, на 9 септември 2006 година, против {{Fb team (N) Rimini}} го одиграл неговиот прв натпревар во Серија Б во дресот на Јувентус, кој завршил нерешено 1-1. Седум дена подоцна, во саботата на 16 септември, тој излегол на теренот забележувајќи го својот 500-ти официјален натпревар меѓу професионалците, од кои 486 биле со бјанконерите и 14 со бјанкосудатите. [[File:DelPiero500.PNG|thumb|upright=0.8|left|Дресот со кој се прославил настапот број 500 на Дел&nbsp;Пјеро за Јувентус, што се случило за време на сезоната 2006-2007 во Серија Б.]] Во оваа околност тој го постигнал првиот гол во Серија Б во дресот на Јувентус носејќи ја победата со 2-1 против {{Fb team (N) Vicenza}}, прва за клубот од Торино во првенството, додека на 28 октомври го одбележал својот двестоти погодок во црно-белиот дрес против дебитантот {{Fb team (N) Frosinone}} (1-0), влегувајќи во историјата на Јувентус како првиот играч кој успеал да го стори тоа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2006/10_Ottobre/28/ale200.shtml|title=Adesso Del Piero è mister 200|date=21 октомври 2006}}</ref> На 20 јануари 2007 година, за време на натпреварот Јувентус-Бари, тој постигнал нешто што претходно им успеало само на двајца други играчи од минатото, [[Гаетано Ширеја]] и [[Џузепе Фурино]], стигнувајќи до бројката од 500 настапи во натпреварувачки натпревари за Јувентус.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.repubblica.it/2007/01/sezioni/sport/calcio/serie_b/juve-bari/juve-bari/juve-bari.html?|title=Del Piero, 500 presenze e festa|date=20 јануари 2007}}</ref> Првенството го завршил со два гола во мрежата на {{Fb team (N) Arezzo}} при победата со 1-5, со која Јувентус математички ја осигурал промоцијата и враќање во Серија&nbsp;А на три кола пред крајот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.repubblica.it/2007/05/sezioni/sport/calcio/serie_b/arezzo-juventus/arezzo-juventus/arezzo-juventus.html|title=Juve, l'incubo della B è finito|date=19 мај 2007}}</ref> По завршувањето на сезоната неговите 20 голови му ја донеле и титулата најдобар стрелец во првенството. ====2007-2010: враќање во Серија А и рекордер по бројот на настапи==== Во сезоната 2007-2008, продолжил да ги полни противничките мрежи и во Серија А. На 3 септември му била доделена наградата „[[Златно стапало]]“ за 2007 година, победувајќи ги [[Роберто Карлос]] и [[Дејвид Бекам]].<ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2007/settembre/04/Ale_vince_Golden_Foot_2007_ga_10_070904042.shtml|title=Ale vince il Golden Foot 2007 Premiato dal principe Alberto|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=4 септември 2007}}</ref> На 6 април 2008, играјќи го натпреварот број 553, тој станал играчот со најмногу настапи во историјата на клубот од Торино, надминувајќи го Ширеја.<ref>{{Cite web|author=Andrea Tabacco|url=https://it.eurosport.yahoo.com/07042008/45/serie-donadoni-piero-merita-nazionale.html|title=Donadoni, Del Piero merita la Nazionale|date=7 април 2008}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2008/03_Marzo/24/delpiero.shtml|title=Del Piero, 552 senza tempo|newspaper=La Gazzetta dello Sport|language=It|date=24 March 2008|access-date=13 May 2015}}</ref> [[File:Del Piero - Juventus.jpg|thumb|upright=0.8|Дел Пјеро, во сезоната 2007-2008, за време на гостинскиот натпревар против Фјорентина (1-1).]] Пред последниот натпревар од првенството, гостувањето на [[Стадионот Лујџи Ферарис|Мараси]] кај {{Fb team (N) Sampdoria}} на 17 мај, тој ја открил својата намера да ја освои титулата најдобар стрелец во Серија А заедно со соиграчот Трезеге, со кого бил изедначен на врвот на листата на стрелците со 19 погодоци.<ref>{{Cite web|author=Francesco Bramardo|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2008/05_Maggio/16/delpierotrezeguet.shtml|title=Del Piero-Trezeguet: in coppia è bello|date=16 мај 2008}}</ref> Откако тој го отворил резултатот во 6-тата минута, во 15-тата изнудил пенал, кој, верен на својата цел, го оставил на својот соиграч, а откако Трезеге го претворил во гол повторно се изедначил со Дел Пјеро - двајцата по 20 гола; подоцна, по една соло акција, тој бил соборен во шеснаесеттникот во 68-мата минута заработувајќи нов удар од единаесет метри, кој овој пат самиот тој го извел, а реализацијата му донела осамено прво место кај стрелците.<ref>{{наведени вести|author=Luca Curino|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2008/maggio/18/Samp_Juve_show_Super_Del_ga_10_080518073.shtml|title=Samp-Juve show Super Del Piero è il re del gol|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=17 мај 2008}}</ref> Во сезоната 2007-2008, фантастичната форма во која се наоѓал Дел Пјеро го донела новопромовираниот Јувентус до неочекувано трето место на крајот од сезоната, а самиот тој за прв пат во кариерата ја освоил титулата ''[[Капоканониере]]'' - наменета за најдобриот стрелец во Серија А - со 21 постигнат гол; тој станал и само вториот играч во италијанскиот фудбал кој успеал во две години едноподруго да стане најдобар стрелец најпрво во Серија Б, а потоа и во Серија А (подвиг што претходно единствено му успеал на [[Паоло Роси]] во дресот на [[Л.Р. Виченца Виртус|Ланероси Виченца]] во сезоните [[Серија Б 1976-1977|1976-1977]] и [[Серија А 1977-1978|1977-1978]]). Во сезоната 2008-2009, по повеќе од две години отсуство, тој добил можност повторно да игра во [[УЕФА Лига на шампиони 2008/09|Лигата на шампионите]], минувајќи ги квалификациите. Откако клубот стигнал до групната фаза, во вториот натпревар против Реал Мадрид, одигран на 5 ноември на [[Стадион „Сантјаго Бернабеу“|Сантјаго Бернабеу]], тој ги постигнал двата гола за Јувентус во победата со 2-0 среде Мадрид, со што станал првиот играч на некоја италијанска екипа кој успеал да постигне два гола на шпански стадион,<ref>{{Cite web|url=http://www.ansa.it/opencms/export/site/visualizza_fdg.html_814951154.html|title=Doppietta Bernabeu, Del Piero stagione da record|date=6 ноември 2008|accessdate=2020-07-20|archive-date=2008-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20081108034303/http://ansa.it/opencms/export/site/visualizza_fdg.html_814951154.html}}</ref> добивајќи [[стоечки овации]] во моментот кога го напуштал теренот<ref>{{Cite web|author=Livia Taglioli|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2008/11/05/real-juve.shtml|title=Ale incanta il Bernabeu La Juve è già qualificata|date=5 ноември 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.goal.com/it/news/173/champions-league/2008/11/05/950283/real-madrid-juventus-0-2-una-juve-reale-sbanca-il-bernabeu|title=Real Madrid-Juventus 0-2: Una Juve reale sbanca il Bernabeu, doppietta di Del Piero|date=5 ноември 2008}}</ref> и комплименти од [[Диего Марадона]].<ref>{{Cite web|url=http://www.tuttosport.com/calcio/champions_league/2008/11/06-8686/Del+Piero+%C3%A8+meglio+%27e+Maradona|title=Del Piero è meglio di Maradona|date=6 ноември 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222151701/http://www.tuttosport.com/calcio/champions_league/2008/11/06-8686/Del+Piero+%C3%A8+meglio+%27e+Maradona|archive-date=2015-12-22 }}</ref> [[Податотека:Del Piero 250.jpg|thumb|left|Дел Пјеро го постигнува својот 250-ти гол за Јувентус, погодувајќи од пенал за конечните Јувентус-Реџина 4-0 на 29 ноември 2008.]] Ја завршил 2008, неговата најплодна година, со 28 постигнати голови, вклучувајќи и 20 во Серија А, што го направило најдобар стрелец за календарската година,<ref>{{Cite web|author=Riccardo Pratesi|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Primo_Piano/2008/12/21/ata-juv.shtml|title=Ancora Del Piero e Amauri La Juve piega l'Atalanta|date=21 декември 2008}}</ref><ref>{{Cite web|author=Luca Curino|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Primo_Piano/2008/12/23/delpierorecord.shtml|title=Un fenomenALE 2008 Mai così tanti gol|date=23 декември 2008}}</ref> исто така и надминувајќи ја бројката од 250 голови во црно-белиот дрес.<ref>{{Cite web|author=Riccardo Pratesi|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2008/11/29/juv-reg.shtml|title=Super Juve sotto la neve|date=29 ноември 2008}}</ref> На 19 јануари 2009 година, на манифестацијата Оскар дел Калчо тој бил награден од ИАФ со три оскари: како најдобар италијански фудбалер, најдобар стрелец за календарската 2008 година и најпосакуван играч од јавноста.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Primo_Piano/2009/01/19/oscar.shtml|title=Ibra re del calcio italiano. Lo segue a ruota Del Piero|date=19 јануари 2009}}</ref> На 10 март, во реванш натпреварот од осминафиналето на Лигата на шампионите против {{Fb team (N) Chelsea}}, тој постигнал гол за моментално водство на ''бјанконерите'' од 2-1, но тие потоа биле елиминирани од натпреварувањето од англискиот претставник.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Speciali/Italia_Inghilterra/Primo_Piano/2009/03/10/juvechelsea.shtml|title=Juve, cuore da Champions ma passa il Chelsea: 2-2|date=10 март 2009}}</ref> Тој го запишал своето 115-то учество во меѓународните натпреварувања, или 111-то ако се бројат само европските купови, во дресот на Јувентус, што претставува рекорд. На 10 мај 2009, во натпреварот на Сан Сиро против Милан што завршил 1-1, тој влегол во игра од клупата за резерви на 20 минути пред крајот со што го одбележал својот 600-ти настап во дресот на Јувентус.<ref>{{наведени вести|author=Luca Curino|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2009/maggio/08/600_volte_Del_Piero_Mai_ga_10_090508020.shtml|title=600 volte Del Piero Mai nessuno come lui nella Juve|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=8 мај 2009}}</ref> Една недела подоцна, на 17 мај, со 397-миот настап во Серија А во црно-белиот дрес, тој се изедначил со Ширеја. На 31 мај, му била доделена „сребрена топка“ на Олимпико во Торино во знак на признание за најкоректниот фудбалер за сезоната 2008-2009.<ref>{{Cite web|url=http://www.ussi.it/index.php?option=com_content&task=view&id=1028&Itemid=18|title=La consegna del Pallone d'Argento a Del Piero|date=29 септември 2009}}</ref> Поради повреда Дел Пјеро го пропуштил почетокот на новата сезона, а своето деби го имал на 27 септември 2009 година, влегувајќи во последните минути од натпреварот Јувентус-{{Fb team (N) Bologna}} (1-1), со што ја преминал целната линија од 400 настапи во Серија А.<ref>{{Cite web|author=Riccardo Pratesi|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Juventus/27-09-2009/trezegol-poi-calo-501422831873.shtml|title=Non basta il solito Trezegol|date=27 септември 2009}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2009/settembre/28/Juve_stop_Sorpasso_mancato_Rimonta_ga_10_090928020.shtml|title=Juve stop Sorpasso mancato Rimonta Bologna|author=Luigi Garlando|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=28 септември 2009}}</ref> На 1 октомври за време на тренинг тој повторно се повредил, здобивајќи се со оптоварување на мускулот од прв/втор степен на левата бутина, исто како и претходната повреда.<ref>{{наведени вести|author=Giampiero Timossi|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2009/ottobre/02/Ahi_Del_Piero_Juve_perde_ga_10_091002015.shtml|title=Ahi Del Piero!|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=2 октомври 2009}}</ref> На средина на сезоната, поради овие повреди, тој го завршил првиот дел од првенството без постигнат гол (за прв пат откако играл за екипата на Јувентус).<ref>{{cite web|author=Massimiliano Nerozzi|url=http://www.lastampa.it/sport/cmsSezioni/quijuve/201001articoli/24577girata.asp|title=Del Piero scomparso nell'anno del Dieci|date=9 јануари 2010}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> По голгетерската суша и периодот поминат на клупата за резерви, тој му се вратил на постигнувањето голови во осминафиналето од Купот на Италија против Наполи на 13 јануари 2010 година, погодувајќи ја двапати мрежата на ''партенопеите'' во победата со 3-0 со која Јувентус се пласирал во четвртфиналето.<ref>{{Cite web|author=Riccardo Pratesi|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Juventus/13-01-2010/juve-super-diego-piero-602640296977.shtml|title=Juve, super Diego e Del Piero. In Coppa travolto il Napoli|date=13 јануари 2010}}</ref> На 14 март 2010 година, тој ги постигнал головите број 300 и 301 во својата кариера во ремито 3-3 на домашен терен против Сиена. Иако бил без постигнат гол по првиот дел од сезоната, одличната форма во вториот дел од истата го направила да заврши како најдобар стрелец на Јувентус со вкупно 11 голови. ====2010-2012: последното скудето и прошталниот натпревар==== [[File:Guadalajara Chivas vs Juventus FC, 2011, Alex Del Piero (cropped).jpg|thumb|Дел Пјеро изведува [[Корнер (фудбал)|корнер]] за време на пријателски натпревар помеѓу Гвадалахара и Јувентус во летото 2011 година.]] На 30 октомври 2010 година, во победата со 1-2 на гостувањето кај Милан, тој го постигнал вториот гол за својот тим со што го надминал Џампјеро Бониперти како играч со најмногу голови за Јувентус во Серија А со 179 погодоци. Гостинскиот натпревар против Каљари на 5 февруари, го донел до бројот од 444 настапи во Серија А, надминувајќи го клупскиот рекорд поставен повторно од Бониперти.<ref>Првично се сметало дека и Џампјеро Бониперти има 444 настапи, но многу години подоцна било откриено дека за време на натпреварот одигран на 13 мај 1951 година против {{Fb team (N) Udinese}} играчот никогаш не излегол на теренот, и дека наместо него играл [[Карл Аге Хансен]], cfr. {{cite web|url=http://www.myjuve.it/stagione-1950-51-juventus/campionato_serie_a-juventus-udinese-1-1-1134.aspx|title=Campionato Serie A 1950/51: Juventus-Udinese 1-1 13/05/1951}}</ref> Тој ја завршил сезоната со 11 голови и 6 асистенции што го направиле најдобар сезонски стрелец на Јувентус по деветти пат во кариерата. На 5 мај 2011 година, тој потпишал нов едногодишен договор со Јувентус во трајност до 30 јуни 2012 година.<ref>{{наведени вести|url=http://www.juventus.com/wps/portal/en/news/5maggio2011_DP_RINNOVO/|title=Del Piero renews contract at new stadium!|work=Juventus F.C.|date=5 May 2011|access-date=6 May 2011}}</ref> [[ФК Јувентус сезона 2011-2012|Сезоната 2011-2012]] во Јувентус започнала со изборот на [[Антонио Конте]] за нов тренер на тимот (поранешниот капитен на тимот пред помалку од десет години порано), како и со дебито на [[Стадион Јувентус|новиот стадион]] на Јувентус, благодарение на што Дел Пјеро може да се пофали со рекордот дека има играно и постигнато голови на четири различни домашни терени на Јувентус. На 18 октомври 2011 година, клубот потврдил дека оваа сезона ќе биде последната на Дел Пјеро во дресот на Јувентус.<ref>{{наведени вести|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,12876_7249158,00.html|title=Juve not retaining Del Piero|work=Sky Sports|date=18 октомври 2011|access-date=19 октомври 2015}}</ref> Во текот на неговата последна сезона во клубот, Конте го користел Дел Пјеро повремено, и главно како замена, давајќи му предност во нападот на ново летно засилување од Рома, [[Мирко Вучиниќ]]. Во првиот официјален натпревар на клубот за сезоната, во првенството против Парма на 11 септември, тој асистирал за голот на [[Симоне Пепе]] во победата со 4-1 на домашен терен.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/memberassociations/association=ita/news/newsid=1675081.html |title=Juventus pick off Parma, Palermo stun Inter |publisher=UEFA.com |date=11 September 2011 |access-date=22 август 2019 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.skysports.com/football/juventus-vs-parma/247621 |title=Juventus 4–1 Parma |publisher=Sky Sports |date=11 September 2011 |access-date=22 August 2019 }}</ref> Својот прв гол на новиот [[Стадион Јувентус]], Дел Пјеро го постигнал на 24 јануари 2012 година, во победата со 3-0 над Рома во четвртфиналето на [[Фудбалски куп на Италија 2011–12|Купот на Италија]].<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/match/_/id/336404?cc=5901|title=Match report: Juventus 3 Roma 0|work=ESPN Soccernet|date=24 January 2012}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[File:Alessandro Del Piero - 04-2012 cropped.jpg|thumb|left|Дел Пјеро пред натпревар во април 2012.]] На 25 март 2012, тој го постигнал својот прв гол за сезоната во [[Серија А 2011-2012|Серија А]], во победата со 2-0 над Интер во Дербито на Италија. Неговиот највпечатлив момент за сезоната се случил на 11 април, во натпреварот на домашен терен против Лацио; тој влегол во игра при резултат 1-1 во 72-рата минута на местото на Вучиниќ, забележувајќи го својот 700-ти настап за Јувентус, и само 9 минути подоцна со гол од слободен удар му ја донел победата на својот тим.<ref>{{Cite web|url=http://it.soccerway.com/matches/2012/04/11/italy/serie-a/juventus-fc/ss-lazio-roma/1175933/|title=Juventus 2-1 Lazio}}</ref> На 6 мај 2012 година, го освоил своето шесто скудето во црно-белиот дрес, на едно коло пред крајот, по натпреварот одигран во Трст во кој Јувентус го победил Каљари со 2-0, исто така и благодарение на победата на Интер во миланското дерби против Милан (главниот конкурент на Јуве за титулата) со 4-2.<ref>{{Cite web|author=Riccardo Pratesi|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Cagliari/06-05-2012/vucinic-autogol-delirio-juve-scudetto-numero-28-bianconero-911149644930.shtml|title=Vucinic e autogol, delirio Juve Per i bianconeri è il 28º scudetto|date=6 мај 2012}}</ref> [[File:Striscione per Del Piero.JPG|thumb|right|Банер посветен на Дел Пјеро на 20 мај 2012 година за финалето на Купот на Италија, последниот натпревар одигран со ''бјанконерите''.]] На 13 мај 2012 година, тој го одиграл својот последен првенствен натпревар за ''бјанконерите'', во победата со 3-1 над Аталанта, постигнувајќи го 290-тиот гол (за моментални 2-0) во неговата кариера во Јувентус; долгогодишниот капитен на клубот од Торино го напуштил теренот во 57-мата минута, правејќи почесен круг околу стадионот, со кој предизвикал многу солзи во очите на навивачите.<ref>{{cite web|url=http://www.ansa.it/web/notizie/photostory/sport/2012/05/13/FOTO-Piero-ultima-Juve-questa-mia-gente-_6863837.html|title=Del Piero ultima Juve, questa è la mia gente|date=13 мај 2012}}</ref> Седум дена подоцна, во финалето на Купот на Италија, фудбалерите на Јувентус излегле на теренот со специјална значка на дресот за да го прослават последниот натпревар во црно-белиот дрес на легендарниот фудбалер.<ref>{{cite web|url=http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2012/05/19-188811/Sulla+maglia+della+Juve+un+omaggio+ad+Alex+Del+Piero|title=Sulla maglia della Juve un omaggio ad Alex Del Piero|date=19 мај 2012|language=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120523015328/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2012/05/19-188811/Sulla+maglia+della+Juve+un+omaggio+ad+Alex+Del+Piero|archive-date=2012-05-23 }}</ref> Неговиот договор со Јувентус истекол на 30 јуни 2012, така тој и клубот од Торино се разделиле по 19 години. === ФК Сиднеј === {{Цитат 2|width=35%|align=left|quoted=1|quote=„Имав доволно среќа да освојам сè во мојата кариера и да ја затворам со победа ерата со екипата на мојот живот: Јувентус. Барав нешто ново, различно, што немаше контакти со моето минато: навистина ново искуство. И го најдов во Сиднеј“.|source=Алесандро Дел Пјеро, 5 септември 2012<ref>{{Cite web|url=http://www.alessandrodelpiero.com/news/sydney-il-futuro-oggi_291.html|title=SYDNEY, IL FUTURO É OGGI|date=5 септември 2012}}</ref>}} [[File:Alex Del Piero Sydney FC 3 (cropped).jpg|thumb|Дел Пјеро во акција со ФК Сиднеј во февруари 2013]] На 5 септември 2012 година, Дел Пјеро објавил дека потпишал договор со австралискиот клуб [[ФК Сиднеј]].<ref>{{Cite web|language=en|url=http://www.footballaustralia.com.au/sydneyfc/news-display/sydney-fc-signs-italian-legend-alessandro-del-piero/48956|title=Sydney FC signs Italian legend Alessandro Del Piero|date=5 септември 2012}}</ref> Своето деби за новата екипа го направил во првиот натпревар од [[А-лига]]та за сезоната 2012-2013 против [[ФК Велингтон Феникс|Велингтон Феникс]], во поразот со 2-0;<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio_Estero/Primo_Piano/06-10-2012/del-piero-australia-subito-amara-sydney-sconfitto-wellington-912823077822.shtml|title=Del Piero, Australia subito amara - Sydney sconfitto a Wellington|date=6 октомври 2012}}</ref> веќе во следното коло го постигнал својот прв гол во Австралија против [[ФК Њукасл Јунајтед Џетс|Њукасл Џетс]].<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio_Estero/Primo_Piano/13-10-2012/del-piero-infiamma-sydney-capolavoro-punizione-912890680026.shtml|title=Del Piero, prima perla a Sydney. Capolavoro su punizione|date=13 октомври 2012}}</ref> На 28 октомври, тој го прославил својот 800-ти натпревар како професионалец.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio_Estero/Primo_Piano/28-10-2012/del-piero-segna-sempre-sydney-vince-ancora-913044010393.shtml|title=Del Piero segna sempre E il Sydney vince ancora|date=28 октомври 2012}}</ref> На 19 јануари 2013 година, во домашниот натпревар против Велингтон Феникс, тој прв пат во својата кариера постигнал четири гола на еден натпревар, исто така забележувајќи и една асистенција, во високата победа на „небесно сините" со 7-1.<ref>{{Cite web|url=http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2013/01/19-239982/Del+Piero+intramontabile%3A+quattro+gol+con+il+Sydney|title=Del Piero intramontabile: quattro gol con il Sydney|date=19 јануари 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130122015314/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2013/01/19-239982/Del+Piero+intramontabile:+quattro+gol+con+il+Sydney|archive-date=2013-01-22 }}</ref> Тој ја завршил сезоната со 14 голови на својата сметка (најдобар стрелец на Сиднеј за една сезона на сите времиња<ref>{{Cite web|author=Gian Marco Gandini|url=https://it.eurosport.yahoo.com/notizie/league-piero-rinnovo-perch%C3%A9-non-arriva-083942789.html|title=A-League - Del Piero e il rinnovo: perché non arriva?|date=11 февруари 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130214045203/http://it.eurosport.yahoo.com/notizie/league-piero-rinnovo-perch%C3%A9-non-arriva-083942789.html|archive-date=2013-02-14 }}</ref>), но неговата екипа завршила на седмото место и останала без пласман во финалната серија. Во следната сезона, Дел Пјеро бил назначен за [[капитен]] на клубот,<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio_Estero/18-09-2013/del-piero-capitano-sydney-fc-201185281217.shtml|title=Del Piero si riprende la fascia. È il nuovo capitano del Sydney Fc|date=18 септември 2013}}</ref> и се изедначил со [[Џузепе Меаца]] на второто место на најдобрите стрелци на сите времиња меѓу италијанските играчи со 338 гола, благодарение на голот постигнат против [[ФК Мелбурн Сити|Мелбурн Сити]]. [[File:Alessandro Del Piero in 2014.jpg|thumb|left|Дел Пјеро на тренинг со Сиднеј во 2014]] После неколку не брилијантни настапи, исто така, како резултат на физички проблеми,<ref>{{Cite web|language=en|url=http://www.dailytelegraph.com.au/sport/football/frank-farina-confident-alessandro-del-piero-will-be-fit-for-sydney-fcs-aleaguefinals-push/story-fnk6pqot-1226855741562|title=Frank Farina confident Alessandro Del Piero will be fit for Sydney FC's A-Leaguefinals push|date=15 март 2014}}</ref> во претпоследниот натпревар во првенството, тој постигнал два гола во победата со 4-1 против Велингтон Феникс пред да ја затвори регуларната сезона со обезбедување на две асистенции во победата со 2-1 над [[ФК Перт Глори|Перт Глори]], што му го гарантирало на Сиднеј петтото место и пристап во ''финалната серија''.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/13-04-2014/calcio-australia-due-assist-del-piero-sydney-va-playoff-80440150513.shtml|title=Calcio, Australia: due assist di Del Piero e il Sydney va ai playoff|date=13 април 2014}}</ref> Тој ја завршил сезоната со 10 голови и 9 асистенции, а неговиот клуб бил елиминиран во четвртфиналето на финалната серија после поразот со 2-1 од Мелбурн Виктори.<ref>{{cite web|url=http://www.raisport.rai.it/dl/raisport/Articoli/ContentItem-915c1f0d-27e0-4190-85d1-35f5ba4fb8bd.html|title=Il Sydney di Del Piero fuori ai playoff|date=18 април 2014}}</ref> На 28 април, тој рекол дека нема да го обнови договорот со ФК Сиднеј,<ref>{{Cite web|url=https://it.eurosport.yahoo.com/notizie/league-piero-ciao-sydney-valuto-offerte-074519265--sow.html|title=A-League - Del Piero: "Ciao Sydney, valuto altre offerte"|last=|first=|date=28 април 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140429050939/https://it.eurosport.yahoo.com/notizie/league-piero-ciao-sydney-valuto-offerte-074519265--sow.html|archive-date=2014-04-29|accessdate=}}</ref> клубoт за кој одиграл 48 официјални натпревари и постигнал 24 голови. ===Делхи Дајнамос=== На 28 август 2014 година, тој потпишал четиримесечен договор со новонастанатиот индиски клуб [[ФК Делхи Дајнамос|Делхи Дајнамос]] кој требало да почне да игра во новиото првенство на земјата, [[Суперлига на Индија|Суперлигата на Индија]].<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/DelhiDynamos/status/505087957473038336|title=Delhi! Shout it out for your #ThokDenge champion Alessandro Del Piero|publisher=Delhi Dynamos Football Club|language=en|date=28 август 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.alessandrodelpiero.com/news/in-india_454.html|title=In India|date=28 август 2014}}</ref> Своето деби во Индија, Дел Пјеро го направил на 14 октомври во ремито 0-0 против [[ФК Пуне Сити|Пуне Сити]], во чии редови за време на истиот натпревар настапил неговиот поранешен соиграч и партнер во нападот од Јувентус, Давид Трезеге. Својот прв и единствен гол со ''портокаловите'' - воедно и последниот во неговата кариера - го постигнал на 9 декември, од слободен удар, во ремито 2-2 против [[ФК Ченајин|Ченајин]].<ref>{{Cite web|url=http://www.tuttosport.com/calcio/calcio_estero/2014/12/09-314761/Calcio+estero+India,+primo+gol+per+Del+Piero%3A+magia+su+punizione|title=Calcio estero India, primo gol per Del Piero: magia su punizione|date=9 декември 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304102249/http://www.tuttosport.com/calcio/calcio_estero/2014/12/09-314761/Calcio+estero+India,+primo+gol+per+Del+Piero:+magia+su+punizione|archive-date=2016-03-04 }}</ref> Првенството со клубот го завршил на петтото место, не стигнувајќи до плејоф фазата; вкупно тој забележал 10 настапи и еден гол за Делхи Дајнамос На почетокот на јануари 2015 година, Дел Пјеро официјално го соопштил своето пензионирање од професионалниот фудбал, исто така, истакнувајќи ја својата желба за тренерска кариера. == Репрезентативна кариера == === Младински репрезентации === Во 1991 година, учествувал со [[Фудбалска репрезентација на Италија под 17 години|италијанската репрезентација под 17 години]] на [[Светско првенство во фудбал под 17 години|светското првенство во оваа возрасна категорија]] чиј домаќин бил Италија, постигнувајќи гол во вториот натпревар на аѕурите, против [[Фудбалска репрезентација на Кина под 17 години|Кина]] (2-2). Помеѓу 1992 и 1993 година, тој одиграл 14 натпревари за [[Фудбалска репрезентација на Италија под 18 години|репрезентација под 18 години]], притоа постигнувајќи 12 голови. Во 1992 година, учествувал со истата селекција на турнирот посветен на [[Паоло Валенти]], каде го направил своето деби на 12 април во [[Форли]] против [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 18 години|Норвешка]], во натпреварот што завршил 2-0 за италијанците. Два дена подоцна, против [[Фудбалска репрезентација на Грција под 18 години|Грција]], го постигнал својот прв гол со репрезентацијата под 18 години. По победата над [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија]] во полуфиналето, Италија под 18 години се квалификувала во финалето во [[Равена]], каде се соочиле со италијанската селекција на аматери. Токму Дел Пјеро го постигнал голот што го решил натпреварот (1-0). Во октомври Дел Пјеро учествувал во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 18 години|Европското првенство под 18 години]], каде го направил своето деби против [[Фудбалска репрезентација на Полска под 18 години|Полска]], постигнувајќи хет-трик во успехот на ''аѕурите'' со 5-1. Сепак, Италија потоа била елиминирана во баражот, од [[Фудбалска репрезентација на Унгарија под 18 години|Унгарија]] (2-0 во првиот натпревар за унгарците, 1-0 во реваншот за Италија). На 20 јануари 1993 година, под водство на [[Чезаре Малдини]] го направил своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Италија под 21 година|италијанската репрезентација под 21 година]] во [[Пријателски натпревар|пријателскиот натпревар]] во кој ја победиле [[Фудбалска репрезентација на Романија под 21 година|Романија]] со 1-0. Со ''аѕурините'' тој играл во четвртфиналето на [[Европско првенство во фудбал под 21 година|Европското првенство во оваа категорија]] во [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 1994|1994]] и на [[Европско првенство во фудбал под 21 година 1996|1996]], но без да учествува во завршните фази на споменатите натпреварувања, кои Италија ги освоила.<ref>{{наведени вести|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1994/04/09/calcio-news.html|title=Convocati Under 21|publisher=la Repubblica|date=9 април 1994|page=25}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,31/articleid,0643_01_1996_0134_0038_8767284/|title=Under 21, i convocati|publisher=La Stampa|date=17 мај 1996|page=31}}</ref> Севкупно го дресот на селекцијата под 21 година го носел во 12 наврати, постигнувајќи 3 гола: првиот против [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 21 година|Хрватска]] на 16 ноември 1994 и другите два против [[Фудбалска репрезентација на Унгарија под 21 година|Унгарија]], во пријателски натпревар на 21 февруари 1996 година. === Сениорскa репрезентација === [[Фудбалска репрезентација на Италија|Сениорската репрезентација]] веројатно е најспорното поглавје во кариерата на Дел Пјеро.<ref name="ravelli">{{наведени вести|author=Arianna Ravelli|url=http://archiviostorico.corriere.it/2006/febbraio/14/Del_Piero_ringrazia_Capello_Rinato_co_9_060214147.shtml|title=Del Piero ringrazia Capello: «Rinato grazie al turn over»|publisher=Corriere della Sera|date=14 февруари 2006|page=55|archiveurl=https://archive.today/20130626192320/http://archiviostorico.corriere.it/2006/febbraio/14/Del_Piero_ringrazia_Capello_Rinato_co_9_060214147.shtml}}</ref> Облечен во националниот дрес, тој одиграл вкупно 91 натпревар и постигнал 27 голови, и во моментов е четврти стрелец во историјата на ''аѕурите'', изедначен со [[Роберто Баџо]].<ref name="figc">{{cite web|url=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/classifica-marcatori/?squadraId=12|title=Classifica Marcatori|date=2023-05-26 |access-date=12 јули 2020}}</ref> Сепак, тој никогаш не успеал да се истакне на светските и европските првенства каде на седум различни турнири постигнал само три гола (два гола на три светски и еден гол на четири европски првенства). Неговото деби за сениорската репрезентација се случило на 20-годишна возраст, под водство на селекторот [[Ариго Саки]] на 25 март 1995 година против {{NazNB|FUrep|EST}} (натпревар кој завршил 4-1 за Италија). Првиот гол го постигнал на 15 ноември истата година против {{NazNB|FUrep|LTU}} во победата со 4-0. На 10 септември 2008 година, против {{NazNB|FUrep|GEO}} во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2010|квалификациите]] за [[Светско првенство во фудбал 2010|Светското првенство 2010]], го одиграл својот последен репрезентативен натпревар. ==== 1996-2000 ==== Во 1996 година, Ариго Саки го повикал Дел Пјеро на [[Европско првенство во фудбал 1996|Европското првенство]] во [[Англија]], што бил неговиот прв турнир со сениорската репрезентација и на кое учествувал носејќи го бројот 14. Во кратката авантура на ''аѕурите'' на ова првенство, која завршила уште по првата фаза, тој бил искористен само во првиот натпревар, одигран на 11 јуни против {{NazNB|FUrep|RUS}}, и тоа како играч од средниот ред, напуштајќи го теренот по крајот на првото полувреме кога бил заменет од [[Роберто Донадони]].<ref>{{Cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuro/season=1996/matches/round=227/match=52507/index.html|title=Casiraghi ispira gli Azzurri}}</ref> Следната година тој бил дел од избраните играчи од новиот селектор [[Чезаре Малдини]] за [[Турнир во Франција|Турнирот во Франција]], а потоа бил повикан и на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]] одржано исто така во [[Франција]]. [[Податотека:Del Piero Italia Mondiali 1998.jpg|thumb|Дел Пјеро игајќи за Италија на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]] во [[Франција]].]] Мускулната повреда што ја претрпел неколку дена пред почетокот на Мундијалот, во финалето на Лигата на шампионите против Реал Мадрид, го натерала да пристигне на турнирот во несигурни услови, па тренерот го фаворизирал Роберто Баџо за првиот натпревар на ''аѕурите'' против {{NazNB|FUrep|CHL}}. Своето деби на светските првенства го направил на 17 јуни 1998 година во [[Монпелје]], влегувајќи од клупата за резерви во 65-тата минута, на местото на Баџо, во вториот натпревар од [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Б|групата]] против {{NazNB|FUrep|CMR}} во победата со 3-0.<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/results/matches/match=8744/report.html|title=Italia-Camerun 3-0|date=17 јуни 1998|accessdate=2020-07-23|archive-date=2013-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204060054/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D1013/results/matches/match%3D8744/report.html|url-status=dead}}</ref> Во последниот натпревар од групата против {{NazNB|FUrep|AUT}}, победата со 2-1, тој асистирал од слободен удар за голот на [[Кристијан Виери]]; во второто полувреме вообичаената измена се случила повторно: Дел Пјеро го отстапил местото на Баџо на седумнаесет минути до крајот.<ref>{{Cite web|url=http://www.repubblica.it/online/sport/itaus/itaus/itaus.html|title=Italia piccola, ma ci sono Baggio e Vieri|date=23 јуни 1998}}</ref> Откако се квалификувале во осминафиналето, Италија ја победила {{NazNB|FUrep|NOR}} со 1-0 на 27 јуни; Дел Пјеро повторно го започнал натпреварот заедно со Виери во нападот и бил заменет од [[Енрико Кјеза]] во 77-мата минута. На 3 јули 1998 година, Италија била елиминирана во четвртфиналето на Светското првенство од страна на домаќинот {{NazNB|FUrep|FRA}} по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]], откако по 90 минути и [[Продолжеток (спорт)|по продолженијата]] натпреварот завршил 0-0. Во оваа средба Дел Пјеро бил заменет уште еднаш од Баџо во второто полувреме. [[File:Totti Euro 2000.jpg|thumb|upright=0.8|left|Дел Пјеро заедно со [[Франческо Тоти]] за време на [[Финале на Европското првенство во фудбал 2000|финалето]] на [[Европско првенство во фудбал 2000|Европското првенство 2000]]]] Потоа тој бил избран од новиот селектор [[Дино Ѕоф]] за [[Европско првенство во фудбал 2000|Европското првенство 2000]] во [[Белгија]] и [[Холандија]], и покрај тоа што неодамна се вратил од повреда. Во последниот натпревар од [[Европско првенство во фудбал 2000 - група Б|групата]], против {{NazNB|FUrep|SWE}}, на 10 јуни, тој излегол на теренот од првата минута, обезбедувајќи асистенција за голот на [[Лујџи Ди Бјаџо]] за моментален резултат 1-0, а потоа тој го реализирал голот во 88-мата минута за конечните 2-1, со удар над главата на противничкиот голман [[Магнус Хедман]].<ref>{{Cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuro/season=2000/matches/round=1458/match=64856/index.html|title=Tutto facile per l'Italia}}</ref> Во финалето изгубено од {{NazNB|FUrep|FRA}} тој влегол на местото на [[Стефано Фјоре]] во 53-тата минута, две минути пред Италија да дојде во водство; тој последователно промашил голема шанса за зголемување на водството во 59-тата минута кога по одличното додавање на [[Франческо Тоти]], тој излегол сам пред [[Фабиен Бартез]], но шутирал покрај голот. Во самата завршница од финалето Франција дошла до израмнување, за потоа со [[Златен гол|златниот гол]] на Трезеге во 9-тата минута од првото продолжение да го освојат првенството.<ref>{{cite web|url=https://it.uefa.com/uefaeuro-2020/news/0254-0d7b2e7f6a44-ea138a740f34-1000/|title=EURO 2000: golden Trezeguet, la Francia beffa l'Italia in finale|date=6 октомври 2003}}</ref> ==== 2000-2008 ==== Како автор на пет гола за време на [[Kвалификации за Светскo првенство во фудбал 2002|квалификациите за Светското првенство 2002]] (вклучително и во натпреварот против {{NazNB|FUrep|HUN}} со кој ''аѕурите'' математички обезбедиле пласман на турнирот<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/online/sport/calcita/partiunghe/partiunghe.html|title=Totti inventa, Del Piero segna l'Italia vola in Giappone|author=Andrea Di Nicola|date=6 октомври 2001}}</ref>), Дел Пјеро бил повикан од [[Џовани Трапатони]] да игра на својот втор мундијал во кариерата, [[Светско првенство во фудбал 2002|Светското првенство 2002]], кое се одржало во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]]. За време на овој турнир тој најчесто се менувал со [[Франческо Тоти]], кога едниот бил на теренот другиот останувал на клупата и обратно. Во третиот натпревар на мундијалот и последен од групната фаза, одигран на 13 јуни против {{NazNB|FUrep|MEX}}, тој влегол во игра на местото на фудбалерот на Рома на дванаесет минути до крајот, и постигнал гол во 85-тата минута (посветувајќи го на неговиот неодамна починат татко) со кој го поставил конечниот резултат 1-1,<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/results/matches/match=43950043/report.html|title=Mexico - Italy Match Report|accessdate=2020-07-24|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217044516/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D4395/results/matches/match%3D43950043/report.html|url-status=dead}}</ref> што бил доволен за Италија да се квалификува во осминафиналето како втора во групата Г зад мексиканците. Сепак, набргу потоа завршила авантурата на италијанците на овој турнир, откако тие биле елиминирани во осминафиналето од домаќинот {{NazNB|FUrep|KOR}} со златен гол во второто продолжение; Дел Пјеро го започнал натпреварот и играл до 61-вата минута кога бил заменет од [[Џенаро Гатузо]]. Својот втор Мундијал го завршил со 89 одиграни минути во 3 натпревари и еден погодок, негов прв во ова натпреварување. На шест натпревари од [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2004|квалификациите за Европското првенство 2004]] тој постигнал пет гола, а потоа бил повикан повторно од страна на Трапатони за [[Европско првенство во фудбал 2004|завршниот турнир]] во [[Португалија]], каде започнал во сите три натпревари од групата Ц. Сепак, Италија не успеала да ја мине фазата по групи, завршувајќи зад Шведска и Данска иако со еднаков број бодови (5) со овие две селекции, но со помал број постигнати голови во меѓусебните двобои.<ref>{{Cite web|url=http://it.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1581/match=1059184/index.html|title=L'Italia vince ma è fuori}}</ref> [[File:Giovanna Melandri abbraccia Del Piero dopo vittoria mondiale 2006.jpg|thumb|Деј Пјеро го слави освојувањето на [[Светско првенство во фудбал 2006|Светското првенство 2006]] заедно со министерката [[Џована Меландри]] и претседателот [[Џорџо Наполитано]].]] Во 2006 година, Марчело Липи - кој имал многу важна улога за развојот на Дел Пјеро во Јувентус - станал нов селектор на репрезентацијата на Италија. Дел Пјеро бил повикан на [[Светско првенство во фудбал 2006|Светското првенство 2006]] во [[Германија]], неговото трето светско првенство, во кој повторно се соочува во двобој со Тоти за место во тимот. Тој влегол во игра од клупата во првите два натпревари против {{NazNB|FUrep|GHA}}<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410009/report.html|title=Italy - Ghana Match Report|accessdate=2020-07-24|archive-date=2014-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140303214211/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410009/report.html}}</ref> и {{NazNB|FUrep|USA}},<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410025/report.html|title=Italy - USA Match Report|accessdate=2020-07-24|archive-date=2014-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305161224/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410025/report.html}}</ref> а од почетокот играл само во осминафиналето против {{NazNB|FUrep|AUS}}.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Speciali/Mondiale_2006/Primo_Piano/2006/06_Giugno/30/italia.shtml|title=Italia confermata: Totti+Toni|date=30 јуни 2006}}</ref> Во полуфиналето против {{NazNB|FUrep|GER}} на 4 јули, тој влегол во игра во завршницата на [[Продолжеток (спорт)|првото продолжение]] и бил пресуден: најпрво тој го изборил корнерот за својата репрезентација по кој се одиграла акцијата за водство на Италија од 1-0 со голот на [[Фабио Гросо]], а потоа во 120-тата минута тој го постигнал голот за конечни 2-0, финализирајќи го противнападот кој го започнале [[Фабио Канаваро]] и Тоти, а завршил со одлична асистенција на [[Алберто Џилардино]] за него по која тој ја пратил топката во далечниот агол од голот на германците. Овој погодок ќе се испостави и како негов последен во дресот со сина боја.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Speciali/Mondiale_2006/Primo_Piano/2006/07_Luglio/04/GERMANIA-ITALIA.shtml|title=Italia gran finale|date=4 јули 2006}}</ref> На 9 јули на [[Олимписки стадион (Берлин)|Олимпискиот стадион]] во Берлин, во финалето против Франција, Дел Пјеро влегол во игра на неколку минути до крајот на редовното време, кое завршило 1-1 со головите на [[Зинедин Зидан]] и [[Марко Матараци]], и потоа го постигнал четвртиот од петте пенали кои и ја донеле на Италија четвртата мундијалска титула.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Speciali/Mondiale_2006/Primo_Piano/2006/07_Luglio/09/ITALIA-FRANCIA.shtml|title=Ci incoronano i rigori|date=9 јули 2006}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2006/06/speciale/altri/2006mondialipartite/finale-mondiale/finale-mondiale.html|title=L'Italia è Campione del mondo. Francia ko dopo i calci di rigore|date=9 јули 2006}}</ref> Во септември 2007 година, по ремито без голови на Сан Сиро против Франција во [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2008|квалифкациите за Европското првенство 2008]], долго незадоволен од начинот на кој бил користен, тој јавно побарал да не биде повеќе повикуван во репрезентацијата ако не игра како напаѓач, наместо да биде користен по крилото како што тоа му налагал новиот селектор Роберто Донадони - иако знаејќи дека тоа може да значи и збогување со репрезентацијата.<ref>{{наведени вести|author=Paolo Forcolin|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2007/settembre/19/Alt_Del_Piero_Nazionale_solo_ga_10_070919083.shtml|title=Alt di Del Piero «In Nazionale solo da punta»|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 септември 2007}}</ref> Иако не бил повикан за преостанатите квалификациски натпревари, тој сепак бил меѓу 23-цата избрани за [[Европско првенство во фудбал 2008|Европското првенство 2008]] во [[Австрија]] и [[Швајцарија]], благодарение и на добрата сезона одиграна со Јувентус, запечатена со титулата најдобар стрелец во Серија А;<ref>{{наведени вести|author=Alessandro Bocci|url=http://archiviostorico.corriere.it/2008/maggio/21/Donadoni_tenta_Cassanata_co_9_080521042.shtml|title=Donadoni tenta la Cassanata|publisher=Corriere della Sera|date=21 мај 2008|page=48|archiveurl=https://archive.today/20120701170433/http://archiviostorico.corriere.it/2008/maggio/21/Donadoni_tenta_Cassanata_co_9_080521042.shtml|access-date=2020-07-24|archive-date=2012-07-01|url-status=live}}</ref> поради повредата на Канаваро тој ја наследил капитенската лента на ''аѕурите'' за овој турнир,<ref>{{Cite web|url=http://www.figc.it/it/204/18999/2008/06/News.shtml|title=Donadoni riparte dall'esperienza di Del Piero: "sarà lui il Capitano"|date=12 јуни 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181002020537/http://www.figc.it/it/204/18999/2008/06/News.shtml|archive-date=2018-10-02 }}</ref> на кои италијанците биле сопрени во четвртфиналето (на пенали), од идниот шампион {{NazNB|FUrep|ESP}}. Својот последен натпревар за Италија го одиграл на 10 септември 2008 година, на возраст од 33 години. Тоа било во победата со 2-0 над {{NazNB|FUrep|GEO}} во квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2010|Светското првенство 2010]], кога се појавил на теренот во [[Удине]] во 56-тата минута на местото на [[Антонио Ди Натале]] и му асистирал на [[Даниеле Де Роси]] за вториот гол на ''аѕурите''.<ref>{{cite web|url=http://www.tuttosport.com/calcio/azzurri/2008/09/10-3432/Italia,+Del+Piero+decisivo+nella+sera+di+De+Rossi|title=Italia, Del Piero decisivo nella sera di De Rossi|date=10 септември 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304002503/http://www.tuttosport.com/calcio/azzurri/2008/09/10-3432/Italia,+Del+Piero+decisivo+nella+sera+di+De+Rossi|archive-date=2016-03-04 }}</ref> ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|ITA}} {{Cronopar|25-3-1995|Салерно|ITA|4|1|EST|-|Квалификации за Евро|1996|13={{suboff|69}}}} {{Cronopar|19-6-1995|Лозана|SUI|0|1|ITA|-|Сентенарио Швајцарска Фед.|13={{subon|71}}}} {{Cronopar|21-6-1995|Цирих|ITA|0|2|GER|-|Сентенарио Швајцарска Фед.|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|6-9-1995|Удине|ITA|1|0|SVN|-|Квалификации за Евро|1996|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|8-10-1995|Сплит|CRO|1|1|ITA|-|Квалификации за Евро|1996|13={{suboff|86}}}} {{Cronopar|11-11-1995|Бари|ITA|3|1|UKR|-|Квалификации за Евро|1996|13={{suboff|86}}}} {{Cronopar|15-11-1995|Реџо Емилија|ITA|4|0|LTU (1989-2004)|1<ref name="golcontestato">Некои извори го означуваат овој гол како автогол, но [[Фудбалска федерација на Италија|ФИГК]] го препишува на Дел Пјеро.</ref>|Квалификации за Евро|1996}} {{Cronopar|24-1-1996|Терни|ITA|3|0|WAL|1|Пријателска|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|29-5-1996|Кремона|ITA|2|2|BEL|1|Пријателска|13={{suboff|65}}}} {{Cronopar|1-6-1996|Будимпешта|HUN|0|2|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|11-6-1996|Ливерпул|RUS|1|2|ITA|-|Евро|1996|Прва фаза|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|22-1-1997|Палермо|ITA|2|0|NIR|1<ref name="golcontestato"/>|Пријателска|13={{subon|62}}}} {{Cronopar|8-6-1997|Лион|ITA|3|3|BRA|2|Турнир во Франција}} {{Cronopar|11-6-1997|Париз|ITA|2|2|FRA|1|Турнир во Франција}} {{Cronopar|11-10-1997|Рим|ITA|0|0|ENG|-|Квал. за СП|1998|13={{subon|64}}}} {{Cronopar|29-10-1997|Москва|RUS|1|1|ITA|-|Квал. за СП|1998|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|15-11-1997|Неапол|ITA|1|0|RUS|-|Квал. за СП|1998|13={{subon|77}}}} {{Cronopar|28-1-1998|Катанија|ITA|3|0|SVK|1|Пријателска}} {{Cronopar|22-4-1998|Парма|ITA|3|1|PAR|-|Пријателска|13={{suboff|72}}}} {{Cronopar|17-6-1998|Монпелје|ITA|3|0|CMR|-|Светско првенство|1998|Прва фаза|13={{subon|65}}}} {{Cronopar|23-6-1998|Сен Дени|ITA|2|1|AUT|-|Светско првенство|1998|Прва фаза|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|27-6-1998|Марсеј|ITA|1|0|NOR|-|Светско првенство|1998|Осминафинале|13={{suboff|78}}}} {{Cronopar|3-7-1998|Сен Дени|ITA|0|0|FRA|-|Светско првенство|1998|Четвртфинале|dts|3 – 4|13={{yel|26}}{{suboff|67}}}} {{Cronopar|5-9-1998|Ливерпул|WAL|0|2|ITA|-|Квалификации за Евро|2000|13={{suboff|75}}}} {{Cronopar|10-10-1998|Удине|ITA|2|0|SUI|2|Квалификации за Евро|2000|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|9-10-1999|Минск|BLR (1995-2012)|0|0|ITA|-|Квалификации за Евро|2000|13={{subon|82}}}} {{Cronopar|13-11-1999|Лече|ITA|1|3|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|23-2-2000|Палермо|ITA|1|0|SWE|1|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|29-3-2000|Барселона|ESP|2|0|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|3-6-2000|Осло|NOR|1|0|ITA|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|11-6-2000|Арнем|TUR|1|2|ITA|-|Евро|2000|Прва фаза|13={{subon|75}}|15=[[Европско првенство во фудбал 2000 - група Б#Турција - Италија|дет.]]}} {{Cronopar|14-6-2000|Брисел|ITA|2|0|BEL|-|Евро|2000|Прва фаза|13={{subon|64}}|15=[[Европско првенство во фудбал 2000 - група Б#Италија - Белгија|дет.]]}} {{Cronopar|19-6-2000|Ајндховен|ITA|2|1|SWE|1|Евро|2000|Прва фаза|15=[[Европско првенство во фудбал 2000 - група Б#Италија - Шведска|дет.]]}} {{Cronopar|24-6-2000|Брисел|ITA|2|0|ROU|-|Евро|2000|Четвртфинале|13={{subon|75}}|15=[[Европско првенство во фудбал 2000 - група Б#Италија - Романија|дет.]]}} {{Cronopar|29-6-2000|Амстердам|ITA|0|0|NLD|-|Евро|2000|Полуфинале|dts|3 – 1|15=[[Европско првенство во фудбал 2000 - група Б#Италија - Холандија|дет.]]}} {{Cronopar|2-7-2000|Ротердам|FRA|2|1|ITA|-|Евро|2000|Финале|зг|13={{subon|53}}|15=[[Финале на Европското првенство во фудбал 2000#Натпреварот|дет.]]}} {{Cronopar|3-9-2000|Будимпешта|HUN|2|2|ITA|-|Квал. за СП|2002|13={{suboff|72}}}} {{Cronopar|7-10-2000|Милано|ITA|3|0|ROU|-|Квал. за СП|2002|13={{subon|81}}}} {{Cronopar|11-10-2000|Анкона|ITA|2|0|GEO (1990-2004)|2|Квал. за СП|2002}} {{Cronopar|15-11-2000|Торино|ITA|1|0|ENG|-|Пријателска|13={{subon|72}}}} {{Cronopar|24-3-2001|Букурешт|ROU|0|2|ITA|-|Квал. за СП|2002}} {{Cronopar|28-3-2001|Трст|ITA|4|0|LTU (1989-2004)|2|Квал. за СП|2002|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|2-6-2001|Тбилиси|GEO (1990-2004)|1|2|ITA|-|Квал. за СП|2002|13={{suboff|58}}}} {{Cronopar|1-9-2001|Каунас|LTU (1989-2004)|0|0|ITA|-|Квал. за СП|2002|13={{suboff|60}}}} {{Cronopar|6-10-2001|Парма|ITA|1|0|HUN|1|Квал. за СП|2002|13={{suboff|58}}}} {{Cronopar|7-11-2001|Саитама|JPN|1|1|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|59}}}} {{Cronopar|13-2-2002|Катанија|ITA|1|0|USA|1|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|17-4-2002|Милано|ITA|1|1|URU|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|18-5-2002|Прага|CZE|1|0|ITA|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|3-6-2002|Сапоро|ITA|2|0|ECU|-|Светско првенство|2002|Прва фаза|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|13-6-2002|Оита|ITA|1|1|MEX|1|Светско првенство|2002|Прва фаза|13={{subon|78}}}} {{Cronopar|18-6-2002|Теџон|ITA|1|2|KOR|-|Светско првенство|2002|Осминафинале|зг|13={{suboff|61}}}} {{Cronopar|21-8-2002|Трст|ITA|0|1|SVN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|7-9-2002|Баку|AZE|0|2|ITA|1|Квалификации за Евро|2004}} {{Cronopar|12-10-2002|Неапол|ITA|1|1|SCG|1|Квалификации за Евро|2004}} {{Cronopar|16-10-2002|Кардиф|WAL|2|1|ITA|1|Квалификации за Евро|2004}} {{Cronopar|20-11-2002|Пескара|ITA|1|1|TUR|-|Пријателска|13={{suboff|65}}}} {{Cronopar|11-6-2003|Хелсинки|FIN|0|2|ITA|1|Квалификации за Евро|2004}} {{Cronopar|20-8-2003|Штутгарт|GER|0|1|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|55}}}} {{Cronopar|6-9-2003|Милано|ITA|4|0|WAL|1|Квалификации за Евро|2004}} {{Cronopar|10-9-2003|Белград|SCG|1|1|ITA|-|Квалификации за Евро|2004|13={{yel|83}}}} {{Cronopar|18-2-2004|Палермо|ITA|2|2|CZE|-|Пријателска|13={{Капитен}} {{suboff|64}}}} {{Cronopar|30-5-2004|Раде|TUN|0|4|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|72}}}} {{Cronopar|14-6-2004|Гимараеш|DNK|0|0|ITA|-|Евро|2004|Прва фаза|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|18-6-2004|Порто|ITA|1|1|SWE||Евро|2004|Прва фаза|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|22-6-2004|Гимараеш|ITA|2|1|BUL|-|Евро|2004|Прва фаза|13={{Капитен}}}} {{Cronopar|8-9-2004|Кишињев|MDA|0|1|ITA|1|Квал. за СП|2006|13={{Капитен}}}} {{Cronopar|17-8-2005|Даблин|IRL|1|2|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|12-10-2005|Лече|ITA|2|1|MDA|-|Квал. за СП|2006|13={{Капитен}} {{yel|1}}}} {{Cronopar|12-11-2005|Амстердам|NLD|1|3|ITA|-|Пријателска}} {{Cronopar|16-11-2005|Женева|ITA|1|1|CIV|-|Пријателска|13={{Капитен}} {{suboff|46}}}} {{Cronopar|1-3-2006|Фиренца|ITA|4|1|GER|1|Пријателска|13={{suboff|80}}}} {{Cronopar|31-5-2006|Женева|SUI|1|1|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|2-6-2006|Лозана|ITA|0|0|UKR|-|Пријателска|13={{suboff|59}}}} {{Cronopar|12-6-2006|Хановер|ITA|2|0|GHA|-|Светско првенство|2006|Прва фаза|13={{subon|82}}}} {{Cronopar|17-6-2006|Кајзерслаутерн|ITA|1|1|USA|-|Светско првенство|2006|Прва фаза|13={{subon|54}}}} {{Cronopar|26-6-2006|Кајзерслаутерн|ITA|1|0|AUS|-|Светско првенство|2006|Осминафинале|13={{suboff|75}}}} {{Cronopar|4-7-2006|Дортмунд|GER|0|2|ITA|1|Светско првенство|2006|Полуфинале|dts|13={{subon|104}}}} {{Cronopar|9-7-2006|Берлин|ITA|1|1|FRA|-|Светско првенство|2006|Финале|dts|5 – 3|13={{suboff|86}}; <small>Светски шампион</small>}} {{Cronopar|7-10-2006|Рим|ITA|2|0|UKR|-|Квалификации за Евро|2008|13={{suboff|62}}}} {{Cronopar|28-3-2007|Бари|ITA|2|0|SCO|-|Квалификации за Евро|2008|13={{subon|66}}}} {{Cronopar|2-6-2007|Торшавн|FRO|1|2|ITA|-|Квалификации за Евро|2008}} {{Cronopar|6-6-2007|Каунас|LTU|0|2|ITA|-|Квалификации за Евро|2008|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|22-8-2007|Будимпешта|HUN|3|1|ITA|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|8-9-2007|Милано|ITA|0|0|FRA|-|Квалификации за Евро|2008|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|30-5-2008|Фиренца|ITA|3|1|BEL|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|9-6-2008|Берн|NLD|3|0|ITA|-|Евро|2008|Прва фаза|13={{subon|64}}}} {{Cronopar|13-6-2008|Цирих|ITA|1|1|ROU|-|Евро|2008|Прва фаза|13={{Капитен}} {{suboff|77}}}} {{Cronopar|22-6-2008|Виена|ESP|0|0|ITA|-|Евро|2008|Четвртфинале|dts|4 – 2|13={{subon|108}}}} {{Cronopar|20-8-2008|Ница|ITA|2|2|AUT|-|Пријателска|13={{Капитен}} {{suboff|74}}}} {{Cronopar|10-9-2008|Удине|ITA|2|0|GEO|-|Квал. за СП|2010|13={{subon|56}}}} {{Cronofin|91|27<ref>Изедначен со [[Роберто Баџо]].</ref>|11|4|Играчи на италијанската фудбалска репрезентација#Список на играчи по бројот на настапи за италијанската репрезентација|Играчи на италијанската фудбалска репрезентација#Список на стрелци за италијанската репрезентација}} ==Статистика== === Клупска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 25 јули 2020.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[ФК Падова 1991-1992|1991-1992]] || rowspan="2"|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Padova}} || [[Серија Б 1991-1992|Б]] || 4 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 1991-1992|КИ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 4 || 0 |- | [[ФК Падова 1992-1993|1992-1993]] || [[Серија Б 1992-1993|Б]] || 10 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 1992-1993|КИ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 10 || 1 |- ! colspan="3"|Вкупно Падова || 14 || 1 || || 0 || 0 || || - || - || || - || - || 14 || 1 |- | [[ФК Јувентус сезона 1993-1994|1993-1994]] || rowspan="19"|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија А 1993-1994|А]] || 11 || 5 || [[Фудбалски куп на Италија 1993-1994|КИ]] || 1 || 0 || [[Куп на УЕФА 1993-1994|КУ]] || 2 || 0 || - || - || - || 14 || 5 |- | [[ФК Јувентус сезона 1994-1995|1994-1995]] || [[Серија А 1994-1995|А]] || 29 || 8 || [[Фудбалски куп на Италија 1994-1995|КИ]] || 10 || 1 || [[Куп на УЕФА 1994-1995|КУ]] || 11 || 2<ref name=CSKA/> || - || - || - || 50 || 11 |- | [[ФК Јувентус сезона 1995-1996|1995-1996]] || [[Серија А 1995-1996|А]] || 29 || 6 || [[Фудбалски куп на Италија 1995-1996|КИ]] || 2 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 1995/96|ЛШ]] || 11 || 6 || [[Суперкуп на Италија 1995|СИ]] || 1 || 0 || 43 || 13 |- | [[ФК Јувентус сезона 1996-1997|1996-1997]] || [[Серија А 1996-1997|A]] || 22 || 8 || [[Фудбалски куп на Италија 1996-1997|КИ]] || 4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 1996/97|ЛШ]] || 6 || 4 || [[Суперкуп на УЕФА 1996|СУ]]+[[Интерконтинентален куп 1996|ИнтК]] || 2+1 || 2+1 || 35 || 15 |- | [[ФК Јувентус сезона 1997-1998|1997-1998]] || [[Серија А 1997-1998|А]] || 32 || 21 || [[Фудбалски куп на Италија 1997-1998|КИ]] || 4 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|ЛШ]] || 10 || 10 || [[Суперкуп на Италија 1997|СИ]] || 1 || 0 || 47 || 32 |- | [[ФК Јувентус сезона 1998-1999|1998-1999]] || [[Серија А 1998-1999|А]] || 8 || 2 || [[Фудбалски куп на Италија 1998-1999|КИ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 1998/99|ЛШ]] || 4 || 0 || [[Суперкуп на Италија 1998|СИ]] || 1 || 1 || 14 || 3 |- | [[ФК Јувентус сезона 1999-2000|1999-2000]] || [[Серија А 1999-2000|A]] || 34 || 9 || [[Фудбалски куп на Италија 1999-2000|КИ]] || 2 || 1 || [[Интертото куп 1999|ИК]]+[[Куп на УЕФА 1999-2000|КУ]] || 3+6 || 1+1 || - || - || - || 45 || 12 |- | [[ФК Јувентус сезона 2000-2001|2000-2001]] || [[Серија А 2000-2001|А]] || 25 || 9 || [[Фудбалски куп на Италија 2000-2001|КИ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2000/01|ЛШ]] || 6 || 0 || - || - || - || 33 || 9 |- | [[ФК Јувентус сезона 2001-2002|2001-2002]] || [[Серија А 2001-2002|А]] || 32 || 16 || [[Фудбалски куп на Италија 2001-2002|КИ]] || 4 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 2001/02|ЛШ]] || 10 || 4 || - || - || - || 46 || 21 |- | [[ФК Јувентус сезона 2002-2003|2002-2003]] || [[Серија А 2002-2003|А]] || 24 || 16 || [[Фудбалски куп на Италија 2002-2003|КИ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2002/03|ЛШ]] || 13 || 5 || [[Суперкуп на Италија 2002|СИ]] || 1 || 2 || 38 || 23 |- | [[ФК Јувентус сезона 2003-2004|2003-2004]] || [[Серија А 2003-2004|А]] || 22 || 8 || [[Фудбалски куп на Италија 2003-2004|КИ]] || 4 || 3 || [[УЕФА Лига на шампиони 2003/04|ЛШ]] || 4 || 3 || [[Суперкуп на Италија 2003|СИ]] || 1 || 0 || 31 || 14 |- | [[ФК Јувентус сезона 2004-2005|2004-2005]] || [[Серија А 2004-2005|A]] || 30 || 14 || [[Фудбалски куп на Италија 2004-2005|КИ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2004/05|ЛШ]] || 10<ref>2 настапи во третото квалификациско коло.</ref> || 3<ref name="Gol">1 гол во третото квалификациско коло.</ref> || - || - || - || 41 || 17 |- | [[ФК Јувентус сезона 2005-2006|2005-2006]] || [[Серија А 2005-2006|А]] || 33 || 12 || [[Фудбалски куп на Италија 2005-2006|КИ]] || 4 || 5 || [[УЕФА Лига на шампиони 2005/06|ЛШ]] || 7 || 3 || [[Суперкуп на Италија 2005|СИ]] || 1 || 0 || 45 || 20 |- | [[ФК Јувентус сезона 2006-2007|2006-2007]] || [[Серија Б 2006-2007|Б]] || 35 || 20 || [[Фудбалски куп на Италија 2006-2007|КИ]] || 2 || 3 || - || - || - || - || - || - || 37 || 23 |- | [[ФК Јувентус сезона 2007-2008|2007-2008]] || [[Серија А 2007-2008|А]] || 37 || 21 || [[Фудбалски куп на Италија 2007-2008|КИ]] || 4 || 3 || - || - || - || - || - || - || 41 || 24 |- | [[ФК Јувентус сезона 2008-2009|2008-2009]] || [[Серија А 2008-2009|А]] || 31 || 13 || [[Фудбалски куп на Италија 2008-2009|КИ]] || 3 || 2 || [[УЕФА Лига на шампиони 2008/09|ЛШ]] || 9<ref>1 настап во третото квалификациско коло.</ref> || 6<ref name="Gol"/> || - || - || - || 43 || 21 |- | [[ФК Јувентус сезона 2009-2010|2009-2010]] || [[Серија А 2009-2010|А]] || 23 || 9 || [[Фудбалски куп на Италија 2009-2010|КИ]] || 1 || 2 || [[УЕФА Лига на шампиони 2009/10|ЛШ]]+[[УЕФА Лига Европа 2009-2010|ЛЕ]] || 2+3 || 0 || - || - || - || 29 || 11 |- | [[ФК Јувентус сезона 2010-2011|2010-2011]] || [[Серија А 2010-2011|А]] || 33 || 8 || [[Фудбалски куп на Италија 2010-2011|КИ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2010-2011|ЛЕ]] || 10<ref>4 настапи во квалификациските кола.</ref> || 3<ref>2 гола во квалификациските кола.</ref> || - || - || - || 45 || 11 |- | [[ФК Јувентус сезона 2011-2012|2011-2012]] || [[Серија А 2011-2012|А]] || 23 || 3 || [[Фудбалски куп на Италија 2011-2012|КИ]] || 5 || 2 || - || - || - || - || - || - || 28 || 5 |- ! colspan="3"|Вкупно Јувентус || 513 || 208 || || 56 || 25 || || 127 || 51 || || 9 || 6 || 705 || 290 |- | [[ФК Сиднеј сезона 2012-2013|2012-2013]] || rowspan="2"|{{flagsport|AUS}} {{Fb team (N) Sydney}} || [[А-лига 2012-2013|АЛ]] || 24 || 14 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 24 || 14 |- | [[ФК Сиднеј сезона 2013-2014|2013-2014]] || [[А-лига 2013-2014|АЛ]] || 23+1<ref>Регуларна сезона + завршна серија.</ref> || 10+0 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 24 || 10 |- ! colspan="3"|Вкупно ФК Сиднеј || 47+1 || 24 || || - || - || || - || - || || - || - || 48 || 24 |- | [[ФК Делхи Дајнамос 2014|2014]] || {{flagsport|IND}} [[ФК Делхи Дајнамос|Делхи Дајнамос]] || [[Суперлига на Индија 2014|ИСЛ]] || 10 || 1 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 10 || 1 |- ! colspan="3"|Вкупно во кариерата || 584+1 || 234 || || 56 || 25 || || 127 || 51 || || 9 || 6 || 777 || 316 |} === Репрезентативна статистика === :Извор:<ref>{{cite web|url=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-convocato/?calciatoreId=43236&squadraId=12|title=DEL PIERO ALESSANDRO, Convocazioni e presenze in campo|date=2023-05-26 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |colspan="3"|'''[[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]]''' |- !Година!!Настапи!!Голови |- |1995 ||7||1 |- |1996 ||4||2 |- |1997 ||6||4 |- |1998 ||8||3 |- |1999 ||2||0 |- |2000 ||13||4 |- |2001 ||6||3 |- |2002 ||11||5 |- |2003 ||4||2 |- |2004 ||6||1 |- |2005 ||4||0 |- |2006 ||9||2 |- |2007 ||5||0 |- |2008 ||6||0 |- !Вкупно !91!!27 |} ===Хет-трикови=== Во својата кариера Алесандро Дел Пјеро има 9 натпревари на кој постигнал три или повеќе голови, т.н. [[хет-трик]]: 8 натпревавари во кариерата завршил со 3 постигнати гола, а само еднаш успеал да постигне 4 погодоци, во дресот на ФК Сиднеј против Велингтон Феникс во јануари 2013 година. Тие четири гола со Сиднеј, всушност претставуваат единствениот негов хет-трик кој не го постигнал со екипата на Јувентус; сите останати 8 хет-трика се со ''бјанконерите''. Тој никогаш не постигнал хет-трик со останатите три екипи за кој играл: Падова, Делхи Дајнамос и италијанската репрезентација. <center> {|class="wikitable collapsible collapsed" style="width:95%" |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" !colspan="5" style="with: 100%;" align=center style="color:black; background:#DDDDDD"| Хет-трикови |- |<center><br> {|align=center cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" width=100% |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" |-bgcolor=Lavender style="color:black;" !width="10" | !width="76" |Дата !width="251"|Место !width="200"|Екипа !width="257"|Противник !width="85" |Голови !width="59" |Резултат !width="251"|Натпреварување !width="59" |Извештај |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''1''' || 20/03/1994 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Деле Алпи]], [[Торино]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Parma}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 0 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Серија А 1993-1994]] || [https://www.transfermarkt.com/juventus-fc_ac-parma/index/spielbericht/2215992 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''2''' || 21/12/1997 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Деле Алпи]], [[Торино]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Empoli}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 2 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Серија А 1997-1998]] ||[https://www.transfermarkt.com/juventus-fc_fc-empoli/index/spielbericht/2214625 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''3''' || 01/04/1998 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Деле Алпи]], [[Торино]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Monaco}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 1 || align=left|{{симбол2|UEFA Champions League logo 2.svg}} [[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|УЕФА Лига на шампиони 1997-1998]] || [https://www.transfermarkt.com/juventus-fc_as-monaco/index/spielbericht/1069417 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''4''' || 18/01/2004 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Деле Алпи]], [[Торино]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Siena}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''3''' - 0 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Серија А 2003-2004]] || [https://www.transfermarkt.com/juventus-fc_ac-siena/index/spielbericht/3693 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''5''' || 10/01/2006 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Деле Алпи]], [[Торино]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Fiorentina}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 1 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Фудбалски куп на Италија 2005-2006|Куп на Италија 2005-2006]] || [https://www.transfermarkt.com/juventus-fc_acf-fiorentina/index/spielbericht/2427383 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''6''' || 17/02/2007 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Олимписки стадион (Торино)|Олимпико]], [[Торино]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Crotone}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 0 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Серија Б 2006-2007]] || [https://www.transfermarkt.com/juventus-fc_fc-crotone/index/spielbericht/65810 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''7''' || 04/03/2007 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Олимписки стадион (Торино)|Олимпико]], [[Торино]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Piacenza}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 0 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Серија Б 2006-2007]] || [https://www.transfermarkt.com/juventus-fc_piacenza-fc/index/spielbericht/65831 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''8''' || 20/04/2008 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Стадион Атлети Аѕури д'Италија|Атлети Аѕури д'Италија]], [[Бергамо]] || align=left|{{Fb team Juventus}} || align=left|{{Fb team Atalanta}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || 0 - '''4''' || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Серија А 2007-2008]] || [https://www.transfermarkt.com/atalanta-bc_juventus-fc/index/spielbericht/84239 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''9''' || 19/01/2013 || align=left|{{flagsport|ITA}} [[Стадион Алијанц|Алијанц стадион]], [[Сиднеј]] || align=left|{{Fb team Sydney}} || align=left|{{Fb team Wellington Phoenix}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''7''' - 1 || align=left|{{flagsport|AUS}} [[А-лига 2012-2013]] || [https://www.transfermarkt.com/sydney-fc_wellington-phoenix/index/spielbericht/2227391 Извештај] |} </center><br> |} </center> == Титули == {{Col-begin}} {{col-2}} ===Клупски=== ====Јувентус==== '''Младински натпреварувања''' * '''{{Трофеј-Скудето}} [[Кампионато Примавера]]''' : 1 : 1993-1994 * '''[[Турнир Вијареџо]]''' : 1 : 1994 '''Сениорски натпреварувања''' *'''{{Трофеј-Скудето}} [[Серија А]]''' : 6 : 1994-1995, 1996-1997, 1997-1998, 2001-2002, 2002-2003, 2011-2012 *'''{{Трофеј-Скудето (одземено)}} [[Серија А]]''' : 1 (одземено) : 2004-2005 *'''{{Трофеј-Куп на Италија}} [[Фудбалски куп на Италија|Куп на Италија]]''' : 1 : 1994–1995 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Италија}} [[Суперкуп на Италија]]''' : 4 : 1995, 1997, 2002, 2003 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 1 : 1995–1996 *'''{{Трофеј-Интерконтинентален куп}} [[Интерконтинентален куп]]''' : 1 : 1996 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 1996 *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[УЕФА Интертото Куп|Интертото Куп]]''' : 1 : 1999 *'''{{Трофеј-Серија Б}} [[Серија Б]]''' : 1 : 2006-2007 ===Репрезентативни=== ====Италија==== *'''{{Трофеј-Светско првенство во фудбал}} [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство]]''' : 1 : [[Светско првенство во фудбал 2006|2006]] {{col-2}} ===Поединечни=== *[[European Sports Media#ЕСМ Тим на годината|ЕСМ Тим на годината]]: 3 : 1995-1996, 1996-1997, 1997-1998 *[[Најкорисен играч|МВП]] на [[Интерконтиненентален куп|Интерконтиненталниот куп]]: 1996 *[[Браво награда]]: 1996 * Најдобар стрелец во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]: 1 :[[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|1997-1998]] <small>(10 гола)</small> *[[Оскар дел калчо]]/[[Гран Гала дел калчо]]: 6 награди :[[Италијански фудбалер на годината во Серија А|Италијански фудбалер на годината]]: 1998, 2008 :[[Оскар дел калчо#Најпосакуван играч|Најпосакуван фудбалер]]: 2001, 2008<ref>{{cite web|url=http://www.assocalciatori.it/Pagine/AlbodOro/tabid/161/language/en-US/Default.aspx|title=Albo d'oro Oscar AIC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110930102315/http://www.assocalciatori.it/Pagine/AlbodOro/tabid/161/language/en-US/Default.aspx|archive-date=2011-09-30 }}</ref> :[[Оскар дел калчо#Специјални награди|Најдобар стрелец]]: 2008 :[[Гран гала дел калчо 2011#Награда за кариера|Награда за кариера]]: 2011 * [[ФИФА 100]]: 2004 * Најдобар стрелец во [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]]: 1 :[[Фудбалски куп на Италија 2005-2006|2005-2006]] <small>(5 гола)</small> * Најдобар стрелец во [[Серија Б]]: 1 :[[Серија Б 2006-2007|2006-2007]] <small>(20 гола)</small> * [[Златно стапало]]: 2007 * [[Капоканониере|Најдобар стрелец]] во [[Серија А]]: 1 :[[Серија А 2007-2008|2007-2008]] <small>(21 гол)</small> * [[Награда „Гаетано Ширеја“]]: 2008 * [[Сребрена топка (награда во италијанскиот фудбал)|Сребрена топка]]: 2008-2009 * ''[[Globe Soccer Awards|Globe Soccer Award]]'' за спортска кариера: 2011<ref>{{cite web|language=en|url=http://www.globesoccer.com/winners/winners-2011/alessandro-del-piero-juventus-winner2011/|title=Globe Soccer Awards 2011 - Alessandro Del Piero|date=28 декември 2011}}</ref> * [[A-лига]] - Гол на годината: [[А-лига 2012-2013|2012-2013]] * ФК Сиднеј Играч на годината: 2013<ref>{{cite web|url=http://calcio.fanpage.it/alessandro-del-piero-giocatore-dell-anno-del-sydney-video/|title=Alessandro Del Piero giocatore dell'anno del Sydney|author=Alessio Morra|date=10 април 2013}}</ref> * ПФА Тим на сезоната: 2013<ref>{{cite web|language=en|url=https://www.a-league.com.au/news/pfa-team-season-named-0|title=PFA Team of the Season named|date=27 април 2013}}</ref> * Вклучен во куќата на славните на {{Fb team (N) Sydney}}<ref>{{cite web|language=en|url=https://www.sydneyfc.com/news/sydney-fc-inducts-eight-hall-fame|title=Sydney FC Inducts Eight Into Hall Of Fame|date=16 март 2015}}</ref> * Вклучен во [[Куќа на славните на италијанскиот фудбал|Куќата на славните на италијанскиот фудбал]] во категоријата ''Италијански играч'' (2017)<ref name=hof/> {{col-end}} ==Почести== [[Податотека:ITA OMRI 2001 Cav BAR.svg|60px]] [[Орден за заслуги на Италијанската Република]] <br> — [[Рим]], [[12 декември]] [[2006]]. На иницијатива на [[Претседател на Италија|Претседателот на Републиката]]. [[Податотека:Cavaliere OMRI BAR.svg|60px]] [[Орден за заслуги на Италијанската Република]] <br> — [[2000]]. На иницијатива на [[Претседател на Италија|Претседателот на Републиката]]. [[Податотека:Nastrino Stella Merito sportivo 2008.svg|60px]] [[Златна јака за спортски заслуги]] <br> — [[Рим]], [[23 октомври]] [[2006]] == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== <!--NO FANSITES. Wikipedia is ''not'' an advertising service. Any such links will be removed.--> {{col-begin}} {{col-3}} * [http://www.alessandrodelpiero.com/ Официјално мрежно место на Алесандро Дел Пјеро] {{it}} {{en}} * [http://www.soccerway.com/players/alessandro-del-piero/17691/ Алесандро Дел Пјеро на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/alessandro-del-piero/profil/spieler/4289 Алесандро Дел Пјеро на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/12952/alessandro-del-piero Алесандро Дел Пјеро на espn] * [https://www.tuttocalciatori.net/Del_Piero_Alessandro Алесандро Дел Пјеро на tuttocalciatori] {{col-3}} {{S-start}} {{S-sports}} {{s-bef| before = [[Антонио Конте]] }} {{s-ttl| title = [[Податотека:Nero e Bianco (Strisce).svg|20px]]<br> [[Список на играчи на ФК Јувентус#Капитени|Капитен на Јувентус]]| years = 2001–2012}} {{s-aft| after = [[Џанлујџи Буфон]] }}|years=2012-''денес''}} {{s-bef| before = [[Џампјеро Бониперти]] }} {{s-ttl| title = [[Податотека:Nero e Bianco (Strisce).svg|20px]]<br> Најдобар стрелец на Јувентус | years = 30 октомври 2010 }} {{S-end}} {{col-3}} {{Wikiquote}} {{рв|Alessandro Del Piero}} {{col-end}} {{Navboxes |title=[[Слика:UEFA Champions League logo 2.svg|20px]] Титули во Лигата на шампионите [[Слика:UEFA Champions League logo 2.svg|20px]] |bg= #FFFFFF |fg= #002C5F |list1= {{Јувентус-Шампион на Европа 1996}} }} {{Navboxes |title=Состави на Италија |bg= #0066bc |fg= #FFFFFF |bordercolor= darkblue |list1= {{Состав на Италија на ЕП фудбал 1996}} {{Состав на Италија на СП фудбал 1998}} {{Состав на Италија на ЕП фудбал 2000}} {{Состав на Италија на СП фудбал 2002}} {{Состав на Италија на ЕП фудбал 2004}} {{Состав на Италија на СП фудбал 2006}} {{Состав на Италија на ЕП фудбал 2008}} }} {{Navboxes |bg = gold |fg = black |bordercolor = solid 1px #000; |title = Награди |list1 = {{Италијански фудбалер на годината во Серија А}} {{ФИФА 100}} {{Добитници на наградата „Златно стапало“}} {{Награда „Гаетано Ширеја“}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} }} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Дел Пјеро, Алесандро}} [[Категорија:Италијански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Падова]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] [[Категорија:ФИФА 100]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1974 година]] ovitd7o6x004plt5zfly98cog1q2tpz 14 195720 5536742 4230057 2026-04-09T22:48:18Z Dandarmkd 31127 5536742 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{Commons category|Aerospace}} [[Категорија:Земјина атмосфера]] [[Категорија:Лет]] [[Категорија:Простор]] t3i5ycntjpaa7dqcmhx6du9y46ckowz 0 196116 5536788 5411234 2026-04-10T09:23:01Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536788 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Infobox actor | name = Џастин Барта<br />''Justin Bartha'' | image = Justin Bartha 2.jpg | imagesize = | caption = | birthname = Џастин Ли Барта | birthdate = 21 јули 1978 | birthplace = [[Форт Лодердејл, Флорида]], [[САД]] | deathdate = | deathplace = | othername = | occupation = глумец | yearsactive = 1998–денес | domesticpartner = | website = }} '''Џастин Барта''' ([[англиски]]: ''Justin Lee Bartha''; {{роден на|21|јули|1978}}) — [[САД|американски]] [[глумец]]. Својата слава ја стекнал со улогите во филмовите [[Национално богатство (филм)|Национално богатство]] и [[Мамурлок (филм)|Мамурлок]]. == Филмографија == {|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- align="center" ! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Филмови |- align="center" ! style="background: #CCCCCC;" | година ! style="background: #CCCCCC;" | филм ! style="background: #CCCCCC;" | улога ! style="background: #CCCCCC;" | забелешки |- | 1999 | Таг | Кип Вофард | |- | rowspan="2"| 2003 | ''[[Гигли]]'' | Брајан | |- | ''Карневалско сонце'' | Адам Ром | |- | rowspan="2"| 2004 | ''[[Strip Search (филм)|Strip Search]]'' | | ТВ филм |- | ''[[Национално богатство (филм)|Национално богатство]]'' | Рили Пул | |- | 2005 | ''[[Верувај му на човекот]]'' | Џаспер Бернард | |- | 2006 | ''[[Failure to Launch]]'' | Ејс | |- | 2007 | ''[[Национално богатство: Книгата на тајните]]'' | Рили Пул | |- | rowspan="7"| 2009 | ''Станица'' | Ерик | ТВ филм |- | ''[[The Rebound]]'' | Арам Финкелстајн | |- | ''[[Мамурлок (филм)|Мамурлок]]'' | Даг Билингс | |- | ''[[Shoe at Your Foot]]'' | Џек | |- | ''Long Time Gone'' | Хенри | ''пре-продукција'' |- | ''[[Њујорк, те сакам]]'' | момче на Сара | |- | ''Втората светска војна во ХД'' | Џек Вернер | глас |- | 2010 | ''[[Холи Ролерс (филм)|Холи Ролерс]]'' | Јозер Цимерман | |- | rowspan="2"| 2011 | ''[[Национално богатство 3]]'' | [[Рили Пул]] | ''пре-продукција'' |- | ''Мамурлок 2'' | Даг Билингс | ''пре-продукција'' |- align="center" ! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Телевизиски серии |- align="center" ! style="background: #CCCCCC;" | година ! style="background: #CCCCCC;" | наслов ! style="background: #CCCCCC;" | улога ! style="background: #CCCCCC;" | забелешка |- | 2006 | ''[[Наставници (ТВ серија)|Наставници]]'' | Џеф Кахил | шест епизоди |- | 2009 | ''Nyhetsmorgon'' | Баксмалан | една епизода |} == Надворешни врски == * {{imdb|0058581}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Барта, Џастин}} [[Категорија:Американски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Американски филмски глумци]] fslje0h4mrjzy5jyz1bzj8h78p1voo8 0 198702 5536789 5170282 2026-04-10T09:23:03Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536789 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | image = Brendan_Fraser _by_David_Shankbone.jpg | imagesize = | caption = Б. Фрејзер, април 2007 | birthname = Брендан Џејмс Фрејзер | birthdate =[[3 декември]] [[1968]] | birthplace = [[Индијанаполис]], [[Индијана]], [[САД]] | deathdate = | deathplace = | othername = | occupation = глумец | yearsactive = 1988–денес | spouse = Афтон Смит (1998–2007) | homepage = http://www.brendanfraser.com }} '''Брендан Џејмс Фрејзер''' ([[англиски]]: ''Brendan James Fraser;''<ref name="CBS">{{Наведена мрежна страница |date=13 ноември 2003 |title=Brendan Fraser's Looney Adventure |url=http://www.cbsnews.com/stories/2003/11/12/earlyshow/leisure/celebspot/main583274.shtml |publisher=CBS |accessdate=2008-08-24 |archive-date=2009-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210185546/http://www.cbsnews.com/stories/2003/11/12/earlyshow/leisure/celebspot/main583274.shtml |url-status=dead }}</ref> {{роден на|3|декември|1968}}, {{роден во|Индијанаполис|Индијана}}, [[САД]]) — [[Канада|канадско]]-[[САД|американски]] глумец.<ref name="HoF">{{Наведена мрежна страница|date=2006 |title= 2006 Inductees – Brendan Fraser |url=http://www.canadaswalkoffame.com/inductee/brendan-fraser |publisher=Canada's Walk of Fame |accessdate=2008-08-24}}</ref><ref>{{наведени вести |date=1 ноември 1998 |title=In The Know Brendan Up To Buff In 'Gods And Monsters' |url=http://www.nydailynews.com/archives/entertainment/1998/11/01/1998-11-01_in_the_know_brendan_up_to_bu.html |first=Lewis |last=Beale |publisher=NY Daily News |accessdate=2008-08-08 |archive-date=2008-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081205235637/http://www.nydailynews.com/archives/entertainment/1998/11/01/1998-11-01_in_the_know_brendan_up_to_bu.html |url-status=dead }}</ref> Својата слава ја стекнал преку големи филмски проекти како [[Мумија (филм од 1999)|''Мумија'']], [[Несреќа (филм од 2004)|''Несреќа'']], [[Патување до центарот на земјата (филм од 2008)|''Патување до центарот на земјата'']] и други. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Brendan Fraser}} * [http://www.brendanfraser.com/ Официјално мрежно место] * {{imdb|0000409}} {{Биографија-никулец}} {{ОскарГлумец}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Фрејзер, Брендан}} [[Категорија:Американски глумци]] [[Категорија:Канадски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] j3wa9ym2rcd74wr9c2onne8muk8i9ow 14 200283 5536701 2971095 2026-04-09T21:41:44Z Dandarmkd 31127 5536701 wikitext text/x-wiki {{катпов}} {{катпов2|Проѕирност}} [[Категорија:Материјали]] [[Категорија:Оптички појави|>]] m6ycbm48n5tsswbgm5lzdbg2pjvghpd 14 200284 5536696 5475900 2026-04-09T21:34:23Z Dandarmkd 31127 5536696 wikitext text/x-wiki {{Portal|Хемија}} {{катпов}} {{Ризница-врска|Glass}} [[Категорија:Хомогени хемиски смеси]] [[Категорија:Диелектрици]] [[Категорија:Аморфни супстанции]] [[Категорија:Стаклообразни течности и топеници]] [[Категорија:Оптички материјали]] [[Категорија:Проѕирни материјали]] 9anryiziifmg30sq3czkd2i516ffy5u 0 202810 5536604 5536085 2026-04-09T18:20:01Z Ehrlich91 24281 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-21410-28|~2026-21410-28]]) и ја поврати преработката 5456868 на Gurther 5536604 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Бушева Планина | other_name = Бушева или Бушоа Чешма, Слива, Крушевска Планина, Дѐни-Камен | photo = Бушева Планина 02.JPG | photo_caption = Поглед на западните падини на Бушева Планина | elevation_m = 1.788 | elevation_ref = <ref>Топографска карта: лист Битола 1-2 (Латово), размер 1:25 000, Военогеографски институт, 1973</ref> | prominence_m = 1.233 | prominence_ref = | label = Бушева Пл. | label_position = right | map = Македонија | map_caption = Местоположба на Бушева Пл. во Македонија | map_size = 240 | location = {{MKD}} | lat = 41.4353 | long = 21.1831 | coordinates = {{Coord|41|26|7|N|21|10|59|E|type:mountain_region:MK|display=title}} | range = Бушева, [[Лубен]], [[Баба Сач]] | coordinates_ref = | first_ascent = | easiest_route = | Size = 300px }} '''Бушева Планина''' — средновисока планина во западниот дел на [[Македонија]], со највисокиот врв [[Мусица]] (1.788 м.), на чии падини се наоѓа градот [[Крушево]]. == Протегање и природни одлики == [[Податотека:Бушева Планина 01.JPG|300п|мини|лево|Глетка од падините на Бушева Планина]] Бушева Планина се протега помеѓу долината на [[Треска]] на север, превојот [[Барбарас]] (864&nbsp;м.) на североисток, [[Прилепско Поле]] односно [[Пелагонија]] на исток, долината на [[Црна Река]] во областа [[Демир Хисар|Железник (Демир Хисар)]] на југ и реката [[Жаба (река)|Жаба]] и најголемото карстно поле во [[Македонија]], [[Церско Поле|Церското Поле]] на запад.<ref name=aleksandarstojmilov>{{наведена книга| last = Стојмилов| first = Александар| title = Географија на Република Македонија| language=македонски| publisher = Универзитет за туризам и менаџмент| year = 2011| pages = 56,64}}</ref>. Зафаќа површина од 325&nbsp;км². Највисок врв е Стара Мусица или само [[Мусица]] (1.788&nbsp;м.).<ref>{{наведена книга|last=Marković|first=Jovan Đ |title=Fizička geografija Jugoslavije|publisher=Naučna knjiga|date=1968|edition=2}}</ref> На главното планинско било кое се протега во правец југозапад–североисток се издигаат уште 10 врвови повисоки од 1.500 метри, меѓу кои највидни се [[Козјак (Бушева Планина)|Козјак]] (1762 м.н.в), [[Блато (Бушева Планина)|Блато]] (1592 м.н.в.) и [[Кула (Бушева Планина)|Кула]] (1437 м.н.в.) во северниот дел и [[Мечкин Камен]] (1454 м.н.в.) и [[Плоча (Бушева Планина)|Плоча]] (1293 м.н.в.) во јужниот дел на планината.<ref name="aleksandarstojmilov" /> На запад Бушева Планина морфолошки е тесно поврзана со пониските планини [[Баба Сач]] (1697 м.н.в) и [[Лубен]] (1762 м.н.в), со кои сочинуваат заеднички планински масив кој на над 1000 метри надморска височина зафаќа вкупна површина од 346 км², додека на 1500 метри надморска височина површината на овој заеднички планински масив се намалува на само 22,8 км².<ref name="aleksandarstojmilov" /> На југ од Бушева Планина, одвоено со [[Црна Река]] се простира скоро обесшумениот масив Кале со истоимениот врв висок 1.494 метри,<ref name="aleksandarstojmilov" /> кој [[Ѓорче Петров]] го нарекува Гола Планина. На оваа планина на надморска височина од 1.250 метри се наоѓа единствениот планински град во Македонија и воопшто највисок планински град на Балканот, [[Крушево]].<ref>{{наведена книга|last=Географско друштво на СР Македонија|title=Географски разгледи|publisher=Друштво|location=Скопје|date=1989|edition=27-30}}</ref> Како дел од големата планинска верига која се испушта од [[Стогово]] во вториот дел на Шар, сѐ кон југоисток на 1,5 часа северно од [[Битола]], [[Ѓорче Петров]] во својата книга „[[Материјали по изучувањето на Македонија]]“ оваа планина ја опишува именувајќи со неколку различни имиња како '''Бушева''' или '''Бушоа Чешма''', '''Крушевска Планина''', '''Слива''' и '''Дѐни-Камен'''.<ref name=gjorcepetrov>{{наведена книга| last = Петров| first = Гьорче| title = Материали по изучванието на Македония.| language=бугарски| publisher = Печатница Вълковъ| year = 1896 | pages = 11, 75, 268}}</ref> Од покажувањето во Прилепското Поле кај превојот Барбарас со [[Даутица]] до Бучинскиот Преод планинската верига има југоисточна поставеност и ги носи имињата: Бушева Чешма и Слива, завршувајќи на југ со Гола Планина до селото [[Бучин]], каде што [[Црна Река]] ја пресекува веригата.<ref name=gjorcepetrov/> На Слива е расположено гратчето [[Крушево]], поради кое што таа позната повеќе под називот Крушевска Планина. Главната верига продолжува уште малку во источен правец под името Бушева-Чешма (Бушоа Чешма), со големиот бел на изглед и варовнички по состав, врв Козјак.<ref name=gjorcepetrov/> Баба Сач, Стрмол, Бушева чешма и Слива сочинуваат една прекршена линија која се состои од 4 дела од коишто Баба има источна насока, Стрмол остро завртува на североисток, Бушева Чешма се свртува на југ–југоисток, а Слива на југ–југозапад.<ref name=gjorcepetrov/> За изгледот на Бушева Планина, [[Ѓорче Петров]] го дава следниот опис: некоја стена со еднаква височина, наместа покриена со шуми и темна, наместа гола и црвена на изглед од глинестата и почва, наместа обработена и покриена со ниви кои ја прикажуваат шарена на изглед, таа го заградува Прилепското Поле од запад и југозапад. Приближно до нејзиниот врв е расположено живописното и во многу односи чудно гратче [[Крушево]], поради што во подалечните места ја викаат ''Крушевска Планина'', а во самото местото е позната под имињата: ''Дени-Камен'' затоа што сред планината има карпи, над коишто вообичаено се покажува денот и деницата поради што и планината била наречена со тоа име и ''Слива''.<ref name=gjorcepetrov/> === Шуми и растителен свет === [[Податотека:Рани зори над Пелагонија и Бушева Планина.JPG|300п|мини|десно|Раноутринска глетка кон источните падини на Бушева Планина од селото [[Лажани]] во Прилепското Поле]] Бушева Планина е доста е пошумена со листопадни – букови, а на места и со зимзелени дрвја. Падините на Бушева Планина околку [[Крушево]] како планинско место спаѓа меѓу оние општини во [[Македонија]] кои се побогати со шуми.<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми">{{наведена мрежна страница|url= http://www.mkdsumi.com.mk/podruznici.php?page=6&p=krusevo|title= "ПСШ „Липа“ - Крушево"|date= 2010|publisher=Македонски Шуми|accessdate=10 септември 2015|location=Скопје}}</ref> Етатот го сочинуваат претежно нискостеблени дабови и букови шуми, а во поново време, како резултат на систематското пошумување, во вкупниот шумски фонд се позабележително е присуството на иглолисните видови.<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми"/> Од зимзелените дрвја доста се застапени елката и борот, особено околу хотелот „Монтана“, кон одморалиштето „Шула Мина“ и [[Мечкин Камен]]. Соодветно на видот и категоријата, експлоатацијата на овие шуми во најголема мера е наменета за снабдување на потрошувачите со [[Дрво_(материјал)#Огревно_дрво|огревно]], а во помал процент и со техничко дрво за градежништво. Со оглед на туристичкиот карактер на градот и неговата околина, територијата на општината располага и со значителен фонд парк-шуми, меѓу кои особена знаменитост претставува познатата букова [[Крушевска Корија]]<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми"/> која е стара над 300 години.<ref name="Вечер">{{наведена мрежна страница|url=http://vecer.mk/ekonomija/krushevo-stanuva-megjunarodno-poznat-centar-za-paraglajderstvo|title="Крушево станува меѓународно познат центар за параглајдерство"|date=18 јули 2014|publisher=[[Вечер]]|accessdate=10 септември 2015|location=Скопје|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012509/http://vecer.mk/ekonomija/krushevo-stanuva-megjunarodno-poznat-centar-za-paraglajderstvo|url-status=dead}}</ref> Со шумското богатство на Бушева Планина стопанисува ПШС „Липа" – Крушево која располага со околу 12.500 хектари шумско земјиште, од кои 10.300 хектари се под шуми. Покрај природните шуми, значајно место во вкупниот шумски фонд заземаат итн. шумски култури, односно, шумите подигнати на вештачки начин по пат на пошумивање на голините. Годишно се врши производство на 10.500 метри кубни дрвна маса, претежно огревно дрво.<ref name="Јавно Претпријатие Македонски Шуми"/> == Градба и геолошки состав == Според настанокот Бушева Планина е дел од старите грамадни планини. Бушева Планина се одликува со различен геолошки состав.<ref name="aleksandarstojmilov" /> Покрај кристалестите шкрилци, на Бушева Планина е карактеристичен крушевскиот гранитоиден масив.<ref name="aleksandarstojmilov" /> Тој претставува централен дел на една крупна антиклинала, а ззафаќа површина од околу 80 км².<ref name="aleksandarstojmilov" /> Во нејзиниот геолошки состав се исто така застапени и варовничките карпи околу врвот Козјак, солената почва и рудни минаерали со изворот во селото [[Сланско]] на северната падина и глинестата почва на источните падини. За геолошките особености на составот на Бушева Падина, [[Ѓорче Петров]] во своите записи навел дека на јужната падина има голем ископ за вар, која се носи во [[Битола]] и [[Прилеп]].<ref name=gjorcepetrov/> По натамошното протегање на северната падина на Бушова Чешма кај селото [[Сланско]] има извор со солена вода, која што доаѓа од повисокиот дел на планината.<ref name=gjorcepetrov/> Една компанија ја откупила солената руда по таа планина, но сѐ уште не можело да ѝ се пронајде местото, затоа што таа не била кај самиот извор.<ref name=gjorcepetrov/> == Туризам == [[Податотека:Планински велосипедизам на Бушева Планина.JPG|300п|мини|десно|Планински велосипедизам на терените на Бушева Планина]] Поради извонредните природни убавини и бројните културно-историски знаменитости поврзани со [[Илинденско востание|Илинденското востание]], Бушева Планина претставува значајно туристичко место со доста развиен туризам и во зимно и во летно време. На падините веднаш над [[Крушево]] постои и функционира скијачки центар со жичарница која тргнува од самиот град и со два ски-лифта, кои се доста посетени во зима кога исто така на погодните терени околу Крушево е развиено и нордиското трчање. Во летниот период Крушево и Бушева Планина се најпознати по летањето со параглајдери. Поради убавината на местото и глетката кон полето во [[Пелагонија]], познатиот центар за летање со параглајдери на [[Мечкин Камен]]<ref name="Вечер" /> покрај за бројните странски и домашни туристи, е домаќин и на балканското првенство како и наицоналните првенства во летање со параглајдер на повеќе различни држави меѓу кои [[Полска]], [[Унгарија]], [[Норвешка]]. Крушевската букова корија, бројните асфалтни и земјени патишта и скијачките терени лете се користат и за планински велосипедизам, јавање на коњи, пешачење и планинарење. Меѓу повеќето природни и културно-историски знаменитости кои се често посетувани од туристите на Бушева Планина се: [[Мечкин Камен]], [[Селечки манастир (Крушевско)|манастирот „Св. Преображение“]] со големиот крст подигнати од [[Тоше Проески]], споменикот на Илинденското Востание - [[Македониум]], споменикот на битката на Слива, [[Крушевско Езеро|вештачкото езеро на „Гумење“]] и други. Поради чистиот воздух и големите количества снег голем број на ученици од [[Македонија]] преку организирано зимување ги посетуваат Крушево и Бушева Планина. Најпознати сметувачки капацитет за туристите се хотелите „Монтана“, „Панорама“, детското одморалиште „Шула Мина“, а во последно време сместување се обезбедува и со изнајмување на приватни куќи. [[Податотека:Панорама на Бушева Планина.jpg|center|800px|мини|Панорамски поглед на планината од [[Крушевски крст|Крушевскиот крст]]]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Buševa Mountain}} [[Категорија:Планини во Македонија]] h63cqw25dj9nw2oqcjwc3zwii0o4tx5 0 205681 5536790 5378905 2026-04-10T09:23:05Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536790 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Ким Ил-сунг | портрет = Kim Il-sung 1984.jpg | опис = Ким Ил-сунг во посета на [[Германска Демократска Република|Источна Германија]] | родено-име = 김일성 | роден-дата = [[15 април]] [[1912]] | роден-место = [[Магјонгдае]], [[Пјонган-намдо]], [[Северна Кореја|Кореја]] | починал-дата = [[8 јули]] [[1994]] | починал-место = [[Пјонгјанг]], Северна Кореја | починал-причина = | националност = Кореец | познат = корејски комунистички водач | занимање = политичар, премиер и претседател на Северна Кореја. | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = Ким Џонг Ил }} ''' Ким Ил-сунг''' ([[корејски јазик|корејски]]: 김일성, [[ханча]]: 金日成<ref>Rodongja Sinmum, 8 декември 2009</ref>;{{роден на|15|април|1912}}&nbsp;– {{починал на|8|јули|1994}}) бил [[Северна Кореја|севернокорејски]] комунистички политичар кој ја водел Северна Кореја од нејзиното основање во [[1948]] до неговата смрт.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dailynk.com/korean/read.php?cataId=nk00500&num=55181 |title= 김일성, 쿠바의 ‘혁명영웅’ 체게바라를 만난 날 |language=ko |date=2008-04-15 |work=DailyNK}}</ref> Тој ги вршел функциите [[премиер на Северна Кореја]] од 1948 до [[1972]] и [[претседател на Северна Кореја]] од 1972 до неговата смрт. Исто така, Ким Ил-сунг бил претседател на [[Работничка партија на Кореја|Работничката партија на Кореја]], а посмртно бил назначен за [[Вечен претседател на Републиката]]. Кил Ил-сунг владеел во автократско општество и со автократска моќ и основал голем кул за неговата личност во државата. Од средината на [[1960]]-те години то ја развил политичката идеологија [[џуче]], варијанта на комунизам..<ref name="Herman2004">{{Наведена мрежна страница | publisher = Asian Research | url = http://www.asianresearch.org/articles/2209.html | title = North Korea: ten years later | last = Herman | first = Steve | date = 2004-07-13 | accessdate = 2008-11-02 | archive-date = 2010-11-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101120013416/http://asianresearch.org/articles/2209.html | url-status = dead }}</ref> По неговата смрт, неговиот син [[Ким Џонг Ил]] го наследил во политиката. Северна Кореја, официјално, го именува Ким Ил-сунг како „Голем водач“ и според уставот на државата тој е вечен претседател на Северна Кореја. Неговиот роденден е државен празник во Кореја. == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Северна Кореја]] * [[Ким Џонг Ил]] * [[Џуче]] == Додатни информации == * Blair, Clay, ''The Forgotten War: America in Korea'', Naval Institute Press (2003) * Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, ''Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War'' (1993) * {{наведена книга|author=Kim Il-sung|year=2003|title=With the Century|url=http://www.korea-dpr.com/library/202.pdf|publisher=[[Korean Friendship Association]]|access-date=2010-06-16|archive-date=2006-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20060206225302/http://www.korea-dpr.com/library/202.pdf|url-status=dead}} * Lankov, Andrei N., ''Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinization, 1956. Honolulu:Hawaii University Press (2004) * Mansourov, Aleksandr Y., ''Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, September 16-15 октомври 1950: New Evidence from the Russian Archives,'' Cold War International History Project Bulletin, Issues 6-7 (Winter 1995/1996) * {{наведена книга|last=Martin|first=Bradley|date=2004|title=Under The Loving Care Of The Fatherly Leader: North Korea And The Kim Dynasty|publisher=St. Martins|id=ISBN }} * Sudoplatov, Pavel Anatoli, Schecter, Jerrold L., and Schecter, Leona P., ''Special Tasks: The Memoirs of an Unwanted Witness&nbsp;— A Soviet Spymaster'', Little Brown, Boston (1994) * Suh, Dae-Sook, ''Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York: Columbia University Press (1988) * Weathersby, Kathryn, ''The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War,'' The Journal of American-East Asian Relations 2, no. 4 (Winter 1993) * [[Christian Kracht]], [[Eva Munz]], [[Lukas Nikol]], "The Ministry Of Truth. Kim Jong Ils North Korea", [[Feral House]], October 2007, 132 pages, 88 color photographs, ISBN 978-932595-27-7 * [http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=230972&fuseaction=topics.publications&doc_id=474527&group_id=474507 NKIDP: Crisis and Confrontation on the Korean Peninsula: 1968-1969, A Critical Oral History] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110605122452/http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=230972&fuseaction=topics.publications&doc_id=474527&group_id=474507 |date=2011-06-05 }} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Kim Il Sung}} * [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=8241723 Меморијалниот центар на Ким] * [http://bbs.keyhole.com/ubb/ubbthreads.php?ubb=showflat&Number=165472#Post165472 Северна Кореја, откриена] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120114214343/http://bbs.keyhole.com/ubb/ubbthreads.php?ubb=showflat&Number=165472#Post165472 |date=2012-01-14 }}, (Google Earth) * [http://koreanunification.net Обединување на Кореја] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071209162911/http://www.koreanunification.net/ |date=2007-12-09 }} * [http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?fuseaction=topics.home&topic_id=230972 Проект меѓународно документи на Северна Кореја] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110701103815/http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=230972&fuseaction=topics.home |date=2011-07-01 }} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Водачи на Северна Кореја]] [[Категорија:Севернокорејски политичари]] [[Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме]] [[Категорија:Носители на Орденот на Ленин]] l8xnsv1dh8nf1qciwku0wh6vu9zixnj 0 208495 5536791 5220334 2026-04-10T09:23:07Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536791 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist |name =Персивал Лоуел<br />''Percival Lowell'' |box_width =220px |image =Percival Lowell by James E. Purdy.jpg |image_width = |caption =Персивал Лоуел |birth_date ={{роден на|13|март|1855}} |birth_place = |death_date ={{починал на|12|ноември|1916}} |death_place = |residence = |citizenship = |nationality = |ethnicity = |field =[[астрономија]] |work_institutions = |alma_mater = |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for =[[Канали на Марс]], Откривање на [[астероид]]и: [[793 Аризона]] (април 9, 1907) |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |prizes = |footnotes = |signature = }} '''Персивал Лоренс Лоуел''' ([[англиски]]: ''Percival Lawrence Lowell'') или само '''Персивал Лоуел''' (''Percival Lowell'') бил [[САД|американски]] [[астроном]]. == Животопис == Потекнувал од истакнато бостонско семејство.<ref name="WDL">{{Наведена мрежна страница |url = http://www.wdl.org/en/item/2377/ |title = Chosön, the Land of the Morning Calm; a Sketch of Korea |website = [[World Digital Library]] |date = 1888 |accessdate = 2013-06-12 }}</ref> Во 90-тите години од XIX век изградил приватна опсерваторија во Флегстаф, [[Аризона]] за да го проучува [[Марс]]. Бил поборник на теоријата дека интелегентните жители на планетата Марс, која пропаѓала, конструирале систем за наводнување низ целата планета, но оваа теорија денес е напуштена. Тој сметал дена т.н. [[канали на Марс]] се површини со култивирана вегетација, која зависи од таа иригација. Теоријата на Лоуел, која имала жестоки спротивставувања, на крајот била побиена со сликите добиени од американскиот вселенски брод Маринер. Неговата претпоставка за постоење планета зад [[Нептун]] била потврдена со откривањето на [[Плутон]] во 1930&nbsp;г. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Percival Lowell }} * {{gutenberg author|id=Percival_Lowell|name=Персивал Лоуел}} * [http://www.lowell.edu/ Опсерваторија Лоуел] {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Американски астрономи]] [[Категорија:Откривачи на астероиди]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Плутон]] [[Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките]] 5327cd0cek6n0tabh5y7z9r45d828fc 0 336750 5536792 5413793 2026-04-10T09:23:09Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536792 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | image = Gerard Butler TIFF 08.jpg | caption = Џерард Батлер | birthname = Џерард Џејмс Батлер | birthdate = 13 ноември 1969 | birthplace = [[Пејсли]], [[Шкотска]] | siblings = Патрисија Батлер | occupation = глумец | yearsactive = 1997– денес }} '''Џерард Џејмс Батлер''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Gerard James Butler'', {{роден на|13|ноември|1969}}, {{роден во|Пејсли|Шкотска}}) или попознат како '''Џерард Батлер''' — [[Шкоти|шкотски]] [[глумец]]. Џерард Батлер по професија е [[адвокат]], но започнал да се занимава и со глумата во средината на деведесеттите години од минатиот век. Тој започнал да глуми мали споредни улоги во филмови како што се [[Џејмс Бонд (филм)|Џејмс Бонд]], [[Утрото никогаш не умира (филм)|Утрото никогаш не умира]]. Овие мали улоги довеле до негово појавување на телевизски серии во [[САД]]. Вниманието кон Батлер било особено свртено по неговото појавување во филмот [[Фантомот од операта (филм од 2004)|Фантомот од операта]], а подоцна се стекнал со светска слава со филмовите [[300 (филм)|300]] и [[Послушен граѓанин (филм)|Послушен граѓанин]]. Покрај нив, тој се појавил и во филмовите [[П.С. Те сакам (филм)|П.С. Те сакам]], [[Островот на Ним (филм)|Островот на Ним]], [[Рокенрола (филм)|Рокенрола]], [[Грда вистина (филм)|Грдата вистина]], [[Играч (филм)|Играч]] и [[Ловец на награди (филм од 2010)|Ловец на награди]], меѓу останатите. ==Филмографија== {| class="wikitable" |- style="text-align:center;" ! style="background:#B0C4DE;" | Година ! style="background:#B0C4DE;" | Филм ! style="background:#B0C4DE;" | Улога ! style="background:#B0C4DE;" | Забелешки |- |rowspan="2"|1997 |''[[Господин Браун (филм)|Господин Браун]]'' |Арчи Браун | |- |''[[Утрото никогаш не умира (филм)|Утрото никогаш не умира]]'' |Главен морнар | |- |rowspan="4"|1998 |''[[Приказни на мумијата (филм)|Приказни на мумијата]]'' |Барк | |- |''[[Брза храна (филм од 1998)|Брза храна]]'' |Џеко | |- |''[[Мали лаги (филм)|Мали лаги]]'' |Питер | ТВ |- |''[[Младата личност е предводена да стане рок ѕвезда]]'' |Марти Клејмор |ТВ серија |- |rowspan="4"|1999 |''[[The Cherry Orchard]]'' |Јаша | |- |Молам |Питер |краток филм |- |''[[Уште еден бакнеж (филм)|Уште еден бакнеж]]'' |Сем | |- |''[[Луси Суливан се мажи (филм)|Луси Суливан се мажи]]'' |Гас |ТВ серија |- |rowspan="2"|2000 |''[[Дракула 2000 (филм)|Дракула 2000]]'' | Дракула | |- |''[[Цвеќињата на Харисон (филм)|Цвеќињата на Харисон]]'' |Крис Кумак | |- |rowspan="4"|2001 |''[[Несоодветна работа за жена (филм)|Несоодветна работа за жена]]'' |ТИм Болтон |ТВ серија |- |''[[Атила (ТВ минисерија)|Атила]]'' |Атила |Минисерија |- |''[[Скапоцен камен на Сахара (филм)|Скапоцен камен на Сахара]]'' |Чарлс Белами |краток филм |- |''[[Порота (ТВ серија)|Порота]]'' |Џони Дон |мини серија |- |rowspan="2"|2002 |''[[Пукачи (филм)|Пикачи]]'' |Џеки Џуниор | |- |''[[Reign of Fire (филм)|Reign of Fire]]'' |Криди | |- |rowspan="2"|2003 |''[[Лара Кроф: Лулка на животот]]'' |Тери Шеридан | |- |''[[Тајмлајн (филм)|Тајмлајн]]'' |Андре Марек | |- |2004 |''[[Фантомот од операта (филм од 2004)|Фантомот од операта]]'' |Ерик | |- |rowspan="5"|2005 |''[[Драг Френки (филм)|Драг Френки]]'' |Странецот | |- |''[[Беовулф и Грендел]]'' |Беовулф | |- |''[[Играта на нивните животи (филм од 2005)|Играта на нивните животи]]'' |Френк Борџи | |- |''[[Шедоу Компани (филм)|Шедоу Компани]]'' |Џејмс Ешкрофт |(глас) |- |rowspan="3"|2007 |''[[300 (филм)|300]]'' |Леонид | |- |''[[Пеперутка на тркало (филм)|Пеперутка на тркало]]'' |Нејл Рандал | |- |''[[П.С. Те сакам (филм)|П.С. Те сакам]]'' |Гери Кенеди | |- |rowspan="2"|2008 |''[[Островот на Ним (филм)|Островот на Ним]]'' |Џек Русо и Алекс Ровер | |- |''[[Рокенрола (филм)|Рокенрола]]'' |Еден Два | |- |rowspan="4"|2009 |''[[Приказни за Блек Фрајтер (филм)|Приказни за Блек Фрајтер]]'' |Капетанот |(глас) |- |''[[Грда вистина (филм)|Грда вистина]]'' |Мајк Чедвеј | |- |''[[Играч (филм)|Играч]]'' |Кејбл | |- |''[[Послушен граѓанин (филм)|Послушен граѓанин]]'' |Клајд Шелтон | |- |rowspan="2"|2010 |''[[Како да го дресираш змејот (филм)|Како да го дресираш змејот]]'' |Стојк |(глас) |- |''[[Ловец на награди (филм од 2010)|Ловец на награди]]'' |Мило Бојд | |- |rowspan="2"|2011 |''[[Кориоланус (филм од 2011)|Кориоланус]]'' |Тулус Ауфидиус |се снима |- |''[[Machine Gun Preacher]]'' |Сем Чилдерс |се снима |} ==Надворешни врски== {{Commons|Gerard Butler}} *{{imdb|0124930}} <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Нормативна контрола}} {{Persondata |NAME=Butler, Gerard |ALTERNATIVE NAMES=Butler, Gerry |SHORT DESCRIPTION=Actor |DATE OF BIRTH=13 November 1969 |PLACE OF BIRTH=[[Glasgow]], Scotland |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} --> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Батлер, Џерард}} [[Категорија:Шкотски глумци|Батлер, Џерард]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шкотски филмски глумци]] k4lymv297w34zmp9uzuqlzxpp7hv33v 0 392251 5536793 5470151 2026-04-10T09:23:11Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536793 wikitext text/x-wiki '''Кшиштоф Доминик Вроцлавски''' ([[полски јазик|полски]] Krzysztof Dominik Wrocławski), ({{роден во|Радом}}, {{роден на|28|септември|1937}} - {{починат во|Варшава}}, {{починат на|23|јуни|2022}}) — [[Полска|полски]] [[славистика|славист]], [[филолог]], [[фолклорист]] и [[книжевен историчар]]. Тој врши истражувања главно во областа на јужнословенска народна (усна) книжевност и популарна литература, современа култура, полско-словенски литерарни и културни врски. Кшиштоф Вроцлавски е автор на многу научни работи посветени на таа тема. Пишува исто така и за полската дијаспора во светот. ==Објавени научни дела== *''Македонскиот народен раскажувач Димо Стенкоски'' (tom 1-2 [[1979]] - [[1984]]) *''List z nieba, czyli epistoła o niedzieli'' ([[1991]]) *''Споредбена монографија на македонското село Јабланица и полското село Пјентки-Грензки'' (tom 3, [[1992]], соавтор) *''Polacy w Bośni, Polacy o Bośni'' ([[2003]], redaktor) *''Samowiły i pasterze'' ([[1981]]) *''O Bogu, Jego sługach i diabelskich sztuczkach. Setnik legend południowej Słowiańszczyzny'' ([[1985]]) *''Studia o literaturach i folklorze Słowian'' ([[1991]]) *''Folia Philologica Macedono-Polonica'' ([[2000]] tom 5, коредактор) == Надворешни врски == * {{Наведена мрежна страница|url=http://manu.edu.mk/clenovi_nadvor/krzysztof-wroclawski/|title=Д-р Кшиштоф Вроцлавски (Krzysztof Wrocławski) – МАНУ|date=|work=manu.edu.mk|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810090911/http://manu.edu.mk/clenovi_nadvor/krzysztof-wroclawski/|archive-date=2020-08-10|accessdate=2021-10-11}} * [http://www.iszip.uw.edu.pl/files/pdf/publikacje_wroclawski_k.pdf Библиографија на научната и стручна работа] (pdf) {{Нормативна контрола}} {{Биографија-никулец}} {{МАНУ}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Вроцлавски, Кшиштоф}} [[Категорија:Полски слависти]] [[Категорија:Полски македонисти]] [[Категорија:Полонисти]] [[Категорија:Родени во 1937 година]] [[Категорија:Професори на УКИМ]] [[Категорија:Академици на МАНУ]] bml1b51z4wam9bc3pk8p1m9qgf09bj8 0 499570 5536794 4649174 2026-04-10T09:23:13Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536794 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | birth_date = {{роден на|1|ноември|1973}} | birth_place = [[Сиднеј]], [[Австралија]] | years_active = 1997 - денес | occupation = [[филмски режисер]], [[филмски продуцент]], [[текстописец]] }} [[Податотека:Robert Luketic (cropped) at Alamo Drafthouse Cinema.jpg|алт=Роберт Лукетиќ|мини|Роберт Лукетиќ]] '''Роберт Лукетиќ''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Robert Luketic''; 1 [[ноември]] [[1973]]) — [[Австралија|австралиски]] [[филмски режисер]], [[филмски продуцент]] и текстописец. На светската филмска сцена е забележан по филмските хитови [[Свекрва-чудовиште (филм)|Свекрва-чудовиште]], [[Законски русокоса (филм)|Законски русокоса]], [[21 (филм)|21]] и [[Убијци (филм)|Убијци]]. == Животопис == Лукетиќ е роден во [[Сиднеј]], [[Австралија]] од татко [[Хрвати|Хрват]] и мајка [[Италијанци|Италијанка]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tportal.hr/showtime/film/23760/Robert-Luketic-rezira-remake-Barbarelle.html|title=tportal|work=www.tportal.hr|language=хрватски}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vecernji.hr/lifestyle/ipak-ce-se-snimati-nova-barbarella-clanak-7351|title=vecernji list|work=www.vecernji.hr|language=хрватски|accessdate=2010-09-17|archive-date=2009-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090811060940/http://www.vecernji.hr/lifestyle/ipak-ce-se-snimati-nova-barbarella-clanak-7351}}</ref> Роберт Лукетиќ има помлада сестра, Мери Лукетиќ. ==Наводи== {{Reflist}} == Надворешни врски == * {{imdb|0525659}} * [http://robluketic.com Официјално мрежно место] {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лукетиќ, Роберт}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Австралиски режисери]] [[Категорија:Австралиски продуценти]] 7z4jw5hqreupc4w0ekz56qa8phstpsj 0 728597 5536795 5404843 2026-04-10T09:23:15Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536795 wikitext text/x-wiki {{Infobox Saint |honorific-prefix = [[Светец|Свети]] |name=Јован Рилски |birth_date={{роден на|||876}} |death_date={{починал на|18|август|946}} |feast_day=19 октомври<ref>Great Synaxaristes: {{el}} ''[http://www.synaxarion.gr/gr/sid/924/sxsaintinfo.aspx Ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Θαυματουργός ὁ ἀσκητής].'' 19 Οκτωβρίου. ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ.</ref> |venerated_in=[[Бугарија]] |image=Ivan rilski1.jpg |imagesize=200px |caption=Икона на Јован Рилски. }} '''Св. Јован Рилски Чудотворец''' ([[бугарски јазик|бугарски]]: ''Свети Иван Рилски Чудотворец'' ) — [[Прво Бугарско Царство|бугарски]] светец. Тој се смета за покровител на бугарскиот народ, патрон и основач на најголемиот манастир во [[Бугарија]] - [[Рилски манастир|Рилскиот манастир]], но и за [[Ден на народните будители|Патронот на бугарските будители]]<ref>[http://www.pravoslavieto.com/life/10.19_sv_Ivan_Rilski.htm#1 Кратко животоописание - на бугарски јазик]</ref>. == Галерија == <gallery> File:StJohnofRila.jpg|Икона на Свети Јован Рилски во [[Рилски манастир|Рилскиот манастир]]. FIle:Rila Monastery 2007.jpg|Рилски манастир. File:Belarus-Minsk-Church of John of Rila-1.jpg|Црква „Св. Јован Рилски“, Минск. File:Ivan Rilski - fresco from church in rila monastery-bulgaria.JPG |Икона на Св. Јован Рилски во Рилскиот манастир </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јован Рилски}} [[Категорија:Луѓе од 9 век]] [[Категорија:Луѓе од 10 век]] [[Категорија:Бугарски светци]] [[Категорија:Погребани во Рилскиот манастир]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Рилски манастир]] [[Категорија:Преподобни]] [[Категорија:Чудотворци]] [[Категорија:Христијански светци од 10 век]] trtkexylmui008y3mnwly1euykg007e 0 729732 5536796 5034439 2026-04-10T09:23:17Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536796 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за архитект |image = Nicola Perscheid - Henry van de Velde 1904.jpg |image_size = 200 |caption = Портрет на Анри ван де Велде, од Никола Першајд (1904). |name = Анри ван де Велде |nationality = Белгиец |birth_date = 3 април 1863 |birth_place = [[Антверпен]], [[Белгија]] |death_date = 25 октомври 1957 |death_place = [[Оберегери]], [[Швајцарија]] |alma_matter = |practice_name = |significant_buildings = Куќата Блуменверф во [[Укел]] (1895) <br /> Школата на уметнички занаети во [[Вајмар]] (1907)<br /> Веркбунд театар во [[Келн]] (1914)<br /> Универзитетска библиотека со "Boekentoren" во [[Гент]] (1933)<br /> |significant_projects = |significant_design = |awards = }} '''Анри Клеменс ван де Велде''' ([[Фламански јазик|фламански]]: ''Henry Clemens Van de Velde'', [[3 април]] [[1863]], [[Антверпен]] - [[25 октомври]] [[1957]]<ref>{{наведена енциклопедија |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |title=Velde, Henry van de |url=http://www.britannica.com/eb/article-9074970/Henry-van-de-Velde |accessdate=2007-09-25 |year=2007 |publisher=Encyclopædia Britannica, Inc }}</ref>) — [[Белгија|белгиски]] [[Фландрија|фламански]] сликар, [[архитект]], [[дизајн на ентериер|дизајнер на ентериер]] и професор. Заедно со [[Виктор Орта]] и [[Паул Ханкар]] може да се смета за еден од главните основачи и претставници на стилот [[ар нуво]] (правец познат и по името [[сецесија]]) во Белгија. Ван де Велде најважниот дел од својата кариера го поминал во [[Германија]] и се смета дека имал одлучно влијание на германската архитектура и дизајн на почетокот на 20 век. Одиграл важна улога во германскиот Веркбунд (''Deutscher Werkbund'') и во [[Баухаус]] (во [[Вајмар]]). Од [[1926]] до [[1936]] бил професор на универзитетот во [[Гент]]. == Галерија == <gallery> Податотека:Henry van de Velde - Chair - 1895.jpg|Столица дизајнирана за куќата "Блуменверф", 1895 Податотека:Villaesche.JPG|Вила Еше, [[Хемниц]] Податотека:Chemnitz Villa Esche Rueckseite 2005.jpg|Вила Еше, [[Хемниц]] Податотека:Chemnitz Villa Esche Seite 2005.jpg|Вила Еше, [[Хемниц]] Податотека:Chemnitz Villa Esche Remise 2005.jpg|Вила Еше, [[Хемниц]], гаража Податотека:Nietzsche_Archives_in_Weimar.JPG|Доградба на [[Ниче]] архивот во [[Вајмар]] Податотека:Hohenhof Hagen01.jpg|Вила Хохенхоф во [[Хаген]] Податотека:Hohenhof Gartenseite.jpg|Вила Хохенхоф во [[Хаген]] Податотека:Bauhaus weimar.jpg|Главна зграда на универзитетот на [[Баухаус]] во [[Вајмар]] Податотека:Van-de-Velde-Bau in Weimar (Südgiebel).jpg|Зградата ван де Велде во [[Вајмар]], седиште на уметничкиот факултет на универзитетот [[Баухаус]] Податотека:Schulenburgsche Villa.jpg|Вила Шуленбург во [[Гера]] Податотека:Trzebiechklatka2.jpg|Скалила на санаториумот во [[Тшебехов]] Податотека:Trzebiechklatka.jpg|Скалила на санаториумот во [[Тшебехов]] Податотека:Monument Frédéric de Mérode.JPG|Споменик на Фредерик де Мерод во [[Брисел]] Податотека:Bücherturm.jpg|"Boekentoren" на универзитетот во [[Гент]] Податотека:Boekentoren Gent south-west.JPG|"Boekentoren" на универзитетот во [[Гент]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Холандски архитекти]] [[Категорија:Луѓе од Антверпен]] [[Категорија:Починати во Цирих]] [[Категорија:Родени во 1863 година]] [[Категорија:Починати во 1957 година]] en9dagmvgb5ptutu4pizjbxx5mtmc4w 14 735107 5536735 3070647 2026-04-09T22:39:09Z Dandarmkd 31127 5536735 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Природна катастрофа}} {{Ризница-врска|Natural hazards}} [[Категорија:Катастрофи]] [[Категорија:Природни непогоди|Катастрофи]] [[Категорија:Природни настани]] [[Категорија:Животна средина]] [[Категорија:Хуманитарни кризи]] [[Категорија:Време (метерологија)]] 39tgsbpf396uyev9epdfjrrkv099atf 5536736 5536735 2026-04-09T22:39:22Z Dandarmkd 31127 5536736 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Природна катастрофа}} {{Ризница-врска|Natural hazards}} [[Категорија:Катастрофи]] [[Категорија:Природни непогоди|Катастрофи]] [[Категорија:Природни настани]] [[Категорија:Животна средина]] [[Категорија:Хуманитарни кризи]] [[Категорија:Време (метеорологија)]] 98qsjse3ppggx4v1swp37lspdmhjrdj 14 735172 5536729 3426116 2026-04-09T22:26:41Z Dandarmkd 31127 5536729 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Radiation}} [[Категорија:Бранови]] [[Категорија:Преносни појави]] [[Категорија:Физички појави]] [[Категорија:Облици на енергија]] ncp62bks49t8fedyvtaet0n9qbdmsn8 0 737418 5536797 5016012 2026-04-10T09:23:19Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536797 wikitext text/x-wiki '''Џон Меквилан''' ([[англ.]] ''John М. McQuillan'', роден [[1949]]) — [[САД|американски]] компјутерски научник, познат по истражувањата на адаптивното насочување во раниот развиток на [[ARPANET]]. {{Биографија-никулец}} {{САД-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Меквилан, Џон}} [[Категорија:Американски научници]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Родени во 1949 година]] is5l2gnncvuus8zgdlh64u6zjtadv4r 0 737719 5536798 5005174 2026-04-10T09:23:21Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536798 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Арзакиј Цариградски<br>Πατριάρχης Αρσάκιος | honorific-suffix = | patriarch_of = Цариградски патријарси | image = | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 381 | ended = 397 | province = | diocese = | see = | church = [[Цариградска патријаршија|Константинополска црква]] | predecessor = [[Свети Јован Златоуст|Јован Златоуст]] | successor =[[Атик Цариградски|Атик]] | religion = [[православие]] | occupation = [[Цариградски патријарх]] }} '''Арзакиј Цариградски''' (починал околу {{починал на|11|ноември|405}}) — [[Цариградски патријарх]] од [[404]] до [[405]] година. {{Биографија-никулец}} {{Цариградски патријарси}} {{DEFAULTSORT:Арзакиј Цариградски}} [[Категорија:Вселенски патријарси]] [[Категорија:Архиепископи од 5 век]] [[Категорија:Римјани од 5 век]] [[Категорија:Византијци од 4 век]] [[Категорија:Византијци од 5 век]] [[Категорија:Ранохристијански контроверзии]] [[Категорија:Цариградски архиепископи]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Христијански светци од 5 век]] frg1uu7jxcwo1wuu5i89avxyh66ffy2 0 737721 5536799 4789486 2026-04-10T09:23:23Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Атик Цариградски<br>Αττικός | honorific-suffix = | patriarch_of = Цариградски патријарси | image =Atticus of constantinople.jpg | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 406 | ended = 425 | province = | diocese = | see = | church = [[Цариградска патријаршија|Константинополска црква]] | predecessor = [[Арзакиј Цариградски|Арзакиј]] | successor =[[Сисиниј Цариградски|Сисиниј]] | religion = [[православие]] | occupation = [[Цариградски патријарх]] }} '''Атик Цариградски''' (починал околу {{починал на|10|октомври|426}}) — [[Цариградски патријарх]] од [[406]] до [[425]] година. {{Биографија-никулец}} {{Цариградски патријарси}} {{DEFAULTSORT:Атик Цариградски}} [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Вселенски патријарси]] [[Категорија:Архиепископи од 5 век]] [[Категорија:Византијци од 5 век]] [[Категорија:Христијански светци од 5 век]] [[Категорија:Цариградски архиепископи]] i0m1j111qypjfrdexdwqeex4iocckbu 0 738048 5536800 5075973 2026-04-10T09:23:25Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536800 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Анатолиј Цариградски<br />Πατριάρχης Φλαβιανός | honorific-suffix = | patriarch_of = Вселеснки патријарх | image = Anatolios.jpg | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 449 | ended = 458 | province = | diocese = | see = | church = [[Цариградска патријаршија|Константинополска црква]] | predecessor = [[Флавијан Цариградски|Флавијан]] | successor =[[Генадиј I Цариградски|Генадиј]] | religion = | occupation = [[Цариградски патријарх]] }} '''Анатолиј Цариградски''' (починал во {{починал на|||449}} година) — [[Вселенски патријарх]] во периодот од [[449]] до [[458]] година. Најпрво бил [[презвитер]] во [[Александриска црква|Александриската црква]], но по смртта на патријархот [[Флавијан Цариградски]] бил возведен за патријарх на цариградскиот престол, во [[449]] година. Цариградскиот престол бил признаен за рамен на [[Папа|Римскиот]] во негово време, и тоа на [[Четврти вселенски собор|Вселенскиот собор во Халкидон]], во [[451]] година. Овој патријарх се борел многу за чистотата на православната вера, многу страдал од кривоверците, додека најпосле не бил и убиен од нив во [[458]] година, во времето на царот [[Лав I (цар)|Лав Велики]]. Со црквата управувал близу девет години, а потоа се преселил меѓу нејзините Свети јерарси<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Свети Анатолиј, патријарх Цариградски |url=http://www.mpc.org.mk/Kalendar/prolog.asp?id=1565|accessdate=9 јануари 2011|language=Македонски}}</ref>. == Наводи == {{наводи}} {{Цариградски патријарси}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Родени во 5 век]] [[Категорија:Римјани од 5 век]] [[Категорија:Архиепископи од 5 век]] [[Категорија:Вселенски патријарси]] [[Категорија:Византијци од 5 век]] [[Категорија:Цариградски архиепископи]] [[Категорија:Византиски теолози]] [[Категорија:Христијански светци од 5 век]] [[Категорија:Византиски светци]] [[Категорија:Починати во 458 година]] or9fgvhuiiv1jr03pifvvirsfsukbq3 0 738222 5536801 5496035 2026-04-10T09:23:27Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536801 wikitext text/x-wiki {{Внимание}} [[Податотека:Jennifer Batten.jpg|мини|Џенифер Батен]] {{Infobox musical artist | Name = Џенифер Батен | Img = Ficheiro:Jennifer1997.jpg | Img_capt = | Img_size = | Landscape = Yes | Background = non_vocal_instrumentalist | Birth_name = | Born = {{birth date and age|1957|11|28}}<br>[[Љујорк|New York City]], [[Њујорк]], [[Соединети Американски Држави|САД]] | Died = | Instrument = [[Електрична гитара]] | Genre = Инструментален рок, џез, [[хард-рок]], електроника | Occupation = гитарист, композитор, продуцент | Years_active = 1980–денес | Label = Voss, [[East West Records|East West]], [[Lion Music|Lion]] | Associated_acts = [[Мајкл Џексон]], Џеф Бек, Дода | URL = [http://www.jenniferbatten.com/ jenniferbatten.com] | Notable_instruments = [[Washburn]] JB-100 }} '''Џенифер Батен''' — [[Соединети Американски Држави|американски]] гитарист. Таа има работено и како студиски музичар и како соло артист.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://musiclegends.ca/jennifer-batten-interview/|title=Jennifer Batten Interview {{!}} MICHAEL JACKSON Guitarist 2008|date=2008-07-23|work=Music Legends Online|language=en-US|accessdate=2024-01-25|archive-date=2016-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160319171111/http://musiclegends.ca/interviews/jennifer-batten-interview/|url-status=dead}}</ref> Фамилијата Батен се преселиле во Сан Диего, Калифорнија, кога Џенифер имала девет години, каде што ги продолжила часовите, апсорбирајќи поп-музика, фолк, блуз, и рокенрол. Пресвртница во нејзиниот музички развој се случила кога таа имала околу дванаесет години: татко и започнал да ја претставува пред Чарли Кристијан Рекордс.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.guitarworld.com/features/jennifer-batten-guitarists-ask-me-about-playing-with-michael-jackson-more-than-playing-with-jeff-beck|title=Jennifer Batten: "Guitarists ask me about playing with Michael Jackson more than playing with Jeff Beck!"|last=Meadpublished|first=David|date=2020-02-17|work=guitarworld|language=en|accessdate=2024-01-25}}</ref> Во 1979 година, Батен започнала да го посетува Институтот за гитарски техники, каде што се спријателила, со колеги како Стив Линч. Фасцинацијата на Линч со техниката на „дворачно тропкање“ која тогаш започнала да се развива, е причината поради која Батен тргнала по стапките на нејзиниот пријател и го усовршила стилот на свирење – конечно, пишувајќи книга за тоа години подоцна (Two Hand Rock).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.guitarhoo.com/interviews/jennifer-batten-74|title=Jennifer Batten Interview {{!}} Guitarhoo.com|date=2018-02-12|work=web.archive.org|accessdate=2024-01-25|archive-date=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212004909/http://www.guitarhoo.com/interviews/jennifer-batten-74|url-status=dead}}</ref> По дипломирањето, Батен започнала да вежба 10-12 часа на ден. Во исто време таа свирела во шест различни групи и учела шест дена во неделата, вклучувајќи ги и магистерските часови во Институтот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.washburn.com/artists/Batten.html|title=Washburn Artist Jennifer Batten|date=2018-08-24|work=web.archive.org|accessdate=2024-01-25|archive-date=2018-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180824210255/http://www.washburn.com/artists/Batten.html|url-status=dead}}</ref> Нејзината голема шанса за кариера дошла во 1987 година, кога таа слушнала од еден пријател, дека се одржуваат аудиции за гитарист за претстојната турнеја на [[Мајкл Џексон]], во знак на поддршка на неговиот следен албум . Наместо да се пријави на аудиција веднаш, Батен презела невообичаен пристап, се пријавила на последниот можен ден, за да има што е можно повеќе време да го научи и усоврши репертоарот на кралот на поп-музиката. Батен му се приклучила на Џексон на неговата „опасна“ турнеја. На 31 јануари 1993 година се појавила со Џексон за време на свеченостите на полувремето од првенството на националната фудбалска лига. Нејзината последна свирка со [[Мајкл Џексон]] е на ова првенство кој имал најголема гледаност во телевизиската историја, околу 1,5 милијарди гледачи. Батен се откажала од турнејата и формирала модерна-алтернативна -блуз-рок група наречена „The Immigrants“, динамична група која го објавила албумот (моментално достапен само во Европа) со наслов „One Planet Under One Groove“. Здруженијата на рок гитаристи започнале да покажуваат интерес за Батен, особено откако нејзината музичка нумера се појавила на една ЦД-компилација издадена од магазинот „Guitar for the Practicing musicians“. Во 1998, Батен добива покана да се приклучи во составот на еден од нејзините омилени гитаристи на сите времиња, Џеф Бек. По потпишувањето на договорот со Бек, Батен се појавила на студиските снимки во1999 година „Who Else!“ и во 2001 „You Had It Coming“, и на голем број турнеи. Покрај тоа, Батен гостувала на снимки од Кармајн Аписи (Guitar Zeus, vol. 1), и на „Lost Years LP“од нејзиниот стар пријател Сембело. Батен има издадено три соло албуми. Во 1992 нејзиниот деби албум, Above Below and Beyond , продуциран од гитаристот на Стиви Вондер, Мајкл Сембело. Во 1997 година, издаде вистински светски хит „Jennifer Batten's Tribal Rage: Momentum“. Нејзиниот трет албум, “Whatever,, беше издаден во [[Јапонија]] во септември 2007 година, а во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 18 април 2008 година. Батен се појавила на снимки како што се Who Else! (1999) и You Had It Coming (2001) на Џеф Бек, Guitar Zeus (1995) на Кармајн Аписи , Heavy weather (1992) на Мајкл Сембело, Sunlight Again (1994) на Карл Андерсон, во деби албумот на Синди Круз, Doc Tahri на басистот Брет Хелм и на деби албумот на „The immigrants“. Се појавила во музички спотови на Џеф Бек, [[Мајкл Џексон]], Натали Кол и Сара Хикман и во „Obsesión“ на Мигел Матеос. Батен свирела соло и ритам гитара на „Bad“, „Dangerous“ and „HIStory“ турнеите на [[Мајкл Џексон]], како и на настапот на полувремето од Супер Боул во 1993. Помеѓу 1994 и 1999 година, Батен се приклучила на Дејв Роџерс и Домино како гитарист кој се појавува на евробит песните „Sun City“, „Music For The People“, „Fly“ и „Woa Woa Woa“. Нејзините настапи биле ограничени да бидат на стадионот во Токио со Дејв Роџерс. Во 2010 година, снимила соло за песната „Bad Girls“ на полската пејачка Дода. ==Дискографија== *1992: ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Above_Below_and_Beyond Above Below and Beyond]'' *1997: ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Jennifer_Batten%27s_Tribal_Rage:_Momentum Jennifer Batten's Tribal Rage: Momentum]'' *2007: ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Whatever_%28Jennifer_Batten_album%29 Whatever]'' == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Американски гитаристи]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] 11vx3uxdyi6zy1m65s727wbdgo3jbnp 0 738355 5536802 5030626 2026-04-10T09:23:29Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536802 wikitext text/x-wiki {{Биографија-никулец}} :''За битолскиот валија, видете [[Абдул Керим Паша]]'' [[Податотека:Abdülkerim nadir paşa.jpg|thumb|Абдулкерим Надир Паша (1877)]] '''Абдулкерим Надир Паша''' ([[турски]]: ''Abdülkerim Nadir Paşa''; [[Чирпан]], денес [[Бугарија]], {{роден на|||1809}} - [[Родос]], [[Грција]], {{починал на|||1883}}) бил отомански војник, учесник во [[Руско-турска војна (1877-1878)|Руско-турската војна (1877-1878)]].<ref name="Sandwith">[http://www.google.co.uk/books?vid=OCLC04797867&id=wGs0K0-VACEC&pg=RA3-PA2&lpg=RA3-PA2#PRA3-PA92,M1 Sandwith, Humphry (1856) ''A narrative of the siege of Kars, and of the six months' resistance by the Turkish garrison under General Williams to the Russian army: together with a narrative of travels and adventures in Armenia and Lazistan; with remarks on the present state of Turkey'' J. Murray, London, p. 92-94] [http://worldcat.org/oclc/4797867 OCLC 4797867]</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.dallog.com/tdsa/abdulkerimnadir.htm Абдулкерим Надир Паша во турската историја] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050510052903/http://www.dallog.com/tdsa/abdulkerimnadir.htm |date=2005-05-10 }} * [http://e-magaza.ttk.org.tr/switch.php?file=ProductInfo&cat_id=82&product_id=448 Официјално мрежно место на асоцијацијата за турска историја] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050913033509/http://e-magaza.ttk.org.tr/switch.php?file=ProductInfo&cat_id=82&product_id=448 |date=2005-09-13 }} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Надир Паша, Абдулкерим}} [[Категорија:Паши]] [[Категорија:Личности од Кримската војна]] [[Категорија:Бугарски Турци]] [[Категорија:Отоманци од 19 век]] [[Категорија:Родени во 1807 година]] q4cw0bbn2zmy1m8wfruifs6783ot600 0 738704 5536803 5029985 2026-04-10T09:23:31Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536803 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Јулијан Александриски<br> | honorific-suffix = | patriarch_of = [[Александриска црква|Патријарх на Александрија]] | image = | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 178 | ended = 189 | province = | diocese = | see = | church = [[Александриска црква]] | predecessor = [[Агрипин Александриски|Агрипин]] | successor =[[Димитриј Александриски|Димитриј]] | religion = | occupation = [[Патријарх на Александрија]] }} '''Јулијан Александриски''' бил [[Патријарх на Александрија]] во периодот од [[178]] до [[189]] година. Тој е признаен како папа на некогашната единствена [[Александриска црква]], односно од страна на денешната [[Коптска православна црква]] и [[Грчка православна црква на Александија]]. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 189 година]] [[Категорија:Христијански светци од 2 век]] [[Категорија:Коптски православни светци]] [[Категорија:Архиепископи од 2 век]] [[Категорија:Грчки православни Александриски патријарси]] [[Категорија:Коптски папи]] [[Категорија:Родени во непозната година]] [[Категорија:Починати во 188 година]] 0cprhkyi4j4slbkjkckcge0eys90vhx 0 738708 5536804 4986358 2026-04-10T09:23:32Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536804 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Агрипин Александриски<br> | honorific-suffix = | patriarch_of = [[Александриска црква|Патријарх на Александрија]] | image = | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 167 | ended = 178 | province = | diocese = | see = | church = [[Александриска црква]] | predecessor = [[Келадион Александриски|Келадион]] | successor =[[Јулијан Александриски|Јулијан]] | religion = | occupation = [[Патријарх на Александрија]] }} '''Агрипин Александриски''' бил [[Патријарх на Александрија]] во периодот од [[167]] до [[178]] година. Тој е признаен како папа на некогашната единствена [[Александриска црква]], односно од страна на денешната [[Коптска православна црква]] и [[Грчка православна црква на Александија]]. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 178 година]] [[Категорија:Христијански светци од 2 век]] [[Категорија:Коптски православни светци]] [[Категорија:Архиепископи од 2 век]] [[Категорија:Грчки православни Александриски патријарси]] [[Категорија:Коптски папи]] [[Категорија:Родени во непозната година]] 92m21axys8tdo5xyp0imquv6ccomeos 0 738720 5536805 4986601 2026-04-10T09:23:34Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536805 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Евмениј Александриски<br> | honorific-suffix = | patriarch_of = [[Александриска црква|Патријарх на Александрија]] | image = | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 118 | ended = 129 | province = | diocese = | see = | church = [[Александриска црква]] | predecessor = [[Примиј Александриски|Примиј]] | successor =[[Евмениј Александриски|Евмениј]] | religion = | occupation = [[Патријарх на Александрија]] }} '''Евмениј Александриски''' бил [[Патријарх на Александрија]] во периодот од [[118]] до [[129]] година. Тој е признаен како папа на некогашната единствена [[Александриска црква]], односно од страна на денешната [[Коптска православна црква]] и [[Грчка православна црква на Александија]]. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 129 година]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Христијански светци од 2 век]] [[Категорија:Коптски православни светци]] [[Категорија:Архиепископи од 2 век]] [[Категорија:Грчки православни Александриски патријарси]] [[Категорија:Коптски папи]] [[Категорија:Родени во непозната година]] 73614oy33ifg3vsie5f9lunqbu4lgiz 0 738731 5536806 4986353 2026-04-10T09:23:35Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536806 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Авил Александриски<br> | honorific-suffix = | patriarch_of = [[Александриска црква|Патријарх на Александрија]] | image = | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 83 | ended = 95 | province = | diocese = | see = | church = [[Александриска црква]] | predecessor = [[Анијан Александриски|Анијан]] | successor =[[Кедрон Александриски|Кедрон]] | religion = | occupation = [[Патријарх на Александрија]] }} '''Авил Александриски''' бил [[Патријарх на Александрија]] во периодот од [[83]] до [[95]] година. Тој е признаен како папа на некогашната единствена [[Александриска црква]], односно од страна на денешната [[Коптска православна црква]] и [[Грчка православна црква на Александија]]. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 95 година]] [[Категорија:Египетски светци]] [[Категорија:Погребани во Египет]] [[Категорија:Египетски римокатолички светци]] [[Категорија:Христијански светци од 1 век]] [[Категорија:Коптски православни светци]] [[Категорија:Архиепископи од 1 век]] [[Категорија:Епископи од 1 век]] [[Категорија:Грчки православни Александриски патријарси]] [[Категорија:Коптски папи]] [[Категорија:Родени во непозната година]] a2eb6f8mkljs4iiyxrr4afka5qf1zab 0 746624 5536807 5005748 2026-04-10T09:23:37Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536807 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Генадиј I Цариградски<br>Πατριάρχης Γεννάδιος Α΄ | honorific-suffix = | patriarch_of = Вселенски патријарх | image = Deposition of the Robe of Virgin Mary (XV c).jpg | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 458 | ended = 471 | province = | diocese = | see = | church = [[Цариградска патријаршија|Цариградска црква]] | predecessor = [[Анатолиј Цариградски|Анатолиј]] | successor =[[Акакиј Цариградски|Акакиј]] | religion = | occupation = [[Цариградски патријарх]] }} '''Генадиј I Цариградски''' (починал во {{починал на|||471}} година) — [[Вселенски патријарх]] во периодот од [[458]] до [[471]] година. За патријарх дошол по смртта на Свети Анатолиј. Современик на Св. Маркијан (10 јануари) и на Св. Данило Столпник (11 декември). Во негово време бил основан манастирот наречен ''Студитски'' според римскиот сенатор Студиј. Сенаторот Студиј со благослов на Генадиј отишол во [[Цариград]], му подигна црква на [[Св. Јован Предвесник]] и подигнал манастир при црквата. Бил многу кроток и воздржлив. Претседавал со помесниот собор во [[Цариград]], на кој била анатемисана симонијата во црквата<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Свети Генадиј, патријарх Цариградски |url=http://www.mpc.org.mk/Kalendar/prolog.asp?id=1762|accessdate=24 јануари 2011|language=Македонски}}</ref>. == Наводи == {{наводи}} {{Цариградски патријарси}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Архиепископи од 5 век]] [[Категорија:Вселенски патријарси]] [[Категорија:Византијци од 5 век]] [[Категорија:Православни светци]] [[Категорија:Христијански светци од 5 век]] 6c57h2jqowmhnmp8d2nklkd2zunnt87 0 746627 5536808 5005742 2026-04-10T09:23:39Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536808 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Акакиј Цариградски<br>Πατριάρχης Ακάκιος | honorific-suffix = | patriarch_of = Вселенски патријарх | image = | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 471 | ended = 488 | province = | diocese = | see = | church = [[Цариградска патријаршија|Константинополска црква]] | predecessor = [[Генадиј I Цариградски|Генадиј I]] | successor =[[Фравита Цариградски|Фравита]] | religion = | occupation = [[Цариградски патријарх]] }} '''Акакиј Цариградски''' (починал во {{починал на|||489}} година) — [[Вселенски патријарх]] во периодот од [[471]] до [[488]] година. == Наводи == {{наводи}} {{Цариградски патријарси}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Архиепископи од 5 век]] [[Категорија:Вселенски патријарси]] [[Категорија:Византијци од 5 век]] [[Категорија:Ранохристијански контроверзии]] [[Категорија:Родени во непозната година]] [[Категорија:Христијански светци од 5 век]] 5k3n4m9xfvx37qm8ah1jza6g55g7b41 0 746634 5536809 5030105 2026-04-10T09:23:41Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536809 wikitext text/x-wiki {{Infobox Patriarch | honorific-prefix = | name = Фравита Цариградски<br>Πατριάρχης Φραβίτας | honorific-suffix = | patriarch_of = Вселенски патријарх | image = | caption = | ordination = | consecration = | enthroned = 488 | ended = 489 | province = | diocese = | see = | church = [[Цариградска патријаршија|Константинополска црква]] | predecessor = [[Акакиј Цариградски|Акакиј]] | successor =[[Ефимиј Цариградски|Ефимиј]] | religion = | occupation = [[Цариградски патријарх]] }} '''Фравита Цариградски''' (починал во {{починал на|||489}} година) — [[вселенски патријарх]] во периодот од [[488]] до [[489]] година. Од страна на црквата се смета за светец, а неготвиот ден се слави на [[18 февруари]]. == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{Цариградски патријарси}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Архиепископи од 5 век]] [[Категорија:Вселенски патријарси]] [[Категорија:Византијци од 5 век]] [[Категорија:Родени во непозната година]] [[Категорија:Починати во 490 година]] 34qa88pmqpmjvagw4nw1fyqn1vgzevl 0 746990 5536810 5047335 2026-04-10T09:23:43Z Bjankuloski06 332 /* Поврзано */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536810 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = | портрет = | px = | опис = | родено-име = Дина Сергеевна Мухина | роден-дата ={{роден на|||1928}} | роден-место =[[Херсон]], [[Украинска ССР]] | починал-дата = | починал-место = <!-- населено место, административен регион, суверена држава.--> | починал-причина = | националност = [[Украинци|Украинка]]/[[Бугари|Бугарка]] | наставка =а<!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = славист | занимање = професор по славистика | сопружник = Димитар Станишев | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = Сергеј и Георги Станишеви | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Дина Станишева''' ([[1928]], [[Херсон]], [[СССР]]), родно име '''Дина Сергеевна Мухина''', е јазичар од [[Бугарија]] со [[Украинци|украинско]] потекло и редовен професор на [[Софиски универзитет|Софискиот универзитет]]. Во бугарската јавност е позната по нејзините тврдења дека македонскиот јазик е посебен словенски јазик, за што била и прогонувана. == Животопис == Дина Мухина е родена во [[Херсон]] во [[Украинска ССР|Украинската ССР]] во украинско-еврејско семејство. Дина Станишева станала сопруга на [[Димитар Станишев]], политичар од Бугарија со [[егејци|македонско егејско потекло]], и е мајка на [[Сергеј Станишев]], поранешен [[премиер на Бугарија]]. Димитар Станишев се запознал со Дина за време на неговата посета на [[Москва]], во период кога Дина била студентка по [[славистика]]. Поради комунистичките убедувања на Димитар Станишев, тие не се зеле веднаш, се гледале тајно и првиот нивен син бил вонбрачен. Во [[1979]] година Станишева започнала да работи во ''Институт за бугарски јазик''. Институтот нешто подоцна направил чистка на кадарот, односно решил да отпушти двајца професори поради т.н. ''национално предавство'' бидејќи истите тврделе дека [[македонскиот јазик]] е посебен јазик. Дина била една од двајцата професори и поради тоа таа ја изгубила работата и била назначена за професор на Софискиот универзитет на [[16 март]] [[1979]].<ref>[http://www.dnes.bg/world/2008/07/31/da-jiveiat-novinite-za-makedonskiia-ezik-dori-i-6-meseca-po-kysno.55080#12962176810911&if_height=171 Да живеят новините за македонския език! Дори и 6 месеца по-късно. Dnes.bg. 31.07.2008 г.] - на бугарски</ref> ==Наводи== {{наводи}} == Поврзано == * [[Македонисти]] *[[Славистика]] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Слависти]] [[Категорија:Македонисти]] iryazdo6i4oiegti2qts3rtvmg8yedg 0 747215 5536811 5389296 2026-04-10T09:23:45Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536811 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philosopher<!-- Philosopher category --> |region = [[Западна филозофија]] |era = [[Филозофија во 20 век|Филозофија на 20-от век]] |color = #B0C4DE <!-- Information --> | name = Edward Saïd | image =Edward Said and Daniel Barenboim in Sevilla, 2002 (Said).jpg | size = 200px | caption = Едвард Саид во [[Севиља]], Шпанија во 2002 година | birth_date = {{Birth date|1935|11|1}} | birth_place = [[Ерусалим]], [[Британски мандат во Палестина]] | death_date = {{death date and age|2003|9|25|1935|11|1}} | death_place = [[Њујорк]], [[САД]] | religion = [[христијанство]] |school_tradition = [[постколонијализам]], [[постмодернизам]] |notable_ideas = [[оксидентализам]], [[ориентализам]], [[Друг]] | influences = [[Жак Дерида|Дерида]], [[Џамбатиста Вико|Вико]], [[Шекспир]], [[Gerard Manley Hopkins|Hopkins]], [[Антонио Грамши|Грамши]], [[Теодор Адорно|Адорно]], [[Joseph Conrad|Конрад]], [[R. P. Blackmur|Blackmur]], [[Рејмонд Вилијамс|Вилијамс]], [[Мишел Фуко|Фуко]], [[Ноам Чомски|Чомски]]. | influenced = [[Hamid Dabashi]], [[Homi K. Bhabha]], [[John Esposito]], [[Гајатри Спивак]], [[Christopher Hitchens]], [[Robert Fisk]], [[Mahmood Mamdani]], [[Рашид Khalidi]], [[Joseph Massad]], [[Nigel Gibson]], [[Derek Gregory]], [[Partha Chatterjee]], [[Ranajit Guha]]. }} '''Едвард Уеди Саид''' ({{роден на|1|ноември|1935}} - {{починал на|25|септември|2003}}) — палестинско-американски литературен теоретичар и активист за палестинските права. Основач е на [[постколонијализам|постколонијализмот]]. Роден е во [[Ерусалим]] во христијанско арапско семејство. Го минал детството во [[Каиро]], а како тинејџер заминал на студии во [[САД]]. Долго време предавал англиски и компаративна книжевност на Универзитетот Колумбија. Најпознат во областа на културните студии е по својот концепт на „[[ориентализам]]“ (и истоимената книга од [[1978]]) и развивањето на полето на постколонијалните студии. Бил класично образован пијанист, голем познавач на музиката, а неговите бројни есеи на оваа тема се собрани во „Музика на граница“ од 2009. Почина од леукемија во 2003 година.<ref>[https://off.net.mk/bookbox/chitanka/paraleli-i-paradoksi-istrazhuvanja-povrzani-so-muzikata-i-opshtestvoto-od-edvard „Паралели и парадокси: истражувања поврзани со музиката и општеството“ од Едвард Саид и Даниел Баренбојм]</ref> Неговото најпознато дело „Ориентализам: западни концепции за Ориентот“ е преведено на македонски јазик во 2003 година („Магор“). ==Наводи== {{наводи}} # Robert Young, White Mythologies: Writing History and the West, New York & London: Routledge, 1990. == Надворешни врски == {{рв|Edward Said}} * Едвард Саид, [https://www.marxists.org/makedonski/said/2001/sudir-na-neznaenjata.htm „Судир на незнаењата“] * Едвард Саид, [https://okno.mk/sites/default/files/028-Margina-004-005.pdf#page=8 „Уметност и национален идентитет: симпозиум на критичари“], „Маргина“, 1994. {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Саид, Едвард}} [[Категорија:Арапски христијани]] [[Категорија:Палестински христијани]] [[Категорија:Американски писатели]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Апсолвенти на Принстонскиот универзитет]] 6zg834lxl3a12cslivrywnuwwcbxx75 0 748436 5536812 5245772 2026-04-10T09:23:47Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536812 wikitext text/x-wiki [[File:Eduard_Suess00.jpg|thumb|250px|Едвард Зис]] '''Едвард Зис''' ({{роден на|20|август|1831}} - {{починал на|26|април|1914}}) — австриски [[геолог]]. Зис бил пионер во проучувањето на процесите на набирање, раседнување и геолошката структура на европските [[Алпи]]. Познатата книга на Зис во четири тома „Лицето на Земјата“ (''Das Antlitz der Erde'', 1885-1909) е напишана како енциклопедиски преглед на планините на Земјата, нивните структури и создавањето, како и историјата на океаните. Прв од геолозите дошол до идеја - подоцна отфрлена - за можноста на постоење копнени мостови што ги соединенуваат континентите [[Јужна Америка]], [[Африка]], потконтинентот [[Индија]] и [[Австралија]]. Зис тој голем континент од минатото го нарекол [[Гондвана]] - името и натаму се користи за означување на некогашиот суперконтинент. Тој прв го употребил поимот „[[биосфера]]“ во 1875 година во своето дело ''Die Entstehung der Alpen''. {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Зис, Едвард}} [[Категорија:Австриски геолози]] [[Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките]] [[Категорија:Носители на Коплиевиот медал]] [[Категорија:Странски членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Дописни членови на Петербуршката академија на науките]] [[Категорија:Почесни членови на Петербуршката академија на науките]] [[Категорија:Луѓе од Лондон]] [[Категорија:Членови на Баварската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Пруската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Американското филозофско друштво]] [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Торинската академија на науките]] 3t3wdmo9db31qs7whvo83lahg3hhcla 0 751378 5536813 5435813 2026-04-10T09:23:49Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536813 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name =Ана Торв<br>''Anna Torv'' |image = Anna Torv by Gage Skidmore.jpg |caption = Ана Торв во јули 2010. |birth_name = |birth_date = {{Birth date and age|1978|04|15|df=y}} |birth_place = [[Мелбурн]], [[Викторија (Австралија)|Викторија]], [[Австралија]] |death_date = |death_place = |othername = |occupation = глумица |years_active = 2002—денес |spouse =Марк Вели (2008-2010) }} '''Ана Торв''' ({{langx|en|Anna Torv}}, [[15 април]] [[1978]] во [[Мелбурн]]) — [[Австралија|австралиска]] глумица, позната по улогата [[Оливија Данам]] во серијата [[Fringe]] која се емитува на Fox.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.digitalspy.co.uk/ustv/a88389/torv-takes-lead-role-in-abrams-drama.html | title=Torv takes lead role in Abrams' drama}}</ref> ==Животопис== Анат Торв е родена во Мелбурн, Австралија и нејзини родители се Сузан и Ханс Торв.<ref>Lynch, Marissa. [http://www.goldcoast.com.au/article/2008/09/19/16526_gold-coast-feature.html Anna's star on the rise] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130326001134/http://www.goldcoast.com.au/article/2008/09/19/16526_gold-coast-feature.html |date=2013-03-26 }}, ''Gold Coast Bulletin'', September 19, 2008 Accessed October 15, 2010.</ref> Ана Торв пораснала во [[Голд Коуст (Квинсленд)|Голд Коуст]] исто така во Австралија.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.australiantelevision.net/secretlife/profiles/torv.html |title=Australian Television: Anna Torv profile |accessdate=2011-03-08 |archive-date=2008-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905154444/http://www.australiantelevision.net/secretlife/profiles/torv.html |url-status=dead }}</ref> Таткото на Ана Торв е со [[Естонија|естонско]] потекло, но е роден во [[Шкотска]].<ref name="Pantagraph">{{Наведена мрежна страница |url=http://pantagraph.com/articles/2008/09/20/freetime/doc48d3eec0e62f5493602218.txt |title="Aussie actress Anna Torv is busy keeping secrets on ''Fringe''" |accessdate=2011-03-08 |archive-date=2012-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120701045528/http://www.pantagraph.com/articles/2008/09/20/freetime/doc48d3eec0e62f5493602218.txt |url-status=dead }}</ref> Во декември 2008 година таа се омажила со [[Марк Вели]], тогаш нејзин колега при снимањето на првата сезона на Fringe.<ref>[[Kristin Dos Santos|Dos Santos, Kristin]]. [http://www.eonline.com/uberblog/watch_with_kristin/b81893_Fringe_Stars_Anna_Torv_and_Mark_Valley_Married.html "''Fringe'' Stars Anna Torv and Mark Valley Married!"] ''[[E! Online]]'', 2 February 2009.</ref> Тие се развеле после една година брак.<ref>Jordan, Julie. [http://www.people.com/people/article/0,,20359862,00.html Anna Torv and Mark Valley Split], ''People'', [[April 9]], [[2010]]. Accessed [[October 15]], [[2010]].</ref> ==Наводи== {{reflist}} ==Надворешни врски== {{рв|Anna Torv}} * [http://www.annatorv.com/ Фан страница за Ана Торв] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100424031352/http://annatorv.com/ |date=2010-04-24 }} *{{IMDb name|1396022}} {{Биографија-никулец}} {{Австралија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Торв, Ана}} [[Категорија:Австралиски глумци]] [[Категорија:Родени во 1978 година]] [[Категорија:Луѓе од Мелбурн]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1979 година]] [[Категорија:Австралиски филмски глумци]] fenyhtbxhwvdyxn7iq2g1wega23nmgn 0 751382 5536814 5435817 2026-04-10T09:23:51Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536814 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Џошуа Џексон<br>''Joshua Jackson'' | image = Joshua Jackson by Gage Skidmore.jpg | imagesize = 250px | caption = Џошуа Џексон во јули 2010. | birth_name = Џошуа Картер Џексон | birth_date = {{Birth date and age|1978|6|11}} | birth_place = [[Ванкувер]], [[Британска Колумбија]], [[Канада]] | death_date = | death_place = | occupation = глумец | partner = [[Дајана Кругер]] (2006–денес) | years_active = 1990–денес }} '''Џошуа Картер Џексон''' ({{langx|en|Joshua Carter Jackson}}, 11 јуни, 1978) — [[Канада|канадски]] глумец. Тој имал играно над 32 филмски улоги, но најпознат е по улогите ''Чарли Конвеј'' во серијата [[The Mighty Ducks (ТВ серија)|''The Mighty Ducks'']], ''Пејси Витер'' во ''[[Dawson's Creek]]'' и [[Питер Бишоп]] во ''[[Fringe]]''. ==Животопис== Џошуа Џексон е роден во [[Ванкувер]], [[Британска Колумбија]]<ref>{{Наведена мрежна страница |last=Morton |first=Eugene |url=http://g4tv.com/attackoftheshow/moviesandtv/68955/Joshua-Jackson-on-Fringe-Season-2.html |title=G4's Attack of the Show interviews Josh Jackson |publisher=G4tv.com |date=2009-11-04 |accessdate=2010-07-14 |archive-date=2017-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170926190946/http://g4tv.com/attackoftheshow/moviesandtv/68955/Joshua-Jackson-on-Fringe-Season-2.html |url-status=dead }}</ref>. Таткото на Џексон е од Тексас<ref name="texas">{{наведени вести |last=Shires |first=Sarah |title=I was just six and dad filed for custody of my dog... Yes, I'm still mad; Joshua Jackson on growing up and life after Dawson's Creek |work=The Evening Standard |date=2005-03-11 |url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-130140919.html |accessdate=2007-12-10 }}{{Мртва_врска|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, а неговата мајка е Даблин, Ирска која емигрирала во САД.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rte.ie/tv/tubridytonight/20070120.html |title=RTÉ Television&nbsp;— Tubridy Tonight |publisher=Rte.ie |date=2007-01-20 |accessdate=2010-07-14}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fionajacksoncoaching.com/articles.htm |title=Fiona Jackson Coaching |publisher=Fiona Jackson Coaching |date= |accessdate=2010-07-14 |archive-date=2009-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090111115910/http://www.fionajacksoncoaching.com/articles.htm |url-status=dead }}</ref> Џошуа Џексон е католик.<ref>{{наведени вести|url=http://www.ugo.com/tv/fringe-dvd-launch-party-josh-jackson-interview|title=Fringe DVD Launch Party: Josh Jackson Interview|publisher=[[UGO Networks|UGO Entertainment]]|date=September 8, 2009|accessdate=April 23, 2010|first=Hilary|last=Rothing|archive-date=2010-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20100208154328/http://www.ugo.com/tv/fringe-dvd-launch-party-josh-jackson-interview|url-status=dead}}</ref><ref>"[[Late Night with Conan O'Brien]]", Joshua Jackson interview May 14, 2002 (Joshua Jackson answers the Conan O'Brien question about fans websites; ''"Yeah, you know, I'm Irish Catholic, I have a lot of family members, that's a lot of websites."'') Посетено на April 23, 2010.</ref> ==Наводи== {{reflist}} ==Надворешни врски== {{рв|Joshua Jackson}} * {{IMDb name|0005045}} * {{Tv.com person|1674}} * [http://www.cbc.ca/thehour/videos.html?id=1006295904 Џошуа Џексон] на The Hour. {{Биографија-никулец}} {{Канада-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Канадски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1978 година]] a07k6e54sg5wgh1a0wjmeep3l4ocw2n 0 751384 5536815 5435820 2026-04-10T09:23:53Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536815 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Џон Нобл<br>''John Noble'' | image = John Noble by Gage Skidmore.jpg | image_size = 250px | caption = Џон Нобл во јули 2010. | birth_date = {{Birth date|1948|8|20|df=y}} (год. 62) | birth_place = [[Порт Пири]], [[Јужна Австралија]], [[Австралија]] | years_active = 1988-денес | spouse = Ем Фервеј, ќерка Саманта Нобл }} '''Џон Нобл''' ({{langx|en|John Noble}}, {{роден на|20|август|1948}})<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://uk.imdb.com/name/nm0633604/|title=John Noble (I)|publisher=Imdb|language=en|accessdate=2009-01-22}}</ref> е [[Австралија|австралиски]] глумец и театарски режисер на над 80 драми. Тој е роден во [[Порт Пири]] во [[Јужна Австралија]] и е моментално познат по улогата [[Волтер Бишоп (лик)|Волтер Бишоп]] во серијата [[Fringe]]. Тој е татко на австралиската писателка Саманта Нобл. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Ризница-врска|Category:John Noble}} * {{imdb name|id=0633604|name=Џон Нобл}} * [http://www274.pair.com/timem2/noble/links.htm Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110109013637/http://www274.pair.com/timem2/noble/links.htm |date=2011-01-09 }} * [http://www.fringetvfan.com/ Фан страница за Fringe] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120516184000/http://www.fringetvfan.com/ |date=2012-05-16 }} * [http://www.thescifiworld.net/interviews/john_noble_02.htm Интервју на Џон Нобл] {{Биографија-никулец}} {{Австралија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Австралиски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Австралиски филмски глумци]] gbacmquhj8rku5c8naueeglk4hi42ib 14 752145 5536730 2980467 2026-04-09T22:28:00Z Dandarmkd 31127 5536730 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Stellar phenomena}} Појави поврзани со [[ѕвезда|ѕвездите]] и [[простор]]от. :''За појави поврзани со нашето [[Сонце]], видете [[:Категорија:Сончеви појави]].'' [[Категорија:Ѕвездена астрономија|Појави]] [[Категорија:Физички појави]] 058vcr6n78c3hzozaijlm2ad2djapt8 0 752858 5536816 5468602 2026-04-10T09:23:55Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536816 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | Name = Дино Мерлин<br />''Dino Merlin'' | Img = Dino Merlin.jpg | Img_capt = Дино Мерлив во 2008. | Img_size = <!-- Only for images narrower than 220 pixels --> | Landscape =Босна и Херцеговина | Background = solo_singer | Birth_name = Един Дервишхалидовиќ | Alias = Дино Мерлин | Born = [[12 септември]] [[1962]] | Died = | Origin = [[Сараево]], [[СР Босна и Херцеговина]], [[СФРЈ]] | Instrument = | Genre = [[поп-музика]] | Occupation =пејач, текстописец и музичар. | Years_active = 1983–денес | Label = | Associated_acts = Мерлин, Мустафа Сандал, Жељко Јоксимович, Здравко Чолич, Нина Бадрич, Емина Јахович, Весна Змијанац, Хари Мата Хари. | URL = http://www.dinomerlin.com | Current_members = | Past_members = | Notable_instruments =вокал, гитара, бас-гитара, клавир }} '''Един Дервишхалидовиќ''' ([[Босански јазик|босански]]: ''Edin Dervišhalidović''), познат како '''Дино Мерлин''' (р. {{роден на|12|септември|1962}} во {{роден во|Сараево}} ) {{--}} [[Бошњаци|босански]] пејач, текстописец и музичар. Автор е на текстот на првата химна на Република Босна и Херцеговина "Jedna si jedina" (“Една си единствена“). Се смета за еден од најзначајните музичари во Босна и Херцеговина, но и на териториите на [[СФРЈ|поранешна Југославија]]. Својата музичка кариера ја почнал со бендот Мерлин, но подоцна започнал своја соло кариера. == Животопис == Роден е 12 септември 1962 година во Сараево. Таму го поминал своето детинство и таму се школувал. Живее во Сарево. === Со групата Мерлин === 1983 година Дино ја основа својата музичка група Мерлин каде што пее и за која пишува текстови и музика. Со групата Мерлин снима 5 студиски албуми: ''Kokuzna vremena'' (1985), ''Teško meni sa tobom a još teže bez tebe'' (1986), ''Merlin'' (1987), ''Nešto lijepo treba da se desi'' (1989) i ''Peta strana svijeta'' (1990). ==== Соло кариера ==== Својата соло кариера Дервишхалидовиќ ја започнува во 1991 година под сценското име Дино Мерлин. Текстовите за масовната публика, произлегле од лично искуство, се една од главните причини која му овозможува да на босанската и регионалната музичка сцена се смета за еден од најголемите автори. Се почесто Дино употребува инструменти ориентална, етна музика, во склоп со новите звуци на електронската музика. Одличен пример за тоа е песната "Sam" со неговиот претпоследен албум "Sredinom". Од 1991 до денес сними неколку албуми. Албумот "Sredinom" (2000)  беше еден од најпродадени, ако не и најпродаден албум на териториите на цела Југоисточна Европа во последни 10 години. По појавувањето на албумот "Sredinom", Дино организира концерт во Сараево на кои доаѓа повеќе од 80.000 љубители на неговата музика. На својата долга листа со успеси, додава и две учества за национални избори за песна на Евровизија. 1999 година Дино Мерлин победува, па ја претставува Босна и Херцеговина на финалето на Евровизија во Ерусалим, освојувајќи седмо место. Дино Мерлин на 56 натпреварување  на Евровизијата одржана во Германија, Босна и Херцеговина ја претставуваше со песната "Love in Rewind". Песната е премиерно изведена на BH Eurosong show  која е емитуван во живо на BHRT. За првпат Дино испеа една песна на англиски јазик. Освои шесто место и го помина својот пласман од 1999 во Ерусалим, па постигнал втор најдобар пласман на Босна и Херцеговина на ова престижно натпреварување. Со успех учествува и на неколку меѓународни фестивали ( Турција, Данска итн.) Ден '''30 мај 2014''' година објавена е песната "Ruža (svako ima nekoga da mu ruke pruža)" која во едно и е прва песна со доаѓањето на 11. Албум. Втора песна од албумот "Hotel Nacional", "Školjka", издадена е 15 јуни 2014 година на службениот YouTube канал на Дино Мерлин. Својата премиера ја доживеа исто така на државната телевизија на Босна и Херцеговина BHT во 23:30, точно пред историскиот натпревар на репрезентацијата на Босна и Херцеговина со Аргентина на Светското првенство во фудбал во Бразил. Во јуни 2014 година на 8 место, албумот "Hotel Nacional" се најде на Billboard- на оваа светска топ листа. На 25 јули 2015 година, Дино мерлин настапува на стадионот Asim Ferhatović Hase на Кошево каде го гледало 70,000 луѓе во рамките на светската турнеја ''"Hotel Nacional"''.Ден 2 април 2016 година Дино Мерлин во Зеничката (Арена) "Arenа" приреди концерт пред 12,000 луѓе, прв концерт во Зеница после 7 години. Новогодишниот концерт одржан во Сараево 31.12.2016 година присуствувале 100 000 посетувачи. == Фестивали == * "Eurosong 1993." (како композитор на песната) * "Kopenhagen 1996." * "Turkovision 1997." * "Eurosong 1999." (како изведувач) * "Eurosong 2011." (како изведувач) == Награди == * "Davorin 2005" * Најдобра музичка продукција на албумот ("Burek") * Најуспешна интернационална музичка соработка (Dino Merlin i Nina Badrić, песната ”Ti si mene”) * Поп песна на годината (Dino Merlin i Željko Joksimović, песна "Supermen") == Поп изведувач на годината == * Поп албум на годината ("Burek") * Албум на годината ("Burek") == Дискографија == === Албуми === ==== Албуми со бендот Мерлин ==== * [[Kokuzna vremena]] (1985) * [[Teško meni sa tobom (a još teže bez tebe)]] (1986) * [[Merlin (албум на Мерлин)|Merlin]] (1987) * [[Nešto lijepo treba da se desi]] (1989) * [[Peta strana svijeta]] (1990) ==== Соло кариера ==== * [[Moja bogda sna]] (1993) * [[Fotografija (албум)|Fotografija]] (1995) * [[Live: Vječna vatra]] (1999) * [[Sredinom]] (2000) * [[Burek (албум)|Burek]] (2004) * [[Live Koševo 2004]] (2005) * [[Ispočetka]] (2008) * [[Hotel Nacional]] (2014) ===== Албуми во живо ===== * "Live Vječna vatra" - (1999) * "Live Koševo 2004" - (2005) * "Live Koševo 2008" - (2009) ====== Комплиции ====== * ''Balade'' - (1995) * ''Najljepše pjesme'' - (1995) * ''Rest of the best'' - (1995) * ''The best of Dino Merlin'' - (2001) * ''Platinum collection'' - (2006) ====== Бокс-сетови ====== "Merlin 5 CD Box" - (2003) ====== Синглови ====== * "Med" (duet sa Eminom Jahović) - (2009) * "Love in Rewind" (nastup na Euroviziji 2011.) - (2011) * "Ruža (Svako ima nekoga da mu ruke pruža)" - (2014) == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Dino Merlin|Дино Мерлин}} * [http://www.dinomerlin.com/ Официјално мрежно место на Дино Мерлин] * [http://www.dinomerlin.net/ dinomerlin.net] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20161111060345/http://dinomerlin.net/ |date=2016-11-11 }} * Википедија на босански јазик {{Биографија-никулец}} {{БиХ-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Босански пејачи]] [[Категорија:Босански музичари]] [[Категорија:Босански текстописци]] [[Категорија:Поп-фолк пејачи]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Учесници на Евровизија]] 6lcud4mg83q787rqvvtzdv0gfvt59f7 0 753529 5536817 5004912 2026-04-10T09:23:57Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536817 wikitext text/x-wiki '''Тацијан од Сирија''' ([[латински]]: ''Tatianus de Syria'') бил апологет од [[Сирија]], кој живеел во текот на [[2 век]]. {{Биографија-никулец}} {{Црковни отци}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Родени во 120-тите]] [[Категорија:Починати во 180-тите]] [[Категорија:Христијански писатели]] [[Категорија:Христијанството во грчко-римскиот свет]] [[Категорија:Гностицизам]] [[Категорија:Христијански апологети]] [[Категорија:Христијани од 2 век]] [[Категорија:Римјани од 2 век]] [[Категорија:Писатели од 2 век]] [[Категорија:Толкувачи на Библијата]] bt56t5e0j8201ppj76q81sdb27js0st 14 754658 5536732 5048274 2026-04-09T22:33:14Z Dandarmkd 31127 5536732 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Метеоролошки сателит}} {{рв|Meteorological satellites}} {{cat diffuse}} [[Категорија:Земјонабљудувачки сателити|*]] [[Категорија:Сателитска метеорологија]] [[Категорија:Временска прогноза|сателити]] 7dp0ui8zupuhl2q40fpo87vfkvfjqym 0 762604 5536621 4585636 2026-04-09T19:06:35Z Gurther 105215 5536621 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател <!-- for more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]] --> | name = Ханибал Луциќ | image = Hanibal Lucic MDC.jpg | caption = Портрет на ''Ханибал Луциќ'' | pseudonym = | birthname = | birthdate = 1485 | birthplace = [[Хвар]], [[Венециска Република]] | deathdate = 14 декември 1553 | deathplace = [[Венеција]], [[Венециска Република]] | occupation = Poet, playwright | nationality = [[Хрватска|хрватски]] | period = [[ренесанса]] | genre = | subject = | movement = [[ренесанса]] | notableworks = ''Robinja'' <br> ''Jur nijedna na svit vila'' | influences = [[Овидиј]], [[Петрарка]], [[Марин Држиќ]] | influenced = [[Станко Враз]], [[Људевит Гај]] }} '''Ханибал Луциќ''' ([[1485]] – {{починал на|14|декември|1553}}) — [[Хрватска|хрватски]] [[ренесанса|ренесансен]] поет. ==Живот и дело== Ханибал Луциќ е богат човек од [[Хвар]], припаѓал на аристократскиот круг, и бил високо школуван во [[Падова]], [[Италија]]. Уште за време на студиите како сопствено кредо ја прифатил идејата дека светот е така создаден што со земјата треба да владее малубројниот благороднички слој и да го држи покорно далеку побројниот низок слој. Во основа, неговата идеологија била [[феудализам|феудална]]. Кога Ханибал Луциќ имал 30 години, на [[Хвар]] се случило народно востание, [[1514]]-[[1515]] година, со разорувачка сила. Ханибал Луциќ како и целото благородништво од Хвар, морал да избега пред налетот на бунтовниците кои уривале сè пред себе, и убивале благородници. Кога по две години се вратил на Хвар, морал да се зафати со обнова на својот имот и пространите лозја, чувствувајќи огромен бес кон таа маса народ која „нема ни рошка разум“, како што велел самиот. Бил голем пријател и соработник на [[Петар Хекторовиќ]] и околу нив се собирала цела генерација на приморски книжевници од она време. Одржувал врски и контактирал со сплитските колеги.<ref>Povjest hrvatske književnosti I, [[Milorad Medini]], Naklada "Matica Hrvatska“, 1902, str. 93 - 95.</ref> Во Падова Ханибал Луциќ почнал да се интересира за книжевноста, и до него доаѓа [[петрархистичката поезија]], преку [[италија]]нскиот петрархист [[Бембо]]. Кога почнал да ги пишува своите песни „'''Песни разлике'''“ (разни песни), тој се сеќава на времето кога бил читател на италијанската поезија. Но, Ханибал Луциќ имал посебен талент, и во своето поестко интересирање ја вклучил народната поезија. Иако е благородник, кој народот го исмева и го смета за неук, тој го прифатил она што народот го создава, и на еден чудесен начин го вградил во својата поезија. Во своето романтично-историско поетско искажување, под наслов „'''Робинка'''“, тој како автор исто така се потпира врз народната поезија, поточно тоа била некоја народна балада, подоцна изгубена и заборавена. Во песната се работи за една девојка која ја грабнале [[пират]]ите, а приказната е романтична затоа што од ропството ја ослободува јунакот кој има обележје на принц од бајките. Творештвото на Ханибал Луциќ не е обемно, но во секој случај е дело кое на приморската книжевност од тоа време ѝ дава еден аристократски навев и префинетост. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{wikisourcelang|hr|Hanibal Lucić}} * [http://www.hrt.hr/arhiv/ndd/12prosinac/1214%20Lucic.html Ханибал Луциќ, биографија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140831043520/http://www.hrt.hr/arhiv/ndd/12prosinac/1214%20Lucic.html |date=2014-08-31 }} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Луциќ}} [[Категорија:Хрватски поети]] [[Категорија:Хрватски писатели]] 1rffpqrn81csrpw8qvwe2xwullsgw7b 0 763006 5536818 4451217 2026-04-10T09:23:59Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536818 wikitext text/x-wiki [[Податотека:CecilRhodes.jpg|thumb|200px]] '''Сесил Родс''' ([[англ.]] ''Cecil John Rhodes'') ({{роден на|5|јули|1853}} во [[Бишопс Стортфорд]] - [[Кејптаун]], {{починал на|26|март|1902}}) Познат како еден од најтврдокорните британските империјалисти на неговата ера, Сесил Џон Родс ќе работат својот пат да стане еден од најбогатите луѓе во светот. Тој ја основаше британската Јужна Африка компанијата и подоцна ја напушти стипендија Родс како основа во својата меморија. Роден е на парохискиот свештеник значи дека семејството Сесил беше на фиксен приход во [[Хартфордшир]]. Во училиште, здравјето на младите Џон Родс "почна да успеат во тоа, нешто што ќе го плакета на крајот на својот живот. По завршувањето на студиите, тој отиде во Јужна Африка да работи со својот брат со цел да се бараат удел во дијаманти полиња се експлоатирани. Во текот на наредните десет години, Сесил формираа De Beers Рударство компанија со De Beers браќа. Тоа беше околу ова време дека преморени и истакна Родс претрпе својот прв срцев удар. До почетокот на [[1880-ти]], Сесил се стекна со универзитетска диплома и продолжи се борат на пазарот дијамант. Неговиот само соперник беше Barnie Barnato, кој е тој на крајот го купи до форма на [[De Beers Consolidated Mines]], кој работеше со преседан што треба да се шири на Британската Империја колку што е можно и во други области на Јужна Африка. Преку компанијата, Сесил Џон Родс, исто така, може да формира една земја е именувана по него - Родезија, или она што е денес Замбија и Зимбабве. Тој се здоби со земјиште за неговата земја од кои се занимаваат со кралот на Ndebele. Родс популарност се зголеми и тој на крајот стана член на парламентот во Јужна Африка. Тој беше, исто така, можат да добијат британски да се врати на формирањето на она што стана во Јужна Африка компанија, чија цел беше да се стави британските граѓани во различни, иако најдалеку распространети територии. Конечно, Ndebele возвратиле, но беа речиси збришан во војната [[1893]] година. Преку неговата политика, на Afrikaners се речиси беспомошни на каприците на надгледување на британскиот знаме. Сепак, сето ова беше премногу бавен случува за Сесил Џон Родс чие здравје е не полошо отколку што некогаш имале. Во обид да ја видите неговиот сон реализира пред неговата смрт, тој планира државен удар против владата Бер. Неговите обиди не успеа и тој бил отстранет од функцијата. Во неговите последни денови, тој се обиде поголема слава за Родезија, но не многу дојде на неговите планови. По неговата смрт, тој ја напушта пари во Велика Британија да се формира тајна империјалистичка општество. Но, поголемиот дел од него, тој замина на Оксфорд со цел странските студенти од САД и Германија може да присуствува на престижниот универзитет за стипендија. {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Родени во 1853 година]] [[Категорија:Починати во 1902 година]] 3bqydj2a4sc6dn6eg05mi1opz7dx517 14 766125 5537104 2046978 2026-04-10T09:38:07Z Bjankuloski06 332 /* top */ Исправена предлошка, replaced: = биог-никулец → биографија-никулец 5537104 wikitext text/x-wiki {{Категорија за никулци | статија = [[фудбал]]ери од [[Русија]] | новникулец = Русија-фудбалер-никулец | старникулец биографија-никулец | категорија = Руски фудбалери | родителска = Никулци за руски спортисти }} [[Категорија:Никулци за руски спортисти|Фудбалери]] [[Категорија:Никулци за фудбалери|руски]] 3ufjsfmnxt4m6lhxmyej5lvz1fr2dky 0 767866 5536819 5030668 2026-04-10T09:24:01Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536819 wikitext text/x-wiki '''Ентони Алан-Вилијамс''' (роден {{роден|13|јануари|1947}}) бил [[ОК|Британски]] спринт-кануист кох што се натпреварувал во средината на 1970-те. Тој бил елиминиран во полуфиналето во дисциплината К-4 1000 метри на [[Летни олимписки игри 1976|ЛОИ 1976]] во [[Монтреал]]. ==Наводи== *[http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/al/anthony-alan-williams-1.html Sports-Reference.com profile] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121022201747/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/al/anthony-alan-williams-1.html |date=2012-10-22 }} {{Биографија-никулец}} {{DEFAULTSORT:Alan-Williams, Anthony}} [[Категорија:Британски кајакари]] enlcexff4vif27crnexy7c2dtvfy3du 0 768678 5536820 5365128 2026-04-10T09:24:03Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536820 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Атанас Калчев | портрет =Atanas Kalchev.jpg | опис = македонски револуционер | наставка = | роден-дата = околу [[1883]] | роден-място = [[Кавадарци]], [[Османска Империја]] денес [[Република Македонија]] | починал-дата = [[1944]] | починал-място = }} '''Атанас Калчев''' ([[1883]] - [[1944]]) — македонски револуционер, војвода на [[Внатрешната македонска револуционерна организација]] и контрачетник во текот на [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|бугарската окупација на Вардарска Македонија во Втората светска војна.]] == Животопис == Атанас Калчев е роден околу 1883 година во [[Кавадарци]], тогаш Османлиското Царство, денес [[Република Македонија]]. По убиството на српски полицаец влегува во четата на [[Михаил Шкартов]]. Од летото [[1925]] година бил војвода во [[Тиквеш]] заедно со [[Стојан Антов]].<ref>[http://www.promacedonia.org/gb/gb_3_3.html Баждаров, Ѓорѓи. Моите спомени, Софија, 2001.]</ref> За време на [[Втората светска војна]] ја поддржува бугарската власт во Вардарска Македонија и ја формира [[Михајловистички контрачети во Вардарска Македонија|Кавадаречката контрачета]], која се бори против партизаните. Во [[1943]] година неговата контрачета го фатила свештеникот [[Јован Ѓелев|поп Шаќо]], при што тој бил безмилосно тепан и измачуван за да ги каже неговите врски со партизаните.<ref>[http://kavadarci.gov.mk/public/wp-content/uploads/Vesnik-br.110.pdf Петре Камчевски, „60 години од смртта на илинденецот и делегат на АСНОМ - Јован Ѓелов Поп Шаќо“]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, „Кав’даречки весник“, број 110, 2 мај 2014, 7 стр.</ref> Калчев бил убиен од комунистичките власти во 1944 година.<ref>Николов, Борис Ј. Внатрешна македонско-одринска револуционерна организација. Војводи и раководители (1893-1934). Биографски-библиографски директориум, Софија, 2001, стр 70.</ref> [[Иван Михајлов]] напишал за Калчев и Антов: {{цитат|''Калчев беше храбар човек, но малку груб и необразован. Стојан Антов беше исто така храбар, но прилично бурен човек, иако неговото образование не беше големо.'' <ref>Михајлов, Иван. Спомени II. Ослободителна борба 1919 - 1924, Лев, 1965, стр 154.</ref>}} == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Калчев}} [[Категорија:Дејци на ВМРО]] [[Категорија:Луѓе од Кавадарци]] [[Категорија:Бугаромани]] e8v9ccn4b6takmozr0bpkfyg7ykn4h1 0 769150 5536821 5418046 2026-04-10T09:24:05Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536821 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Кошаркар | name = Манучар Маркоишвили | image = | width = | caption = | number = 27 | position = крилен бек | height_m = 197 | weight_kg = 95 | team = [[Паласенестро Канту]] | birth_date = {{роден на|17|ноември|1986}} | birth_place = [[Тбилиси]], [[Грузиска ССР]], [[СССР]] | nationality = [[Грузиец]] | high_school = | college = | career_start = | career_end = }} '''Манучар Маркошвили''' ({{langx|ka|მანუჩარ მარკოიშვილი}}, 17 ноември 1986 во [[Тбилиси]], [[Грузија]]) — грузиски професионален кошаркар кој игра за [[Машка кошаркарска репрезентација на Грузија|националниот грузиски состав]] и за италијанскиот прволигаш [[Паласенестро Канту]]. ==Клубови== * {{знамеикона|GEO}} [[Баско Батуми]] (2000-2002) * {{знамеикона|ITA}} [[Паласенестро Тревизо]] (2002-2003) * {{знамеикона|GER}} [[КК Мителдојчер]] (2003) * {{знамеикона|ITA}} [[Паласенестро Тревизо]] (2004) * {{знамеикона|Slovenia}} [[КК Унион Олимпија]] (2004-2007) * {{знамеикона|UKR}} [[КК Киев]] (2007-2009) * {{знамеикона|ITA}} [[Паласенестро Канту]] (2009-денес) [[File:Manuchar Markoishvili.JPG|thumb|upright 1.2|Манучар Маркоишвили]] ==Надворешни врски== *[http://www.euroleague.net/plantillas/jugador.jsp?id=BED Профил на euroleage.net] *[http://goodyear.adriaticbasket.com/igraci.php?id=573 Профил на adriaticbasket.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160304094620/http://goodyear.adriaticbasket.com/igraci.php?id=573 |date=2016-03-04 }} *[http://www.draftexpress.com/viewprofile.php?p=203 Профил на draftexpress.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070927193328/http://www.draftexpress.com/viewprofile.php?p=203 |date=2007-09-27 }} {{Состав на Грузија на ЕП кошарка 2011}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Грузиски кошаркари]] j49adfg9fo9uwjiz7wtp78a6xbciipe 14 769716 5536694 2081063 2026-04-09T21:30:56Z Dandarmkd 31127 5536694 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Улици во Киев| ]] [[Категорија:Булевари|Киев]] dgf6xqw5ypfo4lndq7ifaqv0chlg927 0 771857 5537145 4726369 2026-04-10T10:17:01Z Bjankuloski06 332 5537145 wikitext text/x-wiki '''Абдурахман Паша''' (втора половина на [[XVIII век]] - [[Цариград]], 1843) бил [[Османлиско Царство|османлиски]] феудалец со албанско потекло што го управувал [[Тетовски пашалак|Тетовскиот пашалак]]. Бил син на [[Реџеп Паша Тетовски]] и Милјана од [[Гнилане]]. Заедно со браќата, управувал и со пошироката област од [[Призрен]] до [[Штип]]. За лична заштита ја доградил тврдината на ридот Бал-Тепе над Тетово во 1843 година. Поради учеството во [[Албанско бунтовничко движење|албанското бунтовничко движење]], бил повикан на одговорност во престолнината и погубен заедно со двајцата браќа {{Османлиско Царство-био-никулец}} [[Категорија:Починати во Истанбул]] [[Категорија:Паши]] [[Категорија:Тетово]] [[Категорија:Отоманци од 19 век]] rcl3i4nctuc8yy7cujfwrrhwnjd8bpb 5537149 5537145 2026-04-10T10:18:03Z Bjankuloski06 332 5537149 wikitext text/x-wiki '''Абдурахман Паша''' (втора половина на [[XVIII век]] - [[Цариград]], 1843) бил [[Османлиско Царство|османлиски]] феудалец со албанско потекло што го управувал [[Тетовски пашалак|Тетовскиот пашалак]]. Бил син на [[Реџеп Паша Тетовски]] и Милјана од [[Гнилане]]. Заедно со браќата, управувал и со пошироката област од [[Призрен]] до [[Штип]]. За лична заштита ја доградил тврдината на ридот Бал-Тепе над Тетово во 1843 година. Поради учеството во [[Албанско бунтовничко движење|албанското бунтовничко движење]], бил повикан на одговорност во престолнината и погубен заедно со двајцата браќа {{Османлија-био-никулец}} [[Категорија:Починати во Истанбул]] [[Категорија:Паши]] [[Категорија:Тетово]] [[Категорија:Отоманци од 19 век]] m8rvbc9lksgcnt72yqbfm2qom2g51t8 0 774701 5536822 5034713 2026-04-10T09:24:07Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536822 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Пуѓие | image =Aisin-Gioro_Pǔjié_and_Lady_Hiro_Saga_1937_wedding_photo.jpg | caption = Аисин Гјоро Пуџие со Хиро Сага, слика за време на свадбата | succession = Цар на Манџурија | reign = 17 октомври 1967 &ndash; 28 февруари 1994 ({{age in years and days|1967|10|17|1994|2|28}}) | reign-type = Претендент | predecessor = [[Пуји]] | successor = [[Ѓин Јоуџе]] | spouse = Тунг Шесја<br>[[Хиро Сага]] | issue = [[Хуишенг]]<br>Јуншенг | full name = Аисин Гјоро Пуѓе<br>愛新覺羅溥傑 | titles = | era name = | royal house = [[Аисин Гјоро]] | posthumous name = | father = [[Цајфенг]] | mother = [[Гувалгија Јоулан]] | birth_date = {{Birth date|1907|4|16|df=yes}} | birth_place = [[Пекинг]], [[Кина]] | death_date = {{Death date and age|1994|2|28|1907|4|16|df=yes}} | death_place = [[Пекинг]], [[Кина]] | date of burial = | place of burial = | occupation = |}} '''Аисин Гјоро Пуѓе''' ([[кинески]]: 愛新覺羅溥傑 <small>(традиционално)</small>, 爱新觉罗溥杰<small>(упростено)</small>, Àixīnjuéluó Pǔjié, 16 април 1907 — 28 февруари 1994) бил најмлад брат на последниот [[кинески цар]] [[Пуји]]. Пуѓе, доколку не би била укината монаријата, би бил претпоследен кинески цар. == Животопис == Пуѓе е втор син а Цајфенг и неговата жена Гувалгија Јоулан. Како дете, тој бил одведен во Забранетиот град за да му прави друштво на неговиот брат Пуји. Во 1929 година Пуѓе бил испратен во Јапонија на студирање. Тој дипломирал во Гаукушуин и го научил одлично јапонскиот јазик. Подоцна тој се запишал на Империјалната јапонска воена академија и дипломирал во јули 1935 година. Пуџие за првпат се оженил во 1924 година со манџурската принцеза [[Тунг Шесја]], но немало добар однос. Тој ја напуштил жената кога отишол во Јапонија и по неколку години бракот сосема пропаднал. Кога дипломирал во Јапонија тој се согласил на договорен брак со некоја богата Јапонка. Пуџие ја избрал неговата жена [[Хиро Сага]], која пак била во роднинска врска со јапонското кралско семејство. Тој ја избрал кога ја видел на слика при процесот на избор.<ref>Lebra, Above the Clouds pp.213</ref> Бидејќи братот на Пуџие немал наследник, бракот на Пиџие имал големо политичко влијание, како внатрешно, така и надворешно, пред сè зближување на кинеската и јапонската нација. Свадбата се одвивала во Токио на 2 февруари 1937. Двојката се преселила во Манџурија, кога како цар бил братот на Пуџие - [[Пуји]]. Бидејќи кинескиот и манџурскиот цар Пуји немал деца и наследник на престолот, Пуѓе почнале да го сметаат за наследник на престолот, особено од јапонските власти. Сепак, тоа не се случило. За време на распадот на Манџурија и советската инвазија во 1945 година, Пуѓе се обидел да обезбеди егзил во Јапонија со неговиот брат. Но, кога му станало јасно дека тоа нема да се случи, тој и главниот град на Манџурија потпаднале под руска власт. Пуѓе бил уапсен и испратен во рускиот затвор во Сибир заедно со неговиот брат и останатото семејство. Со основањето на кинеско-руските односи и НР Кина, Пуѓе бил екстрадиран во 1950 година во Кина. Пуѓе починал на 28 февруари 1994 во Пекинг, НР Кина и како наследник негов се смета [[Ѓин Јоуџе]]. ==Потекло==0 {{ahnentafel top|width=100%}} {{ahnentafel-compact5 |style=font-size: 90%; line-height: 110%; |border=1 |boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0; |boxstyle_1=background-color: #fcc; |boxstyle_2=background-color: #fb9; |boxstyle_3=background-color: #ffc; |boxstyle_4=background-color: #bfc; |boxstyle_5=background-color: #9fe; | 1 = 1. '''Пуѓе ''' | 2 = 2. [[Цајфенг]] | 3 = 3. [[Гувалгија Јоулан]] | 4 = 4. [[Јисјен]] | 5 = 5. [[Лингија]] | 6 = 6. [[Гувалгија Ронглу]] | 7 = 7. [[Ванџен]] | 8 = 8. [[Даогуанг (цар)|Даогуанг]] | 9 = 9. [[Џуанг Шун]] |10 = 10. Деќинг |11 = |12 = 12. Гувалгија Чангшоу |13 = |14 = |15 = |16 = 16. [[Ѓаќинг (цар)|Ѓаќинг]] |17 = 17. [[Сјао Шу Жуј]] |18 = 18. Линг Шоу |19 = |24 = 24. Гувалгија Тасиха |25 = |28 = |29 = |30 = |31 = }}</center> {{ahnentafel bottom}} ==Користена литература== *{{Наведена книга | last = Behr | first = Edward | coauthors = | year = 1977 | title = The Last Emperor | publisher = Bantam | isbn = 0553344749 }} *{{Наведена книга | last = Cotter | first = Edward | coauthors = | year = 2007 | title = Kids Who Rule: The Remarkable Lives of Five Child Monarchs | publisher = Annick Press | isbn = 1554510627 }} *{{Наведена книга | last = Lebra | first = Takie Sugiyama. | coauthors = | year = 1987 | title = Above the Clouds: Status Culture of the Modern Japanese Nobility | publisher = University of California Press | isbn = 0520076028 }} *{{Наведена книга | last = Mackerras | first = Colin |author2=Amanda Yorke | year = 1986 | title = The Cambridge Handbook of Contemporary China | publisher = Cambridge University Press | location = | isbn = 0521387558 }} {{reflist}} ==Надворешни врски== *[http://www.city.chiba.jp/ward/e-inage/history/aisinkakurahuketsu.html „Последниот брат на кинескиот цар“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051001070201/http://www.city.chiba.jp/ward/e-inage/history/aisinkakurahuketsu.html |date=2005-10-01 }} {{Биографија-никулец}} {{s-start}} {{s-hou|[[Ќинг (династија)|династија Ќинг]]|16 април|1907|28 февруари|1994}} {{s-pre}} {{s-bef|rows=2|before=[[Пуји]]}} {{s-tul|title=[[Манџурија|Цар на Кина]]|years=17 октомври 1967 – 28 февруари 1994|reason=Империјата е укината во 1912}} {{s-aft|rows=2|after=[[Ѓин Јоуџе|Пужен]]}} {{s-tul|title=[[Манџурија|Цар на Манџурија]]|years=17 октомври 1967 – 28 февруари 1994|reason=Империјата е укината во 1945]]}} {{s-end}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Манџурски политичари]] [[Категорија:Претенденти за кинескиот престол]] [[Категорија:Луѓе од времето на династијата Ќинг]] [[Категорија:Родени во 1907 година]] [[Категорија:Починати во 1994 година]] 54tcogaoghutbu74a6e4n3yu5eu53hr 0 778662 5537108 4765061 2026-04-10T09:39:56Z Bjankuloski06 332 5537108 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = Субас Чандра Босе |mother = |father = |image = Subhas Chandra Bose.jpg |image_size = |caption = Субас Босе |birth_name = |birth_date ={{birth date|df=yes|1897|1|23}} <!-- Do not add flag icons to place of birth/death, per [[Wikipedia:Don't overuse flags]] --> |birth_place = [[Кутак]], [[Бенгалско претседателство|Дивизија Ориса, Бенгалска провинција]], Индија |death_date = 18 август 1945 |death_place = [[Тајпеј]], [[Тајван]]{{sfn|Bayly|Harper|2007|p=2}} |nationality = Индиец |known_for = Учесник во [[Индиско движење за независност|Индиското движење за независност]] |education = |occupation = |title = Претседател на [[Индиски Национален Конгрес|Индискиот Национален Конгрес]] (1938) <br/> Претседател, Премиер, Министер за одбрана и надворешни работи [[Азад Хинд|Привремена влада на Слободна Индија]] со седиште на окупираните острови од Јапонија [[Андамани и Никобари]] (1943–1945) |school = Училиште Стјуард, Кутак |party = [[Индиски Национален Конгрес]] 1921–1940,<br/> [[Напреден Блок]] дел од Индискиот Национален Конгрес, 1939–1940 |boards = |alma_mater = Универзитет во Калкута [[Кембрички универзитет]] |religion = [[Хиндуизам]] |spouse = |children = |relatives = |signatur = Subhas Chandra Bose signature.jpeg }} '''Субас Чандра Босе''' ({{роден|23|јануари|1897}}; [[Кутак]], [[Ориса]], [[Индија]] - {{починал|18|август|1945}}; [[Тајпеј]], [[Тајван]]) бил индиски револуционер. Во [[Британија]] се подготвувал за кариера во индиската јавна служба но се откажал од кандидатурата когаслушнал дека има националистички превирања во неговата земја. Испратен од [[Мохандрас К. Ганди]] да се организира во [[Бенгал]], неколкупати бил депортиран и затворан. Тој претпочитал индустријализација, што било во контрадикција со економската мисла на Ганди, и иако бил избран за претседател на Индискиот национален конгрес од [[1938]] до [[1939]] година, без поддршката на Ганди се чувствувал обврзан да даде оставка. Скришум избегал од Индија во [[1941]] година и ја пренел својата борба против Британците во [[нацистичка Германија]] и подоцна во југоисточна Азија. Во [[1944]] година, ја нападнал Индија од [[Бурма]] ([[Мјанмар]]) со мала армија индиски државјани и Јапонци, но неговата армија набрзо била натерана да се повлече. Избегал од југоисточна [[Азија]] по капитулацијата на Јапонија во 1945 година и починал од изгореници со кои се здобил во авионска несреќа. ==Користена литература== * [[Енциклопедија Британика]] (македонска верзија), книга втора (Б-Г), 2005 година, Скопје. == Наводи == {{наводи}} {{Индија-био-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Индиски револуционери]] [[Категорија:Апсолвенти на Кембричкиот универзитет]] [[Категорија:Починати во непозната година]] 895zpe4ys4q7yy5atwgj1ktue25jqb5 0 778901 5536823 5490106 2026-04-10T09:24:09Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536823 wikitext text/x-wiki '''Миливоје Трбиќ - Војче''' ({{роден во|Браилово}}, {{роден на|13|април|1913}} - {{починат во|Скопје}}, {{починат на|24|септември|1947}}) — [[НР Македонија|македонски]] [[србоман]]ски четник. Тој бил син на четник [[Василие Трбиќ]] и Софија Кожинкаровска (од с. [[Теово]], [[Азот (област)|Азот]], [[Велешко]]). Во текот на [[Втората светска војна]], во јуни [[1942]] година<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.znaci.net/zb/4_7_1_1.pdf |title=„Зборник докумената и података o Народноослободилачком рату југословенских народа“, том VII, књига 1, Београд, 1952. |accessdate=2017-12-31 |archive-date=2020-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200930092529/http://www.znaci.net/zb/4_7_1_1.pdf |url-status=dead }}</ref> бил испратен, од страна на [[Југословенска војска во татковината|Равногорското движење]] на [[Дража Михаиловиќ]], во [[Вардарска Македонија]] за да основа чети. Тој бил водач на [[Порече|поречките]] четнички сили во текот на [[Втората светска војна]].<ref>Ѓорѓи Малковски, „Профашистичките и колаборационистичките организации и групи во Македонија 1941-1944 година“, Скопје, 1995.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Општа книжевност== * Александар Симоновски, „Учеството и дејноста на Миливој Трбиќ-Војче во Равногорското движење во Македонија (1942-1944)“ во [http://www.ini.ukim.mk/naslovna/GINI%202014.pdf „Гласник ИНИ“]{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Скопје, 2014, бр. 1-2, 131-142 стр. * Миливој Трбиќ-Војче, Документи, Избор, редакција и коментар доц. д-р Александар Симоновски, Скопје 2016. * Александар Симоновски, Миливој Трбиќ (1913 - 1947), ИНИ, Скопје 2018. {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ: Трбиќ, Миливоје}} [[Категорија:Луѓе од Браилово]] [[Категорија:Четници]] [[Категорија:Србомани]] 2d2475x85kogarifcwwskd8on9x9rrs 14 783340 5536709 2987824 2026-04-09T21:53:12Z Dandarmkd 31127 5536709 wikitext text/x-wiki {{Портал|Хемија}} {{рв|Chemical properties}} {{Катпов|Хемиско својство}} [[Категорија:Концепти во хемијата|Својства]] [[Категорија:Научни појави]] aplskgimxg9cg5vqz4q0blkycqgy033 0 794716 5536762 5514605 2026-04-10T07:47:15Z Bjankuloski06 332 5536762 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |show_name = Muhteşem Yüzyıl<br />Величествениот Султан |image =Величествениот султан плакат МКД.png |format = Историска драма |director = Јагмур Тајлан <small>(1–3)</small><br />Дурул Тајлан <small>(1–3)</small><br />Мерт Бајкал <small>(4)</small><br />Јагиз Алп Акајдин <small>(4)</small> |location = [[Истанбул]], [[Одрин]], [[Мармарис]] |runtime = {{знамеикона|TUR}} [[Турција]]<br />90-120 мин.<br />{{знамеикона|MKD}} [[Македонија]]<br />40-50 мин. |creator = |writer = Мерал Окај <small>(1–2)</small><br />Јилмаз Шахин <small>(2–4)</small> |composers = Ајтекин Аташ, Фахир Атакоглу, Сонер Акалин |costume designer = Сердар Башбуг |starring = [[Халит Ергенч]]<br />[[Мерјем Узерли]]<br />[[Вахиде Перчин]]<br />[[Нур Фетахоглу]]<br />[[Окан Јалабик]]<br />[[Небахат Чехре]]<br />[[Филиз Ахмет]]<br />[[Селма Ергеч]]<br />[[Мехмет Гунсур]]<br />[[Сабина Ајрула-Тозија]]<br>[[Берак Тузунатач]]<br />[[Гурбеј Илери]]<br />[[Пелин Карахан]]<br />[[Ариф Еркин Ѓузeлбејоглу]]<br />[[Ерман Шабан]]<br />[[Озан Ѓувен]]<br />[[Енгин Озтурк]]<br />[[Мерве Болуѓур]]<br />[[Арас Булут Ијнемли]]<br />[[Елјеса Касо]]<br />[[Луран Ахмети]]<br />[[Толга Сариташ]]<br />[[Дениз Чакир]]<br />[[Мелтем Цумбул]]<br/>[[Бурџу Озберк]]<br />[[Бурак Озчивит]]<br />[[Тунџел Куртиз]]<br />[[Џан Колукиса]]<br />[[Маџит Копер]]<br />[[Серкан Алтунорак]]<br />[[Сарп Акаја]]<br />[[Селим Бајрактар]]<br />[[Акин Акинозу]] |composer = Фахир Атакоглу<br />Ајтекин Аташ<br />Сонер Акалин |producer = Тимур Савџи |company = [[Тимс продукција]] |first_aired = {{знамеикона|TUR}} [[Турција]]<br />5 јануари, 2011 – 11 јуни, 2014<br />{{знамеикона|MKD}} [[Македонија]]<br />17 декември, 2011 – 3 Октомври, 2014 |last_aired = |lstatus = |country = [[Турција]] |language = [[Турски јазик|Турски]] |num_seasons = 4 |num_episodes = 139 |picture_format = [[480i]] ([[High-definition television|SDTV]])<br />[[720p]] ([[High-definition television|HDTV]]) |audio_format = [[Stereophonic sound|Stereo]] |network = {{знамеикона|TUR}} [[Турција]]<br />Show TV (2011)<br />Star TV (2012–2014)<br />{{знамеикона|MKD}} [[Македонија]]<br />[[Канал 5]] (2011–2014)<br>[[Телевизија Алфа]] (2022) |followed_by = ''Ќосем Султан'' |website = http://en.muhtesemyuzyil.tv/ |production_website = http://www.tims.tv/en |caption=Плакатот на македонски јазик}} '''Величествениот султан''' ([[Турски јазик|турски]]: ''Muhteşem Yüzyıl'', буквалниот превод на [[Македонски јазик|македонски]] е ''Величествениот век'') или едноставно '''Величествениот''' — [[Турција|турска]] историска телевизиска серија која прво се емитувла на турскиот канал Show TV, а потоа е префрлена на Star TV. Серијата се заснова на животот на Величествениот султан Сулејман ([[Сулејман I]]), Султанот со најдолго владеење и неговата сопруга [[Хурем]] која од робинка станала султанка и негова [[кралица]]. Во Македонија, серија се прво емитувала на [[Канал 5]] (2011-2014), а потоа на [[Телевизија Алфа]] (2022).<ref>https://www.tvpaket.com.mk/velicestveniot-reprizano-na-alfa-no-ovojpat-nesinhronizirana/</ref> Гласови во македонска синхронизација: [[Владо Јовановски]] (Сулејман), [[Билјана Беличанец-Алексиќ]] (Хурем), [[Кирил Псалтиров]], [[Марија Кондовска]], [[Рубенс Муратовски]] (Ибрахим), [[Бедија Беговска]], [[Трајанка Илиева]], [[Гордана Ендровска]] (Нигар), [[Лазе Манасковски]], [[Сашко Коцев]], [[Сабина Ајрула-Тозија]] (Афифе), [[Анастас Тановски]], [[Јордан Симонов]], [[Изабела Новотни]]...<ref>https://www.youtube.com/watch?v=-q0nZrQCNMQ</ref> ==Содржина== На возраст од 26 години, кога започнува неговото владеење, Сулејман решава да изгради [[империја]] помоќна од онаа на [[Александар Велики]] и да ги направи Османлиите непобедливи. Во текот на неговото 46-годишно владеење, стекнал слава како најголем освојувач и владетел на Истокот и Западот. Веста за наследувањето на престолот, Сулејман ја примил во 1520 година додека бил на лов. Тој не ни сонувал дека ќе стане еден од најголемите владетели во историјата. Оставајќи ги својата миленичка Махидевран и својот син Мустафа во [[Маниса]], тој заедно со неговиот сопатник Ибрахим, тргнува кон [[Топкапи-сарај]] во [[Истанбул]] за да го преземе престолот. Во меѓувреме, еден османлиски брод тргнува од [[Крим]] преку [[Црно Море]] да донесе робинки како подарок во Топкапи-сарај. Во тој брод се наоѓала и Александра Ла Роса, ќерка на украински православен свештеник. Оваа малада девојка која била грабната и продадена во Топкапи-сарај, подоцна станува Хурем Султан, венчана жена на Султан Сулејман и мајка на неговите Принцови, која заедно со својот сопруг ќе владее со царството и ќе биде сведок на многу крвопролевање и интриги. Големата љубов на Сулејман кон Хурем ќе има голема цена. Тој ќе го погуби неговиот најблизок пријател и сопатник, Ибрахим-паша а потоа и неговиот син Принцот Мустафа. Играта за поголема моќ и власт, за Хурем ќе биде крвава и немилосрдна. Меѓутоа таа е подготвена и ќе прифати сè што ќе ја доведе до конечна победа. ==Сезона 1== Ќерката на украинскиот свештеник Александра (подоцна Хурем Султан) е заробена од страна на татарите кои вршат напад во нејзиното село. За време на тој напад, нејзината мајка, нејзиниот татко и нејзината сестра се убиени, но нејзиниот вереник Лео преживува и бега (иако таа мисли дека и тој е убиен). Нејзината најдобра пријателка Марија (подоцна Ѓулнихал) е заробена во истиот брод. Кога Александра пристигнува во сарајот на Величествениот Султан Сулејман, таа учи една лекција: Ако стане миленичка и роди машко дете ќе ја добие титулата Султанка и ќе може да владее со светот. Со цел да го привлече вниманието на Величествениот, кога тој поминува покрај робинките од харемот кои треба да се поклонат и да ја наведнат главата, таа го извикува неговото име а потоа се онесвестува во неговите раце. Следниот ден се организира забава каде што робинките танцуваат за Султанот и онаа девојка која ќе го привлече неговото внимание и го добие виолетовото марамче оди на халвет (средба) со него. Александра е таа која го маѓепсува Султанот и станува негова миленичка. Величествениот и дава ново име, Хурем. Потоа таа станува муслиманка. Махидевран Султан, мајката на Принцот Мустафа, синот на Величествениот, станува опсесивно љубоморна на Хурем. Обвинувајќи ја Хурем за својот сопствен абортус, Махидевран ја претепува Хурем. Сулејман е тотално разочаран од Махидевран кога дознава што се случило. За време на походот против Белград убиен е сопругот на Викторија кога тие двајца се обидуваа да избегаат. Викторија (подоцна Садика) оди во Истанбул со цел да се одмазди. Хурем забременува со нејзиниот прв син, Принцот Мехмет. Еден ден, Величествениот ја повикува Хурем во нејзината одаја на вечера. Махидевран Султан наредува да се стави отров во благото кое треба да се послужи после вечерата. Хурем јаде од слатките и потоа почнува да и станува лошо. Величествениот веднаш повикува лекар и Хурем успева да се спаси, заедно со бебето. Гневот на Сулејман кон Махидевран уште повеќе се зголемува. Хурем забременува со нејзината единствена ќерка, Михримах Султан. Една од миленичките на Величествениот, Ајше--хатун, ја навредува Хурем. Хурем полна со бес и се заканува дека ќе ја убие. Садика ја убива Ајше бидејќи Ајше имаше сомнежи дека Садика крие нешто, но бидејќи Хурем и се закануваше на Ајше дека ќе ја убие, сите мислат дека Хурем е таа која го сторила тоа. Сулејман ја протерува Хурем во [[Ески-сарај|Стариот сарај]]. Ибрахим и вели на Хурем дека таа може повторно да се врати назад во Топкапи-сарај но доколку се согласи да побара прошка од Махидевран. Хурем прво одбива, но потоа се согласува. Хатиџе Султан (сестрата на Величествениот) се заљубува во Ибрахим-ага (најдобриот пријател на Величествениот и чувар на неговата одаја). Потоа Ибрахим станува Голем Везир на Османлиското Царство. Ибрахим-паша стапува во брак со Хатиџе Султан. Хурем раѓа уште едно машко дете, Принцот Селим. Потоа Сулејман оди на лов со Мустафа, Хурем и Мехмет но не и Махидевран. Хатиџе е бремена а во меѓувреме има јаничарски бунт и додека се обидува да се спаси, таа го губи своето бебе. Лео, поранешниот вереник на Хурем, дознава каде е Хурем и станува кралски сликар со цел да биде поблиску до неа. Ибрахим-паша го открива нивното минато. Ибрахим ѝ вели на Хурем со сопствени раце да го отруе Лео или во спротивно ќе му раскаже се на Величествениот. Сулејман е во градината на сарајот на Ибрахим и Хатиџе. Додека Сулејман ужива јадејќи грозје, Садика доаѓа со чаша шербет на послужавник под кого има скриен нож. Во меѓувреме, Хурем плаче давајќи му на Лео отровен [[локум]]. Садика го става ножот под гркланот на Сулејман. ==Сезона 2== Пред Садика да го убие Сулејман, Сулејман успева да се спаси и наредува да ја фрлат во зандана. Потоа таа е убиена од страна на Насух-ефенди кој е прогласен за виновен бидејќи тој ја довел неа во сарајот на Величествениот и убиството на Садика е неговата казна. Хурем раѓа уште едно машко дете, принцот Бајазит. Шпанската принцеза Изабела Фортуна и нејзината слугинка се киднапирани од страна на турските пирати но потоа се продадени на Величествениот. Принцезата и нејзината слугинка живеат во ловечкиот дом. Величествениот сака да ја искористи принцезата за политички цели. Изабела се обидува неколкупати да избега но не успева. Хурем е љубоморна и ѝ се заканува на принцезата. Хурем ѝ помага за да избега, но за тоа дознава Ибрахим-паша и планот на Хурем пропаѓа. Изабела се заљубува во Сулејман, доаѓа во харемот и станува негова миленичка. Хурем со помош на Нигар калфа и Ѓул-ага успева да се ослободи од неа. Во меѓувреме, Бали-бег се заљубува во еврејката Армин. Нивната врска е против вољата на таткото на Армин и потоа таа го напушта градот. Кога се враќа, таа заболува од смртна болест. Бали-бег се венчава со неа и тие го добиваат благословот од таткото на Армин. Следниот ден Армин умира. Хатиџе раѓа момче, но додека го дои таа случајно го загушува. Потоа го напушта својот стара и заминува во Одрин со цел да се опорави. Додека таа е таму, Ибрахим спие со Нигар калфа но потоа и наредува да замине во Топкапи-сарај. Ибрахим заминува на поход и Хатиџе ја повикува Нигар повторно да се врати во нејзиниот сарај. Кога Ибрахим ќе се врати, Нигар ќе се обиде да изврши самоубиство, но Ибрахим ја спасува. Хатиџе повторно останува бремена. Махидевран и го дава дневникот на Величествената кој припаѓа на Лео, кој Ѓулшах го зема од дворот кога Хурем го фрла со цел да се ослободи од него. Величествената ја повикува Хурем во нејзината одаја но додека разговараат, Величествената се онесвестува. Хурем повикува помош и се обидува да го земе дневникот. Кога Даје--хатун го гледа тоа веднаш го зема пред Хурем тоа да го стори. Потоа Даје и го дава дневникот на Величествената и таа го користи него за да направи Хурем засекогаш да си замине од сарајот. Со цел да се спаси, Хурем и нуди имот на Даје што таа прво не го прифаќа но потоа одлучува да го прифати во замена за дневникот. Даје и го дава дневникот на Хурем. Кога Величествената оди во одајата на Хурем, Хурем со големо задоволство и пред нејзини очи го фрла дневникот во оган уништувајќи го единствениот доказ за поранешната врска помеѓу неа и Лео. Хурем разговара со Сулејман и му вели дека не може да направи добротворна работа бидејќи таа е робинка. Сулејман ја ослободува и вечерта кога тој оди во нејзината одаја за да ја повика да спие со него, таа му вели дека не може да спие со него бидејќи е слободна жена и грев е ако таа спие со него без да бидат венчани. Сулејман дава наредба Хурем да го напушти сарајот и да оди во друг сарај. Една вечер, Величествената му наредува на Ибрахим да му направи стапица на Хурем со цел да ја убие но Бали-бег ја спасува. Сулејман ја враќа назад во Топкапи-сарај и потоа се венчава со неа. После венчавката, Хурем и Сулејман одат во одајата кај Величествената со цел да ја соопштат убавата вест. Хурем оди да и бакни рака но таа одбива. Величествената го покажува своето незадоволство и се онесвестува во рацете на Сулејман. Махидевран е исто така шокирана од оваа вест. За време на церемонијата, Ибрахим е погоден со отровна стрела. Хурем се плаши дека за тоа ќе ја обвинат неа бидејќи таа испрати човек со цел да го убие Ибрахим но во последен момент се откажа кога ја виде Хатиџе вознемирена. Напаѓачот кој стрелаше во Ибрахим е испратен од Бехрам Паша. Поради тоа што Ибрахим е отруен, Нигар, Насух-ефенди и Сумбуљ-ага го носат Ибрахим во една пештера со лековита вода. Хатиџе е многу загрижена затоа што мисли дека Ибрахим ќе умре. Махидевран бесна оди до одајата на Сулејман и бара од стражарите да најават кај Величествениот дека е тука, но Сулејман одбива велејќи дека е зафатен. Таа ја бара нејзината слобода и сака преостанатиот живот да го помине како слободна жена, меѓутоа Сулејман одбива. Потоа таа му вели да ја испрати во прогонство заедно со нејзиниот син, а тој и одговара дека таа може да замине, но нејзиниот син останува во сарајот. Мустафа го убедува својот татко да ги испрати него и нејзината мајка во сарајот во Одрин. По наредба на Величествената, во Топкапи-сарај доаѓа нејзината внука Ајбиге од Крим со цел да ја заштити од војната која во тој момент се случува таму. Таа ја држи Ајбиге понастрана од Хурем бидејќи мисли дека Хурем би можела лошо да влијае врз неа. Но Ајбиге е тврдоглава и одлучува да се дружи со жената која е позната насекаде низ светот. Ајбиге се заљубува во Бали-бег кој е задолжен за безбедноста на кралското семејство. Ибрахим се заљубува во Нигар бидејќи таа цело време се грижеше за него со цел да го излекува. Хатиџе одлучува да ја омажи Нигар со Насух-ефенди. Нигар не е задоволна со оваа венчавка бидејќи таа е заљубена во Ибрахим-паша. На нејзината прва брачна ноќ, во нејзината одаја влегува Ибрахим-паша и таа е изненадена кога го гледа него. Ибрахим и раскажува дека тој имаше договр со Насух-ефенди и затоа од сега па натаму тој ќе биде заедно со неа. Нигар е среќна поради овој пресврт којшто се случи. Во меѓувреме, Хатиџе раѓа близнаци, едно момче и едно девојче (Хуриџихан и Осман). Ибрахим е среќен но и изненаден кога ги гледа неговите две бебиња во неговите раце. Нигар не е задоволна од тоа. Времето поминува и на возраст од 17 години, Мустафа се враќа во сарајот за да се види со својот татко пред да замине да управува со некоја област. Додека Величествениот е на поход, Величествената и Махидевран кројат планови со цел да се ослободат од Хурем. Величествената и наредува на робинката Фатма да зборува меѓу останатите робинки во харемот дека Хурем е виновна бидејќи тие не зеле плата. Една од робинките ја навредува Хурем а Хурем и се заканува дека ќе и го пресече јазикот. Величествената наредува на таа робинка да и се пресече јазикот за Хурем да биде обвинета за тоа. Потоа една девојка е невино обвинета за кражба на пари и кога добива казна, одлучува да се самоубие. По наредба на Величествената, Фатма го прави последниот чекор со тоа што ги предизвикува девојките да ја убијат Хурем. Повеќето девојки се упатуваат кон одајата на Хурем со цел да ја запалат. Даје-хатун пристигнува заедно со стражарите и во последен момент ја спасува Хурем, иако робинките успеале да и го изгорат лицето. Величествената ја разрешува Даје-хатун од нејзината должност. Кога Величествениот се враќа назад од поход и дознава за сè што се случило, тој и дава лекција на Величествената за тоа дека таа не може да го доведе харемот во ред. Величествениот е исто така многу лут на Ибрахим бидејќи тој не му го предал писмото кое Хурем го испратила додека тие беа на поход, но Ибрахим му вели дека не сакал да се грижи и дека тој веќе му имал дадено наредби на Даје и Нигар за заштита на Хурем уште кога Величествениот го направи одговорен за нејзиниот живот. Величествениот повторно ја враќа Даје на старата должност. Хурем и Махидевран се караат откако Ѓулшах ја добива позицијата на Даје и Махидевран се обидува да и удри шамар на Хурем. Во тој момент доаѓа Величествениот и и наредува на Махидевран да и се извини на Хурем по што Махидевран плачејќи се враќа во нејзината одаја. Кога Мустафа дознава што се случило веднаш оди во одајата на Хурем за да разговара со неговиот татко и Мустафа зборува за тоа како Хурем манипулира со него по што Сулејман бесен му вели на Мустафа да се врати во својата одаја. Мустафа речиси ја губи поддршката на својот татко кога тој не сака да оди заедно со него на петочната молитва, но на крајот Ибрахим успева да го убеди. Хурем има караница со Мустафа по што Сулејман вели дека Мустафа е во право а не Хурем. Хурем е разочарана и незадоволна. Мустафа се заљубува во една робинка по име Нора (подоцна Ефсун) и таа останува бремена од него. Мустафа не знае дека Ефсун работи за Хурем. Ефсун има наредба да го отруе Мустафа. Таа го става отровот во неговата храна и после првиот залак којшто го јаде Мустафа таа се покајува и ја турка масата за да се истури храната. Мустафа се разболува а Махидевран заклучува дека зад сето тоа стои Хурем. Фатма ја обвинува Ефсун дека работи за Хурем и затоа Махидевран и вели на Ефсун да и открие некоја тајна за Хурем. Ефсун ја прашува Хурем дали таа има некој друг план а Хурем и вели да ѝ каже на Махидевран за аферата на Ајбиге и Бали бег, за Мустафа и Махидевран да бидат повредени. Кога Ајбиге тргнува на пат кон својата татковина заедно со Бали бег, Хурем, користејќи ја Ефсун и дава наредба да каже дека тие двајца избегале и дека никогаш повеќе нема да се вратат. Махидевран му го пренесува ова на Сулејман кој дава наредба да ги најдат и да ги вратат назад. Џихангир, најмалиот син на Хурем и Сулејман се разболува но таа не му кажува на Сулејман за тоа за да не се грижи, но потоа кога гледа дека состојбата не му се подобрува, заедно со Сулејман повикуваат лекар. Лекарот ги информира дека кај Принцот започнува да се развива грпка и дека треба да се обидат да го спречат тоа со физиотерапија додека тој е сè уште бебе. Џихангир се подобрува иако не може целосно да се опорави. Сулејман добива срцев удар. Махидевран е свесна дека Сулејман е на работ на смртта и дека доколку се случи најлошото, нејзиниот син Мустафа ќе биде новиот Султан и затоа таа се обидува да го убеди Мустафа да преземе мерки на претпазливост со неговите браќа за што Мустафа одбива. Потоа таа разговара со Ѓулшах и и вели дека кога Мустафа ќе седне на престолот, таа ќе биде Величествена и дека ќе управува со харемот. Сето ова го слуша Величествената и со цел да ги заштити децата на Хурем, ги испраќа во сарајот на Хатиџе. Хурем е подготвена да се отруе заедно со нејзините деца доколку Сулејман умре. За среќа, Сулејман се буди, Хурем уште помоќна се враќа назад во Топкапи-сарај а плановите на Махидевран не се исполнија. Во меѓувреме, Бали-бег се враќа назад во сарајот и му ја кажува целата вистина на Сулејман пред Мустафа и Ибрахим. Сулејман му вели на Мустафа тој да одлучи за судбината на Бали бег. Прво Мустафа одлучува Бали-бег да се погуби но кога ќе дојде денот да се изврши неговата смртна казна, тој се премислува. Бали-бег бара разрешување од неговата должност и се враќа во својата татковина. Ајбиге се враќа назад во Крим. Махидевран дознава дека Ефсун е бремена и сака таа да го абортира бебето, но Мустафа ја запира. Хурем му кажува на Величествената за бременоста на Ефсун и Величествената веднаш и дава наредба на Даје да направи сè што е потребно за Ефсун да се ослободи од бебето. Овој пат Мустафа не успева да ја спаси и Ефсун заедно со бебето умира. Но пред да умре, Ефсун му признава на Мустафа дека Хурем се обидела да го отруе и му вели да се држи понастрана од неа. Махидевран му го пренесува сето тоа на Сулејман. Сулејман ја повикува Хурем во својата одаја и му дава да испие отров како казна поради тоа што го направила. Хурем без размислување го пие отровот и тогаш Сулејман верува дека таа е невина. Тоа што таа го испи не беше отров туку само јако средство за успивање. Нигар останува бремена од Ибрахим. Ѓулшах предизвикува Даје да ја убие лекарката која ги слушна Даје и Нигар како разговараат за бременоста на Нигар. Величествената ја разрешува Даје од нејзината должност и ја протерува од харемот. Махидевран е среќна бидејќи мисли дека Ѓулшах ќе го заземе нејзиното место но е изненадена кога Величествената и ја доделува таа должност на Нигар. Потоа Величествената дознава за љубовната врска помеѓу Ибрахим и Нигар бидејќи таа претходно му нареди на еден ага да го следи Ибрахим-паша. Таа оди во одајата на Сулејман со цел да го информира за тоа, но пред да му каже, таа добива мозочен удар. Хурем заедно со Ѓул-ага прават план со цел да изгледа дека Махидевран се обидела да ја убие Величествената. Меѓутоа, Нигар сведочи пред Ибрахим дека Ѓул-ага е вмешан во тоа. Ибрахим го протерува Ѓул-ага од сарајот. После некое време Величествената умира а Махидевран Султан е назначена за управител на харемот. Таа веднаш го користи тоа со цел да ја добие одајата на Величествената, но Сулејман не дозволува. Таа купува многу непотребни работи со што го надминува нејзиниот буџет па затоа мора да земе заем од еврејска лихварка. Ѓулфем е назначена на местото на Даје. Хурем сака да се ослободи од Мустафа и Махидевран. Мустафа е назначен за управител на Маниса па според тоа и Махидевран треба да замине заедно со него. Меѓутоа, Ибрахим го убедува Сулејман, Махидевран да остане во Топкапи-сарај. Ѓулшах се обидува да се ослободи од Фатма--хатун, слугинката на Махидевран Султан. Меѓутоа планот се свртува против неа и Махидевран ја разрешува од нејзината должност и сака да ја омажи. Очајната Ѓулшах сака да и биде слугинка на Хурем, меѓутоа Хурем ја брка велејќи и дека нема да има корист од таква слугинка како неа. Потоа Ѓулшах го слуша разговорот помеѓу Ибрахим и Нигар кога Нигар му кажува на Ибрахим за нејзината бременост. Кога Ѓулшах случајно ја крши вазната која се наоѓа пред одајата, Ибрахим и Нигар сфаќаат дека некој ги слушнал. Ѓулшах сака да и раскаже се на Хурем, меѓутоа Хурем не е во нејзината одаја. Нигар сфаќа дека Ѓулшах е таа која ги слушнала и му кажува се на Ибрахим. Ибрахим наредува Ѓулшах да биде убиена и таа е избодена со нож неколкупати и фрлена во шумата. Ибрахим мисли дека таа е мртва меѓутоа таа преживува. Ѓулшах и раскажува се на Хурем и станува нејзина слугинка. По смртта на Величествената, Даје-хатун го напушта сарајот и целиот свој имот го дава во добротворни цели и работи како слугинка кај една богата жена. Хурем сака да и помогне но Даје одбива. На крајот, Даје се самоубива. Нигар треба да го напушти сарајот и да оди кај братот на Ибрахим. За време на патувањето, Хурем ја киднапира Нигар и ја крие. Ѓулшах ја чува Нигар. Хурем и испраќа порака на Хатиџе дека Ибрахим ја изневерува и и кажува каде се наоѓа Нигар. Нигар успева да се спаси од Ѓулшах меѓутоа додека бега, пред вратата се сретнува со Хатиџе. Нигар одрекува се за нејзината врска со Ибрахим и вели дека детето кое го очекува е од Насух-ефенди. Хатиџе дава наредба Нигар да се затвори во зандана. Насух-ефенди лаже пред Хатиџе дека тој е таткото на бебето на Нигар. Хурем се соочува со Хатиџе и Хурем ја носи Ѓулшах како сведок. Потоа Хатиџе се соочува со Ибрахим кој го признава неверството и потврдува дека тој е таткото на бебето на Нигар. Хурем со цел да и го одземе статусот на Махидевран како управителка на харемот прави план со цел да изгледа како Махидевран да се обидела да ја убие Ѓулфем. Сулејман ја разрешува Махидевран од нејзината должност и ја назначува Хурем на нејзино место. Сезоната завршува така што Хурем е крунисана за управителка на харемот а со тоа уште повеќе се зголемува нејзината моќ. Додека трае церемонијата на крунисување, целиот харем се поклонува пред неа, а Махидевран несреќно и разочарано го гледа сето тоа. Хурем вели дека не само со харемот, туку и со светот ќе владее. ==Сезона 3== Кога се дознава за аферата помеѓу Ибрахим и Нигар, Ибрахим заминува на поход против Персија. По неговото враќање, тој успева да го спаси својот брак со Хатиџе Султан. Хатиџе наредува да и се пресече главата на Нигар, но Хурем успева да ја спаси преку Рустем-ага кој е доверлив човек на Искендер Челеби и сега и служи на Хурем. Нигар калфа раѓа девојче, но Хатиџе веднаш му го одзема велејќи и дека бебето се родило мртво. Меѓутоа, бебето е живо и Хатиџе го крие на непознато место. Ибрахим и Хатиџе одлучуваат да ја омажат Нигар со Рустем. Против негова желба, Рустем се венчава со Нигар под инструкции на Хурем, но тој одлучува да нема никаква интимна врска со неа. Во харемот доаѓа нова девојка по име Фирузе. Таа успева да стане миленичка на Величествениот. Хатиџе и Махидевран се обидуваат да ја заштитат Фирузе од Хурем. Михримах Султан е заљубена во Ташлиџали Јахја, најблискиот пријател на Принцот Мустафа. По препорака на Ибрахим, Мустафа го зема Јахја за да му служи него во Маниса. Сулејман сака да оди на лов, меѓутоа Михримах ја одбива неговата покана бидејќи наместо со Хурем, тој сака да оди со Фирузе. Хурем се заканува дека ќе ја убие Фирузе. Неколку години подоцна, Хурем го открива местото каде што Хатиџе го крие детето на Ибрахим и Нигар. Хурем го известува Ибрахим дека неговото дете е под нејзина заштита и дека доколку му помогне да се ослободи од Фирузе, таа ќе му го предаде неговото дете. Ибрахим прифаќа и Хурем му го предава детето, меѓутоа Ибрахим не го одржува своето ветување и Фирузе останува во Топкапи-сарај. Фатма-хатун раѓа машко дете. Сулејман оди во Маниса за да го види синот на Мустафа и му го дава неговото име, Сулејман. Хурем, Принцот Мехмет и Михримах Султан исто така одат во Маниса. Гледајќи ја блискоста помеѓу Сулејман и Мехмет, Мустафа се чувствува загрозено. Мустафа има тајна средба со Ибрахим во која што Ибрахим го убедува Мустафа да ја испрати Елена од неговиот харем. Кога Рустем се обидува да ја убие Фирузе по наредба на Хурем, ја гледа тетоважата која ја има на нејзиниот врат и дознава дека таа тетоважа претставува грбот на династијата [[Сефевиди]]. Кога Рустем му ја пренесува оваа информација на Хурем, Хурем веднаш ја фрла Фирузе во зандана. Кога Сулејман дознава за тоа веднаш оди во одајата на Хурем каде што Хурем му ја открива големата тајна која ја крие Фирузе и дека таа е шпион испратен од Сефевидите. Сулејман одлучува да ја протера од сарајот. Кога блиските луѓе на Фирузе му го пресекуваат патот, се открива дека вистинското име на Фирузе е Хумејра. Хурем и Ибрахим продолжуваат да се борат еден против друг. Сулејман почнува да се сомнева во Ибрахим. Хурем индиректно му ги открива на Сулејман сите работи кои Ибрахим ги правел зад неговиот грб. Сулејман е шокиран кога дознава за тоа. Сулејман наредува да се погуби Ибрахим и потоа телото го праќа во неговиот сарај. Хатиџе е многу тажна поради смртта на својот сакан и се откажува од нејзиниот брат Сулејман. Хатиџе и Махидевран прават план за да ја убијат Хурем така што ја испраќаат Дијана (подоцна Фахрије) слугинката на Махидевран за да ја исполни нивната наредба бидејќи тие ја гледаат Хурем како одговорна за смртта на Ибрахим. Шах Султан одлучува да застане против Хурем за нејзини лични интереси. Насух-ефенди ја испраќа Кадер, ќерката на Ибрахим и Нигар, кај семејството на Ибрахим. Дијана не успева да ја убие Хурем и сега таа станува слугинка на Хурем. Шах прави Хурем да мисли дека Мустафа доаѓа да го преземе престолот на неговиот татко додека Сулејман е на поход и да мисли дека Сулејман и нејзините синови се ранети и заробени. Хурем одлучува да ги заштити своите Принцови Бајазит и Џихангир бидејќи тие се во Топкапи-сарај. Меѓутоа Шах ги зема синовите на Хурем во старата фарма и кога Хурем дознава за тоа лично оди таму да ги спаси. Но кога оди таму, Шах и вели дека сето тоа беше само една игра. Хурем ја предупредува Михримах да не и верува на никој освен на неа. Хатиџе сака да заврши со Хурем бидејќи гледа дека Шах Султан не прави ништо. Хатиџе ја испраќа Нигар да ѝ каже на Хурем дека Михримах е во Мермерниот сарај заедно со Бали бег, меѓутоа Михримах е во Топкапи-сарај. Кога Хурем оди таму ја наоѓа Хатиџе. Додека тие две разговараат, една жена по наредба на Хатиџе и става нешто во устата на Хурем. Хурем се онесвестува и потоа се буди во нејзината одаја но не се сеќава на ништо. Хурем открива дека Хатиџе стои зад сето тоа и ја предупредува Хатиџе да не си игра со неа. Шах и се лути на Хатиџе поради тоа што прави работи зад нејзиниот грб. Шах има друг план како да ослободи од Хурем. Состојбата на Хурем не е добра и затоа таа повикува жена за да го прочита куранот со цел да се почувствува подобро. Сулејман повторно заминува на поход меѓутоа не го зема Бајазит со него. Бунтовниот Бајазит бега од сарајот со цел да се приклучи на походот без никој да знае. Меѓутоа кога пристигнува во логорот, Селим го открива. Сулејман наредува веднаш да се врати назад во Топкапи. Хурем одлучува да изнајми пари од Ракел-хатун со цел да ги покрие трошоците во харемот бидејќи поради походот, во благајната нема доволно средства. Кога Шах дознава за тоа изнајмува разбојници за да и ги украдат парите на Хурем. Робинките се вознемирени дека сè уште немаат добиено плата. Шах Султан и наредува на Ракел-хатун да ѝ каже на Хурем дека Г-ѓа Портиа може да и помогне на Хурем. Портиа е од Венеција, а Сулејман војува со нив. Хурем позајмува пари од неа но подоцна ги враќа. Величествениот се враќа од поход и на враќање одлучува да оди во Одрин. Шах го зема документот со кој се докажува дека Хурем позајмила пари од венецијанска лихварка и оди во Одрин да му го каже тоа на Сулејман. Сулејман ја повикува Хурем во Одрин и одлучува таа да остане таму. Шах му наредува на Рустем да ја убие Хурем додека таа е во Одрин. Меѓутоа, Рустем останува верен на Хурем и и дава предлог да се ожени со нејзината ќерка Михримах, со цел да стане уште помоќен и да влезе во диванот. Хурем прифаќа, но Михримах одбива. Во градот има епидемија на чума. Шах ја користи ситуацијата за намерно да го зарази Ајас Паша и тој умира. Сулејман го назначува Љутфи Паша на негово место а со тоа Шах Султан станува уште помоќна. Лекарот го известува Сулејман дека болеста се проширила до Одрин. Сулејман ја враќа Хурем назад во Топкапи. Сулејман одлучува да ја венча Хатиџе со Хусреф Паша. Таа е обврзана да го прифати тоа меѓутоа таа продолжува да живее во нејзиниот сарај. Кога Сулејман дознава за тоа и наредува да оди во сарајот на Хусреф. Михримах прифаќа да се омажи за Рустем. Мустафа прави работи без дозвола и знаење на неговиот татко. Шах, Љутфи и Хатиџе кројат план со цел да се ослободат од Рустем за тој да не се венча со Михримах. Махидевран им дава предлог наместо да го убијат, да разгласат дека е многу болен. Сулејман испраќа лекар за да ја потврди болеста на Рустем. Лекарот наоѓа вошка на главата и ја носи во Истанбул како доказ дека Рустем е здрав. Рустем се враќа во сарајот за да се ожени со Михримах. Михримах раѓа девојче по име Ајше Хумашах. Шах испраќа доилка која е всушност шпион во сарајот на Михримах и Рустем. Љутфи Паша му сугерира на Сулејман да ги испрати Мехмет, Селим и Бајазит да раководат со области. Нигар се враќа во Истанбул. Таа се среќава со Шах и вели дека сака да се одмазди. Хатиџе и Шах прифаќаат. Тие и помагаат на Нигар да влезе во сарајот на Михримах и Рустем со цел таа да го убие Рустем. Но кога ја гледа ќерката на Михримах се потсетува на нејзината ќерка и одлучува да го киднапира детето. Рустем и војската насекаде ја бараат Нигар и кога ја наоѓаат во шумата таа се заканува дека ќе се фрли во провалија заедно со бебето. Меѓутоа, Рустем успева да ја земе својата ќерка а Нигар се самоубива. Љутфи ја продолжува својата акција против проституцијата. Кога една жена го исмева и навредува, тој толку многу е бесен што наредува да и го изгорат половиот орган без дозвола на кадијата. Шах е шокирана кога дознава за тоа и одлучува да се разведе од него. Меѓутоа пред да изговори по третпат дека се разведува од него, тој и удира шамар и кога Сулејман дознава за тоа го разрешува од неговата должност и го протерува. Мустафа се среќава со австрискиот амбасадор. Тоа доведува до конфликт помеѓу Сулејман и Мустафа. Сулејман го казнува Мустафа така што не му дозволува да оди на поход заедно со него. Потоа Сулејман го разрешува Мустафа од управител на Маниса и го назначува за управител на Амасија. Хурем прима лажно писмо во кое пишува дека Селим е многу болен но тој е сосема добро. Хурем веднаш тргнува на пат кон Коња и додека патува е киднапирана. Михримах ги обвинува Шах, Хатиџе и Махидевран за ова. Сулејман е многу вознемирен. Кога Сулејман дознава дека Хатиџе стои зад сето тоа веднаш оди во нејзиниот сарај. Сулејман ја прашува каде е Хурем но таа одбива да му кажи. Потоа Хатиџе пие отров и умира во рацете на Сулејман. Сулејман сè уште не знае каде е Хурем. Бали-бег го наоѓа Али-ага, слугата на Хатиџе кој добил наредба да ја киднапира Хурем. Бали-бег не сака да го информира Сулејман за тоа додека не биде сигурен дали ќе ја најде Хурем. Михримах дознава за шпионот кој Шах Султан го испратила во нејзиниот сарај и ѝ се заканува дека доколку не сака Величествениот да дознае за тоа, во најкраток рок ќе мора засекогаш да си замине од сарајот а целото богатство да го донира во фондацијата Хасеки Хурем. По наредба на Махидевран, слугата на Принцот Мехмет, Илјас, го заразува Мехмет со тешка болест и Принцот Мехмет умира. Кога Сулејман дознава за тоа запаѓа во длабока тага и жал. Сезоната завршува така што Бали-бег ја наоѓа Хурем и ја враќа назад во Топкапи-сарај, а Рустем-паша му ја пренесува убавата вест на Сулејман. После долго време, Хурем и Сулејман се повторно заедно. ==Сезона 4== Поминуваат неколку години и Рустем Паша веќе станува Голем Везир. Сулејман треба да донесе многу важна одлука и да назначи еден од своите синови кој ќе го замени Мехмет како управител на Маниса. Неговата одлука ја запишува на хартија и сите се во исчекување на денот кога ќе се знае кој ќе биде поставен за управител на престолонаследничката провинција. Бајазит покажува внимание кон своето семејство и и подарува скапоцен камен на Хурем и коњ на Михримах. Мустафа е вознемирен и загрижен за мислењето на неговиот татко бидејќи јаничарите го придружуваа додека тој да пристигне во сарајот. Махидевран доаѓа во Топкапи-сарај и заедно со Хурем и Михримах ја гледаат церемонијата за заклетва со мечот на Џихангир. Џихангир е доста срамежлив и уплашен. Хурем и Рустем прават нов заговор против Мустафа додека тој ја добива љубовта на граѓаните, војниците и пашите. Една девојка по име Сесилија доаѓа во сарајот. Таа е ќерка на венецијански благородник и не може да се помири со тоа дека сега е робинка. Потоа таа се обидува да се самоубие, но Селим ја спасува и таа се заљубува во него. Таа сака да оди во неговата област и да стане Султанка. Кога Сесилија ја прашува Хурем дали може да оди со него, Хурем одбива. Доаѓа времето кога треба да се соопшти одлуката. Селим е оној кој Сулејман го назначува за управител на Маниса. Сите се изненадени, вклучувајќи го и самиот Селим. Махидевран и Мустафа се многу загрижени. Сите сметаа дека Мустафа е оној кој требаше да биде назначен и дека престолот е негово право. И миленичката на Мустафа која е бремена е исто така загрижена. Бајазит е многу лут после објавувањето на одлуката и мисли дека неговиот татко не го сака. Хурем е во потрага по добра и паметна девојка која ќе оди заедно со Селим во Маниса. Сесилија повторно ја моли Хурем да оди заедно со Селим. Таа и вели дека во ѕвездите видела дека нејзината судбина зависи од нејзината рака. На крајот Хурем прифаќа и на Сесилија и дава ново име, Нурбану. Мустафа вели дека тој е избркан од рајот на Величествениот а Хизир Хајретин Паша му вели дека во тој случај треба да си изгради свој сопствен рај. Хурем наредува да се убие Мустафа кога Мустафа се враќа назад во својата област Амасија. Меѓутоа, неговата бремена миленичка го спасува и умира. Мустафа добива нов заштитник, Атмаџа. Сулејман често разговара со Ебусууд Ефенди во врска со државните работи. Селим и Бајазит се борат во матрак и јавање на коњ со цел да се покажат пред нивниот татко кој од нив е подобар. Хурем Султан влегува во менопауза. Таа тоа го чува во тајност. Фатма Султан, сестрата на Сулејман доаѓа во сарајот заедно со Хуриџихан Султан, ќерката на Ибрахим и Хатиџе. Фатма Султан работи против Хурем бидејќи Мустафа ја испрати неа за тоа. Фатма му испраќа миленичка на Сулејман, меѓутоа Хурем ја убива. Граѓаните се жалат од Рустем а Сулејман е лут за неговото неефикасно работење. Нурбану се обидува на секој можен начин да стане миленичка на Селим. Рустем ја киднапира ќерката на Хизир Хајретин Паша и му вели да му каже на Величествениот дека тој е неправедно обвинет за недоразбирањата со јаничарите. Хуриџихан и Бајазит се заљубуваат еден во друг. Кога Сулејман го открива тоа, ја испраќа Хуриџихан назад кај нејзината тетка Бејхан. Мустафа тајно се венчава со ќерката на Хизир Хајретин Паша, Михруниса. Нурбану станува миленичка на Селим и раѓа син по име Мурат. Валерија станува миленичка на Сулејман и добива ново име, Назенин. Таа раѓа девојче по име Разије Султан. Сулејман и Назенин одат во Маниса за да го видат бебето на Селим и Нурбану. Кога пристигнуваат, Сулејман оди во одајата на Селим и го гледа Селим пијан. Сулејман е многу лут и му одржува лекција. Хурем и наредува на Нурбану да ја убие Назенин. Нурбану ја исполнува наредбата и Назенин умира. Бајазит тајно се венчава со Хуриџихан. Пири Реис, кој е таен заштитник на Принцот Мустафа заедно со неговите приврзаници, прави стапица со цел да ја убие Хурем. Меѓутоа наместо Хурем умира Афифе-хатун. Пред да умри, Афифе-хатун и кажува на Хурем дека Величествениот е многу болен. Кога Султанот се враќа од поход, се онесвестува. Неговата состојба е лоша и сите велат дека Мустафа треба да седне на престолот доколку Величествениот умри. Сулејман сака Мустафа да дојде во сарајот. Хурем нема друг избор и му го пренесува тоа на Рустем и му вели дека тоа може да биде неговата последна желба. Рустем ја исполнува нејзината наредба но исто така прави план за да го убие Мустафа. Меѓутоа, планот на Рустем пропаѓа и Мустафа доаѓа во сарајот здрав и жив. Рустем го убедува Селим да ги смири јаничарите. Тој мисли дека јаничарите ќе го убијат Селим и на тој начин Бајазит би бил наследник на престолот. Нурбану дознава за тоа и и кажува на Хурем. Во тој момент, Мустафа пристигнува во сарајот и Хурем бара од него да го спаси Селим бидејќи само тој може да ги спречи јаничарите. Мустафа го спасува Селим и го враќа во сарајот. Хурем стравува од моќта на Мустафа и сака тој да биде погубен. Хурем со помош на Михримах и Рустем, испраќа лажно писмо до Шах Тахмасп со печат од Мустафа во кое пишува дека Мустафа сака да биде во сојуз со него и дека сака да го тргне од престолот неговиот татко, Сулејман. Одговорот на тоа писмо стигнува во рацете на Сулејман. Сулејман верува дека Мустафа сака заедно со Шах Тахмасп да крене бунт и да го убие него. Во 1553 година, во Коња, Величествениот наредува да се погуби неговиот син Мустафа. Кога Мустафа влегува во шаторот, џелатите се обидуваат да го убијат и на крајот успеваат во тоа. Единствениот син на Мустафа, Принцот Мехмет е исто така убиен по наредба на Сулејман. Јаничарите се во голема жалост и се колнат дека ќе ја одмаздат неговата смрт. За сето ова го обвинуваат Рустем и сакаат да го убијат. Кога сето ова стигнува до ушите на Султанот, Султанот го разрешува Рустем од Голем Везир. Сулејман жали за неговиот син Мустафа и почнува да се сомнева во неговата одлука за убиство. Џихангир умира од преголема жалост кон неговиот брат Мустафа. Махидевран и Михруниса пристигнуваат во Топкапи-сарај. Потоа Михруниса се самоубива велејќи и на Хурем дека нејзината зима завршува а зимата на Хурем само што почнува. Махидевран заедно со Нергисшах и Фидан одат во Бурса каде што Махидевран сака да се изгради гроб за нејзиниот син. Сопругот на Фатма Султан, Кара Ахмет Паша станува Голем Везир но после некое време тој е погубен по наредба на Сулејман за испраќање пари на бунтовниците кои го поддржувааа лажниот Мустафа поради што Бајазит беше неправедно обвинет. Фатма планира да ја убие Хурем но Сулејман ја спасува. Величествениот и наредува на Фатма да си замине од сарајот и никогаш повеќе да не се врати. Хуриџихан ја обвинува Нурбану дека е во љубовна врска со Газанфер-ага, слугата на Нурбану. Нурбану ја убива Хуриџихан. Хурем дознава за тоа и сака да ја казни Нурбану меѓутоа Нурбану и вели дека ќе ги открие сите нејзини тајни, па затоа Хурем се премислува. Хурем и Нурбану објавуваат војна. Хурем се обидува да ја убие Нурбану но не успева. Во харемот на Бајазит пристигнува нова девојка по име Дефне која е испратена од Нурбану да го убие Бајазит. Дефне станува негова миленичка и една вечер става отров во јадењето на Бајазит. Дефне е фатена од страна на Атмаџа и тој дознава дека таа е бремена и дека сето тоа го направила по наредба на Нурбану бидејќи нејзината сестра е заробена кај неа. Бајазит му пишува писмо на Величествениот раскажувајќи му што прави Селим. Бајазит со голема војска оди кон Маниса со цел да му наплати на Селим за тоа што му го направи, меѓутоа Хурем пристигнува навреме и ја спречува борбата на нејзините синови. Хурем дознава дека боледува од неизлечлива болест. После кратко време, Хурем умира. Сулејман е во голема жалост поради смртта на својата сакана сопруга. Селим го убива Бајазит и неговите синови. Сулејман заминува на неговиот последен поход. После победата издвојувана на тој поход, Сулејман умира. Со смртта на Сулејман приказната за Величествениот век доаѓа до својот крај. ==Распоред на емитување== ===Во Турција=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#efefef" ! Сезона !! Термин !! Почеток на сезоната !! Крај на сезоната !! Број на епизоди !! Опсег на епизоди !! ТВ сезона !! ТВ канал |- | 1. || Среда 20.00 || 5 Јануари, 2011 || 22 Јуни, 2011 || 24 || 1 - 24 || 2011 || Show TV |- | 2. || Среда 20.00 || 14 Септември, 2011 || 6 Јуни, 2012 || 39 || 25 - 63 || 2011-2012 || Show TV, Star TV |- | 3. || Среда 20.00 || 12 Септември, 2012 || 19 Јуни, 2013 || 40 || 64 - 103 || 2012-2013 || Star TV |- | 4. || Среда 20.00 || 18 Септември, 2013 || 11 Јуни, 2014 (Финале) || 36 || 104 - 139 || 2013-2014 || Star TV |- |} ===Во Македонија=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#efefef" ! Сезона !! Термин !! Почеток на сезоната !! Крај на сезоната !! Број на епизоди !! Опсег на епизоди !! ТВ сезона !! ТВ канал |- | 1. || Понеделник - Петок 19.00 || 17 Декември, 2011 || 15 Февруари, 2012 || 24 || 1 - 24 || 2011-2012 || [[Канал 5]] |- | 2. || Понеделник - Петок 19.00/21.00<br />Понеделник - Вторник 19.00 || 15 Февруари, 2012 || 15 Јануари, 2013 || 39 || 25 - 63 || 2011-2012<br />2012-2013 || [[Канал 5]] |- | 3. || Понеделник - Вторник 19.00<br />Понеделник - Петок 19.00/21.00/19.40 || 21 Јануари, 2013 || 3 јануари, 2014 || 40 || 64 - 103 || 2012-2013<br />2013-2014 || [[Канал 5]] |- | 4. || Понеделник - Петок 19.40<br />Сабота - Недела 20.00 || 6 Јануари, 2014 || 3 Октомври, 2014 (Финале) || 36 || 104 - 139 || 2013-2014<br />2014-2015 || [[Канал 5]] |- |} ==Улоги== ===Главни улоги=== {| class="wikitable" |- ! Глумец !! Улога !! Опис !! Сезона |- | Халит Ергенч | Султан Сулејман | Десеттиот Султан на Османлиското Царство | 1–4 |- | Мерјем Узерли | rowspan="2" | Хурем-султан | rowspan="2" | Хасеки Султанка, законска жена на Султан Сулејман и мајка на неговите пет деца | 1–3 |- | Вахиде Перчин | 4 |- | Нур Фетахоглу || Махидевран-султан || Миленичка на Султан Сулејман и мајка на Принцот Мустафа || 1–4 |- | Окан Јалабик || Ибрахим-паша || Голем Везир на Османлиското Царство, најдобриот пријател на Султан Сулејман || 1–3<br />4 (само гласот) |- | Небахат Чехре || Ајше Хафса-султан (Величествената) || Мајка на Султан Сулејман, жена на Султан Селим || 1–2 |- | Селма Ергеч || Хатиџе-султан || Сестра на Султан Сулејман, сопруга на Ибрахим-паша и мајка на Осман и Хуриџихан || 1–3 |- | Мехмет Гунсур || Принцот Мустафа || Најстариот син на Султан Сулејман и единственото дете на Махидевран Султан || 1–4 |- | Берак Тузунатач || Михруниса Султан || Сопруга на Принцот Мустафа и ќерка на Хизир Хајретин Паша || 4 |- | Гурбеј Илери || Принцот Мехмет || Првото дете на Хурем и омилениот син на Сулејман || 1-3 |- | Пелин Карахан || Михримах-султан || Единствената ќерка на Хурем и Сулејман, сопруга на Рустем Паша и мајка на Ајше Хумашах и Осман || 1–4 |- | Озан Ѓувен || Рустем-паша || Сопруг на Михримах Султан и Голем Везир на Османлиското Царство || 3–4 |- | Енгин Озтурк || Принцот Селим || Третото дете на Хурем и Сулејман, татко на Мурат III и наследник на Сулејман || 1-4 |- | Мерве Болуѓур || Нурбану Султан || Миленичка на Принцот Селим и мајка на неговите деца || 4 |- | Арас Булут Ијнемли || Принцот Бајазит || Четвртото дете на Хурем и Сулејман || 2-4 |- | Толга Сариташ || Принцот Џихангир || Петтото и последно дете на Хурем и Сулејман || 2-4 |- | Дениз Чакир || Шах Султан || Сестра на Султан Сулејман, сопруга на Љутфи Паша, мајка на Есмахан Султан || 3 |- | Мелтем Цумбул || Фатма Султан || Сестра на Султан Сулејман, сопруга на Кара Ахмет Паша || 4 |- | Бурак Озчивит || Малкочоглу Бали-бег || Чувар на одајата на Величествениот, големата љубов на Михримах Султан || 2–3 |- | Тунџел Куртиз || Ебусууд-ефенди || Кадија на Истанбул, подоцна шејкулислам ефенди || 3–4 |- | [[Филиз Ахмет]] || Нигар-калфа || Калфа во Топкапи-сарај, љубовница на Ибрахим-паша и мајка на неговата ќерка Кадер (подоцна Есманур) || 1–3 |- | Серкан Алтунорак || Ташлиџали Јахја-бег || Еден од најпознатите поети, пријател и сопатник на Принцот Мустафа || 3–4 |- | Сарп Акаја || Атмаџа || Пријател и сопатник на Принцот Мустафа, а потоа и на Принцот Бајазит || 4 |- | Селим Бајрактар || Сумбуљ-ага || Главен евнух во харемот и најблизок слуга на Хурем Султан || 1–4 |- |} ===Споредни улоги=== {| class="wikitable" |- ! Глумец !! Улога !! Опис !! Сезона |- | Селен Озтурк || Ѓулфем--хатун || Првата миленичка на Султан Сулејман и најблиска пријателка на Хатиџе Султан || 1–4 |- | Толга Текин || Хизир Хајретин Паша || Главен командант на морнарицата, поддржувач на Принцот Мустафа и татко на Михруниса || 3–4 |- | Мехмет Озгур || Љутфи-паша || Сопруг на Шах Султан, татко на Есмахан и Голем Везир на Османлиското Царство || 3 |- | Јеткин Дикинцилер || Кара Ахмет-паша || Сопруг на Фатма Султан и Голем Везир на Османлиското Царство || 4 |- | Пинар Чаѓлар Генчтурк || Бејхан Султан || Сестра на Султан Сулејман и сопруга на Ферхат Паша || 1–3 |- | [[Сабина Ајрула-Тозија]] || Афифе-хатун || Доилка на Султан Сулејман и главен надзорник во харемот || 2–4 |- | Фехми Карарслан || Ајаз Паша || Везир во диванот, подоцна Голем везир (по убивањето на Ибрахим-паша) || 1–3 |- | Ариф Еркин Гузелбејоѓлу || Пири Мехмет Паша || Голем Везир пред Ибрахим-паша || 1–2 |- | Мурат Шахан || Мустафа Паша || Главен командант на морнарицата пред Хизир Хајретин Паша, подоцна Везир во диванот || 1–3 |- | Бурџу Озберк || Хуриџихан Султан || Ќерка на Хатиџе и Ибрахим-паша и сопруга на Принцот Бајазит || 4 |- | Јасемин Ален || Дефне Султан || Миленичка на Принцот Бајазит || 4 |- | Еџем Чалик || Есмахан Султан || Ќерка на Шах Султан и Љутфи Паша || 3 |- | Фатих Ал || Матракчи Насух-ефенди || Математичар, историчар, географ, минијатурист и многу близок пријател на Ибрахим-паша || 1–4 |- | Алмеда Абази || Назенин-хатун (Валерија) || Миленичка на Султан Сулејман и мајка на Разије Султан || 4 |- | Елиф Атакан || Румејса-хатун || Миленичка на Принцот Мустафа || 3–4 |- | Серенај Акташ || Ајше-хатун || Миленичка на Принцот Мустафа и мајка на неговата ќерка || 3 |- | Џансу Дере || Фирузе-хатун (Хумејра) || Миленичка на Султан Сулејман, шпион испратен од династијата Сефевиди || 3 |- | Мелике Ипек Јалова || Изабела Фортуна || Принцеза од Кастиља, заљубена во Султан Сулејман || 2 |- | Ефе Мехмет Гунеш || Осман || Син на Хатиџе и Ибрахим-паша || 3 |- | Хасан Кучукчетин || Искендер Челеби || Главен благајник и непријател на Ибрахим-паша || 2–3 |- | Гокхан Челеби | rowspan="2" | Ферхат Паша | rowspan="2" | Сопруг на Бејхан Султан | rowspan="2" | 1 |- | Киванч Килинч |- | Езги Ејубоѓлу || Ајбиге-хатун || Внука на Величествената, кримска Принцеза || 2 |- | Алп Ојкен || [[Папа Климент VII]] || Папа на католичката црква во тоа време || 1–2 |- | Сема Кечик || Даје-хатун || Помошничка на Величествената, главен надзорник во харемот || 1–2 |- | Нихан Бујукаѓач || Ѓулшах-хатун || Слугинка на Махидевран Султан а подоцна на Хурем Султан || 1–3 |- | Бурџу Гунер || Фахрије калфа (Диjана) || Слугинка на Махидевран Султан а подоцна на Хурем Султан || 3–4 |- | Садет Аксој || Садика (Викторија) || Непријателка на Султан Сулејман || 1–2 |- | Сајгин Сојсал || Мерџан-ага || Најблизок човек на Шах Султан и нејзин слуга || 3 |- | Енгин Гунајдин || Ѓул-ага || Близок човек на Хурем Султан и нејзин слуга || 2 |- | Јуксел Унал || Шеќер-ага || Главен готвач во сарајот || 1–4 |- | Гуркан Ујгун || Мимар Синан || Главен архитект на Султан Сулејман || 3–4 |- | Јилдирим Фикрет Ураѓ || Мехмет Паша Соколович || Везир на Османлиското Царство || 4 |- | Долунај Сојсерт || Грација Мендес Наси || Богата еврејска жена која има важна улога во политиката на Османлиското Царство || 4 |- | Бурџу Туна || Ѓулнихал-хатун (Марија) || Пријателка од детството на Хурем Султан || 1 |- | Мелиса Созен || Ефсун-хатун (Нора) || Слугинка на Хурем Султан, заљубена во Принцот Мустафа || 2 |- | Сечкин Оздемир || Лео || Поранешниот вереник на Хурем || 1 |- | Гамзе Дар || Фидан-хатун || Слугинка на Махидевран Султан || 2-4 |- | Мујде Узман || Армин-хатун || Првата љубов на Бали-бег || 2 |- | Бергузар Корел || Моника Грити|| Сестра на Сињор Грити || 1 |- |} ==Меѓународна популарност== Потврдено е дека серијата ја гледаат повеќе од 200.000.000 луѓе од целиот свет. == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * [http://en.muhtesemyuzyil.tv/ Официјално мрежно место на Величествениот Султан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150529045635/http://en.muhtesemyuzyil.tv/ |date=2015-05-29 }} * [[:imdbtitle:1848220|Величествениот Султан]] на [[IMDb]] * [http://www.kanal5.com.mk/serii_detail.asp?ID=2 Величествениот Султан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140920213204/http://www.kanal5.com.mk/serii_detail.asp?ID=2 |date=2014-09-20 }} на [[Канал 5]] * [http://www.showtv.com.tr/dizi/tanitim/muhtesem-yuzyil_1/ Величествениот Султан]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на Show TV * [http://startv.com.tr/dizi/muhtesemyuzyil Величествениот Султан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150924105921/http://www.startv.com.tr/dizi/muhtesemyuzyil |date=2015-09-24 }} на Star TV * [http://facebook.com/MuhtesemYuzyil Величествениот Султан - Официјална фејсбук страна] * [https://twitter.com/MYAskiDerun Величествениот Султан - Официјална твитер страна] * [http://www.youtube.com/channel/UCkRY4J8G__K8SEWZRLbke-Q Величествениот Султан - Официјален јутјуб канал] [[Категорија:Турски телевизиски серии]] 3bc1djyaj44o00wkn9u6h6y4qo4wcnd 5536763 5536762 2026-04-10T07:47:50Z Bjankuloski06 332 /* Меѓународна популарност */ 5536763 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |show_name = Muhteşem Yüzyıl<br />Величествениот Султан |image =Величествениот султан плакат МКД.png |format = Историска драма |director = Јагмур Тајлан <small>(1–3)</small><br />Дурул Тајлан <small>(1–3)</small><br />Мерт Бајкал <small>(4)</small><br />Јагиз Алп Акајдин <small>(4)</small> |location = [[Истанбул]], [[Одрин]], [[Мармарис]] |runtime = {{знамеикона|TUR}} [[Турција]]<br />90-120 мин.<br />{{знамеикона|MKD}} [[Македонија]]<br />40-50 мин. |creator = |writer = Мерал Окај <small>(1–2)</small><br />Јилмаз Шахин <small>(2–4)</small> |composers = Ајтекин Аташ, Фахир Атакоглу, Сонер Акалин |costume designer = Сердар Башбуг |starring = [[Халит Ергенч]]<br />[[Мерјем Узерли]]<br />[[Вахиде Перчин]]<br />[[Нур Фетахоглу]]<br />[[Окан Јалабик]]<br />[[Небахат Чехре]]<br />[[Филиз Ахмет]]<br />[[Селма Ергеч]]<br />[[Мехмет Гунсур]]<br />[[Сабина Ајрула-Тозија]]<br>[[Берак Тузунатач]]<br />[[Гурбеј Илери]]<br />[[Пелин Карахан]]<br />[[Ариф Еркин Ѓузeлбејоглу]]<br />[[Ерман Шабан]]<br />[[Озан Ѓувен]]<br />[[Енгин Озтурк]]<br />[[Мерве Болуѓур]]<br />[[Арас Булут Ијнемли]]<br />[[Елјеса Касо]]<br />[[Луран Ахмети]]<br />[[Толга Сариташ]]<br />[[Дениз Чакир]]<br />[[Мелтем Цумбул]]<br/>[[Бурџу Озберк]]<br />[[Бурак Озчивит]]<br />[[Тунџел Куртиз]]<br />[[Џан Колукиса]]<br />[[Маџит Копер]]<br />[[Серкан Алтунорак]]<br />[[Сарп Акаја]]<br />[[Селим Бајрактар]]<br />[[Акин Акинозу]] |composer = Фахир Атакоглу<br />Ајтекин Аташ<br />Сонер Акалин |producer = Тимур Савџи |company = [[Тимс продукција]] |first_aired = {{знамеикона|TUR}} [[Турција]]<br />5 јануари, 2011 – 11 јуни, 2014<br />{{знамеикона|MKD}} [[Македонија]]<br />17 декември, 2011 – 3 Октомври, 2014 |last_aired = |lstatus = |country = [[Турција]] |language = [[Турски јазик|Турски]] |num_seasons = 4 |num_episodes = 139 |picture_format = [[480i]] ([[High-definition television|SDTV]])<br />[[720p]] ([[High-definition television|HDTV]]) |audio_format = [[Stereophonic sound|Stereo]] |network = {{знамеикона|TUR}} [[Турција]]<br />Show TV (2011)<br />Star TV (2012–2014)<br />{{знамеикона|MKD}} [[Македонија]]<br />[[Канал 5]] (2011–2014)<br>[[Телевизија Алфа]] (2022) |followed_by = ''Ќосем Султан'' |website = http://en.muhtesemyuzyil.tv/ |production_website = http://www.tims.tv/en |caption=Плакатот на македонски јазик}} '''Величествениот султан''' ([[Турски јазик|турски]]: ''Muhteşem Yüzyıl'', буквалниот превод на [[Македонски јазик|македонски]] е ''Величествениот век'') или едноставно '''Величествениот''' — [[Турција|турска]] историска телевизиска серија која прво се емитувла на турскиот канал Show TV, а потоа е префрлена на Star TV. Серијата се заснова на животот на Величествениот султан Сулејман ([[Сулејман I]]), Султанот со најдолго владеење и неговата сопруга [[Хурем]] која од робинка станала султанка и негова [[кралица]]. Во Македонија, серија се прво емитувала на [[Канал 5]] (2011-2014), а потоа на [[Телевизија Алфа]] (2022).<ref>https://www.tvpaket.com.mk/velicestveniot-reprizano-na-alfa-no-ovojpat-nesinhronizirana/</ref> Гласови во македонска синхронизација: [[Владо Јовановски]] (Сулејман), [[Билјана Беличанец-Алексиќ]] (Хурем), [[Кирил Псалтиров]], [[Марија Кондовска]], [[Рубенс Муратовски]] (Ибрахим), [[Бедија Беговска]], [[Трајанка Илиева]], [[Гордана Ендровска]] (Нигар), [[Лазе Манасковски]], [[Сашко Коцев]], [[Сабина Ајрула-Тозија]] (Афифе), [[Анастас Тановски]], [[Јордан Симонов]], [[Изабела Новотни]]...<ref>https://www.youtube.com/watch?v=-q0nZrQCNMQ</ref> ==Содржина== На возраст од 26 години, кога започнува неговото владеење, Сулејман решава да изгради [[империја]] помоќна од онаа на [[Александар Велики]] и да ги направи Османлиите непобедливи. Во текот на неговото 46-годишно владеење, стекнал слава како најголем освојувач и владетел на Истокот и Западот. Веста за наследувањето на престолот, Сулејман ја примил во 1520 година додека бил на лов. Тој не ни сонувал дека ќе стане еден од најголемите владетели во историјата. Оставајќи ги својата миленичка Махидевран и својот син Мустафа во [[Маниса]], тој заедно со неговиот сопатник Ибрахим, тргнува кон [[Топкапи-сарај]] во [[Истанбул]] за да го преземе престолот. Во меѓувреме, еден османлиски брод тргнува од [[Крим]] преку [[Црно Море]] да донесе робинки како подарок во Топкапи-сарај. Во тој брод се наоѓала и Александра Ла Роса, ќерка на украински православен свештеник. Оваа малада девојка која била грабната и продадена во Топкапи-сарај, подоцна станува Хурем Султан, венчана жена на Султан Сулејман и мајка на неговите Принцови, која заедно со својот сопруг ќе владее со царството и ќе биде сведок на многу крвопролевање и интриги. Големата љубов на Сулејман кон Хурем ќе има голема цена. Тој ќе го погуби неговиот најблизок пријател и сопатник, Ибрахим-паша а потоа и неговиот син Принцот Мустафа. Играта за поголема моќ и власт, за Хурем ќе биде крвава и немилосрдна. Меѓутоа таа е подготвена и ќе прифати сè што ќе ја доведе до конечна победа. ==Сезона 1== Ќерката на украинскиот свештеник Александра (подоцна Хурем Султан) е заробена од страна на татарите кои вршат напад во нејзиното село. За време на тој напад, нејзината мајка, нејзиниот татко и нејзината сестра се убиени, но нејзиниот вереник Лео преживува и бега (иако таа мисли дека и тој е убиен). Нејзината најдобра пријателка Марија (подоцна Ѓулнихал) е заробена во истиот брод. Кога Александра пристигнува во сарајот на Величествениот Султан Сулејман, таа учи една лекција: Ако стане миленичка и роди машко дете ќе ја добие титулата Султанка и ќе може да владее со светот. Со цел да го привлече вниманието на Величествениот, кога тој поминува покрај робинките од харемот кои треба да се поклонат и да ја наведнат главата, таа го извикува неговото име а потоа се онесвестува во неговите раце. Следниот ден се организира забава каде што робинките танцуваат за Султанот и онаа девојка која ќе го привлече неговото внимание и го добие виолетовото марамче оди на халвет (средба) со него. Александра е таа која го маѓепсува Султанот и станува негова миленичка. Величествениот и дава ново име, Хурем. Потоа таа станува муслиманка. Махидевран Султан, мајката на Принцот Мустафа, синот на Величествениот, станува опсесивно љубоморна на Хурем. Обвинувајќи ја Хурем за својот сопствен абортус, Махидевран ја претепува Хурем. Сулејман е тотално разочаран од Махидевран кога дознава што се случило. За време на походот против Белград убиен е сопругот на Викторија кога тие двајца се обидуваа да избегаат. Викторија (подоцна Садика) оди во Истанбул со цел да се одмазди. Хурем забременува со нејзиниот прв син, Принцот Мехмет. Еден ден, Величествениот ја повикува Хурем во нејзината одаја на вечера. Махидевран Султан наредува да се стави отров во благото кое треба да се послужи после вечерата. Хурем јаде од слатките и потоа почнува да и станува лошо. Величествениот веднаш повикува лекар и Хурем успева да се спаси, заедно со бебето. Гневот на Сулејман кон Махидевран уште повеќе се зголемува. Хурем забременува со нејзината единствена ќерка, Михримах Султан. Една од миленичките на Величествениот, Ајше--хатун, ја навредува Хурем. Хурем полна со бес и се заканува дека ќе ја убие. Садика ја убива Ајше бидејќи Ајше имаше сомнежи дека Садика крие нешто, но бидејќи Хурем и се закануваше на Ајше дека ќе ја убие, сите мислат дека Хурем е таа која го сторила тоа. Сулејман ја протерува Хурем во [[Ески-сарај|Стариот сарај]]. Ибрахим и вели на Хурем дека таа може повторно да се врати назад во Топкапи-сарај но доколку се согласи да побара прошка од Махидевран. Хурем прво одбива, но потоа се согласува. Хатиџе Султан (сестрата на Величествениот) се заљубува во Ибрахим-ага (најдобриот пријател на Величествениот и чувар на неговата одаја). Потоа Ибрахим станува Голем Везир на Османлиското Царство. Ибрахим-паша стапува во брак со Хатиџе Султан. Хурем раѓа уште едно машко дете, Принцот Селим. Потоа Сулејман оди на лов со Мустафа, Хурем и Мехмет но не и Махидевран. Хатиџе е бремена а во меѓувреме има јаничарски бунт и додека се обидува да се спаси, таа го губи своето бебе. Лео, поранешниот вереник на Хурем, дознава каде е Хурем и станува кралски сликар со цел да биде поблиску до неа. Ибрахим-паша го открива нивното минато. Ибрахим ѝ вели на Хурем со сопствени раце да го отруе Лео или во спротивно ќе му раскаже се на Величествениот. Сулејман е во градината на сарајот на Ибрахим и Хатиџе. Додека Сулејман ужива јадејќи грозје, Садика доаѓа со чаша шербет на послужавник под кого има скриен нож. Во меѓувреме, Хурем плаче давајќи му на Лео отровен [[локум]]. Садика го става ножот под гркланот на Сулејман. ==Сезона 2== Пред Садика да го убие Сулејман, Сулејман успева да се спаси и наредува да ја фрлат во зандана. Потоа таа е убиена од страна на Насух-ефенди кој е прогласен за виновен бидејќи тој ја довел неа во сарајот на Величествениот и убиството на Садика е неговата казна. Хурем раѓа уште едно машко дете, принцот Бајазит. Шпанската принцеза Изабела Фортуна и нејзината слугинка се киднапирани од страна на турските пирати но потоа се продадени на Величествениот. Принцезата и нејзината слугинка живеат во ловечкиот дом. Величествениот сака да ја искористи принцезата за политички цели. Изабела се обидува неколкупати да избега но не успева. Хурем е љубоморна и ѝ се заканува на принцезата. Хурем ѝ помага за да избега, но за тоа дознава Ибрахим-паша и планот на Хурем пропаѓа. Изабела се заљубува во Сулејман, доаѓа во харемот и станува негова миленичка. Хурем со помош на Нигар калфа и Ѓул-ага успева да се ослободи од неа. Во меѓувреме, Бали-бег се заљубува во еврејката Армин. Нивната врска е против вољата на таткото на Армин и потоа таа го напушта градот. Кога се враќа, таа заболува од смртна болест. Бали-бег се венчава со неа и тие го добиваат благословот од таткото на Армин. Следниот ден Армин умира. Хатиџе раѓа момче, но додека го дои таа случајно го загушува. Потоа го напушта својот стара и заминува во Одрин со цел да се опорави. Додека таа е таму, Ибрахим спие со Нигар калфа но потоа и наредува да замине во Топкапи-сарај. Ибрахим заминува на поход и Хатиџе ја повикува Нигар повторно да се врати во нејзиниот сарај. Кога Ибрахим ќе се врати, Нигар ќе се обиде да изврши самоубиство, но Ибрахим ја спасува. Хатиџе повторно останува бремена. Махидевран и го дава дневникот на Величествената кој припаѓа на Лео, кој Ѓулшах го зема од дворот кога Хурем го фрла со цел да се ослободи од него. Величествената ја повикува Хурем во нејзината одаја но додека разговараат, Величествената се онесвестува. Хурем повикува помош и се обидува да го земе дневникот. Кога Даје--хатун го гледа тоа веднаш го зема пред Хурем тоа да го стори. Потоа Даје и го дава дневникот на Величествената и таа го користи него за да направи Хурем засекогаш да си замине од сарајот. Со цел да се спаси, Хурем и нуди имот на Даје што таа прво не го прифаќа но потоа одлучува да го прифати во замена за дневникот. Даје и го дава дневникот на Хурем. Кога Величествената оди во одајата на Хурем, Хурем со големо задоволство и пред нејзини очи го фрла дневникот во оган уништувајќи го единствениот доказ за поранешната врска помеѓу неа и Лео. Хурем разговара со Сулејман и му вели дека не може да направи добротворна работа бидејќи таа е робинка. Сулејман ја ослободува и вечерта кога тој оди во нејзината одаја за да ја повика да спие со него, таа му вели дека не може да спие со него бидејќи е слободна жена и грев е ако таа спие со него без да бидат венчани. Сулејман дава наредба Хурем да го напушти сарајот и да оди во друг сарај. Една вечер, Величествената му наредува на Ибрахим да му направи стапица на Хурем со цел да ја убие но Бали-бег ја спасува. Сулејман ја враќа назад во Топкапи-сарај и потоа се венчава со неа. После венчавката, Хурем и Сулејман одат во одајата кај Величествената со цел да ја соопштат убавата вест. Хурем оди да и бакни рака но таа одбива. Величествената го покажува своето незадоволство и се онесвестува во рацете на Сулејман. Махидевран е исто така шокирана од оваа вест. За време на церемонијата, Ибрахим е погоден со отровна стрела. Хурем се плаши дека за тоа ќе ја обвинат неа бидејќи таа испрати човек со цел да го убие Ибрахим но во последен момент се откажа кога ја виде Хатиџе вознемирена. Напаѓачот кој стрелаше во Ибрахим е испратен од Бехрам Паша. Поради тоа што Ибрахим е отруен, Нигар, Насух-ефенди и Сумбуљ-ага го носат Ибрахим во една пештера со лековита вода. Хатиџе е многу загрижена затоа што мисли дека Ибрахим ќе умре. Махидевран бесна оди до одајата на Сулејман и бара од стражарите да најават кај Величествениот дека е тука, но Сулејман одбива велејќи дека е зафатен. Таа ја бара нејзината слобода и сака преостанатиот живот да го помине како слободна жена, меѓутоа Сулејман одбива. Потоа таа му вели да ја испрати во прогонство заедно со нејзиниот син, а тој и одговара дека таа може да замине, но нејзиниот син останува во сарајот. Мустафа го убедува својот татко да ги испрати него и нејзината мајка во сарајот во Одрин. По наредба на Величествената, во Топкапи-сарај доаѓа нејзината внука Ајбиге од Крим со цел да ја заштити од војната која во тој момент се случува таму. Таа ја држи Ајбиге понастрана од Хурем бидејќи мисли дека Хурем би можела лошо да влијае врз неа. Но Ајбиге е тврдоглава и одлучува да се дружи со жената која е позната насекаде низ светот. Ајбиге се заљубува во Бали-бег кој е задолжен за безбедноста на кралското семејство. Ибрахим се заљубува во Нигар бидејќи таа цело време се грижеше за него со цел да го излекува. Хатиџе одлучува да ја омажи Нигар со Насух-ефенди. Нигар не е задоволна со оваа венчавка бидејќи таа е заљубена во Ибрахим-паша. На нејзината прва брачна ноќ, во нејзината одаја влегува Ибрахим-паша и таа е изненадена кога го гледа него. Ибрахим и раскажува дека тој имаше договр со Насух-ефенди и затоа од сега па натаму тој ќе биде заедно со неа. Нигар е среќна поради овој пресврт којшто се случи. Во меѓувреме, Хатиџе раѓа близнаци, едно момче и едно девојче (Хуриџихан и Осман). Ибрахим е среќен но и изненаден кога ги гледа неговите две бебиња во неговите раце. Нигар не е задоволна од тоа. Времето поминува и на возраст од 17 години, Мустафа се враќа во сарајот за да се види со својот татко пред да замине да управува со некоја област. Додека Величествениот е на поход, Величествената и Махидевран кројат планови со цел да се ослободат од Хурем. Величествената и наредува на робинката Фатма да зборува меѓу останатите робинки во харемот дека Хурем е виновна бидејќи тие не зеле плата. Една од робинките ја навредува Хурем а Хурем и се заканува дека ќе и го пресече јазикот. Величествената наредува на таа робинка да и се пресече јазикот за Хурем да биде обвинета за тоа. Потоа една девојка е невино обвинета за кражба на пари и кога добива казна, одлучува да се самоубие. По наредба на Величествената, Фатма го прави последниот чекор со тоа што ги предизвикува девојките да ја убијат Хурем. Повеќето девојки се упатуваат кон одајата на Хурем со цел да ја запалат. Даје-хатун пристигнува заедно со стражарите и во последен момент ја спасува Хурем, иако робинките успеале да и го изгорат лицето. Величествената ја разрешува Даје-хатун од нејзината должност. Кога Величествениот се враќа назад од поход и дознава за сè што се случило, тој и дава лекција на Величествената за тоа дека таа не може да го доведе харемот во ред. Величествениот е исто така многу лут на Ибрахим бидејќи тој не му го предал писмото кое Хурем го испратила додека тие беа на поход, но Ибрахим му вели дека не сакал да се грижи и дека тој веќе му имал дадено наредби на Даје и Нигар за заштита на Хурем уште кога Величествениот го направи одговорен за нејзиниот живот. Величествениот повторно ја враќа Даје на старата должност. Хурем и Махидевран се караат откако Ѓулшах ја добива позицијата на Даје и Махидевран се обидува да и удри шамар на Хурем. Во тој момент доаѓа Величествениот и и наредува на Махидевран да и се извини на Хурем по што Махидевран плачејќи се враќа во нејзината одаја. Кога Мустафа дознава што се случило веднаш оди во одајата на Хурем за да разговара со неговиот татко и Мустафа зборува за тоа како Хурем манипулира со него по што Сулејман бесен му вели на Мустафа да се врати во својата одаја. Мустафа речиси ја губи поддршката на својот татко кога тој не сака да оди заедно со него на петочната молитва, но на крајот Ибрахим успева да го убеди. Хурем има караница со Мустафа по што Сулејман вели дека Мустафа е во право а не Хурем. Хурем е разочарана и незадоволна. Мустафа се заљубува во една робинка по име Нора (подоцна Ефсун) и таа останува бремена од него. Мустафа не знае дека Ефсун работи за Хурем. Ефсун има наредба да го отруе Мустафа. Таа го става отровот во неговата храна и после првиот залак којшто го јаде Мустафа таа се покајува и ја турка масата за да се истури храната. Мустафа се разболува а Махидевран заклучува дека зад сето тоа стои Хурем. Фатма ја обвинува Ефсун дека работи за Хурем и затоа Махидевран и вели на Ефсун да и открие некоја тајна за Хурем. Ефсун ја прашува Хурем дали таа има некој друг план а Хурем и вели да ѝ каже на Махидевран за аферата на Ајбиге и Бали бег, за Мустафа и Махидевран да бидат повредени. Кога Ајбиге тргнува на пат кон својата татковина заедно со Бали бег, Хурем, користејќи ја Ефсун и дава наредба да каже дека тие двајца избегале и дека никогаш повеќе нема да се вратат. Махидевран му го пренесува ова на Сулејман кој дава наредба да ги најдат и да ги вратат назад. Џихангир, најмалиот син на Хурем и Сулејман се разболува но таа не му кажува на Сулејман за тоа за да не се грижи, но потоа кога гледа дека состојбата не му се подобрува, заедно со Сулејман повикуваат лекар. Лекарот ги информира дека кај Принцот започнува да се развива грпка и дека треба да се обидат да го спречат тоа со физиотерапија додека тој е сè уште бебе. Џихангир се подобрува иако не може целосно да се опорави. Сулејман добива срцев удар. Махидевран е свесна дека Сулејман е на работ на смртта и дека доколку се случи најлошото, нејзиниот син Мустафа ќе биде новиот Султан и затоа таа се обидува да го убеди Мустафа да преземе мерки на претпазливост со неговите браќа за што Мустафа одбива. Потоа таа разговара со Ѓулшах и и вели дека кога Мустафа ќе седне на престолот, таа ќе биде Величествена и дека ќе управува со харемот. Сето ова го слуша Величествената и со цел да ги заштити децата на Хурем, ги испраќа во сарајот на Хатиџе. Хурем е подготвена да се отруе заедно со нејзините деца доколку Сулејман умре. За среќа, Сулејман се буди, Хурем уште помоќна се враќа назад во Топкапи-сарај а плановите на Махидевран не се исполнија. Во меѓувреме, Бали-бег се враќа назад во сарајот и му ја кажува целата вистина на Сулејман пред Мустафа и Ибрахим. Сулејман му вели на Мустафа тој да одлучи за судбината на Бали бег. Прво Мустафа одлучува Бали-бег да се погуби но кога ќе дојде денот да се изврши неговата смртна казна, тој се премислува. Бали-бег бара разрешување од неговата должност и се враќа во својата татковина. Ајбиге се враќа назад во Крим. Махидевран дознава дека Ефсун е бремена и сака таа да го абортира бебето, но Мустафа ја запира. Хурем му кажува на Величествената за бременоста на Ефсун и Величествената веднаш и дава наредба на Даје да направи сè што е потребно за Ефсун да се ослободи од бебето. Овој пат Мустафа не успева да ја спаси и Ефсун заедно со бебето умира. Но пред да умре, Ефсун му признава на Мустафа дека Хурем се обидела да го отруе и му вели да се држи понастрана од неа. Махидевран му го пренесува сето тоа на Сулејман. Сулејман ја повикува Хурем во својата одаја и му дава да испие отров како казна поради тоа што го направила. Хурем без размислување го пие отровот и тогаш Сулејман верува дека таа е невина. Тоа што таа го испи не беше отров туку само јако средство за успивање. Нигар останува бремена од Ибрахим. Ѓулшах предизвикува Даје да ја убие лекарката која ги слушна Даје и Нигар како разговараат за бременоста на Нигар. Величествената ја разрешува Даје од нејзината должност и ја протерува од харемот. Махидевран е среќна бидејќи мисли дека Ѓулшах ќе го заземе нејзиното место но е изненадена кога Величествената и ја доделува таа должност на Нигар. Потоа Величествената дознава за љубовната врска помеѓу Ибрахим и Нигар бидејќи таа претходно му нареди на еден ага да го следи Ибрахим-паша. Таа оди во одајата на Сулејман со цел да го информира за тоа, но пред да му каже, таа добива мозочен удар. Хурем заедно со Ѓул-ага прават план со цел да изгледа дека Махидевран се обидела да ја убие Величествената. Меѓутоа, Нигар сведочи пред Ибрахим дека Ѓул-ага е вмешан во тоа. Ибрахим го протерува Ѓул-ага од сарајот. После некое време Величествената умира а Махидевран Султан е назначена за управител на харемот. Таа веднаш го користи тоа со цел да ја добие одајата на Величествената, но Сулејман не дозволува. Таа купува многу непотребни работи со што го надминува нејзиниот буџет па затоа мора да земе заем од еврејска лихварка. Ѓулфем е назначена на местото на Даје. Хурем сака да се ослободи од Мустафа и Махидевран. Мустафа е назначен за управител на Маниса па според тоа и Махидевран треба да замине заедно со него. Меѓутоа, Ибрахим го убедува Сулејман, Махидевран да остане во Топкапи-сарај. Ѓулшах се обидува да се ослободи од Фатма--хатун, слугинката на Махидевран Султан. Меѓутоа планот се свртува против неа и Махидевран ја разрешува од нејзината должност и сака да ја омажи. Очајната Ѓулшах сака да и биде слугинка на Хурем, меѓутоа Хурем ја брка велејќи и дека нема да има корист од таква слугинка како неа. Потоа Ѓулшах го слуша разговорот помеѓу Ибрахим и Нигар кога Нигар му кажува на Ибрахим за нејзината бременост. Кога Ѓулшах случајно ја крши вазната која се наоѓа пред одајата, Ибрахим и Нигар сфаќаат дека некој ги слушнал. Ѓулшах сака да и раскаже се на Хурем, меѓутоа Хурем не е во нејзината одаја. Нигар сфаќа дека Ѓулшах е таа која ги слушнала и му кажува се на Ибрахим. Ибрахим наредува Ѓулшах да биде убиена и таа е избодена со нож неколкупати и фрлена во шумата. Ибрахим мисли дека таа е мртва меѓутоа таа преживува. Ѓулшах и раскажува се на Хурем и станува нејзина слугинка. По смртта на Величествената, Даје-хатун го напушта сарајот и целиот свој имот го дава во добротворни цели и работи како слугинка кај една богата жена. Хурем сака да и помогне но Даје одбива. На крајот, Даје се самоубива. Нигар треба да го напушти сарајот и да оди кај братот на Ибрахим. За време на патувањето, Хурем ја киднапира Нигар и ја крие. Ѓулшах ја чува Нигар. Хурем и испраќа порака на Хатиџе дека Ибрахим ја изневерува и и кажува каде се наоѓа Нигар. Нигар успева да се спаси од Ѓулшах меѓутоа додека бега, пред вратата се сретнува со Хатиџе. Нигар одрекува се за нејзината врска со Ибрахим и вели дека детето кое го очекува е од Насух-ефенди. Хатиџе дава наредба Нигар да се затвори во зандана. Насух-ефенди лаже пред Хатиџе дека тој е таткото на бебето на Нигар. Хурем се соочува со Хатиџе и Хурем ја носи Ѓулшах како сведок. Потоа Хатиџе се соочува со Ибрахим кој го признава неверството и потврдува дека тој е таткото на бебето на Нигар. Хурем со цел да и го одземе статусот на Махидевран како управителка на харемот прави план со цел да изгледа како Махидевран да се обидела да ја убие Ѓулфем. Сулејман ја разрешува Махидевран од нејзината должност и ја назначува Хурем на нејзино место. Сезоната завршува така што Хурем е крунисана за управителка на харемот а со тоа уште повеќе се зголемува нејзината моќ. Додека трае церемонијата на крунисување, целиот харем се поклонува пред неа, а Махидевран несреќно и разочарано го гледа сето тоа. Хурем вели дека не само со харемот, туку и со светот ќе владее. ==Сезона 3== Кога се дознава за аферата помеѓу Ибрахим и Нигар, Ибрахим заминува на поход против Персија. По неговото враќање, тој успева да го спаси својот брак со Хатиџе Султан. Хатиџе наредува да и се пресече главата на Нигар, но Хурем успева да ја спаси преку Рустем-ага кој е доверлив човек на Искендер Челеби и сега и служи на Хурем. Нигар калфа раѓа девојче, но Хатиџе веднаш му го одзема велејќи и дека бебето се родило мртво. Меѓутоа, бебето е живо и Хатиџе го крие на непознато место. Ибрахим и Хатиџе одлучуваат да ја омажат Нигар со Рустем. Против негова желба, Рустем се венчава со Нигар под инструкции на Хурем, но тој одлучува да нема никаква интимна врска со неа. Во харемот доаѓа нова девојка по име Фирузе. Таа успева да стане миленичка на Величествениот. Хатиџе и Махидевран се обидуваат да ја заштитат Фирузе од Хурем. Михримах Султан е заљубена во Ташлиџали Јахја, најблискиот пријател на Принцот Мустафа. По препорака на Ибрахим, Мустафа го зема Јахја за да му служи него во Маниса. Сулејман сака да оди на лов, меѓутоа Михримах ја одбива неговата покана бидејќи наместо со Хурем, тој сака да оди со Фирузе. Хурем се заканува дека ќе ја убие Фирузе. Неколку години подоцна, Хурем го открива местото каде што Хатиџе го крие детето на Ибрахим и Нигар. Хурем го известува Ибрахим дека неговото дете е под нејзина заштита и дека доколку му помогне да се ослободи од Фирузе, таа ќе му го предаде неговото дете. Ибрахим прифаќа и Хурем му го предава детето, меѓутоа Ибрахим не го одржува своето ветување и Фирузе останува во Топкапи-сарај. Фатма-хатун раѓа машко дете. Сулејман оди во Маниса за да го види синот на Мустафа и му го дава неговото име, Сулејман. Хурем, Принцот Мехмет и Михримах Султан исто така одат во Маниса. Гледајќи ја блискоста помеѓу Сулејман и Мехмет, Мустафа се чувствува загрозено. Мустафа има тајна средба со Ибрахим во која што Ибрахим го убедува Мустафа да ја испрати Елена од неговиот харем. Кога Рустем се обидува да ја убие Фирузе по наредба на Хурем, ја гледа тетоважата која ја има на нејзиниот врат и дознава дека таа тетоважа претставува грбот на династијата [[Сефевиди]]. Кога Рустем му ја пренесува оваа информација на Хурем, Хурем веднаш ја фрла Фирузе во зандана. Кога Сулејман дознава за тоа веднаш оди во одајата на Хурем каде што Хурем му ја открива големата тајна која ја крие Фирузе и дека таа е шпион испратен од Сефевидите. Сулејман одлучува да ја протера од сарајот. Кога блиските луѓе на Фирузе му го пресекуваат патот, се открива дека вистинското име на Фирузе е Хумејра. Хурем и Ибрахим продолжуваат да се борат еден против друг. Сулејман почнува да се сомнева во Ибрахим. Хурем индиректно му ги открива на Сулејман сите работи кои Ибрахим ги правел зад неговиот грб. Сулејман е шокиран кога дознава за тоа. Сулејман наредува да се погуби Ибрахим и потоа телото го праќа во неговиот сарај. Хатиџе е многу тажна поради смртта на својот сакан и се откажува од нејзиниот брат Сулејман. Хатиџе и Махидевран прават план за да ја убијат Хурем така што ја испраќаат Дијана (подоцна Фахрије) слугинката на Махидевран за да ја исполни нивната наредба бидејќи тие ја гледаат Хурем како одговорна за смртта на Ибрахим. Шах Султан одлучува да застане против Хурем за нејзини лични интереси. Насух-ефенди ја испраќа Кадер, ќерката на Ибрахим и Нигар, кај семејството на Ибрахим. Дијана не успева да ја убие Хурем и сега таа станува слугинка на Хурем. Шах прави Хурем да мисли дека Мустафа доаѓа да го преземе престолот на неговиот татко додека Сулејман е на поход и да мисли дека Сулејман и нејзините синови се ранети и заробени. Хурем одлучува да ги заштити своите Принцови Бајазит и Џихангир бидејќи тие се во Топкапи-сарај. Меѓутоа Шах ги зема синовите на Хурем во старата фарма и кога Хурем дознава за тоа лично оди таму да ги спаси. Но кога оди таму, Шах и вели дека сето тоа беше само една игра. Хурем ја предупредува Михримах да не и верува на никој освен на неа. Хатиџе сака да заврши со Хурем бидејќи гледа дека Шах Султан не прави ништо. Хатиџе ја испраќа Нигар да ѝ каже на Хурем дека Михримах е во Мермерниот сарај заедно со Бали бег, меѓутоа Михримах е во Топкапи-сарај. Кога Хурем оди таму ја наоѓа Хатиџе. Додека тие две разговараат, една жена по наредба на Хатиџе и става нешто во устата на Хурем. Хурем се онесвестува и потоа се буди во нејзината одаја но не се сеќава на ништо. Хурем открива дека Хатиџе стои зад сето тоа и ја предупредува Хатиџе да не си игра со неа. Шах и се лути на Хатиџе поради тоа што прави работи зад нејзиниот грб. Шах има друг план како да ослободи од Хурем. Состојбата на Хурем не е добра и затоа таа повикува жена за да го прочита куранот со цел да се почувствува подобро. Сулејман повторно заминува на поход меѓутоа не го зема Бајазит со него. Бунтовниот Бајазит бега од сарајот со цел да се приклучи на походот без никој да знае. Меѓутоа кога пристигнува во логорот, Селим го открива. Сулејман наредува веднаш да се врати назад во Топкапи. Хурем одлучува да изнајми пари од Ракел-хатун со цел да ги покрие трошоците во харемот бидејќи поради походот, во благајната нема доволно средства. Кога Шах дознава за тоа изнајмува разбојници за да и ги украдат парите на Хурем. Робинките се вознемирени дека сè уште немаат добиено плата. Шах Султан и наредува на Ракел-хатун да ѝ каже на Хурем дека Г-ѓа Портиа може да и помогне на Хурем. Портиа е од Венеција, а Сулејман војува со нив. Хурем позајмува пари од неа но подоцна ги враќа. Величествениот се враќа од поход и на враќање одлучува да оди во Одрин. Шах го зема документот со кој се докажува дека Хурем позајмила пари од венецијанска лихварка и оди во Одрин да му го каже тоа на Сулејман. Сулејман ја повикува Хурем во Одрин и одлучува таа да остане таму. Шах му наредува на Рустем да ја убие Хурем додека таа е во Одрин. Меѓутоа, Рустем останува верен на Хурем и и дава предлог да се ожени со нејзината ќерка Михримах, со цел да стане уште помоќен и да влезе во диванот. Хурем прифаќа, но Михримах одбива. Во градот има епидемија на чума. Шах ја користи ситуацијата за намерно да го зарази Ајас Паша и тој умира. Сулејман го назначува Љутфи Паша на негово место а со тоа Шах Султан станува уште помоќна. Лекарот го известува Сулејман дека болеста се проширила до Одрин. Сулејман ја враќа Хурем назад во Топкапи. Сулејман одлучува да ја венча Хатиџе со Хусреф Паша. Таа е обврзана да го прифати тоа меѓутоа таа продолжува да живее во нејзиниот сарај. Кога Сулејман дознава за тоа и наредува да оди во сарајот на Хусреф. Михримах прифаќа да се омажи за Рустем. Мустафа прави работи без дозвола и знаење на неговиот татко. Шах, Љутфи и Хатиџе кројат план со цел да се ослободат од Рустем за тој да не се венча со Михримах. Махидевран им дава предлог наместо да го убијат, да разгласат дека е многу болен. Сулејман испраќа лекар за да ја потврди болеста на Рустем. Лекарот наоѓа вошка на главата и ја носи во Истанбул како доказ дека Рустем е здрав. Рустем се враќа во сарајот за да се ожени со Михримах. Михримах раѓа девојче по име Ајше Хумашах. Шах испраќа доилка која е всушност шпион во сарајот на Михримах и Рустем. Љутфи Паша му сугерира на Сулејман да ги испрати Мехмет, Селим и Бајазит да раководат со области. Нигар се враќа во Истанбул. Таа се среќава со Шах и вели дека сака да се одмазди. Хатиџе и Шах прифаќаат. Тие и помагаат на Нигар да влезе во сарајот на Михримах и Рустем со цел таа да го убие Рустем. Но кога ја гледа ќерката на Михримах се потсетува на нејзината ќерка и одлучува да го киднапира детето. Рустем и војската насекаде ја бараат Нигар и кога ја наоѓаат во шумата таа се заканува дека ќе се фрли во провалија заедно со бебето. Меѓутоа, Рустем успева да ја земе својата ќерка а Нигар се самоубива. Љутфи ја продолжува својата акција против проституцијата. Кога една жена го исмева и навредува, тој толку многу е бесен што наредува да и го изгорат половиот орган без дозвола на кадијата. Шах е шокирана кога дознава за тоа и одлучува да се разведе од него. Меѓутоа пред да изговори по третпат дека се разведува од него, тој и удира шамар и кога Сулејман дознава за тоа го разрешува од неговата должност и го протерува. Мустафа се среќава со австрискиот амбасадор. Тоа доведува до конфликт помеѓу Сулејман и Мустафа. Сулејман го казнува Мустафа така што не му дозволува да оди на поход заедно со него. Потоа Сулејман го разрешува Мустафа од управител на Маниса и го назначува за управител на Амасија. Хурем прима лажно писмо во кое пишува дека Селим е многу болен но тој е сосема добро. Хурем веднаш тргнува на пат кон Коња и додека патува е киднапирана. Михримах ги обвинува Шах, Хатиџе и Махидевран за ова. Сулејман е многу вознемирен. Кога Сулејман дознава дека Хатиџе стои зад сето тоа веднаш оди во нејзиниот сарај. Сулејман ја прашува каде е Хурем но таа одбива да му кажи. Потоа Хатиџе пие отров и умира во рацете на Сулејман. Сулејман сè уште не знае каде е Хурем. Бали-бег го наоѓа Али-ага, слугата на Хатиџе кој добил наредба да ја киднапира Хурем. Бали-бег не сака да го информира Сулејман за тоа додека не биде сигурен дали ќе ја најде Хурем. Михримах дознава за шпионот кој Шах Султан го испратила во нејзиниот сарај и ѝ се заканува дека доколку не сака Величествениот да дознае за тоа, во најкраток рок ќе мора засекогаш да си замине од сарајот а целото богатство да го донира во фондацијата Хасеки Хурем. По наредба на Махидевран, слугата на Принцот Мехмет, Илјас, го заразува Мехмет со тешка болест и Принцот Мехмет умира. Кога Сулејман дознава за тоа запаѓа во длабока тага и жал. Сезоната завршува така што Бали-бег ја наоѓа Хурем и ја враќа назад во Топкапи-сарај, а Рустем-паша му ја пренесува убавата вест на Сулејман. После долго време, Хурем и Сулејман се повторно заедно. ==Сезона 4== Поминуваат неколку години и Рустем Паша веќе станува Голем Везир. Сулејман треба да донесе многу важна одлука и да назначи еден од своите синови кој ќе го замени Мехмет како управител на Маниса. Неговата одлука ја запишува на хартија и сите се во исчекување на денот кога ќе се знае кој ќе биде поставен за управител на престолонаследничката провинција. Бајазит покажува внимание кон своето семејство и и подарува скапоцен камен на Хурем и коњ на Михримах. Мустафа е вознемирен и загрижен за мислењето на неговиот татко бидејќи јаничарите го придружуваа додека тој да пристигне во сарајот. Махидевран доаѓа во Топкапи-сарај и заедно со Хурем и Михримах ја гледаат церемонијата за заклетва со мечот на Џихангир. Џихангир е доста срамежлив и уплашен. Хурем и Рустем прават нов заговор против Мустафа додека тој ја добива љубовта на граѓаните, војниците и пашите. Една девојка по име Сесилија доаѓа во сарајот. Таа е ќерка на венецијански благородник и не може да се помири со тоа дека сега е робинка. Потоа таа се обидува да се самоубие, но Селим ја спасува и таа се заљубува во него. Таа сака да оди во неговата област и да стане Султанка. Кога Сесилија ја прашува Хурем дали може да оди со него, Хурем одбива. Доаѓа времето кога треба да се соопшти одлуката. Селим е оној кој Сулејман го назначува за управител на Маниса. Сите се изненадени, вклучувајќи го и самиот Селим. Махидевран и Мустафа се многу загрижени. Сите сметаа дека Мустафа е оној кој требаше да биде назначен и дека престолот е негово право. И миленичката на Мустафа која е бремена е исто така загрижена. Бајазит е многу лут после објавувањето на одлуката и мисли дека неговиот татко не го сака. Хурем е во потрага по добра и паметна девојка која ќе оди заедно со Селим во Маниса. Сесилија повторно ја моли Хурем да оди заедно со Селим. Таа и вели дека во ѕвездите видела дека нејзината судбина зависи од нејзината рака. На крајот Хурем прифаќа и на Сесилија и дава ново име, Нурбану. Мустафа вели дека тој е избркан од рајот на Величествениот а Хизир Хајретин Паша му вели дека во тој случај треба да си изгради свој сопствен рај. Хурем наредува да се убие Мустафа кога Мустафа се враќа назад во својата област Амасија. Меѓутоа, неговата бремена миленичка го спасува и умира. Мустафа добива нов заштитник, Атмаџа. Сулејман често разговара со Ебусууд Ефенди во врска со државните работи. Селим и Бајазит се борат во матрак и јавање на коњ со цел да се покажат пред нивниот татко кој од нив е подобар. Хурем Султан влегува во менопауза. Таа тоа го чува во тајност. Фатма Султан, сестрата на Сулејман доаѓа во сарајот заедно со Хуриџихан Султан, ќерката на Ибрахим и Хатиџе. Фатма Султан работи против Хурем бидејќи Мустафа ја испрати неа за тоа. Фатма му испраќа миленичка на Сулејман, меѓутоа Хурем ја убива. Граѓаните се жалат од Рустем а Сулејман е лут за неговото неефикасно работење. Нурбану се обидува на секој можен начин да стане миленичка на Селим. Рустем ја киднапира ќерката на Хизир Хајретин Паша и му вели да му каже на Величествениот дека тој е неправедно обвинет за недоразбирањата со јаничарите. Хуриџихан и Бајазит се заљубуваат еден во друг. Кога Сулејман го открива тоа, ја испраќа Хуриџихан назад кај нејзината тетка Бејхан. Мустафа тајно се венчава со ќерката на Хизир Хајретин Паша, Михруниса. Нурбану станува миленичка на Селим и раѓа син по име Мурат. Валерија станува миленичка на Сулејман и добива ново име, Назенин. Таа раѓа девојче по име Разије Султан. Сулејман и Назенин одат во Маниса за да го видат бебето на Селим и Нурбану. Кога пристигнуваат, Сулејман оди во одајата на Селим и го гледа Селим пијан. Сулејман е многу лут и му одржува лекција. Хурем и наредува на Нурбану да ја убие Назенин. Нурбану ја исполнува наредбата и Назенин умира. Бајазит тајно се венчава со Хуриџихан. Пири Реис, кој е таен заштитник на Принцот Мустафа заедно со неговите приврзаници, прави стапица со цел да ја убие Хурем. Меѓутоа наместо Хурем умира Афифе-хатун. Пред да умри, Афифе-хатун и кажува на Хурем дека Величествениот е многу болен. Кога Султанот се враќа од поход, се онесвестува. Неговата состојба е лоша и сите велат дека Мустафа треба да седне на престолот доколку Величествениот умри. Сулејман сака Мустафа да дојде во сарајот. Хурем нема друг избор и му го пренесува тоа на Рустем и му вели дека тоа може да биде неговата последна желба. Рустем ја исполнува нејзината наредба но исто така прави план за да го убие Мустафа. Меѓутоа, планот на Рустем пропаѓа и Мустафа доаѓа во сарајот здрав и жив. Рустем го убедува Селим да ги смири јаничарите. Тој мисли дека јаничарите ќе го убијат Селим и на тој начин Бајазит би бил наследник на престолот. Нурбану дознава за тоа и и кажува на Хурем. Во тој момент, Мустафа пристигнува во сарајот и Хурем бара од него да го спаси Селим бидејќи само тој може да ги спречи јаничарите. Мустафа го спасува Селим и го враќа во сарајот. Хурем стравува од моќта на Мустафа и сака тој да биде погубен. Хурем со помош на Михримах и Рустем, испраќа лажно писмо до Шах Тахмасп со печат од Мустафа во кое пишува дека Мустафа сака да биде во сојуз со него и дека сака да го тргне од престолот неговиот татко, Сулејман. Одговорот на тоа писмо стигнува во рацете на Сулејман. Сулејман верува дека Мустафа сака заедно со Шах Тахмасп да крене бунт и да го убие него. Во 1553 година, во Коња, Величествениот наредува да се погуби неговиот син Мустафа. Кога Мустафа влегува во шаторот, џелатите се обидуваат да го убијат и на крајот успеваат во тоа. Единствениот син на Мустафа, Принцот Мехмет е исто така убиен по наредба на Сулејман. Јаничарите се во голема жалост и се колнат дека ќе ја одмаздат неговата смрт. За сето ова го обвинуваат Рустем и сакаат да го убијат. Кога сето ова стигнува до ушите на Султанот, Султанот го разрешува Рустем од Голем Везир. Сулејман жали за неговиот син Мустафа и почнува да се сомнева во неговата одлука за убиство. Џихангир умира од преголема жалост кон неговиот брат Мустафа. Махидевран и Михруниса пристигнуваат во Топкапи-сарај. Потоа Михруниса се самоубива велејќи и на Хурем дека нејзината зима завршува а зимата на Хурем само што почнува. Махидевран заедно со Нергисшах и Фидан одат во Бурса каде што Махидевран сака да се изгради гроб за нејзиниот син. Сопругот на Фатма Султан, Кара Ахмет Паша станува Голем Везир но после некое време тој е погубен по наредба на Сулејман за испраќање пари на бунтовниците кои го поддржувааа лажниот Мустафа поради што Бајазит беше неправедно обвинет. Фатма планира да ја убие Хурем но Сулејман ја спасува. Величествениот и наредува на Фатма да си замине од сарајот и никогаш повеќе да не се врати. Хуриџихан ја обвинува Нурбану дека е во љубовна врска со Газанфер-ага, слугата на Нурбану. Нурбану ја убива Хуриџихан. Хурем дознава за тоа и сака да ја казни Нурбану меѓутоа Нурбану и вели дека ќе ги открие сите нејзини тајни, па затоа Хурем се премислува. Хурем и Нурбану објавуваат војна. Хурем се обидува да ја убие Нурбану но не успева. Во харемот на Бајазит пристигнува нова девојка по име Дефне која е испратена од Нурбану да го убие Бајазит. Дефне станува негова миленичка и една вечер става отров во јадењето на Бајазит. Дефне е фатена од страна на Атмаџа и тој дознава дека таа е бремена и дека сето тоа го направила по наредба на Нурбану бидејќи нејзината сестра е заробена кај неа. Бајазит му пишува писмо на Величествениот раскажувајќи му што прави Селим. Бајазит со голема војска оди кон Маниса со цел да му наплати на Селим за тоа што му го направи, меѓутоа Хурем пристигнува навреме и ја спречува борбата на нејзините синови. Хурем дознава дека боледува од неизлечлива болест. После кратко време, Хурем умира. Сулејман е во голема жалост поради смртта на својата сакана сопруга. Селим го убива Бајазит и неговите синови. Сулејман заминува на неговиот последен поход. После победата издвојувана на тој поход, Сулејман умира. Со смртта на Сулејман приказната за Величествениот век доаѓа до својот крај. ==Распоред на емитување== ===Во Турција=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#efefef" ! Сезона !! Термин !! Почеток на сезоната !! Крај на сезоната !! Број на епизоди !! Опсег на епизоди !! ТВ сезона !! ТВ канал |- | 1. || Среда 20.00 || 5 Јануари, 2011 || 22 Јуни, 2011 || 24 || 1 - 24 || 2011 || Show TV |- | 2. || Среда 20.00 || 14 Септември, 2011 || 6 Јуни, 2012 || 39 || 25 - 63 || 2011-2012 || Show TV, Star TV |- | 3. || Среда 20.00 || 12 Септември, 2012 || 19 Јуни, 2013 || 40 || 64 - 103 || 2012-2013 || Star TV |- | 4. || Среда 20.00 || 18 Септември, 2013 || 11 Јуни, 2014 (Финале) || 36 || 104 - 139 || 2013-2014 || Star TV |- |} ===Во Македонија=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#efefef" ! Сезона !! Термин !! Почеток на сезоната !! Крај на сезоната !! Број на епизоди !! Опсег на епизоди !! ТВ сезона !! ТВ канал |- | 1. || Понеделник - Петок 19.00 || 17 Декември, 2011 || 15 Февруари, 2012 || 24 || 1 - 24 || 2011-2012 || [[Канал 5]] |- | 2. || Понеделник - Петок 19.00/21.00<br />Понеделник - Вторник 19.00 || 15 Февруари, 2012 || 15 Јануари, 2013 || 39 || 25 - 63 || 2011-2012<br />2012-2013 || [[Канал 5]] |- | 3. || Понеделник - Вторник 19.00<br />Понеделник - Петок 19.00/21.00/19.40 || 21 Јануари, 2013 || 3 јануари, 2014 || 40 || 64 - 103 || 2012-2013<br />2013-2014 || [[Канал 5]] |- | 4. || Понеделник - Петок 19.40<br />Сабота - Недела 20.00 || 6 Јануари, 2014 || 3 Октомври, 2014 (Финале) || 36 || 104 - 139 || 2013-2014<br />2014-2015 || [[Канал 5]] |- |} ==Улоги== ===Главни улоги=== {| class="wikitable" |- ! Глумец !! Улога !! Опис !! Сезона |- | Халит Ергенч | Султан Сулејман | Десеттиот Султан на Османлиското Царство | 1–4 |- | Мерјем Узерли | rowspan="2" | Хурем-султан | rowspan="2" | Хасеки Султанка, законска жена на Султан Сулејман и мајка на неговите пет деца | 1–3 |- | Вахиде Перчин | 4 |- | Нур Фетахоглу || Махидевран-султан || Миленичка на Султан Сулејман и мајка на Принцот Мустафа || 1–4 |- | Окан Јалабик || Ибрахим-паша || Голем Везир на Османлиското Царство, најдобриот пријател на Султан Сулејман || 1–3<br />4 (само гласот) |- | Небахат Чехре || Ајше Хафса-султан (Величествената) || Мајка на Султан Сулејман, жена на Султан Селим || 1–2 |- | Селма Ергеч || Хатиџе-султан || Сестра на Султан Сулејман, сопруга на Ибрахим-паша и мајка на Осман и Хуриџихан || 1–3 |- | Мехмет Гунсур || Принцот Мустафа || Најстариот син на Султан Сулејман и единственото дете на Махидевран Султан || 1–4 |- | Берак Тузунатач || Михруниса Султан || Сопруга на Принцот Мустафа и ќерка на Хизир Хајретин Паша || 4 |- | Гурбеј Илери || Принцот Мехмет || Првото дете на Хурем и омилениот син на Сулејман || 1-3 |- | Пелин Карахан || Михримах-султан || Единствената ќерка на Хурем и Сулејман, сопруга на Рустем Паша и мајка на Ајше Хумашах и Осман || 1–4 |- | Озан Ѓувен || Рустем-паша || Сопруг на Михримах Султан и Голем Везир на Османлиското Царство || 3–4 |- | Енгин Озтурк || Принцот Селим || Третото дете на Хурем и Сулејман, татко на Мурат III и наследник на Сулејман || 1-4 |- | Мерве Болуѓур || Нурбану Султан || Миленичка на Принцот Селим и мајка на неговите деца || 4 |- | Арас Булут Ијнемли || Принцот Бајазит || Четвртото дете на Хурем и Сулејман || 2-4 |- | Толга Сариташ || Принцот Џихангир || Петтото и последно дете на Хурем и Сулејман || 2-4 |- | Дениз Чакир || Шах Султан || Сестра на Султан Сулејман, сопруга на Љутфи Паша, мајка на Есмахан Султан || 3 |- | Мелтем Цумбул || Фатма Султан || Сестра на Султан Сулејман, сопруга на Кара Ахмет Паша || 4 |- | Бурак Озчивит || Малкочоглу Бали-бег || Чувар на одајата на Величествениот, големата љубов на Михримах Султан || 2–3 |- | Тунџел Куртиз || Ебусууд-ефенди || Кадија на Истанбул, подоцна шејкулислам ефенди || 3–4 |- | [[Филиз Ахмет]] || Нигар-калфа || Калфа во Топкапи-сарај, љубовница на Ибрахим-паша и мајка на неговата ќерка Кадер (подоцна Есманур) || 1–3 |- | Серкан Алтунорак || Ташлиџали Јахја-бег || Еден од најпознатите поети, пријател и сопатник на Принцот Мустафа || 3–4 |- | Сарп Акаја || Атмаџа || Пријател и сопатник на Принцот Мустафа, а потоа и на Принцот Бајазит || 4 |- | Селим Бајрактар || Сумбуљ-ага || Главен евнух во харемот и најблизок слуга на Хурем Султан || 1–4 |- |} ===Споредни улоги=== {| class="wikitable" |- ! Глумец !! Улога !! Опис !! Сезона |- | Селен Озтурк || Ѓулфем--хатун || Првата миленичка на Султан Сулејман и најблиска пријателка на Хатиџе Султан || 1–4 |- | Толга Текин || Хизир Хајретин Паша || Главен командант на морнарицата, поддржувач на Принцот Мустафа и татко на Михруниса || 3–4 |- | Мехмет Озгур || Љутфи-паша || Сопруг на Шах Султан, татко на Есмахан и Голем Везир на Османлиското Царство || 3 |- | Јеткин Дикинцилер || Кара Ахмет-паша || Сопруг на Фатма Султан и Голем Везир на Османлиското Царство || 4 |- | Пинар Чаѓлар Генчтурк || Бејхан Султан || Сестра на Султан Сулејман и сопруга на Ферхат Паша || 1–3 |- | [[Сабина Ајрула-Тозија]] || Афифе-хатун || Доилка на Султан Сулејман и главен надзорник во харемот || 2–4 |- | Фехми Карарслан || Ајаз Паша || Везир во диванот, подоцна Голем везир (по убивањето на Ибрахим-паша) || 1–3 |- | Ариф Еркин Гузелбејоѓлу || Пири Мехмет Паша || Голем Везир пред Ибрахим-паша || 1–2 |- | Мурат Шахан || Мустафа Паша || Главен командант на морнарицата пред Хизир Хајретин Паша, подоцна Везир во диванот || 1–3 |- | Бурџу Озберк || Хуриџихан Султан || Ќерка на Хатиџе и Ибрахим-паша и сопруга на Принцот Бајазит || 4 |- | Јасемин Ален || Дефне Султан || Миленичка на Принцот Бајазит || 4 |- | Еџем Чалик || Есмахан Султан || Ќерка на Шах Султан и Љутфи Паша || 3 |- | Фатих Ал || Матракчи Насух-ефенди || Математичар, историчар, географ, минијатурист и многу близок пријател на Ибрахим-паша || 1–4 |- | Алмеда Абази || Назенин-хатун (Валерија) || Миленичка на Султан Сулејман и мајка на Разије Султан || 4 |- | Елиф Атакан || Румејса-хатун || Миленичка на Принцот Мустафа || 3–4 |- | Серенај Акташ || Ајше-хатун || Миленичка на Принцот Мустафа и мајка на неговата ќерка || 3 |- | Џансу Дере || Фирузе-хатун (Хумејра) || Миленичка на Султан Сулејман, шпион испратен од династијата Сефевиди || 3 |- | Мелике Ипек Јалова || Изабела Фортуна || Принцеза од Кастиља, заљубена во Султан Сулејман || 2 |- | Ефе Мехмет Гунеш || Осман || Син на Хатиџе и Ибрахим-паша || 3 |- | Хасан Кучукчетин || Искендер Челеби || Главен благајник и непријател на Ибрахим-паша || 2–3 |- | Гокхан Челеби | rowspan="2" | Ферхат Паша | rowspan="2" | Сопруг на Бејхан Султан | rowspan="2" | 1 |- | Киванч Килинч |- | Езги Ејубоѓлу || Ајбиге-хатун || Внука на Величествената, кримска Принцеза || 2 |- | Алп Ојкен || [[Папа Климент VII]] || Папа на католичката црква во тоа време || 1–2 |- | Сема Кечик || Даје-хатун || Помошничка на Величествената, главен надзорник во харемот || 1–2 |- | Нихан Бујукаѓач || Ѓулшах-хатун || Слугинка на Махидевран Султан а подоцна на Хурем Султан || 1–3 |- | Бурџу Гунер || Фахрије калфа (Диjана) || Слугинка на Махидевран Султан а подоцна на Хурем Султан || 3–4 |- | Садет Аксој || Садика (Викторија) || Непријателка на Султан Сулејман || 1–2 |- | Сајгин Сојсал || Мерџан-ага || Најблизок човек на Шах Султан и нејзин слуга || 3 |- | Енгин Гунајдин || Ѓул-ага || Близок човек на Хурем Султан и нејзин слуга || 2 |- | Јуксел Унал || Шеќер-ага || Главен готвач во сарајот || 1–4 |- | Гуркан Ујгун || Мимар Синан || Главен архитект на Султан Сулејман || 3–4 |- | Јилдирим Фикрет Ураѓ || Мехмет Паша Соколович || Везир на Османлиското Царство || 4 |- | Долунај Сојсерт || Грација Мендес Наси || Богата еврејска жена која има важна улога во политиката на Османлиското Царство || 4 |- | Бурџу Туна || Ѓулнихал-хатун (Марија) || Пријателка од детството на Хурем Султан || 1 |- | Мелиса Созен || Ефсун-хатун (Нора) || Слугинка на Хурем Султан, заљубена во Принцот Мустафа || 2 |- | Сечкин Оздемир || Лео || Поранешниот вереник на Хурем || 1 |- | Гамзе Дар || Фидан-хатун || Слугинка на Махидевран Султан || 2-4 |- | Мујде Узман || Армин-хатун || Првата љубов на Бали-бег || 2 |- | Бергузар Корел || Моника Грити|| Сестра на Сињор Грити || 1 |- |} ==Меѓународна популарност== Потврдено е дека серијата ја гледале повеќе од 200 милиони луѓе од целиот свет. == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * [http://en.muhtesemyuzyil.tv/ Официјално мрежно место на Величествениот Султан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150529045635/http://en.muhtesemyuzyil.tv/ |date=2015-05-29 }} * [[:imdbtitle:1848220|Величествениот Султан]] на [[IMDb]] * [http://www.kanal5.com.mk/serii_detail.asp?ID=2 Величествениот Султан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140920213204/http://www.kanal5.com.mk/serii_detail.asp?ID=2 |date=2014-09-20 }} на [[Канал 5]] * [http://www.showtv.com.tr/dizi/tanitim/muhtesem-yuzyil_1/ Величествениот Султан]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на Show TV * [http://startv.com.tr/dizi/muhtesemyuzyil Величествениот Султан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150924105921/http://www.startv.com.tr/dizi/muhtesemyuzyil |date=2015-09-24 }} на Star TV * [http://facebook.com/MuhtesemYuzyil Величествениот Султан - Официјална фејсбук страна] * [https://twitter.com/MYAskiDerun Величествениот Султан - Официјална твитер страна] * [http://www.youtube.com/channel/UCkRY4J8G__K8SEWZRLbke-Q Величествениот Султан - Официјален јутјуб канал] [[Категорија:Турски телевизиски серии]] 4edlkv30rvpa5qcql1n605usr7mjsza 0 975082 5536824 5146830 2026-04-10T09:24:11Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536824 wikitext text/x-wiki [[File:Ernesto Cardenal a la Chascona 2.jpg|thumb|Ernesto Cardenal (2009)]] '''Ернесто Карденал Мартинес''' ([[шпански]]: Ernesto Cardenal Martínez, роден: [[20 јануари]] [[1925]], Гранада - [[1 март]] [[2020]], [[Манагва]]) — никарагвански поет, свештеник и политичар. Член е на никарагванскиот Сандинистички фронт за национално ослободување и министер за култура на Никарагва од 1979 до 1987&nbsp;г. Во 2005&nbsp;г. бил номиниран за [[Нобелова награда за мир|Нобеловата награда за мир]]. Автор е на десетина поетски книги. Избор од неговата поезија на [[македонски јазик]] препеал [[Матеја Матевски]]. ==Значење и влијание== Својата песна „Недостижност“, македонскиот поет [[Анте Поповски]] му ја посветил на Карденал.<ref>Анте Поповски, ''Дрво што крвави''. Скопје: Детска радост, Наша книга, Македонска книга, Култура, Мисла, 1991, стр. 21.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Ernesto Cardenal}} * [https://vbb.mk/duhovnici-buntovnici/ „Духовници бунтовници“], vbb.mk {{Биографија-никулец}} {{Никарагва-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карденал}} [[Категорија:Родени во 1925 година]] [[Категорија:Починати во 2020 година]] [[Категорија:Никарагва]] [[Категорија:Никарагвански поети]] [[Категорија:Римокатолички свештеници]] k50ek0icv7l1owflwj1cn0r81xl228x 0 985726 5536825 5362549 2026-04-10T09:24:13Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536825 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Иван Келава | image = [[Податотека:Ivan Kelava MVFC (cropped).jpg|180px]] | height = {{height|m=1.73}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1985|9|9}} | cityofbirth = {{роден во|Загреб|}} | countryofbirth = [[СФРЈ]] | nationality = {{flagsport|CRO}} [[Хрватска]] | currentclub = {{Fb team Udinese}} | clubnumber = 30 | position = [[Голман (фудбал)|голман]] | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Dinamo Zagreb}} | years1 = 2006–2013 | caps1 = 101 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Dinamo Zagreb}} | years2 = 2009-2010 | caps2 = 33 | goals2 = 0 | clubs2 = →{{Fb team Lokomotiva Zagreb}} | years3 = 2013- | caps3 = 10 | goals3 = 0 | clubs3 = {{Fb team Udinese}} | years4 = 2014- | caps4 = 1 | goals4 = 0 | clubs4 = →{{Fb team Carpi}} | nationalyears1 = 2012- | nationalcaps1 = 0 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] }} '''Иван Келава''' ([[хрватски]]: ''Ivan Kelava''; 20 февруари 1988) — [[Хрватска|хрватски]] професионален [[фудбал]]ски [[голман]] кој брани за [[Удинезе Калчо|Удинезе]] во [[Серија А]] и е [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватски репрезентативец]]. == Надворешни врски == *[http://www.transfermarkt.de/en/ivan-kelava/transfers/spieler_44227.html Ivan Kelava]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at Transfermarkt.de {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Келава}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Загреб]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Удинезе]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Хрватски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] gdfv4cm07da38r9nalzsdbpmlns4kd5 0 987700 5536826 5380555 2026-04-10T09:24:15Z Bjankuloski06 332 /* Биографија и политичка кариера */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536826 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Francois_Hollande_2015.jpeg|мини|десно|Франсоа Оланд (2015)]] '''Франсоа Жерар Жорж Никола Оланд''' ([[фр.]] ''François Gérard Georges Nicolas Hollande'', р. [[12 август]] [[1954]]) — [[Французи|француски]] политичар и [[претседател на Франција]]. Во периодот од [[1997]] до [[2008]] година генерален секретар на [[Социјалистичка партија (Франција)|Социјалистичката партија]]. Во првиот круг на претседателските избори, спроведени на [[22 април]] [[2012]] година, Оланд добива најголем број гласови и се рангира за противник на тогашниот претседател [[Никола Саркози]] во вториот круг, одржан на [[6 мај]] 2012, кога Оланд е избран за претседател на републиката, добивајќи 51,7 % од гласовите. == Биографија и политичка кариера == Оланд е роден на [[12 август]] [[1954]] година во [[Руан]]. Во [[1988]] година е избран за пратеник, а во [[1997]] застанува на чело на Социјалистичката партија. Од [[2001]] до [[2008]] година е градоначалник на [[Тил]], а потоа застанува на чело на Општинскиот совет на департманот [[Корез]]. Долги години тој живее со [[Сеголен Роајал]], кандидатка на социјалистите за претседател во [[2007]] година, со која имаат четири деца, но се разведуваат по претседателските избори, кои таа ги губи. Во [[2008]] година Оланд го заменува [[Мартин Обри]] како челник на партијата. На [[16 октомври]] [[2011]] година Оланд ги добива предвремените избори во својата партија со 56% мнозинство и е избран за кандидат за претседателските избори во 2012 година. {{Франција-никулец}} {{Биографија-никулец}} {{Претседатели на Франција}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Оланд, Франсоа}} [[Категорија:Родени во 1954 година]] [[Категорија:Француски политичари]] [[Категорија:Француски правници]] [[Категорија:Француски социјалисти]] [[Категорија:Претседатели на Франција]] [[Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] hi8out2wmjg76exfqnlo3vb424ul98y 0 1027595 5536827 4235264 2026-04-10T09:24:17Z Bjankuloski06 332 /* Синглови */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536827 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |image= | <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = Рурутија | | caption = | image_size = 190 | background = solo_singer | birth_name = | alias = Рурутиа / ルルティア | birth_place = | birth_date = | death_date = | origin = Јапонија | instrument = Вокал | genre = [[Експериментален рок]], [[Њу ејџ]], [[Електроника]], [[Амбиент]] | occupation = [[Пејач]], [[Композитор]] | years_active = 2001–денес | label = [[Toshiba-EMI]] (2001-2005)<br />[[Phoerix Records]] (2005-present) | associated_acts = | website = [http://www.rurutia.com Rurutia.com] | notable_instruments = }} '''Рурутија''' (ルルティア) — јапонска пејачка и композиторка. Својата кариера ја започнала во 2001 година со синглот 'Itoshigo yo'. Вкупно има издадено 5 албуми и 10 сингла. Рурутиа е интензивно приватна пејачка. Многу дејства од нејниот живот не се познати - како на пример нејзината возраст и правилно име. Овој факт заедно со нејзините шепотечки вокали создава уникатна и мистериозна атмосфера околу неа. Нејзиниот псевдоним, Рурутиа, потекнува од [[тахитски]]от збор rorotea што значи 'блажен дожд'. == Дискографија == === Синглови === * ''[[Itoshigo yo]]'' [愛し子よ] (6 Октомври 2001) * ''Lost Butterfly'' [ロスト バタフライ] (6 Декември 2001) * ''Yuruginai Utsukushii Mono'' [ゆるぎない美しいもの] (26 Јуни 2002) * ''Suzaku no Sora'' [朱雀の空] (30 Септември 2002) * ''Shine'' [シャイン] (22 Јануари 2003) * ''Träumerei'' [トロイメライ] (29 Октомври 2003) * ''Primary'' [プライマリー] (2 Март 2005) * ''Spinel'' [スピネル] (21 Ноември 2005) * ''Hohoemi no MARIA'' [微笑みのマリア] (26 Јануари 2006) * ''Reirei Tenohira'' [玲々テノヒラ] (31 Мај 2006) {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Јапонски пејачи]] 5cee8cjhpoum59n638m9wm370pnt826 0 1027749 5536828 5047316 2026-04-10T09:24:19Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536828 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Кејт Мортон | портрет = Kate Morton (11535).jpg | px = | опис = | родено-име = Кејт Мортон<br>Kate Morton | роден-дата = 1976 | роден-место =Бери, Јужна Австралија | починал-дата = | починал-место = <!-- населено место, административен регион, суверена држава.--> | починал-причина = | националност = [[Австралијци|Австралијка]] | наставка =а<!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = <!-- овде треба да стои по што е позната личноста. пр. „по улогата во Бетмен“ --> | занимање = писател | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = 2 | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Кејт Мортон''' ([[англиски]]: ''Kate Morton'', родена во 1976 во [[Бери (Јужна Австралија)|Бери]], [[Јужна Австралија]]) — [[Австралија|австралиска]] писателка која се стекнала со домашен и меѓународен успех<ref>http://www.guardian.co.uk/books/2007/dec/27/news.sarahcrown</ref> со нејзините романи „Куќата на Ривертон“, „Заборавената градина“ и „Далечни часови“.<ref name=RS>[http://www.theaustralian.com.au/news/arts/gothic-delight/story-e6frg8n6-1225943628385 "Gothic delight"] by Rosemary Sorensen, ''[[The Australian]]'' (30 October 2010).</ref> ==Животопис== Кејт Мортон е најстара од трите ќерки на брачниот пар Мортон. Таа своето образование го започнала во ''Тамборин Маунтан''. Мортон завршила на [[Тринити Колеџ во Лондон]], а набрзо потоа завршила и летен курс за [[Шекспир]] на [[Кралската академија за драмски уметности во Лондон]]. Својата универзитетска диплома ја стекнала на [[Универзитетот во Квинсленд]], отсек англиска книжевност. За време на своето студирање, Мортон напишала два ракописи кои не се објавени. Своите постипломски студии ги завршила со посебно внимание на трагедијата за време на викторијанскиот период од англиската книжевност. Дипломските студии ги фокусирала на истражување на готските и мистичните елементи во современата книжевост. Мортон е мажена и има два сина.<ref name=RS /><ref>[http://www.katemorton.com/contact/ Kate Morton – Contact].</ref> ==Творештво== '''Романи''' *''[[Куќата на Ривертон]]'' (The House at Riverton, 2006) *''[[Заборавената градина]]'' (The Forgotten Garden, 2008) *''[[Далечни часови]]'' (The Distant Hours, 2010) ==Наводи== {{Reflist}} ==Надворешни врски== {{External media|image1=[http://www.sumadeletras.com/uploads/imagenes/autor/principal/201003/principal-kate-morton_grande.jpg Кејт Мортон]}} * [http://www.katemorton.com/ Официјално мрежно место] * [http://www.facebook.com/KateMortonAuthor Кејт Мортон на Facebook] {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Австралиски писатели|Мортон, Кејт]] [[Категорија:Родени во 1976 година]] 84mk75pga2e2wmuvtl988ozjitwf6fm 0 1030906 5536591 5533570 2026-04-09T17:03:37Z Carshalton 30527 5536591 wikitext text/x-wiki {{Infobox Football biography-retired | playername = Игор Тудор | image = [[Податотека:Dnepr-Hajduk (1).jpg|240px]] | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1978|4|16}} | cityofbirth = {{роден во|Сплит|}} | countryofbirth = [[СФРЈ]] | nationality = {{flagsport|CRO}} [[Хрватска]] | height = {{height|m=1.93}} | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | currentclub = | retired = 2008 <small>(30 г.)</small> | years1 = 1995-1999 | caps1 = 58 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Hajduk Split}} | years2 = 1996 | caps2 = 5 | goals2 = 1 | clubs2 = →{{Fb team HNK Trogir}} | years3 = 1999-2007 | caps3 = 110 | goals3 = 15 | clubs3 = {{Fb team Juventus}} | years4 = 2005-2006 | caps4 = 39 | goals4 = 2 | clubs4 = →{{Fb team Siena}} | years5 = 2007-2008 | caps5 = 8 | goals5 = 1 | clubs5 = {{Fb team Hajduk Split}} | nationalyears1 = 1994 | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 16 години|Хрватска 16]] | nationalyears2 = 1993 | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 17 години|Хрватска 17]] | nationalyears3 = 1994-1995 | nationalcaps3 = 3 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 18 години|Хрватска 18]] | nationalyears4 = 1995 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 19 години|Хрватска 19]] | nationalyears5 = 1993 | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 2 | nationalteam5 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 21 година|Хрватска 21]] | nationalyears6 = 1997–2006 | nationalcaps6 = 55 | nationalgoals6 = 3 | nationalteam6 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] | manageryears1 = 2009-2010 |managerclubs1 = {{Fb team Hajduk Split}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Асистент)</small> | manageryears2 = 2011-2013 |managerclubs2 = {{Fb team Hajduk Split}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(У-17)</small> | manageryears3 = 2013-2015 |managerclubs3 = {{Fb team Hajduk Split}} | manageryears4 = 2015-2016 |managerclubs4 = {{Fb team PAOK}} | manageryears5 = 2016-2017 |managerclubs5 = {{Fb team Karabukspor}} | manageryears6 = 2017 |managerclubs6 = {{Fb team Galatasaray}} | manageryears7 = 2018 |managerclubs7 = {{Fb team Udinese}} | manageryears8 = 2019 |managerclubs8 = {{Fb team Udinese}} | manageryears9 = 2020 |managerclubs9 = {{Fb team Hajduk Split}} | manageryears10= 2020-2021 |managerclubs10= {{Fb team Juventus}} &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Асистент)</small> | manageryears11= 2021-2022 |managerclubs11= {{Fb team Verona}} | manageryears12= 2022-2023 |managerclubs12= {{Fb team Olympique Marseille}} | manageryears13= 2024 |managerclubs13= {{Fb team Lazio}} | manageryears14= 2025 |managerclubs14= {{Fb team Juventus}} | manageryears15= 2026 |managerclubs15= {{Fb team Tottenham}} }} '''Игор Тудор''' (роден на [[16 април]] [[1978]] година, во [[Сплит]]) — [[Хрватска|хрватски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]]. Кариерата ја започнал во својата татковина со [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]], клубот со кој дебитирал во професионалниот фудбал и во кој подоцна и ја завршил својата играчка кариера. Помеѓу двата периода со Хајдук тој играл десеттина години во [[Италија]], главно носејќи го дресот на Јувентус,<ref name="Zara"/><ref>{{cite web|url=https://www.juventus.com/it/news/articoli/un-ritorno-in-bianconero-chi-e-igor-tudor-il-nuovo-allenatore-della-juventus|title=Un ritorno in bianconero {{!}} Chi è Igor Tudor, il nuovo allenatore della Juventus|date=23 март 2025}}</ref> со кој освоил две првенствени титули ([[Серија А 2001-2002|2001-2002]] и [[Серија А 2002-2003|2002-2003]]) и одиграл едно финале во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] ([[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2003 година|2003]]). По завршувањето на играчката кариера, која ја завршил на само 30 години поради повторливи проблеми со глуждот на десната нога,<ref name="Retired">{{cite web|author=Paolo Bardelli|url=http://www.tuttomercatoweb.com/europa/l-ex-juventino-tudor-lascia-il-calcio-115002|title=L'ex juventino Tudor lascia il calcio|date=24 јули 2008}}</ref> Тудор се посветил на тренерската кариера која ја започнал во 2013 година повторно со Хајдук. Од тогаш, тој водел уште многу екипи работејќи во шест различни земји: Хрватска, Грција, Турција, Италија, Франција и Англија. == Технички карактеристики == ===Играч=== Играч надарен со физички<ref name="Zara">{{cite web|author=Furio Zara|url=https://www.calciomercato.com/news/carattere-e-personalita-in-quattro-partite-tudor-si-gioca-l-udin-86012|title=Allievo di Lippi, specialista in panchine bollenti: Tudor plasma la sua Udinese|date=26 април 2018}}</ref> и технички<ref name="Gamba">{{cite news|author=Emanuele Gamba|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1998/11/11/la-juve-inventa-tudor-centravanti.html|title=La Juve inventa Tudor centravanti|publisher=la Repubblica|date=11 ноември 1998}}</ref><ref name="Ansaldo">{{cite news|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,29/articleid,0572_01_1998_0310_0031_7636576/|title=Le invenzioni di Lippi|author=Marco Ansaldo|publisher=La Stampa|date=11 ноември 1998|p=29}}</ref> предиспозиции, – може да се дефинира како „физички [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|стопер]], кој е добар со топката како талентиран [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]]“<ref name="Zara"/> – иако не ги достигнал највисоките нивоа во играта, сепак може да се вметне меѓу најдобрите разновсрни играчи во својата генерација. Започнувајќи ја кариерата како чист дефанзивец, главно на позицијата централен одбранбен играч, но повремено играјќи и како [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|бек]], тој бил успешно промовиран во [[Среден ред (фудбал)#Дефанзивен играч од среден ред|средниот ред]] подоцна во неговата кариера поради забележителниот придонес што можел да го понуди во двете фази од играта: при бранење тој стоел како ''потпора'' пред последната линија, потпомогнат од неговата физичка сила и големина, додека пак во напад, бил корисен благодарение на добрата основна техника, со топката во нозете<ref name="Zara"/> покажувајќи добра визија за играта<ref name="Caracciolo"/> и знаење како да ја диктира играта со неговите додавања.<ref name="Zara"/> Освен тоа, неговата вродена склоност кон нападот,<ref name="Gamba"/> во итни ситуации<ref name="Gamba"/><ref name="Lo Presti"/><ref name="Vergnano">{{cite news|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,29/articleid,0572_01_1998_0311_0037_7638728/|title=Ferrara cuore Juve ma Zidane va ko|author=Fabio Vergnano|publisher=La Stampa|date=12 ноември 1998|p=29}}</ref> или во бурните завршници од натпреварите во кој неговиот тим заостанувал,<ref name="Zara"/> тој често бил „фрлен“ во мешаницата како [[Напад (фудбал)|централен напаѓач]],<ref name="Gamba"/><ref name="Lo Presti">{{cite news|author=Salvatore Lo Presti|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/novembre/11/Lippi_sposta_torre_Tudor_ga_0_9811111252.shtml|title=Lippi sposta la torre Tudor|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=11 ноември 1998}}</ref><ref name="Vergnano"/> за да ја искористи својата способност во играта во воздухот<ref name="Gamba"/><ref name="Ansaldo"/> и да им помогне на соиграчите.<ref name="Lo Presti"/> Големата разноврсност<ref name="Zara"/> која, во комбинација со решителниот карактер често доведувајќи го на граница со груби манири, но и прилично големиот број на голови, понекогаш дури и одлучувачки,<ref name="Caracciolo"/> го направиле Тудор сигурен елемент за својот тим.<ref name="Zara"/> Сепак, од друга страна, неговата кариера била поткопана од бројни повреди - правејќи го, и покрај се, да заработи репутација на „кристален џин“<ref name="Zara"/><ref name="Caracciolo">{{cite web|author=Nino Caracciolo|url=https://gianlucadimarzio.com/it/tudor-la-scuola-reja-e-il-bianconero-nel-destino-chi-e-il-nuovo-allenatore-delludinese|title=Tudor, la scuola Reja e il bianconero nel destino: chi è il nuovo allenatore dell'Udinese|date=24 април 2018}}</ref> – кои го забавиле неговиот напредок и му пречеле при конзистентноста во перформансите, што го довело до предвремено пензионирање од играчката активност<ref name="Zara"/> на само 30 години. [[Податотека:Igor Tudor Udinese 2.jpg|thumb|right|Тудор како тренер на {{Fb team (N) Udinese}} во 2017]] ===Тренер=== Седнувајќи на клупата, тој се покажал како тренер со карактер, кој може да се справи дури и со многу тешки моменти во средини каде владее негативна атмосфера.<ref name="Zara"/> Тактички, тој ги претпочита формациите [[3-4-2-1]] и [[3-4-1-2]],<ref name="Zara"/><ref name="Caracciolo"/> а во помала мера и [[3-5-2]];<ref name="Zara"/> важни сегменти во играта што ја поставува Тудор се употребата на многу висок ''[[пресинг]]'', со цел да се врати поседот на противничката половина и, следствено, спречување на обидите за градење на акција одзади.<ref>{{cite web|author=Salvatore Amato|url=https://juvengers.com/2021/10/30/lavagna-tattica-il-verona-di-tudor/|title=Lavagna Tattica: il Verona di Tudor|date=2021-10-30|access-date=9 ноември 2021|archivedate=2022-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220627153540/https://juvengers.com/2021/10/30/lavagna-tattica-il-verona-di-tudor/|dead-link=yes|url-status=bot: unknown}}</ref> == Клупска кариера == === Хајдук Сплит и Трогир === Тудор ја започнал својата кариера во [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]], каде што и израснал. Своето деби за првиот тим го направил во сезоната 1995-1996, во поразот со 1-0 од [[НК Марсонија|Марсонија]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Хрватска|Купот на Хрватска]]. Откако бил испратен на позајмица во третата хрватска лига (во екипата на [[ХНК Трогир|Трогир]]), со цел да стекне повеќе искуство, тој се вратил во Хајдук и бил стандарден првотимец на клубот во следните две сезони. === Јувентус и Сиена=== Во Сплит тој бил забележан од {{Fb team (N) Juventus}}, кој го купил во летото 1998 година,<ref>{{cite news|author=Salvatore Lo Presti|url=http://archiviostorico.gazzetta.it//1998/maggio/30/Tudor_gia_vinto_suo_mondiale_ga_0_9805309427.shtml|title=Tudor ha già vinto il suo mondiale|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=30 мај 1998}}</ref> за 4 милиони евра, што до продажбата на [[Нико Крањчар]] во 2005 година била најскапата продажба на сплитскиот клуб. Дебитирал за ''бјанконерите'' на 29 август, во натпреварот од [[Суперкуп на Италија 1998|Суперкупот на Италија]], загубен со 1-2 од {{Fb team (N) Lazio}}. Петтнаесеттина дена подоцна, на своето деби во [[Серија А]], Тудор постигнал гол во победата со 4-3 на гостувањето кај {{Fb team (N) Perugia}}. [[Податотека:Tudor Juventus 2002-2003.jpg|thumb|left|280px|Тудор со Јувентус во сезоната 2002-2003]] Тој останал во Торино следните шест и пол години,<ref name="Zara"/> етаблирајќи се како важен играч во одбраната, но пресвртот во неговата кариера се случил во [[ФК Јувентус сезона 2001-2002|сезоната 2001-2002]], онаа што го донела враќањето на клупата на Јувентус на [[Марчело Липи]], тренерот кој успешно го промовирал Тудор во играч од средниот ред: таа година Хрватот постигнал 4 многу важни гола во трката за [[Серија А 2001-2002|скудетото]] (во [[Дерби дела Моле|градското дерби]] против {{Fb team (N) Torino}}, во враќањето од негатива против {{Fb team (N) Verona}} и {{Fb team (N) Chievo}}, и во [[Дерби на Италија|директниот дуел]] против еден од најголемите конкуренти {{Fb team (N) Inter}}<ref name="Zara"/>). Следната сезона, неговиот гол во последната минута против [[Депортиво Ла Коруња]] бил одлучувачки за да може Јувентус да се пласира во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони 2002/03|Лигата на шампионите]];<ref group="nb">[https://www.youtube.com/watch?v=u1mVzTtIF80 Голот на Тудор] против [[Депортиво Ла Коруња]] во [[УЕФА Лига на шампиони 2002/03|Лигата на шампионите]], ''youtube.com''</ref><ref name="Zara"/><ref name="Caracciolo"/> во продолжение, Јувентус стигнал до [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2003 година|финалето]] на натпреварувањето, губејќи го натпреварот за најважниот европски трофеј на [[Изведување пенали (фудбал)|пенали]] од {{Fb team (N) Milan}}. По шест сезони со Јувентус, крунисани со освојување на две [[Скудето|скудета]] и два [[Суперкуп на Италија|Суперкупа на Италија]],<ref name="Zara"/> во јануари 2005 година, по многуте повреди кои ги лимитирале неговите настапи, како и конкуренцијата на неговата позиција од [[Лилијан Тирам]] и новото засилување [[Фабио Канаваро]]<ref>{{cite web|url=https://it.uefa.com/insideuefa/member-associations/ITA/news/01a5-0f84658b87ec-15f1263db077-1000--tudor-al-siena/|title=Tudor al Siena|date=27 јануари 2005}}</ref> тој отишол на позајмица во {{Fb team (N) Siena}}<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadra/Siena/primopiano/2005/1-gennaio/28.shtml|title=Tudor tutta grinta per il Siena|date=28 јануари 2005}}</ref> каде што останал и целата наредна сезона, придонесувајќи за опстанокот на тосканскиот тим во Серија А во двете години. Во летото 2006 година, откако Јувентус бил [[Калчополи|казнет со исфрлање во Серија Б]], тој се вратил во престолнината на [[Пиемонт]] за да му помогне на клубот, но немал можност да настапи поради продолженото рехабилитирање од повредата задобиена во претсезоната;<ref name="Juventus">{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2007/02_Febbraio/12/tudor.shtml|title=La Juve non vuole più Tudor|date=12 февруари 2007}}</ref> откако клубот се обиде да го раскине неговиот договор на почетокот на февруари 2007 поради неговата продолжена недостапност,<ref name="Juventus"/> сепак го задржале во тимот до природниот крај на сезоната, по самонамалувањето на платата од самиот играч.<ref>{{cite web|author=Alberto Mauro|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2007/02_Febbraio/16/TUDOR.shtml|title=Sorpresa: Tudor resta alla Juve|date=16 февруари 2007}}</ref> Вкупно во дресот на Јувентус одиграл 174 натпревари и постигнал 21 гол. === Враќање во Хајдук и завршување на кариерата === Борејќи се со повредите и мистериозната бактериска инфекција на глуждот, Тудор бил речиси принуден да ја заврши кариерата, но наместо тоа, во јуни 2007 година, тој одлучил да му се приклучи на неговиот поранешен клуб Хајдук Сплит, откако не добил обновување на неговиот договор со Јувентус. Своето враќање на терените го направил во натпреварот против [[НК Задар|Задар]] на 20 октомври 2007 година, што бил неговиот прв настап после 16 месеци неиграње. Сепак, не можејќи да се врати во претходната форма, на 22 јули 2008 година, Тудор го објавил своето предвремено пензионирање, што се должело на неговите периодични проблеми со повредата на глуждот.<ref>{{cite web|author=Paolo Bardelli|url=http://www.tuttomercatoweb.com/europa/l-ex-juventino-tudor-lascia-il-calcio-115002|title=L'ex juventino Tudor lascia il calcio|date=24 јули 2008}}</ref> == Репрезентативна кариера == Тудор настапувал за [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватската сениорска репрезентација]] во периодот од 1997 до 2006 година. Тој, исто така, играл и во младинските селекции [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 17 години|под 17]], [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 18 години|под 18]], [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 19 години|под 19]] и [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 21 година|под 21 година]] во периодот помеѓу 1993 и 2000 година. Своето деби за сениорската репрезентација го направил во [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1998|квалификациите]] за [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], во ремито 1-1 со [[Фудбалска репрезентација на Украина|Украина]] во [[Киев]], на 15 ноември 1997, влегувајќи од клупата за резерви на местото на [[Аљоша Асановиќ]] во 89-тата минута.<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=21417|title=Player Database|accessdate=7 January 2023|website=EU-football}}</ref> Последователно, по успешно минатите квалификации, тој бил дел од хрватскиот состав кој го освоил бронзениот медал на ''[[Светско првенство во фудбал 1998|Мундијалот]]'' во [[Франција]]: таму, тој настапил три пати, против [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]], [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] и [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]], сите како замена. По Светското првенство 1998, тој направил 4 настапи во неуспешната квалификациска кампања на ''коцкестите'' во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал 2000|Европското првенство 2000]], и бил стартер во сите натпревари. Тој, исто така, одиграл 6 натпревари во квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2002|Светското првенство 2002]], но го пропушти финалниот турнир во [[Јужна Кореја]] и [[Јапонија]] поради повреда. Тој се вратил во репрезентацијата за време на квалификациските натпревари за [[Европско првенство во фудбал 2004|Европското првенство 2004]], играјќи во седум од нив. На завршниот турнир во Португалија, тој се појавил во два од трите натпревари на Хрватска во групата. Во неговиот прв настап на турнирот, ремито 2–2 против [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]], тој постигнал [[автогол]] со кој и дал предност на Франција од 1–0 во средината на првото полувреме. Неговиот втор настап на турнирот дошол во последниот натпревар во групата на Хрватска против [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]], каде што го постигнал вториот гол на Хрватска за да ги задржи нивните надежи живи откако тие се нашле во негатива од 3–1 во второто полувреме. Сепак, набрзо потоа [[Френк Лампард]] го постигнал четвртиот гол за Англија со што ги поставил конечните 4-2, резултат со кој Хрватска била елиминирана од турнирот по групната фаза. Две години подоцна, Тудор бил во составот на Хрватска и на [[Светско првенство во фудбал 2006|Светското првенство 2006]] во [[Германија]]; тој ги започнал сите три натпревари на Хрватска во групната фаза, каде Хрватска била елиминирана од турнирот по ремито 2-2 со [[Фудбалска репрезентација на Австралија|Австралија]] во последниот натпревар од групата, во кој Тудор направил прекршокот за пеналот од кој Австралија го постигнала првиот гол за израмнување на 1-1. Иако Тудор официјално не најавил дека повеќе нема да настапува за хрватската репрезентација, по завршувањето на Светското првенство 2006, тој не запишал ниту еден настап повеќе во национаниот дрес најмногу заради константните проблеми со повреди кој и го принудиле рано да ја заврши играчката кариера. === Хронологија на репрезетнативните настапи === {{Репрезентативни настапи|HRV}} {{Cronopar|15-11-1997|Киев|UKR|1|1|HRV|-|Квал. за СП|1998|13={{subon|89}}}} {{Cronopar|22-4-1998|Осиек|HRV|4|1|POL|-|Пријателска|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|29-5-1998|Пула|HRV|1|2|SVK|-|Пријателска|13={{subon|70}}}} {{Cronopar|3-6-1998|Риека|HRV|2|0|IRN|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|6-6-1998|Загреб|HRV|7|0|AUS|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|20-6-1998|Ланс|JPN|0|1|HRV|-|Светско првенство|1998|Прва фаза|13={{subon|88}}|15=[[Светско првенство во фудбал 1998 - група Х#Јапонија - Хрватска|дет.]]}} {{Cronopar|30-6-1998|Бордо|ROU|0|1|HRV|-|Светско првенство|1998|Осминафинале|13={{subon|83}}|15=[[Светско првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза#Романија - Хрватска|дет.]]}} {{Cronopar|11-7-1998|Париз|NLD|1|2|HRV|-|Светско првенство|1998|натп. за 3. место|13={{subon|86}}|15=[[Светско првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза#Натпревар за трето место|дет.]]}} {{Cronopar|5-9-1998|Даблин|IRL|2|0|HRV|-|Квал. за ЕП|2000|13={{yel|32}} {{suboff|63}}}} {{Cronopar|10-10-1998|Та Кали|MLT|1|4|HRV|-|Квал. за ЕП|2000}} {{Cronopar|14-10-1998|Загреб|HRV|3|2|MKD|-|Квал. за ЕП|2000}} {{Cronopar|28-4-1999|Загреб|HRV|0|0|ITA|-|Пријателска|13={{subon|69}}}} {{Cronopar|5-5-1999|Севиља|ESP|3|1|HRV|-|Пријателска}} {{Cronopar|9-10-1999|Загреб|HRV|2|2|YUG (1992-2003)|-|Квал. за ЕП|2000|13={{yel|48}} {{suboff|62}}}} {{Cronopar|26-4-2000|Виена|AUT|1|2|HRV|-|Пријателска|13={{subon|86}}}} {{Cronopar|16-8-2000|Братислава|SVK|1|1|HRV|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|2-9-2000|Брисел|BEL|0|0|HRV|-|Квал. за СП|2002|13={{subon|90}}}} {{Cronopar|28-2-2001|Риека|HRV|1|0|AUT|-|Пријателска}} {{Cronopar|24-3-2001|Осиек|HRV|4|1|LAT|-|Квал. за СП|2002|13={{yel|64}}}} {{Cronopar|25-4-2001|Вараждин|HRV|2|2|GRC|-|Пријателска}} {{Cronopar|2-6-2001|Вараждин|HRV|4|0|SMR|-|Квал. за СП|2002}} {{Cronopar|6-6-2001|Рига|LAT|0|1|HRV|-|Квал. за СП|2002}} {{Cronopar|15-8-2001|Даблин|IRL|2|2|HRV|-|Пријателска}} {{Cronopar|1-9-2001|Глазгов|SCO|0|0|HRV|-|Квал. за СП|2002|13={{yel|76}}}} {{Cronopar|6-10-2001|Загреб|HRV|1|0|BEL|-|Квал. за СП|2002}} {{Cronopar|12-10-2002|Софија|BUL|2|0|HRV|-|Квал. за ЕП|2004|13={{yel|75}}}} {{Cronopar|12-2-2003|Сплит|HRV|0|0|POL|-|Пријателска|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|29-3-2003|Загреб|HRV|4|0|BEL|-|Квал. за ЕП|2004|13={{suboff|77}}}} {{Cronopar|2-4-2003|Вараждин|HRV|2|0|AND|-|Квал. за ЕП|2004|13={{yel|63}}}} {{Cronopar|6-9-2003|Андора ла Веља|AND|0|3|HRV|-|Квал. за ЕП|2004|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|11-10-2003|Загреб|HRV|1|0|BUL|-|Квал. за ЕП|2004|13={{yel|38}}}} {{Cronopar|15-11-2003|Загреб|HRV|1|1|SVN|-|Квал. за ЕП|2004}} {{Cronopar|19-11-2003|Љубљана|SVN|0|1|HRV|-|Квал. за ЕП|2004|13={{sent off|2|36|59}}}} {{Cronopar|31-3-2004|Загреб|HRV|2|2|TUR|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|28-4-2004|Скопје|MKD|0|1|HRV|-|Пријателска|13={{suboff|58}}}} {{Cronopar|17-6-2004|Леирија|HRV|2|2|FRA|-|Евро|2004|Прва фаза|13={{yel|39}}}} {{Cronopar|21-6-2004|Лисабон|HRV|2|4|ENG|1|Евро|2004|Прва фаза}} {{Cronopar|18-8-2004|Вараждин|HRV|1|0|ISR|-|Пријателска}} {{Cronopar|4-9-2004|Загреб|HRV|3|0|HUN|-|Квал. за СП|2006}} {{Cronopar|8-9-2004|Гетеборг|SWE|0|1|HRV|-|Квал. за СП|2006}} {{Cronopar|16-11-2004|Даблин|IRL|1|0|HRV|-|Пријателска}} {{Cronopar|26-3-2005|Загреб|HRV|4|0|ISL|-|Квал. за СП|2006}} {{Cronopar|30-3-2005|Загреб|HRV|3|0|MLT|1|Квал. за СП|2006}} {{Cronopar|4-6-2005|Софија|BUL|1|3|HRV|1|Квал. за СП|2006|13={{yel|30}}}} {{Cronopar|17-8-2005|Сплит|HRV|1|1|BRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|3-9-2005|Рејкјавик|ISL|1|3|HRV|-|Квал. за СП|2006|13={{yel|60}}}} {{Cronopar|8-10-2005|Загреб|HRV|1|0|SWE|-|Квал. за СП|2006}} {{Cronopar|12-10-2005|Будимпешта|HUN|0|0|HRV|-|Квал. за СП|2006|13={{Капитен}}}} {{Cronopar|1-3-2006|Базел|HRV|3|2|ARG|-|Пријателска|13={{yel|87}}}} {{Cronopar|23-5-2006|Виена|AUT|1|4|HRV|-|Пријателска}} {{Cronopar|28-5-2006|Осиек|HRV|2|2|IRN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|7-6-2006|Ланси|HRV|1|2|ESP|-|Пријателска}} {{Cronopar|13-6-2006|Берлин|BRA|1|0|HRV|-|Светско првенство|2006|Прва фаза|13={{yel|90}}}} {{Cronopar|18-6-2006|Нирнберг|JPN|0|0|HRV|-|Светско првенство|2006|Прва фаза|13={{suboff|69}}}} {{Cronopar|22-6-2006|Штутгарт|HRV|2|2|AUS|-|Светско првенство|2006|Прва фаза}} {{Cronofin|55|3}} == Тренерска кариера == ===Почетоци=== Во август 2009, Тудор бил назначен за асистент тренер на италијанецот [[Едоардо Реја]] во [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]].<ref name="noibiancocelesti">{{cite web|url=http://www.noibiancocelesti.com/wp2/1867/rassegna-stampa/rassegna-stampa-reja-e-tudor-ancora-insieme-a-formello/|title=Reja e Tudor ancora insieme a Formello|date=20 декември 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307210818/http://www.noibiancocelesti.com/1867/rassegna-stampa/rassegna-stampa-reja-e-tudor-ancora-insieme-a-formello/|archivedate=7 март 2016}}</ref> Во февруари 2010, кога Реја го напуштил Хајдук и ја презел тренерската функција во [[СС Лацио|Лацио]], Тудор одлучил да не оди со него во Италија. Во декември 2011, бил назначен за тренер на У-17 тимот на Хајдук од спортскиот директор на клубот [[Сергије Крешиќ]]. По преземањето на оваа фунција, тој напоредно поминал некое време посетувајќи часови во [[Јувентус тренинг центар (Виново)|тренинг центарот на Јувентус]], каде учел тренерски занает од некогашниот соиграч од Јувентус, [[Антонио Конте]]. Со У-17 тимот успеал да стигне до финалето на купот во категоријата. ===Хајдук Сплит и ПАОК=== [[Податотека:Igor Tudor.jpg|thumb|right|Тудор како тренер на [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]]]] Во април 2013, Тудор бил назанчен за тренер на првиот тим на Хајдук, заменувајќи го отпуштениот [[Мишо Крстичевиќ]].<ref>{{cite web|language=hr|url=http://hajduk.hr/?otvori=vijest&vijest=3663|title=Smijenjen Krstičević, Tudor novi trener!|date=29 април 2013}}</ref> Веќе во својте први месеци како тренер успеал на клубот да му донесе титула, триумфирајќи во [[Фудбалски куп на Хрватска 2012-2013|Купот на Хрватска]] со вкупен резултат 5-4 против [[НК Локомотива Загреб|Локомотива]]. Во февруари 2015 бил отпуштен од функцијата по година и девет месец како тренер на Хајдук.<ref>{{cite web|url=http://www.croatiaweek.com/unhappy-igor-tudor-resigns-as-hajduk-split-coach|title=Unhappy Igor Tudor Resigns as Hajduk Split Coach|publisher=Croatia Week|date=5 February 2015}}</ref> Во јуни истата година Тудор седнал на клупата на грчкиот клуб [[ФК ПАОК Солун|ПАОК]],<ref>{{cite web|author=Raimondo De Magistris|url=http://www.tuttomercatoweb.com/europa/ufficiale-paok-salonicco-e-l-ex-juventus-tudor-il-nuovo-allenatore-693746|title=UFFICIALE: Paok Salonicco, è l'ex Juventus Tudor il nuovo allenatore|date=19 јуни 2015}}</ref> каде што останал до март 2016 година, кога бил ослободен од должностите, во тоа време клубот се наоѓал на четвртото место на првенствената табела, поради некои лоши резултати и неговите омаловажувачки коментари во однос на квалитетот на составот со кој располагал.<ref>{{cite web|language=en|url=http://www.paokfc.gr/en/news/20160309-telos-o-tudor/|title=PAOK fire Tudor|date=9 март 2016}}</ref> ===Искуството во Турција: Карабукспор и Галатасарај=== Во јуни 2016 година, тој бил назначен за тренер на [[Кардемир Карабукспор|Карабукспор]], [[Турција|турски]] клуб штотуку промовиран во [[Суперлига на Турција|Суперлигата]], со кој потпишал едногодишен договор.<ref>{{cite web|url=http://www.itasportpress.it/calcio-estero/ufficiale-karabukspor-tudor-nuovo-allenatore/?intcmp=tudor-panchina|title=Ufficiale – Karabukspor, Tudor nuovo allenatore|date=19 јуни 2016}}{{Мртва_врска|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> По добрите резултати кој ги постигнал со Карабукспор, тој го напуштил клубот во февруари 2017 година, за да ја прифати понудата на попознатиот турски клуб {{Fb team (N) Galatasaray}}, со кој првенството го завршил на четвртото место. Тој, останал во клубот од Истанбул до декември 2017 година, кога бил отпуштен поради некои резултати кои се сметале за незадоволителни, и покрај тоа што тимот бил на второто место на првенствената табела.<ref>{{cite web|url=http://www.tuttosport.com/news/calcio/calcio-estero/2017/12/18-35797129/galatasaray_secondo_posto_a_un_punto_dalla_vetta_tudor_esonerato/|title=Galatasaray, secondo posto a un punto dalla vetta: Tudor esonerato|date=19 декември 2017}}</ref> ===Удинезе=== [[Податотека:Tudor.jpg|thumb|left|Тудор на прес-конференција за време на неговиот прв престој во Удинезе, во [[Серија А 2017-2018|сезоната 2017-2018]]]] Во април 2018 година, тој бил ангажиран од италијанскиот клуб {{Fb team (N) Udinese}}, каде го заменил отпуштениот [[Масимо Оддо]],<ref>{{cite web|url=http://www.udinese.it/news/societa/igor-tudor-nuovo-tecnico-dell-udinese|title=Igor Tudor nuovo tecnico dell'Udinese|date=24 април 2018}}</ref> водејќи ги црно-белите до опстанокот во [[Серија А 2017-2018|Серија А]].<ref>{{cite web|author=Marco Conterio|url=https://www.tuttomercatoweb.com/altre-notizie/video-udinese-bologna-1-0-fofana-regala-la-salvezza-a-tudor-1113844|title=Udinese-Bologna 1-0, Fofana regala la salvezza a Tudor|date=21 мај 2018}}</ref> И покрај тоа што го спасил клубот од испаѓање, тој не бил потврден за тренер во следната сезона; сепак, во март 2019 година, тој се вратил на клупата во клубот од [[Удине]] за да го замени отпуштениот [[Давиде Никола]],<ref>{{cite web|url=http://www.udinese.it/news/squadra/igor-tudor-alla-guida-dell-udinese|title=Igor Tudor alla guida dell'Udinese|date=20 март 2019}}</ref> водејќи го тимот уште еднаш до безбедните позиции на табелата.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Empoli/18-05-2019/udinese-salvezza-genoa-rischia-empoli-sogna-contro-torino-inter-3301728444687.shtml|title=L'Udinese si salva, il Genoa rischia. L'Empoli sogna contro Torino e Inter|date=18 мај 2019}}</ref> За разлика од претходно, овојпат во текот на летото, тој бил потврден за тренер и во следната сезона; сепак, негативниот старт на [[Серија А 2019-2020|првенството]] со само 3 победи во првите 10 натпревари<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2019/10/31/news/udinese_tudor_a_rischio_esonero_sono_ore_decisive-239982498/|title=Udinese: Tudor a rischio esonero, sono ore decisive|date=31 октомври 2019}}</ref> довеле до тоа тој да биде отпуштен во ноември 2019 година.<ref>{{cite web|url=http://www.udinese.it/news/squadra/igor-tudor-sollevato-dalla-guida-tecnica|title=Igor Tudor sollevato dalla guida tecnica|date=1 ноември 2019}}</ref> ===Враќање во Хајдук, асистент во Јувентус=== Во декември 2019 година, тој повторно се вратил да го води сплитски Хајдук,<ref>{{cite web|language=hr|url=https://hajduk.hr/vijest/igor-tudor-dat-cu-sve-od-sebe-da-hajduk-napravimo-boljim-klubom-/12389|title=Igor Tudor: Dat ću sve od sebe da Hajduk napravimo boljim Klubom!|date=23 декември 2019}}</ref> завршувајќи го првенството [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2019-2020|2019-2020]] на петтото место. Во август 2020 година, тој го раскинал договорот со сплитскиот клуб<ref>{{cite web|language=hr|url=https://hajduk.hr/vijest/igor-tudor-vise-nije-trener-hajduka/12970|title=Igor Tudor više nije trener Hajduka|date=21 август 2020}}</ref> за да се врати во {{Fb team (N) Juventus}}, тринаесет години по неговата играчка кариера во клубот, каде што ја преземал улогата на помошник на тренерот [[Андреа Пирло]].<ref>{{cite web|url=https://www.juventus.com/it/news/articoli/lo-staff-di-andrea-pirlo|title=Lo staff di Andrea Pirlo|date=23 август 2020}}</ref> Јувентус, и покрај освојувањето на [[Фудбалски куп на Италија 2020-2021|Купот]] и [[Суперкуп на Италија 2020|Суперкуп на Италија]], доживеал надолна година, во која била изгубена титулата во Италија по девет години, па така на крајот од првенството Пирло и неговиот персонал, вклучувајќи го и Тудор, биле отпуштени. ===Верона и Олимпик Марсеј=== На 14 септември 2021 година, тој седнал на клупата на {{Fb team (N) Verona}}, заменувајќи го отпуштениот [[Еузебио Ди Франческо]] на почетокот на сезоната.<ref>{{cite web|url=https://www.hellasverona.it/it/news/igor-tudor-e-il-nuovo-allenatore-del-verona|title=Igor Tudor è il nuovo allenatore del Verona|date=14 септември 2021|access-date=14 септември 2021|archivedate=8 април 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220408212904/https://www.hellasverona.it/it/news/igor-tudor-e-il-nuovo-allenatore-del-verona|dead-link=yes}}</ref> Тој го имал своето деби пет дена подоцна, освојувајќи ги првите бодови во сезоната за Хелас во [[Серија А 2021-2022|првенството]] благодарение на домашниот успех над {{Fb team (N) Roma}} (3-2).<ref>{{cite web|author=Stefano Silvestri|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/serie-a-verona-roma-3-2-barak-caprari-e-faraoni-firmano-il-colpo-pellegrini-non-basta-a-mourinho_sto8548976/story.shtml|title=Serie A - Verona-Roma 3-2: Barak, Caprari e Faraoni firmano il colpo, Pellegrini non basta a Mourinho|date=2021-09-19}}</ref> Во Венето е автор на првенство над очекувањата, во кое постигнува лесен спас: постигнува победи против високо рангирани клубови како што се {{Fb team (N) Lazio}},<ref>{{cite web|author=Diego Costa|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/10/24/news/verona_lazio_partita-323606324/|title=Verona-Lazio 4-1, Simeone fa poker e affonda i biancocelesti|data=2021-10-24}}</ref> Јувентус<ref>{{cite web|author=Simone Eterno|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-le-pagelle-di-verona-juventus-2-1-simeone-show-male-la-juve_sto8608245/story.shtml|title=Calcio, Serie A -Le pagelle di Verona-Juventus 2-1: Simeone show, male la Juve|date=2021-10-31}}</ref> и {{Fb team (N) Atalanta}},<ref>{{cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/04/18-92009127/atalanta-verona_1-2_ceccherini_e_l_autogol_di_koopmeiners_affondano_gasperini|title=Atalanta-Verona 1-2: Ceccherini e l'autogol di Koopmeiners affondano Gasperini|date=2022-04-18}}</ref> борејќи за излез во европските купови<ref>{{cite web|author=Gianluca Tavellin|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/tudor-mette-le-mani-avanti-l-europa-non-e-un-obiettivo-1.9196865|title=Tudor mette le mani avanti: «L’Europa non è un obiettivo»|date=2022-02-18}}</ref> и речиси го соборил клупскиот рекорд по бројот на освоени бодови во највисоката дивизија.<ref>{{cite video|title=Tavellin: «Record mancato per un punto, ma il Verona di Tudor rimarrà nel cuore dei tifosi»|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/tavellin-record-mancato-per-un-punto-ma-il-verona-di-tudor-rimarra-nel-cuore-dei-tifosi-1.9422161|date=21 мај 2022|publisher=L'Arena}}</ref> И покрај повеќе од позитивната година, на 28 мај 2022 година, Тудор и Верона се разделиле со заедничка согласност, поради несогласувања околу идните планови на клубот.<ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/it/news/nota-del-club-igor-tudor|title=Nota del Club - Igor Tudor|date=28 maggio 2022|access-date=28 мај 2022|archivedate=27 јуни 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220627162800/https://www.hellasverona.it/it/news/nota-del-club-igor-tudor|dead-link=yes}}</ref> На 4 јули, тој бил назначен за тренер на {{Fb team (N) Olympique Marseille}}, во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]].<ref>{{cite web|language=fr|url=https://www.om.fr/fr/actualites/4808/club/66050-igor-tudor-est-le-nouvel-entraineur-de-lom|title=Igor Tudor est le nouvel entraineur de l'OM|date=2022-07-04}}</ref> По завршувањето на [[Лига 1 (Франција) 2022-2023|првенството]], кое го завршил на третото место, на 1 јуни 2023 година, тој донел одлука да го напушти францускиот клуб.<ref>{{Cite web|language=fr|url=https://www.om.fr/fr/actualites/4803/equipe-pro/76751-ajaccio-om-la-conference-de-presse|title=Ajaccio - OM : La conférence de presse|date=2023-06-01}}</ref> ===Лацио=== На 18 март 2024 година, тој бил назначен за нов тренер на {{Fb team (N) Lazio}}, во тоа време деветти во [[Серија А]], заменувајќи го [[Маурицио Сари]] кој поднел оставка.<ref>{{cite web|url=https://www.sslazio.it/it/news/comunicati/igor-tudor-nuovo-responsabile-della-prima-squadra|title=Igor Tudor nuovo responsabile della prima squadra|date=2024-03-18}}</ref> Своето деби на клупата на ''„бјанкочелестите“'' го имал на 30 истиот месец, во победата на домашен терен над {{Fb team (N) Juventus}} (1-0) во [[Серија А 2023-2024|првенството]];<ref>{{cite web|url=https://www.sslazio.it/it/news/match-report/serie-a-tim-or-lazio-juventus-le-formazioni-ufficiali-a|title=Serie A TIM {{!}} Lazio-Juventus 1-0, il tabellino|date=2024-03-30}}</ref> следниот месец повторно се среќава со ''„бјанконерите“'', за време на полуфиналето на [[Фудбалски куп на Италија 2023-2024|Купот на Италија]], овојпат не успевајќи да ја избегне елиминацијата на Лацио во двомечот.<ref>{{cite web|url=https://www.legaseriea.it/it/media/coppa-italia/lazio-juventus|title=La Juventus conquista la finale del 15 maggio|date=2024-04-23}}</ref> Со 18 освоени бодови во девет натпревари, првенството го завршил на седмото место, со што тимот од главниот град се квалификувал во [[УЕФА Лига Европа]].<ref>{{cite web|author=Massimo Ferraro|url=https://www.open.online/2024/05/26/serie-a-verdetti-ultima-giornata-europa-retrocessioni/|title=Serie A, gli ultimi verdetti: Roma fuori dalla Champions, il Torino sogna l'Europa. Qual è l'ultima squadra a retrocedere|date=2024-05-26}}</ref> Сепак, по несогласувањата со раководството во врска со идните планови на клубот,<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/liste/la-lazio-e-tudor-si-separano-addio-con-effetto-immediato/bltda4c9f51ddd148c2|title=La Lazio e Tudor si separano: addio con effetto immediato|author=Alessandro De Felice|date=5 јуни 2024|access-date=5 јуни 2024}}</ref> тој поднел оставка на 5 јуни 2024 година.<ref>{{cite web|url=https://www.sslazio.it/it/news/comunicati/comunicfato-ufficiale-d|title=Comunicato ufficiale|date=5 јуни 2024|access-date=5 јуни 2024}}</ref> ===Враќање во Јувентус=== На 23 март 2025 година, тој се вратил во Јувентус по втор пат во тренерска улога, овојпат како главен тренер, заменувајќи го отпуштениот [[Тијаго Мота]].<ref>{{Cite web|url=https://www.juventus.com/it/news/articoli/thiago-motta-non-e-piu-l-allenatore-della-juventus-la-prima-squadra-maschile-affidata-a-igor-tudor|title=Thiago Motta non è più l'allenatore della Juventus. La Prima Squadra Maschile affidata a Igor Tudor|date=23 март 2025}}</ref> Дебитирал на клупата на Јувентус шест дена подоцна, со победа од 1-0 на домашен терен против {{Fb team (N) Genoa}}.<ref>{{Cite web|url=https://www.juventus.com/it/news/articoli/juventus-genoa-la-partita-2025|title=Juventus-Genoa {{!}} La partita|date=29 март 2025}}</ref> На крајот од [[Серија А 2024-2025|првенството]], со освоени 18 бодови во девет натпревари, тој го донел клубот од Торино до четвртото место, последното кое давало пристап во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]:<ref>{{cite web|url=https://www.juventus.com/it/news/articoli/venezia-juventus-la-partita-2025|title=Venezia-Juventus {{!}} La partita|date=25 мај 2025}}</ref> остварувањето на зацртаната цел и пласманот во елитното европско натпреварување му донеле потврда дека ќе остане тренер на тимот и во следната сезона,<ref>{{cite web|url=https://www.tuttosport.com/news/calcio/serie-a/juventus/2025/03/23-139414401/juve_ma_quando_scade_il_contratto_di_tudor_|title=Juve, ma quando scade il contratto di Tudor?|date=23 март 2025}}</ref> но претходно завршувајќи ја тековната сезона со учество - за прв пат во историјата на клубот - на [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Светското клупско првенство 2025]], кое завршило за „''бјанконерите''“ со елиминација од {{Fb team (N) Real Madrid}} во осминафиналето.<ref>{{citе web|url=https://www.fifa.com/it/tournaments/mens/club-world-cup/usa-2025/articles/real-madrid-juventus-highlights-match-resoconto|title=Gonzalo Garcia abbatte il muro Di Gregorio: il Real Madrid elimina la Juve agli ottavi|datе=1 јули 2025}}</ref> Во следната сезона, тој направил добар почеток на [[Серија А 2025-2026|првенството]], особено по успехот во „фотофиниш“ со 4-3 во [[Дерби на Италија|Дербито на Италија]] на 13 септември 2025 година;<ref>{{cite web|url=https://www.juventus.com/it/news/articoli/juventus-inter-la-partita-2025-26|title=Juventus-Inter {{!}} La partita|date=13 септември 2025}}</ref> Сепак, резултатска криза која се случила есента, а кулминирала со серија од осум натпревари без победа во сите натпреварувања,<ref>{{cite web|url=https://www.ilpost.it/2025/10/27/juve-crisi-tudor-rischio-dati-negativi/|title=Per la Juventus è un periodaccio|date=27 октомври 2025}}</ref> довела до тоа на 27 октомври, ден по поразот со 1-0 на гости од {{Fb team (N) Lazio}}, тој да биде отпуштан од функцијата тренер на Јувентус.<ref>{{cite web|url=https://www.juventus.com/it/news/articoli/igor-tudor-non-e-piu-l-allenatore-della-juventus|title=Igor Tudor non è più l'allenatore della Juventus|date=27 октомври 2025|access-date=27 октомври 2025}}</ref> ===Тотенхем=== На 13 февруари 2026 година, Тудор се согласил да стане привремен тренер на [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] до крајот на сезоната 2025–2026.<ref name="BBC-13Feb2026">{{cite news |title=Tudor agrees deal to become Spurs' interim boss |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cvg87wlv7lmo |access-date=13 February 2026 |work=BBC Sport|date=13 February 2026}}</ref><ref>{{cite news |last1=Steinberg |first1=Jacob |title=Spurs agree deal to make Igor Tudor interim manager until end of season |url=https://www.theguardian.com/football/2026/feb/13/spurs-igor-tudor-interim-manager-mauricio-pochettino |access-date=13 February 2026 |work=Guardian |date=13 February 2026}}</ref> ==Статистика== === Клупска статистика === {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:99%; text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- |[[ХНК Хајдук Сплит сезона 1995-1996|1995-јан. 1996]] || {{flagsport|HRV}} {{Fb team (N) Hajduk Split}} || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 1995-1996|1.ХНЛ]] || 9 || 0 || [[Фудбалски куп на Хрватска 1995-1996|КХ]] || 1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 10 || 0 |- |[[ХНК Трогир сезона 1995-1996|јан.-јун. 1996]] || {{flagsport|HRV}} [[ХНК Трогир|Трогир]] || [[Втора фудбалска лига на Хрватска 1995-1996|2.ХНЛ]] || 5 || 1 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 5 || 1 |- |[[ХНК Хајдук Сплит сезона 1996-1997|1996-1997]] || rowspan="2"|{{flagsport|HRV}} {{Fb team (N) Hajduk Split}} || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 1996-1997|1.ХНЛ]] || 23 || 1 || [[Фудбалски куп на Хрватска 1996-1997|КХ]] || 3 || 0 || [[Куп на УЕФА 1996-1997|КУ]] || 3 || 0 || - || - || - || 29 || 1 |- |[[ХНК Хајдук Сплит сезона 1997-1998|1997-1998]] || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 1997-1998|1.ХНЛ]] || 26 || 4 || [[Фудбалски куп на Хрватска 1997-1998|КХ]] || 5 || 1 || [[Куп на УЕФА 1997-1998|КУ]] || 5 || 1 || - || - || - || 36 || 6 |- | [[ФК Јувентус сезона 1998-1999|1998-1999]] || rowspan=7|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија А 1998-1999|А]] || 23+2<ref>[[Бараж#Бараж за излез во Европа|Бараж]] за [[Куп на УЕФА 1999-2000]].</ref> || 1+0 || [[Фудбалски куп на Италија 1998-1999|КИ]] || 4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 1998-1999|ЛШ]] || 6 || 0 || [[Суперкуп на Италија 1998|СИ]] || 1 || 0 || 36 || 1 |- | [[ФК Јувентус сезона 1999-2000|1999-2000]] || [[Серија А 1999-2000|А]] || 17 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 1999-2000|КИ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Интертото куп 1999|Инт]]+[[Куп на УЕФА 1999-2000|КУ]] || 2+7 || 0+1 || - || - || - || 28 || 2 |- | [[ФК Јувентус сезона 2000-2001|2000-2001]] || [[Серија А 2000-2001|А]] || 25 || 6 || [[Фудбалски куп на Италија 2000-2001|КИ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2000-2001|ЛШ]] || 5 || 1 || - || - || - || 32 || 7 |- | [[ФК Јувентус сезона 2001-2002|2001-2002]] || [[Серија А 2001-2002|А]] || 14 || 4 || [[Фудбалски куп на Италија 2001-2002|КИ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|ЛШ]] || 6 || 2 || - || - || - || 21 || 6 |- | [[ФК Јувентус сезона 2002-2003|2002-2003]] || [[Серија А 2002-2003|А]] || 14 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2002-2003|КИ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|ЛШ]] || 11 || 1 || [[Суперкуп на Италија 2002|СИ]] || 0 || 0 || 27 || 2 |- | [[ФК Јувентус сезона 2003-2004|2003-2004]] || [[Серија А 2003-2004|А]] || 15 || 2 || [[Фудбалски куп на Италија 2003-2004|КИ]] || 6 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 2003-2004|ЛШ]] || 5 || 0 || [[Суперкуп на Италија 2003|СИ]] || 0 || 0 || 26 || 3 |- | [[ФК Јувентус сезона 2004-2005|2004-јан. 2005]] || [[Серија А 2004-2005|А]] || 2 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 2004-2005|КИ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2004-2005|ЛШ]] || 1 || 0 || - || - || - || 4 || 0 |- | [[ФК Сиена сезона 2004-2005|јан.-јун. 2005]] || rowspan=2|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Siena}} || [[Серија А 2004-2005|А]] || 15 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2004-2005|КИ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || 15 || 1 |- | [[ФК Сиена сезона 2005-2006|2005-2006]] || [[Серија А 2005-2006|А]] || 24 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2005-2006|КИ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 24 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Сиена || 39 || 2 || || 0 || 0 || || - || - || || - || - || 39 || 2 |- | [[ФК Јувентус сезона 2006-2007|2006-2007]] || {{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија Б 2006-2007|Б]] || 0 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 2006-2007|КИ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 0 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно Јувентус || 110+2 || 15+0 || || 18 || 1 || || 43 || 5 || || 1 || 0 || 174 || 21 |- | [[ХНК Хајдук Сплит сезона 2007-2008|2007-2008]] || {{flagsport|HRV}} {{Fb team (N) Hajduk Split}} || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2007-2008|1.ХНЛ]] || 8 || 1 || [[Фудбалски куп на Хрватска 2007-2008|КХ]] || 0 || 0 || [[Куп на УЕФА 2007-2008|КУ]] || 0 || 0 || - || - || - || 8 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Хајдук Сплит || 66 || 6 || || 9 || 1 || || 8 || 1 || || 0 || 0 || 83 || 8 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 222 || 24 || || 27 || 2 || || 51 || 6 || || 1 || 0 || 301 || 32 |} ===Репрезентативна статистика=== {{updated|27 март 2025}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !Репрезентација!!Година!!Настапи!!Голови |- |rowspan="11"|{{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] |- |1997||1||0 |- |1998||10||0 |- |1999||3||0 |- |2000||3||0 |- |2001||8||0 |- |2002||1||0 |- |2003||7||0 |- |2004||8||1 |- |2005||7||2 |- |2006||7||0 |- !colspan="2"|Вкупно!!55!!3 |} === Тренерска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 23 октомври 2025.'' Во '''болд''' се натпреварувањата кои Тудор ги освоил. {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- !rowspan="2"|Сезона !rowspan="2"|Екипа !colspan="5"|Првенство !colspan="5"|Национален куп !colspan="5"|Континентални купови !colspan="5"|Останати купови !colspan="4"|Вкупно !Победи % !rowspan="2"|Пласман |- ! Натп || ОН || П || Н || И || Натп || ОН || П || Н || И || Натп || ОН || П || Н || И || Натп || ОН || П || Н || И || ОН || П || Н || И || % |- || [[ХНК Хајдук Сплит сезона 2012-2013|апр.-јун. 2013]] || rowspan=3|{{flagsport|HRV}} {{Fb team (N) Hajduk Split}} || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2012-2013|1. ХНЛ]] || 4 || 1 || 1 || 2 || '''[[Фудбалски куп на Хрватска 2012-2013|КХ]]''' || 2 || 1 || 1 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2012-2013|ЛЕ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|6|2|2|2}} || ''наз. 4. место'' , крај 4. место |- || [[ХНК Хајдук Сплит сезона 2013-2014|2013-2014]] || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2013-2014|1. ХНЛ]] || 36 || 17 || 11 || 8 || [[Фудбалски куп на Хрватска 2013-2014|КХ]] || 4 || 2 || 0 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2013-2014|ЛЕ]] || 4<ref>Во квалификациските кола</ref>||1 || 1||2 || [[Суперкуп на Хрватска 2013|СХ]]||1 ||0 ||1 ||0 {{WDL|45|20|13|12}} || 3. место |- || [[ХНК Хајдук Сплит сезона 2014-2015|2014-фев. 2015]] || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2014-2015|1. ХНЛ]] || 19 || 9 || 5 || 5 || [[Фудбалски куп на Хрватска 2014-2015|КХ]] || 2 || 2 || 0 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 6<ref>Во квалификациските кола</ref>||2 || 1||3 || - || - || - || - || - {{WDL|27|13|6|8}} || ''отп. 3. место'' |- | [[ФК ПАОК Солун сезона 2015-2016|2015-мар. 2016]] || {{flagsport|GRE}} {{Fb team (N) PAOK}} || [[Суперлига на Грција 2015-2016|СЛ]] || 25 || 10 || 8 || 7 || [[Фудбалски куп на Грција 2015-2016|КГ]] || 8|| 3|| 3 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2015-2016|ЛЕ]] || 12<ref>6 во квалификациските кола</ref> || 4 || 6 || 2 || - || - || - || - || - {{WDL|45|17|17|11}} || ''отп. 5. место'' |- | [[Кардемир Карабукспор сезона 2016-2017|2016-фев. 2017]] || {{flagsport|TUR}} [[Кардемир Карабукспор|Карабукспор]] || [[Суперлига на Турција 2016-2017|СЛ]] || 20 || 8 || 3 || 9 || [[Фудбалски куп на Турција 2016-2017|КТ]] || 1 || 0 || 0 || 1 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|21|8|3|10}} || ''ост. 10. место'' |- | [[ФК Галатасарај сезона 2016-2017|фев.-јун. 2017]] || rowspan=2|{{flagsport|TUR}} {{Fb team (N) Galatasaray}} || [[Суперлига на Турција 2016-2017|СЛ]] || 14 || 8 || 1 || 5 || [[Фудбалски куп на Турција 2016-2017|КТ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|14|8|1|5}} || ''наз. 3. место'', крај 4. место |- | [[ФК Галатасарај сезона 2017-2018|јул.-дек. 2017]] || [[Суперлига на Турција 2017-2018|СЛ]] || 16 || 10 || 2 || 4 || [[Фудбалски куп на Турција 2017-2018|КТ]] || 2 || 1 || 0 || 1 || [[УЕФА Лига Европа 2017-2018|ЛЕ]]|| 2<ref>Во квалификациските кола</ref> || 0 || 1 || 1 || - || - || - || - || - {{WDL|20|11|3|6}} || ''отп. 3. место'' |- !colspan="3"| Вкупно Галатасарај || 30 || 18 || 3 || 9 || || 2 || 1 || 0 || 1 || || 2 || 0 || 1 || 1 || || - || - || - || - {{WDLtot|34|19|4|11}} || |- | [[Удинезе Калчо сезона 2017-2018|апр.-јун. 2018]] || rowspan=3|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Udinese}} || [[Серија А 2017-2018|А]] || 4 || 2 || 1 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2017-2018|КИ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|4|2|1|1}} || ''наз. 15. место'', крај 14. место |- | [[Удинезе Калчо сезона 2018-2019|мар.-јун. 2019]] || [[Серија А 2018-2019|А]] || 11 || 5 || 3 || 3 || [[Фудбалски куп на Италија 2018-2019|КИ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|11|5|3|3}} || ''наз. 15. место'', крај 12. место |- | [[Удинезе Калчо сезона 2019-2020|јул.-ное. 2019]] || [[Серија А 2019-2020|A]] || 10 || 3 || 1 || 6 || [[Фудбалски куп на Италија 2019-2020|КИ]] || 1 || 1 || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|11|4|1|6}} || ''отп. 15. место'' |- !colspan="3"| Вкупно Удинезе || 25 || 10 || 5 || 10 || || 1 || 1 || 0 || 0 || || - || - || - || - || || - || - || - || - {{WDLtot|26|11|5|10}} || |- || [[ХНК Хајдук Сплит сезона 2019-2020|јан.-јун. 2020]] || rowspan=2|{{flagsport|HRV}} {{Fb team (N) Hajduk Split}} || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2019-2020|1. ХНЛ]] || 17 || 8 || 1 || 8 || [[Фудбалски куп на Хрватска 2019-2020|КХ]] || - || - || - || - || [[УЕФА Лига Европа 2019-2020|ЛЕ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|17|8|1|8}} || ''наз. 2. место'', крај 5. место |- || [[ХНК Хајдук Сплит сезона 2020-2021|јул.-авг. 2020]] || [[Прва фудбалска лига на Хрватска 2020-2021|1. ХНЛ]] || 1 || 1 || 0 || 0 || [[Фудбалски куп на Хрватска 2020-2021|КХ]] || - || - || - || - || [[УЕФА Лига Европа 2020-2021|ЛЕ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|1|1|0|0}} || ''раск. договор'' |- !colspan="3"|Вкупно Хајдук Сплит ||77||36||18||23|| ||8||5|| 1 ||2|| ||10||3||2||5|| || 1 || 0 || 1 || 0 {{WDLtot|96|44|22|30}} || |- || [[ФК Хелас Верона сезона 2021-2022|сеп. 2021-2022]] ||{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Verona}} || [[Серија А 2021-2022|А]] || 35 || 14 || 11 || 10 || [[Фудбалски куп на Италија 2021-2022|КИ]] || 1 || 0|| 0|| 1|| - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|36|14|11|11}}|| ''наз. 19. место'', крај 9. место |- || [[ФК Олимпик Марсеј сезона 2022-2023|2022-2023]] || {{flagsport|FRA}} {{Fb team (N) Olympique Marseille}} || [[Лига 1 (Франција) 2022-2023|Л1]] || 38 || 22 || 7 || 9 || [[Фудбалски куп на Франција 2022-2023|КФ]] || 4 || 3 || 1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2022-2023|ЛШ]] || 6 || 2 || 0 || 4 || - || - || - || - || - {{WDL|48|27|8|13}} || 3. место |- | [[СС Лацио сезона 2023-2024|мар.-јун. 2024]] || {{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Lazio}} || [[Серија А 2023-2024|А]] || 9 || 5 || 3 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2023-2024|КИ]] || 2 || 1 || 0 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 2023-2024|ЛШ]] || - || - || - || - || [[Суперкуп на Италија 2023|СИ]] || - || - || - || - {{WDL|11|6|3|2}} || ''наз. 9. место'', крај 7. место |- | [[ФК Јувентус сезона 2024-2025|мар.-јун. 2025]] || rowspan=2|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија А 2024-2025|А]] || 9 || 5 || 3 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2024-2025|КИ]] || - || - || - || - || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || - || - || - || - || [[Суперкуп на Италија 2024|СИ]]+[[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Скп]] || 0+4 || 0+2 || 0+0 || 0+2 {{WDL|13|7|3|3}} || ''наз. 5. место'', крај 4. место |- | [[ФК Јувентус сезона 2025-2026|2025-2026]] || [[Серија А 2025-2026|А]] || 8 || 3 || 3 || 2 || [[Фудбалски куп на Италија 2025-2026|КИ]] || 0 || 0 || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] || 3 || 0 || 2 || 1 || - || - || - || - || - {{WDL|11|3|5|3}} || ''отп. 8. место'' |- !colspan="3"|Вкупно Јувентус ||17||8||6||3|| ||0||0||0||0|| ||3||0||2||1|| ||4||2||0||2 {{WDLtot|24|10|8|6}} || |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 277 || 131 || 64 || 81 || || 27 || 14 || 5 || 8 || || 33 || 9 || 11 || 13 || || 5 || 2 || 1 || 2 {{WDLtot|341|156|81|104}} || |} == Титули == {{Col-begin|width=100%}} {{col-2}} ===Играч=== ====Клупски==== =====Јувентус===== *'''{{Трофеј-Скудето}} [[Серија А]]''' : 2 : 2001-2002, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Италија}} [[Суперкуп на Италија]]''' : 2 : [[Суперкуп на Италија 2002|2002]], 2003 *'''{{Трофеј-Серија Б}} [[Серија Б]]''' : 1 : 2006-2007 *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[УЕФА Интертото куп]]''' : 1 : 1999 ====Репрезентативни==== =====Хрватска===== *[[ФИФА Светско Првенство|Светско првенство]] : [[Податотека:Bronze medal with cup.svg|20px|Бронзен медал]] Трето место: [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]] ====Поединечни==== *[[Хрватски фудбалер на годината]] : 2001 {{col-2}} === Тренер === =====Хајдук Сплит===== *'''[[Фудбалски куп на Хрватска|Куп на Хрватска]]''' : 1 : [[Фудбалски куп на Хрватска 2012–2013|2012–2013]] {{col-end}} ==Наводи== {{наводи}} ==Видеа== <references group="nb"/> ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Хрватска |image3= Flag of Croatia.svg }} * [http://www.soccerway.com/players/igor-tudor/352/ Игор Тудор на soccerway] * [http://www.transfermarkt.co.uk/igor-tudor/profil/spieler/5752 Игор Тудор на transfermarkt] * [http://www.espnfc.co.uk/player/9551/igor-tudor Игор Тудор на espn] * [http://www.goal.com/en-ng/people/croatia/100/igor-tudor Игор Тудор на Goal.com]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://hrnogomet.com/reprezentacija/igrac.php?id=788&stranica=1&sortBy=4&sortOrder=desc Игор Тудор на hrnogomet.com] {{Состав на Хрватска на СП фудбал 1998}} {{Состав на Хрватска на СП фудбал 2006}} {{Navboxes |bg = gold |fg = black |bordercolor = solid 1px #000; |title = Награди |list1 = {{Хрватски фудбалер на годината}} }} {{Тренери на ФК Јувентус}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Тудор, Игор}} [[Категорија:Хрватски фудбалери]] [[Категорија:Хрватски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Хајдук Сплит]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Сиена]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] [[Категорија:Тренери на ФК Хајдук Сплит]] [[Категорија:Тренери на ФК Галатасарај]] [[Категорија:Тренери на ФК Удинезе]] [[Категорија:Тренери на ФК Верона]] [[Категорија:Тренери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Тренери на ФК Лацио]] [[Категорија:Тренери на ФК Јувентус]] [[Категорија:Тренери на ФК Тотенхем]] [[Категорија:Родени во 1978 година]] 0gf3v6m16pq1pyqzbaotgw0y678b67p 14 1045601 5536721 3000042 2026-04-09T22:10:19Z Dandarmkd 31127 5536721 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Термодинамички процес}} {{рв|Thermodynamic processes}} [[Категорија:Термодинамика]] [[Категорија:Механика на континуумот]] [[Категорија:Научни појави]] kk3kp6pdp9fx3sh47bpq1nhq9xqc11l 0 1072276 5536829 5033920 2026-04-10T09:24:21Z Bjankuloski06 332 /* Литература */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536829 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Raphael Popov.jpg|мини|Рафаел Попов]] '''Рафаел Попов''' бил преродбеник од Бугарија, учесник во борбата за независна бугарска црква. Во 1860 година како епископ на Бугарската егзархија тој станал унијат, а подоцна (1864 година) и апостолски администратор на бугарските унијати во Отоманското Царство.<ref>[http://kae-bg.org/?act=content&rec=64 Католичка апостолска Егзархија Софија - Рафаел Попов.]</ref> == Животопис == Тој е роден во 1830 година во [[Стрелча]]. Во периодот 1849 - 1851 година бил учител во селото [[Попинци]], од 1851 година учителствувал во [[Пловдив]], а од следната година - во селото [[Поибрене]]. На 24 август 1854 година го прифатил духовен чин во Карлуковскиот манастир „Света Богородица“, Плевенско и бил назначен за монах. Три години учителствувал во [[Берковица]]. Во почетокот на јануари 1859 година отишол во [[Рилски манастир|Рилскиот манастир]] и го прифатил предлогот на [[Авксенти Велешки]] да биде ракоположен за ѓакон. Во декември истата година двајцата пристигнале во Цариград. На 3 април 1860 година служел заедно со [[Иларион Макариополски]] за време на Велигденската акција кога бил одбиен грчкиот патријарх и била прогласена еднострано независна Бугарска егзархија. На 18 декември 1860 година учествувал во свеченото доделување на актот за присоединување во Цариград и се вклучил во бугарската унија. Учествувал во делегацијата на католиците од источен обред кај папата [[Пиј IX]] во пролетта 1861 година. По киднапирањето на првиот бугарски унитјаски епископ [[Јосиф Соколски]] во 1861 година во Русија, преземал неговите функциите. Во 1862 година станал унијатски бугарски архимандрит. На 10 февруари 1864 години со берат на [[Високата порта]] отец Рафаел Попов бил назначен за ''„народен старешина (милет-баши) на Бугарите, соединети со Римокатоличката црква“''. На 14 март 1864 година папата го назначил Рафаел Попов за апостолски администратор на Соединетите Бугари. На 19 ноември 1865 година бил ракоположен за епископ во соборниот храм „Свети Јован Златоуст“ во Цариград. На почетокот на следната година неговото епископско седиште се утврдило во [[Едрене]]. Новиот епископ развил енергична активност. Голема помош му дал неговиот брат Софрониј, кој бил испратен во Цариград да раководи со канцелариска работа на општината и да остварува врската со апостолскиот делегат Брунони. Две години подоцна, поради големата потреба од свештеници Рафаел Попов го ракоположен неговиот брат за свештеник и го испратил да се грижи за парохијата во [[Покрован]]. Во април 1866 година Рафаел Попов пропатувал во [[Македонија]] и [[Тракија]]. Во 1869 - 1870 година отишол во [[Рим]] за да учествува во расправата на Првиот Ватикански собор, кој ја промовирал папската непогрешност за прашањата за верата. Свиете успеси, и особено изгледите за ново проширување на унијатското движење. Епископот Рафаел Попов владеел со бугарскиот источнокатолички викаријат 11 години. На 23 февруари 1876 година рано наутро одржал литургија, а потоа отишол во [[Меджлис]]от. При враќањето од таму тој имал сили само да каже дека во вилаетското управување бил послужен со слатко. Според приврзаниците на унијатското движење во Бугарија, се смета дека бил отруен од Грците. Тоа убедување се зајакнува од фактот дека неговиот брат Софрониј, кој бил сметан за заменик во управувањето на бугарско-унијатските дела, умрел ненадејно на 19 мај 1876 година со истите симптоми. Епикопот бил погребан во Одринската источнокатоличка епископска катедрала „Свети Илија“. == Наводи== <references /> == Литература== * [http://www.kae-bg.org/old_site/page275.htm Владиката Христо Пројков: Послание по повод 150 годишниот јубилеј од присоединувањето кон Католичкатата црква.]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Католицизмот во Бугарија]] [[Категорија:Бугарски свештеници]] [[Категорија:Починати во Истанбул]] [[Категорија:Родени во 1830 година]] [[Категорија:Починати во 1876 година]] o87q6shm34mzfg7zsrdplcl5ctx2tml 0 1072338 5536830 5242572 2026-04-10T09:24:23Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536830 wikitext text/x-wiki [[Податотека:BASA-154K-1-2 Joseph Sokolsky (retouch).jpg|мини|Јосиф Соколски, ноември 1872 година]] Архиепископот '''Јосиф Соколски''' (родeн како ''Иван Марков'') бил монах, архимандрит, и игумен на габровскиот Соколски манастир. ==Животопис== Архиепископот на Соединетите Бугари со Рим е роден во 1786 година во Ново маало, денеска четврт на [[Габрово (Бугарија)|Габрово]]. На 9 години станал чирак во [[Сопот]], каде што учил читање и пишување. Неможноста да оди на училиште му помогнала да ја оцени важноста на образованието и тоа го мотивирало да стане духовен и просветен деец. На 16 август 1806 година се вработил во [[Тројански манастир|Тројанскиот манастир]]. Само за пет години станал архимандрит и во 1822 година бил ракоположен за јеромонах и испратен за игумен на [[Калофер]]скиот манастир. За некое време бил игумен во [[Гложене|Гложен]]скиот манастир. Отишол на Света Гора и од таму се вратил во 1824 година во Габрово. Архимандрит Соколски пристигнал во месноста ''Сокол'' во есента 1832 година. Испратен од братството при Тројанскиот манастир, изградил дрвена црква во пештерата во Сокол, од каде доаѓа и името на манастирот. Така во 1833 година бил изграден манастирот „Успение на Пресвета Богородица“. Во ноември 1860 година заминал за [[Цариград]], каде што на 18 декември 1860 година била потпишана бугарска унија со Рим. [[Драган Цанков]] и [[Никола Сапунов]] го приврзале кон идејата за унијата. На 15 март 1861 година, заедно со Драган Цанков и д-р Миркович, ѓаконот [[Рафаел Попов]] заминал за Рим, каде Папата Пиј ІХ го ракоположил за Архиепископ на Соединетите Бугари. Така на 2 април Соколски станал првиот унијатски архиепископ. Делегацијата се вратила во Цариград на 14 април, кога со [[ферман]] на турската власт Јосиф Соколски бил прогласен за ''милет-баши на Бугарите унијати''. Големиот одек во Европа како и успесите на унијатите ја активирале руската дипломатија. Амбасадорот Лобанов-Ростoвски им наредил на [[Најден Геров]] и [[Петко Славејков]] да го изолираат унијатскиот архиепископ. На 6 јуни Славејков го однел Соколски во руската амбасада и од таму со брод бил однесен во [[Одеса]]. Така започнало неговото 18 годиншно опслужување на казна затвор. За време на своето заточение тој останал верен на унијатството. Умирел на 29 септември 1879 година и бил погребан како обичен монах во гробиштата на [[Киев]]ско-Печорската лавра. == Наводи== * [http://www.dveri.bg/content/view/14087/321/ Каравълчев, Венцислав. ''Някои бележки върху личността на първия униатски архиеп. Йосиф Соколски'', сп. „Християнство и култура“, бр.64]{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (бугарски) * [http://www.dveri.bg/content/view/14597/321/ Каравълчев, Венцислав. ''Холмската мисия на Йосиф Соколски и краят на Брест-литовската уния '', сп. „Християнство и култура“, бр.65]{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (бугарски) {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Католицизмот во Бугарија]] [[Категорија:Бугарски свештеници]] [[Категорија:Родени во 1786 година]] [[Категорија:Починати во 1879 година]] g328cmgxlchjnvrbky5xkmfm2slzxn2 0 1075285 5536831 5425405 2026-04-10T09:24:25Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536831 wikitext text/x-wiki [[Image: Δανιήλ Μοσχοπολίτης - Εισαγωγική διδασκαλία.gif | 250px | right | thumb | Речник на четири јазици ([[грчки јазик|грчки]], [[албански јазик|албански]], [[влашки јазик|влашки]] и според Даниел „[[бугарски јазик|бугарски]]“, а всушност е [[македонски]]).<ref>Multiculturalism, alteritate, istoricitate «Multiculturalism, Historicity and" The image of the Other "» by Alexandru Niculescu, Literary Romania (România literară) Issue: 32/2002, pp. 22-23.</ref><ref>Angeliki Konstantakopoulou, Η ελληνική γλώσσα στα Βαλκάνια 1750-1850. Το τετράγλωσσο λεξικό του Δανιήλ Μοσχοπολίτη [The Greek language in the Balkans 1750-1850. The dictionary in four languages ​​of Daniel Moschopolite]. Ioannina 1988, 11.</ref><ref>Peyfuss, Max Demeter: Die Druckerei von Moschopolis, 1731-1769. Buchdruck und Heiligenverehrung im Erzbistum Achrida. Wien - Köln 1989. (= Wiener Archiv f. Geschichte des Slawentums u. Osteuropas. 13), ISBN 3205985710.</ref><ref>Kahl, Thede: Wurde in Moschopolis auch Bulgarisch gesprochen? In: Probleme de filologie slavă XV, Editura Universităţii de Vest, Timişoara 2007, S. 484-494, ISSN 1453763X.</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.oswego.edu/~baloglou/misc/fourway.html |title="The Bulgarian National Awakening and its Spread into Macedonia", by Antonios-Aimilios Tachiaos , pp. 21-23, published by Thessaloniki's Society for Macedonian Studies, 1990. |accessdate=2013-04-03 |archive-date=2008-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202121908/http://www.oswego.edu/~baloglou/misc/fourway.html |url-status=dead }}</ref>]] '''Даниел од Москополе, Даниил Москополски''' ({{langx|el | Δανιήλ Μοσχοπολίτης, Даниил Мосхополитис}}) или '''Даниел Михаил Хаџи''' — [[Власи|влашки]] научник, [[гркоман]], автор на Речник на четири јазици ({{ langx|la | Lexicon tetrag'osson}})<ref name="SML">[http://www.promacedonia.org/bl/index.html проф Младенов, С "Две доста познати српски книги", списанието "Словенска Разговор", 1938 година, кн.1]</ref> кои се зборувале во Македонија. == Животопис == Даниил од Москополе е роден во 1754 година во големиот град [[Москополе]], културен и трговски центар на Балканот во тоа време. Учел кај [[Теодорос Кавалиотис]], професор од XVIII век и директор на „Нова академија“. Во 1794 година Даниел составил четиријазичен речник на ромејски (т.е. [[грчки јазик|грчки]]), влашки (т.е. [[аромански јазик|аромански]]), и според Даниел на „[[Бугарски јазик|бугарски]]“ (кој всушност е [[македонски јазик|македонски]] и е заснован на [[Прилепско-битолски дијалект|битолскиот]] и [[Охридски дијалект|охридскиот говор]])<ref name="SML" /> и арванитски (т.е. [[албански јазик|албански]]), кој го издал во печатницата во Москополе. Тоа се случшло со помошта на Митрополитот Нектариј <ref>Бугарската преродба интелигенција (енциклопедија), ДИ "Д-р Петар Берон", Софија, 1988, стр. 179.</ref>. Преку него Даниил се надевал дека ќе ги убеди [[Албанци]]те, [[Аромани]]те, [[Македонци]]те и [[Бугари]]те да ги остават „варварските јазици“, и да изучуваат само грчки, па на крајот да се погрчат. Неговата книга била реиздадени во 1802 година во [[Дубровник]]<ref>"Четиријазичниот речник на Даниил (грчки и бугарски дел). Годишник на Софискиот универзитет. Факултет за западни филологија, односно LXX, Софија, 1976, стр 5 - 180.</ref> или [[Венеција]]<ref>J. Kristophson, Das Lexikon Tetraglosson des Daniil Moschopolitis, in: Zeitschrift für Balkanologie, 10 (1974), pp. 7-128.</ref> Даниило умрел во 1825 година. == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Власи]] [[Категорија:Гркомани]] [[Категорија:Родени во 1725 година]] [[Категорија:Починати во 1825 година]] [[Категорија:Луѓе од Москополе]] qa6ckkbukim1ngmcpr4203ji9gd33t0 0 1075978 5536718 5297868 2026-04-09T22:08:23Z Carshalton 30527 5536718 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Ники Биле Нилсен | image = [[Податотека:Nicki Bille Nielsen 2017 Pierwszy Gwizdek Lecha Poznań.jpg|200px]] | height = {{height|m=1.85}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1988|2|7}} | cityofbirth = {{роден во|Вигерслев|}} | countryofbirth = [[Данска]] | currentclub = {{Fb team Rosenborg}} | clubnumber = 9 | position = [[Напад (фудбал)|Напаѓач]] | youthyears1 = | youthclubs1 = БК Фрем | years1 = 2000–2005 | caps1 = 35 | goals1 = 5 | clubs1 = [[БК Фрем|Фрем]] | years2 = 2006-2008 | caps2 = 7 | goals2 = 1 | clubs2 = [[Реџина Калчо|Реџина]] | years3 = 2007 | caps3 = 14 | goals3 = 2 | clubs3 = →[[ФК Мартина|Мартина]](позајмен) | years4 = 2008 | caps4 = 5 | goals4 = 0 | clubs4 = →[[ФК Лукезе|Лукезе]] (позајмен) | years5 = 2008-2010 | caps5 = 58 | goals5 = 18 | clubs5 = [[ФК Нордсјеланд|Нордсјеланд]] | years6 = 2010-2011 | caps6 = 33 | goals6 = 6 | clubs6 = [[ФК Виљареал Б|Виљареал Б]] | years7 = 2011-2013 | caps7 = 1 | goals7 = 0 | clubs7 = [[ФК Виљареал|Виљареал]] | years8 = 2011-2012 | caps8 = 35 | goals8 = 12 | clubs8 = [[ФК Елче|Елче]] | years9 = 2012 | caps9 = 9 | goals9 = 0 | clubs9 = [[ФК Рајо Валекано|Рајо Валекано]] | years10 = 2012- | caps10 = 3 | goals10 = 1 | clubs10 = [[Розенборг БК|Розенборг]] | pcupdate = 6 јануари 2011 | ntupdate = 17 ноември 2010 }} '''Ники Нилс Биле Нилсен''' (роден на [[7 февруари]] [[1988]] година) — [[Данска|дански]] [[фудбалер]] кој игра како [[Напад (фудбал)|напаѓач]] за [[Розенборг БК|Розенборг]] во Норвешката [[Норвешка Премиер лига|Типелига]]. Тој одиграл 40 натпревари за различни дански национални младински тимови, вклучувајќи и 21 натпревар и 15 гола за [[Фудбалска репрезентација на Данска под-21 година|селекцијата под 21-на година]]. Тој ја претставувал Данска на Европското фудбалско првенство за играчи под 21-на година во [[Данска]], во јуни [[2011]] година. ==Надворешни врски== *[http://int.soccerway.com/players/nicki-bille-nielsen/17969/ Ники Биле Нилсен] на soccerway *[http://www.elchecf.es/jugador/nicki-bille Елче официјален профил] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120502181945/http://www.elchecf.es/jugador/nicki-bille |date=2012-05-02 }} {{es}} *[http://www.dbu.dk/landshold/landsholdsdatabasen/LBasePlayerInfo.aspx?playerid=5334 Профил на Данската фудбалска репрезентација] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110920233040/http://www.dbu.dk/landshold/landsholdsdatabasen/LBasePlayerInfo.aspx?playerid=5334 |date=2011-09-20 }} {{da icon}} *[http://www.danskfodbold.com/spiller.php?ligaid=2001&spillerid=11188 Danish Superliga statistics] {{da icon}} *[http://www.gazzetta.it/Speciali/serie_a_2007/giocatori/presenze_nielsen_nic.shtml Serie A statistics] {{it}} *[http://www.bdfutbol.com/en/j/j8602.html BDFutbol profile] *[http://www.bkfrem.dk/default.asp?id=19&spillerid=50&todo=arkiv Boldklubben Frem profile] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070809224955/http://www.bkfrem.dk/default.asp?id=19&spillerid=50&todo=arkiv |date=2007-08-09 }} {{da icon}} *[http://fcn.wpsnet.hu/list_player.php?stats=1&personid=133 FC Nordsjælland profile] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111002105219/http://fcn.wpsnet.hu/list_player.php?stats=1&personid=133 |date=2011-10-02 }} {{da icon}} *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/nicki-bille-nielsen/leistungsdaten/spieler_46006.html Transfermarkt profile] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Нилсен, Ники Биле}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Реџина]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Виљареал]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рајо Ваљекано]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Розенборг]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Норшелан]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Дански фудбалери]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] tt0lulihftf9mp9ltjff23dj1m74f3l 0 1078973 5536832 5034144 2026-04-10T09:24:27Z Bjankuloski06 332 /* Литература */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536832 wikitext text/x-wiki {{Внимание}} {{Infobox scientist | name = Џон Вен | image = John Venn.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date|1834|8|4|df=y}} | alma_mater = [[Универзитет во Кембриџ]] | workplaces = Универзитет во Кембриџ | birth_place = [[Кингстон на Хал]], [[Јоркшир]], Англија | death_date = {{Death date and age|1923|4|4|1834|8|4|df=y}} | death_place = [[Кембриџ]], Англија | nationality = [[Англија|Англичанец]] | field = [[Математика]]<br>[[Логика]]{{sfn|Venn|1880}}<br>[[Филозофија]] | awards = }} '''Џон Арчибалд Вен''' — роден на 4 август, 1834 во Јоркшир, а умрел на 4 април, 1923 година во Кембриџ. Бил англиски логичар и филозоф, најдобро познат како изумителот на дијаграм познат како [[Венов дијаграм]] -за претставување на категорични искази и тестирање на валидноста на категорични [[силогизми]]. Тој, исто така, направи значаен придонес во симболичката логика (исто така наречена [[математичка логика]]) и теоријата на веројатност. ==Детство== Мајката на Вен, Марта Сајкс,која е по потекло од Свонленд, во близина на Хул, умрела додека тој сè уште бил младо момче. Неговиот татко, Рев Хенри Вен, бил ректор на парохијата Драјпул, исто така во близина на Хул. Неговиот дедо бил водач на сектата [[Clapham]], група на евангелиски христијани центрирани во неговата црква. Тој успешно водел кампања за укинување на ропството, се залагал за реформи во затворите и спречување на сурови спортови. Џон Вен уште од мал имал предиспозиции да стане свештено лице, имајќи ги предвид неговите предци. ==Животен пат== По ''школувањето'' во [[Highgate School]] , студирал на Кембриџ каде што и дипломирал во 1857 и набргу бил избран за соработник во истиот. Вен бил поставен за англиски свештеник 1859&nbsp;г. На [[Gonville and Caius]], колеџ на универзитетот во Кембриџ, тој предавал Логика на филозофија на науката, а подоцна се посветил на историјата на колеџот и на сопственото семејство. Поднел оставка од свештенството во 1883 година, откако заклучил дека англиканството е неспоиво со неговата филозофски убедувања. Главен интерес му била логиката и објавил три текста на оваа тема: [[Логика на среќа]] вклучувајќи ја честотата на толкувањето или честотата на теоријата на веројатност во 1866&nbsp;г. , [[Симболичка логика]] која ја претставил со Веновиот дијаграм во 1881&nbsp;г. и [[Принципите на емпириската логика]] во 1889&nbsp;г. Во 1910 година тој објави работа на историска биографија, имено трактат за [[John Caius]], еден од основачите на неговиот колеџ. Три години подоцна тој го објави [[Early Collegiate Life]] кој собира многу од неговите дела напишани за тоа каков бил животот во раните денови на универзитетот Кембриџ. ==Венов дијаграм== Џон Вен го конструирал Веновиот дијаграм и го вовел во 1880 година, во труд под наслов ,,Дијаграмски и механички приказ на искази и резонирања”. Се користи во многу области, вклучително и во теорија на множествата, веројатност, логика, [[статистика]], компјутерски науки и др. Веновиот дијаграм во себе ги содржи насликани односите на вклучување и исклучување помеѓу класите. Тие се состојат од два или три пресечни кругови, секој претставува една класа и секој е означен со латинична буква. Мали букви на x и засенчување се користи за означување на постоењето и непостоењето, односно, на некој (барем еден) член на дадена класа. == Наводи == {{наводи}} ==Литература== • Venn, John (January 1876). "Consistency and Real Inference". Mind 1 (1). • Venn, John (1881). Symbolic Logic. London: Macmillan and Company. ISBN 1-4212-6044-1. • Venn, John (1880). "On the Employment of Geometrical Diagrams for the Sensible Representation of Logical Propositions". The Logic of Chance: An Essay on the Foundations and Province of the Theory of Probability • First Edition (1866): Google Book Search • Second Edition (1876): Google Book Search or Internet Archive or University of Göttingen • Third Edition (1888): Google Book Search or Internet Archive • Venn, John (1901). Caius College. London: F. E. Robinson & Co. • John Caius, John Venn (1904). The Annals of Gonville and Caius College. Printed for the Cambridge Antiquarian Society, sold by Deighton, Bell & Co.(1904) - by John Caius, edited by John Venn {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Вен, Џон}} [[Категорија:Англиски филозофи]] [[Категорија:Англиски логичари]] [[Категорија:Членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Апсолвенти на Кембричкиот универзитет]] [[Категорија:Родени во 1834 година]] [[Категорија:Починати во 1923 година]] 1z4x75p4aoofl9fg5ybd5eq6cy88215 14 1084032 5536745 5219843 2026-04-09T22:52:16Z Dandarmkd 31127 5536745 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Вселенски лет}} {{рв|Space exploration}} [[Категорија:Лет]] [[Категорија:Вселенски простор]] [[Категорија:Космонаутика]] o1qm7iyphz5n4xuq81mg2hhh9ser0wz 14 1084034 5536743 3108553 2026-04-09T22:49:37Z Dandarmkd 31127 5536743 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Ballistics}} [[Категорија:Динамика]] [[Категорија:Применета и интердициплинарна физика]] [[Категорија:Лет]] c3g5jh7codac6yg8hq2ur67ceiwu57d 0 1086637 5536833 5427594 2026-04-10T09:24:29Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536833 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Premios Goya 2020 - Pablo Alborán (cropped).jpg|мини|Алборан во 2020 година]] '''Пабло Морено де Алборан Фернандиз''' ({{langx|es|Pablo Moreno de Alborán Ferrándiz}}) ({{роден во|Малага}}, {{роден на|31|мај|1989}}), попознат како '''Пабло Алборан''' ({{langx|es|Pablo Alborán}}) — шпански [[пејач]]. Од почетокот на професионалната кариера па наваму 4 пати бил номиниран за [[Латинските Греми награди]], од кои за 3 во 2011 година. Тој има издадено 2 студиски албуми, еден албум во живо, 6 синглови, 6 видео записи и повеќе соработки со други пејачи. Дебитираше во 2010 со својот прв официјален сингл, „Solamente tú“ ({{langx|mk|Само ти}}), прв сингл на неговиот дебитантски албум ''Pablo Alborán'', пуштен во продажба во февруари 2011. Овој сингл го достигна првото место на топ листите уште во првата недела од издавањето. Неколку месеци по издавањето на овој албум беше издаден и акустичниот албум ''En acústico'', прв негов концерт кој бил снимен, кој исто така го достигна првото место во Шпанија. Неколку недели подоцна албумот бил издаден и во Португалија, каде исто така неколку недели се наоѓал на првото место. == Дискографија == [[Податотека:A-2479152-1452144179-5994.jpg|мини|Алборан во 2016 година.]] === Студијски албуми === * [[2011]] ''Pablo Alborán'' * [[2012]] ''Tanto'' * [[2014]] ''Terral'' * [[2017]] ''Prometo'' * [[2020]] ''Vértigo'' * [[2022]] ''La Cuarta Hoja'' === ЕП албуми === * [[2016]] ''Spotify Sessions EP'' * [[2020]] ''Tabu EP'' * [[2020]] ''Cuando estes aqui EP'' === Концертни албуми === * [[2011]] ''En Acustico'' * [[2015]] ''Tour Terral: Tres Noches en Las Ventas'' * [[2018]] ''Prometo Edicion Especial: Directo en Sevilla'' === Турнеи === * [[2011]] ''Tour Pablo Alboran'' * [[2012]]-[[2013]] ''Tour Tanto'' * [[2015]]-[[2016]] ''Tour Terral'' * [[2018]]-[[2020]] ''Tour Prometo'' * [[2021]] ''TBA'' === Синглови === *[[2010]]: ''Solamente tú'' *[[2011]]: ''Miedo'' *[[2011]]: ''Perdoname (feat. Carminho)'' *[[2012]]: ''Desencuentro'' *[[2012]]: ''Te he echado de menos'' *[[2012]]: ''Tanto'' *[[2013]]: ''El beso'' *[[2013]]: ''Quién'' *[[2013]]: ''Extasis'' *[[2013]]: ''Donde esta el amor (feat. Jesse y Joy)'' *[[2014]]: ''Por fin'' *[[2014]]: ''Pasos de cero'' *[[2015]]: ''Inséparables (feat. Zaz)'' *[[2015]]: ''Recuérdame'' *[[2015]]: ''Ne m'oublie pas'' *[[2016]]: ''La escalera'' *[[2017]]: ''Saturno'' *[[2017]]: ''No vaya a ser'' *[[2017]]: ''Prometo (Version Piano y Cuerda)'' *[[2018]]: ''La llave (feat. Piso 21)'' *[[2018]]: ''Tu refugio'' *[[2018]]: ''Curo tus labios (Acústico)'' *[[2019]]: ''Tabú (feat. Ava Max)'' *[[2020]]: ''Cuando estes aqui'' === Песни за други проекти === *[[2016]]: ''Palmeras en la nieve'' *[[2016]]: ''Se puede amar'' === Колаборации === *[[2012]]: ''Boracha de amor(feat. Vanesa Martin'' *[[2012]]: ''Cuestion de prioridades(feat. varios artists)'' *[[2012]]: ''Vuelvo a verte(feat. Malu)'' *[[2012]]: ''Puede que(Miguel Bose)'' *[[2013]]: ''No se por que te quiero (feat. Maria Dolores Pradera)'' *[[2013]]: ''La de la mala suerte (feat. Jesse y Joy)'' *[[2014]]: ''Amaneci en tus brazos( feat. Julio Iglesias)'' *[[2014]]: ''Solo para ti (feat. Sergio Dalma)'' *[[2014]]: ''Solamente tu (feat. Damian Sargue)'' *[[2014]]: ''Paraules d'amour (feat. Serrat)'' *[[2015]]: ''Sos le ciel de Paris (feat. Zaz)'' *[[2016]]: ''Tu frialdad (feat. Jose Merce)'' *[[2017]]: ''Y si fuera ella? (feat. Alejandro Sanz and varios artists)'' *[[2017]]: ''Solo luz (feat. Funambulista)'' *[[2018]]: ''La mudanza (feat. Nina Pastori)'' *[[2019]]: ''Problema (feat. Ketama)'' *[[2019]]: ''Rayando el sol (feat. Mana)'' *[[2019]]: ''Sueno (feat. Beret)'' *[[2019]]: ''Peces de ciudad (feat. Pablo Lopez)'' *[[2020]]: ''Another love song (feat. Stay Homas)'' *[[2020]]: ''Un sueno contigo Alma (feat. Antonio Rey)'' *[[2020]]: ''El mismo aire (feat. Camilo)'' *[[2020]]: ''El amor que me tenia (feat. Ricardo Arjona)'' == Надворешни врски == * [http://www.pabloalboran.es/ Официјално мрежно место] {{es}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Алборан, Пабло}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шпански пејачи]] 34bdsr6bons1y7n5fr366j0oh3tdfr7 0 1086760 5536834 5413936 2026-04-10T09:24:31Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536834 wikitext text/x-wiki '''Нафи Сулејман''' (с. [[Трново]], Битолско, [[1918]] - ?) бил комунист, учесник во [[НОВ]] и воен командант.<ref>„Македонска енциклопедија“, МАНУ, Скопје, 2009, 1458 стр.</ref> Бил член на [[СКОЈ]] од [[1941]] година и на [[КПЈ]] од јуни [[1943]] година, поради што бил прогонуван и апсен. На [[2 август]] [[1944]] година учествувал како делегат на Првото заседание на [[АСНОМ]]. Бил командант на чета и на баталјон. На [[10 август]] [[1944]] година влегува во составот на новоформираниот [[Трет тетовски партизански одред]],<ref>Нешо Маркоски „Беличица во пламен“, „Полог“, Тетово, 1975, 13 стр.</ref> а набрзо станува командант на [[4. Македонска албанска бригада|Четвртата македонска албанска бригада]] (од нејзиното формирање на [[26 август]] [[1944]] до март [[1945]]), а потоа бил заменик командант на оваа бригада.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://ororm.org/backend/DataFiles/Oficer%20br.%206.pdf |title=„Офицер“, бр. 6, 2001, 4 стр. |accessdate=2013-07-07 |archive-date=2014-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129025234/http://ororm.org/backend/DataFiles/Oficer%20br.%206.pdf |url-status=dead }}</ref> Во ноември-декември 1944 бил одликуван со Орден партизанска ѕвезда од III ред. По Ослободувањето бил пратеник и се наоѓал на други одговорни општествени должности. == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{DEFAULTSORT:Сулејман, Нафи}} [[Категорија:Луѓе од Трново (Битолско)]] [[Категорија:Македонски Албанци]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] dphpzaukkjieqndbxo2u125xfvu1r81 0 1086835 5536835 5304271 2026-04-10T09:24:33Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536835 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за велосипедист | name = Елен ван Дајк | image = 2022-08-17 European Championships 2022 – Road Cycling Women's Time Trial by Sandro Halank–064.jpg | caption = | fullname = Елеонора „Елен“ ван Дајк | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1987|2|11|df=yes}} | birth_place = [[Хармелен]], [[Холандија]] | height = 182 см | weight = | currentteam = Boels-Dolmans Cycling Team | discipline = | role = возач | ridertype = хронометри | amateuryears = | amateurteams = | proyears = 2006–2008<br />2009-2011<br />2012-2013<br />2014- | proteams = {{nowrap|Vrienden van het Platteland}}<br />{{nowrap|Columbia-HTC Women}}<br>{{nowrap|Team Specialized-lululemon}}<br>{{nowrap|Boels-Dolmans Cycling Team}} | majorwins = | medaltemplates = {{MedalSport|[[Друмски велосипедизам]]}} {{MedalCountry| {{nowrap|[[Team Specialized-lululemon]]}} }} {{MedalCompetition|Светски првенства}} {{MedalGold |[[Светски друмски првенства UCI 2012|Фалкенбург 2012]]|Екипен хронометар}} {{MedalSport|[[Велодромски велосипедизам]]}} {{MedalCountry| {{NED}} }} {{MedalCompetition|[[Светски велодромски првенства UCI|Светски првенства]]}} {{MedalGold |[[Светски велодромски првенства UCI 2008|Манчестер 2008]]|гребне}} | updated = }} '''Елен ван Дајк''' (родена на {{роден на|11|февруари|1987}}) — холандски велосипедист, која вози за [[Boels-Dolmans Cycling Team]].<ref name="cyclingarchives">{{Наведена мрежна страница|title=Ellen van Dijk (cyclingarchives)|url=http://www.cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=13500|publisher=Cyclingarchives.com|accessdate=5 September 2012|archive-date=2013-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130315175416/http://cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=13500|url-status=dead}}</ref> {{Биографија-никулец}} {{среди}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.ellenvandijk.nl ellenvandijk.nl] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080313115534/http://www.ellenvandijk.nl/ |date=2008-03-13 }} * {{cycling archives|13500}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Дајк, Елен}} [[Категорија:Родени во 1987 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Холандски велосипедисти]] [[Категорија:Велодромски велосипедисти]] [[Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 2012]] [[Категорија:Олимписки велосипедисти на Холандија]] [[Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 2016]] 58n9xprov27tn8enneqnp9nqc7mjnjg 0 1106782 5536836 5410773 2026-04-10T09:24:35Z Bjankuloski06 332 /* Врска со Мајкл Џексон */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536836 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor|0) | image =Macaulay Culkin singing (2010).jpg | caption = Макаула Кулкин на Берлинскиот фестивал 2010 година, Темпелхоф | birth_name = Меколи Карсон Калкин | birth_date = [[26 август]],[[1980]] | birth_place = [[Менхетн]],[[Њујорк (град)]],[[Соединети Американски Држави|САД]] | occupation = глумец,музичар | years_active = 1985– сè уште | spouse = Рејчел Минер (1998–2002) | partner = [[Мила Кунис]] (2002–2010) }} '''Меколи Карсон Калкин'''([[Англиски јазик|анг.]] Macaulay Carson Culkin) (роден на 26 август 1980) — Американски глумец кој се прослави со улогата на Кевин МекКалистер [[Англиски јазик|анг.]]Kevin McCallister) во филмот [[Сам дома]] и во [[Сам дома|Сам дома 2 : Загубен во Њујорк]]. Тој е исто поѕнат по својте улоги во [[Ричи Рич]], во [[Вујко Бак]], во [[Мојата Девојка]] и во музичкиот запис на [[Мајкл Џексон]] за песната [[Црно или бело]]. Калкин бил рангиран на второто место на топ списокот на музичката[[VH1|Телевизија Ви-Ејџ-Уан]] за “100 најдобри детски ѕвезди“ и на топ литата на телевизијата [[E!]] за “Топ 50 детски ѕвезди“. ==Ран живот== Калкин е роден во [[Менхетн]] и израснат во[[Јорквил]]. Неговиот татко Кристофер Кит Калкин е поранешен глумец познат по неговите продукции на Бродвеј, неговата мајка е Патриција Брентруп која никогаш не се омажила за неговиот татко. Тој бил израснат во [[Католичка црква|Католичко Семејство]] и посетувал Католичко училиште во [[Јорквил]]. Калкин е трето од седум деца, пет машки и две женски : Шејн (роден 1976), Дакота (1978-2008), Киеран (роден 1982), Квин (родена 1984),Кристиан (роден 1987) и Рори (роден 1989). Во неговото детство Меколи и неговата фамилија живееле во мал стан, мајка му работела во телефонска централа а неговиот татко бил клисар во локалкната католичка црква. ==Кариера== Калкин почнал со глумење на четири месеци. Но тој се здоби со интернационална слава со улогата на Кевин МекКалистер во блокбастер [[Сам дома]] (1990) и потоа во 1992 година во продолжението [[Сам дома|Сам Дома 2]]. ==Приватен Живот== ===Врски=== Калкин бил оженет со Рејчел Минер во 1998, се разделиле во 2000, а се развеле во 2002 година. Во 2002 година тој бил во врска со [[Мила Кунис]]. Во 2006&nbsp;г. Меколи живеел во [[Њујорк (град)|Њујорк]], а [[Мила Кунис|Кунис]] во [[Лос Анџелес]]. На 3 Јануари,2011 [[публицист]]ите на [[Мила Кунис]] ја потврдиле веста за нивното раскинување. Од Ноември 2013 калкин е во врска со глумицата Џордан Лејн Прајс. ===Врска со Мајкл Џексон=== За време после снимањето на првиот дел на [[Сам дома|Сам Дома]] Меколи станал добар пријател со пејачот [[Мајкл Џексон]] и се појави на музичкиот спот за песната "Црно или бело". На судењето на [[Мајкл Џексон|Мајкл]], Калкин рекол дека спиел во спалната соба на [[Мајкл Џексон|Мајкл]] но дека Мајкл никогаш не го злоставувал сексуално. Калкин изјавил дека обвинувањата биле смешни. Калкин присуствувал на погребот на Мајкл Џексон. {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Калкин, Меколи}} [[Категорија:Американски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1980 година]] [[Категорија:Американски филмски глумци]] l9xh3eruk1073ai0wfj0pytdwa9frs8 0 1107088 5536837 5417527 2026-04-10T09:24:37Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536837 wikitext text/x-wiki [[File:BYwork-cropped.jpg|thumb|150px|Елиезер Бен-Јехуда.]] '''Елиезер Бен-Јехуда''' ({{langx|he|אליעזר בן־יהודה|lang-he}}&lrm; изговор: /ɛli'ʕɛzeʁ bɛn jɛhu'da/; 7 јануари 1858 – 16 декември 1922) — [[Евреи|еврејски]] [[лексикограф]] и уредник од [[Белорусија]]. Тој е централната личност при [[Оживување на хебрејскиот јазик|оживувањето на]] [[Хебрејски јазик|хебрејскиот јазик]] во современата ера. ==Животопис== [[Image:Eliezer und Hemda Ben Jehuda im Jahre 1912.jpg|150px|thumb|Бен-Јехуда со неговата сопруга Хемда, 1912]] [[File:Grave of Eliezer Ben-Yehuda2.JPG|150px|thumb|Грбот на Бен-Јехуда во Ерусалим.]] Елиезер Бен-Јехуда е роден како '''Елизер Итцхак Перлман''' ([[јидиш]] אליעזר יצחק פערלמאן), во Лужки ([[белоруски]] Лужкі, [[полски]] ''Łużki''), [[Вилна (гувернат)|Гувернат Вилна]] во [[Руската Империја]] (денес [[Витебска област]], [[Белорусија]]). Од тригодишна возраст учел [[Библија]] и [[јидиш]], што било обичај меѓу Евреите во [[Источна Европа]]. До 12 годишна возраст тој прочитал голем дел од [[Тора]]та, [[Мишна]]та и [[Талмуд]]от. Неговите родители се надевале дека тој ќе стане [[рабин]] и до го пратат на [[јешива]]. Таму тој продолжил да учи [[Старогрчки јазик|старогрчки]] и се сретнал со [[јидиш]] од периодот на просветата.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://hebrew-academy.huji.ac.il/english/benyehuda/pages/youngbenyehuda.aspx |title=Young Ben Yehuda |accessdate=2014-04-18 |archive-date=2012-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120802081034/http://hebrew-academy.huji.ac.il/english/benyehuda/pages/youngbenyehuda.aspx |url-status=dead }}</ref> Подоцна тој научил [[француски]], [[германски]] и [[руски]]. Преку читањето на весникот Ха Шахар, тој се запознал со идеите на ционизмот и заклучил дека оживувањето на хебрејскиот јазик во [[Израел]] би можело да ги обедини сите Евреи во светот. По завршувањето тој отишол во Париз и учел во Сорбона. Меѓу останатите предмети, тој учел и историја и политика на Блискиот Исток. Тој поминал 4 години во Париз. Во 1881 година, Бен-Јехуда отишол во [[Палестина]], тогаш дел од [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]], поточно во [[Ерусалим]]. Тој предавал во едно училиште.<ref name="haaretz1" /> Поттикнал од идеите за обнова и отфрлување на животниот стил на дијаспората, Бен-Јехуда си дал задача да развие јазик кој ќе го заменел јидиш и останатите регионални дијалекти како средство за секојдневна комуникација меѓу Евреите. За хебрејскиот и за [[Ционизам|ционизмот]], тој рекол: „хебрејскиот јазик може да живее само ако ја оживееме нацијата и се вратиме во татковината“.<ref name="haaretz1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/1040214.html|title=Confessions of a polyglot|author=Balint, Benjamin|publisher=[[Haaretz]]|accessdate=2014-04-18|archive-date=2009-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090414120028/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1040214.html|url-status=dead}}</ref> ==Смрт== Во декември 1922 година Бен-Јехуда умрел на 64 годишна возраст поради [[туберкулоза]]. Тој е закопан во [[Маслинова Гора|Маслиновата Гора]] во Ерусалим.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.trekker.co.il/english/mount-of-olives.htm |title=Mount of Olives - Jerusalem<!-- Bot generated title --> |accessdate=2014-04-18 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927002630/http://www.trekker.co.il/english/mount-of-olives.htm }}</ref> На неговиот погреб имало околу 30.000 луѓе.<ref name="haaretz1" /> ==Поврзано== * [[Израел]] * [[Ционизам]] * [[Хебрејски јазик]] * [[Оживување на хебрејскиот јазик]] ==Наводи== {{reflist}} ==Литература== *Blau, Joshua (1981). "The Renaissance of Modern Hebrew and Modern Standard Arabic". Berkeley, California: University of California Press. *Fellman, Jack (1973). ''The revival of a classical tongue: Eliezer Ben Yehuda and the modern Hebrew language''. The Hague, Netherlands: Mouton ISBN 90-279-2495-3 *[[Robert William St. John]]. [https://archive.org/details/tongueoftheproph001031mbp ''Tongue of the Prophets''], Doubleday & Company, Inc. Garden City, New York, 1952. ISBN 0-8371-2631-2 *Yosef Lang. ''The Life of Eliezer Ben Yehuda''. Yad [[Yitzhak Ben Zvi]], 2 volumes, (Hebrew) *Ilan Stavans, ''Resurrecting Hebrew'' (2008) ==Надворешни врски== {{рв|Eliezer Ben-Yehuda}} * [http://www.zionistarchives.org.il/en/Pages/Default.aspx Централната ционистичка архива] * [http://www.dartmouth.edu/~djsa/list_album_songs.php?albumId=395 Интервју со Дола Бен-Јехуда Витман] {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ционисти]] [[Категорија:Еврејски лексикографи]] [[Категорија:Хебрејски јазик]] [[Категорија:Белоруски Евреи]] [[Категорија:Апсолвенти на Парискиот универзитет]] [[Категорија:Починати во Ерусалим]] [[Категорија:Родени во 1858 година]] [[Категорија:Починати во 1922 година]] q1pam8ve9z414o3jqjvw8zdkiwfdie7 0 1107250 5536838 5016401 2026-04-10T09:24:39Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536838 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Ravindra prabhat.jpg|right|200px|thumb|Равиндра Прабат во декември 2008 година]] '''Равиндра Прабат''' — индиски писател и есеист. Познат е по своите прозни дела, во кои со помош на сопсвенитот наративен стил ги спојува фантазијата и митологијата со реалниот свет. ==Надворешни врски== {{рв|Ravindra Prabhat|Равиндра Прабат}} * [http://www.ravindraprabhat.in/ Равиндра Прабат, официјално мрежно место] * [http://www.southasiatoday.org/2012/08/the-creative-fragrance-of-ravindra.html Креативен мирис на Равиндра Прабат,South Asia Today, англиски] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190420231919/http://www.southasiatoday.org/2012/08/the-creative-fragrance-of-ravindra.html |date=2019-04-20 }} {{Нормативна контрола}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:прабхат, Равиндра}} [[Категорија:Индиски романописци]] [[Категорија:Хинди писатели]] [[Категорија:Хинди атеисти]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1969 година]] ss6kx88k6hh1q198s3ptq3i2tdjcbu4 14 1111625 5536740 4684900 2026-04-09T22:45:21Z Dandarmkd 31127 5536740 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Earth's atmosphere}} [[Категорија:Атмосферска термодинамика]] [[Категорија:Вдишливи гасови]] [[Категорија:Земја|Атмосфера]] [[Категорија:Животни средини]] [[Категорија:Метеорологија]] [[Категорија:Планетарни атмосфери на Сончевиот Систем]] [[Категорија:Земјин состав]] [[Категорија:Небо]] cqbbz1jtmav6dzl70hp5kkyuxmg40an 0 1140242 5537109 5455538 2026-04-10T09:40:03Z Bjankuloski06 332 5537109 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |image = Rani of jhansi.jpg |caption = |birth_name = Маникарника |birth_date = {{Birth date|1828|11|19|df=yes}} |birth_place = [[Варанаси]], [[Индија]] |death_date = 18 јуни 1858 (29&nbsp;г.) |death_place = Котах ки Серај, близу [[Гвалиор]] |house = [[Маратска Империја]] |title = |predecessor = Рани Рама Бај |successor = [[Британска Индија]] }} '''Лакшми Бај''' (19 ноември 1828 - 18 јуни 1858 година<ref name="Jhansi Ki Rani Lakshmibai Biography">[http://www.liveindia.com/freedomfighters/jhansi_ki_rani_laxmi_bai.html Jhansi Ki Rani Lakshmibai Biography] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130921224321/http://www.liveindia.com/freedomfighters/jhansi_ki_rani_laxmi_bai.html |date=2013-09-21 }} (gives birth date of 19 November 1835)</ref><ref>Karl E. Meyer & Shareen Blair Brysac (1999) ''Tournament of Shadows''. Washington, DC: Counterpoint; p. 138--"The Rani of Jhansi ... known to history as Lakshmi Bai, she was possibly only twelve in 1842 when she married the .. Rajah of Jhansi ..."</ref><ref name="ReferenceA">Though the day of the month is regarded as certain historians disagree about the year: among those suggested are 1827 and 1835.</ref>), родена како '''Маникарника''' во 1842 година, била [[кралица]] на државата [[Џханси]] која била дел од Царството Марата и се наоѓала во северно-централниот дел на Индија. Таа била една од водечките фигури на индиското бунтување во 1857 година и за индиските националисти станала симбол на отпорот кон британската власт. Таа била образована дома и била понезависна во своето детство од другите на нејзината возраст; нејзините студии вклучувале пукање, јавање и мечување.<ref>David (2002), p. 350</ref><ref>N.B. Tambe and Sapre are clan names; "Bai" or "-bai" is honorific as is "-ji" the masculine equivalent. A Peshwa in a Maratha state is the chief minister.</ref> Хју Роуз коментирал дека Рани Лакшми Бај била "благопријатна, паметна и убава" и дека таа е "најопасниот од сите индиски водачи".<ref>David, Saul (2003), ''The Indian Mutiny: 1857'', London: Penguin; p. 367</ref><ref>Ashcroft, Nigel (2009), ''Queen of Jhansi'', Mumbai: Hollywood Publishing; p. 1</ref> Дваесет години по нејзината смрт полковникот Малесон напишал во ''Историјата на индискиот бунт'' "Што и да се нејзините маани во британските очи, нејзините сонародници секогаш ќе се сеќават дека таа, придвижена од малтретирање во бунт, живеела и починала за својата земја."<ref>Edwardes ''Red Year'': one of two quotations to begin pt. 5, ch. 1 (p. 111); ''History of the Indian Mutiny'' was begun by John Kaye but Malleson both rewrote parts of it and completed the work.</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Индија-био-никулец}} [[Категорија:Жени во војна]] [[Категорија:Кралици]] [[Категорија:Хиндуисти]] [[Категорија:Индијци]] [[Категорија:Бунтовници]] [[Категорија:Родени во 1828 година]] [[Категорија:Починати во 1858 година]] 7qggkq7gzvj7ocde5mozs763asa08df 14 1144910 5536741 3423006 2026-04-09T22:46:31Z Dandarmkd 31127 5536741 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Flight}} [[Категорија:Аеродинамика]] [[Категорија:Движење]] [[Категорија:Небо]] bv42tuqd8gcf62aua1ag239svlrr0u7 14 1144913 5536719 3423011 2026-04-09T22:09:11Z Dandarmkd 31127 5536719 wikitext text/x-wiki {{рв|Phenomena}} Повторливи настани во која било област. {{See also|Список на циклуси}} {{Cat see also|Временски стапки}} [[Категорија:Научни појави]] [[Категорија:Периодизација|Појави]] mc2g1i1zncnvvsaq28ahgu1gno41mpv 0 1146170 5536726 5482590 2026-04-09T22:19:33Z Dandarmkd 31127 5536726 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Ionization energies.svg|thumb|400x400px|Јонизациска енергија на неутрални хемиски елементи]] '''Јонизација''' или '''јонизирање''' — процес во кој настануваат електrичните набиени честички, [[јон]]и, од неутралните [[атоми]] или [[молекули]]. Јонизација може да предизвика друга електрична набиена честичка (јон, [[електрон]], [[позитрон]], [[мезон]], [[протон]], [[алфа-честичка]], [[деутрон]]) која се движи низ гасовита, течна или цврста супстанцa, притоа треба [[кинетичката енергија]] на честичките да е доволно голема за да во судирот со неутралните атоми или молекули испушти од нив [[електрон]]и. Најмалата енергија што е потребна за да се изведе овој процес е '''јонизационата енергија''' (јонизациски потенцијал), т.е. [[енергија]] која е доволна за изолираниот атом или молекула во гасовита состојба да изгуби еден електрон, при што настанува јонски пар: позитивен набиен јон и испуштен електрон. Енергијата на јонизација е мерка за способност на некој [[хемиски елемент]] да влезе во [[хемиска реакција]], во настанување на јони. '''Првата енергија на јонизација''' се однесува на губитокот на најслабиот врзан електрон во неутралниот атом. Втората, поголема енергија на јонизација се однесува на јонизација на новонастанатиот катјон и така натаму. Вкупниот број на јонски парови настанати во единица должина на патот на честичките се нарекува '''јонизациска густина''' (специфична јонизација) и се мери најчесто со односот наспрема јонизациската густина во [[воздух]]. Таа зависи од енергија, [[маса]] и наелектризирани честички, за разлика од '''тоталната јонизација''', т.е. вкупниот број јонски парови настанати долж целата должина на честичките, која зависи главно само од енергијата со која честичката влегла во супстанцијата. Атомот или молекулата можат со помош на јонизацијата да изгубат по еден или повеќе електрони, а испуштениот електрон може само за кратко време да остане слободен, а потоа може да се врзе со некој неутрален атом или молекула и така да настане негативно набиен јон, или пак може да се врзе со некој позитивно набиен јон. Просечниот пат на ослободениот електрон кој го проаѓа пред да се сврзе со друга честичка најчесто се нарекува '''среден слободен пат''' и зависи од [[притисок]] на гаста и степенот на јонизација, т.е. од соодносот измеѓу бројот на настанатите јони и преостанатите неутрални атоми, односно молекули. Движејќи се, честичките кои ја предизвикуваат јонизацијата постепено губат енергија и конечно може да запрат. Во воздухот при температура од 15 [[Целзиусов степен|целзиусови степени]] и притисок од 101 325 [[Паскал (единица)|паскали]], потрошената енергија за настанување на еден јонски пар изнесува околу 32,5 [[електронволт]]и и не зависи од предизвикувачот на јонизацијата. Заедно со примарната јонизација, чиј директен причинител е честичката, тука е и '''секундарната јонизација,''' т.е. процесот на настанување на јони при дејство на електрони и јони кои се настанати преку примарна јонизација, ако при нивното настанувањето добиле доволно голема енергија. Неутралните честички, на пример [[неутрон]]и или неутралните мезони, можат да причинат само секундарна јонизација, со предавање на целата своја енергија или само дел од неа предавајќи на некоја електризирана набиена честичка, на пример [[протон]]. == Енергија на јонизација == Енергија на јонизација или јонизациска [[енергија]] е енергија потребна за да [[Атомско јадро|атомот]] или [[молекула]]та во гасовита состојба испушти еден [[електрон]]. Најтешко се јонизираат [[Благороден гас|благородните гасови]]. Но некои молекули потешко се јонизираат од [[хелиум]]от, на пример јонизациската енергија на [[кислород]] изнесува 50 eV, на [[озон]]от 11,7 eV, на [[вода]]та 12,6 eV. Испуштениот електрон може кратко време да остане слободен, може да се сврзе со некој неутрален атом или молекула и така да створи негативно набиен јон, или да се спои со некој позитивно набиен јон. Колку долго електронот ќе остане слободен зависи најмногу од притисокот на гаста , температурата и степенот на јонизација, т.е. бројот на настанатите јони и преостанатите неутрални атоми. Честичката која ја предизвикува јонизацијата постапно, со секој нејзин судир, ја губи својата [[кинетичка енергија]]. Секундарната јонизација е процес на настанување на јони на кои делуваат електрони и јони кои настанале со примарна јонизација, ако притоа при нивното настанување се здобиле со доволно голема кинетичка енергија. ==Причини за јонизација== Јонизацијата може да предизвика електромагнетно или [[Зрачен тек|зрачење]] на честичките при доволна голема енергија( [[ултравиолетово зрачење]], [[Рендгенски зраци|рендгенско]], [[гама-зрачење]]), така што еден од врзаните електрони во атомот ја презема целата енергија на [[Квантна механика|квантно]] зрачење, или пак електронот презема само дел од таа енергија. Јонизацијата предизвикува и јонизирачко зрачење ([[Радиоактивност|радиоактивно зрачење]]). Јонизацијата може да предизвика [[триење]] измеѓу слоевите на супстанциите. Така настанува електричен [[полнеж]]. [[Електрично празнење]] на [[гас]]та, исто така се сведува на јонизација. Ако нема делување од страна на електричното поле, јоните створени во некоја гас бргу се рекомбинираат и гаста повторно се враќа во неутрална состојба. Но ако гаста се наоѓа во електрично поле, настанатите јони се движат во насока на електродите, и тоа негативно наелектризираните кон анодите, а позитивно наелектризираните кон катодите. На тој начин настанува '''струја на јонизација'''. При мали притисоци и во доволно јако електрично поле настанува електрично празнење. Поради дејството на полето така настанатите јони, движејќи се кон електродите, добиваат доволно енергија, па и тие јонизираат други атоми и молекули. Таа појава се нарекува '''каскаден процес''', а причината е јонизацијата на поголемиот дел на гаста, што се манифестира од светлосните појави, како на пример во Крукесовата цевка , а со засилувањето на притисокот и напонот се создава избивање на електричните искри или создавање на електричен лак. Јоните можат да настанат и поради [[Топлина|топлинското]] движење на атомите и молекулите при високи [[Температура|температури]], на пример во пламенот. Тогаш атомот и молекулата имаат доволно кинетичка енергија за да во меѓусебните судири едни со други се јонизираат. При висока температура (10 000 [[келвини]]) настанува [[плазма]], електрички спроводлива мешавина од гасови која содржи значајна концентрација катјони и електрони. Кај премногу високите температури, на пример кај јаките електрични празнења, се создаваат двојно повеќе јонизирани атоми и природна плазма. На екстремно високи температури, како на пример во внатрешноста на ѕвездите, атомите можат да ги изгубат сите електрони. Делот од Земјината атмосфера ([[јоносфера]]), е јонизиран поради постојана апсорпција на [[космичко зрачење]] од вселената и Сончевите ултравиолетови зрачења. Јонизацијата се случува и во водата и другите [[раствор]]увачи и со нив реагираат таканаречените потенцијални електролити, кои пред [[електролитската дисоцијација]] не сочинуваат јони. Така на пример [[Хлороводородна киселина]] (HCl) во реакција со [[водата]] дава јон (H3O+) и јон на [[хлор]] (Cl–). == Јонизациска енергија на атомите== Трендот на енергетската јонизација на атомите често се користи за да се покажат периодичните однесување на атомите во однос на атомски броеви кои се дадени од страна на [[Менделови закони|Менделеевата таблица]]. Ова е важна алатка за утврдување и разбирање на редот на електроните во атомските орбитали без да навлегуваме во деталите на брановите функции или во процесот на јонизација. Периодичното нагло намалување на јонизацискиот потенцијал во ретки гасни атоми, на пример, укажува на појава на нова обвивка во [[Алкални метали|алкалните метали]]. Покрај тоа, локалниот maximums во парцелата на јонизациската енергија, се движи од лево кон десно по ред за s, p, d и f обвивките. ==Полукласичен опис на јонизација== Класичната физика и моделот на Боровиот атом можат квалитетно да ја објаснат фотојонизацијата. Во овие случаи, за време на процесот на јонизација, енергијата на електронот ја надминува разликата помеѓу енергиите од потенцијалната бариера што се обидува да помине. ==Квантно-механички опис на јонизација== Интеракцијата на атомите и молекулите со доволно силен ласерски импулс доведува до јонизација на поединечни или повеќе наелектризирани јони. Стапката на јонизација, односно веројатноста на јонизацијата во единица време, може да се пресмета само со користење на [[квантната механика]]. Во принцип, аналитички решенија не се на располагање, и апроксимациите потребни за да управуваме со бројчени пресметки не обезбедуваат доволно точни резултати. Меѓутоа, кога интензитетот на ласерот е доволно висок, деталната структура на атомот или молекулата може да се игнорира и аналитичко решение за стапката на јонизација е можно. ==Мерни инструменти== Во принципот на јонизација се засноваат многу мерни инструменти, како во физиката, така и во хемијата. Најпознати се јонизациската комора, Геигер-Мулеровото броило, Вилсоновата комора, и различните спектрометарски инструменти. *'''Јонизациона комора''' Јонизациската комора е уред за проучување на јонизацијата на гасовите, отркивање (детекција) и мерење на интензитетот на јонизирачкото зрачење. Главни делови на оваа комора се: затворена цилиндрична комора ( во која се наоѓа гас под одреден [[притисок]]) и две електроди. Таа претставува еден од првите детектори за јонизирачко зрачење во кое основата на детекцијата се заснова на собирање на јонски парови кои настануваат во гаста во електричното поле на комората. Со јонизирање на неутралните молекули настануваат позитивни јони и слободни електрони, кои се нарекуваат јонски пар. Од настанатите јонски парови се создава струен сигнал, кој понатака може да се обликува и засилува во излезен сигнал, пропорционален со интензитетот ( бројот на честички и енергија) на дојдовното зрачење. Јонските парови настануваат директно со јонизирање, но можни се и други процеси во кои упадното зрачење ја губи енергијата без создавање на јони (процес на возбудување на молекулите). *'''Гајгер-Мулеровото броило''' Геигер-Мулеровото броило е направа за детекција на јонизирачкото зрачење, односно броење на минување на јонизираните честички или [[фотони]]. Најчеста е изведбата на броилата во облик на [[метал]]на цевка или стаклена цевка со метален облог, која воедно има улога на катода. Анодата во овој случај е тенката метална жица која поминува низ цевката. Електродите се споени под висок [[напон]], а цевката е исполнета со смеса од благороден гас (на пример [[аргон]] или [[неон]]). Во моментот кога јонизирачката честичка или фотон минува низ броилото ја јонизира гаста, производите на јонизација ( позитивни јони и електрони) се раздвојуваат под дејство на електричното поле. Јоните забрзано се движат кон катодата, а електроните према анодата, и притоа во гасот предизвикуваат понатамошна лавинска јонизација. Со тоа накратко се затвора [[Струјно коло|струјниот круг]] и на отпорникот во надворешниот дел на кругот настанува [[напонски импулс]]. Тие импулси се пребројуваат во електричното броило, кое често има и мал звучник за звучна индикација на зрачењето. Важно е делотворноста на својствата на броилото, т.е. односот на бројот на присутните и бројот на внесените честички или фотони. Геигер-Мулеровото броило може да служи за детекција на неутрони, но притоа тие, да не предизвикаат јонизација. Меѓутоа, [[неутрон]]ите можат да предизвикаат секундарна јонизација, и тоа со ослободување на [[Алфа-честичка|алфа-честички]] во [[јадрени реакции]] со помош на хемискиот елемент бор, па за таа цел цевката за броење треба да содржи гасовит бор трифлуорид. *'''Вилсонова комора''' Вилсоновата комора ( именувана по шкотскиот физичар, [[Чарлс Вилсон|Чарлс Томсон Рис Вилсон]]) е прв уред со која се можел да се регистрира патот на набиените честички, посебно [[Алфа-честичка|алфа-честичките]] и [[електрон]]ите кои се емитиранни од радиоактивните материјали. Во основа тоа претставува сад исполнет со смеса од [[воздух]] и [[водена пареа]], во која со брзо засилување на нејзиниот [[Зафатнина|волумен]], со помош на поместувачка мембрана и клип, заради падот на притисокот и температурата, се постигнува презаситеност на воздухот, при што доаѓа до [[кондензација]] на водената пареа долж патеката на набиените честички. При минувањето низ комората, набиените честички предизвикуваат јонизација на молекулата на воздухот кои така стануваат срединшна точка на кондензација. На таа основа е развиена и маглената комора (Патрик Блекет) и комората на меурчиња ( Доналд Глејсер). ==Здравје== При јонизирачко зрачење се јонизира ткивото, пред сè [[вода]]та како главна состојка на ткивото, при што настануваат хемиски многу реактивни радикали, кои предизвикуваат сериозни биолошки оштетувања на организмот. [[Категорија:Јонизација| ]] [[Категорија:Јони]] [[Категорија:Молекуларна физика]] [[Категорија:Атомска физика]] [[Категорија:Физичка хемија]] [[Категорија:Квантна хемија]] [[Категорија:Масена спектрометрија]] [[Категорија:Фазни премини]] 78ojlqljnzxxdj7oetmc663xrsdmqt7 0 1151899 5536839 5336544 2026-04-10T09:24:41Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536839 wikitext text/x-wiki '''Лазо Поплазаров''' — член на [[Комунистичка партија на Грција|Комунистичката партија на Грција]] (КПГ) од пред [[Втората светска војна]]. Од [[1941]] година до почетокот на [[1943]] година бил апсен и затворан од [[италија]]нските окупаторски власти. Во летото 1943 година е назначен за командир на една вооружена единица на [[ЕЛАС|грчката народноослободителна армија]] (ЕЛАС), составена претежно од [[Македонци]] во [[Костурско]]. Член е на Окружното раководство на [[СНОФ]] за Костурско од 1943-1944 година. Бил уредник на весникот „[[Славјано-Македонски Глас]]“ (1943-1944). Во 1945 година е инструктор на [[НОФ]] (Народноослободителен фронт) во Костурско, Леринско, Гуменџиско и други реони. Во [[1947]] година станува секретар на Главното раководство на НОФ на Македонците од [[Егејска Македонија]].<ref>{{наведена книга|title=Егејска Македонија во НОБ - 1949|accessdate=22 јануари 2016|volume=VI|year=1983|publisher=Архив на Македонија|location=Скопје|page=481}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Поплазаров, Лазо}} [[Категорија:Луѓе од Егејска Македонија]] [[Категорија:Македонци во Грчката граѓанска војна]] [[Категорија:Македонски партизани]] iztd03f7uuj1b3o1aaslp61a3n4bj5z 0 1151900 5536840 5335315 2026-04-10T09:24:43Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536840 wikitext text/x-wiki '''Уранија Јурукова''' (родена '''Пировска'''; [[Изглибе]], [[Костурско]], [[1926]] — [[Скопје]], [[септември]] [[2012]]) — борец на [[Демократска армија на Грција|Демократската армија на Грција]] (ДАГ). [[Податотека:Uranija Pirovska.jpg|мини|десно|Уранија Пировска во 1949 година.]] Во текот на [[НОБ]] (1941-1945) — реонски активист на младинската организација ЕПОН за реонот [[Пополе]] - Костурско, потоа во Леринско-костурскиот баталјон и [[Прва егејска ударна бригада|Првата егејска ударна бригада]]. Од август [[1945]] година се вклучува во редовите на [[НОФ]], [[АФЖ]] и работи како реонски и окружен активист и член на Секретаријатот на Главниот одбор на АФЖ. Во редовите на ДАГ стапува во април [[1948]] година и е произведена во чин капетан. Била член на Организацискиот комитет и на раководството на Комунистичката организација на Егејска Македонија (КОЕМ).<ref>{{наведена книга|title=Егејска Македонија во НОБ - 1949|accessdate=22 јануари 2016|volume=VI|year=1983|publisher=Архив на Македонија|location=Скопје|page=486}}</ref> Романот на [[Петре М. Андреевски]] „[[Небеска Тимјановна]]“ ѝ е посветен на Уранија Јурукова. „Небеска“ е превод на грчкото име „Уранија“, а Тимјановна го носи името на дедото на Уранија, Тимјан (Евтимиос), кој починал во 1943 година. Внуката на Уранија Јурукова, [[Уранија Пировска]], е директор на македонскиот Хелсиншки комитет за човекови права.<ref>{{нмс| title=Не бев воспитувана да молчам, туку да говорам гласно и да се спротивставам на неправдите: Интервју со Уранија Пировска | url=https://meduza.mk/dialogues/ne-bev-vospituvana-da-molcham-tuku-da-govoram-glasno-i-da-se-sprotistavam-na-nepravdite-interv%D1%98u-so-urani%D1%98a-pirovska/ | work= | publisher=Медуза | date= | accessdate=19 јуни 2021}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.globusmagazin.com.mk/?ItemID=12DEA2DC22255549A57D934D7C93C28B Љубомир Костовски „Уранија Јурукова: Колку пати ќе умираме?“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121005212642/http://www.globusmagazin.com.mk/?ItemID=12DEA2DC22255549A57D934D7C93C28B |date=2012-10-05 }}, „Глобус“ * [http://www.utrinski.mk/default-mk.asp?ItemID=2A6AF5D56E5EB34382D111B905618B57 Гордана Дувњак „Заминувањето на Небеска Тимјановна“]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, „Утрински Весник“ {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јурукова, Уранија}} [[Категорија:Луѓе од Изглибе]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Македонци во Грчката граѓанска војна]] [[Категорија:Родени во 1926 година]] [[Категорија:Починати во 2012 година]] [[Категорија:Починати во Скопје]] p1uwkogf3eykc1tsvx44e7o8tf9h6b6 0 1155332 5536841 5307722 2026-04-10T09:24:45Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536841 wikitext text/x-wiki '''Лазар Гиновски''' со псевдоним '''Насте''' — македонски партизан, деец на [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ]], капетан од резервниот состав на [[ЈНА]]. == Животопис == Роден е на {{рн|9|јули|1913}} година во охридското село [[Белчишта]]. Во текот на [[1942]] година влегол во [[КПЈ]]. Во периодот 1943-1944 година е интендант во [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]. Делегат е на [[Список на делегати на Првото заседание на АСНОМ|Првото заседание на АСНОМ]] и на Второто и Третото заседание на [[Список на делегати од АСНОМ пратеници за АВНОЈ|АВНОЈ]]. По [[Втората светска војна]] е претседател на Околискиот народен комитет, на околискиот суд. Во текот на 1957 година е директор на Претпријатието за домашни занаети. Во периодот 1949-1954 е републички и сојузен пратеник. Член е на Главниот комитет на НОВ. Носител е на [[Партизанска споменица од 1941]] година.<ref>Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, стр. 359</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гиновски, Лазар}} [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Делегати на Првото заседание на АСНОМ]] [[Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941]] [[Категорија:Белчишта]] [[Категорија:Починати во Охрид]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] 8hia2tj8nidtzvm6ycq7cdetygv9z3w 0 1166940 5536746 4610340 2026-04-09T22:56:26Z Andrew012p 85224 5536746 wikitext text/x-wiki [[Слика:Altena-Burg1-Asio.JPG|десно|мини|250px|Првиот хостел во светот бил воспоставен во 1912 година во замокот Алтена во [[Германија]]]] [[Податотека:Хостел Челица (5230563607).jpg|десно|мини|250px|Хостел Челица, поранешен затвор адаптиран како хостел во [[Словенија]]]] '''Хостел''' – вид сместување каде гостите на располагање имаат помал комфор (поголем број кревети на кат во една спална соба, заеднички бањи и евентуално кујни), за пониски цени. Честопати хостелите се поевтини и за изнајмувачот и за корисниците. Доста хостели имаат корисници кои престојуваат на подолг рок кои ги вработуваат како рецепционери или друг персонал во хостелот, а за возврат добиваат некои погодности како намалена цена за престојот. Во неколку земји, како [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]], [[Ирска]], [[Индија]] и [[Австралија]], зборот хостел се однесува исто така на установи кои обезбедуваат подолг престој. Во [[Индија]], [[Пакистан]] и [[Јужна Африка]], „хостел“ исто така се однесува на студентски домови на колеџи и универзитети кои нудат престој за студентите. Во други делови на светот, зборот хостел може да се однесува на сместувачки капацитети кои им се нудат на „туристите со ранци“. ==Историја== [[Податотека:Affiche-guerre Femmes-au-travail.jpg|мини|Постер од 1915 година, го промовира фондот кој обезбедувал хостелско сместување за жените работнички во [[Прва светска војна|Првата светска војна]]]] Во 1912 година во замокот Алтена во Германија, Рихард Ширман го формирал првиот постојан „југендхерберге“ односно „младински хостел. Првите младински хостели биле израз на визијата на Германското младинско движење за да им се обезбеди на сиромашните градски младинци да дишат свеж воздух. Младите требало, колку што е можно, сами да го организираат и одржуваат хостелот за да ги држат трошоците ниски, да градат карактер и да бидат физички активни. == Потекло на поимот == Зборовите „хотел“ и „хостел“ се етимолошки поврзани, во македонскиот јазик дошле преку англискиот, каде се влезени преку старофранцускиот збор „hostel“, кој од своја страна доаѓа од доцнолатинскиот „hospitale“ што означува место за одмор. Денес тие се однесуваат на различен вид на сместување. ==Разлики од хотелите== [[Слика:Hostel in Japan.jpg|десно|мини|Младински хостел во [[Јапонија]]]] Постојат повеќе разлики меѓу хостелите и хотелите: * Хостелите се буџетски ориентирани, цените се значително пониски и многу хостели имаат програми за споделување книги, ДВД и други слични работи. * За оние кои претпочитаат неформална околина, хостелите вообичаено го немаат истото ниво на формалност како хотелите. * Социјализацијата во хостелите е поголема. * Во хостелите услугите се поограничени и вообичаено е самопослужување. ==Хостели во Македонија== Според Златна книга<ref>[https://zk.mk/search/?what=%D1%85%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8 Златна книга – хостели]</ref> во Македонија има 25 хостели од кои 21 се во Скопје и по 2 во Битола и Охрид. Во Законот за угостителство не е наброен хостелот како вид на угостителски објект за сместување<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ohrid.gov.mk/AdministracijaOpstina/Sektorzaturizamilokalenekonoskirazvoj/tekovnidokumenti/Zakon%20za%20ugostitelska%20dejnost.pdf |title=Закон за угостителство |accessdate=2016-11-30 |archive-date=2016-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161112004200/http://ohrid.gov.mk/AdministracijaOpstina/Sektorzaturizamilokalenekonoskirazvoj/tekovnidokumenti/Zakon%20za%20ugostitelska%20dejnost.pdf |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == {{commons|Hostel}} * [[Хотел]] * [[Хотелски менаџмент]] * [[Туризам]] * [[Мотел]] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Туризам]] [[Категорија:Угостителство]] [[Категорија:Туристичко сместување]] j368jyxep78mw5dje5fid2jel2u89eq 5536755 5536746 2026-04-09T23:29:01Z Andrew012p 85224 5536755 wikitext text/x-wiki [[Слика:Altena-Burg1-Asio.JPG|десно|мини|250px|Првиот хостел во светот бил воспоставен во 1912 година во замокот Алтена во [[Германија]]]] [[Податотека:Хостел Челица (5230563607).jpg|десно|мини|250px|Хостел Челица, поранешен затвор адаптиран како хостел во [[Словенија]]]] '''Хостел''' — вид сместување каде гостите на располагање имаат помал комфор (поголем број кревети на кат во една спална соба, заеднички бањи и евентуално кујни), за пониски цени. Честопати хостелите се поевтини и за изнајмувачот и за корисниците. Доста хостели имаат корисници кои престојуваат на подолг рок кои ги вработуваат како рецепционери или друг персонал во хостелот, а за возврат добиваат некои погодности како намалена цена за престојот. Во неколку земји, како [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]], [[Ирска]], [[Индија]] и [[Австралија]], зборот хостел се однесува исто така на установи кои обезбедуваат подолг престој. Во [[Индија]], [[Пакистан]] и [[Јужна Африка]], „хостел“ исто така се однесува на студентски домови на колеџи и универзитети кои нудат престој за студентите. Во други делови на светот, зборот хостел може да се однесува на сместувачки капацитети кои им се нудат на „туристите со ранци“. ==Историја== [[Податотека:Affiche-guerre Femmes-au-travail.jpg|мини|Постер од 1915 година, го промовира фондот кој обезбедувал хостелско сместување за жените работнички во [[Прва светска војна|Првата светска војна]]]] Во 1912 година во замокот Алтена во Германија, Рихард Ширман го формирал првиот постојан „југендхерберге“ односно „младински хостел. Првите младински хостели биле израз на визијата на Германското младинско движење за да им се обезбеди на сиромашните градски младинци да дишат свеж воздух. Младите требало, колку што е можно, сами да го организираат и одржуваат хостелот за да ги држат трошоците ниски, да градат карактер и да бидат физички активни. == Потекло на поимот == Зборовите „хотел“ и „хостел“ се етимолошки поврзани, во македонскиот јазик дошле преку англискиот, каде се влезени преку старофранцускиот збор „hostel“, кој од своја страна доаѓа од доцнолатинскиот „hospitale“ што означува место за одмор. Денес тие се однесуваат на различен вид на сместување. ==Разлики од хотелите== [[Слика:Hostel in Japan.jpg|десно|мини|Младински хостел во [[Јапонија]]]] Постојат повеќе разлики меѓу хостелите и хотелите: * Хостелите се буџетски ориентирани, цените се значително пониски и многу хостели имаат програми за споделување книги, ДВД и други слични работи. * За оние кои претпочитаат неформална околина, хостелите вообичаено го немаат истото ниво на формалност како хотелите. * Социјализацијата во хостелите е поголема. * Во хостелите услугите се поограничени и вообичаено е самопослужување. ==Хостели во Македонија== Според Златна книга<ref>[https://zk.mk/search/?what=%D1%85%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8 Златна книга – хостели]</ref> во Македонија има 25 хостели од кои 21 се во Скопје и по 2 во Битола и Охрид. Во Законот за угостителство не е наброен хостелот како вид на угостителски објект за сместување<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ohrid.gov.mk/AdministracijaOpstina/Sektorzaturizamilokalenekonoskirazvoj/tekovnidokumenti/Zakon%20za%20ugostitelska%20dejnost.pdf |title=Закон за угостителство |accessdate=2016-11-30 |archive-date=2016-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161112004200/http://ohrid.gov.mk/AdministracijaOpstina/Sektorzaturizamilokalenekonoskirazvoj/tekovnidokumenti/Zakon%20za%20ugostitelska%20dejnost.pdf |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == {{commons|Hostel}} * [[Хотел]] * [[Хотелски менаџмент]] * [[Туризам]] * [[Мотел]] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Туризам]] [[Категорија:Угостителство]] [[Категорија:Туристичко сместување]] r3m9evgei15gas1brkcvcyabaj2q3s0 0 1167061 5536842 5299179 2026-04-10T09:24:46Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536842 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gabe newell.jpg|мини|Гејб Њуел]] '''Гејб Логан Њуел''' ([[англиски]]: ''Gabe Logan Newell''), често наречен '''Гејбен''' (''Gaben'') — [[САД|американски]] соосновач и [[извршен директор]] на компанијата за [[Видеоигра|видеоигри]] и дигитална дистрибуција Валв (''[[Valve]]''). == Работа == Откако го напуштил [[Харвард|Универзитетот Харвард]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.forbes.com/forbes/2005/1212/064.html|title=It's A Mod, Mod Underworld|last=Barret|first=Victoria|date=December 12, 2005|website=[[Forbes]]|accessdate=February 2, 2016}}</ref> Њуел поминал тринаесет години работејќи за [[Microsoft|Мајкрософт]] на развивање на Windows верзиите 1.01, 1.02, и 1.03,за на крајот да стане „Мајкроспфт Милионер". Њуел се опишал себеси како „производител на првите три изданија на Windows“.<ref name="Creative Minds">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.computerandvideogames.com/172835/interviews/creative-minds-gabe-newell/|title=Creative Minds: Gabe Newell|author=CVG Staff|date=September 28, 2007|website=[[Computer and Video Games]]|publisher=[[Future plc]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211153904/http://www.computerandvideogames.com/172835/interviews/creative-minds-gabe-newell/|archivedate=December 11, 2014|accessdate=February 9, 2016}}</ref> Инспириран од Мајкл Абраш, кој го напуштил Мајкрософт за да работи за играта Квејк (Quake), Њуел и Мајкл Харингтон го напуштиле Мајкрософт и го основале Валв во 1996 година.<ref name="Creative Minds"/> Во март 2013 година, Њуел ја примил наградата БАФТА (BAFTA Fellowship) за неговите извонредни и исклучително креативни придонеси за видео игри.<ref>{{Наведена мрежна страница|date=February 25, 2013|title=Valve's Gabe Newell to be Honoured with BAFTA Fellowship|url=http://www.bafta.org/press/press-releases/valves-gabe-newell-to-be-honoured-with-bafta-fellowship|accessdate=February 9, 2016|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308003427/http://www.bafta.org/press/press-releases/valves-gabe-newell-to-be-honoured-with-bafta-fellowship|url-status=dead}}</ref> [[Податотека:Gdc2010 newell portal BSOD.jpg|мини|центар|400п|Гејб Њуел во 2010 година ја презентира видео играта Портал]] == Личен живот == Гејб Логан Њуел е роден на 3 ноември 1962 година во [[Сиетл]], [[Вашингтон (сојузна држава)|Вашингтон]].<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Purchese|first=Robert|date=November 15, 2012|title=Gabe Newell named as next AIAS Hall of Famer|url=http://www.eurogamer.net/articles/2012-11-15-gabe-newell-named-as-next-aias-hall-of-famer|publisher=[[Gamer Network]]|accessdate=February 9, 2016}}</ref> Њуел израснал во Дејвис, [[Калифорнија]] и дипломирал во Средното училиште Дејвис во 1980 година. Тој студирал на [[Харвард|Универзитетот Харвард]], од 1980 до 1983 година, но на крајот го напуштил. Тој се оженил со Лиза Менет Њуел во 1996 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Staff|author=Staff|date=November 30, 2004|title=Valve wins round one in Half-Life distribution debacle|url=http://spong.com/article/8051/Valve-wins-round-one-in-Half-Life-distribution-debacle|accessdate=February 9, 2016}}</ref><ref name="valve_neh">{{Наведена мрежна страница|page=19|title=Valve Handbook for New Employees|url=http://media.steampowered.com/apps/valve/Valve_Handbook_LowRes.pdf|publisher=Valve Corporation|accessdate=September 1, 2013}}</ref> == Наводи == {{наводи|2}} ==Надворешни врски== * [http://www.valvesoftware.com/ Официјално мрежно место на Валв] * [http://steampowered.com Официјално мрежно место на Стим] {{ref-en}} {{ref-ru}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Њуел, Гејб}} [[Категорија:Родени во 1962 година]] [[Категорија:Американски програмери]] [[Категорија:Добитници на БАФТА награди]] [[Категорија:Апсолвенти на Харвард]] [[Категорија:Живи луѓе]] 7nek29j7xrrrcg7cm1i5pq5vrkha4da 0 1170082 5536843 5422510 2026-04-10T09:24:48Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536843 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[Западна филозофија]] |era = [[Филозофија во 20 век]] |image = Жак_Лакан.jpg |caption = |name = Жак Лакан |birth_name = Jacques Lacan |birth_date = {{birth date|1901|04|13|df=y}} |birth_place = [[Париз]], Франција |death_date = {{death date and age|df=yes|1981|09|09|1901|04|13}} |death_place = Париз, Франција |education = |alma_mater = [[Париски универзитет]]<br>(специјалист по судска медицина, 1931; доктор по медицина, 1932) |institutions = |school_tradition = [[Психоанализа]]<br>[[структурализам]]<br>[[пост-структурализам]]<ref>Yannis Stavrakakis, ''Lacan and the Political'', Routledge, 2002, p. 13: "Lacan has been hailed as one of the cornerstones of this movement [poststructuralism] together with Jacques Derrida and others."</ref> |main_interests = [[психоанализа]] |notable_ideas = Стадиум на огледало<br/>Реалното<br/>Симболичкото<br/>Имагинарното<br/>График на посакувањето |influences = {{hlist |[[Зигмунд Фројд]] |[[Г.В.Ф. Хегел]] |[[Мартин Хајдегер]] |[[Фердинанд де Сосир]] | |[[Карл Јасперс]] ||[[Клод Леви-Строс]] |[[Карл Маркс]] |[[Салвадор Дали]] |[[Жорж Батај]]}} |influenced = [[Ален Бадју]], [[Луи Алтисе]], [[Јулија Крстева]], [[Славој Жижек]], [[Ерик Лорен]], [[Елизабет Рудинеско]], Љубљанска психоаналитичарска школа }} '''Жак Мари Емил Лакан''' ({{langx|fr|Jacques Marie Émile Lacan}};<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/lacan "Lacan"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPA-fr|ʒak lakɑ̃|lang}}; [[13 април]] [[1901]] – [[9 септември]] [[1981]]) — француски [[Психоанализа|психоаналитичар]] и [[психијатар]], наречен „најконтроверзниот психоаналитичар после [[Фројд]]“.<ref>David Macey, "Introduction", Jacques Lacan, ''The Four Fundamental Concepts of Psycho-Analysis'' (London 1994) p. xiv</ref> Преку своите годишни предавања во Париз од 1953 до 1981, Лакан влијае врз многу водечки француски интелектуалци во 1960-ите и 1970-тите, особено оние поврзани со [[Пост-структурализам|пост-структурализмот]]. Неговите идеи имаат значително влијание врз пост-структурализмот, лингвистиката, филмската теорија, клиничката психоанализа и воопшто филозофската мисла во XX век.<ref>Refer to ''The American Journal of Psychoanalysis'', Volume 47, Issue 1, Spring 1987, {{ISSN|0002-9548}} "Lacan and post-Structuralism", pp. 51–57, by Jan Marta.</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лакан, Жак}} [[Категорија:Психоаналитичари]] [[Категорија:Француски филозофи]] [[Категорија:Родени во 1901 година]] [[Категорија:Починати во 1981 година]] [[Категорија:Постмодерна теорија]] n145i12e4mmn4322v0blkr2bsxln80o 0 1170098 5536844 5247200 2026-04-10T09:24:50Z Bjankuloski06 332 /* Библиографија */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536844 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | colour = #DEDEE2 | name = Џ. Лестрад | series = [[Шерлок Холмс]] | image = [[Image:The Adventure of the Cardboard Box 06.jpg|150px]] | caption = Инспекторот апси осомничена личност, [[Сидни Пеџет]]. | first = ''[[Студија во светлоцрвено]]'' | last = "[[Три Гаридеба]]" | cause = | creator = [[Артур Конан Дојл]] | portrayer = | episode = | alias = | gender = маж | age = | born = | death = | speciality = | occupation = | title = Детектив-инспектор | family = | spouse = | children = | relatives = | nationality = Британец | residence = }} '''Инспектор Џ. Лестрад''' или '''г. Лестрад'''<ref>{{Наведена книга |last1=Jones |first1=Daniel |authorlink1=Daniel Jones (phonetician) |last2=Gimson |first2=Alfred C. |authorlink2=Alfred C. Gimson |title=Everyman's English Pronunciation Dictionary |edition=14 |series=Everyman's Reference Library |year=1977 |origyear=1917 |publisher=J. M. Dent & Sons |location=London |isbn=0-460-03029-9}}</ref> е измислен лик кој се појавува во романите и расказите за [[Шерлок Холмс]]. Ликот е измислен од авторот на серијалот, [[Артур Конан Дојл]]. Името е инспирирано од еден негов пријател од времето кога бил студент во [[Универзитетот во Единбург]], некојси Џозеф Александар Лестрад. Во приказните инспекторот е опишан како човек од мало лице и со темни очи. Тој работи за [[Скотланд Јард]] и често е замешан во истрагите на Шерлок Холмс. ==Појавувања во приказните== {| class="wikitable" border="1" |- ! случај ! дартум на случајот ! датум на објавување ! место |- |''[[Студија во светлоцрвено]]'' |1881 |1887 |[[Лондон]] |- |"[[Картонската кутија]]" |1890 |1893 |[[Лондон]] |- |"[[Знаменитиот ерген]]" |1888 |1892 |[[Лондон]] |- |"[[Мистеријата во Боскомбската долина]]" |1889 |1891 |[[Хирфордшир]] |- |''[[Баскервилскиот пес]]'' |1889 |1901 |[[Девон]] |- |"[[Празната куќа]]" |1894 |1903 |[[Лондон]] |- |"[[Втората дамка]]" |1888 |1905 |[[Лондон]] |- |"[[Норвудскиот градежник]]" |1894 |1903 |[[Јужен Норвуд]] |- |"[[Плановите Брус-Партингто]]" |1895 |1908 |[[Вулвич]] |- |"[[Чарлс Август Милвертон]]" |непознато |1904 |[[Хемпстид]], сега [[Лондон]]. |- |"[[Шест Наполеони]]" |1900 |1904 |[[Лондон]] |- |"[[Исчезнувањето на Лејди Франсес Карфакс]]" |1901 |1911 |[[Лозана]] |- |"[[Три Гарибеда]]" |1902 |1924 |[[Мидлсакс]] |} ==Поврзано== *[[Шерлок Холмс]] *[[Џон Вотсон]] ==Наводи== {{reflist}} ==Библиографија== *"Starring Sherlock Holmes" David Stuart Davies; Titan Books, 2001 {{Биографија-никулец}} {{Артур Конан Дојл}} {{Шерлок Холмс}} [[Категорија:Шерлок Холмс]] 8kwzw6n9xtwyhmjpipfss9xzp60j2dy 0 1173328 5536587 5384456 2026-04-09T15:01:56Z Markuss86 95363 5536587 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = ФК Атлетико Мадрид | image = | fullname = ФК Атлетико Мадрид | founded = {{Start date and years ago|df=yes|1903|4|26}} <small>како</small> ''Атлетик Клуб де Мадрид'' | ground = [[Стадион Висенте Калдерон]] | capacity = 54,907 | owner = Мигел Анхел Гил Марин (52%)<br>[[Енрико Церезо]] (20%)<br>[[Ван Џинлин]] (20%)<ref>{{Наведена мрежна страница|url= http://en.clubatleticodemadrid.com/noticias/wanda-group-is-now-the-owner-of-20-of-the-club-s-shareholding|title= Wanda Group is now the owner of 20% of the Club's shareholding|date= March 31, 2015|accessdate= November 7, 2015|work= clubatleticodemadrid.com|publisher= [[Atlético de Madrid]]|archive-date= 2016-01-02|archive-url= https://web.archive.org/web/20160102160007/http://en.clubatleticodemadrid.com/noticias/wanda-group-is-now-the-owner-of-20-of-the-club-s-shareholding|url-status= dead}}</ref> | chairman = [[Енрике Церезо]] | manager = [[Диего Симеоне]] | league = [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] | season = 2024/25 | position = 3-ти | мрежно место = https://www.atleticodemadrid.com/ | pattern_la1 = _atleticomadrid2526h | pattern_b1 = _atleticomadrid2526h | pattern_ra1 = _atleticomadrid2526h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 0000FF | socks1 = 0000FF | pattern_la2 = _atleticomadrid2526a | pattern_b2 = _atleticomadrid2526a | pattern_ra2 = _atleticomadrid2526a | pattern_sh2 = _atleticomadrid2526a | pattern_so2 = _atleticomadrid2526al | leftarm2 = 3B3C62 | body2 = 3B3C62 | rightarm2 = 3B3C62 | shorts2 = 3B3C62 | socks2 = 3B3C62 | pattern_la3 = _atleticomadrid2526t | pattern_b3 = _atleticomadrid2526t | pattern_ra3 = _atleticomadrid2526t | pattern_sh3 = _atleticomadrid2526t | pattern_so3 = | leftarm3 = 0088FF | body3 = 0088FF | rightarm3 = 0088FF | shorts3 =0088FF | socks3 = 0088FF }} '''ФК Атлетико Мадрид''', ({{IPA-es|ˈkluβ aðˈletiko ðe maˈðɾið}}) или познат како Атлетико, е шпански провологиаш од [[Мадрид]] кој домашните натпревари ги игра на стадионот [[Стадион Висенте Калдерон|Винсенте Калдерон]], со капацитет од 54.960 места. Моментално е во изградба и нов стадион [[Стадион Ла Пејинета|Ла Пејинета]], кој ќе има капацитет од 70.000 места, а на него Атлетико Мадрид би требало да се пресели во [[2017]]. година. == Трофеи == Бил првак на шпанската прва лига 1939/40. и 1940/41. На [[17 март]] [[1964]]. претеседател на клубот станал [[Висенте Калдерон]], заменувајќи го дотогашниот претседател Хавиер Бароса. Тој ќе остане запамтен како „претеседател над сите претседатели“. Бил претседател 21 година, а за тоа време, клубот освоил девет титули - четири лигашки, четири купа и едан [[Интерконтинентален куп]] [[1974]]. Во натпреварот против [[ФК Индепендиенте Авељанеда|Индепендиенте]]. [[ФК Баерн Минхен|Бајерн Минхен]], тогашниот освајувач на [[Лига на шампиони во фудбал|Купот на шампиони]], одбил да игра против против јужноамериканскиот претставник, аргентинскиот клуб Индепендиенте, тако што екипата на Атлетико, добила шанса како поразена да игра во финалето [[Лига на шампиони во фудбал|на Уефа Лига на шампиони 1973/74.]] === Национални === * '''[[Примера Дивисион (Шпанија) 2013-2014|Прва лига на Шпанија]]''' ** '''Првак (10) :''' 1939/40, 1940/41, 1949/50, 1950/51, 1965/66, 1969/70, 1972/73, 1976/77, 1995/96, 2013/14. [[Податотека:Madrid_-_Atleti_campeón_-_140518_201048.jpg|мини|Прослава на фудбалерите на Атлетико после освојувањето на првата шпанска лига 2013/2014.]][[Податотека:Atlético_de_Madrid´s_trophies.JPG|мини|Трофејниот кабинет]] ** Други (8) : 1943/44, 1957/58, 1960/61, 1962/63, 1964/65, 1973/74, 1984/85, 1990/91. * '''[[Куп на Шпанија во фудбалл|Куп на Шпанија]]''' ** '''Освојувач (10) :''' 1959/60, 1960/61, 1964/65, 1971/72, 1975/76, 1984/85, 1990/91, 1991/92, 1995/96, 2012/13. ** Финалиста (9) : 1921, 1926, 1956, 1963/64, 1974/75, 1986/87, 1998/99, 1999/00, 2009/10. * '''[[Суперкуп на Шпанија во фудбал|Суперкуп на Шпанија]]''' ** '''Освојувач (2) :''' 1985, 2014. ** Финалист (4) : 1991, 1992, 1996, 2013. * '''[[Лига куп на Шпанија во фудбал|Лига куп на Шпанија]]''' ** Финалист (2) : 1984, 1985. * '''[[Куп на прваците на Шпаније во фудбал|Куп на прваците на Шпанија]]''' (претходно Суперкуп на Шпанија) ** '''Освајувач (1) :''' 1940. * '''[[Куп на претседателите на фудбалската федерација на Шпанија]]''' (претходно Суперкупа на Шпанија) ** '''Освoјувач (1) :''' 1947. * '''[[Куп Ева Дуарте]]''' (претходно Суперкупа на Шпанија) ** '''Освојувач (1) :''' 1951. ** Финалист (1) : 1950. * [[File:Liga_adelante_osceanx.png|20п]] '''[[Втора лига на Шпанија во фудбал|Втора лига на Шпанија]]''' ** '''Првак (1) :''' 2001/02. ** Финалист (2) : 1932/33, 1933/34. === Меѓународни === * '''[[Интерконтинентален куп (фудбал)|Интерконтинентален куп]]''' ** '''Освојувач (1) :''' 1974. * [[File:Coppacampioni.png|20п]] '''[[УЕФА Лига на шампиони|Куп на европски шампиони / Лига на шампиони]]''' ** Финалист (3) : [[Лига на шампиони 1973/74.|1973/74]], [[Лига на шампиони 2013/14.|2013/14]], [[Лига на шампиони 2015/16.|2015/16]]. * '''[[Лига Европа]]''' ** '''Освојувач (2) :''' [[УЕФА лига Европа 2009/10.|2009/10]], [[УЕФА лига Европа 2011/12.|2011/12.]] * [[File:Coppacoppe.png|20п]] '''[[Куп на победниците на куповите во фудбал|Куп на победниците на куповите]]''' ** '''Освојувач (1) :''' [[Куп на победниците на куповите у фудбалу 1961/62.|1961/62.]] ** Финалист (2) : [[Куп на победниците на куповите во фудбал 1962/63.|1962/63]], 1985/86. * [[File:Supercoppaeuropea2.png|20п]] '''[[Суперкуп на УЕФА|УЕФА суперкуп]]''' ** '''Освојувач (2) :''' 2010, 2012. * [[Датотека:Coppa Intertoto.svg|20п]] '''[[Интертото куп]]''' ** '''Освојувач (1) :''' [[Интертото куп 2007.|2007.]] ** Финалист (1) : 2004. * '''[[Иберијски куп]]''' ** '''Освојувач (1) :''' == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.atleticodemadrid.com/ Официјално мрежно место] * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50124/profile/index.html Профил] на мрежното место на [[УЕФА]] [[Категорија:ФК Атлетико Мадрид|*]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Шпанија|Атлетико Мадрид]] [[Категорија:Спортот во Мадрид]] ir7l126zn4f9n066sksml9em7lnt9oq 0 1173441 5536845 5463212 2026-04-10T09:24:52Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536845 wikitext text/x-wiki {{Биографија инфо | име = Василка Матова Јакимова | портрет =Vasila Matova.jpg | px=150п | опис= Македонска револуционерка | наставка = }} '''Василка Матова Јакимова''', [[македонци|македонски]] револуционер, член на [[ТМОРО]]. Активно учествувала во револуционерните подготовки за востанието. Учествувала во изработка на струшкото револуционерно знаме пред Илинденското востание.<ref>Енциклопедија ВМРО, Скопје 2015, стр 181</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Учесници во Илинденското востание]] i3370tlm5o15i9qzmu1xpiss4lw2pru 0 1177100 5536846 5337355 2026-04-10T09:24:54Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536846 wikitext text/x-wiki :''За македонскиот политичар и министер, видете [[Ѓорѓи Наумов (политичар)]]''{{Инфокутија за личност | име = Ѓорѓи Наумов | портрет = Gjorgji Naumov.jpg | px = | опис = Стефан Наумов - Стив | родено-име = | роден-дата = 1916 | роден-место = [[Битола]], [[Царство Бугарија]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1942|07|21|1916}} | починал-место = [[Скопје]], [[Царство Бугарија]] | починал-причина = Обесен во скопскиот затвор од страна на бугарскиот окупатор. | наставка = | познат = | роднини = [[Стив Наумов]] | татко = Васил | мајка = Јана | народност = [[Македонци|Македонец]] }} '''Ѓорѓи Наумов – Шоферо''' ({{роден|||1916}} во {{роден во|Битола|}} — {{починат|21|јули|1942}} во {{Починат во|Скопје|}}) — [[Македонци|македонски]] комунист, борец за слобода на [[Македонија (регион)|Македонија]], револуционер и учесник во [[НОВ]]. == Биографија == [[Податотека:Семејството на Стив Наумов.jpg|мини|лево|Дел од семејството на Ѓорѓи Наумов (7-ми од лево на десно), меѓу кои е и неговиот брат [[Стефан Наумов-Стив]] (втор од лево на десно)]] По професија бил автомеханичар. Заедно со својот брат [[Стив Наумов]], се вклучил во комунистичкото движење пред [[Втората светска војна]]. Непосредно пред окупацијата на Македонија во април [[1941]] година, станал член на [[КПЈ]]. Бил еден од главните организатори на антифашистичката борба во Битола и Битолско. Заради тоа, како и поради своето војничко искуство, бил поставен за командир на [[Битолски партизански одред „Пелистер“|Првиот битолски партизански одред „Пелистер“]], формиран на [[22 април]] [[1942]] година. Набрзо, на почетокот на мај, во близина на селото [[Лавци (Битолско)|Лавци]], бил заробен од бугарската војска и полиција. Бил подложен на долготрајна и жестока тортура. Откако бил осуден на смрт со бесење од битолскиот окупаторски суд, казната му била извршена во скопскиот затвор на [[21 јули]] [[1942]] година.<ref>Александар Литовски, „Споменици и спомен-обележја во Битола и Битолско“, Завод и Музеј Битола, Битола, 2012, 50 стр.</ref> Во негова чест, [[СОТУ „Ѓорѓи Наумов“ - Битола|Средното техничко училиште во Битола]] го носи неговото име. == Родословие == {{Наумови}} == Поврзано == * [[Стефан Наумов-Стив|Стив Наумов]] * [[Стојан Донски]] (прадедо на Стив и Ѓорѓи) == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Наумов, Ѓорѓи}} [[Категорија:Луѓе од Битола]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Починати во Скопје]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Наумови]] [[Категорија:Луѓе со потекло од Битуша]] c7cxwt5hlyi1sqju91w18jej5rnmpze 14 1182267 5536734 3634884 2026-04-09T22:36:24Z Dandarmkd 31127 5536734 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Метеорологијата во историјата|Настани]] [[Категорија:Природни настани]] [[Категорија:Време (метеорологија)|Настани]] 69epumjzma3mt9dozo5v2pdwy6w90zj 14 1182268 5536731 3634885 2026-04-09T22:30:19Z Dandarmkd 31127 5536731 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Weather}} [[Категорија:Атмосфера]] [[Категорија:Физички појави]] [[Категорија:Метеорологија]] [[Категорија:Небо]] ckyex7elkl6wj7wlqtt1vmlyynhwiau 14 1182269 5536733 3634886 2026-04-09T22:34:45Z Dandarmkd 31127 5536733 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Weather prediction}} [[Категорија:Гранки на метеорологијата]] [[Категорија:Предвидување]] [[Категорија:Време (метеорологија)|Прогноза]] [[Категорија:Атмосферски модели]] kg0ls6q9od4wzq719yvp7olqcvzdctp 0 1185390 5536847 5034228 2026-04-10T09:24:56Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536847 wikitext text/x-wiki [[Image:Andrei Bely in Brussels (1912).jpg|thumb|right|250px|Андреј Бели, 1912]] '''Борис Николаевич Бугаев''' (рус. Бори́с Никола́евич Буга́ев; [[Москва]], 26 октомври [[1880]] - [[Москва]], 8 јануари [[1934]]), познат под книжевното име '''Андреј Бели''' (рус. Андре́й Бе́лый), бил руски поет, романописец, есеист и книжевник.<ref>1965, Nabokov's [http://lib.ru/NABOKOW/Inter05.txt television interview] TV-13 NY</ref><ref>{{YouTube|p3fsSL4Bw9w|Nabokov and the moment of truth}}</ref> ==Животопис== Тој бил син на угледниот математичар [[Николај Бугаев]]. Борис исто така се школувал на природно-математичкиот факултет во [[Москва]]. Истовремено интензивно ја проучувал современата и класичната книжевност и филозофија. По естетичките и поетските ставови тој спаѓа во младата генерација на руските симболисти. На неговите убедувања влијание имале [[Кант]], [[Ниче]], [[Рикерт]], [[Владимир Соловјов]], а посебно поетот [[Рудолф Штајнер]], чиј соработник и следбеник бил Бели. Со спојување на во драмските, епските и лирските елементи создал нов книжевен жанр симфонија. Напишал четири симфонии: [[Херојска]], [[Драмска]], [[Враќање]] и [[Пехар невреме]]. Има објавено неколку збирки на песни: [[Злато во азурата]], [[Урна]] и [[Пепел]]. Експериментирал на планот за јазик во поемата [[Глосолалија]]. Темата на [[Октомвриската револуција|Октомвриска револуција]] ја обработил во поемата [[Христос Воскресе]]. ==Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Gutenberg author | id=Bely,+Andrey | name=Andrey Bely}} * {{Internet Archive author |sname=Andrei Bely}} * [http://bugayev.ru/opera.htm Дела од Андреј Бели] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски поети]] [[Категорија:Погребани на Новодевичките гробишта]] [[Категорија:Руски мемоаристи]] [[Категорија:Починати во Москва]] [[Категорија:Родени во 1880 година]] [[Категорија:Починати во 1934 година]] 3foh9cb2evmv2vwx5e70tw3ucgn4hx6 0 1185396 5536848 5503259 2026-04-10T09:24:58Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536848 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Јутјубер | name = ''Jacksepticeye'' | image = Jacksepticeye PAX West 2016.jpg | caption = Меклоглин, 2016 г. | channel_name = Jacksepticeye | birth_name = Шон Вилијам Маклоклин | birth_date = {{Birth date and age|1990|2|7|df=yes}} | birth_place = Атлон, [[Ирска]] | nationality = [[Ирци|Ирец]] | residence = Брајтон, [[Обединето Кралство]] | occupation = Јутјубер | website = {{URL|jacksepticeyetour.com}} | pseudonym = {{flatlist| * ''Jacksepticeye'' * ''Jack'' }} | years_active = 2012–сè уште | genre = {{flatlist| * ''Let's Play'' * [[Комедија]] * Видео блог }} | network = ''Polaris'' | associated_acts = {{flatlist| * ''[[PewDiePie]]'' * ''Game Grumps'' * ''Egoraptor'' * ''Markiplier'' * ''Emma Blackery'' * ''PJ Liguori'' }} | subscribers = 19 милиони <!--please update date in stats_update field when you update this--> | views = 9.5 билиони | catchphrase(s)= „''Top of the mornin' to ya laddies''“, „''Like a boss''“, „''High fives all round''“, „''Speed is key''“ | silver_button = да | silver_year = 2014 | gold_button = да | gold_year = 2014 | diamond_button = да | diamond_year = 2016 | stats_update = 17 јуни 2018 }} '''Шон Вилијам Маклоклин''' (7 февруари 1990), подобро познат по неговото [[корисничко име]] '''Џексептикај''' или само '''Џек''' — ирски [[јутубер]]. Тој е познат главно по неговото ''Let's Play'' и по неговите влогови на Јутјуб (YouTube)<ref>{{Наведена мрежна страница | url = http://www.irishexaminer.com/ireland/top-irish-youtuber-details-rise-to-stardom-313859.html | title = Top Irish YouTuber details rise to stardom | last = Ó Fátharta | first = Conall | date = 21 February 2015 | website = [[Irish Examiner]] | accessdate = 11 December 2015}}</ref>. До декември 2017, неговиот канал имал над 8,4 милијарди гледаност и преку 17 милиони претплатници<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://livecounts.net/channel/Jacksepticeye|title=Real-Time YouTube Subscriber Count|last=|first=|date=|website=Statsheep|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806140619/https://livecounts.net/channel/Jacksepticeye|archive-date=2017-08-06|dead-url=|access-date=13 June 2017|url-status=dead}}</ref> ==Кариера== Пред Џек да прави видеа тој бил тапанар во бендот „Дигнат до земјата“. Џек почнал да работи на неговиот јутјуб канал во 2012 година, под името „jacksepticeye“ каде постира видеа во кои игра видеоигри. Тој бил спомнат од [[Пјудипај]] во 2013, со што добил голема популарност. И ако првото видео на каналот било постирано 12 ноември 2012, сепак каналот бил направен на 24 февруари 2007. Во месецот јули 2014, каналот на Џек добил повеќе од 57 милиони гледачи <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tubefilter.com/2014/08/29/top-100-most-viewed-youtube-gaming-channels-worldwide-july-2014/|title=Top 100 Most Viewed YouTube Gaming Channels Worldwide • July 2014|publisher=[[Tubefilter]]|access-date=29 June 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://socialblade.com/youtube/user/jacksepticeye|title=jacksepticeye YouTube Stats, Channel Statistics - Socialblade.com|publisher=SocialBlade|access-date=29 June 2017}}</ref> ==Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Portal|Ирска}} * {{YouTube|u=jacksepticeye}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Џексептикај}} [[Категорија:Ирци]] [[Категорија:Јутјубери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] exi1a2hug61zabjp9u8lqcbsgi40hnc 0 1185423 5536849 5457934 2026-04-10T09:25:00Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536849 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired |name = Мартин Шкртел |image = [[Податотека:Martin Skrtel 2015.jpg|200px]] |image_size = |caption = |fullname = Мартин Шкртел<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Premier League Clubs submit Squad Lists |url=http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/squad-lists-september-2011.pdf |publisher=Premier League |accessdate=6 January 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130731092613/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/squad-lists-september-2011.pdf |archivedate=31 July 2013}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1984|12|15|df=y}} |birth_place = [[Хадловина]], [[Словачка]] |nationality = {{flagsport|SVK}} [[Словачка]] |height = {{convert|1.91|m|abbr=on}}<ref name="LFC">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.liverpoolfc.com/team/first-team/player/martin-skrtel |title=Liverpool F.C. Profile |accessdate=22 April 2011 |publisher=Liverpool F.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160101003203/http://www.liverpoolfc.com/team/first-team/player/martin-skrtel |archivedate=1 January 2016 |url-status=dead |df= }}</ref> |position = {{Football/DF}} |currentclub = |clubnumber = |retired = 2022 <small>(37 г.)</small> |youthyears1 = 1990–2001 |youthclubs1 = [[FC Baník Horná Nitra|Prievidza]] |years1 = 2001–2004 |clubs1 = [[FK AS Trenčín|Trenčín]] |caps1 = 44 |goals1 = 8 |years2 = 2004–2008 |clubs2 = {{Fb team Zenit Saint Petersburg}} |caps2 = 74 |goals2 = 3 |years3 = 2008–2016 |clubs3 = {{Fb team Liverpool}} |caps3 = 242 |goals3 = 16 |years4 = 2016–2019 |clubs4 = {{Fb team Fenerbahce}} |caps4 = 35 |goals4 = 4 |years5 = 2019 |clubs5 = {{Fb team Atalanta}} |caps5 = 0 |goals5 = 0 |years6 = 2019-2021 |clubs6 = {{Fb team Istanbul Basaksehir}} |caps6 = 30 |goals6 = 3 |years7 = 2021–2022 |clubs7 = [[FC Spartak Trnava]] |caps7 = 18 |goals7 = 0 |years8 = 2022 |clubs8 = [[Hajskala Ráztočno]] |caps8 = 1 |goals8 = 0 |nationalyears1 = 2004– |nationalteam1 = {{flagsport|SVK}} [[Slovakia national football team|Slovakia]] |nationalcaps1 = 95|nationalgoals1 = 6 }} '''Мартин Шкртел''' ([[словачки јазик|словачки]]: Martin Škrtel; 15 декември 1984) — [[словаци|словачки]] професионален фудбалер кој игра како центар за Фенербахче и е капитен на [[Фудбалска репрезентација на Словачка|репрезентацијата]] на [[Словачка]]. Тој претходно играл за [[ФК Тренчин|Тренчин]] и [[ФК Зенит|Зенит Санкт Петербург]], пред да влезе во [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] за 6,5 милиони фунти во јануари 2008 година. По осум и пол години со Ливерпул, каде што играше 319 официјални игри и постигна 18 гола, тој се приклучи на Фенербахче. Тој ја освои Руската Премиер Лига и Купот на Лига, а четири пати беше именуван за словачки фудбалер на годината. Шкртел го направи своето меѓународно деби за Словачка во 2004 година, а оттогаш освоил 91 трофеј. Тој ја претставувал земјата откако стигна до последните 16 на двете ФИФА Светско Првенство 2010 и УЕФА Евро 2016 ==Наводи== {{Наводи}} ==Надворешни врски== {{рв|Martin Škrtel}} * [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=1195 Профил на Шкртел] * [http://www.martin-skrtel.com/ Службено мрежно место] * [http://www.liverpoolfc.com/team/first-team/player/martin-skrtel Профил на страницата на ФК Ливерпул] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160101003203/http://www.liverpoolfc.com/team/first-team/player/martin-skrtel |date=2016-01-01 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Словачки фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1984 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Зенит Санкт Петербург]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Аталанта]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Фенербахче]] 1e5dqqjksp0nosts436ck8qnp9covwm 0 1185425 5536850 5033534 2026-04-10T09:25:02Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536850 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Клод Лорен | image = Claude Gellée, dit le Lorrain, Self-portrait.jpg | caption = Автопортрет | birth_name = Клод Гале | birth_date = 1600 или 1604/5 | birth_place = [[Шамањ]], [[Лорен (војводство)|Лорен]] | death_date = 21 ноември or 23 ноември 1682 (возраст 82 или 77/78) | death_place = [[Рим]], [[Папска Држава]] | field = сликарство | training = | movement = [[барок]] | works = | patrons = | awards = | website = }} '''Клод Лорен''' ([[француски јазик|француски]]: ''Claude Lorrain'') или '''Клод Гале''' (''Claude Gellée'') бил [[французи|француски]] сликар кој претежно цртал во [[Рим]]. Тој е еден од првитеважни уметници,освен неговите современи сликарства „Холандско златно доба” , кој бил концентриран на пејзажот. Тој исто така бил и соработник на римскиот сликар [[Аугустин Таси]], со кого направил украси во Вили Медич во [[Фиренца]]. Неговите слики биле силни, особено во раните фази, со фалманските и холандските сликари кои живееле во Рим. До крајот на 1630-тите тој бил признат како водечки пејзаж во [[Италија]], кој плаќал високи цени за својата работа. Неговото платно станувало сè поголемо но со помали карактери,, внимателно обоен и произведен по ниска цена. Од 1640 па наваму бил под влијание на сликарот Доменичин. Бројни имитатори ја презеле неговата шема на херојски предели и поетска употреба на светлина, обично на зајдисонце или изгрејсонце, но без примена на потпорните елементи на неговото сликарство. Тој влијаел врз современиците, англиски и француски сликари од средината на 18-тиот векдо крајот на 19 век. Тој е претходник на француското сликарство од 19 век, од берберницарството до импресионистите. Во третманот на предлогот, сликарот [[Камил Крофт]] бил близу до него. ==Наводи== *[[Anthony Blunt|Blunt, Anthony]], ''Art and Architecture in France, 1500–1700'', 2nd ed. 1957, Penguin *[[Kenneth Clark|Clark, Kenneth]], ''Landscape into Art'', 1949, page refs to Penguin ed. of 1961 *[[Roger Fry|Fry, Roger]], ''Vision and Design'', 1981 edition (originally 1920), Oxford University Press, {{ISBN|019281317X}} * [[Michael Kitson|Kitson, Michael]] (1969), ''The Art of Claude Lorrain'' (exhibition catalogue), 1969, [[Arts Council of Great Britain]] * Sonnabend, Martin and Whiteley, Jon, with Ruemelin, Christian. 2011. ''Claude Lorrain: The Enchanted Landscape''. Farnham: Lund Humphries; in association with the Ashmolean Museum, Oxford. *Stein, Perrin, ''French Drawings: Clouet to Seurat'' (exhibition catalogue), 2005, British Museum Press, {{ISBN|9780714126401}} * Wine, Humphrey (1994), ''Claude: The Poetic Landscape'' (exhibition catalogue), 1994, National Gallery Publications Ltd, {{ISBN|1857090462}} *Wine, Humphrey (2001), National Gallery Catalogues (new series): ''The Seventeenth Century French Paintings'', 2001, National Gallery Publications Ltd, {{ISBN|185709283X}} *{{EB1911|wstitle=Claude of Lorraine|volume=6}} ==Надворешни врски== {{рв|Claude Lorrain}} *[http://www.artble.com/artists/claude_lorrain Биографија на Клод] *[http://www.nationalgallery.org.uk/artists/claude Национална галерија] *[http://www.wga.hu/html/c/claude/index.html Семрежна уметничка галерија] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/claude_lorrain.html Artcyclopedia, Дела на Клод Лорен] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Француски сликари]] [[Категорија:Починати во 1682 година]] 9fbn4df3rghhuzvkq3m5u23xcwaw7hf 0 1185444 5536851 5527341 2026-04-10T09:25:04Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536851 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател <!-- for more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]] --> |image = John Updike, author at PEN Congress, cropped.jpg |caption =Апдајк во 1986&nbsp;г. |birth_name = Џон Хојер Апдајк |birth_date = 18 март 1932 |birth_place = [[Ридинг, Пенсилванија]], САД |death_date =27 јануари 2009 |death_place = [[Данверс, Масачусетс]], САД |occupation = писател, поет, критичар |genre = [[реализам (книжевност)|Реализам]] |notableworks = Пенталогијата за Зајакот<br />[[Хенри Беч]]<br />[[Вештерките од Иствик]] |signature = John Updike signature.svg | module = {{Listen | embed =yes |filename = John_updike_bbc_radio4_front_row_31_10_2008_b00f3b6t.flac |title = John Updike's voice |type = speech |description = from the BBC program ''[[Front Row (radio)|Front Row]]'', 31 October 2008.<ref>{{cite episode|title=John Updike | series=Front Row|serieslink = Front Row (radio)| url = http://bbc.co.uk/programmes/b00f3b6t |station = [[BBC Radio 4]]|date=31 October 2008 | accessdate =18 January 2014}}</ref>}}}} '''Џон Хојер Апдајк''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''John Hoyer Updike'', 18 март 1932 ''—'' 27 јануари 2009) ''—'' [[САД|американски]] [[поет]], [[писател]] и книжевен критичар. Тој е еден од тројцата писатели кои добиле [[Пулицерова награда]] повеќе од трипати (покрај [[Бут Таркингтон]] и [[Вилијам Фокнер]]). Апдајк објавил повеќе од 20 [[роман]]и, поголем број кратки [[расказ]]и, но пишувал и [[поезија]] и објавувал книжевни критики. Апдајк е познат по тоа што редовно објавувал во ''[[The New Yorker]]'', започнувајќи од 1954 година, како и по пенталогијата за книжевниот лик „Зајко“ (''Rabbit''). ==Животопис== Во младоста, Апдајк бил изложен на бројни интелектуално-религиозни влијанија: [[Лутеранизам|лутеранизмот]], [[Филозофија|философијата]] на [[Серен Кјеркегор]], [[Платонизам|платонизмот]], како и [[теологија]]та на [[Карл Барт]] и [[Паул Тилих]]. Самиот Апдајк истакнувал дека во Пенсилванија бил воспитуван во духот на лутеранизмот, а речиси сите критичари се сложуваат дека тој е „ученик“ на Карл Барт. Самиот Апдајк во едно интервју изјавил: „не сум добар бартовец ''—'' всушност, ако погледнете подобро, не сум ни добар [[христијанин]]“.<ref>Biljana Dojčinović, „Zeka Angstrom (opet) beži“, во: Džon Apdajk, ''Beži, Zeko, beži''. Laguna, Beograd, 2018, стр. 360.</ref> Исто така, тој имал и одредено [[Сликарство|сликарско]] образование ''—'' една година поминал во [[Англија]], како студент на [[Раскиново уметничко школо|Раскиновото уметничко школо]] (''The Raskin School of Art''), а претходно цртал [[Карикатура|карикатури]] во харвардското списание „Лампун“ (''Lampoon'').<ref>Biljana Dojčinović, „Zeka Angstrom (opet) beži“, во: Džon Apdajk, ''Beži, Zeko, beži''. Laguna, Beograd, 2018, стр. 362.</ref> ==Творештво== Апдајк е еден од великаните на [[Американска книжевност|американската книжевност]] на [[XX век]]. Тој е двоен добитник на Пулицеровата награда: за „Зајко е богат“ (1982) и за „Зајко на починка“ (1990).<ref>Biljana Dojčinović, „Zeka Angstrom (opet) beži“, во: Džon Apdajk, ''Beži, Zeko, beži''. Laguna, Beograd, 2018, стр. 377.</ref> === Дела === Книги за Зајакот: * ''[[Зајко, бегај]]'' (Rabbit, Run, 1960) * ''Враќањето на Зајко'' (Rabbit Redux, 1971) * ''Зајко е богат'' (Rabbit Is Rich, 1981) * ''Зајко на починка'' (Rabbit At Rest, 1990) * ''Сеќавање на Зајко'' (Rabbit Remembered, 2000) Останати романи: * ''Саем за сиромашните'' (The Poorhouse Fair, 1959) * ''Кентаур'' (The Centaur, 1963) * ''Парови'' (Couples, 1968) * ''Романса или се венчаме'' (Marry Me (A Romance), 1977) * ''[[Вештерките од Истивик (роман)|Вештерките од Истивик]]'' (The Witches of Eastwick, 1984) * ''[[Роџеровата верзија]]'' (Roger's Version, 1986) * ''С'' (1988) * ''Бразил'' (1994) * ''[[Гертруда и Клавдиј]]'' (Gertrude and Claudius, 2000) * ''[[Терорист (роман)|Терорист]]'' (Terrorist, 2006) Збирки раскази: * ''[[Истата врата]]'' (The same door) * ''[[Гулабово перје]]'' (Pigeon Feathers) ==Осврт врз творештвото на Апдајк== Апдајк е еден од најзначајните современи американски писатели. Според [[Џојс Керол Оутс]], „како [[Гистав Флобер|Флобер]], Апдајк е мајстор кој нè маѓепсува со раскажувачкиот глас додека истовремено нè соочува со испазнетоста на човековата желба.“<ref>Džon Apdajk, ''Beži, Zeko, beži''. Beograd: Laguna, 2018.</ref> Самиот Апдајк, во повеќе наврати ја поврзувал својата поетика со [[сликарство]]то, објаснувајќи дека само се обидувал да ги наслика нештата онакви какви што се. Според [[Џејмс Плат]], изострената перцепција и чувството за светлина го прават Апдајк „вербален [[Јан Вермер|Вермер]]“ кој во своите дела ги пренесува сликарските синтагми. Впрочем, Апдајк го истакнувал Вермер како негов омилен сликар за кого пишувал во повеќе [[Есеј|есеи]]. Според Плат, Апдајк ја прифаќа архетипската традиционална врска меѓу светлината и [[вистина]]та, спасот, знаењето и преобразбата, наспроти темнината и сенката. Плат истакнува дека и кај Вермер и кај Апдајк силно е изразен духот на домаќинството и предметите чија важност се изедначува со луѓето. И други критичари го споредувале Апдајк со Вермер, како Кенон, кој истакнува дека „исто како Вермер, тој може да ги осветли малите моменти и да ги исполни со важност“. Сличен став има и Причет кој тврди дека „во својата преокупираност со мирот на предметите во домаќинството Апдајк е потомок, во пишувањето, на холандскиот жанр-сликари“.<ref>Biljana Dojčinović, „Zeka Angstrom (opet) beži“, во: Džon Apdajk, ''Beži, Zeko, beži''. Laguna, Beograd, 2018, стр. 362-363.</ref> Исто така, во делото на Апдајк се забележува големото влијание на [[Кјеркегор]], а самиот Апдајк изјавил: „... едно време, за сите мои книжевни дела мислев како на илустрации на Кјеркегор“.<ref>Biljana Dojčinović, „Zeka Angstrom (opet) beži“, во: Džon Apdajk, ''Beži, Zeko, beži''. Laguna, Beograd, 2018, стр. 365.</ref> ==Надворешни врски== * [http://blogs.iwu.edu/johnupdikesociety/ Друштво Џон Апдајк] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100125195254/http://blogs.iwu.edu/johnupdikesociety/ |date=2010-01-25 }} * [http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/deepLink?_collection=oasis&uniqueId=hou01365 Колекција на Џон Апдајк] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150405103652/http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/deepLink?_collection=oasis&uniqueId=hou01365 |date=2015-04-05 }} == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Апдајк, Џон}} [[Категорија:Американски писатели]] [[Категорија:Американски поети]] [[Категорија:Родени во 1932 година]] [[Категорија:Починати во 2009 година]] i4zpwaqh44p4k2y1mivgg78ujgqm5pd 0 1185452 5536852 5034553 2026-04-10T09:25:06Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536852 wikitext text/x-wiki [[File:Kostas Varnalis (Gedenktafel).jpg|right|thumb|Спомен плоча во Бургас.]] '''Костас Варналис''' ([[грчки јазик|грчки]]: Κώστας Βάρναλης, 14 февруари 1884 - 16 декември 1974) бил [[грци|грчки]] поет. ==Животопис== Варналис е роден во [[Бургас]], [[Источна Румелија]] (сега во [[Бугарија]]) во 1884 година. Како што сугерира неговото име, неговото семејство потекнува од Варна; презимето на неговиот татко било Бубус.<ref>George D. Boubous, «Varnalis, Kostas», article in the ''Encyclopaedia of the Greek Press'', Vol. 1, National Hellenic Research Foundation: Athens 2008.</ref> Тој ги завршил основните студии во грчкото средно училиште Зарифиос во [[Пловдив]], а потоа се преселил во Атина во 1902 година за да ја проучува литературата на Националниот и Каподистскиот универзитет во Атина.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://database.emthrace.org/entities/view.cfm?areaid=1&Artid=3338f2b5-9c76-5471-915b-a22d422a08e4&NSPid=1 |title="Kostas Varnalis" – Ethnological Museum of Thrace |accessdate=2017-12-21 |archive-date=2016-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506214140/http://database.emthrace.org/entities/view.cfm?areaid=1&Artid=3338f2b5-9c76-5471-915b-a22d422a08e4&NSPid=1 |url-status=dead }}</ref> Додека бил таму, тој се вмешал во спорот околу грчкиот јазик, земајќи ја страната на демотичарите над поддржувачите на кетревоуса. По дипломирањето во 1908 година работел како учител во Бургас, пред да се врати во Грција и да подучува во Амалијада и Атина. Во текот на следните години, работел како професор и новинар со скратено работно време, исто така ангажирајќи се во преведувачката работа. Во 1913 година учествувал во Втората балканска војна. ==Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Грчки поети]] [[Категорија:Родени во 1884 година]] [[Категорија:Починати во 1974 година]] jk64ytuep1j8qxyyvsftm58l2df5mvn 0 1185455 5536853 5480977 2026-04-10T09:25:08Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536853 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Лив Улман | image = Liv Ullmann 2014.jpg | caption = Улман во Торонто. | birth_name = Лив Јохане Улман | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|12|16}} | birth_place = [[Токио]], [[Јапонија]] | residence = [[Бостон]], [[Масачусетс]], [[САД]] | nationally = Норвежанка | occupation = глумица, режисер, сценарист | years_active = 1957–денес | spouse = Ханс Јаков Станг (1960–1965)<br>Доналд Лесли Сондерс (1985–денес) | partner = [[ИнгмарБергман]]<br> (1965–1970)<br>[[Драган Бабиќ]]<br> (?－?) | children = [[Лин Улман]] (со Бергман) | religion = [[христијанство]]<ref>[http://www.vl.no/kristenliv/article137535.zrm Vårt Land - Liv Ullmann stoler på Gud] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110722183741/http://www.vl.no/kristenliv/article137535.zrm |date=22 July 2011 }}</ref><ref>[http://www.vl.no/helg/article137522.zrm Vårt Land - Tror på tilgivelse] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200321210745/http://www.vl.no/helg/article137522.zrm |date=2020-03-21 }}.</ref> }} '''Лив Јохане Улман''' ([[норвешки јазик|норвешки]]: ''Liv Johanne Ullmann'', 16 декември 1938, [[Токио]]) — [[норвежани|норвешка]] глумица и режисер. Таа е позната како една од "музите" на [[Шведска|шведскиот]] режисер [[Ингмар Бергман]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2013/12/13/movies/liv-and-ingmar-documents-a-relationships-highs-and-lows.html |title=A Filmmaker's Hold on His Muse |publisher=''The New York Times'' |date=12 December 2013 |first=Stephen |last=Holden |accessdate=13 September 2014}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.wmagazine.com/people/celebrities/2009/10/liv_ullmann |title=Liv the Life |publisher=W Magazine |date=October 2009 |first=Diane |last=Solway |accessdate=13 September 2014 |archive-date=2017-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170118112137/http://www.wmagazine.com/people/celebrities/2009/10/liv_ullmann |url-status=dead }}</ref> Улман ја добила наградата [[Златен глобус]] за најдобра глумица - филмска драма во 1972 година за филмот [[Емигранти (филм)|''Емигрантите'']] (1971) и била номинирана за уште четири. Во 2000 година, таа била номинирана за [[Златна палма]] за нејзиниот втор режисерски игран филм, ''Безверни''. Таа има добиено и две номинации за [[БАФТА]] награда за нејзините настапи во сцени од брак (1973) и ''Лице во лице'' (1976) и две номинации за Оскар за ''Иселениците'' и ''Лице во лице''. ==Животопис== Улман е роден во [[Токио]], [[Јапонија]], ќерка на [[Ерик Вигго Улман]] (1907-1945), норвешки инженер за воздухоплови, кој работел во Токио во тоа време, и Јанна Ербе (ное Лунд, 1910-1996), исто така Норвежанка. Нејзиниот дедо бил испратен во концентрациониот логор [[Дахау (концентрационен логор)|Дахау]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/film/2001/feb/03/features.weekend1 |title=A Lifelong Liaison |publisher=''The Guardian'' |date=3 February 2001 |first=Simon |last=Hattenstone |accessdate=13 September 2014 }}</ref> за време на [[Втората светска војна]] за да им помогне на еврејските луѓе да избегаат од градот каде што живеел во [[Норвешка]]; тој починал во кампот. Кога имала две години, семејството се преселило во Торонто, Онтарио, каде што нејзиниот татко работел во базата на норвешки воздухопловни сили на островот Торонто (во езерото Онтарио) за време на Втората светска војна. Семејството се преселило во [[Њујорк]],<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.thestar.com/entertainment/movies/2014/09/09/tiff_liv_ullmann_spent_worst_and_best_times_of_my_life_in_toronto.html |title=TIFF: Liv Ullmann spent 'worst and best times of my life' in Toronto |publisher=''Toronto Star'' |date=9 September 2014 |first=Richard |last=Ouzounian |accessdate=13 September 2014 |archive-date=2020-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803212038/https://www.thestar.com/entertainment/movies/2014/09/09/tiff_liv_ullmann_spent_worst_and_best_times_of_my_life_in_toronto.html |url-status=dead }}</ref> каде што четири години подоцна, нејзиниот татко починал од мозочен тумор, настан кој многу ја погодил. Нејзината мајка работела како книжарка, а подигала две ќерки. Тие на крајот се вратиле во Норвешка, се населиле во Тронхем.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://online.wsj.com/articles/SB10001424052748703440604575496481625406098 |title=Liv Ullmann's Return to the Stage |publisher=''The Wall Street Journal'' |date=17 September 2010 |first=J.S. |last=Marcus |accessdate=13 September 2014 }}</ref> ==Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == {{commons}} * {{Britannica|707787}} *{{IBDB name}} *{{IMDb name|0880521}} *{{Tcmdb name}} *{{Worldcat id|lccn-n50-46931}} *{{NYTtopic|people/u/liv_ullmann}} *{{Charlie Rose view|5800}} * [http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,427066,00.html The Guardian/NFT interview with Shane Danielson, 23 January 2001] * [http://film.guardian.co.uk/News_Story/Critic_Review/Guardian_review/0,,435340,00.html Peter Bradshaw review of ''Trolösa''], ''[[The Guardian]]'', 9 February 2001 * {{YouTube|TwfnMG9s_vg|A 1980 Interview for the Yugoslav Television}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Норвешки глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1938 година]] [[Категорија:Добитници на Златен глобус]] rbtminghh5epgv4cotle0d1pj97z0ma 0 1185477 5536854 5016361 2026-04-10T09:25:10Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536854 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = Донован Бејли | image= File:Asv-koeln-1997-donovan-bailey.jpg | imagesize = 200px<!-- Only for images narrower than 220 pixels --> | caption = Донован Бејли | nationality = Канаѓанец | sport = [[трчање]] | event = [[50 метри]], [[60 метри]], [[100 метри]], [[150 метри]], [[200 метри]] | club = | collegeteam = | birth_date = 16 декември 1967 | birth_place = [[Манчестер, Јамајка]] | residence = | death_date = | death_place = | height = 185 cm | weight = 91 кг | medaltemplates = }} '''Донован Бејли''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Donovan Bailey'') — поранешен [[канада|канадски]] атлетичар, двоен олимписки победник.<ref>{{наведени вести|title=Donovan Bailey to retire after 2001 season|url=http://www.cbc.ca/sports/story/2001/05/25/bailey010525.html|publisher=CBC News | date=May 31, 2001}}</ref> ==Животопис== Роден e во [[Јамајка]], потоа Бејли се преселил во Канада како дете (13 години) и ја започнал својата спортска кариера како [[кошаркар]], а подоцна и како [[спринтер]]. Во средината на 1990-тите, тој постигна целосна доминација во трката на 100 метри, и во тој период тој беше двократен олимписки и троен светски шампион. Неговиот резултат од Олимписките игри во Атланта во 1996 година од 9,84 секунди беше во тоа време светскиот рекорд на 100 метри, а денес (февруари 2007) — трет официјално признаен резултат на сите времиња. Со ова, како и другиот човек во историјата, зад [[Карло Луиз]], во исто време тој беше Олимписки победник, светски шампион и светски рекордер на 100 метри. Во тие години, Мајкл Џонсон владееше на долгиот спринт (200 м, 400 м). Со цел да се реши дилемата дека "најбрз човек во светот" беше организирана во [[Торонто]] во 1997 година, трката меѓу нив се одвиваше во еден дел од 150 метри, дел кој беше невообичаен, па затоа не им беше дозволено да одговорат на кој било тркач. За жал, за време на оваа трка, Џонсон претрпе повреда на мускулите, а по 100 метри мораше да се откаже, па Бејли лесно победи. По таа сезона, започнаа проблемите на Бејли со повреди, иако тој изведува уште неколку години, тој никогаш не ги повторуваше блескавите резултати како порано. Тој моментно го држи својот светски рекорд на 50 метри во салата (Рино, Невада) 1996 година, што е 5,56 секунди. Во Канада, Бејли е национален херој, бидејќи на некој начин тој ја поврати репутацијата на канадскиот спринтер откако Бен Џонсон беше дисквалификуван за допинг на Олимпијадата во Сеул 1988. ==Наводи== {{Наводи}} ==Надворешни врски== *{{Official website|http://donovanbailey.com/}} *{{IMDb name|1739847}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Канадски спортисти]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1967 година]] h00yop76yxvr8dmro3quqm5dwrxg1cu 0 1185482 5536855 5237287 2026-04-10T09:25:12Z Bjankuloski06 332 /* Поврзано */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536855 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch | name =Јован Шишман | title =бугарски цар | image =Ivan Shishman 1.JPG | caption =Приказ на Иван Шишман | reign =17 февруари 1371&nbsp;– 3 јуни 1395 | coronation = | predecessor =[[Јован Александар]] | successor =[[Иван Страсимир]] | spouse =[[Кира Марија]] <br /> [[Драгана Српска]] | issue = | royal house =[[Шишманови]] | father =[[Јован Александар]] | mother = | birth_date = | birth_place = | death_date = {{death date|1395|6|3|df=y}} | death_place = [[Никопол (Бугарија)|Никопол]] | buried = }} '''Јован Шишман''' или '''Иван Шишман''' (?-3. јуни 1395, Никопол) — [[бугарија|бугарски]] цар (1356-јули 1393) (од 1371 година станал владетел). Тој бил син на Јован Александар и Теодора. ==Царување== [[Податотека:Second Bulgarian Empire after 1371.png|250px|left|thumb|alt=A map of the divided Bulgarian Empire in the late 14th century|Бугарското царство по крунисувањето на Иван Шишман. Неговиот брат Јован Страцимир го контролирал регионот на Видин на северозапад, а деспотот [[Добротица]] го контролирал крајбрежјето на исток.]] ===Поделба=== Околу 1356 година во Бугарија дошло до поделба на државата. Цар Јован Александар е на југ со престолниот престол, го дал на неговиот млад син, а северно со престолот Видин, него го дал на неговиот син Страцимир. Поради тие одлуки на царот многу предели ја искористиле неговата слабост и почнале да се делат меѓу себе. На тој начин тогаш се одвил Балчик од Калијакро. Тоа сите го прифатиле како своја цариградска патријаршија. ===Односи со Турците=== Османиите станале опасност за Бугарија после српската катастрофа на Марици 26 септември 1372 година така и Шишман морал да ја предаде својата сестра Тамара во султановиот харем, но Турците сепак во 1378 го освоиле Ихтиман, во 1383 Софија и во 1385 Ниш. Јован Шишман потоа пробал да ја врати власта над [[Влашка]]та и [[Добруџа|Добруџската територија]] во 1386 година, но немал никакаов успех. После победата на Христијан кај Плочникот во 1387 и Билеч во 1388, го прекинал вазализмот кон [[Турци]]те, но Турската опсада го покорила. Тој за да се спаси на Турците им гп предал Драстар. == Предци == {{ahnentafel |collapsed=yes|align=center |ref= |boxstyle_1=background-color: #fcc; |boxstyle_2=background-color: #fb9; |boxstyle_3=background-color: #ffc; |boxstyle_4=background-color: #bfc; |1= 1. '''Јован Шишман''' |2= 2. [[Јован Александар]] |3= 3. [[Сара-Теодора]] |4= 4. [[Срацимир]] |5= 5. [[Кераца Петрица]] }} ==Поврзано== * [[Прво Бугарско Царство|Бугарско Царство]] {{Биографија-никулец}} {{Бугарски владетели}} [[Категорија:Второ Бугарско Царство]] [[Категорија:Починати во 1395 година]] mvpgquhx6tivkjoqq46n5rdx9llcxao 0 1185486 5536856 5515971 2026-04-10T09:25:14Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536856 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викификација}} {{Infobox F1 driver | name = Ники Лауда | Image = Lauda at 1982 Dutch Grand Prix.jpg{{!}}border | Caption = Лауда на Големата награда на Холандија 1982 | Nationality = [[Австрија|Австриец]] | birth_name = Андреас Николаус Лауда | birth_date = {{Birth date|1949|02|22|df=y}} | birth_place = [[Виена]], [[Австрија]] || death_date = {{Death date and age|2019|05|20|1949|02|22|df=y}} | death_place = [[Цирих]], [[Швајцарија]] | Years = 1971–1979, 1982–1985 | Team(s) = Марч Инџинеринг, Бритиш Рејсинг Моторс, Скудерија Ферари, Бребем, Мекларен | Races = 177 (171 од почеток) | Championships = 3 ([[Формула 1 сезона 1975|1975]], [[Формула 1 сезона 1977|1977]], [[Формула 1 сезона 1984|1984]]) | Wins = 25 | Podiums = 54 | Poles = 24 | Fastest laps = 24 | Points = 420.5 | First race = Големата награда на Австрија 1971 | First win = Големата награда на Шпанија 1974 | Last win = Големата награда на Холандија 1985 | Last race = Големата награда на Австралија 1985 }} '''Андреас Николас „Ники“ Лауда''' (22 февруари 1949, Виена, Австрија — 20 мај 2019, Цирих, Швајцарија) — поранешен возач, трикратен светски првак на [[Формула 1]]. Освен со Формула 1, тој се занимавал и со претприемништво, а бил и пилот. Во трките на формула 1 учествувал од 1971 до 1985 година. Освоил три шампионски титули: 1975, 1977 и 1984 година. Повeќе шампионски титули од него имаат единствено [[Михаел Шумахер]], [[Хуан Мануел Фанхио|Хуан Мануел Фанчо]], [[Себастијан Фетел]], [[Луис Хамилтон]] и [[Алан Прост]]. [[Податотека:Niki Lauda, Bestanddeelnr 928-0040.jpg|мини|Ники Лауда како возач на Ферари]] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лауда, Ники}} [[Категорија:Родени во 1949 година]] [[Категорија:Луѓе од Виена]] [[Категорија:Починати во Цирих]] [[Категорија:Починати во 2019 година]] [[Категорија:Австриски возачи на Формула 1]] [[Категорија:Возачи на Мекларен во Формула 1]] [[Категорија:Возачи на Ферари во Формула 1]] [[Категорија:Возачи на Брабам во Формула 1]] [[Категорија:Возачи на БРМ во Формула 1]] [[Категорија:Возачи на Марч во Формула 1]] ne9yanckhsvkm4yu0si1auyqas7rjyo 0 1185488 5536857 5068436 2026-04-10T09:25:16Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536857 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = Манго Парк |image = Mungo Park portrait bw.jpg |image_size = 220px |caption = Манго Парк. |birth_date =11 септември 1771 |birth_place = [[Селкиркшир]], [[Шкотска]] |death_date = 1806 |death_place = [[Буса, Нигерија|Буса]], [[Нигерија]] |residence = |citizenship = |nationality = Британец |ethnicity = |field = [[истражување]]<br/>[[оперирање]] |work_institutions = |alma_mater = [[Универзитет во Единбург]] |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = Истражување на Западна Африка |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |prizes = |religion = [[Калвинизам]] |footnotes = |signature = }} '''Манго Парк''' (англ. Mungo Park; 11 септември 1771 — 1806) бил [[шкоти|шкотски]] истражувач на [[Африка]]. Бил прв Европеец кој го открил горниот тек на [[Нигер (река)|Нигер]]. Погинал во експедицијата во која настојувал да пронајде каде завршува реката Нигер.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Travels into the Interior of Africa|url=http://www.travelbooks.co.uk/shop-online-books/travels-into-the-interior-of-africap-mungo-park|website=Eland Books|accessdate=15 September 2016}}</ref> ==Животопис== Роден е во [[Селкершир]], во близина на [[Селкелер]] во [[Шкотска]], на фармата, што ја изнајмил неговиот татко. Тој е роден како седмо од тринаесет деца.{{sfn|Park|1816|p=[https://books.google.com/books?id=89INAAAAQAAJ&pg=PR3 iii Vol. 2]}}{{sfn|Thomson|1890|pp=37-38}} Иако таткото изнајмил фарма, тој бил доволно добро платен, па затоа можел да плати за доброто образование на Парк. Парковите биле калвинисти. Таткото на Парк починал, оставајќи ги зад себе работите во вредност од 3.000 фунти. По училиште бил асистент хирург Томас Андерсон. За тоа време, тој се запознал и се дружел со син Андерсон, Александар, и се сретнал со ќерката на Андерсон, Алисон, која подоцна му станала жена.{{sfn |Holmes |2008 |pp=221}} Тој се запишал на Универзитетот во Единбург во октомври 1788 година, студирал медицина и ботаника. За време на студиите тој исто така ги слушал предавањата на Џон Вокер за природната историја. По завршувањето на студиите, поминал години со ботанички собир на шкотскиот висорамнини, заедно со неговата сестра, Џејмс Дикинсон. Дикинсон бил ботаничар, кој ја започнал својата кариера како градинар и трговец со семиња. Заедно со Јозеф Банкс го основал лондонскиот линиски сојуз од 1788 година. Во јануари 1793 година, Парк завршил медицинско образование и го поминал усното испитување во Хирургот на хирургот во Лондон. Според препораките на Банкс, на едно брод му била дадена позиција на асистент хирург. Бродот отпатува за Суматра во февруари. Кога се вратил, Паркот одржа предавање за општеството Линија во кое тој опиша осум нови риби од Суматра. Покрај тоа, тој донел до Банките неколку ретки растенија од Суматра. ==Наводи== {{Reflist|30em}} ==Литература== {{EB1911 |wstitle=Park, Mungo|volume=20|page=826|ref=none}} *{{Наведена книга|author=H.B.|title=The life of Mungo Park|url=https://archive.org/details/lifemungoparksi00bgoog |year=1835|publisher=Faser |place=Edinburgh }} * {{Наведена книга |last=Holmes | first=Richard | year=2008 | title=The age of wonder | publisher=Vintage Books|location=New York |isbn=978-1-4000-3187-0 }} *{{Наведено списание | last=Isaaco | year=1814 | title=Isaaco's journal of a voyage after Mr Mungo Park, to ascertain his life or death | journal=Annals of Philosophy | volume=IV | issue=23 | pages=369–385 | url=http://biodiversitylibrary.org/page/15909942 | editor-last = Thomson | editor-first = Thomas | publisher = Robert Baldwin }} The ''Annals'' notes that Isaaco's account was "written originally in Arabic, from which it was translated into Joliffe [?], thence to French, and from French into English". The footnote ends: It appears to have been very badly translated, and is in many parts scarcely intelligible". *{{Наведена книга | last= Lupton | first= Kenneth | year=1979 | title= Mungo Park the African Traveler | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0192117496 }} *{{Наведена мрежна страница|last=RSGS|title=Mungo Park Medal|publisher=Royal Scottish Geographical Society|url=http://rsgs.org/inspiring-people/medals-awards/mungo-park-medal/|year=2014|accessdate=28 December 2015|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303214042/http://rsgs.org/inspiring-people/medals-awards/mungo-park-medal/|url-status=dead}} *{{Наведена книга | last= Thomson | first= Joseph | year= 1890 | title= Mungo Park and the Niger | publisher= G. Philip and Son | place= London | url= http://solo.bodleian.ox.ac.uk/primo_library/libweb/action/dlDisplay.do?vid=OXVU1&docId=oxfaleph012643573 }}{{Мртва_врска|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==Надворешни врски== {{рв|Mungo Park}} * {{Gutenberg author | id=Park,+Mungo | name=Mungo Park}} * {{Internet Archive author |sname=Mungo Park |birth=1771 |death=1806}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Шкотски истражувачи]] [[Категорија:Родени во 1771 година]] [[Категорија:Починати во 1806 година]] 58qhfekqitrlga849ej4qgqpi82qqjm 0 1185489 5536858 5016017 2026-04-10T09:25:18Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536858 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викификација}} [[Податотека:Billy Gibbons of ZZ Top performing in San Antonio, Texas 2015.jpg|мини|десно|Вилијам Фредерик]] '''Вилијам Фредерик Гибонс''' (роден на 16 декември 1949) — американски музичар, пејач, текстописец, продуцент и глумец, најпознат како гитарист и главен вокалист на американскиот рок бенд ZZ Top. Ја започнал својата кариера во "Moving Sidewalks", кој го сними Flash и отвори четири датуми за Џими Хендрикс Искусниот. Гибонс го формираа ZZ Top (ЗЗ Топ) кон крајот на 1969 година и го издадоа првиот албум на ZZ Top во 1971 година. Следните албуми, Рио Гранде Мјуд (1972) и Tres Hombres (1973), заедно со голема турнеја, ја зацврстија репутацијата на групата како трио-моќен трио. Во 1980-тите и раните 1990-ти, ZZ Top ги објави своите три најпродавани албуми: Eliminator (1983), Afterburner (1985) и Recycler (1990). Бран музички спотови за хит-синглите "Нозе", "Дајте им ја цела љубов" и "Остро облечен човек", меѓу другото, станаа главни елементи на МТВ. Гибонс настапи со други уметници и дејствуваше на телевизиски емисии, особено на Коските. Тој беше рангиран на 32 место на списокот на Ролинг Стоун од 100-те најголеми гитаристи на сите времиња. '''Ран живот''' Гибонс е роден на Фредерик Ројал ("Фреди") и Лорен (Нее Дафи) Гибонс во соседството на Танслед во Хјустон, Тексас. Неговиот татко бил изведувач на оркестар и концертен пијанист кој работел заедно со неговиот втор братучед, уметничкиот директор Седрик Гибонс, за Самуел Голдвин во MGM Studios. Во 1963 година, Гибонс ја доби својата прва електрична гитара по неговиот 13-ти роденден, сончестиот Gibson Melody Maker, придружен со Fender Champ засилувач, беше под влијание на гитаристите како Џими Рид. Додека присуствуваше на уметничкото училиште "Ворнер брадерс" во Холивуд, Калифорнија, Гибонс се занимаваше со своите први бендови како што се "The Saints", "Billy G" и "Blueflames" и "The Coachmen". До 18 години, Гибонс отиде напред формирајќи уметнички дизајниран бенд, концептуално инспириран од пријателот и колегиот музичар, Роки Ериксон и Лифтовите на 13-тиот кат, именувајќи ја групата Moving Sidewalks, влегувајќи во хит синглот "99-ти кат", и се дружи со пријателство со Џими Хендрикс. Хендрикс понатаму велеше на The Tonight Show и на Show Dick Cavett дека Гибонс ќе биде следниот најжешк гитарист. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Американски музичари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1949 година]] 9ac1hj6kq064xza67vdmevrmhtg83yw 0 1185515 5536859 5425093 2026-04-10T09:25:20Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536859 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател <!-- For more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]]. --> | name = Алис Манро<br />Alice Munro | image = | alt = Манро во 2006 г. | caption = | pseudonym = | birth_name = Алис Ен Лејдло | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1931|7|10}} | birth_place = Вингхем, [[Канада]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2024|05|13|1931|07|10}} | death_place = Порт Хоуп, Канада | resting_place = | occupation = писател | language = англиски | nationality = Канаѓанка | ethnicity = | citizenship = Канада | education = | alma_mater = [[Универзитет Западно Онтарио]]<ref name=HappyShadesVintage1998>Preface. [[Dance of the Happy Shades]]. Alice Munro. First Vintage contemporaries Edition, August 1998. {{ISBN|0-679-78151-X}} [[Vintage Books]], A Division of [[Random House|Random House, Inc.]] New York City.</ref> | period = | genre = [[краток расказ]] | subject = | movement = | notableworks = | spouse = Џејмс Манро (1951–1972)<br />Џералд Фремлин (1976–2013, смрт) | partner = | children = 3 | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | module = | website = <!-- www.example.com --> | portaldisp = }} '''Алис Монро''' ({{langx|en|Alice Ann Munro}}; {{рн|10|јули|1931}} – {{пн|13|мај|2024}}) — [[канадa|канадска]] раскажуавчка на [[англиски јазик]]. Добитничка е на [[Нобеловата награда]] за книжевност во [[2013]] година.<ref>[https://www.nytimes.com/2013/10/11/books/alice-munro-wins-nobel-prize-in-literature.html Alice Munro Wins Nobel Prize in Literature], by Julie Bosmans, ''[[The New York Times]]'', 10 October 2013</ref>, и меѓународната [[Букерова награда]] во [[2009]] година за животно дело. Исто така е тростручен добитник на канадското признание за фикција.<ref name="nobelprize.org">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2013/press.pdf |title=The Nobel Prize in Literature 2013 – Press Release |format=PDF |date=10 October 2013 |accessdate=10 October 2013}}</ref><ref name="NYT-20131010">{{наведени вести |last=Bosman |first=Julie |title=Alice Munro Wins Nobel Prize in Literature |url=https://www.nytimes.com/2013/10/11/books/alice-munro-wins-nobel-prize-in-literature.html |date=10 October 2013 |work=[[New York Times]] |accessdate=10 October 2013 }}</ref><ref>{{наведени вести | url=https://www.theguardian.com/books/2009/may/27/alice-munro-man-booker-international-prize | title=Alice Munro wins Man Booker International prize | newspaper=The Guardian | date=27 May 2009 }}</ref><ref name="writerstrust.com/EngelFindley">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.writerstrust.com/Awards/Writers--Trust-Notable-Author-Award/Prize-History.aspx|title=Past Writers' Trust Engel/Findley Award Winners|accessdate=7 April 2014|archive-date=2014-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408224546/http://www.writerstrust.com/Awards/Writers--Trust-Notable-Author-Award/Prize-History.aspx|url-status=dead}}</ref> За нејзината работа се смета дека придонесува кон една револуционерна архитектура на кракиот расказ, особено поради нејзината тенденција да патува низ времето преку расказот<ref>{{Наведено списание|last=Bosmans|first=Julie|date=10 October 2013|title=Alice Munro Wins Nobel Prize in Literature|url=|journal=The New York Times|volume=|pages=}}</ref>. Нејзините приказни се познати по способноста да ја вметнат содржината во даден контекст — наместо само да ја најават — и истата да открие настан отколку да испарадира со даден настан<ref>{{Наведено списание|last=New|first=W.H.|date=2 December 2012|title=Literature in English|url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/literature-in-english/|journal=Historica Canada|volume=|pages=}}</ref>. Настаните во нејзините раскази се претежно сместени во [[Huron County, Ontario|Huron County]] во Југозападно [[Онтарио]]. Нејзините раскази ја истражуваат сложеноста на човечката состојба на еден едноставен стил во проза<ref>{{Наведена книга|title=Alice Munro|last=Meyer|first=M|publisher=Meyer Literature|year=2007|isbn=|location=|pages=}}</ref>. Нејзиното дело ја етаблира Монро како една најголемите современи писател(ки)и на фикција<ref>{{Наведено списание|last=Merkin|first=Daphne|date=24 October 2004|title="Northern Exposures"|url=|journal=New York Times Magazine|volume=|pages=}}</ref>. [[File: Alice Munro 2006 (cropped).jpg|thumb|right|Алис Монро]] ==Животопис== Монро е родена како ''Алис Ен Лејдлоу'' во [[Вингем (Онтарио)|Вингем]], [[Онтарио]]. Нејзиниот татко, [[Роберт Ерик Лејдлоу]] бил собирач на крзна од лисици и канадски куни, а нејзината мајка, [[Ен Кларк Лејдлоу]], била наставничка во училиште. Манро почнала со пишување како тинејџерка, ја објавила својата прва приказна „Димензијата на сенките“ во [[1950]] година, додека студирала англиски и новинарство на универзитетот во [[Западна Онтарија]] при двегодишна стипендија. За време на овој период работела како келнерка и како библиотекарска служба. Во [[1951]] година го напушта универзитетот, каде студирала англиски од [[1949]] година, за да се омажи за студентот колега [[Џејмс Манро]]. Тие двајцата се преселиле во [[Дендарејв]], [[Западен Хановер]], каде Џејмс имал работа, Во [[1963]] година се сели во [[Викторија]], каде ја отвораат [[Книгата на Манровите]], која ја праќаат и денес. = Кариера = Високовреднувната и призната прва збирка на Монро ''Dance of the Happy Shades'' [''Танцот на веселите сенки''] (1968), ја добива наградата [[:en:Governor General's Awards|Governor General's Award]] која во тој период претставува највисоката награда за литература во Канада. Истиот успех е проследен и со збирката на испреплетени раскази ''Lives of Girls and Women'' [Животот на девојки и жени] (1971). Во 1978 ја објавува збирката ''Who Do You Think You Are?'' [Кој мислиш дека си?]. Ова дело и ја обезбедува втората канадска награда Governor General's Award за литература. Во периодот од 1979 до 1982, Монро патува низ Австралија, Кина и Скандинавија во склоп на нејизната тура, вклучувајќи јавни настани и читања. Во 1980 година Монро се здобива со позицијата writer-in-residence со која престојува на Универзитетите [[Бритиш Колумбија]] и [[Квинсланд Универзитет|Универзитет Квинсланд]]. Од 1980, Монро објавува збирки од кракти раскази барем по една на секои четири години. Најскорешни се они од 2001, 2004, 2006, 2009, 2012 и 2014<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.orderofbooks.com/authors/alice-munro/|title=Order of Alice Munro Books|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref>. Првите текстови на Монро се појавуваат во списанија како ''The New Yorker'', ''The Atlantic Monthly'', ''Grand Street'', ''Harper's Magazine'', ''Mademoiselle'', и ''The Paris Review''. Нејзините збирки се преведени на 13 јазици<ref>{{Наведена книга|title=Dance of the Happy Shades|last=Munro|first=Alice|publisher=Vintage Books|year=1998|isbn=ISBN 0-679-78151-X|location=New York City|pages=Preface}}</ref>. На 10 октомври 2013, Алис ја добива [[Нобелова награда за литература|Нобеловата награда за литература]], каде е наведена како „врвен уметник на современиот кракот расказ“<ref name="nobelprize.org" />. Таа е првиот канадски писател и само 13та жена која се здобива со Нобеловата награда за литература. Речиси 20 од делата на Монро се достапни бесплатно на интернет. Во периодот пред 2013, 16 раскази се вклучени во сопствените компилации на Монро повеќе од двапати. Две од нејзините дела се ре-објавени четири пати: "Carried Away" и "Hateship, Friendship, Courtship, Loveship, Marriage"<ref group="List of short stories by Alice Munro">За повеќе информации види List of short stories by Alice Munro.</ref>. Повеќе филмски адаптации се снимени врз основа на нејзините раскази: ''Martha, Ruth & Edie'' (1988), ''Edge of Madness'' (2002), ''Away from Her'' (2006), ''Hateship, Loveship'' (2013) и ''Julieta'' (2016). == Дело == Голем број од расказите на Монро се сместени во [[Huron County, Ontario|Huron County]], [[Онтарио]]. Овој фокус на регионот е една од главните одлики на нејзиното дело. Една друга одлика е сеприсутниот раскажувач кој служи за создавање смисла на светот. Многумина ја поистоветуваат посветеноста на Монро да ги лоцира настаните во мали градови со писатели од руралниот север на Соединетите Држави. Слично како во делата на [[Вилијам Фокнер|Вилијам Фолкнер]] и [[Фланери О'Конор]], работата на Монро изобилува со ликови кои се соочени со длабоко-вкоренетите обичаи и традиции. Сепак нивната реакција е помалку интензивна одошто онаа во делата на споменатите автор(к)и . Машките ликови во нејзините дела имаат тенденција да го опишат секојдневниот маж, додека женските ликови се далеку покомплексни. Голем дел од нејзиното дело го опфаќа стилот познат како Северно-Онтарио Готик. ==Наводи== {{Наводи}} ==Надворешни врски== {{рв|Alice Munro}} *{{worldcat id|id=lccn-n79-63498}} *{{IMDb name|id=0613084}} *[http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0005522 Алис Манро] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050430051119/http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0005522 |date=2005-04-30 }} на [[The Canadian Encyclopedia]] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Манро, Алис}} [[Категорија:Канадски писатели]] [[Категорија:Добитници на Нобеловата награда за литература]] [[Категорија:Канадски нобеловци]] [[Категорија:Членови на Кралското книжевно друштво]] 9ccm4e3jzw4uae95t4k9mbjh3zmgi1j 0 1185519 5536860 5483952 2026-04-10T09:25:22Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536860 wikitext text/x-wiki {{Infobox economist | name = Леон Валрас | image = Portrait of Léon Walras 1862 extract.png | image_size = 225px | caption = Леон Валрас | birth_date = {{Birth date|1834|12|16|df=y}} | birth_place = [[Евро (Франција)|Евро]], [[Горна Нормандија]], [[Франција]] | death_date = {{Death date and age|1910|1|5|1834|12|16|df=y}} | death_place = Клерен, сега [[Монтро]], [[Швајцарија]] | alma_mater = [[Мин ПариТек]] | nationality = Французин | school_tradition = [[Лозанска школа]] | field = [[економија]], [[маргинализам]] }} '''Мари Епри-Леон Валрас''' ([[француски јазик|француски]]: ''Marie-Esprit-Léon Walras'') бил [[франција|француски]] економист и ''[[џорџизам|џорџист]]''.<ref>{{Наведено списание|last=Cirillo|first=Renato|title=Léon Walras and Social Justice|journal=The American Journal of Economics and Sociology|date=Jan 1984|volume= 43|issue= 1|pages=53–60|url=https://www.jstor.org/discover/10.2307/3486394?uid=3739560|accessdate=12 November 2013|doi=10.1111/j.1536-7150.1984.tb02222.x}}</ref> ==Животопис== Татко му на Варлас исто така бил економист значително влијаел на неговиот син: да се занимава со економската теорија, да прифати субјективна теорија за вредности и ориентација во математичката економија, но исто така и до социјалистите за блиски гледишта за оданочување, сопственост на земјиштето и слично. Од 1870 година предавал на универзитетот во [[Лозана]], а со Парето ја создал [[Лозанска школа|Лозанската школа]]. 1874 година издалглавно дело- Елементи на чистата економија, со кое тој станал еден од основачите на Маргиналната револуција, заедно со Карл Менгер и Стенли Џевонс, кој ја воспоставил модерната економска теорија.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Marie-Ésprit Léon Walras, 1834–1910 |publisher=The New School, The History of Economic Thought Website |url=http://homepage.newschool.edu/het//profiles/walras.htm |accessdate=2010-12-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110106050650/http://homepage.newschool.edu/het/profiles/walras.htm |archivedate=January 6, 2011 }}</ref> Најважен придонес е теоријата на општата рамнотежа, која денес е во понапредна форма, на основниот концепт на економската теорија. Пред Валас не бил направен обид за да се покаже дека целата теорија се држи заедно со многу пазари ипостигнува рамнотежа. ==Наводи== {{Наводи}} ==Литература== * Jaffé, William, and Donald A. Walker (ed.) (1983). ''Essays on Walras''. Cambridge University Press. * Morishima, Michio (1977). ''Walras' economics : a pure theory of capital and money''. Cambridge University Press. * Medema S.G. & Samuels W.J. (2003). "The history of economic thought: a reader" Routledge, London and New York. ==Надворешни врски== * [https://web.archive.org/web/20051025052836/http://cepa.newschool.edu/het/profiles/walras.htm Биографија и дела] * {{Наведена книга |title=Leon Walras (1834–1910) |url=http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Walras.html |work=[[The Concise Encyclopedia of Economics]] |edition=2 |series=[[Library of Economics and Liberty]] |publisher=[[Liberty Fund]] |year=2008 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Француски економисти]] [[Категорија:Родени во 1834 година]] [[Категорија:Починати во 1910 година]] 488vvtxm8f5vpydxqqn5tv91pqqxenv 0 1185590 5536861 4956817 2026-04-10T09:25:24Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536861 wikitext text/x-wiki '''Стефан Цвиовиќ''' — [[срби|српски]] музичар. == Животопис == Роден е 3 август 1989 година во [[Београд]]. Од 2006 тој почнал да ја гради својата музичка кариера. Тој има снимано двобои со многу познати пејачи како што се Раста, Ана Мушуловиќ, Дениро и фрка. Завршил факултет за дизајн за звук. == Албуми == * Тај рад (2008) * И даље ту (2009) * Ни сам могао да чутим (2011) * Богу хвала (2015) * Хероји (2017) == Синглови == * Абу даби (2017) * Хероји (2017) * Лаке зене (2017) * Мени од синоч није добро (2017) * Мртав човек (2017) * Хаљина (2017) * Тако добро (Раста) (2017) * Мене то не занима (2017) * Новачнице (2017) == Надворешни врски == * [http://www.discogs.com/artist/2373560-Stefan-Cvijovi%C4%87-Cvija Стефан Цвиовиќ] на discogs.com {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Српски музичари]] [[Категорија:Луѓе од Белград]] o36tcx9xpzp3ntq628ut6niko5ghec1 0 1185601 5536862 5520500 2026-04-10T09:25:26Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536862 wikitext text/x-wiki {{Infobox person <!-- for more information see [[:Template:Infobox person]] --> | name = Нахед Хатар<br>ناهض حتر | image =Nahed Hattar, FARS News Agency interview - Jan 31, 2015.jpg | occupation = писател и активист | birth_date = 1960 | birth_place = | death_date = 25септември 2016 | death_place = [[Аман]], [[Јордан]] | death_cause = убиство | alma_mater = [[Универзитет во Јордан]] | citizenship = Јорданец | movement = [[Јорданско социјалистичко лево движење]] |caption=Нахед Хатар}} '''Нахед Хатар''' ([[арапски јазик|арапски]]: ناهض حتر) бил [[јордан]]ски писател, новинар и политички активист. ==Раѓање и младост== Нахед Хатар е роден во 1960 година во јорданско христијанско семејство во [[Фухаис]], околу 20 километри северозападно од престолнината [[Аман]]. Дипломирал на одделението за социологија и филозофија на [[универзитет во Јордан|универзитетот во Јордан]], станал магистер по [[филозофија]] во современата [[салафијанска идеологија]].<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/alleged-killer-who-shot-atheist-jordanian-writer-charged-with-offensive-facebook-post-identified-a7329391.html|title=Alleged killer who shot atheist Jordanian writer identified|last=McKernan|first=Bethan|date=25 September 2016|website=The Independent|access-date=26 September 2016}}</ref> 1970-тите, 80-тите и 90-тите бил многупати притворен. Издржувал неколку затворски казни, од кој најдолги биле оние од 1977, 1979 и 1996 година. Како жртва на неуспешниот атентат во 1998 година, морал да изврши повеќе операции во однос на неговото тело. Истата година бил приморан од безбедносни причини да го напушти својот дом, се преселил и по војната тој бил уништен, а до атентатот живеел во Аман. ==Апсење== Хатар бил уапсен на 13 август 2016 година, откако на социјалната мрежа фејсбук објавил карикатура од мртов џихадист Абу Салеха. Во описот на карикатурата стоел натпис „раб ел Дауаиш” (арап. [rab al-Dawāʿiš] رب الدواعش), односно „бог Даиш”..<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.jordantimes.com/news/local/gag-order-bans-coverage-writer-detained-over-cartoon|title=Gag order bans coverage of writer detained over cartoon|last=Ghazal|first=Mohammad|date=14 August 2016|website=Jordan Times|access-date=26 September 2016}}</ref> Карикатурата била брзо избришана од [[Фејсбук]], но веќе предизвика лавина од негативни критики кај многу [[муслимани]] од Јордан кои сметаат дека е навредливо за исламот..<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.yahoo.com/news/jordanian-writer-shot-dead-front-court-trial-over-074850495.html|title=Jordanian writer shot dead outside court before trial over cartoon|date=26 September 2016|publisher=Yahoo|accessdate=26 September 2016|work=AFP}}</ref> Се тврди дека контроверзноста предизвикала поголемо незадоволство отколку кога Хатар ја објавил содржината во која јорданските кралеви биле портретирани на несоодветен начин, што претставува одреден вид црвена линија во однос на ограничената слобода на медиумите во Јордан. ==Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хатар, Нахед}} [[Категорија:Јордански писатели]] [[Категорија:Јордански новинари]] [[Категорија:Јордански активисти]] [[Категорија:Христијански Јорданци]] [[Категорија:Починати во 2016 година]] [[Категорија:Родени во 1960 година]] s0jjzl76ovws0h5zftgutk7me17m0b1 0 1185636 5536863 5147950 2026-04-10T09:25:31Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536863 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kareem Abdul Jabbar crop.jpg|мини|десно|Карим Абдул-Џабар]] '''Карим Абдул-Џабар''' ([[англиски јазик|анг]]. ''Kareem Abdul-Jabbar''), вистинското име '''Фердинанд Луис Алклиндор, Џуниор''', (''Ferdinand Lewis Alcindor, Jr''; Њујорк, 16. април 1947), е американски спортист и пензиониран професионален кошаркар, кој се смета за еден од најдобрите НБА играчи на сите времиња.<ref name="The Game's Greatest Giants Ever">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.espn.com/nba/dailydime?page=dailydime-GreatestCenters|title=The Game's Greatest Giants Ever|date=March 6, 2007|work=ESPN|accessdate=December 5, 2013}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bleacherreport.com/articles/530476-the-greatest-player-in-nba-history-why-kareem-abdul-jabbar-deserves-the-title|title=The Greatest Player in NBA History: Why Kareem Abdul-Jabbal Deserves the Title|last=Aikins|first=Mike|date=December 27, 2010|work=Bleacher Report|accessdate=June 3, 2013}}</ref><ref name="All-Time #NBArank">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.espn.com/nba/story/_/page/nbarank2/all-nbarank-2|title=All-Time #NBArank: Kareem No. 2|date=February 10, 2016|work=ESPN|accessdate=February 19, 2016}}</ref> За 20 години во НБА 1969 - 1989 година, тој постигна 38387 бода<ref name="EB2">{{cite encyclopedia|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|title=Kareem Abdul-Jabbar|url=https://www.britannica.com/biography/Kareem-Abdul-Jabbar|access-date=May 19, 2020}}</ref><ref name="LeBron38388">{{cite web|url=https://clutchpoints.com/lakers-news-lebron-james-passes-fellow-lakers-legend-kareem-abdul-jabbar-for-most-points-in-nba-history|title=LeBron James passes fellow Lakers legend Kareem Abdul-Jabbar for most points in NBA history|last=Corvo|first=Michael|date=February 7, 2023|website=ClutchPoints|access-date=February 7, 2023}}</ref> (најмногу во историјата на [[НБА]] сė додека [[Леброн Џејмс]] не го соборил во 2023) - освојувајќи шест пати од титулата најдобар играч на лигата.<ref name="nba_encyc_bio">{{cite web|url=https://www.nba.com/history/players/abduljabbar_bio.html|title=Kareem Abdul-Jabbar Bio|archive-url=https://web.archive.org/web/20160119225446/http://www.nba.com/history/players/abduljabbar_bio.html|archive-date=January 19, 2016|website=NBA.com|url-status=dead}}</ref><ref name="All-Time #NBArank2">{{cite web|url=https://www.espn.com/nba/story/_/page/nbarank2/all-nbarank-2|title=All-Time #NBArank: Kareem No. 2|date=February 10, 2016|work=ESPN|access-date=February 19, 2016}}</ref> Тој бил познат по ударот наречен хороскоп или небесна кука.<ref name="dupree_03261983">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/sports/1983/05/26/skys-the-limit-with-the-hook-of-all-hooks/8778171a-c00e-4192-90f2-6058f2d407b7/|title=Sky's the Limit With the Hook Of All Hooks|last=DuPree|first=David|date=March 26, 1983|newspaper=The Washington Post|access-date=April 18, 2022}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Tex|last=Maule|title=SI Vault: How a coin flip helped the Milwaukee Bucks land Lew Alcindor|date=March 12, 2015|magazine=Sports Illustrated|url=https://www.si.com/nba/2015/03/12/lew-alcindor-coin-flip-kareem-abdul-jabber-milwaukee-bucks|access-date=April 18, 2022}}</ref> Тој беше избран трипати за Универзитетски играч на годината, шест пати избрани за MVP (најкорисен играч) и шест пати избрани за MVP финалната серија. Фердинанд, во 1971 година, го промени своето име во Карим Абдул-Џабар неколку години по преминот кон Ислам.<ref name="Jabbar2015">{{Наведени вести|url=http://america.aljazeera.com/opinions/2015/3/why-i-converted-to-islam.html|title=Why I converted to Islam|last=Abdul-Jabbar|first=Kareem|date=March 29, 2015|work=Al Jazeera|access-date=January 26, 2020|department=Opinion}}</ref> Салата на славните на ФИБА беше примена на 15 мај 1995 година. == '''Детство и младост''' == Алсиндор пораснал во близина на Менхетен, Њујорк.Мајка Кора Лилијан била продавачка, а таткото Фердинанд Луис Алсиндор, полицаец и џез-музичар.<ref>{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/99/Kareem-Abdul-Jabbar.html|title=Kareem Abdul-Jabbar Biography (1947–)|website=Film Reference|access-date=April 15, 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.achievement.org/achiever/kareem-abdul-jabbar/|title=Kareem Abdul-Jabbar Biography and Interview|publisher=American Academy of Achievement|access-date=April 15, 2022}}</ref> Тој беше единственото дете на неговите родители. Во средно училиште кариера постигна вкупно 2067 бода.<ref name="EB2"/> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Американски кошаркари]] [[Категорија:Носители на Претседателскиот медал на слободата]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1947 година]] tanzldglsiyfow4zd9tsa03bzt9vrxh 0 1185700 5536864 5148020 2026-04-10T09:25:33Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536864 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Magic Lipofsky.jpg|мини|десно|Слика на Ирвин Маџик во дресот на Лејкерс]] '''Ирвин Маџик Џонсон''' (Ленсинг, Мичиген, 14 август 1959 година) бил поранешен американски кошаркар. Тој бил избран во првиот круг (прв пик) од драфтот на [[Национална кошаркарска асоцијација|НБА]] во 1979 година од [[Лос Анџелес Лејкерс]].<ref>{{Наведена книга|title=My Life|last=Johnson|first=Earvin "Magic"|last2=William Novak|publisher=Black Book Company|year=1999|isbn=1-902799-01-1|page=113}}</ref> Ја поминал својата професионална кариера во дресот на Лејкерси. Во својата прва сезона, тој ја добил наградата за [[најкорисен играч на НБА финалето]].<ref name="1980finals2">{{cite encyclopedia|encyclopedia=NBA Encyclopedia: Playoff Edition|title=Rookie Makes the Lakers Believe in Magic|url=http://www.nba.com/history/finals/19791980.html|access-date=May 18, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20130512152948/http://www.nba.com/history/finals/19791980.html|archive-date=May 12, 2013|url-status=dead}}</ref> Тој се повлече во 1991 година, кога тој најави дека има [[ХИВ]],<ref name="espn">{{cite news|url=https://www.espn.com/espn/espn25/story?page=moments/7|title=7: Magic Johnson announces he's HIV-positive|last=Weinberg|first=Rick|date=September 1, 2004|access-date=December 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20110914185048/http://sports.espn.go.com/espn/espn25/story?page=moments%2F7|archive-date=September 14, 2011|publisher=ESPN|url-status=live}}</ref> но играше во Ол-стар натпревар во 1992 година и го освои МВП на Ол-Стар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nba.com/allstar2007/1992_allstar.html|title=1992 NBA All-Star Game|last=Cooper|first=Jon|publisher=NBA|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210020120/http://www.nba.com/allstar2007/1992_allstar.html|archive-date=February 10, 2012|accessdate=June 11, 2022}}</ref> Тој се вратил во кошарка во 1996 година<ref name="deseret2">{{Cite web|url=https://www.deseret.com/1996/5/14/19242861/online-document-magic-johnson-retires-again|title=Magic Johnson Retires Again|date=May 14, 1996|work=Deseret News|language=en|access-date=January 3, 2023|agency=Associated Press}}</ref> и одигра 32 натпревари за Лејкерс пред третиот и последен пат во пензија.<ref name="deseret2"/><ref name="espnshowtime">{{cite web|url=https://www.espn.com/sportscentury/features/00016111.html|title=Magic made Showtime a show|last=Schwartz|first=Larry|publisher=ESPN|access-date=May 18, 2022}}</ref> Тој бил најуспешен играч во лигата трипати, девет пати играл во НБА финалето, 12 настапи во Ол-Стар, а десет пати тој бил избран во најдобрите првите пет и еднаш во најдобрите петти во сезоната. Четирите сезони биле најдобриот асистент во лигата и ја водеа НБА лигата со просек од 11,2 асистенции по натпревар.<ref name="stats">{{cite web|url=https://www.basketball-reference.com/players/j/johnsma02.html|title=Magic Johnson Statistics|website=Basketball-Reference|access-date=September 13, 2007}}</ref> Тој беше член на т.н. американскиот тим на соништата, кој освои златен медал на [[Кошарка на Летните олимписки игри 1992|Олимпијадата во Барселона 1992 година]].<ref>Ten of the 12 players on the team were named on the NBA's list of [[50 Greatest Players in NBA History|50 Greatest Players]]: {{cite web|url=http://www.nba.com/history/dreamT_moments.html|title=The Original Dream Team|publisher=NBA|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516085220/http://www.nba.com/history/dreamT_moments.html|archive-date=May 16, 2012|access-date=June 11, 2022|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Џонсон, Меџик}} [[Категорија:Американски кошаркари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1959 година]] 16fu66ir0muet4syj2h3khk77a5grpi 0 1185759 5536865 5276515 2026-04-10T09:25:35Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536865 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = Амедео Авогадро |image = Avogadro Amedeo.jpg |caption = |birth_date = {{Birth date|1776|8|9|df=y}} |birth_place = [[Торино]], [[Кралство Сардинија]] |death_date = {{Death date and age|1856|7|9|1776|8|9|df=y}} |death_place = [[Торино]], [[Кралство Сардинија]] |nationality = [[Италијанец]] |residence = |fields = [[физика]] |workplaces = [[Универзитет во Торино]] |alma_mater = |doctoral_advisor = |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = [[Авогадров закон]]<br />[[Авогадрова константа]] |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |awards = |signature = Avogadro-sig.png }} '''Амедео Авогадро''' ([[италијански јазик|итал]]. ''Amedeo Avogadro''; Торино, 9 август 1776 — Торино, 9 јули 1856) бил [[италија]]нски физичар, професор на универзитетот во [[Торино]]. Најпознат по [[Авогадров закон|Авогадровската хипотеза]] од 1811, која кажува дека: ''сите гасови при еднаков волумен, притиска и температурата содржи ист број молекули''. Ова било голем чекор во материјалистичките науки во тоа време. После 50 години хипотезата е прифатена како закон, кој е основа на современата физика и хемија. Бројот на молекули во грам-молекулата (мол) на кое било прашање е именуван по него со бројот на Авогадрон, кој изнесува 6.023 • 1023 молекули. ==Наводи== {{Наводи}} * {{Citation |pmid = 17757602 |last=Hinshelwood |first=C. N. |last2=Pauling |first2=L. |publication-date=Oct 19, 1956 |year=1956 |title=Amedeo Avogadro |volume=124 |issue=3225 |periodical=Science |pages=708–713 |doi = 10.1126/science.124.3225.708 |bibcode = 1956Sci...124..708H }} * {{Citation |pmid= 13369233 |last=Cavanna |first=D. |publication-date=Jun 1956 |year=1956 |title=Centenary of the death of Amedeo Avogadro |volume=5 |issue=6 |periodical=Minerva farmaceutica |pages=134–7 }} * {{Citation | last = Crosland | first = M. P. | title = Avogadro, Amedeo | encyclopedia = [[Dictionary of Scientific Biography]] | volume = 1 | pages = 343–350 | publisher = Charles Scribner's Sons | location = New York | year = 1970 | isbn = 0-684-10114-9 | postscript = . }} * Morselli, Mario. (1984). ''Amedeo Avogadro, a Scientific Biography.'' Kluwer. {{ISBN|90-277-1624-2}}. ** Review of Morselli's book: {{Citation |last=Pierson |first=S. |publication-date=Oct 26, 1984 |year=1984 |title=Avogadro and His Work: Amedeo Avogadro |volume=226 |issue=4673 |periodical=Science |pages=432–433 |doi = 10.1126/science.226.4673.432 |pmid = 17799933 |bibcode = 1984Sci...226..432M }} * Pierre Radvanyi, "Two hypothesis of Avogadro", 1811 Avogadro's article analyzed on ''[https://www.bibnum.education.fr/chimie/theorie-chimique/les-deux-hypotheses-d-avogadro-en-1811 BibNum] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140717131359/https://www.bibnum.education.fr/chimie/theorie-chimique/les-deux-hypotheses-d-avogadro-en-1811 |date=2014-07-17 }}'' (click 'Télécharger'). ==Надворешни врски== *{{OL author|2392708A}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Италијански физичари]] [[Категорија:Хидродинамичари]] [[Категорија:Членови на Торинската академија на науките]] [[Категорија:Родени во 1776 година]] [[Категорија:Починати во 1856 година]] fceqe2815hskz8j63rbwgrt7ivgunbb 0 1185760 5536866 5250213 2026-04-10T09:25:37Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536866 wikitext text/x-wiki {{викификација}} [[File: Retrato de Tristan Tzara (Robert Delaunay).jpg|thumb|300px|Тристан Цара, портрет на Роберт Делонеј, 1915]] [[Податотека:Tzara by Tihanyi.jpg|thumb|200px|десно|Потрет на Тристан Цара]] '''Тристан Цара''' — романски поет и есеист, значајна врска во француската книжевност. Роден е во Монешти, Бакау, Романија, во семејството на романски Евреи. Неговото вистинско име било Сами Розенсток. Како млад човек со напредни ставови, тој отишол во Париз, каде што станал дел од заедницата на авангардни уметници во областа Монпарнас. Првите дела се објавиле додека Првата светска војна (1916 и 1918) продолжила, а главното дело "Седумте манифести на дадаизмот" било објавено во 1924 година. Со ова, тој станал водач на авангардното движење наречено Дадаизам. Според една теорија, дадаизмот бил именуван по зборот дада, што всушност е зборот "да, да" на романски. Сепак, според друг извор, Тристан го избрал зборот Дада од речникот на француски и германски. Зборот дада тука означува детска играчка во форма на дрвен коњ за занишанство. Надреализмот произлегол од Дадаизмот. Ова движење го сочинувале Андре Бретон, Луј Арагон, Филип Супо, и други. Подоцна станал лирски поет, достапен за луѓето. Тој објавил серија колекции, како што се "Приближно човекот", "Говорејќи" и други. Француската комунистичка партија станала институција која е уморна од нихилизам и уништување. Кога избувнала Втората светска војна, тој се приклучил на француското движење на отпорот. Тој ја напуштил партијата во 1956 година, протестирајќи на овој начин за советското осиромашување на унгарската револуција. Починал на Божиќ во 1963 година и бил погребан на гробиштата Монпарнас. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Романски поети]] [[Категорија:Родени во 1896 година]] [[Категорија:Починати во 1963 година]] [[Категорија:Погребани на гробиштата „Монпарнас“]] 6hj03jfrdoh34owvi7dopfa6sfll4ho 0 1185762 5536867 5312108 2026-04-10T09:25:39Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536867 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател <!-- for more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]] --> | name = Ерскин Колдвел | image = Erskine Caldwell 1975.jpg | caption = Ерскин Колдвел во 1975 | birth_name = Ерскин Престон Колдвел | birth_date = 17 декември 1903 | death_date = {{Death date and age|1987|4|11|1903|12|17}} | birth_place = [[Морленд, Џорџија]], [[САД]] | death_place = [[Парадајс Вели, Аризона]], [[САД]] | occupation = писател | notableworks = ''[[Тутунов пат (роман)|Тутунов пат]]'' }} '''Ерскин Престон Колдвел''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Erskine Preston Caldwell'', 17 декември 1903 - 11 април 1987) бил [[САД|американски]] романописец и раскажувач.<ref>Obituary ''[[New York Times]]'', April 13, 1987.</ref><ref>Obituary ''Variety'', April 15, 1987.</ref> Неговите списи за сиромаштијата, расизмот и социјалните проблеми во родната Јужна Соединетите Држави во романите како што се ''Тутунов пат'' (1932) и ''Божјата Мала Акри'' (1933) му дале критички признанија, но исто така го направиле контроверзен меѓу јужњаците од времето што сметаше дека е неценето за луѓето од регионот. ==Животопис== Колдвел е роден на 17 декември 1903 година, во малата заедница ВајтОук во [[Ковета, Џорџија]]. Тој бил единственото дете на свештеникот на Реформистичката презвитеријанска црква ''Ира Силвестер Колдвел'' и неговата сопруга ''Каролина Престон'' (родена ''Бел'') ''Колдвел''. Службата на Калдвел го довело семејството во јужниот дел на земјата, вклучувајќи ги и државите [[Флорида]], [[Западна Вирџинија|Вирџинија]], [[Тенеси]], [[Јужна Каролина]] и [[Северна Каролина]]. Кога имал 15 години, неговото семејство се доселило во Вренс, Џорџија.<ref name="NGE">{{Наведена мрежна страница|title=Erskine Caldwell|url=http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?path=%2FLiterature%2FFiction%2FAuthors&id=h-497|publisher=New Georgia Encyclopedia|accessdate=October 21, 2012|archive-date=2012-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022022110/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?path=%2FLiterature%2FFiction%2FAuthors&id=h-497|url-status=dead}}</ref> Неговата мајка Кери беше од Вирџинија. Нејзиното потекло вклучувало англиско благородништво кое држело големи грантови во источна Вирџинија. И нејзините предци на англиски и предците од Шкотланѓаните се бореле во американската револуција. Предците на Ира Калвел биле шкотски-ирски и исто така биле во земјата од пред револуцијата и се бореле во тоа.<ref>The People's Writer: Erskine Caldwell and the South By Wayne Mixon pages 5–6</ref> Колдвел присуствувал, но не дипломирал од колеџот Ерскин, презвитерско училиште во близина во [[Јужна Каролина]]. Неговите политички симпатии лежеа во работните класи и ги искористи своите искуства со земјоделците и обичните работници да пишуваат приказни кои ги прикажуваат нивните животи и борби. Подоцна во животот тој презентираше јавни семинари за типичните услови на закупувачи-популатори на Југ. ==Наводи== {{Наводи}} ==Литература== *{{Наведена книга|title=Erskine Caldwell: A Bibliography of Dissertations and Theses|last=Francis|first=Leila H.|year=2010|publisher=CreateSpace|isbn=9781453684368}} *{{Наведена книга|title=Storyteller: A Life of Erskine Caldwell|last=Stevens|first=C.J.|authorlink=C.J. Stevens|year=2000|publisher=John Wade|isbn=1-882425-11-1}} *{{Наведена книга|title=Erskine Caldwell, Margaret Bourke-White, and the popular Front: Photojournalism in Russia|last=Caldwell|first=Jay E.|year=2016|publisher=University of Georgia Press|isbn=9780820350226}} ==Надворешни врски== *[http://ead.dartmouth.edu/html/ms1046.html Текстови на Ерскин] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190714203007/http://ead.dartmouth.edu/html/ms1046.html |date=2019-07-14 }} *[http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-497 New Georgia Encyclopedia: Erskine Caldwell] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120716192332/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-497 |date=2012-07-16 }} *[https://web.archive.org/web/20110929144645/http://www.johnwade.com/biography.htm „Животот на Ерскин“] *[https://www.jstor.org/pss/20077726 Статија од Силвија Кук] * {{Gutenberg author | id=Caldwell,+Erskine | name=Erskine Caldwell}} * {{Internet Archive author |sname=Erskine Caldwell}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Американски писатели]] [[Категорија:Родени во 1903 година]] [[Категорија:Починати во 1987 година]] 9dvnilwkkbrdyqoozyq35f6refehygw 0 1185767 5536868 5033746 2026-04-10T09:25:41Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536868 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викификација}} [[Податотека:James Macpherson by George Romney.jpg|мини|Џејмс Макферсон]] '''Џејмс Макферсон''' ([[англиски јазик|англ]]. ''James Macpherson'', [[шкотски јазик|шкотски]]: ''Seumas Mac a' Phearsain или Seumas MacMhuirich''; 27 октомври 1736-17 февруари 17 1796) бил шкотски писател, автор на песни, колекционер на книжевни дела и политичар, познат е како ""преведувач"" на Осијановите циклусни песни. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Шкотски писатели]] [[Категорија:Луѓе од Абердин]] [[Категорија:Луѓе од Инвернес]] [[Категорија:Родени во 1736 година]] [[Категорија:Починати во 1796 година]] aakcixwiftn968dug94tifzuesdl1jb 0 1185768 5536869 5395588 2026-04-10T09:25:43Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536869 wikitext text/x-wiki {{Infobox economist | school_tradition=[[Неокласична економија]] | image=Alfred Marshall 1891.jpg | birth_date={{Birth date|df=yes|1842|7|26}} | birth_place=[[Лондон]], [[Англија]] | death_date={{Death date and age|df=yes|1924|7|13|1842|7|26}} | death_place=[[Кембриџ]], [[Англија|А]]нглија | institution = [[Колеџ Сент Џорџ (Кембриџ)|Колеџ Сент Џорџ]]<br />[[Универзитетски колеџ (Бристол)|Универзитетски колеџ во Бристол]]<br />[[Балиол Колеџ (Оксфорд)|Балиол Колеџ]] | alma_mater = [[Колеџ Сент Џорџ (Кембриџ)|Колеџ Сент Џорџ]] | doctoral_advisor = | doctoral_students = | contributions=Основач на неокласичната економија<br />''[[Принципи на економијата (Маршал)|Принципи на економијата]]'' (1890) | nationality=Британец | influences=[[Леон Валрасs]], [[Вилфредо Парето]], [[Вилијам Стенли Џевонс]], [[Хенри Сиџвик]] | influenced=[[Адам Смит]], [[Давид Рикардо]], [[Џон Стјуарт Мил]], [[Томас Малтус]], [[Антоан Огистен Курно]], [[Јохан Хајнрих фон Тинен]]. }} '''Алфред Маршал''' ([[англиски јазик|англ]]. Alfred Marshall; Бермондси, {{роден на|26|јули|1842}}- Кембриџ, {{починат на|13|јули|1924}}) британски економист, еден од основачите на неокласичната економија. Во неговата книга, „Принципи на економијата“ (1890) ги комбинирал територијата на [[понуда]]та и [[побарувачка]]та, маригиналната корист и [[Цена (економија)|цените]] на производство во кохерентна целина. Долго време, оваа книга била главен економски учебник во [[Англија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://economics.illinoisstate.edu/ntskaggs/eco372/readings/alfred_marshall.htm|title=Alfred Marshall|website=economics.illinoisstate.edu|access-date=2017-06-01|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161107181816/http://economics.illinoisstate.edu/ntskaggs/eco372/readings/alfred_marshall.htm|archivedate=7 November 2016|df=dmy-all}}</ref> ==Животопис== Алфред Маршал е роден на [[26 јули]] [[1842]] година, во [[Лондон]]. Најпрвин, студирал [[философија]] и [[математика]], а потоа се заинтересирал за [[економија]]та. Од 1877 до 1881 година предавал на [[Универзитетски колеџ (Бристол)|Универзитетскиот колеџ во Бристол]], а од 1885 до 1908 година работел како професор на [[Кембрички универзитет|Универзитетот во Кембриџ]] каде го поминал остатокот на животот. Починал на 13 јули 1924 година во [[Кембриџ]].<ref name="Alfred Marshal 1997">Alfred Marshal, ''Principles of Economics''. Amherts, New York: Prometheus Books, 1997, стр. vii.</ref> ==Творештво== Корените на своето учење Маршал ги искажува во предговорот кон првото издание на „Принципите на економијата“ велејќи дека поимот на [[време]]нскиот континуитет го присвоил од [[биологија]]та (од [[Херберт Спенсер]]) и од [[историја]]та и [[Филозофија|философијата]] (од [[Хегел]]овата „[[Философија на историјата (Хегел)|Философија на историјата]]“), но сепак, најголемо влијание претрпел од [[Математика|математичката]] концепција на континуитетот, изложена во книгата на Курно, ''Principes Mathématiques de la Théorie des Richesses''). Исто така, помало влијание претрпел и од идеите на фон Тинен - од неговата книга ''Der isolierte Staat'' го позајмил изразот „маргинално“. Така, под влијание на Курно, Маршал ја изложил идејата дека економските појави не зависат толку од збирните, агрегатните количества, туку од нивните мали промени, и дека [[побарувачка]]та претставува континуирана [[функција]] при што во услови на стабилна рамнотежа, „маргиналната“ промена на побарувачката е еднаква на маргиналната промена на [[трошоци]]те на [[производство]]то. Исто така, под влијание на Курно, Маршал се залагал за примена на чистата математика во економските истражувања.<ref>Alfred Marshal, ''Principles of Economics''. Amherts, New York: Prometheus Books, 1997, стр. xv-xvii.</ref> Маршал е еден од основачите на неокласичната школа во економијата и сметал дека економијата функционира најдобро ако е оставена сама на себе, без државна интервенција и верувал дека [[Пазарна економија|пазарната економија]] обезбедува полна вработеност. Тој се формирал под влијание на идеите на [[Џон Стјуарт Мил]], но значително ја променил неговата концептуална рамка: наместо проучувањето на влијанието на [[производство]]то и [[Распределба на доходот|распределбата на доходот]] меѓу одделните [[општествени класи]] врз благосостојбата, Маршал ги проучувал цените во статички контекст, фокусирајќи се врз малите, постепени промени и сложените односи кои водат кон рамнотежа на [[пазар]]от. Исто така, за разлика од Смит и Рикардо кои го сметале трудот како создавач на вредноста, Маршал ја анализирал вредноста од аспект на задоволувањето на желбите на потрошувачите и нивната корист. Подоцна, неговото учење биле критикувано од [[Џон Мајнард Кејнз]] кој покажал дека пазарните сили не се ефективни во обезбедувањето полна вработеност и се залагал за државна интервенција во економијата. Меѓутоа, учењето на Маршал продолжило да влијае врз ортодоксните економисти кои се надоврзуваат на традицијата на неокласичната школа.<ref name="Alfred Marshal 1997"/> ===Поважни дела=== Најзначајно дело на Маршал е „[[Принципи на економијата (Маршал)|Принципи на економијата]]“ (''Principles of Economics'') од 1890 година, кое доживеало осум изданија (последното од 1920 година) и долго време служело како основен учебник по економија во [[Британија]]. Исто така, тој е автор и на следниве дела: „[[Економија на индустријата (Маршал)|Економија на индустријата]]“ (''Economics of Industry'') од 1879,<ref>Alfred Marshal, ''Principles of Economics''. Amherts, New York: Prometheus Books, 1997, стр. xiv.</ref> „[[Индустријата и трговијата (Маршал)|Индустријата и трговијата]]“ (''Industry and Trade'') од 1919 и „[[Парите, кредитот и трговијата]]“ (''Money, Credit, and Commerce'') од 1923.<ref name="Alfred Marshal 1997"/> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * {{Internet Archive author |sname=Alfred Marshall |sopt=t}} * {{Librivox author |id=4337}} * [http://www.econlib.org/library/Marshall/marP.html ''Принципи на економијата''], Маршал. * [http://marxists.org/reference/subject/economics/marshall/index.htm Принципи на економијата] на marxists.org. == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Британски економисти]] [[Категорија:Неокласични економисти]] [[Категорија:Родени во 1842 година]] [[Категорија:Починати во 1924 година]] [[Категорија:Луѓе од Лондон]] [[Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките]] [[Категорија:Апсолвенти на Кембричкиот универзитет]] [[Категорија:Членови на Торинската академија на науките]] 6t8z3uvqh5zk04sq3p98a7ruc7oiw7p 0 1185771 5536870 5286358 2026-04-10T09:25:45Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536870 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател <!-- For more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]]. --> | name = Џорџ Вудкок | image = | image_size = | alt = | caption =Џорџ Вудкок во 1942 година | pseudonym = | birth_name = | birth_date = 8 мај 1912 | birth_place = [[Винипег]], [[Канада]] | death_date =28 јануари 1995 | death_place = [[Ванкувер]], [[Канада]] | resting_place = | occupation = | language = англиски | nationality = [[Канада|Канаѓанец]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = политичка биографија, есеи | subject = Анархизам | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = Артур Вудкок (татко)<br>Маргарет Гертруд Луис (мајка) | awards = | signature = | signature_alt = | module = | website = <!-- www.example.com --> | portaldisp = }} '''Џорџ Водкок''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''George Woodcock'') бил [[канада|канадски]] писател. Пишувал поезија, есеи, критики, биографии и историски дела. Денес во Канада, најпознат за основање на дневниот весник "[[Канадска литература (весник)|Канадската литература]]" во 1959 година<ref name="Reznowski2011">{{Наведена книга|author=Gabriella Reznowski|title=Literary Research and Canadian Literature: Strategies and Sources|url=https://books.google.com/books?id=Ps26JhFFS8wC&pg=PA89|accessdate=September 12, 2013|date=February 7, 2011|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7769-6|pages=89–}}</ref>, првиот весник посветен на канадските писатели и литература. Весникот сè уште се објавува денес. Во светот Вудкок е познат по книгата Анархизмот (1962), еден од најдобрите погледи на анархизмот. == Животопис == Вудкок е роден во [[Винипег]], [[Канада]], но се преселил со неговите родители во [[Англија]]. Бидејќи неговото семејство било многу сиромашно, Вудкок добил стипендија за студии. Тој ја одбил стипендијата затоа што се вработил како службеник. == Успеси == Наместо тоа, тој се ангажирал како асистент на Големата западна железница, а потоа се заинтересирал за анархизмот. Анархистите останале до крајот на својот живот, пишувал многу работи, вклучувајќи и книги анархизмот, на анархистички Reader и биографии на [[Пјер Жозеф Прудон]], [[Вилијам Годвин]], [[Оскар Вајлд]] и Петар Кропоткин. ==Наводи== {{Наводи}} == Литература == * {{Наведено списание |last1=Antliff |first1=Mark |title=Pacifism, Violence and Aesthetics: George Woodcock's Anarchist Sojourn, 1940-1950 |journal=[[Anarchist Studies]] |volume=23 |issue=1 |page=15 |date=2015 |url=https://www.lwbooks.co.uk/anarchist-studies/23-1/pacifism-violence-and-aesthetics-george-woodcocks-anarchist-sojourn-1940-1950 |issn=0967 3393 |df=mdy-all |access-date=2017-12-21 |archive-date=2017-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017045734/https://www.lwbooks.co.uk/anarchist-studies/23-1/pacifism-violence-and-aesthetics-george-woodcocks-anarchist-sojourn-1940-1950 |url-status=dead }} * {{Наведено списание |last1=Galt |first1=George |title=George Woodcock's Politics: the Uses of Anarchism |journal=[[Queen's Quarterly]] |volume=102 |issue=1 |pages=149–157 |date=1995 |url=http://search.proquest.com/docview/1296902884/37D2579A12E0458CPQ/4 |issn=0033-6041 |via=[[ProQuest]] |df=mdy-all |url-access=subscription }} ==Надворешни врски== *[https://web.archive.org/web/20130822150108/http://www.georgewoodcock.com/ Службено мрежно место]. *[http://db1.archives.queensu.ca/ica-atom/index.php/george-woodcock-fonds;rad George Woodcock fonds] {{Семарх|url=https://archive.today/20130911193815/http://db1.archives.queensu.ca/ica-atom/index.php/george-woodcock-fonds;rad |date=2013-09-11 }} at [http://archives.queensu.ca/ Архива за Вудкок]. *[http://www.civaid.ca Canada India Village Aid] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200224095134/http://www.civaid.ca/ |date=2020-02-24 }} *[https://web.archive.org/web/20060108221851/http://recollectionbooks.com/bleed/Encyclopedia/WoodcockGeorge.htm Биографија на Џорџ Вудкок] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Вудкок, Џорџ}} [[Категорија:Канадски писатели]] [[Категорија:Книжевни теоретичари]] [[Категорија:Родени во 1912 година]] [[Категорија:Починати во 1995 година]] ehh6sp8y3tcja1onoriicgrt35m4k1l 0 1185773 5536871 5226394 2026-04-10T09:25:47Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536871 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Paul Albert Gordan.jpg | image_size = | alt = | caption = Паул Гордан | birth_name = Паул Алберт Гордан | birth_date = {{Birth date|df=yes|1837|04|27}} | birth_place = [[Бреслау]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1912|12|21|1837|04|27}} | death_place = [[Ерланген]] | residence = | citizenship = | nationality = Германец | fields = | workplaces = [[Универзитет во Ерланген-Нирнберг]] | alma_mater = [[Универзитет во Бреслау]] | doctoral_advisor = | academic_advisors = | doctoral_students = [[Еми Нетер]] | notable_students = | known_for = | influences = | influenced = | awards = | signature = <!--(filename only)--> | signature_alt = | footnotes = | spouse = }} '''Паул Алберт Гордан''' ([[германски јазик|гер]]. ''Paul Albert Gordan''; [[Бреслау]], 27 април 1837 — [[Ерланген]], 21 декември 1912) бил [[германци|германски]] математичар. ==Теорема== Гордан покажал дека прстените инварианти на бинарните квадратни форми се конечно генерирани, односно дека секоја бинарна форма го одредува конечниот систем на рационални инварианти и коварианти со кои можат да се генерираат сите други рационални инварианти и коварианти..<ref name="itatg">{{citation|page=49|series=Invariant theory and algebraic transformation groups|title=Computational Invariant Theory|publisher=Springer-Verlag|editor1-first=Harm|editor1-last=Derkson|editor2-first=Gregor|editor2-last=Kemper|isbn=3-540-43476-3|author=Harm Derksen, Gregor Kemper.|year=2002|oclc=49493513}}.</ref><ref name="m19c">{{citation|page=85|title=Mathematics of the 19th Century: Mathematical Logic, Algebra, Number Theory, Probability Theory|editor1-first=A. N.|editor1-last=Kolmogorov|editor1-link=Andrey Kolmogorov|editor2-first=A. P.|editor2-last=Yushkevich|editor2-link=Adolf Yushkevich|year=2001|publisher=Springer-Verlag|isbn=3-7643-6442-4|author=edited by A. N. Kolmogorov, A. P. Yushkevich ; translated from the Russian by A. Shenitzer, H. Grant and O. B. Sheinin.|oclc=174767718}}.</ref> Горенаведената теорема била докажана во 1869 година, а денес е позната како [[Горданова теорема]]. Ова достигнување било генерализирано од [[Давид Хилберт]] во 1890 година, докажувајќи дека теоремата се однесува на алгебарски облици со произволен број на променливи. Заедно со [[Алфред Клебш]] го дизајнирал коефициентот на Клебш-Гордан за сферични хармоници. ==Наводи== {{Reflist}} ==Литература== *{{Citation | last=Die Redaktion der Mathematische Annalen | title=Paul Gordan | url=http://resolver.sub.uni-goettingen.de/purl?GDZPPN002265028 | year=1913 | language=de | journal=[[Mathematische Annalen]] | issn=0025-5831 | volume=73 | issue=3 | pages=i–ii | doi=10.1007/BF01456698 | jfm=44.0023.06 | mr=1511736 }}, available at [http://www.digizeitschriften.de/ DigiZeitschirften]. *{{Citation |last=Noether |first=Max |authorlink=Max Noether |title=Paul Gordan |journal=Mathematische Annalen |volume=75 |issue=1 |year= 1914 |language=de |url= http://resolver.sub.uni-goettingen.de/purl?GDZPPN002265583 |pages=1&ndash;41 |doi=10.1007/BF01564521 |jfm= }}, available at [http://www.digizeitschriften.de/ DigiZeitschirften]. ==Надворешни врски== * {{MathGenealogy|id=15654}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски научници]] [[Категорија:Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет]] [[Категорија:Алгебристи]] [[Категорија:Германски Евреи]] [[Категорија:Членови на Баварската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Пруската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Родени во 1837 година]] [[Категорија:Починати во 1912 година]] ogh6ju7y4kzqib383yx7on5epoxlblw 0 1185790 5536872 5034020 2026-04-10T09:25:49Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536872 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Cross product parallelogram.svg|мини|десно]] '''Вилард Гибс''' (11 февруари 1839 - 28 април 1903) бил американски научник кој направи важен теоретски придонес во физиката, хемијата и математиката. Неговата работа за примена на термодинамиката била инструментална во трансформирањето на физичката хемија во ригорозна индуктивна наука. Заедно со Џејмс Клерк Максвел и Лудвиг Болцман, тој создал статистичка механика (термин кој го измислил), објаснувајќи ги законите на термодинамиката како последица на статистичките својства на ансамблите на можните состојби на [[физички систем|физичкиот систем]] составен од многу честички. Гибс, исто така, работел на примената на Максвеловите равенки за проблемите во физичката оптика. Како математичар, тој измислил модерен векторски калкулус (независно од британскиот научник Оливер Хевисајде, кој во истиот период извел слична работа). Во 1863 година, Гибс го доделува првиот американски доктор по инженерство Гибс. По тригодишна престој во Европа, Гибс ја поминал остатокот од својата кариера во Јеил, каде што бил професор по математичка физика од 1871 до неговата смрт. Работел во релативна изолација, тој станал најстар теориски научник во САД за да заработи меѓународна репутација и бил пофален од Алберт Ајнштајн како "најголем ум во американската историја". Во 1901 година, Гибс ја добил она што тогаш се сметало за највисока чест што го доделува меѓународната научна заедница, Коплев медал на Кралското друштво на Лондон, "за неговиот придонес во математичката физика". Коментаторите и биографите забележале разлика помеѓу спокоен, осамен живот на Гибс за време на векот Нова Англија и големото меѓународно влијание на неговите идеи. Иако неговата работа била речиси целосно теоретски, практичната вредност на придобивките на Гибс стана јасно со развојот на индустриската хемија во текот на првата половина на 20 век. Според Роберт Миликан, во чиста наука, Гибс "направил за статистичка механика и за термодинамика што Лаплас направил за небесната механика, а Максвел направил за електродинамика, имено, го направил неговото поле добро завршено теоретска структура". {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гибс, Вилард}} [[Категорија:Американски научници]] [[Категорија:Носители на Коплиевиот медал]] [[Категорија:Странски членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Апсолвенти на Хајделбершкиот универзитет]] [[Категорија:Хидродинамичари]] [[Категорија:Термодинамичари]] [[Категорија:Теориски физичари]] [[Категорија:Членови на Баварската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Пруската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Родени во 1839 година]] [[Категорија:Починати во 1903 година]] prf8mhorrpe7md1z4iahakvtcuac7x8 0 1185806 5536873 5034716 2026-04-10T09:25:52Z Bjankuloski06 332 /* Хипотетички-дедуктивен метод */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536873 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Karl Popper2.jpg|мини|десно|Карл Попер во 1990 година]] '''Сер Карл Попер Рејмунд''' — голем британски филозоф од Австриско потекло. Тој е роден во 1902 година во Виена, а починал во 1994 година во Лондон. Тој дал голем придонес во философијата на науката и политичка филозофија, но исто така се занимаваа со филозофијата и духот социјална филозофија. Тој се смета за основач на модерната филозофија на науката и модерната либерална демократија. == Хипотетички-дедуктивен метод == Објаснувајќи ја природата на научните сознанија, Попер во својот главен дел од Логика научно откривал и ги критикувал теориите на логички позитивисти,пред сè индуктивноста и набљудувањето. Враќање на Хјум објаснување на проблемот на индукција, Попер не потсетува дека индукција не можат да стигнат до веродостојни знаења и дека оваа генерализација, што се користи во индуктивно расудување не е гаранција дека случаи на одредена класа кои ги емпириски тестираат ова, (а факт е дека ние никогаш не може сите Примери на случаи треба да се испитаат однадвор) за да се совпадне со она што го заклучивме за случаите што ги проверивме. Со други зборови, она што го знаеме од долго искуство дека по ноќта доаѓа ден, ние не може да гарантира дека може да се каже со сигурност дека утре ќе се раздени на денот. Во врска со горенаведеното, постои и критика на набљудувачкиот став со кој сите докази за научниот јазик можат да се сведат на набљудувањето на набљудувањето. Попер верува дека нема јасни забелешки, но дека секоја опсервација е покриена со одредени теории. Следствено, хипотезите кои не можат веднаш да бидат верификувани во пракса, се неопходни во процесот на учење и служат како водечки идеи. Ова значи дека во научните сознанија, пред набљудувањето, мора да започне со некоја претпоставка, која само ќе ни укаже на нешто што ќе го забележиме во понатамошниот процес на истражување. Попер исто така го критикува веројатноста како гледиште дека следи дека во процесот на знаење неопходно е да се бараат не за одредени, односно целосно потврдени изјави или хипотези, бидејќи не можеме да дојдеме до нив, туку и за сите поверојатни теории. Спротивно на ова гледиште, Попер воведува теорија за веројатност дека тој укажува дека информативната содржина на еден став не е пропорционална на логичната веројатност на таа позиција. Ова значи дека ако имаме сосема веројатен став на типот на утре, ќе има или нема да биде земјотрес, таквата позиција нема да биде корисна во процесот на научно истражување, бидејќи нема да добиеме корисно знаење за светот околу нас. Ако целта на научните истражувања е да се изнајдат нови сознанија за светот и за човекот, Попер истакнува дека за научните истражувања ќе биде покорисна, толку неверојатна или задебелена теорија и не треба да се отфрла како неоснована. Од искуството на големите научници, можеме да видиме дека ова навистина е случај и дека ова е патот до нови научни откритија. Хипотетичко-дедуктивниот метод, кој Попер воведе како алтернативни теории на логички позитивисти, покажува дека природата на човечкото знаење е кумулативен и не може да се зборува за било постојан пораст на знаење, каде што новите теории кои градат на старите и дека тие треба да се прошири. Примери на научната практика покажува спротивното, дека тоа е токму новата теорија логично противречи на претходниот и дека тие што во целост или делумно поништени. Поради оваа причина, можеме да заклучиме дека целото човечко знаење е хипотетичко. Во моментот кога ќе најдеме потврда во практиката политика, која не одговара на одредена појава, станува збор за тоа правило дедуктивниот метод на размислување беше зголемен, сега мора да бидат отфрлени. Ова ја одразува суштината на хипотетичко-дедуктивниот метод во научните истражувања. Во овој контекст, Попер нагласува дека тоа е токму можноста за побивање, тоа не е во потрага за некои, но лажни (falsifiable) хипотези, критериумот на нивната научна вредност. Обидот да се негира научната хипотеза е, всушност, вистинскиот пат кон нови научни откритија. Тоа е должност на научниците да бараат храбри хипотези и на тој начин се прошири човечкото знаење, чувство на науката не е за нас сосема извесно одговори за светот што не опкружува и да се стави крај на неговото учење, туку постојано да се стави пред себе нови прашања и во потрага по нивните одговори. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Британски филозофи]] [[Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)]] [[Категорија:Носители на Орденот на Почесните придружници]] [[Категорија:Витези-бакалауреати]] [[Категорија:Носители на Големиот крст со ѕвезда и лента на Орденот за заслуги за СР Германија]] [[Категорија:Апсолвенти на Кембричкиот универзитет]] [[Категорија:Историчари на филозофијата]] [[Категорија:Родени во 1902 година]] [[Категорија:Починати во 1994 година]] eblfy3gwilkfsbdzil6tq950k5vqll7 0 1185811 5536874 5413224 2026-04-10T09:25:54Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536874 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Тим Рот | image = Tim Roth by Gage Skidmore 2.jpg | caption = Рот во 2017 | birth_name =Тимоти Сајмон Рот<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:QV7P-6P4N|title=Person Details for Simon T Roth, "England and Wales Birth Registration Index, 1837-2008" — FamilySearch.org|publisher=}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1961|05|14}} | birth_place = [[Далвич]], [[Лондон]], [[Англија]] | occupation = глумец, режисер | years_active = 1982–денес | spouse = {{marriage|Ники Батлер|1993}} | children = 3 }} '''Тим Рот''' ([[англиски јазик|англ]]. ''Tim Roth'') — [[англија|англиски]] глумец, роден на 14 мај 1961 година во [[Лондон]]. ==Животопис== Тимоти Симон Смит (подоцна го променил презимето во Рот) роден е на 14 мај 1961 година во [[Лондон]]<ref>{{наведени вести| url=https://www.theguardian.com/film/2012/may/20/tim-roth-whos-the-daddy?newsfeed=true | location=London | work=The Guardian | first=Catherine | last=Shoard | title=Tim Roth: who's the daddy? | date=20 May 2012}}</ref>, како син на учителката и пејзажна сликарка Ан и татко Енриј, новинар. Ираснал во Дулич , во круг со средна класа во јужниот дел на Лондон. Во раните години покажувал талент во имитирање на разни акценти. Учел на Камбервиловиот колеџ на уметност на одсек скулптури, но подоцна ги напуштил студиите, но по студиите почнал да се занимава со глума.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tim-roth.com/index.php?id=starsep99|title=Tim Roth treats actors with care|author=Geoff Pevere|accessdate=27 February 2011}}</ref> Во годините кој следеле добил помалку, неприметливи улоги во главно во телевизиските филмови. По преселувањето, го приметил помалиот родител [[Квентин Тарантино]]. Одма добија улога во филмот ''Улични кучиња'', што направил кратенка од неговата кариера. Од тогаш станал еден од омилените глумци на Квентин Тарантино. Продолжува да остварува успешни сцени во следените Тарантинови филмови, а 1995 година ја добил улогата за во [[Роб Рој]]. Неговата глума карактеризира голем број на разновидни улоги - од криминалец до комичен лик, а во филмот Вуди Ален дури и пеел. Од 1993 година бил во брак со [[Ники Батлер]] и со нејзе имал две деца - синови Батлер и Тимотија. Исто така, имал и син од врската со Лори Бејкер. ==Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * Тим Рот на [http://www.lietome.com/timroth.html www.lietome.com]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.tim-roth.com/ Мрежна страница на Тим Рот] * {{amg name|61768}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Рот, Тим}} [[Категорија:Англиски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1961 година]] [[Категорија:Англиски филмски глумци]] l3md1bjzwwarvzc9fqz7tzfddlhajo4 0 1185836 5536875 5034110 2026-04-10T09:25:56Z Bjankuloski06 332 /* Животопис */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536875 wikitext text/x-wiki [[File:Портрет к статье «Александра Феодоровна, Императрица». Военная энциклопедия Ивана Сытина. Том № 18. (Санкт-Петербург, 1911-1915).jpg|thumb|right|192px|<center> {{PAGENAME}} </center>]] '''Александра Фјодоровна''' ([[руски јазик|рус]]. ''Александра Фёдоровна'', [[германски јазик|гер]]. Viktoria Alix Helena Luise Beatrice Prinzessin von Hessen und bei Rhein) била руска царица, сопруга на последниот руски цар Николај II Александрович. == Животопис == Родена е на 6 јуни 1872 годсина во Дармштат во Хесен, а умрела на 17 јули 1918 година во Екатеринберг. За рускиот цар се омажила на 26 ноември 1894 година ва Санкт Петерберг. Била ќерка на Лудвиг IV, голеиот војвода од Хесен и Рајна, а мајка и, принцезата Алиса од Велика Британија, била ќерка на кралицата Викторија. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски цареви]] [[Категорија:Луѓе од Дармштат]] [[Категорија:Христијански светци од 20 век]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] [[Категорија:Починати во 1918 година]] 7rqt0phz4jm9bwu5lptub67y1c2ldy0 0 1185846 5536876 4619956 2026-04-10T09:25:58Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536876 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Hosni Mubarak ritratto.jpg|мини|Мухамед Хосни Мубарак]] '''Мухамед Хосни Мубарак''' (арап. محمد حسني مبارك; Мусаја, {{рн|4|мај|1928}} - {{пн|25|февруари|2020}}) — египетски политичар, поранешен [[претседател на Египет]] кои бил на таа функција од 14 октомври 1981 г. до 11 февруари 2011 г. Бил пилот бомбардер во египатската војска. После војната кариера станал потпретседател на Египет. После убиството на Анвара ел-Садата 6 октомври 1981 г. станал претседател на Египет. Као претседател на Египет Хосни Мубарак бил еден од најмоќните политичари на Блискиот Исток. Моќта која ја поседувал во самиот Египет бил сеопфатна, така да можат да го сметаат за диктатор. Познат е по својата неутрална позиција во израелско-арапско конфликт и како општо прифатениот преговарач . По повеќенеделна демонстрации, на која према процените УНа усмртила повеќе од 300 луѓе, 2011 година дава оставка од местото на претседател Египет и заедно со семејство од Каиро оди во Шарм ел Шеик. Неговата одлука поддржана од војската и најавила укинување на вонредната состојба. {{Биографија-никулец}} {{Претседатели на Египет}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мубарак, Хосни}} [[Категорија:Египетски политичари]] [[Категорија:Претседатели на Египет]] [[Категорија:Носители на Големиот крст од посебна класа на Орденот за заслуги за СР Германија]] [[Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа]] dtqdxzlj4wjryj90vunhgwra68vap3j 0 1185849 5536877 5425139 2026-04-10T09:26:00Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536877 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[западна философија]] |era = |image = Portrait of Pierre Joseph Proudhon 1865.jpg |caption = Портрет на Прудон од [[Гистав Курбе]], 1865 |name =Пјер-Жозеф Прудон |birth_date = {{birth date|1809|1|15|df=y}} |birth_place = [[Безансон]], [[Франција]] |death_date = {{death date and age|1865|1|19|1809|1|15|df=y}} |death_place = [[Париз]], [[Франција]] |school_tradition = [[социјализам]], [[анархизам]], [[мутуализам]] |main_interests = [[слобода]], [[сопствеништво]], [[авторитет]], сиромаштија, [[социјална правда]], [[егалитеријанизам]] }} '''Пјер Жозеф Прудон''' ({{langx|fr|Pierre-Joseph Proudhon}}; [[Безансон]], [[15 јануари|15. јануари]] [[1809]] — [[Париз]], [[19 јануари|19. јануари]] [[1865|1865 година]]) бил француски [[Економија|економист]] и социјален [[Филозофија|филозоф]], кој се смета за еден од првите [[Анархизам|анархистички]] мислители (бил првиот филозоф кој се нарекува себеси анархист).<ref>[[John M. Merriman]], ''The Dynamite Club'' (2009), p. 42</ref><ref>{{Наведена книга|last=Leier|first=Mark|year=2006|pp=211|title=Bakunin: The Creative Passion|publisher=[[Seven Stories Press]]|isbn=978-1-58322-894-4}}</ref> == Животопис == Пјер Жозеф Прудон е роден во Безансон, [[Франција]], 1809. година.<ref name="Woodcock-1972-p1">{{Наведена книга|author=Woodcock, George|authorlink=George Woodcock|title=[[Pierre-Joseph Proudhon: His Life and Work]]|publisher=Schocken Books|year=1972|isbn=0-8052-0372-9|page=1}}</ref> Како син на неуспешен мал фармер,<ref name="Woodcock-1972-p3">{{Наведена книга|author=Woodcock, George|title=Pierre-Joseph Proudhon: His Life and Work|publisher=Schocken Books|year=1972|isbn=0-8052-0372-9|page=3}}</ref> кои, по ликвидацијата (го проголтала хипотеката) почнува да се занимава со правење на бавчи, целиот свој живот тој  чувствува носталгија за изгубениот имот. Прудон не можел да го прифати пропаќањето на тој социјален слој  кој, кои живеат целосно од својата работа, така што целиот живот смислувал идеи кои на сиромашните ќе им овозможи социјална еднаквост. Во неговиот памфлет „Што е тоа сопственост?“ Прудон е  осуден за злоупотреби на концентрацијата на економската моќ и приватна сопственост. Таму тој ја направил својата познатата изјава „Сопственоста е кражба“. Неговата теорија го направила популарен мислител. == Творештво == Прудон бил противник на комунистите и ја бранел ситната приватна [[сопственост]], а идното идеално општество го замислувал како здружение на ситните производители. Во своето дело „[[Беда на филозофијата]]“ [[Карл Маркс]] дал остра критика на Прудоновото дело „[[Филозофија на бедата]]“,<ref>Фридрих Енгелс, ''Лудвиг Фојербах и крај класичне немачке филозофије''. Култура: Београд, 1947, стр. 65.</ref> обвинувајќи го дека од економистите ја позајмил вербата во вечноста на економскиет односи, а од [[Социјализам|социјалистите]] илузијата во бедата да гледаат само беда. Според Маркс, Прудон си ласак себеси кога тврди дека дал критика на [[Политичка економија|политичката економија]] и на [[Комунизам|комунизмот]], зашто тој стои длабоко под двете.<ref>Карл Маркс, ''Беда филозофије (Одговор на Филозофију беде г. Прудона)''. Култура, Београд, 1946, стр. 114.</ref> Подоцна, во 1865 година, во списанието „Социјалдемократ“ (броевите 16, 17 и 18), Маркс повторно ги критикувал економските и филозофските погледи на Прудон. Притоа, за Прудоновото рано дело „Светски јазик“ Маркс вели дека во него Прудон покажува колку лесно се зафаќа со проблемите за чие решавање немал ни основни предзнаења. Од друга страна, „Што е сопственоста“ го оценува како најдоброто дело на Прудон, истакнувајќи дека тоа е епохално, ако не со новата содржина, тогаш со новиот и смел начин да се каже вистината за сопственоста. Маркс особено го истакнува стилот на Прудон, нарекувајќи го „мускулозен“ при што се гледа дека тој го истакнува како ново дури и кога само ги репродуцира старите идеи. Понатаму, Маркс ги фали предизвикувачкиот пркос со кој Прудон чепка во економската „светост над светостите“, духовитите парадокси со кои му се потсмева на обичниот буржоаски разум, жестоката осуда, горката иронија, продорниот крик против срамот на постоечката состојба и револуционерната озбилност на делото. Навистина, Маркс забележува дека, гледано од научна гледна точка, делото „Што е сопственоста“ едвај би било вредно да се спомене, но ваквите сензационални записи играат улога во науката.<ref>„Маркс о Прудону“, во: Карл Маркс, ''Беда филозофије (Одговор на Филозофију беде г. Прудона)''. Култура, Београд, 1946, стр. 158-160.</ref> Понатаму, во своето писмо до уредникот на списанието „Социјалдемократ“, Маркс признава дека за време на интензивното дружење со Прудон во 1844 година го заразил со [[Хегелијанизам|хегелијанизмот]], но на негова голема штета, зашто Прудон не можел да го проучи [[Георг Вилхелм Фридрих Хегел|Хегеловото]] учење поради непознавањето на [[Германски јазик|германскиот јазик]]. Подоцна, непосредно пред објавувањето на делото „Филозофија на бедата“, самиот Прудон со писмо го замолил Маркс за строга критика, а Маркс го направил тоа во своето дело „Беда на филозофијата“, каде истакнува дека Прудон слабо ја познава научната [[дијалектика]], дека живее во илузиите на [[Спекулативна филозофија|спекулативната филозофија]] и дека, наместо економските категории да ги сфати како теориски изрази на историскиет односи во производството, Прудон блада за нив како за вечни идеи. Исто така, Маркс го обвинува Прудон дека неговото познавање на политичката економија е сосема недоволно, делумно и ученичко и дека заедно со утопистите тргнал во лов на некаква формула за решавање на совијалното прашање; особено Маркс го критикува Прудоновото сфаќање на прометната вредност, а неговата книга ја нарекува „законик на малограѓанскиот социјализам“. Исто така, тој го критикува и стилот на „Филозофија на бедата“, оценувајќи го како сувопарен и надуен, а јазикот е спекулативен и неразбирлив со панаѓурски и фалбаџиски тон при што Прудон постојано парадира со божемната наука.<ref>„Маркс о Прудону“, во: Карл Маркс, ''Беда филозофије (Одговор на Филозофију беде г. Прудона)''. Култура, Београд, 1946, стр. 160-164.</ref> Во своето дело „[[Прилог кон критиката на политичката економија]]“, Маркс го критикува учењето на Прудон за „бесплатниот [[кредит]]“ (''credit gratuit'') и за народната [[банка]] (''banque de peuple''). Притоа, Маркс истакнува дека темелот на погрешните гледишта на Прудон лежи во неговото непознавање на основните поими на [[Политичка економија|политичката економија]], односно од непознавањето на односот меѓу стоките и [[пари]]те. Во тој поглед, Маркс вели дека гледањето на каматоносниот [[капитал]] како главен облик на капиталот и залагањето за укинување на [[камата]]та како основен услов за општествената преобразба претставуваат само ситничарска фантазија. Во продолжение, Маркс вели дека последната трага на генијалноста на Прудон се изгасила во неговото дело за [[Данок|даноците]] во кое тој се претставува како „чист малограѓанин“ (''le petit bourgeois tout''). Најпосле, според Маркс, и во политичките и филозофските дела на Прудон се забележуваат истите противречности како во неговите економски дела, така што тие имаат само локално значење за [[Франција]]. Така, статијата на Прудон за државниот удар во Франција и статијата против [[Полска]], Маркс ги оценува „не само како лоши натписи, туку и како подлости“. На крајот, Маркс го искажува својот конечен став за творештвото на Прудон, истакнувајќи дека никогаш не ја сфатил научната дијалектика, туку стигнал само до [[Софизам|софистиката]], дека неговите ставови се ситнобуржоаски, дека е способен само да си игра со своите противречности и од нив да прави впечатливи, шумни, понекогаш скандлаозни а понекогаш одлични парадокси и дека неговото научно шарлатанство се должи на неговата суета.<ref>„Маркс о Прудону“, во: Карл Маркс, ''Беда филозофије (Одговор на Филозофију беде г. Прудона)''. Култура, Београд, 1946, стр. 164-166.</ref> ===Библиографија=== * Што е сопственоста? * Философија на бедата * Војна или мир * Принципите на федерализмот * Теорија на сопственоста ==Наводи== {{Reflist|35em}} ==Литература== * [[G. D. H. Cole|Cole, G. D. H.]] (1953). ''A History of Socialist Thought'', vol. I. {{ISBN|9780333050927}}. {{OCLC|1811474}} * [[Edward Hyams|Hyams, Edward]] (1979). ''Pierre-Joseph Proudhon; His Revolutionary Life, Mind & Works''. {{ISBN|9780800865528}}. {{OCLC|5676538}} * {{наведена енциклопедија |last=Steelman |first=Aaron |authorlink= |editor-first=Ronald |editor-last=Hamowy |editor-link=Ronald Hamowy |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |title= Proudhon, Pierre-Joseph (1809–1865) |url= https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC |year=2008 |publisher= [[SAGE Publications|SAGE]]; [[Cato Institute]] |location= Thousand Oaks, CA |doi=10.4135/9781412965811.n248 |isbn= 978-1-4129-6580-4 |oclc=750831024| lccn = 2008009151 |pages=401–02 |quote= |ref= }} ==Надворешни врски== {{рв|Pierre-Joseph Proudhon}} * [http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/proudhon/grahamproudhon.html Општа идеја за Прудон] * {{Gutenberg author |id=Proudhon,+P.-J.+(Pierre-Joseph) | name=Pierre-Joseph Proudhon}} * {{Internet Archive author |sname=Pierre Joseph Proudhon}} * {{Librivox author |id=5639}} * [http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:_H72tslV7hEJ:www.libertarian.co.uk/lapubs/libhe/libhe024.pdf Прудон и анархизам] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Анархисти]] [[Категорија:Родени во 1809 година]] [[Категорија:Починати во 1865 година]] [[Категорија:Француски економисти]] [[Категорија:Француски филозофи]] [[Категорија:Погребани на гробиштата „Монпарнас“]] eg3kgzvc37e9lwtlsydapj2upyosknr 0 1185862 5536878 5016191 2026-04-10T09:26:02Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536878 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Landtag Niedersachsen DSCF7770 cropped.JPG|200п|мини|Кристијан Вилхем Валтер Вулф]] '''Кристијан Вилхелм Валтер Вулф''' ([[германски јазик|гер]]. ''Christian Wilhelm Walter Wulff''; 19 јуни 1959) — германски политичар на конзервативна Христијанско-демократска унија. Избран е за претседател на Германија 30 јуни 2010 и положил заклетва 2 јули, Адвокат по професија, бил премиер на државата Доња Саксонија од 2003 до 2010, 2012 година поднел оставка на место на претседател кога Државното обвинителство на Хановера побарало одземање на имунитетот, како би против него мажат да биде покрената кривична постапка порадија корупција. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски политичари]] [[Категорија:Носители на Големиот крст од посебна класа на Орденот за заслуги за СР Германија]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1959 година]] 0qr8m14fsh2m98pwjh9e1c7det5jv5d 0 1185913 5536879 5276532 2026-04-10T09:26:04Z Bjankuloski06 332 /* Навод */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536879 wikitext text/x-wiki {{викификација}} [[Податотека:Noether.jpg|мини|десно|Еми Нетер]] '''Еми Нетер''', била влијателен [[германци|германски]] математичар, позната по нејзините придонеси кон апстрактната алгебра и теоретската физика. Павел Александров, Алберт Ајнштајн, Жан Џодоне, Херман Вајл, Норберт Винер и други ја опишале како најважна жена во историјата на математиката, која направила револуција во теоријата на прстените, полињата и алгебрата.<ref>Einstein, Albert (1. 05. 1935), „Professor Einstein Writes in Appreciation of a Fellow-Mathematician”, New York Times (објављено 5. 05. 1935), Посетено на 13. 04. 2008. Online at the MacTutor History of Mathematics archive.</ref> Во физиката, теоремата на Нетер ја објаснува односот помеѓу симетријата и законите за конзервација. == Животопис == Таа е родена во еврејско семејство во баварскиот град Ерланген; нејзиниот татко бил математичар Макс Нетер. Еми првично планирала да подучува на француски и англиски јазик по положувањето на потребните испити, но наместо тоа студирала математика на Универзитетот во Ерланген, каде што учел нејзиниот татко. По завршувањето на својата дисертација во 1907 година под надзор на Пол Гордан, работела во Математичкиот институт Ерланген без плата од седум години (во тоа време жените најчесто биле исклучени од академски позиции). Во 1915 година, Давид Хилберт и Феликс Клајн биле поканети да се приклучат на Одделот за математика на Универзитетот во Гертинген, светски познатиот центар за математички истражувања. Меѓутоа, Филозофскиот факултет се спротивставил и поминале четири години одржувајќи предавања под името на Хилберт. Нејзината хабилитација била одобрена во 1919 година, што и овозможила да стане асистент професор. Нетер била една од водечките членови на Одделот за математика во Гетинген до 1933; нејзините ученици понекогаш се нарекувале "Нетерин момчиња". Во 1924 година холандскиот математичар Б.В. Ван Дер Вирден, кој брзо станал главен човек за објаснување на идеите на Емин: нејзината работа била основа за вториот дел од неговиот влијателен учебник од Модерната алгебра од 1931 година. До нејзината пленарна седница на Меѓународниот конгрес на математичари во Цирих во 1932 година, нејзините способности во алгебрата биле признати низ целиот свет. Следно во 1932 година, германската нацистичка влада ги истрела Евреите од обединети позиции, па Нетерова отишла во САД, каде што ја прифатила позицијата на колеџот Брин Мор во Пенсилванија. Работата на Нетер во математиката била поделена на три "епохи". Во првата (1908-19), значително придонела за теоријата на алгебарските инваријанти и полето броеви. Нејзината работа на диференцијалната инваријантирала предвид на варијациите Нетерината теорема, наречена "еден од најважните математички теореми кој се покажала во насочување на развојот на современата физика." Во втората епоха (1920-26) започнала работа која "го сменила ликот на [апстрактната] алгебра". Во класичното дело Idealtheorie и Ringbereichen (теорија на идеалите во областа на прстени, 1921). Нетер ја развила теоријата на идеали во комутативен прстени во моќна алатка со широк опсег на употреба. Елегантно се користат условите во растечкиот синџир и објектите што го заслужуваат се вика Нетеријан, во нејзина чест. Во третата епоха (1927-1935), издадена од соодветните статии во не-комутативен и алгебри и хиперкомплексни броеви за обединувачка теорија застапеност на група на модули, и со теоријата на идеален. Како прилог на своите публикации, Нетер била многу дарежлива со идеи и ја припишува заслугите во неколку линии на истражување кои се издадени од страна на други математичари, дури и во области кои се далеку од своето работење, како алгебарска топологија. ==Навод== {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски математичари]] [[Категорија:Алгебристи]] [[Категорија:Германски пронаоѓачи]] [[Категорија:Германски физичари]] [[Категорија:Германски Евреи]] [[Категорија:Луѓе од Ерланген]] [[Категорија:Родени во 1882 година]] [[Категорија:Починати во 1935 година]] 1aizc0xz6u593vs3uoens14tm2fugjj 0 1187544 5536590 5471582 2026-04-09T16:43:34Z Carshalton 30527 5536590 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Игор Штимац | image = [[File:Igor Štimac 2016.jpg|200px|]] | fullname = Игор Штимац | caption = Штимац во 2016 | birth_date = {{Birth date and age|1967|09|06|df=yes}} | birth_place = [[Метковиќ]], [[СФР Југославија]] | nationality = {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Југославија]]<br>{{flagsport|CRO}} [[Хрватска]] (од 1991) | height = {{height|m=1.88}} | position = {{Football/DF}} | currentclub = {{Fb team Zrinjski Mostar}} (тренер) | retired = 2002 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Neretva Metkovic}} | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Hajduk Split}} | years1 = 1985–1992 | clubs1 = {{Fb team Hajduk Split}} | caps1 = 64 | goals1 = 3 | years2 = 1986–1987 | clubs2 = →{{Fb team Cibalia}} | caps2 = 31 | goals2 = 2 | years3 = 1992–1994 | clubs3 = {{Fb team Cadiz}} | caps3 = 62 | goals3 = 4 | years4 = 1994–1995 | clubs4 = {{Fb team Hajduk Split}} | caps4 = 27 | goals4 = 2 | years5 = 1995–1999 | clubs5 = {{Fb team Derby County}} | caps5 = 84 | goals5 = 3 | years6 = 1999–2001 | clubs6 = {{Fb team West Ham United}} | caps6 = 43 | goals6 = 1 | years7 = 2001–2002 | clubs7 = {{Fb team Hajduk Split}} | caps7 = 11 | goals7 = 2 | nationalyears1 = 1987 | nationalcaps1 = 14 |nationalgoals1 = 2 | nationalteam1 = {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Фудбалска репрезентација на Југославија под 20 години|Југославија 20]] | nationalyears2 = 1990–2002 | nationalcaps2 = 53 |nationalgoals2 = 2 | nationalteam2 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] | manageryears1 = 2005 |managerclubs1 = {{Fb team Hajduk Split}} | manageryears2 = 2006 |managerclubs2 = {{Fb team Cibalia}} | manageryears3 = 2009–2010 |managerclubs3 = {{Fb team NK Zagreb}} | manageryears4 = 2012–2013 |managerclubs4 = {{Naz|FUrep|CRO}} | manageryears5 = 2015 |managerclubs5 = {{Fb team Zadar}} | manageryears6 = 2015–2016 |managerclubs6 = {{Fb team Sepahan}} | manageryears7 = 2016–2017 |managerclubs7 = {{Fb team Al Shahaniya}} | manageryears8 = 2019–2024 |managerclubs8 = {{Naz|FUrep|IND}} | manageryears9 = 2025– |managerclubs9 = {{Fb team Zrinjski Mostar}} }} '''Игор Штимац''' (роден на [[6 септември]] [[1967]] година, во [[Метковиќ]]) — [[Хрватска|хрватски]] [[фудбал]]ски [[тренер]] и поранешен фудбалер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]]. Во моментов ја води екипата на [[ХШК Зрињски Мостар|Зрињски Мостар]]. Во својата играчка кариера тој на три пати го облекувал дресот на [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]], но исто така настапувал и во странство: за Кадис во [[Шпанија]], како и за [[ФК Дарби Каунти|Дарби Каунти]] и [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]] во [[Англија]]. Тој ја претставувал [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватската репрезентација]] 53 пати, и бил дел од тимот на [[Европско првенство во фудбал 1996|Европското првенство 1996]] и [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], на второто кога Хрватска завршила трета. Како тренер, Штимац бил на чело на [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватската репрезентација]] од 2012 до 2013 година. Во клупскиот фудбал, тој имал кратки ангажмани во својата татковина во [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]], [[ФК Цибалија|Цибалија]], [[ФК Загреб|Загреб]] и [[ФК Задар|Задар]]. Сезоната 2015-2016, тој бил тренер на најуспешниот [[Иран|ирански]] фудбалски клуб [[ФК Сепахан|Сепахан]], а потоа ја водел и катарската екипа [[Спортс клуб Ал-Шаханија|Ал-Шаханија]]. Од 2019 до 2024 година, бил селектор на [[Фудбалска репрезентација на Индија|Индија]].<ref>{{Cite web |date=2024-06-17 |title=Igor Stimac Sacked As Head Coach Of Indian Football Team, AIFF To Pay Hefty Compensation of 3 Crore? - Know Why |url=https://www.timesnownews.com/sports/football/igor-stimac-sacked-as-head-coach-of-indian-football-team-article-111063845 |access-date=2024-06-17 |website=Times Now |language=en}}</ref> ==Титули== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ===Клупски=== ; Хајдук Сплит *'''[[Фудбалски куп на Југославија|Куп на Југославија]]''' : 1 : 1991 *'''[[Прва Хрватска фудбалска лига|Прва ХНЛ]]''' : 2 : 1992, 1994–1995 *'''[[Фудбалски куп на Хрватска|Куп на Хрватска]]''' : 1 : 1995 *'''[[Суперкуп на Хрватска]]''' : 1 : 1994 ===Репрезентативни=== ; Југославија под 20 *'''{{Трофеј-Светско првенство во фудбал У20}} [[Светско првенство во фудбал под 20 години|Светско првенство под 20 години]]''' : 1 : 1987 {{col-2}} === Тренер === ; Хајдук Сплит *'''[[Прва Хрватска фудбалска лига|Прва ХНЛ]]''' : 1 : 2004-2005 ; Индија * [[Првенство на Јужна Азија]] : 2 : 2021, 2023 * [[Турнир Три нации]] : 1 : 2023 * [[Интерконтинентален куп (Индија)|Интерконтинентален куп]] : 1 : 2023 {{col-end}} ==Наводи== {{reflist}} ==Надворешни врски== {{рвр-авто}} *{{FIFA player|159565}} *{{NFT player|pid=13708}} *[http://www.hajduk.hr/?otvori=klub&kat=treneri&trener=igor-stimac Igor Štimac profile] at [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] website {{hr}} {{Состав на Хрватска на СП фудбал 1998}} {{Селектори на хрватската фудбалска репрезентација}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Штимац, Игор}} [[Категорија:Родени во 1967 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Југословенски фудбалери]] [[Категорија:Хрватски фудбалери]] [[Категорија:Хрватски фудбалски тренери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Хајдук Сплит]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Дарби Каунти]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] ot3gi5s2nb8lxszhg1zpm8fnqq5hyfp 0 1188304 5536880 5016001 2026-04-10T09:26:06Z Bjankuloski06 332 /* Филмска кариера */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536880 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Jean Reno 2012.jpg|мини|Жан Рено]] '''Жан Рено''' (франц. Juan Moreno y Herrera Jiménez; [[Казабланка]], 30 јули 1948) — француски глумец со шпанско потекло. ==Животопис== Бегајќи од режимот на [[Франкова Шпанија|Франко]], родителите на Жан Рено се преселиле во [[Казабланка]], каде што се родил Жан. Од [[Мароко]], тие се преселиле во [[Франција]], каде што тој ја започнал својата глумечка кариера. ==Филмска кариера== Жан Рено го открил [[Лик Бесон]] кој му понудил улога во филмот „[[Големото синило]]“. Потоа следувале филмовите „[[Леон професионалецот]]“ и „[[Никита (филм од 1990)|Никита]]“. Рено соработувал со речиси сите великани на францускиот филм, како: [[Жерар Депрадје|Жерар Депардје]], [[Кристијан Клавје]], [[Франсис Вебер]], [[Жан-Мари Поаре]] и [[Матје Касовиц]]. Трипати бил номиниран за наградата „[[Цезар (награда)|Цезар]]“ во категоријата за најдобар глумец - двапати за главна машка улога (во „Леон профеционалецот“ и „Посетители“), а еднаш за споредна улога (во „Големото синило“). Тој е еден од ретките француски глумци кој остварил успешна кариера во [[Холивуд]], глумејќи во повеќе филмски хитови: „[[Невозможна мисија (филмски серијал)|Невозможна мисија]]“ со [[Том Круз]], „Годзила“ со [[Метју Бродерик]], „Ронин“ со [[Роберт Де Ниро|Роберт де Ниро]], „Пинк Пантер“ со [[Стив Мартин]] и „Кодот на Да Винчи“ со [[Том Хенкс]]. Тој ја одбил улогата на Морфеус во филмот „[[Матрица (филм)|Матрица]]“ за да игра во филмот „Годзила“, кој многу полошо поминал кај публиката. Посебно е популарен во [[Јапонија]]. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Француски глумци]] [[Категорија:Носители на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1948 година]] 3o6uclciuap7sx658bg3n0fpmbsl0t7 0 1190967 5536881 5349866 2026-04-10T09:26:08Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536881 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име=Христо Калајџиев | портрет = | опис= | роден-дата=28 август 1886 | роден-место=[[Ениџе Вардар]], [[Османлиско Царство]] | починал-дата=26 април 1964 | починал-место=[[Софија]], [[НР Бугарија]] }} '''Христо Калајџиев''' бил раководен деец на македонското револуционерно движење и на [[БКП]]. Во [[1919]] година бил член на БКП задолжен да дејствува меѓу македонската прогресивна емиграција и македонското население во Пиринскиот дел на Македонија. Бил апсен, затворан, и интерниран во концентрациони логори. Постоењето на македонската нација го сметал за факт, а тоа се гледа и од ''[[s:Апел до Македонците во Бугарија во 1944|Апелот до Македонците во Бугарија]],'' чиј потписник е заедно со други видни револуционери и дејци како: [[Павел Шатев]], [[Туше Делииванов]], [[Петар Шанданов]], [[Ангел Динев]], [[Михаил Герџиков]] и др.<ref>{{Наведена книга|title=Одбрани Дела во три книги - Втора книга|last=Динев|first=Ангел|publisher=Култура - Скопје|year=1983|location=Скопје|pages=333-337}}</ref> [[Податотека:Appeal_to_the_Macedonians_in_Bulgaria_1944.jpg|мини|Септември, 1944 година ''Апел до Македонците во Бугарија''. Еден од потписниците е и Христо Калајџиев.]] По Резолуцијата на [[Информбиро]]то (1948) наполно се солидаризира со големодржавната политика на БКП. {{Биографија-никулец}} == Надворешни врски == * [[s:За нацијата и националното прашање|Христо Калајџиев, „За нацијата и националното прашање“]], Македонска мисъл кн. 9-10, год. 2, 1946 - Софија. [[Категорија:Бугарски политичари од Македонија]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Членови на Македонскиот научен институт]] [[Категорија:Починати во Софија]] [[Категорија:Интернирани во „Крсто Поле“]] [[Категорија:Дејци на Велешкото благотворително братство]] 5uf90dkuvdcnd2nnrw4ozh4gv9u14iw 0 1192353 5536882 5290213 2026-04-10T09:26:10Z Bjankuloski06 332 /* Биографија */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536882 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викификација}} [[Податотека:Zlatko Snajder.JPG|мини|Биста на Златко Шнајдер]] '''Златко Шнајдер''' (Обреж, близу Земун, 5 март 1903 - Загреб, Савска Бановина, 14 август 1931), револуционер и политички работник, еден од седумте секретари на СКОЈ. ==Биографија == Роден е на 5 март 1903 година во Обрешж, во близина на Земун. Тој доаѓа од етничко мешано семејство - татко, Владимир, кој бил Хрват и мајка Милева, Србинка родум од регионот на границата на Кордун и Банија. Неговиот татко бил банкарски службеник а неговата мајка домаќинка, тие ја имале уште и помладата ќерка Олга. Кратко време по раѓањето на Златко, неговите родители се преселиле во Славонски Брод, каде што тој го завршил четиригодишното основно училиште, а уште две основни училишта (ова училиште, во 1917 година се претвори во гимназија, а во периодот по Втората светска војна го носеше името на Златко) . Во 1916 семејството на Златко се преселило повторно, овој пат во Загреб, каде што се запишани во трето одделение на Првото Државно Граматичко училиште. Во текот на своето образование во Загреб, Златко покрај интересите за литературата и уметноста, сè повеќе и повеќе почнал да се интересира и за политика. Особено во текот на 1918 и 1919 година, кога Југославија почна да се одгласи од октомври социјалистичка револуција во Русија. Златко бил член на Здружението на академската социјалистичка младина, која е основана во февруари 1919 година на Универзитетот во Загреб и која одигра значајна улога во основањето на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (Комунистичката младина), во октомври истата година. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Родени во 1903 година]] [[Категорија:Починати во 1931 година]] [[Категорија:Погребани на гробиштата „Мирогој“]] 5um3hv8cggxp8mpdpzfadw6jqgo835e 0 1192989 5536883 5016055 2026-04-10T09:26:24Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536883 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за претседател | име= Данило Тирк | слика= Danilo Türk - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2010 cropped.jpg | големина= | опис= | маласлика= | звање= | ред= [[Претседател на Словенија]] | мандат_поч=[[23 декември]] [[2007]] | мандат_крај= [[22 декември]] [[2012]] | заменик_претседател= | заменик_премиер= | заменик= | претседател= | претходник= | следбеник= | претходник1= [[Јанез Дрновшек]] | следбеник1= [[Борут Пахор]] | роден_дата= 19 февруари 1952 | роден_место= {{роден во|Марибор}} [[Словенија]],<br /> [[Југославија]] | умрел_дата= | умрел_место = | наставка= | изборна_единица= | партија= [[Независни (политика)|Независни]] | сопружник= Барбара Миклич Тирк | професија= Правник | религија= | потпис= | фусноти= [[Претседатели на Словенија]] }} '''Данило Тирк''' ([[словенечки јазик|словенечки]]: ''Danilo Türk''; [[Марибор]] , [[19 февруари]] [[1952]]) — [[Словенци|словенечки]] политичар, дипломат и поранешен претседател на [[Република Словенија]]. == Дипломатска и академска кариера == Тој бил првиот словенечки амбасадор во [[Обединетите нации]] од 1992 до 2000, а исто така и асистент на секретарот на Обединетите нации за политичките односи од 2000 до 2005. Меѓу другото зборувал во Советот за безбедност на Обединетите нации за израелско-палестинскиот конфликт. Професор е по меѓународно право на Правниот факултет при [[Универзитет во Љубљана|Универзитетот во Љубљана]] и декан за студентски прашања. == Претседател на Словенија == Тој се кандидирал за претседателските избори во Словенија во [[2007]]. Во првиот круг на претседателските избори на [[21 октомври]] освоил 24,54 отсто од гласовите, додека неговиот противник [[Лојзе Петерле]] освоил 28,50 отсто од гласовите. И двајцата поминаа во вториот круг на претседателските избори на 11 ноември, каде што освоил убедлива победа со вкупно 68,26% од гласовите. Со тоа станал третиот претседател на Словенија, заменувајќи го [[Јанез Дрновшек]]. На изборите во [[2012]] тој загубил од [[Борут Пахор]] во вториот круг. == Надворешни врски == * [http://www.daniloturk.si/ Презентација на претседателската кампања] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071201092935/http://www.daniloturk.si/ |date=2007-12-01 }} * [http://www.un.int/slovenia/turk.html Биографија на мрежното место на ООН] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091015071314/http://www.un.int/slovenia/turk.html |date=2009-10-15 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Словенечки политичари]] [[Категорија:Мариборци]] [[Категорија:Словенечки правници]] [[Категорија:Претседатели на Словенија]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] byfiw8eo4bsmlgmsawg9iqp7plw33cm 0 1193335 5536884 5032773 2026-04-10T09:26:26Z Bjankuloski06 332 /* Примери на неговите софизми */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536884 wikitext text/x-wiki '''Ричард Руфус''' (анг. Richard Ruphus; роден * - умрел околу 1260), исто така познат како [[Рикардо де Корнелус]] (лат. Ricardo de Cornaellus), бил англиски физиолоф и теолог. Му се препишуваат првите анализи од Аристотеловата физиолофија на Запад. Ричард Руфус бил професор по уметност во [[Париз]], каде студирал со [[Александар од Халеса]]. Го напушта [[Париз]] и се приклучува на францисканскиот верски поредок во [[Англија]], 1238 година. Во 1256. година постанува ректор во франциските студии во Оксфорд. По [[Роџер Бејкон]], бил највлиателниот теолог и физиолоф во Оксфорд во втората половина на 13 век. Освен анализата на физиолофијата на [[Аристотел]], напишал и две анализи на [[Ломбардовите Сентенции]], околу 1254. година. Другата од тие анализи е критичка анализа на теолошките учења на [[Сан Бонавентуре]], современик но помлад од него. Ричард Руфус бил првиот средновековен човек кој се залагал за [[теоријата на импулси]]. Неговите размислувања за движењето на проектилите биле наголемо цитирани од страна на современиците. Против вечноста како филозофски концепт, тој тврдеше: * дека поминало времето по дифиницијата конечно, пошто веќе истекло и * дека светот нее вечен, пошто да немаше почеток, не би поминало повеќе време утре отколку денес Во теологијата, Ричард негирал вредоноста на онтолошкиот аргумент кој го поставил [[Анселмо од Кантерберија]], тврдиејќи дека аргументот за постоењето на едно „независно суштество“ може да произлезе од самата можност. ==Примери на неговите софизми== * Сè што постои или не постои - постои (Quicquid est vel non est est) * невозможно е да занеш повеќе од колку што занеш (Impossibile est te scire plura quam scis) {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Англиски филозофи]] [[Категорија:Родени во непозната година]] [[Категорија:Починати во 1260 година]] 47hzr2temcuwm9zr7kme088m5kdh5g5 0 1193337 5536885 5033862 2026-04-10T09:26:28Z Bjankuloski06 332 /* Животопис */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536885 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Ludwig Tieck.jpg|мини|Јохан Лудвиг Тик]] '''Јохан Лудвиг Тик''' — роден ([[31 мај]] [[1773]] - [[Берлин]], [[28 април]] [[1853]]) бил германски книжевник. ==Животопис== Тој учел на различните универзитети, патувал од место во место од земја во земја, се обидел во речиси сите кнежевни активности и родови, дошол во допир и соработувал со многу истакнати личности од своето време. Иако важно место во историјата на германската кнежевност заземаат неговите драми, критики, научни трудови, издавачки и преведувачки проекти (средновековна германска поезија, англиски театар, Сервантесов [[Дон Кихот]], а учествувал и во довршувањето на Шлегеловите преводи на Шекспировите дела), негов најголем придонес се [[Новела|новелите.]] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски писатели]] [[Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)]] [[Категорија:Апсолвенти на Гетингенскиот универзитет]] [[Категорија:Починати во Берлин]] [[Категорија:Родени во 1773 година]] [[Категорија:Починати во 1853 година]] akj790awd3f5k4k2fz48urzn1mfzq1s 0 1199747 5536886 5448314 2026-04-10T09:26:31Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536886 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Растко Петровиќ | портрет = Растко_Петровић.jpg | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = 3 март 1898 | роден-место = [[Белград]], [[Србија]] | починал-дата = 15 август 1949 | починал-место = [[Вашингтон]], [[САД]] | починал-причина = | националност = [[Србин]] | наставка = <!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = <!-- овде треба да стои по што е позната личноста. пр. „по улогата во Бетмен“ --> | занимање = писател, дипломат, поет, есеист, критичар | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Растко Петровиќ''' ( [[3 март]] [[1898]] - [[15 август]] [[1949]]) — [[срби|српски]] [[писател]], [[поет]], раскажувач, писател, есеист, сликар и дипломат. Се занимавал со ликовна и книжевна критика.<ref>Лазар Трифуновић, Српска ликовна критика, Српска књижевна задруга, Београд, 1967</ref><ref>Владимир Розић, Ликовна критика у Београду између два рата 1918-1941, Југославија, Београд, 1983</ref><ref>Растко Петровић, Есеји, критике, едиција Српски критичари, 5, приредила Радмила Матић-Панић, Музеј савремене уметности, Београд. 1995. [//sr.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9788671011037 ISBN 978-86-7101-103-7].</ref><ref>Растко Петровић, Избор, I, 1919-1924, Српска књижевност у сто књига, књ. 68, Матица српска, Нови Сад, Српска књижевна задруга, Београд, 1958</ref> == Животопис == [[Податотека:Grob Nadežde i Rastka Petrovića.jpg|мини|Гробот на Растко Петровиќ]] Растко Петровиќ е роден на [[3 март]] [[1898]] година во [[Белград]] како деветто дете на таткото Димитрија, историчар, и мајката Милева, наставничка. Растко бил помлад брат на познатата [[сликар]]ка [[Надежда Петровиќ]]. Бил крстен на [[5 јуни]] во црквата [[Црква Свети Марко (Белград)|Свети Марко]] во [[Белград]]. Негов кум на крштевањето бил новосадскиот писател и раскажувач [[Јаша Томиќ]]. Растковото семејство било многу угледно и почитувано во Белград. Неговата родна куќа била урната за време на бомбардирањето на Белград на [[6 април]] [[1941]] година. Растко во детството останал без мајка си, и за него се грижеле неговите сестри. Во периодот од [[1905]] до [[1914]] година го завршил основното училиште и и пониските класови на гимназијата. За време на [[Балкански војни|Балканските војни]], во [[1912|1912 година]], го прекинал гимназиското образование во Белград. Како незавршен средношколец заминал на фронтот, заедно со српската војска ја преминал [[Албанија]], а оттаму во [[Франција]], каде што завршил средно училиште. Во [[Ница]] матурирал, и како стипендист на француската влада, студирал право во [[Париз]]. Таму се дружел со многу поети и уметници. Пишувал поезија, раскази и впечатоци на уметнички изложби и нив ги објавувал во Србија. == Творештво == * Збирка песни „Косовски сонети“ ([[стихозбирка]], [[Крф (град)|Крф]], 1917) * Роман „Бурлеска на господинот Перун, богот на громот“ (роман, Белград, 1921) * Збирка песни „Откровение“ (стихозбирка, Белград, 1922) * Роман „Со немерливи сили” (роман, Белград, 1927) * Патопис „Африка“ (патопис, Белград, 1930) * Роман „Луѓето зборуваат“ (роман, Белград, 1931) * Роман „Шестиот ден“ (роман, Белград, 1961).<ref>''Потекло на зборот - Антологија на српскиот расказ I'', Слово љубве - Буквибукс, Скопје, 2016, стр. 166.</ref> Во својата „Антологија на српската поезија“, [[Зоран Мишиќ]] истакнува дека Петровиќ успеал да го оствари највисокиот идеал на [[Надреализам|надреализмот]] — потполна слобода и спонтаност на поетскиот говор. Неговата поезија е силна, незауздана, страсна, целата изградена од ексламации и крици, беспоштедно отворена и бесрамно телесна, сурова и невина во исто време. Неговара безгранична верба во неприкосновеноста на поетската инспирација понекогаш го наведувала да го занемари јазичниот и уметничкиот труд поради што неговите стихови често се составени од несмеасни, јазлести реченици низ кои читателот тешко се пробива, но во кои се чувствува силен, вистински поетски темперамент. Според Мишиќ, Растко Петровиќ е носител на најсовремените и најоригиналните преокупации во српската поезија меѓу двете светски војни. Песните од збирката „Откровение“ претставуваат можеби единствениот пример во светската модерна книжевност на поезија инспирирана од траумата на интраутеринскиот живот. Песната „Патник“ е најживописниот облик, напишан на [[српски јазик]], на скитничкиот занос од испреплетеноста на егзотиката и градскиот живот, а „Ѕверства“ претставува дива поетска езгалтација на нагоните и на болното сознание дека низ нив не може да се дојде до „вонмускулните екстази“.<ref>Zoran Mišić, ''Antologija srpske poezije''. Nolit, Beograd, 1963, стр. 194.</ref> == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.rastko.rs/knjizevnost/umetnicka/rpetrovic/index_c.html Живот и дело на Петровиќ] * [https://web.archive.org/web/20091027033123/http://geocities.com/fotografpetrovic/dragan Народна питалица] * [http://serbum.com/?p=1850, Растко Петровиќ]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.politika.rs/scc/clanak/397417/Saputnici Растко Петровиќ: Сателити ("Политика", 6. Јануари 1930)] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петровиќ, Растко}} [[Категорија:Југословенски писатели]] [[Категорија:Луѓе од Белград]] [[Категорија:Родени во 1898 година]] [[Категорија:Српски романописци]] [[Категорија:Српски поети]] [[Категорија:Починати во 1949 година]] [[Категорија:Српски фотографи]] [[Категорија:Погребани на Новите гробишта (Белград)]] [[Категорија:Српски надреалистички писатели]] [[Категорија:Српски писатели]] jlw75sbo0hurl9h48esh6rifvol6ujv 0 1200888 5536887 5532066 2026-04-10T09:26:32Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536887 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dobrivoje Radosavljević.jpg|мини|Добривое Радосавлевиќ во 1956 година]] '''Добривое Радосавлевиќ – Боби''' ([[Књажевац]], [[28 јануари]] [[1915]] – [[Белград]], [[4 април]] [[1984]]) — српски комунист, учесник во [[НОБ]]. По ослободувањето е прогласен за [[народен херој]]. Член на [[КПЈ]] од [[1933]] година. Во [[1934]] година е уапсен и осуден на три-годишна робија, која ја издржува во [[Сремска Митровица]]. На почетокот на вооруженото востание, во јули [[1941]] година, како инструктор на Покраинскиот комитет на КПЈ за Србија, работел на организирање на првите партизански одреди во [[Тимок|Тимочката]] краина, а потоа ЦК КПЈ го испраќа за инструктор во [[Македонија]]. Во Македонија доаѓа на [[25 август]] [[1942]] година<ref>Историјско одељење Централног комитета КПЈ, „Историјски архив Комунистичке партије Југославије“, Београд, 1951, том VII, 401 стр.</ref> и останува до крајот на војната. По војната е во врвот на српското партиско раководство, а во периодот септември [[1966]] - февруари [[1968]] година е претседател на ЦК на Сојузот на комунистите на Србија. == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Радосавлевиќ, Добривое}} [[Категорија:Српски комунисти]] [[Категорија:Народни херои на Југославија]] [[Категорија:Југословенски партизани]] [[Категорија:Јунаци на социјалистичкиот труд]] [[Категорија:Делегати на АВНОЈ]] [[Категорија:Погребани во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта (Белград)]] [[Категорија:Починати во Белград]] pw3f6ds2ur23c5tle6v9t1u0uo4yd86 0 1203914 5536888 5332863 2026-04-10T09:26:34Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536888 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Jordan Pickford 2018.jpg|мини|Англискиот фудбалер Јордан Пикфорд на 28 јуни 2018 година, за време на натпреварот во групната фаза на Светското првенство во фудбал во 2018 година помеѓу Англија и Белгија.]] '''Џордан Ли Пикфорд''' (роден на [[7 март]] [[1994]] година во [[Вашингтон]]) — англиски фудбалер. [[Голман]]от е под договор со Евертон и игра за англиската репрезентација. ==Кариера== Пикфорд е роден во [[Вашингтон]] и учел во средното училиште [[Св. Роберт]] во [[Њуминстер]]. Неговиот постар брат Ричард Логан е поранешен фудбалер на ФК Дарлингтон. ==клуб== Пикфорд се приклучи на АФК Сандерленд во 2002 година на возраст од осум години и помина низ помладиот оддел на клубот. Во 2011 година го потпиша својот прв професионален договор таму. По неколку заемни трансакции, тој беше во регуларниот голман на 2016/17 година во Сандерленд и заврши 29 натпревари во Премиер Лигата. За сезоната 2017/18 Пикфорд се пресели на рекордни дознаки на клубот од 25 милиони фунти за соперниците на Евертон. ==Репрезентацијата== Пикфорд е дебитирал со натпревари за Англија, односно селекцијата на Англија У-16. Со изборот на У-21 учествувал на Европското првенство 2017 во Полска. На 10 ноември 2017 година, дебитираше со 0-0 на пријателскиот натпревар против Германија во англискиот сениорски тим. Пикфорд учествува со англискиот тим во финалето на Светскиот куп во Русија. ==Надворешни врски== {{рвр-авто}} *[http://www.evertonfc.com/players/j/jp/jordan-pickford Џордан Пикфорд] на страната на ФК Евертон *[http://www.thefa.com/england/mens-seniors/squad/jordan-pickford Џордан Пикфорд] на Фудбалската асоцијација *{{Soccerbase}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пикфорд, Џордан}} [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] e6otg233ljlujbamhwib8ithi8azhnc 0 1203992 5536889 4922032 2026-04-10T09:26:36Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536889 wikitext text/x-wiki '''Атанас Македонец''' (? - ?) — [[македонски]] православен јеромонах, творец на едно од најраните дела од [[Македонска книжевност|македонската книжевност]] посветено на [[Александар Македонски]]. Автор е на делото „[[Пресказание на Голем Александр]]“, објавено во [[Венеција]] во [[1845]] година<ref name="Ранко Младеноски">{{Наведено списание|last=Младеноски|first=Ранко|date=2012|title=„Претсказанието“ на Атанас Македонец и еден расказ за Александар Македонски|url=http://eprints.ugd.edu.mk/5316/|journal=Велес - Друштво за наука и уметност Велес|volume=XVI (16)|pages=55 - 61}}</ref>. Ова дело е пишувано на [[македонски јазик|македонски народен говор]] односно македонски дијалект со [[грчка азбука]] <ref name="Блаже Ристовски" />, но со јасна македонска свест и именски фиксирана национална тенденција<ref name="Блаже Ристовски">{{Наведена книга|title=Македонски работи|last=Ристовски|first=Блаже|publisher=МАНУ|year=2013|isbn=6082030958|location=Скопје|pages=12}}</ref>. ==Наводи== <references /> == Надворешни врски == * [http://digital.lib.auth.gr/record/149227/files/1.pdf Книгата преведена на грчки во 1907 за пропагандистички цели] од Атанасиос Сулиотис со друга корица и предговорот од Атанас Македонецот од 1845. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Македонски македонисти]] [[Категорија:Македонско национално движење]] k4tq2zoq4y2038wp2zv0l05cmzfr3ss 0 1204021 5536890 5512469 2026-04-10T09:26:38Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536890 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Alexandar Antonov.JPG|мини|Александар Антонов]] '''Александар Антонов''' (псевд. А. Горов, Севастијанов) ([[Пирдоп]], [[Бугарија]], [[1881]] – [[Софија]], [[3 април]] [[1907]]) – бугарски социјалист од групата пролетари. По завршувањето на [[Битолска машка гимназија|Битолската гимназија]] кратко време учителствувал во Кочанско, а потоа се вклучил во македонското социјалистичко движење „[[Класно сознание]]“. Го потпомагал [[Пејо Јаворов]] во издавањето на весникот „Дело“. За време на [[Илинденското востание]] е четник во четата на неговиот сограѓанин [[Никола Пушкаров]]. По крајот на востанието пишува статии во „Пролетариј“, „Ново време“, „Македоно-одрински преглед“ и „Црвен народен календар“. Го проучувал економскиот и револуционерниот проблем во [[Македонија]] и [[Европска Турција]]. Интелигенцијата ја сметал за предводник на ослободителната борба. Во неговите последни години живеел во мака во [[Софија]] заедно со македонскиот револуционер [[Алексо Мартулков]].<ref>{{Мартулков|Поглавје=25|Цитат=''Но по македонска линија со отцепените наши другари се разбиравме, особено со Александар Андонов, родум од град Пирдоп. Тој инаку како мене заразен од туберкулоза, но во поширок размер, без работа, студираше во Софискиот универзитет. Гладувавме на сермија. И јас зимата бев без работа. Александар Андонов беше принуден многу капитални книги од неговата скромна библиотека да ми ги даде за да му ги продавам и да го продолжи со некој ден својот мизерен живот.''}}</ref> Тешко болен со [[туберкулоза]], се самоубил.<ref>„Македонска енциклопедија“, МАНУ, Скопје, 2009, том I, 72 стр.</ref> == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Антонов, Александар}} [[Категорија:Бугарски социјалисти]] [[Категорија:Дејци на ВМОРО‎]] [[Категорија:Починати од туберкулоза]] [[Категорија:Учесници во Илинденското востание]] [[Категорија:Самоубијци]] [[Категорија:Луѓе од Пирдоп]] fyvd82bx1wwtcbqj0map9ljol71k0l5 0 1204070 5536891 3758183 2026-04-10T09:26:41Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536891 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = Ѓорѓи Наумов |honorific-suffix = |image = |imagesize = 200px |president2 = [[Никола Кљусев]] |office2 = [[Министерство за правда на Република Македонија|Министер за правда]] |term_start2 = [[20 март]] [[1991]] |term_end2 = [[4 септември]] [[1992]] |predecessor2 = нема |successor2 = [[Туше Гошев]] |birth_date = |birth_place = |death_date = |death_place = |nationality = [[Македонци|Македонец]] |party = |alma_mater = |profession = |religion = |spouse = |website = }} :''За македонскиот партизан од Битола, видете [[Ѓорѓи Наумов]]'' '''Ѓорѓи Наумов''' — македонски политичар. Во периодот од [[20 март]] [[1991]] до [[4 септември]] [[1992]] година бил [[Министер за правда на Република Македонија]], како прв на таа функција. Во [[1998]] година ја извршувал функцијата министер без ресор. == Поврзано == * [[Министер за правда на Република Македонија]] == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{S-start}} {{s-bef|before=нема}} {{s-ttl|title=[[Министер за правда на Република Македонија]]|years= [[20 март]] [[1991]] – [[4 септември]] [[1992]]}} {{s-aft|after=[[Туше Гошев]]}} {{S-end}} {{Влада на Македонија (1998-2002)}} {{Влада на Македонија (1991)}} {{DEFAULTSORT:Наумов, Ѓорѓи }} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Министри за правда на Република Македонија]] [[Категорија:Луѓе од Скопје]] [[Категорија:Состав на Владата на Република Македонија од 1991]] m6ggl0qocsc3f7g97nns6z5lzo3rpya 0 1204155 5536892 5413209 2026-04-10T09:26:42Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536892 wikitext text/x-wiki [[File:Kole Kaninski - bista.jpg|thumb|Биста на Коле Канински пред Судот во Битола]] '''Никола Тодоровски''' (попознат како ''Коле Канински'') (село [[Канино]], Битолско, [[18 јануари]] [[1914]] - село [[Буринец]], Струшко, [[22 јули]] [[1944]]) — македонски комунист, учесник во [[НОВ]]. == Животопис == [[Податотека:Споменик помеѓу селата Буринец и Локов.jpg|мини|десно|Споменикот на местото на кое загинал Коле Канински, заедно со други борци во 1944 година на патот помеѓу селата [[Буринец]] и [[Локов]]]] По професија бил правник. Основното и средното образование ги заврши во [[Битола]]. Во октомври [[1933]] г. заминал на студии по право во [[Белград]]. Тука се истакнал со делувањето во прогресивното комунистичко движење. Стана член на [[КПЈ]] во [[1936]] г. По завршувањето на факултетот во [[1938]] г. се врати во Битола и продолжил со својот политички ангажман. Во [[1940]] г. стана член на Месниот комитет на КПЈ во Битола. По окупацијата на Македонија во Втората светска војна, во септември [[1941]] г. станал член на првиот битолски месен воен штаб. Поради својата револуционерна активност во време на окупацијата неколкупати бил затворен. Во есента [[1942]] се приклучил на партизанските единици. Во април [[1943]] г. стана началник на штабот на [[Битолско-преспански партизански одред „Даме Груев“|Битолско-преспанскиот партизански одред „Даме Груев“]]. По формирањето на [[Битолски партизански одред „Гоце Делчев“|Партизанскиот одред „Гоце Делчев“]] на [[20 мај]] [[1943]] г. станал негов командант. Подоцна бил именуван за политички комесар на [[Втор баталјон на Третата оперативна зона|Вториот баталјон на Третата оперативна зона]], познат и како Битолско-мариовски баталјон на [[Втора македонска бригада|Втората македонска бригада]]. Бил избран за делегат на Првото заседание на [[АСНОМ]]. Загинал како политички комесар на [[Прва македонско-косовска ударна бригада|Првата македонско-косовска ударна бригада]], во несреќен случај на [[22 јули]] [[1944]] г., при испробувањето на минофрлач кај селото [[Буринец]] на планината [[Караорман]],<ref>Александар Литовски, „Споменици и спомен-обележја во Битола и Битолско“, Завод и Музеј Битола, Битола, 2012, 51 стр.</ref> заедно со [[Трифун Пановски]] и и уште тројца нивни соборци. Во негова чест, [[ОУ „Коле Канински“ - Битола|едно од основните училишта во Битола]] го носи неговото име. == Поврзано == * [[Иван Јанески]] * [[Трифун Пановски]] * [[Наум Божиновски]] * [[Марјан Лазевски]] == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Канински, Коле}} [[Категорија:Луѓе од Канино]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] 1rjdqbkvt1q195z9lscnvrwk80ejebn 0 1205727 5536894 5427272 2026-04-10T09:27:14Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536894 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Robert Bunsen portrait.jpg|мини]] '''Роберт Вилхелм Еберхард Бунзен''' ({{langx|de|Robert Wilhelm Eberhard Bunsen}}; {{роден на|30|март|1811}} во {{роден во|Гетинген}} — {{починат на|16|август|1899}} во {{починат во|Хајделберг}}) бил [[германски]] [[Хемија|хемичар]]. Ја воспоставил [[спектрална анализа|спектралната анализа]] со [[Густаф Кирхоф|Кирхоф]]. Во [[1859]] година први го конструирале спектралниот апарат со призма, а во [[1861]] година со таа метода откриле нови хемиски елементи, [[рубидиум]] и [[цезиум]]. Правеле експерименти за спектри на апсорпцијата, која ја потолкувале како [[Фраунхоферови линии]] во сончевиот спектар. Бунзен го пронашол и ((гаснен пламеник)) ([[Бунзенов пламеник]]). == Литература == {{refbegin}} * [https://books.google.com/books?id=0RwWzUysftEC&pg=PA1 ''Gasometry: Comprising the Leading Physical and Chemical Properties of Gases''] by Robert Bunsen; translated by Henry Roscoe. London: Walton and Maberly, 1857 * ''Robert Wilhelm Bunsen'', by Georg Lockemann, 1949. * Sir Henry Roscoe's "Bunsen Memorial Lecture", in: ''Trans. Chem. Soc.'', 1900, reprinted (in German) with other obituary notices in an edition of Bunsen's collected works published by Wilhelm Ostwald and [[Max Bodenstein]] in 3 vols. at Leipzig in 1904. This is ''Gesammelte Abhandlungen von Robert Bunsen'': im Auftrage der Deutschen Bunsen-Gesellschaft für angewandte Physikalische Chemie hrsg. von Wilhelm Ostwald und Max Bodenstein. 3 Bände. Leipzig: W. Engelmann, 1904 * {{Наведено списание | title = Robert Wilhelm Bunsen | author = Crew, H. | journal= The Astrophysical Journal | volume = 10 | pages = 301–305 | doi = 10.1086/140654 | year = 1899 | bibcode =1899ApJ....10..301C}} {{refend}} == Надворешни врски == {{портал|Биографија}} * [https://web.archive.org/web/20070927224234/http://www.woodrow.org/teachers/ci/1992/Bunsen.html Роберт Бунзен] * [http://www.nndb.com/people/900/000095615/ Роберт Бунзен] * {{MathGenealogy|id=123967}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бунзен, Роберт}} [[Категорија:Германски хемичари]] [[Категорија:Членови на Француската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките]] [[Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)]] [[Категорија:Носители на Коплиевиот медал]] [[Категорија:Странски членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Дописни членови на Петербуршката академија на науките]] [[Категорија:Апсолвенти на Гетингенскиот универзитет]] [[Категорија:Германски пронаоѓачи]] [[Категорија:Членови на Унгарската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Баварската академија на науките]] [[Категорија:Рубидиум]] [[Категорија:Цезиум]] [[Категорија:Спектроскопичари]] [[Категорија:Членови на Пруската академија на науките]] [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките]] 6g07s59zuqxqlswlph27d5xq9gfhslj 0 1205967 5536895 5493502 2026-04-10T09:27:16Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536895 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Лорис Кариус |image = [[File:Loris Karius.jpg|200px]] |image_size = 200 |caption = Кариус како играч на [[ФК Ливерпул]] во 2018 |fullname = Лорис Свен Кариус<ref>{{Наведена мрежна страница |title=Squads for 2017/18 Premier League confirmed |url=https://www.premierleague.com/news/465277 |publisher=Premier League |date=1 September 2017 |accessdate=9 September 2017}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1993|6|22|df=y}} |birth_place = [[Биберах ан дер Рис]], [[Германија]] |nationality = {{flagsport|GER}} [[Германија]] |height = 1.89 м<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.premierleague.com/players/19600/Loris-Karius/overview |title=Loris Karius: Overview |publisher=Premier League |accessdate=6 January 2018}}</ref> |position = [[Голман (фудбал)|голман]] |currentclub = {{Fb team Schalke 04}} |clubnumber = 1 |youthyears1 = 1998–2000 |youthclubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Биберах |youthyears2 = 2000–2001 |youthclubs2 = {{симбол2|Flag of None.svg}} СГ Метенберг |youthyears3 = 2001–2005 |youthclubs3 = {{симбол2|600px White Black pentasection vertical U black on White circle.svg}} [[ССВ Улм 1846]] |youthyears4 = 2005–2009 |youthclubs4 = {{Fb team Stuttgart}} |youthyears5 = 2009–2011 |youthclubs5 = {{Fb team Manchester City}} |years1 = 2011–2013 |clubs1 = {{симбол2|600px bisection vertical HEX-FF0000 White.svg}} [[ФК Мајнц 05#Вториот тим|Mainz 05 II]] |caps1 = 27 |goals1 = 0 |years2 = 2012–2016 |clubs2 = {{Fb team Mainz 05}} |caps2 = 91 |goals2 = 0 |years3 = 2016–2022 |clubs3 = {{Fb team Liverpool}} |caps3 = 29 |goals3 = 0 |years4 = 2018–2020 |clubs4 = →{{Fb team Besiktas}} |caps4 = 55 |goals4 = 0 |years5 = 2020–2021 |clubs5 = →{{Fb team 1. FC Union Berlin}} |caps5 = 4 |goals5 = 0 |years6 = 2022–2024 |clubs6 = {{Fb team Newcastle United}} |caps6 = 1 |goals6 = 0 |years7 = 2025– |clubs7 = {{Fb team Schalke 04}} |caps7 = 21 |goals7 = 0 |nationalyears1 = 2008–2009 |nationalteam1 = {{flagsport|GER}} [[Фудбалска репрезентација на Германија под 16 години|Германија 16]] |nationalcaps1 = 3 |nationalgoals1 = 0 |nationalyears2 = 2009 |nationalteam2 = {{flagsport|GER}} [[Фудбалска репрезентација на Германија под 17 години|Германија 17]] |nationalcaps2 = 1 |nationalgoals2 = 0 |nationalyears3 = 2010 |nationalteam3 = {{flagsport|GER}} [[Фудбалска репрезентација на Германија под 18 години|Германија 18]] |nationalcaps3 = 1 |nationalgoals3 = 0 |nationalyears4 = 2011 |nationalteam4 = {{flagsport|GER}} [[Фудбалска репрезентација на Германија под 19 години|Германија 19]] |nationalcaps4 = 1 |nationalgoals4 = 0 |nationalyears5 = 2012 |nationalteam5 = {{flagsport|GER}} [[Фудбалска репрезентација на Германија под 20 години|Германија 20]] |nationalcaps5 = 1 |nationalgoals5 = 0 |nationalyears6 = 2014 |nationalteam6 = {{flagsport|GER}} [[Фудбалска репрезентација на Германија под 21 година|Германија 21]] |nationalcaps6 = 1 |nationalgoals6 = 0 }} '''Лорис Свен Кариус''' ({{роден на|22|јуни|1993}}, во [[Биберах ан дер Рис]]) — [[германски]] [[фудбалер]], [[Голман (фудбал)|голман]] на [[ФК Шалке 04|Шалке 04]]. Кариус ја започнал својата кариера со [[ФК Штутгарт|Штутгарт]] пред да се пресели во [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] во 2009 година. По две години во младинскиот систем во Манчестер Сити, тој се вратил во Германија во {{Fb team (N) Mainz 05}}. Откако се етаблирал како прв избор на голманската позиција во клубот од [[Бундеслига]]та, тој направил трансфер во Ливерпул во 2016 година за сума од 4,75 милиони фунти. Кариус ја претставувал Германија во младите репрезентации од под 16 до под 21 година, но никогаш не заиграл за сениорската репрезентација. == Животопис == Кариус е роден во Биберах ан дер Рис, [[Баден-Виртемберг]] на 22 јуни 1993 година од Кристин и Харалд Кариус. Харалд сакал неговиот син да стане мотокрос-возач, но дедото на Лорис, Карл, го охрабрил да се фокусира на фудбалот. Кариус учел во гимназијата во Биберах, додека не се преселил во Англија во 2009 година, каде што тогаш бил приватно обучен. == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Германски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Мајнц 05]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бешикташ]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Унион Берлин]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Њукасл Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Шалке 04]] t9xax963wdsqbo1oogy07h10felpw5u 0 1206138 5536896 5519307 2026-04-10T09:27:18Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536896 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = Џон Хјустон |image = |caption = Хјустон во ''Чајнатаун'' (1974) |birth_name = Џон Марселус Хјустон |birth_date = {{Birth date|1906|8|5}} |birth_place = [[Невада (Мисури)|Невада, Мисури]], [[САД]] |death_date = {{Death date and age|1987|8|28|1906|8|5}} |death_place = [[Мидлтаун (Род Ајленд)|Мидлтаун, Род Ајленд]], [[САД]] |death_cause = [[пневмонија]] и [[емписема]]<ref>{{Наведена книга|last=Byrne|first=James Patrick|title=Ireland and the Americas: Culture, Politics, and History : a Multidisciplinary Encyclopedia, Volume 2|year=2008|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781851096145|page=442|url=https://books.google.com/books?id=agfvVQnBu9MC&pg=PA442 |editor=Philip Coleman, Jason Francis King|accessdate=May 23, 2013}}</ref> |resting_place= [[Hollywood Forever Cemetery]] |occupation = режисер, сценарист, глумец |years_active = 1930–1987 |spouse = {{marriage|Дороти Харви<br>|1925|1933|end=divorced}}<br/>{{marriage|Лесли Блек<br>|1937|1945|end=divorced}}<br/>{{marriage|[[Евелин Кејес]]<br>|1946|1950|end=divorced}}<br/>{{marriage|[[Енрика Сома]]<br>|1950|1969|end=died}}<br/>{{marriage|Селест Шејн<br>|1972|1977|end=divorced}} |partner = Зои Салис |children = 5, меѓу кои [[Анжелика Хјустон]], [[Тони Хјустон]], [[Дени Хјустон]], и [[Алегра Хјустон]] |parents = [[Валтер Хјустон]]<br/>Риа Гор |awards = |website = | module2 = {{Infobox military person |embed=yes |rank=[[File:US-O4 insignia.svg|23px]] [[Major (United States)|Major]]<ref name=NYTobit/> |branch={{army|USA|name=United States Army}} }} }} '''Џон Хјустон''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''John Marcellus Huston'', 5 август 1906 — 28 август 1987) — [[Ирска|ирско]]-[[САД|американски]] [[режисер]], [[сценарист]] и [[глумец]]. Хјустон бил државјанин на САД по раѓање, но се откажал од државјанството на [[САД]] за да стане ирски државјанин и жител. Тој се вратил да живее во САД, каде што и умрел.<ref>http://www.rte.ie/archives/2016/0802/806458-john-huston-becomes-irish-citizen/</ref> Тој ги напишал сценаријата за 37 филмови што тој ги режирал од кои многумина денес се сметаат за класици: [[Малтешкиот сокол (филм од 1941)|„Малтешки сокол“]] (1941), [[Богатството на Сиера Мадре (филм)|Богатството на Сиера Мадре]] (1948), [[Џунгла на асфалтот]] (1950), [[Африканска кралица]] 1951), [[Неприлагодени]] (1961), [[Град на изобилството]] (1972) и [[Човекот кој ќе биде крал]] (1975). За време на неговата 46-годишна кариера, Хјустон добил 15 номинации за [[Оскар]], двапати освоил и го насочил и неговиот татко, [[Волтер Хјустон]] и ќерката, [[Анжелика Хјустон]] во Оскар во различни филмови. Хјустон бил познат со визијата за уметник, студирал и работел како сликар во [[Париз]] во неговите рани години. Тој продолжил да ги истражува визуелните аспекти на неговите филмови во текот на својата кариера, претходно ја скицирал секоја сцена на хартија, а потоа внимателно ги обликувал своите ликови за време на снимањето. Додека повеќето режисери се потпираат на [[пост-продукциско уредување|пост-продукциското уредување]] за да ја обликуваат својата финална работа, Хустон наместо тоа ги создал своите филмови додека биле снимани, што ги прави и поекономични, односно со потреба од мала монтажа. Најголем дел од филмовите на Хјустон биле адаптации на важни романи, честопати прикажувајќи „херојска потрага“, како во „[[Моби Дик]]' или "Црвениот знак на храброст". Во многу филмови, различни групи на луѓе, додека се борат за заедничка цел, ќе бидат осудени на пропаст, формирајќи „деструктивни сојузи“, давајќи им на филмовите драматична и визуелна напнатост. Многу од неговите филмови опфаќаа теми како што се религијата, значењето, вистината, слободата, психологијата, колонијализмот и војната. Хјустон е познат како „титан“, „бунтовник“ и „ренесансен човек“ во холивудската филмска индустрија. Авторот Јан Фрир го опишува како „филмски режисер [[Ернест Хемингвеј]]“, кој „никогаш не се плашел да се справи со тешките проблеми“. ==Наводи == {{Наводи}} ==Надворешни врски== * {{IMDb name|1379}}{{en}} * [http://www.theyshootpictures.com/hustonjohn.htm Тие снимаат, така?] {{en}} * [http://www.virtual-history.com/movie/person/119/john-huston Литература за Хјустон] {{en}} * {{Find a Grave|1332|accessdate=June 11, 2013}} {{en}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хјустон, Џон}} [[Категорија:Американски режисери]] [[Категорија:Американски сценаристи]] [[Категорија:Американски глумци]] [[Категорија:Ирски режисери]] [[Категорија:Ирски сценаристи]] [[Категорија:Ирски глумци]] [[Категорија:Родени во 1906 година]] [[Категорија:Починати во 1987 година]] 5tx9gon77wn4lkxecdart867jn4f1ts 0 1206221 5536897 5480986 2026-04-10T09:27:20Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536897 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |honorific_prefix = |name = Лорд Атенборо |honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|size=100%|CBE}} | image = RichardAttenborough07TIFF.jpg | caption = Атенборо на Филмскиот фестивал во Торонто во 2007 | birth_name = Рчард Самуел Атенборо | birth_date = {{Birth date|1923|8|29|df=yes}} | death_date = {{Death date and age|2014|8|24|1923|8|29|df=yes}} | birth_place = [[Кембриџ]], [[Кембриџшир]], [[Англија]] | death_place = [[Денвил Хол]], [[Лондон]], [[Англија]] | nationality = Британец | spouse =[[Шила Сим]] | children = 3, вклучително [[Мајкл Атенборо]] | relations = [[Дејвид Атенборо]] <small>(брат)</small><br />[[Џон Атенборо]] <small>(брат)</small> | occupation = глумец, режисер, продуцент, полтичар | years_active = 1942–2007 | module = {{Infobox officeholder | embed = yes | office = | party = [[Лабуристичка партија (Велика Британија)|Лабуристичка партија]] | term_start = 30 јули 1993 | term_end = 24 август 2014}} | module2 = {{Infobox military person|embed=yes | allegiance = Велика Британија | branch = [[Кралско воздухопловство на Велика Британија]] | serviceyears = 1940–1945 | unit = Филмска единица на Кралското воздухопловство | rank = [[потполковник]] | battles = [[Втора светска војна]]}} }} '''Ричард Самуел Атенбороу''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Richard Samuel Attenborough'', 29 август 1923 - 24 август 2014), бил [[англија|англиски]] глумец, режисер, претприемач и политичар. Тој беше претседател на [[Кралскат академија за драмска уметност|Кралската академија за драмска уметност]] и [[Британска академија за филмска и телевизиска уметност|Британската академија за филмска и телевизиска уметност]]. Атенборо се приклучил на [[Кралски воздухопловни сили на Велика Британија|Кралските воздухопловни сили]] за време на [[Втората светска војна]] и служел во филмската единица. Присуствувал на неколку бомбашки напади врз Европа.Тој бил постар брат на Сер [[Дејвид Атенборо]], природонаучник, документар и радиодифузер, и [[Џон Атенборо]], извршен директор на [[Алфа Ромео]]. Бил во брак со глумицата [[Шила Сим]] од 1945 до неговата смрт. Како филмски режисер и продуцент, Атенборо добил две награди за [[Оскар]] за [[Ганди (филм)|„Ганди“]] во 1983 година, добивајќи награди за најдобра слика и за најдобар режисер. БФИ го рангирал „Ганди“ како 34-тиот најголем британски филм од 20 век. Тој исто така освоил четири награди „[[Златен глобус]]“. Како глумец, тој е можеби најпознат по своите улоги во [[Брајтон Рок (филм)|„Брајтон Рок“]]), [[Големото бегство (филм)|„Големото бегство“]], [[10 Рилингтон Плејс (филм)|„10 Рилингтон Плејс“]], [[Песочните камчиња (филм)|„Песочните камчиња“]], [[Чудото на 34 Улица (филм)|„Чудото на 34 Улица“]] и [[Паркот Јура|„Паркот Јура“]]. Атенборо умрел на 24 август 2014, пет дена пред неговиот 91 роденден.<ref name="bbc-death">{{наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-28923074|title=Actor Richard Attenborough dies at 90|date=24 August 2014|access-date=24 August 2014|work=BBC News}}</ref><ref name="guardian-death">{{наведени вести|url=https://www.theguardian.com/film/2014/aug/24/richard-attenborough-died-aged-90|work=[[The Guardian]]|location=London, UK|date=24 August 2014|first=Chris|last=Johnston|title=Richard Attenborough dies aged 90|access-date=24 August 2014}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} ==Надворешни врски== {{рв|Richard Attenborough}} * {{Charlie Rose view|4262}} * [https://www.bafta.org/heritage/features/lord-attenborough-biography,442,BA.html Архива на Ричард Атенборо] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140828084300/http://www.bafta.org/heritage/features/lord-attenborough-biography,442,BA.html |date=2014-08-28 }} на страната на БАФТА * [http://www.sussex.ac.uk/newsandevents/pressrelease/media/media15.html Универзитет Сасекс] * [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20090104191600/bfi.org.uk/features/attenborough/ Ричард Атенборо] * [https://web.archive.org/web/20130904002349/http://richardattenborough.co.uk/ Ричард Атенборо] * {{Worldcat id|lccn-n82-111813}} * [http://www.virtual-history.com/movie/person/352/richard-attenborough Ричард Атенборо] на Virtual History * {{IMDb name|0000277}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Атенборо, Ричард}} [[Категорија:Англиски глумци]] [[Категорија:Англиски режисери]] [[Категорија:Англиски политичари]] [[Категорија:Заповедници на Редот на Британската Империја]] [[Категорија:Витези-бакалауреати]] [[Категорија:Починати во 2014 година]] [[Категорија:Родени во 1923 година]] [[Категорија:Витези на Легијата на честа]] [[Категорија:Добитници на Златен глобус]] dfhvfvui80ey1gjrviioch5lfg0g90s 0 1206527 5536898 5015490 2026-04-10T09:27:23Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536898 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Борис Грегорка | портрет = Boris Gregorka 1938.jpg | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{birth date| 1906|8|2|df=yes}} | роден-место = [[Брежице]], [[знаме|Австроунгарија]] | починал-дата = {{death date and age|2001|3|19|1906|8|2|df=yes}} | починал-место = [[Љубљана]], [[знаме|Љубљана]] | починал-причина = | националност = | наставка = <!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = | занимање = гимнастичар | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Борис Грегорка''' ([[словенечки јазик|словенечки]]: ''Boris Gregorka''; [[Брежице]], 2 август 1906 - [[Љубљана]] 19 март 2001)<ref name="sports-reference1">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gr/boris-gregorka-1.html |title=Boris Gregorka Bio, Stats, and Results &#124; Olympics at |publisher=Sports-reference.com |date= |accessdate=2016-11-05 |archive-date=2020-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418003648/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gr/boris-gregorka-1.html |url-status=dead }}</ref> бил [[СФРЈ|југословенски]] гимнастичар, со [[Словенци|словенечко]] потекло. Тој бил репрезентативец, тренер, водич и меѓународен судија во спортската гимнастика. Учесник е во [[Летни олимписки игри 1928|Летните олимписки игри во 1928]] година во [[Амстердам]] и [[Летни олимписки игри 1936|1936]] година во Берлин и [[Светско првенства во гимнастика 1930|Светските првенства во 1930]] во [[Луксемург]] и [[Светско првенства во гимнастика 1938|Светските првенства во 1938]] во [[Прага]]. После Втората светска војна бил војник и водич на гимнастичките репрезентации на Словенија и Југославија на поважни натпревари до Олимписките игри во 1964 година во Токио. Неговиот најголем тренерски успех е освојувањето на титулата на светски, олимписки и европски првак на неговиот ученик Мирослав Церар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.24ur.com/umrl-boris-gregorka.html |title=Umrl Boris Gregorka |publisher=24ur.com |date=2001-03-19 |accessdate=2016-11-05}}</ref> Во 1970 година примил одликување на [[Светската гимнастичка ферерација]] (ФИГ) ([[француски јазик|франц.]] ''Fédération Internationale de Gymnastique Reconnaissante''). Со останатите признавања и одликувања, во 1967 година доделена му е Блоудековата награда на Сојузот за физичката култура на Словенија. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Југословенски гимнастичари]] [[Категорија:Југословенски спортисти]] [[Категорија:Починати во 2001 година]] [[Категорија:Родени во 1906 година]] ftvo6fs2wmxvvd6ebmxqo7vo58khjwz 0 1206545 5536899 5357593 2026-04-10T09:27:24Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536899 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Емануел Боатенг | image = [[File:Emmanuel Boateng 2019-06-22.jpg|250px]] | image_size = | fullname = Еманиел Агјеним Боатенг | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1994|1|17}} | birth_place = [[Акра]], [[Гана]] | nationality = {{flagsport|GHA}} [[Гана]] | height = {{height|m=1.68}} | position = [[Среден ред (фудбал)#крило|крило]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | currentclub = {{Fb team San Diego}} | clubnumber = 24 | youthyears1 = 2006–2009 | youthclubs1 = [[Right to Dream Academy]] | collegeyears1 = 2012 | college1 = [[UC Santa Barbara Gauchos men's soccer|UC Santa Barbara Gauchos]] | collegecaps1 = 18 | collegegoals1 = 4 | years1 = 2013 | clubs1 = [[Ventura County Fusion]] | caps1 = 5 | goals1 = 1 | years2 = 2013–2016 | clubs2 = {{Fb team Helsingborg}} | caps2 = 37 | goals2 = 4 | years3 = 2016–2019 | clubs3 = {{Fb team Los Angeles Galaxy}} | caps3 = 108 | goals3 = 9 | years4 = 2019–2020 | clubs4 = {{Fb team DC United}} | caps4 = 3 | goals4 = 0 | years5 = 2020 | clubs5 = {{Fb team Columbus Crew}} | caps5 = 10 | goals5 = 0 | years6 = 2021-2024 | clubs6 = {{Fb team New England Revolution}} | caps6 = 66 | goals6 = 6 | years7 = 2025- | clubs7 = {{Fb team San Diego}} | caps7 = 0 | goals7 = 0 }} '''Емануел Боатенг''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Emmanuel Boateng'', [[17 јануари]] [[1994]]) — [[Гана|гански]] [[фудбалер]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]] на [[ФК Сан Диего|Сан Диего]]. == Животопис == Боатенг е роден и израснат во Гана во дом кој  немало вода и електрична енергија.<ref name="poty">{{Наведена мрежна страница|url=http://espn.go.com/blog/high-school/player-of-the-year/post/_/id/7741/boateng-nets-national-player-of-the-year|title=Boateng nets National Player of the Year|last=Konecky|first=Chad|date=18 May 2012|publisher=[[ESPN]]|accessdate=18 March 2016}}</ref> Како дете, тој бил избран за да се приклучи на Академијата „Правото на Сон“ каде што комбинирал академски студии со фудбалска обука. Во 2009 година на возраст од 15, Боатенг се преселил во САД со стипендија да учи на ''Кејт Скул'', во [[Карпинтерија]], [[Калифорнија]].<ref name="tds">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.topdrawersoccer.com/club-soccer-articles/from-ghana-to-hollywood:-boatengs-rise_aid24588|title=From Ghana to Hollywood: Boateng's rise|last=Eskilson|first=J.R.|date=12 July 2012|accessdate=18 March 2016}}</ref><ref name="ind">{{Наведени вести|url=http://www.independent.com/news/2013/jun/21/meet-soccer-star-ema-boateng/|title=Meet Soccer Star Ema Boateng|last=Brugger|first=Kelsey|date=21 June 2013|work=[[Santa Barbara Independent]]|access-date=18 March 2016|location=[[Santa Barbara, California]]}}</ref> Покрај играњето за училишниот тим, тој исто така се појавил и во други локални младински места.<ref name="hd">{{Наведени вести|url=http://www.hd.se/sport/2013/07/20/boateng-gillar-sitt-nya-gang/|title=Boateng gillar sitt nya gäng|last=Nilsson|first=Tomas|date=20 July 2013|work=[[Helsingborgs Dagblad]]|access-date=18 March 2016|location=[[Helsingborg]], [[Sweden]]|language=sv}}</ref> == Наводи== {{Reflist}} == Надворешни врски == * [http://ucsbgauchos.com/sports/m-soccer/2012-13/bios/boateng%20ema%20gk5m Профил на Гаучос] {{Биографија-никулец}} {{Состав на ФК Сан Диего}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Боатенг, Емануел}} [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Гански фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] f5o5y1udagit20wnxb8h2bjho1z62uf 0 1206552 5536900 5514790 2026-04-10T09:27:26Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536900 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image =Teruyuki_Okazaki_2006_07_17.gif <!-- only free-content images are allowed for depicting living people - see [[WP:NONFREE]] --> | | name = Терујуки Оказаки | residence = [[Филаделфија]], [[Пенсилванија]], [[САД]] | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1931|06|22|df=yes}} | birth_place = [[Фукуока (префектура)|Фукуока]], [[Јапонија]] | martial_art = [[Шотокан]] | teacher = [[Гичин Фунакоши]], [[Масатоши Накајама]] | rank = 10 дан | students = [[Франк Вон-а-таи]] | website = http://www.iskf.com }} '''Терујуки Оказаки''' ([[јапонски јазик|јап]]. 岡崎 照幸; 1931) мајстор на шотокан карате 9-ти дан, е основач, претседател и главен инструктрор на Меѓународната Шотокан Карате Федерација (ISKF), кој работи под Јапанската Карате Асоцијација(ЈКА). Заедно со Фунакоши Гичин и Масатоши Најакама бил основач на ЈКА инструкторскиот тренинг програм. Оказаки објавил книга за своето ускуство именувано Совршенство на Каратето. == Животопис == Терујуки Оказаки е роден во префектурата [[Фукуока (префектура)|Фукуока]] во [[Јапонија]]. Како млад, тренирал [[џудо]], [[кендо]] и [[аикидо]]. Во 1948 година, со шеснаесет години се запишал на [[Универзитет Такушоку|Универзитетот Такушоку]] . Тука почнал да тренира [[карате]]. Тренирал со учителот [[Фунакоши Гичин]] ( основач на Шотокан ) како и [[Масатоши Накајама]]. Дипломирал во 1953 година и одма станал тренер на Такашуковиот тим. Истата година, одлучено е да се испроба инструкторски тренинг програм врз Оказаки. Во 1955 година поставен е за водич на програмот, кој ги произвел некои од најинтегралните шотоканови водачи. [[Такајуки Миками]], [[Такаура Еији]] и [[Хироказу Каназава]] биле едни од првите учесници на овој програм. Како обид на Накајама да го прошири Шотокан каратето меѓународно, Оказаки отишол во САД во 1961 година, прво планирајќи да остане шест месеци, но тогаш го отворил неговиот „доџо“ во [[Филаделфија]] и се вселил таму за постојано.<ref>[http://www.iskf.com/pskc/pskc.html Philadelphia Shotokan Karate Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205054853/http://iskf.com/pskc/pskc.html |date=2006-12-05 }}</ref> Во 1977 година Оказаки ја основал Меѓународната Шотокан Карате Федерација (ISKF). == Наводи == {{Наводи}} ==Надворешни врски== *[https://web.archive.org/web/20100428072327/http://www.iskf.com/masters.html Профил на Оказаки] *[https://web.archive.org/web/20070504160850/http://www.nijukun.com/biography.html Совршенство на карактерот] *[http://www.temple.edu/] *[https://web.archive.org/web/20080206110452/http://www.empiremediallc.com/Table%20of%20Content%203rd%20ISSUE.htm Статија во Masters Magazine] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Оказаки, Терујуки}} [[Категорија:Јапонски каратисти]] [[Категорија:Починати во 2020 година]] [[Категорија:Родени во 1931 година]] jeogyy1aygsj1n0bep4lj9q54zglyrj 0 1206669 5536901 5133256 2026-04-10T09:27:28Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536901 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател <!-- for more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]] --> | name = Сидни Ланиер | image = Sidney Lanier - Project Gutenberg eText 16622.jpg | imagesize = 175px | caption = | pseudonym = |birth_name=Сидни Клоптон Ланиер | birth_date = {{birth date|1842|2|3|df=y}} | birth_place = [[Мејкон (Џорџија)|Мејкон]], [[Џорџија]], [[САД]] | death_date = {{death date and age|1881|9|7|1842|2|3|df=y}} | death_place = [[Лин (Северна Каролина)|Лин]], [[Северна Каролина]], [[САД]] | occupation = поет, музичар, академик | nationality = American | period = 1867–81 | genre = | subject = | movement = | influences = | influenced = | signature = | website = }} '''Сидни Клоптон Ланиер''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Sidney Clopton Lanier'',<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.netstate.com/states/peop/people/ga_scl.htm|title=Sidney Clopton Lanier|date=September 24, 2009|publisher=Netstate|accessdate=2012-12-06}}</ref> [[3 февруари]] [[1842]] – [[7 септември]] [[1881]]) бил [[Соединети Американски Држави|американски]] музичар, поет и автор. Тој служел во [[Армијата на Конфедеративни држави на Америка|Армијата на]] [[Конфедеративни држави на Америка]]. Работел на блокада за водење на брод за која тој бил затворен (заради [[туберкулоза]]), работел во хотел каде што учел и имал музички изведби, бил црковен оргулар  и работел како адвокат. Како поет тој понекогаш, иако не исклучиво,  користел [[дијалект]]и. Многу од неговите песни се напишани на [[Американски англиски јазик|американскиот англиски]]. Тој станал [[флејтист]] и продавал песни . Тој на крајот станал професор по литература во [[Универзитет Џонс Хопкинс|Универзитетот Џонс Хопкинс]] во [[Балтимор]], и е познат по неговата адаптација на музичката  поезија. Многу училишта, други институции и две езера се именувани во негова чест.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.apr.org/post/brother-sid-novel-sidney-lanier#stream/0|title=Review of ''Brother Sid: A Novel of Sidney Lanier''|last=Noble|first=Don|date=May 5, 2014|access-date=August 23, 2018|publisher=[[NPR]]}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.encyclopediaofalabama.org/article/h-2907|title=Sidney Lanier|last=Blount|first=Serena|date=June 26, 2013|work=Encyclopedia of Alabama|accessdate=January 25, 2017}}</ref> == Наводи== {{Наводи}} ==Надворешни врски== * {{Gutenberg author |id=Lanier,+Sidney | name=Sidney Lanier}} * {{Internet Archive author |sname=Sidney Clopton Lanier}} * {{Librivox author |id=3020}} *[http://www.gutenberg.net/etext/1224 Биографија на Сидни Ланиер] на Project Gutenberg. {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ланиер, Сидни}} [[Категорија:Родени во 1842 година]] [[Категорија:Починати во 1881 година]] [[Категорија:Американски музичари]] [[Категорија:Американски поети]] 5xns03vmjdlt6n318c1erb91ig9olk0 0 1206730 5536902 5255004 2026-04-10T09:27:30Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536902 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = Д-р | name = Вирџинија Апгар | honorific_suffix = | image = Virginia-Apgar-July-6-1959.jpg | image_size f= | alt = | caption = Вирџинија Апгар (6 јули 1959) | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = {{birth date|1909|6|7}} | birth_place = [[Вестфилд (Њуџерзи)|Вестфилд]], [[САД]] | death_date = {{death date and age|1974|8|7|1909|6|7|df=y}} | death_place = [[Менхетен]], [[Њујорк]], [[САД]] | citizenship = Американка | education = | occupation = [[анестезиолог]] | years_active = 1937–1974 | known_for = Изумител на [[Апгаров тест]] | relations = | website = | profession = Лекар | field = [[анестезиологија]], [[тератологија]] | work_institutions = | specialism = [[акушерна анестезиологија]] | notable_works = | prizes = | child = | module2 = | signature = }} '''Вирџинија Апгар''' ([[англиски јазик|англ]]. ''Virginia Apgar''; 7 јуни 1909 — 7 август 1974) била американски [[акушерство|акушерен]] [[анестезиолог]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2016/03/07/tech/gallery/women-in-science/index.html|title=Discoveries that changed the world|author=Esra Gurkan|website=Cnn.com|accessdate=7 June 2018}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.medicalnewsbulletin.com/today-medical-history-june-7-2016/|title=Today In Medical History - June 7, 2016|date=2016-06-07|work=Medical News Bulletin {{!}} Health News and Medical Research|access-date=2018-06-07|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612145003/https://www.medicalnewsbulletin.com/today-medical-history-june-7-2016/|archive-date=12 јуни 2018|url-status=dead|df=}}</ref> најпозната како иноватор на [[Апгаров тест|Апгаровиот тест]] за [[новороденче|новороденчиња]], начин за брзо проценување на здравјето на новороденото веднаш по раѓањето со цел да се намали смртноста кај новороденчињата. Таа била водач во полето на анестезиологијата и тератологијата. == Кариера == Таа специјализирала [[анестезиологија]] и [[педијатрија]]. Во нејзиното време, таа била водечки анестезиолог и основач на неонатологијата. На јавноста, и на своите родители, позната им е по својата медицинска иновација - Апгар тестот, со кој значајно се намалува процентот на смрт кај новороденчињата во светот. Сакала да стане [[Хирургија|хирург]],<ref name="papers">{{Наведена мрежна страница|url = https://profiles.nlm.nih.gov/CP/Views/Exhibit/narrative/biographical.html|title = The Virginia Apgar Papers: biographical information|date = |accessdate = May 17, 2014|website = Profiles in Science|publisher = National Library of Medicine}}</ref> но поради обесхрабрувањето од страната на д-р Алан Виплиј се откажала. Се запишала за изучување на анестезиологијата и веќе во 1938 година станала директорка на новоформираното Одделение за анестезиологија при Клиниката во Колумбија. Вирџинија, во 1949 година, постанува редовна професорка на [[Универзитет во Колумбија|Универзитетот во Колумбија]], а во 1953 година почнува да го применува тестот, кој се практикува и ден денес и го носи името според нејзе. Објавила повеќе од 60 научни работи и голем број текстови за дневните и неделните весници во САД, обидувајќи се да им го објасни правиот начин на мајките за грижата за нивните бебиња. == Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Ризница-врска}} *[http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm192_main.html Статии на Апгар] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150317181439/http://asteria.fivecolleges.edu/findaids/mountholyoke/mshm192_main.html |date=2015-03-17 }} *[http://c250.columbia.edu/c250_celebrates/remarkable_columbians/virginia_apgar.html Биографија на страната на Колумбија] *[http://web.mit.edu/invent/iow/apgar.html Биографија на МИТ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20030225022830/http://web.mit.edu/invent/iow/apgar.html |date=2003-02-25 }} *[https://www.pbs.org/wgbh/theymadeamerica/whomade/apgar_hi.html Биографија на ПБС] *[http://www.greatwomen.org/women.php?action=viewone&id=14 Ходник на славата: АПгар] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20020617080907/http://www.greatwomen.org/women.php?action=viewone&id=14 |date=2002-06-17 }} *[https://profiles.nlm.nih.gov/CP/ Статии на Апгар] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Апгар, Вирџинија}} [[Категорија:Американски научници]] [[Категорија:Американски лекари]] [[Категорија:Родени во 1909 година]] [[Категорија:Починати во 1974 година]] sn63iqqzpvktdiugmbispixqej2mj0w 0 1206974 5536903 5303661 2026-04-10T09:27:32Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536903 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Андрија Милошевиќ | портрет = Andrija M.png | px = | опис = | родено-име = Андрија Милошевиќ | роден-дата = {{birth date and age|1978|8|6|df=yes}} | роден-место = [[Титоград]], [[СР Црна Гора]] | починал-дата = | починал-место = <!-- населено место, административен регион, суверена држава.--> | починал-причина = | националност = | наставка = <!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = | занимање = [[глумец]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Андрија Милошевиќ''' ([[Подгорица|Титоград]], {{рн|6|август|1978}}) — [[Црна Гора|црногорски]] и [[Србија|српски]] театарски, телевизиски и филмски глумец.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm1058983/ |title=Andrija Milošević |website=IMDb |access-date=29 јануари 2021}}</ref> == Животопис == Тој е најстариот син на мајка му Вера и татко му Пека. Андрија има помлад брат Велибор. Детството го поминал во [[Никшиќ]]. Како тинејџер сонувал да стане познат фудбалер и на четиринаесет години активно играл фудбал за [[ФК Сутјеска]]. На возраст од шеснаесет години тој станал студент во првата генерација на [[Факултетот за драмски уметности во Цетиње|Факултетот за драмски уметности]] во [[Цетиње]] во класата на професор [[Бора Стјепановиќ]]. Во втората година од студиите, тој ја добил својата прва голема улога во театарот и тогаш за првпат соработувал со режисерот [[Милан Караџиќ]]. Глумата, која што ја засакал, тој ја завршил за време на рокот, со дипломската претстава ''Госпоѓица Јулија''. Во [[Црна Гора]] работел на многу претстави со сите режисери и глумци.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Andrija Milošević|url=http://port.rs/pls/pe/person.person?i_pers_id=277698|website=port.rs|accessdate=31 јули 2014|archive-date=2014-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808045833/http://port.rs/pls/pe/person.person?i_pers_id=277698|url-status=dead}}</ref> Во [[Белград]] пристигнал [[2000|во 2000 година]] на повик од [[Светозар Цветковиќ]], кој му пронашол ангашман во [[Атеље 212]] во претставата ''Капутот на валканиот човек''. 2003 година Андрија почнал да ја снима серијата ''Мешан брак'' со режисерот Милан Караџиќ и сценаристот од [[Стеван Копривица]]. == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb name|id=1058983|name=Андрија Милошевиќ}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Милошевиќ, Андрија}} [[Категорија:Црногорски глумци]] [[Категорија:Српски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Подгорица]] jxhwq5ppi8uwo8zmwtvaepzpms0otuk 0 1206986 5536904 5033893 2026-04-10T09:27:34Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536904 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Теодор Русо | image = Theodore Rousseau.jpg | image_size = 250 | alt = Слика на Теодор Русо | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1812|04|15}} | birth_place = [[Париз]], [[Франција]] | death_date = {{Death date and age|1867|12|22|1812|04|15}} | death_place = [[Барбизон]], [[Франција]] | nationality = Французин | spouse = | field = | training = | movement = | works = | patrons = [[Жан-Шарл-Жозеф Ремон]] | awards = | elected = | website = | bgcolour = }} '''Теодор Русо''' [[Париз]], [[1812]] - [[Барбизон]], [[1867]] бил [[Франција|француски]] сликар и графичар. Тој бил член на [[Школото Барбизон]] и еден од неговите главни претставници. Неговите интимни пејзажи се значајни, со влијанието на англискиот сликар [[Џон Канабела]]. Тој влиаел врз холандскиот сликар Јакоб ван Росолд и белгискиот Мајндер Хоббер. == Галерија == <gallery> Податотека:Théodore Rousseau 002.jpg|Пејзаж - Теодор Русо Податотека:Chênes Apremont by Rousseau Louvre RF1447 n1.jpg|Пејзаж - Теодор Русо Податотека:Théodore Rousseau 005.jpg|Теодор Русо - Цртеж </gallery> ==Наводи== {{reflist}} * Alfred Sensier, ''Souvenirs sur Th. Rousseau'' (Paris, 1872). * E. Michel, ''Les Artistes célébres: Th. Rousseau'' (Paris, 1891). * J. W. Mollett, ''Rousseau and Diaz'' (London, 1890). * David Croal Thomson, ''The Barbizon School of Painters: Th. Rousseau'' (London, 1892). * [[Albert Wolff (journalist)|Albert Wolff]], ''La Capitale de l'art: Th. Rousseau'' (Paris, 1886). * E. Chesneau, ''Peintres romantiques: Th. Rousseau'' (Paris, 1880). * P Burty, ''Maîtres et petit-maîtres: Th. Rousseau'' (Paris, 1877). ==Литература== *{{Наведена книга |editor=O'Neill, J| title= ''Romanticism & the school of nature : nineteenth-century drawings and paintings from the Karen B. Cohen collection'' | location=New York | publisher=The Metropolitan Museum of Art | year=2000 | url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/102063}} (see index) == Надворешни врски == *[http://www.rehs.com/Theodore_Rousseau_Bio.html Теодор Русо], биографија на rehs.com {{рв|Théodore Rousseau}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Француски сликари]] [[Категорија:Офицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Родени во 1812 година]] [[Категорија:Починати во 1867 година]] hd995a5wmfzlryst7c9gkabswywquax 0 1207002 5536905 5033809 2026-04-10T09:27:36Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536905 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bewick Thomas 1753-1828.png|мини|Томас Бевик]] '''Томас Бевик''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Thomas Bewick'', [[Черибрн]], 12 август 1759 - [[Гејтсхед]], [[8 ноември]] [[1828]]) бил [[англиски]] [[графички уметник]] и [[илустратор]] на книги. Се смета за пронаоѓач на [[дрводелец]]. Покрај тоа, тој развил нови технички методи за да направи пофини тонажни скали и да ја прошири (види [[ксилографијата]]. Тој првенствено бил илустратор на книги за животни. На пример, тој ја илустрирал „Општата историја на четирите“ (од [[1785]] до [[1790]]) и „Историја на британските птици“ ([[1797] ] до [[1804]]). == Наводи== {{Наводи}} *{{Наведена книга | author=Dixon, Hugh | title=Thomas Bewick and the North-Eastern Landscape | work=Northern Landscapes: Representations and Realities of North-East England | publisher=Boydell and Brewer | year=2010 | pages=261–278 |editor1=Faulkner, Tom E. |editor2=Berry, Helen |editor3=Gregory, Jeremy | url=https://books.google.com/?id=ST8aBPUSRxwC&pg=PA265&lpg=PA265&dq=%22Thomas+Bewick%22 | isbn=9781843835417}} *{{Наведена книга |author1=Lee, Henry C |author2=Gaensslen, Robert E |title=Advances in Fingerprint Technology| year=2010 | edition=2 | publisher=CRC Press}} *{{Наведена книга | author=Rayner, John | title=Wood Engravings by Thomas Bewick | publisher=King Penguin | year=1947}} *{{Наведена книга | author=Uglow, Jenny | authorlink=Jenny Uglow | year=2009 | origyear=2006 | title=Nature's Engraver: A Life of Thomas Bewick | publisher=University of Chicago Press}} *{{Наведена книга | author=Tattersfield, Nigel | year=1999 | title=Bookplates by Beilby & Bewick: A Biographical Dictionary of Bookplates from the Workshop of Ralph Beilby, Thomas Bewick & Robert Bewick, 1760–1849 | publisher=British Library and Oak Knoll Press | isbn=1-884718-91-4}} ==Надворешни врски == *[http://www.bewicksociety.org/ Друштво Бевик] *[http://www2.newcastle.gov.uk/newcastlecollection/bewick-collection/about-thomas-bewick Колекција на Бевик во Њукасл] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111007211829/http://www2.newcastle.gov.uk/newcastlecollection/bewick-collection/about-thomas-bewick |date=2011-10-07 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Англиски графичари]] [[Категорија:Англиски илустратори]] [[Категорија:Родени во 1753 година]] [[Категорија:Починати во 1828 година]] blw15q4vh9du1en8428jbry444a3mvx 0 1207015 5536906 5095314 2026-04-10T09:27:38Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536906 wikitext text/x-wiki '''Орган''' (познат и како '''Орхана''' или '''Јорган''') — владетел на Оногурија во периодот од [[617]] — [[630]] година. Бил вујко на [[хан]] [[Кубрат]]. Некои историчари го препознаваат Органа како познатиот намесник [[Гостун (бугарски владетел)|Гостун]] од „списокот на бугарски ханови”,<ref>{{Наведена книга|title=История на Българската държава през Средните векове, т.1, ч.1|last=Златарски|first=Васил|publisher=Академично издателство „Марин Дринов“|year=1994|isbn=954-430-298-0|edition=Второ фототипно издание|location=София|pages=84-88|authorlink=Васил Златарски|origyear=1918}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Димитров|first=Х.|year=1993|title=Историческата действителност в „Именника на българските ханове“|journal=Преслав|volume=4|pages=244-245}}</ref> додека другите ја отфрлаат таа теза и го сметаат Орган за локален владетел кој владеел пред Гостун.<ref>{{Наведена книга|title=История хазар|last=Артамонов|first=М. И.|year=1962|location=Ленинград|pages=161, 164}}</ref> [[Лев Гамиљов]], како и неки други [[Бугарија|бугарски]] историчари, го поистоветуваат Органа со Мохоту ([[Кулуг Сибир]]).<ref>{{Наведено списание|last=[[Лев Гумильов]]|first=Н.|year=1967|title=Древние тюрки|pages=115, 160, 202-203, 210, 343}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Рябухин|first=Б|year=2013|title=Волжский царь|journal=Литера М.|volume=22}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Попов|first=Б.И|year=2012|title=Кто мы? Том 1 От Ивана до Тянь-Вана|journal=Самиздат|volume=22|pages=Ханы Болгарии}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Известни имена от прабългарски произход от епохата на първата българска държава.|last=Ж. Войников-1-1}}</ref><ref name="Panos">{{Наведена книга|url=https://books.google.hr/books?id=EbIyAQAAQBAJ|title=Byzantium and Bulgaria, 775-831|last=Sophoulis|first=Panos|date=2011|publisher=Brill|isbn=9789004206960|pages=92, 147–148, 71, 111}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Хуни]] [[Категорија:Прабугари]] qhpha0lxdtym8bsz32dilxyjkwb6o07 0 1207020 5536907 4447901 2026-04-10T09:27:40Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536907 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name=Лилиуокалани |succession=[[Список на монарси на Хаваи|Кралица на Хавајските Острови]] |moretext= |image=Liliuokalani, c. 1891.jpg |reign=29 јануари 1891&nbsp;– 17 јануари 1893 |predecessor=[[Калакауа]] |successor=''[[Отфрлање на кралството на Хаваите|отфрлено кралство]]'' |spouse=[[Џон Овен Доминис]] |issue= |full name=Лилиу Лолоку Валанија Камакаеха ''(родно име)''<br />Лидија Камакаеха ''(крстено име)'' |house=[[Калакауани]] |father=[[Капакеја]] |mother=[[Кеохокалоле]] |birth_date={{Birth date|1838|9|2}} |birth_place=[[Хонолулу]], [[Оаху]], [[Кралство Хаваи]] |death_date={{Death date and age|1917|11|11|1838|9|2}} |death_place=[[Хонолулу]], [[Оауху]], [[Територија Хаваи]] |place of burial=[[Кралски мавзолеј на Хавај]] |burial_date=18 ноември 1917 |signature=Liliuokalani's signature (Anti-Annexation Protest Documents, June 17, 1897, Washington D C).svg |religion=[[протестантство]] |}} '''Кралицата Лилиуокалани од Хаваи''', крстена како '''Лидија Лилиуокалани''' ([[Хонолулу]], [[2 септември]] [[1838]] - Хонолулу, [[11 ноември]] [[1917]]), а подоцна под името '''Лидија К. Доминис'''   последниот владетел на [[Кралство Хаваи]], денес [[Хаваи]]. На 16 септември 1862 стапила  во брак  со [[Џон Овен Доминис]], кој стана гувернер на островите  [[Оаху]] и [[Мауи]]. Тие немале деца  . Неколку години за нејзини  наследник се   сметала  нејзината внука Викторија Каијулани (1875 — 1899), но таа умрела пред Лидија. == Наводи== {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|last1=Apple|first1=Russ|last2=Apple|first2=Peg|title=Land, Liliʻuokalani, and Annexation|year=1979|publisher=Topgallant Publishing Company|location=Honolulu|isbn=978-0-914916-40-6|oclc=6425124}} * {{Наведена книга|last=Dole|first=Sanford B.|authorlink=Sanford B. Dole|editor-last=Farrell|editor-first=Andrew|title=Memoirs of the Hawaiian Revolution|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/006663046|year=1936|publisher=Honolulu, Advertiser Publishing Company|location=Honolulu|oclc=4823270}} * {{Наведена книга|last=Dougherty|first=Michael|title=To Steal a Kingdom|url=https://books.google.com/books?id=kl50AAAAMAAJ|year=1992|publisher=Island Press|location=Waimanalo, HI|isbn=978-0-9633484-0-1|oclc=26926764}} * {{Наведена книга|author=Hawaii Legislature|authorlink=Legislature of the Kingdom of Hawaii|title=Laws of Her Majesty Liliuokalani, Queen of the Hawaiian Islands: Passed by the Legislative Assembly at Its Session, 1892|url=|year=1892|publisher=Robert Grieve|location=Honolulu|oclc=156231006}} *{{Наведена книга|title=Two weeks of Hawaiian history|date=1893|author=Hawaiian Gazette Company|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/001261387}} * {{Наведена книга|last=Irwin|first=Bernice Piilani|title=I Knew Queen Liliuokalani|year=1960|publisher=South Sea Sales|location=Honolulu|oclc=40607143}} * {{Наведена книга|author1=Liliuokalani|last2=Lange|first2=Arthur|title=Aloha Oe – Farewell To Thee|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100002029|year=1913|publisher=Popular Music Publishing Company|location=Philadelphia|oclc=10315333}} * {{Наведена книга|author=Liliuokalani|title=Collection of Songs Composed By Her Royal Highness Princess Liliuokalani|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/003183614|date=1884|publisher=Pacific Music Company|location=San Francisco|oclc=68697922}} * {{Наведена книга|author=Liliuokalani|title=The Diary of Queen Liliʻuokalani|year=1992|publisher=Bishop Museum Archives|location=Honolulu|oclc=663668411}} * {{Наведена книга|author1=Liliuokalani|last2=Gillett|first2=Dorothy K.|last3=Smith|first3=Barbara Barnard|title=The Queen's Songbook|year=1999|publisher=Hui Hānai|location=Honolulu|isbn=978-0-9616738-7-1|oclc=42648468}} * {{Наведена книга|last=Loomis|first=Albertine|title=For Whom Are the Stars? An Informal History of the Overthrow of the Hawaiian Monarchy in 1893 and the Ill-Fated Counterrevolution It Evoked|url=https://books.google.com/books?id=LkB1AAAAMAAJ|year=1976|publisher=University Press of Hawaii and Friends of the Library of Hawaii|location=Honolulu|isbn=978-0-8248-0416-9|oclc=2213370}} * {{Наведена книга|author=Office of Hawaiian Affairs|title=ʻOnipaʻa: Five Days in the History of the Hawaiian Nation: Centennial Observance of the Overthrow of the Hawaiian Monarchy|url=https://books.google.com/books?id=2W_xAAAAMAAJ|year=1994|publisher=Office of Hawaiian Affairs|location=Honolulu|isbn=978-1-56647-051-3|oclc=31887388}} * {{Наведена книга|last=Peterson|first=Barbara Bennett|chapter=Liliuokalani|title=Notable Women of Hawaii|url=https://books.google.com/books?id=AycqAAAAYAAJ|year=1984|publisher=University of Hawaii Press|location=Honolulu|isbn=978-0-8248-0820-4|oclc=11030010|pages=240–244}} * {{Наведена книга|last=Taylor|first=Albert Pierce|title=The Rulers of Hawaii, the Chiefs and Chiefesses, Their Palaces, Monuments, Portraits and Tombs|url=https://archive.org/details/afj6782.0001.001.umich.edu|location=Honolulu|publisher=Printed by Advertiser Publishing Company|year=1927|isbn=|oclc=583264723|page=}} * {{Наведена книга|last=Thurston|first=Lorrin A.|authorlink=Lorrin A. Thurston|editor-last=Farrell|editor-first=Andrew|title=Memoirs of the Hawaiian Revolution|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/001261385|year=1936|publisher=Honolulu, Advertiser Publishing Company|location=Honolulu|oclc=6128790}} * {{Наведена книга|last=Towse|first=Edward|title=The Rebellion of 1895: A Complete History of the Insurrection Against the Republic of Hawaii: List of Officers and Members of the National Guard of Hawaii and the Citizen's Guard|url=https://archive.org/details/rebellionof1895c00tows|year=1895|publisher=The Hawaiian Star|location=Honolulu|oclc=16334257}} * {{Наведена книга|last=Williams|first=Riánna M.|title=Queen Liliʻuokalani, the Dominis Family, and Washington Place, their home|year=2015|publisher=Ka Mea Kakau Press|location=Honolulu|isbn=978-0-692-37922-6|oclc=927784027}} == Надворешни врски == {{рв|Liliuokalani}} * [https://www.britannica.com/biography/Liliuokalani "Лолиуокалани"], ''Encyclopædia Britannica'' * [http://ags.hawaii.gov/archives/about-us/photograph-collection/queen-liliuokalani-photograph-exhibition/ Изложба на слики на кралицата Лилиуокалани] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Родени во 1838 година]] [[Категорија:Починати во 1917 година]] [[Категорија:Хавајски политичари]] [[Категорија:Монарси на Хаваите]] 8aifbsxe56jdczjqpk1lokli3lu1hfe 0 1207049 5536908 5390579 2026-04-10T09:27:42Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536908 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Кари Чапман Кет | image = Carrie Chapman Catt.jpg | education = [[Државен универзитет Ајова]] (1880) | birth_name= Кери Клинтон | birth_date = {{родена на|1859|1|9|df=y}} | birth_place = [[Рипон (Висконсин)|Рипон]], [[Висконсин]], {{САД}} | death_date = {{birth date and age|1947|3|9|1859|1|9|df=y}} | death_place = [[Њујорк (град)|Њујорк]], [[Њујорк (држава)|Њујорк]], {{САД}} | parents = Луциус Лејн<br>Марија Лујса Клинтон }} '''Кари Чапман Кет''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Carrie Chapman Catt'', [[9 јануари]] [[1859]]—[[9 март]] [[1947]]) била [[САД|американска]] [[суфражетка]] активна во кампањата за освојување [[19 амандман]] од [[Устав на САД|уставот на САД]] кој на жените во таа земја во [[1920]] година им се дало право на глас. Била претседател на „Национална американска суфражетска асоцијација“ и основач на „Лига на жени гласачи“ и „Интернационална алијанса на жените“.<ref name="vanvoris">{{Наведена книга |last1= Van Voris |first1= Jacqueline |title= Carrie Chapman Catt: A Public Life |year= 1996 |publisher= Feminist Press at CUNY |location=New York City |isbn= 1558611398 |page=vii }}</ref> == Наводи == {{Наводи}} ==Надворешни врски== {{рв|Carrie Chapman Catt}} * [http://www.catt.org Музеј на Кет] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200223222703/http://www.catt.org/ |date=2020-02-23 }} * [http://pbskids.org/wayback/civilrights/features_suffrage.html Жените и гласањето] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120308074728/http://pbskids.org/wayback/civilrights/features_suffrage.html |date=2012-03-08 }} * [https://www.loc.gov/rr/rarebook/coll/043.html Колекција за Кет] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Суфражетки]] [[Категорија:Родени во 1859 година]] [[Категорија:Починати во 1947 година]] 9zkhnaa9v3i6vh63is1307t53nsbum5 0 1207069 5536909 3780476 2026-04-10T09:27:46Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536909 wikitext text/x-wiki {{викификација}} [[Податотека:11 Gesellschap, Vermächtnis des Künstlers Friedrich Boser.jpg|мини|Портрет на Едуард Гезелшап во Галерија на пријателство (портрет број 11) од Фридрих Босер, 1840-1853, Градски музеј на градот Диселдорф]] '''Едуард Гезелшап''' (роден на 22 март 1814 година во Амстердам, † 5 јануари 1878 година во Диселдорф) бил германско-холандски сликар на училиштето во Диселдорф. ==Кариера== Едуард Гезелшап е роден во големо семејство трговци. По учењето во гимназијата во Везел, каде што го подучува сликарот Јохан Фридрих Велш, Гезелшап студирал од 1833 до 1844/1845 на Академијата за уметност во Диселдорф, меѓу другото. До 1841 година тој сликал во зградата на Академијата, а потоа во приватното студио. == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски сликари]] [[Категорија:Холандски сликари]] j0nu2ih3dyck6ivf42nbi4wuoe2794s 0 1208877 5536910 5046275 2026-04-10T09:27:49Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536910 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Илхан Мансиз | image = [[File:2013 Nebelhorn Trophy Ilhan MANSIZ IMG 5900.JPG|200px|]] | image_size = 250 | caption = Илхан Мансис во 2013 година | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1975|8|10}} | birth_place = [[Кемптен им Алгау|Кемптен]], Западна Германија | height = 1.84 m | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | currentclub = [[ФК Бешикташ|Бешикташ]] (асистент тренер) | youthyears1 = {{0|0000}}–1989 | youthclubs1 = СВ Лензфрид Lenzfried | youthyears2 = 1989–1992 | youthclubs2 = [[ФК Кемптен]] | youthyears3 = 1992–1994 | youthclubs3 = [[ФК Аугзбург]] | years1 = 1994–1995 | years2 = 1995–1996 | years3 = 1996–1997 | years4 = 1997–1998 | years5 = 1998–2001 | years6 = 2001–2004 | years7 = 2004 | years8 = 2005 | years9 = 2005–2007 | clubs1 = [[ФК Келн|Келн]] | clubs2 = [[ФК Генчлебирлиги|Генчлебирлиги]] | clubs3 = [[СВ Турк Гучу Минхен]] | clubs4 = Кушадаси Генчликспор <ref>[http://www.mynet.com/haber/guncel/mansiza-eski-bir-dosttan-cagri-28550-1 Mansıza Eski Bir Dosttan Çağrı Haberi ve Son Dakika Haberler Mynet<!-- Bot generated title -->]</ref> | clubs5 = [[ФК Самсунспор]] | clubs6 = [[ФК Бешикташ|Бешикташ]] | clubs7 = [[ФК Вицел Кобе]] | clubs8 = [[ФК Херта Берлин|Херта Берлин]] | clubs9 = [[ФК Анкарагулу|Анкарагучи]] | caps1 = 1 | caps2 = 2 | caps3 = 24 | caps4 = 37 | caps5 = 89 | caps6 = 66 | caps7 = 3 | caps8 = 1 | caps9 = 9 | goals1 = 0 | goals2 = 0 | goals3 = 11 | goals4 = 19 | goals5 = 26 | goals6 = 36 | goals7 = 0 | goals8 = 0 | goals9 = 4 | totalcaps = 198 | totalgoals = 78 | nationalyears1 = 2001–2003 | nationalteam1 = [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]] | nationalcaps1 = 21 | nationalgoals1 = 7 | medaltemplates = {{Medal|3rd|[[FIFA World Cup]] | [[2002 FIFA World Cup|2002]]|}} }} '''Илхан Мансиз''' (роден на 10 август 1975 година во [[Западна Германија]]) — [[Турција|турски]] [[фудбал]]ер, моментално помошник тренер во [[ФК Бешикташ|Бешикташ]]. Тој настапувал како [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. Тој исто така се натпреварувал и како уметнички лизгач. == Наводи == {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мансиз, Илхан}} [[Категорија:Родени во 1975 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Турски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Германски фудбалери]] [[Категорија:Луѓе од Кемптен]] 46xsrwng0rxr53nl54ijgpe4ssmzqmc 0 1210984 5536911 5471612 2026-04-10T09:27:50Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536911 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Мира Бањац | native_name = | native_name_lang = sr | image = Stevan Kragujevic, Mira Banjac sezdesetih.jpg | image size =220п | caption = | birth_name = Мирјана Бањац | birth_date = {{Birth date and age|1929|11|04|df=yes}} | birth_place = [[Ердевик]], [[Шид]], [[Кралство Југославија]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | nationality = Српска | other_names = | education = Уметничка академија | alma_mater = [[Универзитет во Нови Сад]] | occupation = Глумица | years_active = 1949–2025 | known_for = | notable_works = }} '''Мира Бањац''' (Ердевик, [[4 ноември]] [[1929]]) — [[Србија|српска]] [[филм]]ска, [[Телевизија|телевизиска]] и [[Драмска уметност|театарска]] глумица, една од најголемите живи ѕвезди [[Југославија|на југословенскиот]] филм.<ref name="urlRuma: Mira Banjac">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sremska.tv/index.php?option=com_content&view=article&id=5790:ruma-mira-banjac&catid=35:vesti-dana&Itemid=48|title=Ruma: Mira Banjac|author=|authorlink=|coauthors=|date=|format=|work=|publisher=|language=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150930062723/http://www.story.rs/domovi-poznatih/11303-mira-banjac-spokoj-i-mir-nadomak-dunava.html|archivedate=30 септември 2015|quote=|accessdate=14 април 2012.|url-status=|df=}}</ref><ref name="urlMira Banjac: Spokoj i mir nadomak Dunava - Story.rs - Upoznajte poznate">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.story.rs/domovi-poznatih/11303-mira-banjac-spokoj-i-mir-nadomak-dunava.html|title=Mira Banjac: Spokoj i mir nadomak Dunava - Story.rs - Upoznajte poznate|author=|authorlink=|coauthors=|date=|format=|work=|publisher=|language=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120523041116/http://www.story.rs/domovi-poznatih/11303-mira-banjac-spokoj-i-mir-nadomak-dunava.html|archivedate=23 мај 2012|quote=|accessdate=14 април 2012.|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="urlKnjiga o životu Mire Banjac - 24 Sata">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.naslovi.net/2012-04-10/24sata/knjiga-o-zivotu-mire-banjac/3349670|title=Knjiga o životu Mire Banjac - 24 Sata|accessdate=14 април 2012|archive-date=2016-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160422223845/http://www.naslovi.net/2012-04-10/24sata/knjiga-o-zivotu-mire-banjac/3349670}}</ref> == Животопис == Мира Бањац, вистинско име '''Маријана Т. Бањац''', припаѓа на првата генерација на глумци, која дипломирала драма во училиштето во [[Нови Сад]] (1950). Покрај кратките обврски во [[Драмска уметност|театрите]] во [[Сремска Митровица]] (1949-1951) и [[Народен теата на Рпублика Српска|Националниот театар]] во [[Бања Лука]] (1953-1955), таа работела во [[Српски народен театар|српскиот национален театар]] во [[Нови Сад]] (1951-1970). Во  [[1970|1970 година]] се преселила во [[Белград]] и станала член на [[Атеље 212|Студиото 212]]. == Награди и признанија == Таа има освоено бројни награди, меѓу кои се: * Дебреценов прстен, во ([[2000|од 2000 година]]) * Златна Урна ([[2004]]) * октомвриската награда на Нови Сад * октомвриската награда на Белград, * Наградата на град Загреб (за ТВ серија "Марија"), == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * {{IMDb name|id=0052031|name=Мира Бањац}} {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бањац, Мира}} [[Категорија:Родени во 1929 година]] [[Категорија:Српски глумци]] [[Категорија:Живи луѓе]] 890cnd58ooqvqjzcu520hc968qu63uj 0 1216283 5536912 5065598 2026-04-10T09:27:52Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536912 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Фудбалер|fullname=Адам Холцер|height={{height|m=1.93}}|currentclub=[[ФК Ференцварош]]|clubnumber=31|position=[[голман]]|pcupdate={{date|2017-07-06}}}} '''Адам Холцер''' ([[унгарски јазик|унгарски]]: ''Ádám Holczer'', 28 март 1988 во [[Ајка]], [[Унгарија]]) — [[Унгарци|унгарски]] [[фудбал]]ер кој во моментов игра за [[ФК Ференцварош|Ференцварош]].<ref><div> [http://www.nemzetisport.hu/labdarugo_nb_ii/nb-ii-letrejott-a-kapuscsere-soroksaron-a-fradi-kapus-2546167 Забелешка II: летете со капитен - Сорокарон и Фради-капус] , nemzetisport.hu, 12 јануари 2017 </div></ref> == Наводи == <references group="" responsive=""></references> == Наводи == * [http://www.hlsz.hu/index.php?WG_NODE=WebHlszJatekos&WG_OID=hPLf_58d340e HLSZ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180427183642/http://www.hlsz.hu/index.php?WG_NODE=WebHlszJatekos&WG_OID=hPLf_58d340e |date=2018-04-27 }} * {{Soccerway|adam-holczer/85437}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Холцер, Адам}} [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Унгарски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] fxk4bgdtxd65jfyx1wdtgsi8ik1clgx 0 1216844 5536913 4234718 2026-04-10T09:27:54Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536913 wikitext text/x-wiki {{Музичар|Name=Ендре Пакши|Background=solo_singer|Birth_name=Ендре Пакши|Alias=|Instrument=|Genre=[[хард рок]], [[хеви меѕал]], [[спид метал]]|Occupation=[[пејач]], [[бас гитарист]]|Years_active=1975 – present|Label=|Associated_acts=[[Поколгеп]]<br>Роквел<br>[[Осијан]]<br>Велингтон}} '''Ендре Пакши''' (10 декември 1958) — [[Унгарија|унгарски]] [[Хеви метал музика|хеви метал]] вокал, а порано бас гитарист. Тој е клучен член на Осиан,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=104203|title=Ossian: New Songs Available For Streaming|date=6 September 2008|publisher=[[Blabbermouth.net|Blabbermouth]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100528185844/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=104203|archive-date=28 May 2010|url-status=dead|accessdate=10 June 2010}}</ref> кој е еден од водечките бендови на унгарскиот хеви метал. Тој свирел бас-гитара во Поколгеп , во кој бил член во текот на 1982-83 година. Тој исто така свирел во бендот наречен Роквел помеѓу 1983-85 и го формирал Осиан во 1985 година. По расцепувањето на Осиан во 1994 година, тој го формирал Велингтон, кој траел до 1998 година. Од 1998 година повторно е во Осијан. Тој е познат што може да свири гитара и бас, со што е главен текстописец на Осиан, напишал најмалку 150 песни делумно или целосно. == Наводи == <references group="" responsive=""></references> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пакши, Ендре}} [[Категорија:Родени во 1958 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Унгарски музичари]] 03mihku9njzn56wk9y9925n6zn7f7m6 0 1216876 5536914 4218591 2026-04-10T09:27:56Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536914 wikitext text/x-wiki '''Адам Фењвеши''' (1 јануари 1996 година во [[Егер]] ) — аматерски средношколски [[Унгарци|унгарски]] [[фудбал]]ер кој во моментов игра за Егри . == Клупска статистика == {| style="font-size: 90%; text-align: center; margin-bottom: 34px;" class="wikitable" ! rowspan="2" | Клуб ! rowspan="2" | Сезона ! colspan="2" | Лига ! colspan="2" | Куп ! colspan="2" | Лигашки Куп ! colspan="2" | Европа ! colspan="2" | Вкупно |- ! Наст ! Голови ! Наст ! Голови ! Наст ! Голови ! Наст ! Голови ! Наст ! Голови |- | valign="center" rowspan="3" | '''Егер''' |- | 2012-13 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |- style="font-weight:bold; background-color:#eeeeee;" | Вкупно | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |- style="font-weight:bold; background-color:#eeeeee;" | valign="top" rowspan="2" | '''Кариера Вкупно''' | | '''1''' | '''0''' | '''0''' | '''0''' | '''0''' | '''0''' | '''0''' | 0 | '''1''' |0 |} ''Ажурирани за игри што се играат од 2 јуни 2013 година.'' == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.mlsz.hu/player/?itemId=300328 МЛСЗ] (унгарски) * [http://hlsz.hu/index.php?tid=7&Jatekos=hPLf_3b7f8ab HLSZ] (унгарски) {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Фењвеши, Адам}} [[Категорија:Родени во 1996 година]] [[Категорија:Унгарски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] 9jox15ai6711oe7duksxi8y49iec5po 0 1217554 5536915 5522848 2026-04-10T09:27:59Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536915 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Veres Győző.jpg|мини|Ѓезе Вереш]] '''Ѓезе Вереш''' (1936 &ndash; 2011) бил унгарски кревач на тегови. Роден е во Берекбесермењ во [[Хајду-Бихар|округот Хајду-Бихар]]. Тој бил олимписки бронзен медалист во кревање тегови во 1960 и 1964 година.<ref name="sref">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ve/gyozo-veres-1.html|title=Győző Veres|publisher=Sports Reference LLC|accessdate=24 March 2012|archive-date=2020-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417184652/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ve/gyozo-veres-1.html|url-status=dead}}</ref> Тој бил прогласен за унгарски спортист на годината во 1963 година. == Наводи == <references group="" responsive=""></references> {| class="wikitable succession-box" id="53" style="margin:0.5em auto; font-size:95%;clear:both;" ! colspan="3" id="56" style="border-top: 5px solid #FFF179;" | Награди |- style="text-align: center;" |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" | Претходен &nbsp; од <br /> <span style="font-weight: bold">[[Имре Појак]]</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" | '''[[Унгарски спортист на годината]]''' <br /> 1963 година | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" | Наследник &nbsp; од <br /> <span style="font-weight: bold">[[Ференц Тере]]</span> |} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Вереш, Ѓезе}} [[Категорија:Починати во 2011 година]] [[Категорија:Родени во 1936 година]] [[Категорија:Унгарски спортисти]] 0ziev3dvka7cykz4y1c5tc38fbq2yx7 0 1219944 5536758 5527819 2026-04-10T01:43:01Z Stephan1000000 82108 1367 5536758 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{викификација}} {{Инфокутија за телевизија |show_name = Покемон |image = International Pokémon logo.svg |caption = |genre = [[фантазија]], [[аниме]] |creator = [[Сатоши Тајири]] |starring = - |opentheme = „Gotta Catch 'Em All“, [[Џејсон Пејџ]] |country = [[Јапонија]] |language = [[Јапонски јазик|јапонски]], [[Англиски јазик|англиски]] |num_episodes = 1367 |executive_producer = |location = - |runtime = [[24 минути]] |network = - |first_aired = [[1 април]] [[1997]] |website = {{Official website|URL=http://www.pokemon.co.jp/|name=Japan}} }} '''''Покемон''''' — аниме-серија создадена од [[Сатоши Тајири]] во [[1996]] година и која е во сопственост на јапонската компанија [[Нинтендо]]. „Покемони“ започнале од неколку игри за Нинтендо, а подоцна е направена и [[аниме]]-серијата [[Покемон (аниме)|со исто име]]. === Покемон Филмови === {| class="wikitable" |- ! Филм !! Година !! Режисер |- | ''Pokémon: The First Movie'' || 1998 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon The Movie 2000'' || 1999 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon 3: The Movie || 2000 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon 4Ever'' || 2001 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon Heroes'' || 2002 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon: Jirachi—Wish Maker'' || 2003 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon: Destiny Deoxys'' || 2004 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon: Lucario and the Mystery of Mew ''|| 2005 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon Ranger and the Temple of the Sea'' || 2006 || Kunihiko Yuyama, Armen Mazlumian |- |''Pokémon: The Rise of Darkrai'' || 2007 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon: Giratina and the Sky Warrior''|| 2008 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon: Arceus and the Jewel of Life'' || 2009 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon: Zoroark: Master of Illusions ''|| 2010 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: White—Victini and Zekrom'' || 2011 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Black—Victini and Reshiram ''|| 2011 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon the Movie: Kyurem vs. the Sword of Justice'' || 2012 || Kunihiko Yuyama |- |'' Genesect and the Legend Awakened'' || 2013 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Diancie and the Cocoon of Destruction ''|| 2014 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Hoopa and the Clash of Ages'' || 2015 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Volcanion and the Mechanical Marvel'' || 2016 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: I Choose You!'' || 2017|| Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: The Power of Us'' || 2018 || Tetsuo Yajima |- | ''Pokémon the Movie: Mewtwo Strikes Back Evolution '' || 2019 || Motonori Sakakibara, Tetsuo Yajima |- | ''Pocket Monsters the Movie: Coco'' || 2020 || Tetsuo Yajima |} === Серии === {| class="wikitable" |- ! Серија !!Година |- | ''Pokémon ''|| 1997-2002 |- |'' Pokémon Chronicles'' || 2002 |- |'' Pokémon: Advanced ''|| 2002-2006 |- | ''Pokémon Diamond and Pearl'' || 2006-2010 |- | ''Pokémon: Black & White'' || 2010-2013 |- | ''Pokémon XY ''|| 2013-2016 |- |'' Pokémon The Series: Sun & Moon'' || 2016-2019 |- | ''Pokémon Journeys: The Series ''|| 2019-во тек |- | ''Pokémon: The Arceus Chronicles ''|| 2022 |} [[Категорија:Аниме]] [[Категорија:Покемон]] lslq8q6jh4blt8zqbc4tuorrs056hgz 0 1222741 5536916 5039195 2026-04-10T09:28:00Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536916 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Јули Це | image = {{#property:P18}} | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|30}} | birth_place = [[Бон]], Западна Германија | occupation = писател | years_active = 2001–денес }} '''Јули Це''' ([[германски јазик|германски]]: ''Juli Zeh'', [[Бон]], [[30 јуни]] [[1974]] ) — [[Германија|германска]] писателка. == Дела== Нејзината прва книга била „Орли и Ангели“ (''Adler und Engel''). Оваа книга ја добила наградата за најдобра дебитантска книга во Германија за 2002. Во 2001 година патувала во Босна и Херцеговина и тоа било основа за создавање на нејзината книга „Тишината е гласна“ (''Die Stille ist ein Geräusch''). Други нејзини книги се „Земјата на луѓето“ (''Das Land der Menschen''), „Трска“ (''Schilf''), Сè на тревникот (''Alles auf dem Rasen''), „Млад прирачник-разговорник за домашни миленици“ (''Kleines Konversationslexikon für Haushunde''), „Разиграност“ (''Spieltrieb''), „Куче трча низ републиката“ (''Ein Hund läuft durch die Republik'') и „Корпус деликти“ (''Corpus Delicti''). ==Надворешни врски== {{Commons}} * [http://www.trouw.nl/achtergrond/deverdieping/article1845555.ece Интервју се Це за ''Корпус Деликти''], {{nl icon}} * [http://www.vintage-books.co.uk/books/International_writing/blog/AviewFromThisBridge42/ Статија за преводот на „Корпус деликти“], {{en}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски писатели]] [[Категорија:Родени во 1974 година]] [[Категорија:Луѓе од Бон]] [[Категорија:Носители на Крстот на Орденот за заслуги за СР Германија]] [[Категорија:Живи луѓе]] ehwfrwvrxs0pxmvhx9q0sfghlaz9mhj 0 1222761 5536917 5277978 2026-04-10T09:28:02Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536917 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател | name = Алфред Деблин<br />Alfred Doeblin | image = Alfred Doeblin 1930a.jpg | imagesize = 200x300px | alt = | caption = Деблин {{circa|1930}} | pseudonym = Линке Пот | birth_name = Бруно Алфред Деблин | birth_date = {{Birth date|1878|8|10|df=yes}} | birth_place = [[Шчеќин]], [[Померанија]], [[Германија]]<br />(денес во [[Полска]]) | death_date = {{Death date and age|1957|6|26|1878|8|10|df=yes}} | death_place = [[Емендинген]], [[Западна Германија]] | occupation = писател, лекар | nationality = Германско, француско | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = 20 век | genre = роман, есеи | subject = | movement = | spouse = Ерна Рајс | partner = | children = {{plainlist| *Бодо Кунке *Петер Дебли *Волфганг Деблин *Клаус Деблин *Штефан Деблин}} | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = Doeblin, Alfred Signature.svg | website = | portaldisp = }} '''Бруно Алферд Деблин''' ([[германски јазик|германски]]: ''Bruno Alfred Döblin'', [[Шчеќин|Штетин]], [[10 август]] [[1878]] -Емендиген, [[26 јуни]] [[1957]] ) бил [[Германска книжевност|германски]] експресионистички писател и драматург од [[Евреи|еврејско]] потекло. Неговите дела се одликуваат со силна критика на општеството и елементи на фантазијата. Тој е најпознат по неговиот роман „Берлин Александерплац“ .<ref name="аки">{{Наведена мрежна страница|url=https://novaknjiga.com/gknjizara/page_actor.php?id=2548|title=Алфред Деблин|work=Градска књижара|accessdate=20 јануари 2019|archive-date=2019-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190418094045/https://novaknjiga.com/gknjizara/page_actor.php?id=2548|url-status=dead}}</ref> [[File:Kirchner - Bildnis Dr Alfred Döblin.jpg|thumb|[[Ернст Лудвиг Кирхнер]] портрет на - '''Бруно Алферд Деблин'', масло на платно ']] [[File:Alfred Doeblin-Bronzekopf-20150608-03.jpg|thumb| |[[Зигфриед Вехрмеистер]] - '''Бруно Алферд Деблин''', бронзена биста]] == Биографија== Тој е роден во [[евреи|еврејско]] трговско семејство. Студирал медицина во Берлин, но во исто време бил заинтересиран за [[филозофија]]та. Кратко работел како новинар за да отвори психијатриска клиника во Берлин подоцна. Првиот роман, „Три скока на Ванг Лун“, бил објавен во 1915 година.<ref name="аки"/> Објавувал експресионистички приказни во списанието „Дер Штурм“. Тој станал претседател на [[Здружение на писатели на Германија|Здружението на писатели на Германија]] во 1924 година. Романот „Берлин Александарплац“ е пишуван за животот на еден криминалец, во 1929 година. Кога [[Нацисти]]те ја презеле власта, тој избегал во [[Париз]], каде што добил француско државјанство во 1936 година. Тој ја напишал „Амазонската трилогија“ во 1937 година. Кога Германците ја окупирале Франција, се преселил во [[Холивуд]] . Тука, во 1941 година. се пробратил во католик, цитирајќи ги филозофските инспирации за овој чин.<ref name="аки" /> По војната, се вратил во Европа и живеел во Германија и Франција. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.alfred-doeblin.de Интернет презентација на меѓународното здружение Алфред Деблин] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски драматурзи]] [[Категорија:Германски писатели]] [[Категорија:Германски Евреи]] [[Категорија:Починати во 1957 година]] [[Категорија:Родени во 1878 година]] [[Категорија:Апсолвенти на Хумболтовиот универзитет]] [[Категорија:Луѓе од Баден-Баден]] tlecqgzovy9ru9i4m3xiiovy4knsbdd 0 1222781 5536918 5292227 2026-04-10T09:28:04Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536918 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател <!-- for more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]] --> | name = Новалис | image = Franz Gareis - Novalis.jpg | imagesize = 200px | caption = Портрет направен од [[Франц Гарејс]] | pseudonym = Новалис | birth_name = Георг Филип Фридрих Фрајхер фон Харденберг | birth_date = {{Birth date|1772|5|2|df=y}} | birth_place = [[Видерсштед]], [[Саксонија]] | death_date = {{death date and age|1801|3|25|1772|5|2|df=y}} | death_place = [[Вајсенфелс]], Саксонија | alma_mater = [[Универзитет на Јена]]<br>[[Универзитет во Лајпциг]]<br>[[Универзитет во Витенберг]] | occupation = | nationality = [[Германија|Германец]] | period = | genre = | subject = | movement = [[Јенски роматизам]]<ref>Joel Faflak, Julia M. Wright (eds.), ''A Handbook of Romanticism Studies'', John Wiley & Sons, 2016, p. 334.</ref> | signature = }} '''Новалис''' ([[германски јазик|германски]]: ''Novalis''), псевдоним на '''Георг Филип Фридрих Фрајхер фон Харденберг''' (''Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg'', [[1772]] — [[1801]]) — еден од најважните [[Германска книжевност|германски]] писатели и филозофи на раниот романтизам . Припаѓал на кругот на „романтичарите од Јена“. Тој ги засновал своите филозофски концепти на „религијата на љубовта“ и „магичниот идеализам“ врз мислата на [[Јохан Готлиб Фихте|Јохан Фихте]] . Тој ги поврзувал уметноста и религијата и тврдел дека целта е да се направи видлива апсолутна интуиција. Новалис велел дека задачата на човештвото е „да ја образова Земјата“. Ова ќе донесе човештвото да влезе во новото златно доба на хармонијата помеѓу човекот и природата. == Работи == „Хајнрих од Офтединген“ останал нецелосен и бил објавен по неговата смрт, но станала [[Парадигма|парадигма на]] романтичното движење. Синиот цвет спомнат во него, исто така, станал симбол. Овој роман припаѓа на жанрот на ''„билдунгс романи“''. Поетските дела на Новалис се: „Химните на ноќта“, „Фрагменти“ и „Духовни песн“. Шесте хинали на Новалис (објавени во 1800) содржат автобиографски елементи. Нивната тема е нивното романтично толкување на единството на животот и смртта, каде што ноќта ја претставува границата меѓу нив. „Фрагменти“ е напишан помеѓу 1795 и 1800 година. Тоа е колекција на мисли, афоризми и кратки коментари за филозофијата, естетиката и литературата. „Духовни песни“ се интимна и ритмичка поезија наменета за пеење. Во нив, Христос се појавува како симбол на единството на поезијата и религијата. Во есејот „Христијанство или Европа“ Новалис изразува романтична носталгија за времињата кога средновековната Европа била обединета во христијанството. Тој е противник на просветителството и Француската револуција, за која тврди дека ја уништила европската духовност. == Литература == *Ameriks, Karl (ed.). ''The Cambridge Companion to German Idealism''. Cambridge: Cambridge University Press, 2000 *Arena, Leonardo Vittorio, ''La filosofia di Novalis'', Milano: Franco Angeli, 1987 (in [[Italian language|Italian]]) *Behler, Ernst. ''German Romantic Literary Theory''. Cambridge: Cambridge University Press, 1993 *Beiser, Frederick. ''German Idealism''. Cambridge: Harvard University Press, 2002 * [[Antoine Berman|Berman, Antoine]]. ''[[L'épreuve de l'étranger. Culture et traduction dans l'Allemagne romantique: Herder, Goethe, Schlegel, Novalis, Humboldt, Schleiermacher, Hölderlin]].'', Paris, Gallimard, Essais, 1984. {{ISBN|978-2-07-070076-9}} (in [[French language|French]]) *[[Penelope Fitzgerald|Fitzgerald, Penelope]]. ''[[The Blue Flower]]''. Mariner Books, 1995. A novelization of Novalis' early life. *[[Bruce Haywood|Haywood, Bruce]]. ''Novalis, the veil of imagery; a study of the poetic works of [[Friedrich von Hardenberg]], 1772–1801'', 's-Gravenhage, Mouton, 1959; Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1959. *Krell, David Farrell. ''Contagion''. Bloomington: Indiana University Press, 1998. *Kuzniar, Alice. ''Delayed Endings''. Georgia: University of Georgia Press, 1987. *Lacoue-Labarthe, Phillipe and Jean-Luc Nancy. ''The Literary Absolute''. Albany: State University of New York Press, 1988. *Molnár, Geza von. ''Novalis' "Fichte Studies"''. *O’Brien, William Arctander. ''Novalis: Signs of Revolution''. Durham: Duke University Press, 1995. {{ISBN|0-8223-1519-X}} *Pfefferkorn, Kristin. ''Novalis: A Romantic's Theory of Language and Poetry''. New Haven: Yale University Press, 1988. * [[Sergei O. Prokofieff|Prokofieff, Sergei O.]] ''Eternal Individuality. Towards a Karmic Biography of Novalis''. Temple Lodge Publishing, London 1992. ==Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Портал|Биографија}} * [https://web.archive.org/web/20110926131640/http://www.schloss-oberwiederstedt.de/novalis_bibliogafie_und_forschungsberichte.html Библиографија] * [http://www.novalis-gesellschaft.de/ Меѓународно здружение Новалис] * [http://novalis.autorenverzeichnis.de/index.html Информации за Новалис на интернет] * [http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/the_tls/article3757477.ece Член на книжевниот додаток на Лондон тајмс за важноста на Новалис за германската култура и филозофија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110809082324/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/the_tls/article3757477.ece |date=2011-08-09 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Романтизам]] [[Категорија:Германски филозофи]] [[Категорија:Германски писатели]] [[Категорија:Починати во 1801 година]] [[Категорија:Родени во 1772 година]] [[Категорија:Апсолвенти на Лајпцишкиот универзитет]] [[Категорија:Починати од туберкулоза]] 2n46omjdtprygho52vl8y3sp6b37ze3 0 1222824 5536919 4627116 2026-04-10T09:28:06Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536919 wikitext text/x-wiki [[Податотека:2016-10-03 Andreas Voßkuhle (Tag der Deutschen Einheit 2016 in Dresden) by Sandro Halank.jpg|мини|десно|200px|исправено|Андреас Фоскуле]] '''Андреас Фоскул''' ([[германски јазик|германски]]: ''Andreas Voßkuhle''; Детмолд, [[21 декември]] [[1963]] ) — [[Германија|германски]] адвокат и претседател на Сојузниот уставен суд .<ref>Dietmar Hipp (11 септември 2012), [http://www.spiegel.de/international/germany/andreas-vosskuhle-has-power-to-decide-europe-s-fate-a-855100.html Germany's Constitutional Court President: The Man Who Holds Europe's Destiny in His Hands]. ''[[Шпигел|Der Spiegel]]''.</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tagesschau.de/inland/richter4.html|title=Bundesrat wählt Voßkuhle zum Verfassungsrichter|date=25 април 2008|work=Tagesschau}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{commons category-inline|Andreas Voßkuhle}} * [https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D121434885 Германска национална библиотека] * [https://web.archive.org/web/20080914025926/http://www.bundesverfassungsgericht.de/richter/vosskuhle.html Сојузен уставен суд] * [https://web.archive.org/web/20110227051454/http://www.jura.uni-freiburg.de/institute/rphil/stawi/personen/prof-dr-andreas-vosskuhle Универзитетот во Фрајбург] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Фоскуле, Андреас}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Северна Рајна-Вестфалија]] [[Категорија:Родени во 1963 година]] [[Категорија:Членови на Леополдина]] jdk0d43jo31snm1boxt4e9q481s2km2 0 1222912 5536920 4838819 2026-04-10T09:28:09Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536920 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Холгер Бадштубер | image = [[File:FIFA WC-qualification 2014 - Austria vs. Germany 2012-09-11 - Holger Badstuber 01.JPG|250px]] | caption = Бадштубер во националниот дрес во 2012 | fullname = Холгер Феликс Бадштубер<ref name="FIFA World Cup South Africa 2010: List of Players">{{наведени вести| title = FIFA World Cup South Africa 2010: List of Players| url = http://www.fifadata.com/document/fwc/2010/PDF_BackUp_2010_06_13/FWC_2010_SquadLists.pdf| publisher = FIFA| format = PDF| page = 11| date = 12 June 2010| accessdate = 8 December 2013| archive-date = 2018-12-11| archive-url = https://web.archive.org/web/20181211193017/https://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf| url-status = dead}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1989|3|13|df=y}} | birth_place = [[Меминген]], [[Западна Германија]] | height = {{height|m=1.90}} | position = [[одбрана (фудбал)|централен бек]] / лев бек | currentclub = [[ФК Штутгарт]] | clubnumber = 28 }} '''Холгер Феликс Бадстубер''' ([[германски јазик|германски]]: ''Holger Felix Badstuber'', [[13 март]] [[1989|1989 година]] ) — [[Германија|германски]] [[фудбал]]ер кој во моментов игра за [[ФК Штутгарт|Штутгарт]] и за репрезентацијата на [[Фудбалска репрезентација на Германија|Германија]]. Неговата главна позиција во тимот е на пресвртна точка, и тој може да игра на левата страна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcbayern.t-home.de/de/mannschaften/profis/00395.php|title=Holger Badstuber|work=[[FC Bayern Munich]]|accessdate=29 July 2009|language=de}}</ref> Тој имал професионално деби во [[Бундеслига]]та во сезоната 2009/10 на само 19 години, а веќе во таа сезона играл речиси секоја игра и му помогна на својот тим да освои трофеи во првенството и во Купот и да стигне до финалето на Лигата на Шампионите, заработил повик за избор кој ја претставуваше Германија на Светското првенство 2010 година. Поранешниот тренер на Баерн, [[Луис ван Гал]], изјавиол дека е најдобар дефанзивен играч во Германија.<ref>{{Наведена мрежна страница | url = http://m.goal.com/x/en/news/2259272 | title = If Holger Badstuber Is Fit, He Will Always Play For Me – Bayern Munich Coach Louis Van Gaal | date = 13 December 2010 | accessdate = 30 August 2011 | first = Clark | last = Whitney | publisher = goal.com | archive-date = 2015-04-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150402182648/http://m.goal.com/x/en/news/2259272 | url-status = dead }}</ref> == Наводи== {{Наводи}} ==Надворешни врски== * {{Official website}} {{de}} * {{FIFA player|323324|Holger Badstuber}} * {{UEFA player|250000142|Holger Badstuber}} * {{NFT player|pid=38170}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Шалке 04]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бајерн Минхен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Штутгарт]] [[Категорија:Германски фудбалери]] [[Категорија:Родени во 1989 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] kjg8ltc1yfekewquca000n96h7rva3h 0 1223062 5536921 4218732 2026-04-10T09:28:11Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536921 wikitext text/x-wiki '''Бен Золински''' ([[германски јазик|германски]]: ''Ben Zolinski'', 3 мај 1992, [[Берлин]], [[Германија]]) — германски [[фудбал]]ер кој игра за ФК Падерборн 07.<ref>[https://www.fussballdaten.de/person/ben-zolinski/ Бен Зелински] на fussballdaten.de</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски== * [https://www.fussballdaten.de/person/ben-zolinski/ Бен Зелински] на fussballdaten.de {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Золински, Бен}} [[Категорија:Фудбалски бекови]] [[Категорија:Германски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] nnfsmxebggoglx0mxzwdd6kleikn4ik 0 1223170 5536922 4992446 2026-04-10T09:28:13Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536922 wikitext text/x-wiki '''Теодор Лојполд''' ([[Германски јазик|гер]]. ''Theodor Leupold'') бил [[Германија|германски]] [[Велосипедизам|велосипедист]] кој учествувал на првите [[Летни олимписки игри 1896|Олимписки игри во 1896 година]] во [[Атина]]. == Животопис == Учествувал во две велосипедски дисциплини на Велодром. Лојполд и осум други натпреварувачи учествувале на трката на 100 километри на велодромот. На почетокот на трката, тој се држел добро, но морал да се откаже на триесет и првиот километар. Само двајца натпреварувачи ја завршиле трката. Во трката за спринт на 333,3 метри од почетниот старт. Поделбата била петта со резултат од 27,0 секунди. == Надворешни врски == * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/cyt01dem.html Список на германски спортисти] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071213071259/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/cyt01dem.html |date=2007-12-13 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Германски велосипедисти]] [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во непозната година]] [[Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 1896]] hws4d546tott3864ixs1codhfd2p42d 0 1225849 5536923 5228193 2026-04-10T09:28:15Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536923 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Ракометар|name=Глеб Калараш|nationality=Русин|birth_date={{Birth date and age|1990|11|29|df=y}}|birth_place=[[Москва]], [[Русија]]|height=2.05 м|position=Пикер|currentclub=Мотор Запорожје|clubnumber=21}} '''Глеб Калараш''' (29 ноември 1990, [[Москва]],[[Русија]]) е руски [[ракомет]]ар, поранешен играч на [[РК Вардар]] и сегашен играч на [[Мотор Запорожје]] и на [[Машка ракометна репрезентација на Русија|руската репрезентација]] .<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.eurohandball.com/player/538564 |title=EHF Profile |accessdate=2019-06-26 |archive-date=2020-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200525135928/http://www.eurohandball.com/ec/cl/men/2019-20/player/538564/Gleb+Kalarash/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://competition.ihf.info/sites/default/files/competitions/226654de-f6a5-40ac-bc6c-bfdbfd5f8b28/pdf/RUS.PDF 2019 World Men's Handball Championship roster]</ref> Играл на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2016|Европското ракометно првенство во 2016 година]] .<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://handball.sportresult.com/HBEM16M/PDF/RUS-R.pdf |title=2016 European Championship roster |accessdate=2019-06-26 |archive-date=2021-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210820110046/http://handball.sportresult.com/HBEM16M/PDF/RUS-R.pdf |url-status=dead }}</ref> Висок е 2.05 метри и игра на позицијата пикер.Почесто игра во одбрана отколку во напад. Во екипата на [[РК Вардар|Вардар]] го носел дресот со број 21. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Калараш, Глеб}} [[Категорија:Ракометари на РК Вардар]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] plzc31kc4s3ljzl4xbj5dsmh5r60bud 0 1231212 5536924 5033934 2026-04-10T09:28:17Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536924 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател | name = Хенри Водсворт Лонгфелоу | image = Henry Wadsworth Longfellow, photographed by Julia Margaret Cameron in 1868.jpg | caption = Фотографија на Лонгфелоу, сликана од Џулија Маргарет Камерон во 1868 | birth_date = {{Birth date|df=yes|1807|02|27}} | birth_place = [[Портланд (Мејн)|Портланд]], [[Мејн]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1882|03|24|1807|02|27}} | death_place = [[Кембриџ (Масачусетс)|Кембриџ]], [[Масачусетс]] | occupation = поет<br>професор | genre = | alma_mater = [[Колеџ Боудин]] | spouses = Мери Сторер Потер<br />Франсис Елизабет Еплтон | children = Чарлс Еплтон Лонгфелоу<br />Ернест Водсворт Лонгфелоу<br />Фани Лонгфелоу<br />Елис Мери Лонгфелоу<br />Едит Лонгфелоу<br />Ен Елгра Лонгфелоу | signature = Henry Wadsworth Longfellow Signature.svg }} '''Хенри Водсворт Лонгфелоу''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Henry Wadsworth Longfellow'', 27 февруари 1807 – 24 март 1882) бил [[САД|американски]] поет и професор. Лонгфелоу е познат по поемите „Јавањето на Пол Реверс“ и „Евангелина“. Лонгфелоу е познат во книжевноста поради фактот што е првиот Американец кој ја превел поемата „[[Божествена комедија]]“ од [[Данте Алигиери]]. Лонгфелоу е еден од т.н. [[домашни американски поети|домашни поети]] - група на поети поврзани со [[Нова Англија]]. Лонгфелоу е роден во [[Портланд (Мејн)|Портланд]], денес во сојузната држава [[Мејн]] а тогаш во американската сојузна држава [[Масачусетс]].<ref>{{harvp|Calhoun|2004|p=5|ps=.}}</ref> Тој се образувал на колеџот „[[Колеџ Боудин|Боудин]]“, а подоцна своето образование го продолжил на колеџот „[[Колеџ Харвард|Харвард]]“. Претходно поминал извесен период во Европа. Неговата прва голема збирка поеми била збирката „Гласови на ноќта“ од 1839 година и „Балади и други поеми“ од 1841 година. Во 1854 година се пензионирал од предавање и се посветил на своето пишување. Остатокот од својот живот го живеел во домот на [[Куќата на Лонгфелоу|Лонгфелови]], куќа која своевремено била и револуционерно воено седиште на [[Џорџ Вашингтон]] во [[Кембриџ (Масачусетс)|Кембриџ]] во [[Масачусетс]]. Неговата сопруга Мери Потер умрела во 1835 година, а неговата втора сопруга Франсес Еплтон умрела во 1861 година од изгореници од пожар. По нејзината смрт Лонгфелоу имал потешкотии да пишува поезија и се посветил на преводот на дела од странски јазици. Лонгфелоу умрел во 1882 година. Лонгфелоу напишал голем број лирски песни, познати по својата музикалност и често претставувале прикажни од митологијата или легенди. Тој станал најпопуларен поет во своето време, а воедно бил доста успешен и надвор од [[САД]]. Сепак, неговите современици го критикувале дека имитира европски стилови и пишува за општата маса на народ. == Дела == Некои од делата на Лонгфелоу се: ;Поеми * „Прекуморје: поклонение преку морето“ (''Outre-Mer: A Pilgrimage Beyond the Sea'', 1835) * „Хиперион, романса“ (''Hyperion, a Romance'', 1839) * „Шпански ученик. Драма во три чина“ (''The Spanish Student. A Play in Three Acts'', 1843) * „Евангелина: Акадиска приказна“ (''Evangeline: A Tale of Acadie'', 1847) * „Кавана“ (''Kavanagh'', 1849) * „Златна легенда“ (''The Golden Legend'', 1851) * „Песната на Хијавата“ (''The Song of Hiawatha'', 1855) * „Трагедии од Нова Англија“ (''The New England Tragedies'', 1868) * „Божествена трагедија“ (''The Divine Tragedy'', 1871) * „Кристус: Мистерија“ (''Christus: A Mystery'', 1872) * „Последица (''Aftermath'', 1873) * „Стрелата и песната“ (''The Arrow and the Song'') ;Збирки * „Гласови на ноќта“ (''Voices of the Night'', 1839) * „Балади и други поеми“ (''Ballads and Other Poems'', 1841) * „Поеми за ропството“ (''Poems on Slavery'', 1842) * „Камбанаријата од Бриж и други поеми“ (''The Belfry of Bruges and Other Poems'', 1845) * „Покрај брег и покрај огниште“ (''The Seaside and the Fireside'', 1850) * „Поетски дела на Хенри Водсворт Лонгфелоу (''The Poetical Works of Henry Wadsworth Longfellow Henry Wadsworth Longfellow'') ==Наводи== {{Reflist|20em}} ==Литература== {{refbegin}} * {{Наведена книга |last = Arvin |first= Newton |title= Longfellow: His Life and Work |location= Boston |publisher= Little, Brown and Company |year= 1963 }} * {{Наведена книга |last = Bayless |first= Joy |title= Rufus Wilmot Griswold: Poe's Literary Executor |location= Nashville: Vanderbilt University Press |year = 1943 }} * {{Наведена книга |last = Brooks |first= Van Wyck |title = The Flowering of New England |location= New York |publisher= E. P. Dutton and Company |year= 1952 }} * {{Наведена книга |last = Calhoun |first = Charles C |title = Longfellow: A Rediscovered Life |location= Boston: Beacon Press |year = 2004 |isbn = 978-0807070260 }} * {{Наведена книга |last = Gioia |first = Dana |chapter = Longfellow in the Aftermath of Modernism |title = The Columbia History of American Poetry |editor-first = Jay |editor-last = Parini |location = New York |publisher = Columbia University Press |year = 1993 |isbn = 978-0231078368 |url = https://archive.org/details/isbn_9780231078368 }} * {{Наведена книга |last = Irmscher |first = Christoph |title = Longfellow Redux |location= University of Illinois |year = 2006 |isbn = 978-0252030635 }} * {{Наведена книга |last = McFarland |first = Philip |title = Hawthorne in Concord |location = New York: Grove Press |year = 2004 |isbn = 978-0802117762 |url = https://archive.org/details/hawthorneinconco00mcfa }} * {{Наведена книга |last = Silverman |first = Kenneth |title = Edgar A. Poe: Mournful and Never-ending Remembrance |location = New York: Harper Perennial |year = 1991 |isbn = 978-0060923310 |url = https://archive.org/details/edgarpoe00kenn }} * {{Наведена книга |last = Sullivan |first = Wilson |title = New England Men of Letters |location= New York: The Macmillan Company |year = 1972 |isbn = 978-0027886801 }} * {{Наведена книга |last = Thompson |first = Lawrance |title = Young Longfellow (1807–1843) |location= New York: The Macmillan Company |year = 1938 }} * {{Наведена книга |last = Wagenknecht |first = Edward |title = Henry Wadsworth Longfellow: Portrait of an American Humanist |location= New York: Oxford University Press |year = 1966 }} * {{Наведена книга |last = Williams |first = Cecil B |title = Henry Wadsworth Longfellow |location= New York: Twayne Publishers, Inc. |year = 1964 }} {{refend}} ==Надворешни врски== * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=81397 Поеми од Хенри Лонгфелоу] * {{Gutenberg author |id=Longfellow,+Henry+Wadsworth | name=Henry Wadsworth Longfellow}} * {{Internet Archive author |sname=Henry Wadsworth Longfellow}} * {{Librivox author |id=43}} * [https://www.poets.org/poetsorg/poet/henry-wadsworth-longfellow Профил и поеми на Лонгфелоу] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Американски поети]] [[Категорија:Носители на прускиот Орден за заслуги (граѓански)]] [[Категорија:Родени во 1807 година]] [[Категорија:Починати во 1882 година]] ohroydh50l8jb9hui4lusrnn7h5cfuy 0 1237049 5536925 5514672 2026-04-10T09:28:19Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536925 wikitext text/x-wiki <!--as Mary Clark redirects ere--> {{Инфокутија Писател | name = Мери Хигинс Кларк | image = Mary Higgins Clark at the Mazza Museum.jpg | caption = Хигинс Кларк во Музејот Маза во 2012 | pseudonym = Мери Хигинс Кларк | birth_name = Мери Тереса Елеонор Хигинс | birth_date = {{Birth date|1927|12|24||df=yes}} | birth_place = [[Бронкс (Њујорк)|Бронкс]], [[Њујорк]], [[САД]] | occupation = [[писател]] | period = 1975–2020 | genre = [[трилер (роман)|трилер]], [[Мистерија (роман)|мистерија]], [[психолошки трилер]] | spouse = {{marriage|Варен Кларк|1949|1964|end = died}}<br />{{marriage|Рејмонд Плоиц|1978|1986|end = annulled}}<br />{{marriage|Џон Џ. Конини|1996|2018|end = died}} | children = 5, вклучително и [[Карол Хигинс Кларк]] | website = {{url|maryhigginsclark.com}} | death_date = {{death date and age|2020|1|31|1927|12|24}} | death_place = [[Нејплс (Флорида)|Нејплс]], [[Флорида]], [[САД]] | alma_mater = [[Универзитет Фордхем]] }} '''Мери Тереса Елеонор Хигинс Кларк''', ([[англиски јазик|англиски]]: ''Mary Theresa Eleanor Higgins Clark'', 24 декември 1927 – 31 јануари, 2020),<ref>''Great Women Mystery Writers'', 2nd Ed. by Elizabeth Blakesley Lindsay, page 40, 2007, Greenwood Press; {{ISBN|0-313-33428-5}}</ref> позната професионално само како '''Мери Хигинс Кларк''' — [[САД|американска]] писателка на [[психолошки трилер (роман)|психолошки]] [[трилер (роман)|трилери]]. Секоја од нејзините 51 роман биле најпродавани во САД и меѓу светската читателска публика. Нејзиниот роман „[[Каде се децата?]]“ (''Where Are the Children?'') достигнало седумдесет и петто издание. Хигинс Кларк започнала со пишување од рана возраст. Неколку години работела како секретарка и лектор, а потоа поминала една година како стјуардеса. По една година ја оставила работата, се омажила и основала семејство. Личниот приход во тој период бил претежно од пишување кратки раскази. Откако починал нејзиниот сопруг во 1964 година, Хигинс Кларк долги години работела како сценарист на радио емисии сè до моментот кога нејзиниот агент ја убедил да почне да пишува романи. Нејзините романи, трилери, се продале во над 100 милиони примероци во САД.<ref name="simon">{{Наведена мрежна страница|title=Mary Higgins Clark|publisher=Simon & Schuster|url=http://www.simonsays.com/content/destination.cfm?tab=1&pid=352932&agid=13|accessdate=2007-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071218082915/http://www.simonsays.com/content/destination.cfm?tab=1&pid=352932&agid=13|archivedate=December 18, 2007}}</ref> ==Наводи== {{reflist|30em}} ==Надворешни врски== * [http://maryhigginsclark.com Службено мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200211172352/http://maryhigginsclark.com/ |date=2020-02-11 }} * [http://www.fantasticfiction.co.uk/c/mary-higgins-clark/ Мери Хигинс Кларк на „Фантастик Фикшн“] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хигинс Кларк, Мери}} [[Категорија:Американски писатели]] [[Категорија:Починати во 2020 година]] [[Категорија:Родени во 1927 година]] f6qejdqnjgpfrfklrtpl2p94rd2gcaz 0 1238545 5536668 5086036 2026-04-09T20:25:23Z Carshalton 30527 5536668 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Босна и Херцеговина|Босна и Херцеговина]] - [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|BIH|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ITA|големина=250px}} |- !width=25%|Вкупно натпревари |align=center colspan="2"| '''3''' !width=25%|Вкупно натпревари |- !width=25%|Победи |align=center colspan="2"| '''1''' !width=25%|Порази |- !width=25%|Нерешени |align=center colspan="2"| '''0''' !width=25%|Нерешени |- !width=25%|Порази |align=center colspan="2"| '''2''' !width=25%|Победи |- !width=25%|Дадени голови |align=center colspan="2"| '''3''' !width=25%|Примени голови |- !width=25%|Примени голови |align=center colspan="2"| '''6''' !width=25%|Дадени голови |} {{легенда|#ccccff|Победа на Босна и Херцеговина|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ffcccc|Победа на Италија|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ccffcc|Нерешено|boja_linije=#000000}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width=100% !width=2%|# !width=14%|Дата !width=16%|Локација !width=20%|Домаќин !width=3%|Резултат !width=20%|Гостин !width=15%|Натпреварување !width=10%|Детали !width=10%|Наводи |- |- style="background:#ccccff;" | 1. | 6 ноември 1996. |align=left | [[Сараево]] |align=right | {{fb-rt|BIH}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 2. | 11 јуни 2019 |align=left | [[Торино]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|BIH}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020|Квал. за ЕП 2020]] | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020 - група Ј#Италија - Босна и Херцеговина|детали]] | |- |- style="background:#ffcccc;" | 3. | 15 ноември 2019 |align=left | [[Зеница (град)|Зеница]] |align=right | {{fb-rt|BIH}} | 0 &ndash; 3 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020|Квал. за ЕП 2020]] | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020 - група Ј#Босна и Херцеговина - Италија|детали]] | |- |- style="background:#ccffcc;" | 4. | 4 септември 2020 |align=left | [[Фиренца]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 1 |align=left | {{fb|BIH}} | [[УЕФА Лига на нации 2020-2021|Лига на нации 2020-2021]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 5. | 18 ноември 2020 |align=left | [[Сараево]] |align=right | {{fb-rt|BIH}} | 0 &ndash; 2 |align=left | {{fb|ITA}} | [[УЕФА Лига на нации 2020-2021|Лига на нации 2020-2021]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 6. | 9 јуни 2024 |align=left | [[Емполи]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|BIH}} | [[Пријателска|Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 7. | 31 март 2026 |align=left | [[Зеница (град)|Зеница]] |align=right | {{fb-rt|BIH}} | 1 &ndash; 1 <br>{{pso|4–1}} |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квалификации за СП 2026]] | | |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.fifa.com/associations/association=bih/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Босна и Херцеговина на официјалното мрежно место на ФИФА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140724152445/http://www.fifa.com/associations/association=bih/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-07-24 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Италија на официјалното мрежно место на ФИФА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140315035558/http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-03-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} [[Категорија:Натпревари на босанско-херцеговската фудбалска репрезентација|Италија]] [[Категорија:Натпревари на италијанската фудбалска репрезентација|Босна и Херцеговина]] 5uipjemo08q1wfhuyvb7v8ktf89rxyo 0 1252007 5536926 5463007 2026-04-10T09:28:21Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536926 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anna_Sandström.jpg|мини|Ана Сандстрем]] '''''Ана'' Марија Каролина Сандстрем''' (3 септември 1854, Стокхолм &ndash; 26 мај 1931, Стокхолм) била [[шведска]] феминистка, реформаторски педагог и пионер во образовниот систем на својата земја. Таа се нарекува водечки реформски педагог во рамките на женското образование во Шведска <ref name="p564">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/?id=Oo8NAQAAIAAJ&q=Anna+Sandstr%C3%B6m+1854&dq=Anna+Sandstr%C3%B6m+1854|title=Sweden: Historical and Statistical Handbook, by Order of the Swedish Government, Volume 1|last=Guinchard|first=Axel Johan Josef|date=1914|page=564}}</ref> кон крајот на 19 век. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:С}} [[Категорија:Шведски педагози]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] [[Категорија:Починати во 1931 година]] [[Категорија:Родени во 1854 година]] 2q8ekeij7nbh24l6cfao2nzc221g6nt 0 1252010 5536927 5463038 2026-04-10T09:28:23Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536927 wikitext text/x-wiki '''Александра Скоглунд''' (1862 — 1938) — [[шведска]] суфражетка, активистка за женски права и [[Политички науки|политичарка]]. [[File:Alexandra Skoglund 1959.JPG|thumb|Александра Скоглунд]] == Живот == Скоглунд дипломирала на Кралската семинарија во 1883 година. Била учителка во Ахлинска Училиштето од 1912 — 1933 година. Во 1902 — 1903 година, таа била една од основачите на Националното здружение за право на глас на жени. Откако Здружението на граѓани за право на глас на жените се откажало од својата политичка неутралност во 1911 година, кога конзервативната Умерена партија била единствената партија што останала против правото на глас на жените, Александра Скоглунд била една од десничарските суфражетки за создавање на Умерено здружение за право на глас на жени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skbl.se/en/article/AlexandraSkoglund|title=skbl.se - Lovisa Sofia Alexandra Skoglund|work=www.skbl.se|accessdate=2019-09-11}}</ref> Таа била претседател на групата жени на Умерената партија во 1920 — 1938 година. Скоглунд починала на 12 февруари 1938 година во Стокхолм. == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Скоглунд, Александра}} [[Категорија:Починати во 1938 година]] [[Категорија:Родени во 1862 година]] [[Категорија:Шведски политичари]] [[Категорија:Активисти за женски права]] igklxl719f8604inhqtipfnib8p9m0j 0 1252050 5536928 5513398 2026-04-10T09:28:25Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536928 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anni-Blomqvist-1984.jpg|мини|Ани Карлсон]] '''Ани Викторија Карлсон''' (7 октомври 1909 - 26 јуни 1990) — [[Финска|финско]]-[[шведска]] писателка.<ref>[https://www.uppslagsverket.fi/sv/sok/view-170045-BlomqvistAnni Blomqvist, Anni] at ''Uppslagsverket Finland''.</ref> == Биографија == ''Ана Беата'', првиот роман во трилогијата ''Ана Беата'', бил објавен во 1979 година. Приказните биле делумно засновани врз животот на нејзината баба по мајка. Во 1987 година, нејзиниот син Бенгт се удавил. Таа напишала за оваа трагедија во автобиографскиот роман, објавен во 1989 година. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карлсон, Ани}} [[Категорија:Починати во 1990 година]] [[Категорија:Родени во 1909 година]] [[Категорија:Фински писатели]] [[Категорија:Шведски писатели]] djr1xbsiofu5mfypxsny9o1m6zz054z 0 1252077 5536929 5464087 2026-04-10T09:28:27Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536929 wikitext text/x-wiki [[File:Author_Gabriella_Hakansson.jpg|мини|Шведскиот романописец Габриела Хакансон]] '''Габриела Хакансон''', (р. 1968 година) е [[шведска|шведски]] романописец. Нејзините книги се познати по нивната [[Психолошки нативизам|психолошка]] оригиналност, сложени заплети, готска смисла за хумор и клаустрофобично мапирање на човечкиот ум..<ref>[http://www.eurozine.com/authors/hakansson.html Eurozine.com: Gabriella Håkansson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170123045044/http://www.eurozine.com/authors/hakansson.html |date=2017-01-23 }}, accessed 2010-05-12</ref> Тие се преведени на германски, холандски, чешки, дански и норвешки јазик. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1968 година]] [[Категорија:Шведски писатели]] [[Категорија:Шведски романописци]] 15ee408wnwxdlxwhfdl6444g4r3qsyv 0 1256744 5536586 5355558 2026-04-09T13:48:05Z Ziv 110717 jpg instead of png 5536586 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{short description|Painting by Caravaggio}} {{Infobox Artwork | image_file = [[File:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|300px|right]] | title = Повикување на Матеј <br/> Vocazione di San Matteo | painting_alignment = | other_language_1 = италијански | other_title_1 = Vocazione di San Matteo | artist = [[Микеланџело Караваџо]] | year = 1599–1600 | medium = масло на платно | height_metric = 322 | width_metric = 340 | metric_unit = cm | imperial_unit = in | city = Rome | museum = [[Црква Сан Лујџи дел Франчеси]] }} ''''' Повикување на Матеј ''''' е [[ремек-дело]] од [[Караваџо|Микеланџело Мериси да Караваџо]], прикажувајќи го [[Повикување на Матеј|моментoт во кој Исус Христос го повикува Метј да го следи]]. Завршена е во 1599–1600 година за [[капелата Контарели]] во црквата на француското собрание, [[Црква Сан Лујџи дел Франчеси]] во [[Рим]], каде што е и денес. Покрај неа се уште две слики на Караваџо, [[Мачеништвото на Свети Матеј (Караваџо)|„ Мачеништвото на Свети Матеј “]] (насликано во исто време и „[[Вдахновението на Свети Матеј]]“(1602).<ref>[https://www.analisidellopera.it/caravaggio-la-vocazione-di-san-matteo/ Vocazione di San Matteo di Caravaggio]</ref>. Денес ова дело се вбројува меѓу најпознатите на Караваџо. Воедно според композицијата и севкупната ликовна атмосфера, ова дело е едно од најснажните негови творби<ref>[https://www.arteworld.it/vocazione-di-san-matteo-caravaggio-analisi/ Vocazione di San Matteo di Caravaggio: analisi completa del quadro]</ref>. ==Опис== Караваџо, најчесто, најзначајните свои дела ги реализирал во своето ателје. Неговата приврзаност кон ентериерот, му овозможувала, студиозно, сконцентрирано, во сликарската тишина, да ги опфати севкупните негови ликовни размислувања и постапки. Тој е исклучителен мајстор на светло - темното, сликар на посебното осветлување кое на некој начин содржи и своевидна театрална наративност и амбиент со што драматиката и драматичноста на своите дела ја донел до една специфична сликарска снага и значење. На сликата е прикажан мотивот од [[Евангелие]]то според Матеј (Матеј 9: 9): „Исус виде човек по име Матеј кој што седеше во својада куќа и му рече:„ Појди со мене “, а Матеј стана и го тргна по него“. Караваџо го прикажува Метеј, кој седи на маса со уште четворица мажи. [[Исус Христос]] и [[Свети Петар]] влеговаат во собата, а Исус покажува кон Метеј. Светлосениот зрак ги осветлува лицата на мажите на масата кои гледаат во Исус Христос.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.compagniadivalfre.it/Pagine/CSM.html/ |title=La vocazione di San Matteo è un quadro dipinto tra il 1599 e il 1600 |accessdate=2020-12-22 |archive-date=2017-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326122134/http://compagniadivalfre.it/Pagine/CSM.html |url-status=dead }}</ref>. ==Стил== Сликата ги содржи основните стилски одлики на овој голем автор. Чувство за реалистички детали. Перспектива. Прецизност. Неверојатна игра и доловување на светлината. Драматично чувство за атмосферата . Преокупираност со библиски сцени особено од Новиот завет како и одредени митолошки сцени. Неговиот стил е своевиден доцен барок во кој се насетуваат некој елементи на подоцнежниот класицизам и специфичен историски реализам. <ref>[http:// https://chroma2017.wordpress.com/2018/12/23/caravaggio-vocazione-di-san-matteo/ CARAVAGGIO: VOCAZIONE DI SAN MATTEO]</ref>. ==Техника на сликање== Караваџо спаѓа меѓу авторите кои го довеле до совршенство масленото сликарство. Бројните проучувања меѓу кои спаѓаат и ренгенски скенирања, и не само за ова негово дело, откриле употреба на чисти и добро обработени пигменти, точна и мајсторска употреба на врзива, масло, лак и други технолошки елементи кои најверојатно Караваџо, самиот ги приготвувал според сопствените истражувања и потреба во ликовниот израз. Во ликовната постапка, покрај инсистирањето на реалниот приказ, точен и прецизен до еден совршен реалистички метод, Караваџо инсистирал и на специфична употреба на светло темното, односно специфичната претстава на светлината, што зборува дека користел метод на лазурно поставување на колоритот во неколку транспарентни слоеви, со што постигнувал длабочина, специфична колористичка гама и педантност во изработката најверојатно првично подлогата ја припремал со густи наслаги на битумен, а врз него употребувал окер, оловно бела и нијанси на згасито жолта со што правел истакнати граници помеѓу темното – мракот и светлината која најчесто извирала од еден извор и била фокусирана во осветлувањето на ликовите и портретите<ref>[https://www.arteopereartisti.it/vocazione-di-san-matteo/ Michelangelo Merisi da Caravaggio 1599-1600]</ref>. ==Влијание== Во рамките на историјата на уметноста Караваџо ги продолжува чистите сликарски традиции, особено во барокот индиректно тој ќе повлијае врз сликарската постапка на [[Рембрант ван Рајн]], неговата улога и влијание особено ќе биде присутна кај сликарите кои ќе се изразуваат во класичниот и романтичниот стил ([[Жак-Луј Давид]], [[Жан Огист Доминик Енгр]], [[Ежен Делакроа]])<ref>[http://www.visite-guidate-roma.com/la-vocazione-di-san-matteo-di-caravaggio-in-san-luigi-dei-francesi-visita-gratuita-per-scuole/ LA VOCAZIONE DI SAN MATTEO DI CARAVAGGIO IN SAN LUIGI DEI FRANCESI]</ref>. == Библиографија == *{{note|Gash}} John Gash, ''Caravaggio'', 2003 {{ISBN|1-904449-22-0}} *Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', 1998 {{ISBN|0-374-11894-9}} == Надворешни врски == {{commonscat-inline|The Calling of Saint Matthew by Caravaggio|''The Calling of Saint Matthew'' by Caravaggio}} *[http://www.artble.com/artists/caravaggio/paintings/the_calling_of_saint_matthew ''Calling of St. Matthew'' Analysis and Critical Reception] *[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/caravaggio/calling/ ibiblio.org] *[http://www.zenit.org/en/articles/seeing-an-old-masterpiece-with-new-eyes "Seeing an Old Masterpiece with New Eyes" (Elizabeth Lev in Zenit)] *[http://smarthistory.org/blog/68/caravaggio-the-calling-of-st-matthew-1599/ smARThistory: Caravaggio's ''Calling of St. Matthew''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070524055514/http://smarthistory.org/blog/68/caravaggio-the-calling-of-st-matthew-1599/ |date=2007-05-24 }} == Наводи == {{наводи}} {{Караваџо |state=autocollapse}} {{DEFAULTSORT:Повикување на Матеј }} [[Категорија:Слики од Караваџо]] [[Категорија:Слики од 1599–1600]] 1ll7bu5nx8jpctt8kfg942m0ghy4vbn 0 1257249 5536589 5534578 2026-04-09T16:31:12Z Ziv 110717 ([[c:GR|GR]]) [[File:Michelangelo Caravaggio 007.jpg]] → [[File:Baco, por Caravaggio.jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]]) 5536589 wikitext text/x-wiki {{Short description|Italian painter (1571-1610)}} {{Infobox artist | name = Караваџо<br/> Caravaggio | image = Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg | caption = Chalk portrait of Caravaggio by [[Ottavio Leoni]], circa 1621. | birth_name = Микеланџело Мериси или Америги | birth_date = 29 септември 1571 | birth_place = [[Милано]], [[Војводство Милано]], [[Шпанска империја]] | death_date = {{death date and age|1610|07|18|1571|09|29|df=y}} | death_place = [[Порто Ерколе (Гросето)]], [[Држава Пресиди]], [[Шпанска империја]] | field = [[Сликар]] | training = [[Симоне Петерцано]] | movement = [[Барок]] | works = [[List of paintings by Caravaggio|Дела од Караваџо]] | patrons = кардиналот [[Франческо Марија дел Монте]] | awards = }} ''' Микеланџело Мериси ''' или ''' Америги ''' - ''' Караваџо ''' ({{langx|it|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}, именуван по градот '''Караваџо''' (близу [[Милано), е италијански уметни роден на 29 септември 1571 година починал на 18 јули 1610 година . Создал специфична техника на драматично осветлување на одделни фигури на темна позадина, во комбинација со реална претстава за човечката состојба (физичка и емоционална), со што станал еден од основачите на барокното сликарство<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.caravaggio-foundation.org/ |title=MICHELANGELO MERISI DA CARAVAGGIO |accessdate=2021-01-02 |archive-date=2023-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930125417/https://www.caravaggio-foundation.org/ |url-status=dead }}</ref>. ==Животопис== Микеланџело Мериси (или Америги) да Караваџо е роден во Милано, каде што неговиот татко бил администратор и архитект-декоратер во Караваџо - град близу [[Бергамо]]. Во 1576 година, неговото семејство се преселило во Караваџо за да избега од чумата во Милано. Неговиот татко починал во овој град следната година. Се верува дека уметникот пораснал во Караваџо, но неговото семејство одржувало врски со семејствата Сфорца и Колона, кои играале важна улога во животот на уметникот. Мајката на Караваџо починала во 1584 година, истата година кога тој го започнал своето сликарско школување кај уметникот Симоне Петерцано. Се верува дека уметникот останал во областа Милано за време на студиите, но можно е да ја посетил [[Венеција]] и да ги видел делата на [[Тицијан]] и [[Џорџоне]]. Многу од одликите присутни на сликата на Караваџо се обликувани од милјето во кое тој се развил како уметник. Во времето на неговото школување како уметник, во Милано доминирал католичкиот надбискуп [[Карло Боромејски]]. Беседите на Бороме го достигнале својот врв во годините по епидемијата на чумата. Тој тврдел дека епидемијата е казна за гревовите на католиците а можело населението за тоа да се искупи само со враќање на изворните [[Христови учења]]. Тој ги истакнувал скромноста и сиромаштијата на [[Христос]] и неговите ученици како вредности што Црквата треба да ги почитува и уште повеќе да ги приближува до сиромашните, за кои велел дека се жива слика на [[Исус Христос]]. Вкусот на Бороме во религиозната уметност бил исто така суров. Тој воопшто не ја цененел софистицираната и интелектуална уметност на [[ренесанса]]та или маниризмот, но бил за народна уметност, чиј видлив пример ббиле полихромните статуи пронајдени во „светата планина“ во [[Варал]], близу Милано. Овие живописни традиции на уметност, кои Боромејски ги славел во своите проповеди, имале големо влијание врз Караваџо. Тој го претворил нивниот суров скулптурен реализам во неговиот далеку посуптилен, непосреден начин на сликање. Неговите композиции се скоро секогаш во затворен простор, каде група ликови се како во театарска сцена. Влијанието на Боромејски можело да се забележи и во употребата на темните-тонови палета на бои и инсистирањето на сиромаштијата во декорацијата како основни христијански доблести. Постои можност Караваџо да ја посетил Венеција во одреден момент во текот на неговите млади години. Според првиот биограф на Караваџо, Џовани Пјетро Белори, Караваџо навистина ја посетил Венеција и бил импресиониран и под влијание на „колоритот на Џорџоне“. Сепак, не постојат цврсти докази што ги поддржуваат овие шпекулации, но постојат докази дека учителот на Караваџо, Петерцано, предавал сликарство во Венеција и можеби влијаел на Караваџо да ја посети . Како и да е, останува фактот дека некои од најистакнатите дела на Караваџо во зрела возраст, во извесна смисла, се прототипи присутни во сликарството во Венеција. На пример, делото на Тицијан „Страдањето на Св. Лоренс“, со драматичниот акцент на човечкото страдање. Според овие елементи, можно било Караваџо да поминал извесно време во Венеција во овој ран период<ref>[https://www.nationalgallery.org.uk/artists/michelangelo-merisi-da-caravaggio/ Michelangelo Merisi da Caravaggio 1571 - 1610]</ref>. Караваџо ја напушти Ломбардија во 1592 година и повеќе не се вратил. Правните документи од крајот на 1580-тите и 1590-тите години спомнуваат дека Караваџо продал парцели што ги наследил од неговото семејство. Точните околности околу неговото заминување од Милано останале нејасни, но белешките на маргината на копијата на ракописот напишан од Џулио Манчини за неговиот ран живот сугерираат дека тој бил соучесник во тоа време со инцидент на насилство во кој бил убиен полицаец. Караваџо се преселил во [[Рим]], како и многу други млади уметници, во потрага по работа. Новоизбраниот папа, [[Климент VIII]], бил решен да го трансформира Рим во очигледен симбол на контрареформацијата на обновената католичка вера. Изградил нови цркви и ги реконструирал старите, така што имало многу работа за сликарите.Во тоа време во Рим живееле и работеле околу 2.000 уметници од вкупно 100.000 жители. Поради тоа чести биле соперништвата и борбите за доминација на одредени групи или поединечни сликари. Во таква средина, борбата за уметнички опстанок била доста сурова и елементарна. Караваџо, како и многу други уметници, морал да се бори за своето сликарство, често жестоко и безкомпромисно, бидејќи немал друг начин за опстанок.Првите години во Рим, не биле многу успешни за него, затоа живеел во беда и непризнат. Во Рим, тој работел за повеќе признати сликари и во повеќе сликарски работилници пополека формирајќи го својот особен и прочистен сликарски израз. Сепак, релативно брзо и стабилно, започнал да ги освојува сликарските простори на римската ликовна сцена. Станувал баран и под заштита на богати месцени. Караваџо бил со буен, експлозивен карактер, често влегувал во расправии, кавги, тепачки, криминални дејствија поради што неговото име често се споменувало во полициските извештаи. Во 1606 година бил принуден да побегне од Рим по кавгата во која со меч смртно ранил еден од неговите пријатели, Караваџо го започнал својот скитачки живот во [[Неапол]], [[Малта]], полн со нови бурни инциденти и несреќи, како и нови успеси во сликарството. Неговата смрт и денес не е разјаснета, некои сметаат дека бил убиен, отруен, дека умрел од маларија, сифилис итн. Во 2010 во црквата Порто Ерколе биле пронајдени останки за кои се тврдело дека му припаѓале на Караваџо. Според ДНК-анализа, откриена била голема количина на олово, кое можно е да била причината за неговата смрт<ref>[https://www.nationalgallery.org.uk/artists/michelangelo-merisi-da-caravaggio/ Paintings by Michelangelo Merisi da Caravaggio]</ref>. ==Творештво== Додека повеќето други италијански уметници слепо го следеле елегантниот, скоро балетски стил на доцнот маниризам, Караваџо ги толкувал библиските сцени често какокрвави драми. Тој ги отсликувал настаните од „далечното свето минато“ како да се случувале во негово време, често работејќи со живи модели кои ги облекувал во модерна облека. Тој ја истакнувал сиромаштијата на Христос и неговите следбеници, апостоли, светци и маченици, нагласувајќи ја нивната искината облека и нечистотија на нозете. Тој исто така развил специфична форма на [[гиароскуро, користејќи екстремни контрасти на светлина и сенка за да ги нагласи деталите, гестовите или изразите на лицета, очај, копнеж. Уметничката репутација на Караваџо била засенета за време на неговиот живот, а подоцна и од бурните и крајно трагични околности во неговиот личен живот. Во Рим, тој извршил убиство и насилен напад додека бил на врвот на својата уметничка кариера, а после тоа - и покрај тоа што подоцна ги создал своите најдобри дела - го поминал остатокот од својот живот како бегалец од правдата. Од средината на 20 век, неговите насилни испади и нестабилен карактер станаа предмет на разни митови, каде што тој бил доживуван како аутсајдер од своето време, бунтовник против авторитетот. Караваџо бил насилен човек по карактер, но исто така е факт дека живеел и творел во насилни времиња. Неговиот опус е специфичен, оригинален и творечки автентичен. Драматичноста и силината на изразот не се само темелот на барокниот иден стил туку во многу негови ликовни постапки тој го наговестува експресионизмот на изразот што е сликарски правец карактеристичен за почетокот на дваесеттиот век<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.britannica.com/biography/Caravaggio/ |title=Caravaggio |accessdate=2021-01-02 |archive-date=2020-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201226013012/https://www.britannica.com/biography/Caravaggio |url-status=dead }}</ref>. ==Технологија== Караваџо развил специфична ликовна технологија. Користел [[битумен]] како подлога - црна, темна над која градирајќи извлекувал колористички тонови кои се движеле од потемни кон посветли. На тој начин успеал да создаде специфична атмосфера особено во изразитите контрасти на светлото и темното. Таа сценска драматичност била една од најзначајните скоро револуционерни постапки во западното сликарство со што успеал да ја отргне уметноста која опасно се приближила до илустративност, допадливост и отсуство на автентична инспирација<ref>[https://www.biography.com/artist/caravaggio/ Who Was Caravaggio?]</ref>. ==Влијание== Неговото влијание врз текот на западната уметност е големо и не е ограничено на сликарството. Творештвото на Караваџо влијаело на многу подоцнежни уметници, [[Рембрант]] во [[Холандија]], [[Веласкес]] во [[Шпанија]] и [[Теодор Жерико]] во [[Франција]]. Чувството на драматична конструкција на сцената и иновативниот третман на светлината и сенката, исто така, директно инспирираше многу личности од областа на филмот, вклучувајќи ги режисерите [[Пјер Паоло Пасолини]] и [[Мартин Скорсезе]]<ref>[https://www.theartstory.org/artist/caravaggio/life-and-legacy/ Caravaggio - Biography and Legacy]</ref>,<ref>[https://www.sothebys.com/en/articles/ 21-facts-about-caravaggio]</ref>,<ref>[https://www.italofile.com/caravaggio-rome/ Caravaggio Guide to Rome]</ref>,<ref>[https://books.google.mk/books?id=vvOqwz1M0BUC&pg=PA36&lpg=PA36&dq=Caravaggio&source=bl&ots=XejhFCyyv-&sig=ACfU3U3XGk8gCmCfcAzhQU4so_AdA2DO5A&hl=hr&sa=X&ved=2ahUKEwj9_tixpv3tAhXJ6aQKHYCeCFc4ChDoATARegQIFhAC#v=onepage&q=Caravaggio&f=false/ Caravaggio: Realism, Rebellion, Reception]</ref>. == Галерија на одабрани дела == <gallery> File:Caravaggio - I Musici.jpg|Музичари (1595) File:1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg|Лејтист (1596) File:Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|Портрет на куртизана (1597) File:Medusa by Carvaggio.jpg|Медуза (Каравађо)|Медуза (1598) File:David and Goliath by Caravaggio.jpg|Давид со главата на Голијат (1600) File:1602-3 Caravaggio,Supper at Emmaus National Gallery, London.jpg|Вечера в Емаус (1602/3) File:Baco, por Caravaggio.jpg|Бахус (Каравађо)|Бахус File:The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|Неверниот Тома File:Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|Распетието на Свети Петар File:Michelangelo Caravaggio 055.jpg|Свето семејство со Јовано Крстител File:Michelangelo_Merisi_da_Caravaggio,_Saint_John_the_Baptist_(Youth_with_a_Ram)_(c._1602,_Yorck_Project).jpg|Свети Јован Крстител File:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|Марија Магдалена File:Michelangelo Caravaggio 065.jpg|Нарцис File:Caravaggio Jupiter Neptune Pluto.jpg|Јупитер, Нептун и Плутон (1597) File:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''Ecce Homo'' (1605) </gallery> == Литература == {{refbegin|30em}} * {{наведена книга| ref=harv|last=Fanti|first=Vincenzio|title = Descrizzione Completa di Tutto Ciò che Ritrovasi nella Galleria di Sua Altezza Giuseppe Wenceslao del S.R.I. Principe Regnante della Casa di Lichtenstein | url=https://books.google.com/books?id=_dROAAAAcAAJ&pg=PA21 |year=1767 | publisher=Trattner |pages=21}} * Berenson, Bernard, ''Caravaggio: His Incongruity and His Fame'' (1953). * Friedlaender, Walter , ''Caravaggio Studies'' (1955, прештампано 1974). * Hinks, R.P., ''Michelangelo Merisi da Caravaggio: His Life, His Legend, His Works'' (1953). * Delogu, Giuseppe, ''Caravaggio'' (1964; изворно на италијанском, 1962). * Moir, Alfred, ''Caravaggio'' (1982). * Hibbard, Howard, ''Caravaggio'' (1983). * Spear, Richard E., ''Caravaggio and His Followers'', рев. изд. (1975). * Warwick, Genevieve (изд.), ''Caravaggio: Realism, Rebellion, Reception'' (2006). * Puglisi, Catherine, ''Caravaggio'' (1998). * Robb, Peter, ''The Man Who Became Caravaggio'', (2000). * Varriano, John, ''Caravaggio: The Art of Realism'' (2006). * Langdon, Helen, ''Caravaggio: A Life'' (1998). * Graham-Dixon, Andrew, ''Caravaggio: A Life Sacred and Profane'' (2010). * {{наведена книга| ref=harv|last=Ebert-Schifferer|first=Sybile|title=Caravaggio: The Artist and his work|publisher=Getty Trust Publications|year=2012|id=|publication-place=Los Angeles, United States|type=Art}} * Vodret, Rossella, ''Caravaggio: The Complete Works'' (2010), монографија. * {{наведена книга| ref=harv|last=Janson|first=H. W.|title=Istorija umetnosti – Pregled razvoja likovnih umetnosti od praistorije do danas|publisher=Prosveta|year=1975|id=|publication-place=Beograd, Jugoslavija|type=Umetnost}} * Giulio Mancini's comments on Caravaggio in ''Considerazioni sulla pittura'', c.1617–1621 * Giovanni Baglione's ''Le vite de' pittori'', 1642 * Giovanni Pietro Bellori's ''Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni'', 1672 All have been reprinted in Howard Hibbard's ''Caravaggio'' and in the appendices to Catherine Puglisi's ''Caravaggio''. * {{наведена книга| ref=harv|last=Bayer|first=Andrea| title=Painters of reality : the legacy of Leonardo and Caravaggio in Lombardy |url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/96665 | location=New York | publisher=The Metropolitan Museum of Art |year=2004 |isbn=9781588391162|pages=}} * {{наведена книга| ref=harv|last=Benay|first=Erin|title=Exporting Caravaggio: the Crucifixion of St. Andrew|location=|publisher=Giles Press Ltd|year=2017|isbn=978-1911282242|pages=}} * [[Ralf van Bühren]], ''[http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23753234.2017.1287283 Caravaggio’s ‘Seven Works of Mercy’ in Naples. The relevance of art history to cultural journalism]'', in ''Church, Communication and Culture'' 2 (2017), pp.&nbsp;63–87 * Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'', Art Dossier 1986, Giunti Editori (1986) (not available) * {{наведена книга| ref=harv|last=Calvesi|first=Maurizio|title=Le realtà del Caravaggio|url=https://books.google.com/books?id=ZczqAAAAMAAJ|year=1990|publisher=G. Einaudi|location=Torino}} * [[John Denison Champlin]] and Charles Callahan Perkins, Ed., ''Cyclopedia of Painters and Paintings'', Charles Scribner's Sons, New York (1885), p.&nbsp;241 (available at the Harvard's Fogg Museum Library and scanned on Google Books) * {{наведена книга| ref=harv|last=Keith|first=Christiansen| title=A Caravaggio Rediscovered, The Lute Player |url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/42365/rec/5 | location=New York | publisher=The Metropolitan Museum of Art |year=1990 |isbn=9780870995750|pages=}} * Andrea Dusio, ''Caravaggio White Album'', Cooper Arte, Roma. {{page|year=2009|isbn=978-88-7394-128-6|pages=}} * {{наведена книга| ref=harv|last=Fried|first=Michael|title=The Moment of Caravaggio|location=|publisher=Yale University Press|year=2010|isbn=9780691147017|pages=}} * Walter Friedlaender, Caravaggio Studies, Princeton. {{page1|location=|publisher=Princeton University Press|year=1955|id=}} * {{наведена книга| ref=harv|last=Gash|first=John|title=Caravaggio|location=|publisher=Chaucer Press|year=2004|isbn=978-1-904449-22-5|pages=}}) * Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark – his life in paintings'', Dorling Kindersley. {{page|year=1999|isbn=978-0-7894-4138-6|pages=}} * [[Andrew Graham-Dixon]], ''Caravaggio: A Life Sacred and Profane'', London, Allen Lane. {{page|year=2009|isbn=978-0-7139-9674-6|pages=}} * Jonathan Harr (2005). ''The Lost Painting: The Quest for a Caravaggio Masterpiece''. New York: Random House. ["The Taking of Christ"] * {{наведена книга| ref=harv| last = Hibbard | first = Howard | title=Caravaggio|year=1983|isbn=978-0-06-433322-1|pages=}} * {{наведена книга| ref=harv|last=Harris|first=Ann Sutherland|title=Seventeenth-century Art & Architecture|location=|publisher=Laurence King Publishing|year=2004|isbn=978-1-85669-415-5|pages=}}. * [[Michael Kitson]], ''The Complete Paintings of Caravaggio''. London, Abrams, New edition: Weidenfeld & Nicolson, 1969 and 1986. {{page|year=1967|isbn=978-0-297-76108-2|pages=}} * Pietro Koch, ''Caravaggio – The Painter of Blood and Darkness'', Gunther Edition, (Rome – 2004) * Gilles Lambert, ''Caravaggio'', Taschen. {{page|year=2000|isbn=978-3-8228-6305-3|pages=}} * Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', Farrar, Straus and Giroux, 1999 (original UK edition 1998). {{page|year=|isbn=978-0-374-11894-5|pages=}} * [[Denis Mahon]] (1947). ''Studies in Seicento Art''. London: Warburg Institute. * {{наведена книга| ref=harv|last=Moir|first=Alfred|authorlink=Alfred Moir|title=The Italian Followers of Caravaggio|location=|publisher=Harvard University Press|year=1967|isbn=978-0674469006|pages=}} * Ostrow, Steven F., review of ''Giovanni Baglione: Artistic Reputation in Baroque Rome'' by Maryvelma Smith O'Neil, ''[[The Art Bulletin]]'', Vol. 85, No. 3 (Sep., 2003), pp.&nbsp;608–611, [http://www.mutualart.com/OpenArticle/Giovanni-Baglione--Artistic-Reputation-i/119746C99929E2DE online text] * Catherine Puglisi, ''Caravaggio'', Phaidon. {{page|year=1998|isbn=978-0-7148-3966-0|pages=}} * [[Peter Robb (author)|Peter Robb]], ''[[M (Peter Robb book)|M]]'', Duffy & Snellgrove, 2003 amended edition (original edition 1998). {{page|year=|isbn=978-1-876631-79-6|pages=}} * Rudolph, Conrad and Steven Ostrow, "''Isaac Laughing'': Caravaggio, Non-traditional Imagery, and Traditional Identification," ''Art History'' 24 (2001) 646–681 * [[John Spike]], with assistance from [[Michèle Kahn Spike]], ''Caravaggio''. with Catalogue of Paintings on CD-ROM. {{page1|publisher=Abbeville Press|location=New York|year=2001|isbn=978-0-7892-0639-8|pages=}} * John L. Varriano, ''Caravaggio: The Art of Realism'', Pennsylvania State University Press (University Park, PA – 2006). {{page|year=|isbn=978-0271027180|pages=}} * [[Rudolf Wittkower]], ''Art and Architecture in Italy, 1600–1750'', Penguin/Yale History of Art. {{page|edition=3rd|year=1973|isbn=978-0300079395|pages=}} * [[Alberto Macchi]], "L'uomo Caravaggio" – Atto unico (pref. Stefania Macioce), AETAS, Roma. {{page|year=1995|isbn=978-88-85172-19-7|pages=}} {{refend}} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}} {{refbegin|30em}} * [http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/E/ Caravaggio, The Prince of the Night] === Статии и есеи === * Christiansen, Keith. [http://www.metmuseum.org/toah/hd/crvg/hd_crvg.htm “Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571–1610) and his Followers.”] In ''Heilbrunn Timeline of Art History''. New York: The Metropolitan Museum of Art, 2000–. (October 2003) * [https://web.archive.org/web/20100316185329/http://www.fbi.gov/hq/cid/arttheft/europe/italy/italyart.htm FBI Art Theft Notice for Caravaggio's ''Nativity''] * [https://web.archive.org/web/20131203001449/http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e21-passion-cvgg.pdf ''The Passion of Caravaggio''] * [https://web.archive.org/web/20131203002442/http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e4-cvgg-velz.pdf ''Deconstructing Caravaggio and Velázquez''] * [https://web.archive.org/web/20060207004930/http://www.duffyandsnellgrove.com.au/extracts/m_interview.htm Interview with Peter Robb, author of ''M''] * [https://web.archive.org/web/20060413211634/http://www.rijksmuseum.nl/formats/container_remcar_en.html Compare] Rembrandt with Caravaggio. * [http://www.webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html Caravaggio and the Camera Obscura] * [http://www.vandewerken.nl/teksten/caravaggio%20english.html Caravaggio's incisions by Ramon van de Werken] * [http://www.physorg.com/news155889108.html Caravaggio's use of the Camera Obscura: Lapucci] * [http://painterpatrickswift.blogspot.co.uk/1970/03/some-notes-on-caravaggio-nimbus-1956.html Some notes on Caravaggio – Patrick Swift] * [http://www.robertalapucci.com Roberta Lapucci's website and most of her publications on Caravaggio as freely downloadable PDF] === Умјетнички трудови === * [http://www.caravaggio-foundation.org caravaggio-foundation.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240629202446/https://www.caravaggio-foundation.org/ |date=2024-06-29 }} 175 works by Caravaggio * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/caravaggio/ Caravaggio, Michelangelo Merisi da Caravaggio WebMuseum, Paris webpage] * [https://web.archive.org/web/20130516081827/http://www.eyegate.com/showgal.php?id=33 Caravaggio's EyeGate Gallery] === Музика === * [http://www.answers.com/topic/jordi-savall-dominique-fernandez-lachrimae-caravaggio Lachrimae Caravaggio, by Jordi Savall, performed by Le Concert des Nations & Hesperion XXI (Article at Answers.com) ] === Видео === * [https://www.youtube.com/watch?v=1KcdgFxmnb4 Каравађо: Живот и умјетнички стил у три слике – [[Национална галерија у Лондону]] (Јутјуб; енглески)] * [https://www.youtube.com/watch?v=Yjx7GM1Li5o Каравађо између небеса и пакла (документарац) Јутјуб (италијански)] * [https://www.youtube.com/watch?v=LkDw-Dzqiw4 Хапшење Христа, документарна анализа (Јутјуб, италијански)] * [https://www.youtube.com/watch?v=xEaRBsMOGSk Реконструкција Каравађове технике и радионице (ботеге) – Јутјуб (италијански)] * [https://www.youtube.com/watch?v=w0q2udIX0fs Каравађова техника (Јутјуб, италијански)] * [http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggio-matthew.html ''Caravaggio's Calling of Saint Matthew''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141023233737/http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggio-matthew.html |date=2014-10-23 }} at [[Smarthistory]], accessed February 13, 2013 * [http://smarthistory.khanacademy.org/crucifixion-of-st.-peter.html ''Caravaggio's Crucifixion of Saint Peter''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141008035208/http://smarthistory.khanacademy.org/crucifixion-of-st.-peter.html |date=2014-10-08 }}, accessed February 13, 2013 * [http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggios-death-of-the-virgin.html ''Caravaggio's Death of the Virgin''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141101211252/http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggios-death-of-the-virgin.html |date=2014-11-01 }}, accessed February 13, 2013 * [http://smarthistory.khanacademy.org/narcissus-at-the-source.html ''Caravaggio's Narcissus at the Source''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141101211943/http://smarthistory.khanacademy.org/narcissus-at-the-source.html |date=2014-11-01 }}, accessed February 13, 2013 * [https://web.archive.org/web/20130116124302/http://smarthistory.khanacademy.org/contarelli-chapel.html ''Caravaggio's paintings in the Contarelli Chapel, San Luigi dei Francesi''], accessed February 13, 2013 * [http://smarthistory.khanacademy.org/supper-at-emmaus.html ''Caravaggio's Supper at Emmaus''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141011221851/http://smarthistory.khanacademy.org/supper-at-emmaus.html |date=2014-10-11 }}, accessed February 13, 2013 {{refend}} {{DEFAULTSORT:Караваџо, Микелаџело}} [[Категорија:Барокно сликарство]] [[Категорија:Италијански сликари]] [[Категорија:Родени во 1571 година]] [[Категорија:Починати во 1610 година]] [[Категорија:Италијански барокни сликари]] 4g5pvd23w7yshfmrz080c5ge921o1wl 0 1259775 5536930 5436484 2026-04-10T09:28:29Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536930 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Yegor Baburin 2019.jpg|мини|Јегор Бабурин со ФК Рубин Казан во 2019 година]] '''Јегор Константинович Бабурин''' ({{langx|ru|Егор Константинович Бабурин}}; [[Чернигов]], 9 август 1993 година) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ски [[Голман (фудбал)|голман,]] кој игра за [[Фудбалски клуб Ростов|ФК Ростов]]. == Успеси == ; Зенит Санкт Петербург * Руска фудбалска Премиер лига : 2014–15 == Статистика == {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Сезона ! colspan="3" |Лига ! colspan="2" |Куп ! colspan="2" |Континентални купови ! colspan="2" |Вкупно |- !Дивизија !Настапи !Голови !Настапи !Голови !Настапи !Голови !Настапи !Голови |- | rowspan="9" |Зенит Санкт Петербург |2010 | rowspan="8" |Руска Премиер Лига |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |2011–12 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |2012–13 |4 |0 |0 |0 |0 |0 |4 |0 |- |2013–14 |0 |0 |1 |0 |0 |0 |1 |0 |- |2014–15 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- |2015–16 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |2016–17 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |2017–18 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- ! colspan="2" |Вкупно !6 !0 !1 !0 !0 !0 !7 !0 |- | rowspan="6" |Зенит-2 Санкт Петербург |2013–14 | rowspan="2" |ПФЛ |4 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |4 |0 |- |2014–15 |7 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |7 |0 |- |2015–16 | rowspan="3" |ФНЛ |22 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |22 |0 |- |2016–17 |35 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |35 |0 |- |2017–18 |21 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |21 |0 |- ! colspan="2" |Вкупно !89 !0 !0 !0 !0 !0 !89 !0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата !95 !0 !1 !0 !0 !0 !96 !0 |- |} == Наводи== <references /> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бабурин, Јегор}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ростов]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Зенит Санкт Петербург]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1993 година]] knumdlb0dyla8zhku1ot36p5m4glio8 0 1259777 5536931 5488102 2026-04-10T09:28:31Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536931 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Danil Glebov 2020.jpg|мини|Глебов во ФК Ростов во 2020 година]] '''Данил Александрович Глебов''' ({{langx|ru|Дани́л Алекса́ндрович Гле́бов}}; 3 ноември 1999) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер. Тој игра како [[Среден ред (фудбал)|централен играч]] за врска во [[ФК Ростов]]. == Клупска кариера == Тој дебитирал во Руската професионална фудбалска лига за [[ФК Анжи-2 Махачкала]] на 19 ноември 2017 година во натпревар против [[ФК Армавир]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pfl-russia.com/competitions/season-2017-2018/south/matchprotocol.php?match=3.0153|title=Game Report by PFL|date=19 November 2017|publisher=[[Russian Professional Football League]]}}</ref> Данил дебитирал во руската Премиер лига за [[ФК Анжи Махачкала]] на 1 септември 2018 година во натпревар против [[ФК Крилија Советов Самара]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://premierliga.ru/match/match_12617.html|title=Game Report by RFPL|date=1 September 2018|publisher=[[Russian Premier League]]|accessdate=2021-02-10|archive-date=2021-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413125611/https://premierliga.ru/match/match_12617.html|url-status=dead}}</ref> На 13 јануари 2019 година, тој потпишал со [[ФК Ростов]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fc-rostov.ru/press/news/12193|title=Данил Глебов — игрок "Ростова"|date=13 January 2019|publisher=[[FC Rostov]]|trans-title=Danil Glebov is a Rostov player|accessdate=2021-02-10|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110011407/https://www.fc-rostov.ru/press/news/12193|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Глебов, Данил}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ростов]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Анжи Махачкала]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] aohajyyd2tyg3b4ewtamdm31beqk25y 0 1259802 5536932 5436501 2026-04-10T09:28:34Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536932 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Сергеј Лазаревич Лашкарев <br/>|image=S.L. Lashkarev by Borovikovsky.jpg|caption=Портрет од Лашкарев од [[Владимир Боровиковски]]|birth_name=|birth_date={{Birth date|1739|02|23}}|birth_place=|death_date={{Death date and age|1814|10|06|1739|02|23}}|occupation=генерал-мајор}} '''Сергеј Лазаревич Лашкарев''' (23 февруари 1739 - 6 октомври 1814) ({{langx|ru|Сергей Лазаревич Лашкарёв}}, од {{Langx|ka|ლაშკარაშვილი ბიბილური, '''Lashkarashvili-Bibiluri'''}}), бил [[Руска Империја|руски царски]] генерал-мајор со [[Грузија|грузиско]] потекло. == Биографија == Лукав дипломат и [[Повеќејазичност|полиглот]],<ref>Русский биографический словарь Т. XII, Спб., 1914, pages 96-98.</ref> од неговите современици бил опишан како еден од „извонредните феномени на векот на [[Катерина II (Русија)|Катерина Велика]]“.<ref>''Справочный энциклопедический словарь, издающийся под редакцией А. Старчевского'' Т. VII, Спб., 1853, pages 97-98.</ref> Лашкарев, наводно, течно зборувал десет јазици. Покрај [[Руски јазик|руски]] и [[Грузиски јазик|грузиски]], тој зборувал [[француски]], [[италијански]], [[турски]], [[персиски]], [[грчки]], [[ерменски]], [[арапски]] и [[латински]].<ref>Valentin Lavrentievich Yanin. ''Отечественная история: К-М.'' [[Great Russian Encyclopedia]], 2000, p. 290</ref> Во 1800 година, Лашкарев бил активно вклучен во дипломатските размени со [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]] во врска со претстојната руска анексија на разни грузиски кралства и кнежевства и останал одговорен за грузиските афери на Царскиот двор под раководство на [[Александар I (Русија)|Александар Први од Русија]].<ref>Kesselbrenner, G. L. Кессельбреннер Г. Л. ''Хроника одной дипломатической карьеры (Дипломат-востоковед С. Л. Лашкарев и его время).'' М., Главная редакция восточной литературы издательства Наука, 1987.</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лашкарев, Сергеј Лазаревич}} [[Категорија:Починати во 1814 година]] [[Категорија:Родени во 1739 година]] [[Категорија:Грузиско благородништво]] obtpgl6tscmk60em19qwaypu1q8e5uu 0 1259803 5536933 5436503 2026-04-10T09:28:36Z Bjankuloski06 332 /* Користена литература */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536933 wikitext text/x-wiki '''Александар Борисович Ермилов''' ({{langx|ru|Александр Борисович Ермилов}}, 12 декември 1954) е [[Руска Советска Федеративна Социјалистичка Република|руски]] поранешен [[одбојка]]р, кој се настапуван за репрезентацијата [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] на [[Летни олимписки игри 1976|Летните олимписки игри во 1976 година]] и на [[Летни олимписки игри 1980|Летните олимписки игри во 1980 година]] . == Кариера == Во 1976 година, тој бил дел од советскиот тим кој го освои сребрениот медал на олимпискиот турнир. Тој ги одиграл сите пет натпревари. Четири години подоцна, во 1980 година, Александр го освоил златниот медал со советскиот тим на Олимпискиот турнир во 1980 година. Одиграл четири натпревари. == Користена литература == * {{Sports-Reference|ye/aleksandr-yermilov-1|Aleksandr Yermilov}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ермилов, Александар}} [[Категорија:Освојувачи на златни олимписки медали за СССР]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1954 година]] n2k1bcd6u1n3fqg72l0reiwhawqs4rq 0 1259805 5536934 5436513 2026-04-10T09:28:38Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536934 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Писател|name=Андреј Дашков|image=Dashkov Andrey.jpg|caption=|birth_name=Андреј Георгиевич Дашков|birth_date=28 јануари 1965|birth_place=[[Харков]], [[Советски Сојуз]]|death_date=|death_place=|nationality=Русин|occupation=раоманописец, автор на раскази|genre=[[хорор фикција]], [[анти-утопија]]|movement=|notableworks="Умри или исчезни!", "Некромантни војни"|website={{URL|dashkov.at.ua}}}} '''Андреј Дашков''' ({{langx|ru|Андрей Дашков}}; роден '''Андреј Георгиевич Дашков''', {{langx|ru|Андрей Георгиевич Дашков}}; 28 јануари 1965 година) е современ писател на хорор фантастика, кој живее во [[Харков]], [[Украина]], и пишува на [[руски јазик]]. Жанрот на првите романи на Дашков може да се дефинира како мрачна фантазија. Неговите последни романи и раскази обично носат надворешни конвенции на жанрот хорор фантастика, но вклучуваат елементи и на дистопија и [[мистицизам]]. == Надворешни врски == * [http://dashkov.at.ua/ Официјално мрежно место на Андреј Дашков] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101120031815/http://dashkov.at.ua/ |date=2010-11-20 }} * [https://www.amazon.com/s/ref=ntt_athr_dp_sr_1?_encoding=UTF8&sort=relevancerank&search-alias=books&field-author=Andrej%20Dashkov Андреј Дашков книги од Амазон.] * [http://andreidashkov.ru/%20Dashkov Андреј Дашков навивачки клуб (руски).]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link since October 2016">трајна мртва врска</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Дашков, Андреј}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1965 година]] [[Категорија:Руски писатели]] 4tctriyhyqm9hd5k6wsmek09plvpdo3 0 1259806 5536935 5436517 2026-04-10T09:28:40Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536935 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Maxim Pokrovsky asv2024-05 photo.jpg|мини]] '''Максим Сергеевич Покровски''' ({{langx|ru|Макси́м Серге́евич Покро́вский}}, 17 јуни 1968 ) е руски музичар, најпознат како фронтмен на рок-групата [[Ногу Свело]] со седиште во [[Москва]]. Тој исто така објавил и неколку соло песни во [[Русија]] и [[Велика Британија]]. Сега работи во [[САД]]. == Надворешни врски == * [http://www.nogu-svelo.ru Ногу Свело!] [http://www.nogu-svelo.ru Официјално мрежно место] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Покровски, Максим}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1968 година]] [[Категорија:Руски музичари]] klyaangbjt9e3d8fst2l0zg4222tn5n 0 1259811 5536936 5436526 2026-04-10T09:28:42Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536936 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Fajt.JPG|алт=Андреј Фајт|мини|Андреј Фајт]] '''Андреј Андреевич Фајт''' ({{langx|ru|Андрей Андреевич Файт}}; 29 август 1903 година &ndash; 17 јануари 1976 година]<ref>[http://www.rusactors.ru/f/fait/ Actors of Soviet and Russian cinema]</ref> бил советски филмски [[актер]]. Тој глумел во 44 филмови помеѓу 1925 и 1976 година. Роден е во [[Нижни Новгород]], [[Русија]] и починал во [[Москва]].<ref>[http://m-llekolombina.livejournal.com/289121.html Под плащом Мельпомены]</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|0265785|Andrei Fajt}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Фајт, Андреј}} [[Категорија:Заслужни глумци на Руска СФСР]] [[Категорија:Починати во 1976 година]] [[Категорија:Родени во 1903 година]] [[Категорија:Погребани на Новодевичките гробишта]] [[Категорија:Починати во Москва]] thiu8kq72i1ozb5xrcxl6ddrrs1owjx 0 1259815 5536937 5436533 2026-04-10T09:28:44Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536937 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Pavel Karasyov 2019.jpg|мини|Павел Карасјов]] '''Павел Сергејевич Карасјов''' ({{langx|ru|Павел Серге́евич Карасёв}}; 10 јули 1992 година) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер . Тој игра како [[Среден ред (фудбал)|централен играч]] за врска во ФК Тамбов . ==Надворешни врски== *{{Soccerway|pavel-karasev/187163}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Локомoтив Москва]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Анжи Махачкала]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] s5wasgrgmfjg7f0iko9ppd0z52747j4 0 1259816 5536938 5436537 2026-04-10T09:28:46Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536938 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anton Kilin 2019.jpg|мини|Антон Килин]] '''Антон Владимирович Килин''' ({{langx|ru|Антон Владимирович Килин}}; 14 ноември 1990) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер . Тој игра за ФК Тамбов . == Клупска кариера == Дебитирал во Руската Премиер лига за ФК Уфа на 20 септември 2014 година на натпревар против ФК Урал Екатеринбург. ==Надворешни врски== * [http://old.footballfacts.ru/players/19237 Антон Килин]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, foodballfacts.ru {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Луч Енергија Владивосток]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Камаз Набережние Челни]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] denuql8w79i97jm4dnis21wl9s5fn1c 0 1259817 5536939 4445035 2026-04-10T09:28:48Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536939 wikitext text/x-wiki '''Анатоли Каширов''' (19 мај 1987 ) е руски професионален [[кошарка]]р, кој последен пат играл за Џекија Алитус од Литванската кошаркарска лига .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kkdzukija.lt/dzukus-papildo-215-cm-milzinas-is-rusijos/|title=Dzūkus papildo 215 cm milžinas iš Rusijos!|date=14 September 2016|work=www.kkdzukija.lt|language=lt-LT|archive-url=https://web.archive.org/web/20170920044852/http://www.kkdzukija.lt/dzukus-papildo-215-cm-milzinas-is-rusijos/|archive-date=20 September 2017|accessdate=14 September 2016}}</ref> == Користена литература == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20160303190753/http://www.cskabasket.com/team/?a=player&p=6302&season=57&lang=en Профил на играч на ЦСКА Москва] *[https://web.archive.org/web/20110719062430/http://www.mitteldeutscherbc.de/spielerdetail.php?nummer=12&typ=pla Профил на играч Mitteldeutscher BC] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Кошаркари на КК ЦСКА Москва]] [[Категорија:Кошаркари на КК Спартак Санкт Петербург]] [[Категорија:Кошаркари на КК Химки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1987 година]] b3km7egs8g3g1m9jwopr5aj69tl2f5b 0 1259818 5536940 5436540 2026-04-10T09:28:50Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536940 wikitext text/x-wiki '''Андреј Александрович Усачов''' ({{langx|ru|Андрей Александрович Усачёв}}; 29 април 1986) е поранешен [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер . == Клупска кариера == Дебитирал за [[ФК Локомотив Москва]] на 12 ноември 2005 година на натпревар од Купот на Русија против ФК Металург-Кузбас Новокузнецк . Тој играл две сезони во Руската фудбалска национална лига за ФК КАМАЗ Набережни челни и ФК МВД Росии Москва . == Надворешни врски == * {{Soccerway|andrey-usachev/27656}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Камаз Набережние Челни]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Локомoтив Москва]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1986 година]] qc06cvr17lhl1bsfb9tprgl0w32rrm6 0 1259826 5536941 5332791 2026-04-10T09:28:52Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536941 wikitext text/x-wiki '''Антон Сичев''' (5 февруари 1994) е [[Руси|руски]] рагбист, кој генерално игра на задната линија. == Кариера == Тој е дел од руската репрезентација во овој спорт и ја претставува Русија на меѓународно ниво.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/282107.html|title=Anton Sychev|work=ESPN scrum|accessdate=2019-09-14|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020195932/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/282107.html|url-status=dead}}</ref> Тој бил дел од рускиот состав за Светскиот рагби куп во 2019 година, кој се оддржал во Јапонија за прв пат, а исто така на овој настан Антон го забележал својот прв настап на Светскиот куп.<ref>{{Наведени вести|url=https://rugby.ru/news/sostav-sbornoy-rossii-na-kubok-mira-v-yaponiyu/|title=Состав сборной России на Кубок мира в Японию|date=1 September 2019|work=rugby.ru|access-date=2019-09-14|publisher=Rugby Federation of Russia|trans-title=The composition of the Russian national team for the World Cup in Japan}}</ref> Тој го имал своето меѓународно деби за Русија против Зимбабве на 17 ноември 2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/match/281425.html|title=Russia v Zimbabwe|work=ESPN scrum|accessdate=2019-09-14|archive-date=2020-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726064341/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/match/281425.html|url-status=dead}}</ref> == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Сичев, Антон}} [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Руски рагбисти]] 4qvt6g4giyx53e4eo4hfgw6zp17sl7f 0 1259829 5536942 5436552 2026-04-10T09:28:56Z Bjankuloski06 332 /* Користена литература */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536942 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kireyev2.JPG|мини|Антон Киреев]] '''Антон Јуревич Киреев''' ({{langx|ru|Антон Юрьевич Киреев}}; 19 јули 1983) — поранешен [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер . == Клупска кариера == Во својата кариера Киреев играл во повеќе руски клубови,но највпечатливи настапи имал во Руската фудбалска национална лига како играч на ФК Уфа во 2012 година.<ref>{{Soccerway|anton-kireyev/87567}}</ref> == Користена литература == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1983 година]] in3h9ttp2xl0on3trhhtps6s58rv162 0 1259837 5536943 5436556 2026-04-10T09:28:58Z Bjankuloski06 332 /* Користена литература */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536943 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Igor Korneev October 2024 01 (cropped).jpg|мини|Корнеев во 2024 година]] '''Игор Владимирович Корнеев''' ( {{langx|ru|Игорь Владимирович Корнеев}} ) (роден на 4 септември 1967 година, во Москва) е поранешен руски професионален [[фудбал]]ер. == Клупска кариера == Тој играл како [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]], особено во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Ла Лига]] за [[ФК Еспањол|РЦД Еспањол]] и [[ФК Барселона]] . Тој бил дел од составот на Феенорд кој го освоил Купот на УЕФА 2001-02, но не добил можност да заигра во финалето и го поминал целиот натпревар на клупата за резервни играчи .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/3027393/UEFA-Cup-results-and-team-details.html|title=UEFA Cup results and team details|date=8 May 2002|work=The Daily Telegraph|accessdate=8 May 2019}}</ref> Тој се повлекол по сезоната 2002-03 како играч на Нац Бреда .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/igor-korneev/|title=Igor Korneev|work=worldfootball.net|language=en|accessdate=2020-02-28}}</ref> == Меѓународна кариера == Корнеев имал 14 настапи за [[Фудбалска репрезентација на Русија|репрезентацијата]], постигнувајќи 3 голови. Тој бил дел од составот на Русија за [[Светско првенство во фудбал 1994|СП 1994 година]] .<ref>[https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=95420/index.html Igor Korneev Statistics] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150223064628/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=95420/index.html |date=2015-02-23 }} ''[[FIFA]]''. Retrieved 22 January 2010.</ref> == Користена литература == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Спартак Москва]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1994]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Херенфен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Еспањол]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ЦСКА Москва]] [[Категорија:Руски фудбалски тренери]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Советски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1967 година]] 3ex0k8wkshxrlec3mxd840spebi91js 0 1259842 5536944 5436560 2026-04-10T09:29:00Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536944 wikitext text/x-wiki '''Андреј Владимирович Уваров''' ({{langx|ru|Андрей Владимирович Уваров}}; 14 април 1971) е поранешен [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер . Неговата кариера започнала во 1989 година во ФК Торпедо Таганрог и завршила девет години подоцна. == Надворешни врски == * [http://old.footballfacts.ru/players/28997 Уваров]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на footballfacts.ru {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Крилја Советов]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК СКА Ростов]] [[Категорија:Советски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1971 година]] hev4pqnc1xxsq0knengp2jytdl7m5fd 0 1259884 5536945 5436564 2026-04-10T09:29:02Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536945 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Горевой Михаил.jpg|алт=Михаил Виталиевич Горевој|мини|Михаил Горевој на премиерата на филмот: „На игра: Ново ниво“, 15 април 2010 година]] '''Михаил Виталиевич Горевој''' ( {{langx|ru|Михаил Витальевич Горевой}}; 19 мај 1965 година) е [[Советски Сојуз|советски]] и [[Руси|руски]] глумец, најпознат на меѓународната сцена по играњето на Владимир Попов во филмот [[Џејмс Бонд]] ''[[Умри некој друг ден (филм)|Умри друг ден]]'' . Тој исто така ја играл улогата на Иван Александрович Шишкин во ''Мостот на шпионите.'' . == Ран живот == Михаил Горевој дипломирал на Факултетот за [[Московски уметнички театар|уметнички театар]] во [[Московски уметнички театар|Москва]] во 1987 година и ја започнал својата глумечка кариера во театарот на Современскиот театар.<ref name="gorevoy-bio">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gorevoy.ru/bio1.php|script-title=ru:Горевой М.В.: Биография|archive-url=https://web.archive.org/web/20120426012324/http://www.gorevoy.ru/bio1.php|archive-date=26 April 2012|accessdate=1 December 2011}}</ref> == Личен живот == Горевој има еден син Дмитриј, кој исто така е глумец. == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://www.gorevoy.ru}} * {{Imdb име|0330853}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски педагози]] [[Категорија:Луѓе од Москва]] [[Категорија:Родени во 1965 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] 3anda9yp1tpp41qlm8v1xn75pjzc32n 0 1259932 5536946 5436568 2026-04-10T09:29:04Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536946 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Пјотр Иванович Чардинин|native_name=Пётр Иванович Чардынин|native_name_lang=rus|image=Petr Chardynin 002.jpg|caption=|birth_name=Пјотр Чардинин|birth_date={{Birth date|df=yes|1873|02|10}}|birth_place=[[Симбирск]], [[Руска Империја]]<br>(now [[Улановск]], Русија)|death_date={{Death date and age|df=yes|1934|08|14|1873|02|10}}|death_place=[[Одеса]], [[Украина]]|other_names=|occupation=режисер, сценарист, глумец|years_active=1909–1928|spouse=|partner=|website=}} '''Пјотр Иванович Чардинин''' ({{langx|ru|Пётр Иванович Чардынин}}, {{Датум по стар стил|10 февруари|1873|28 јануари}} - 14 август 1934)<ref>{{Cite web|url=https://ulpravda.ru/rubrics/nash-krai/kalendar-145-let-so-dnia-rozhdeniia-aktra-i-kinorezhissra-nemogo-kino-petra-chardynina|title=Календарь: 145 лет со дня рождения актёра и кинорежиссёра немого кино Петра Чардынина|author=Улправда / Подготовил Репьёв О. М. /|website=|date=|publisher=Улправда|lang=ru|accessdate=2020-03-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vseokino.ru/index.php/%D0%A7%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BD%D0%B8%D0%BD,_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87|title=Чардынин, Пётр Иванович — Все о кино|author=Всё о кино / Подготовил Репьёв О. М. /|website=|date=|publisher=vseokino.ru|accessdate=2020-03-31}}</ref> бил руски и советски филмски режисер, сценарист и глумец. Пјотр Чардинин, еден од пионерите на филмската индустрија во [[Руска Империја|Руската Империја]], режираl над сто [[Нем филм|неми филмови]] за време на неговата кариера. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|0152826}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски режисери]] [[Категорија:Починати во 1934 година]] [[Категорија:Родени во 1873 година]] 8ueepcbjafuoui38sc131lcdzdq3pla 0 1259935 5536947 5436571 2026-04-10T09:29:06Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536947 wikitext text/x-wiki [[Податотека:DorozhkinDenisIgorevich.jpg|алт=Дорошкин Денис Игоревич во натпреварот за ФК Торпедо против ФК КАМАЗ|мини|Дорошкин Денис Игоревич во натпреварот за ФК Торпедо против ФК КАМАЗ]] '''Денис Игоревич Дорожкин''' ( {{langx|ru|Денис Игоревич Дорожкин}}; 8 јуни 1987) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер . == Кариера == Тој го имал своето деби во руската Премиер лига за ФК Урал Екатеринбург на 8 март 2014 година во натпревар против [[ФК Краснодар]] .<ref>[http://rotor-volgograd.ucoz.ru/publ/denis_dorozhkin_chelovek_s_planety_futbol/1-1-0-202 Денис Дорожкин: «Человек с планеты Футбол»]</ref> == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Луч Енергија Владивосток]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Спартак Наљчик]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Торпедо Москва]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Черноморец Новоросијск]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ротор Волгоград]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1987 година]] 1zyagecqdr5rd9pmc37alblwo5juadf 0 1260039 5536948 5469721 2026-04-10T09:29:09Z Bjankuloski06 332 /* Извори */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536948 wikitext text/x-wiki '''Фјодор Павлович Решетников''' ({{langx|ru|Фёдор Павлович Решетников}}; {{Датум по стар стил|28 јули|1906|15 јули}} &ndash; 13 декември 1988) бил истакнат [[Советски Сојуз|советски]] [[Сликарство|сликар]] . Решетников бил практичар на „ [[Социјалистички реализам|социјалистичкиот реализам]] “, практичар почитуван од владата за неговата работа и бил член дури три и пол децении на Советската академија на уметностите. Неговите творби се чуваат во најдобрите галерии на Русија, вклучувајќи ги [[Третјаковска галерија|галеријата Третјаков]] ( [[Москва]] ), Рускиот музеј ( [[Санкт Петербург]] ), [[Државен историски музеј (Москва)|Државниот историски музеј]] ([[Москва]]) и други. == Ран живот == Решетников е роден во селото Сурско-Литовское, кое сега се наоѓа во [[Днепропетровска област|Днепропетровската област]], [[Украина]], во семејство кое било познато по сликање на [[Икона|икони]]. Фјодор останал сираче на рана возраст, па така тој бил воспитуван од неговиот брат, кој сликал црковни [[Фрескопис|фрески]] и икони за да го прехрани семејството и кој го користел Решетников како негов чирак. == Извори == * [http://artclassic.edu.ru/catalog.asp?ob_no=18892&cat_ob_no=17574 Биографија од мрежното место на Министерството за образование] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070211052114/http://artclassic.edu.ru/catalog.asp?cat_ob_no=17574&ob_no=18892 |date=2007-02-11 }} * [http://www.krugosvet.ru/articles/89/1008905/1008905a1.htm Биографија од енциклопедијата „Кругосвет“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090218222757/http://www.krugosvet.ru/articles/89/1008905/1008905a1.htm |date=2009-02-18 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1988 година]] [[Категорија:Родени во 1906 година]] [[Категорија:Добитници на Сталиновата награда]] [[Категорија:Носители на Орденот на Ленин]] [[Категорија:Носители на Орденот на Црвената ѕвезда]] [[Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот]] [[Категорија:Сликари од 20 век]] [[Категорија:Руси со украинско потекло]] [[Категорија:Починати во Москва]] por2irt0q1ptrw5aimi83c0a5wsu5wa 0 1260049 5536949 4614023 2026-04-10T09:29:10Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536949 wikitext text/x-wiki '''Антон Евгеневич Шенфелд''' ([[руски јазик|руски]]: ''Шенфельд, Антон Евгенжевич'', 23 јули 1993) е [[Русија|руски]] професионален хокеар . Тој моментално игра во Торпедо Нижни Новгород, тим кој се натпреварува ва хокеарската лига „Континентал“ (КХЛ). == Кариера == Шенфелд дебитирал во Континенталната хокеарска лига (КХЛ) играјќи со Металург Магнитогорск за време на КХЛ сезоната 2012-13 .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.khl.ru/players/16890/|title=Anton Shenfeld player profile|date=2013-04-15|publisher=[[Kontinental Hockey League]]|accessdate=2013-04-15}}</ref> Откако придонел Металург да го освои Купот Гагарин во 2014 година, Шенфелд бил дел од размена и се преселил во екипата на ХК Лада Толјати на 4 јули 2014 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.khl.ru/news/2014/07/04/225213.html|title=Evening exchanges|date=2014-07-04|publisher=[[Kontinental Hockey League]]|accessdate=2014-07-04}}</ref> Тој играл три сезони во хокеарскиот клуб Лада Толјани пред да се врати во Магнитогорск. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1993 година]] 8nyfhm5xzzy21whdblozv31gppun3od 0 1260093 5536950 5436629 2026-04-10T09:29:12Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536950 wikitext text/x-wiki '''Александар Јуриевич Деревен''' ({{langx|ru|Александр Юрьевич Деревень}}; 26 март 1992) е руски [[ракомет]]ар на РК ЦСКА Москва и на [[Машка ракометна репрезентација на Русија|руската ракометна репрезентација]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurohandball.com/player/542295|title=Alexander Dereven Player Info|publisher=eurohandball.com|accessdate=28 January 2015}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://competition.ihf.info/sites/default/files/competitions/226654de-f6a5-40ac-bc6c-bfdbfd5f8b28/pdf/RUS.PDF 2019 World Men's Handball Championship roster]</ref> Играл за руската репрезентација на [[Светско првенство во ракомет за мажи 2015|Светското првенство во ракомет за мажи 2015 година]] во Катар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://ihf.info/files/CompetitionData/153/pdf/RUS.pdf|title=2015 World Championship Roster|publisher=[[International Handball Federation|IHF]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150129163407/http://ihf.info/files/CompetitionData/153/pdf/RUS.pdf|archive-date=29 January 2015|accessdate=15 January 2015}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Ракометари на РК Вардар]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] 6vnu36dpdirbuexv0uwzhcn84hccdua 0 1260094 5536951 5436634 2026-04-10T09:29:14Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536951 wikitext text/x-wiki [[Податотека:20130405 - Issy Paris Hand - Rostov-Don - Marina Yartseva - 07 (cropped).jpg|мини|Марина Судакова во 2013 година]] '''Марина Владимировна Судакова''' ({{langx|ru|Марина Владимировна Судакова}}; 17 февруари 1989) е руска [[ракомет]]арка која игра за РК ЦСКА Москва и руската женска ракометна репрезентација .<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.eurohandball.com/player/522850 |title=EHF profile |accessdate=2021-02-12 |archive-date=2015-09-17 |archive-url=https://archive.today/20150917212417/http://www.eurohandball.com/player/522850 |url-status=dead }}</ref> Таа ја освоила титулата светски шампион во [[Светско првенство во ракомет за жени 2009|2009 година]] . Таа е студент на Ростовскиот институт на Рускиот државен трговско-економски универзитет. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20100203112335/http://www.rostovhandball.ru/team/players/24.html Биографија на страницата на „Ростов-Дон“] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Родени во 1989 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Руски ракометарки]] t18j3nevny1ugru35p2dea937lzb4s7 0 1260095 5536952 5436637 2026-04-10T09:29:16Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536952 wikitext text/x-wiki [[Податотека:2021-03-31 - Women's Handball - CSKA v Ufa-Alisa - Pre-Match - Photo 32.jpg|мини|Олга Горшенина во 2021 година]] '''Олга''' '''Антољевна Горшенина''' ({{langx|ru|Ольга Анатольевна Горшенина}}; 9 ноември 1990) е руска [[ракомет]]арка на РК ЦСКА Москва и руската женска ракометна репрезентација .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurohandball.com/en/player/P-UG4LbLoc1dXK-ymA4x-Q/olga-gorshenina/|title=Olga Gorshenina Profile|publisher=[[European Handball Federation]]|accessdate=10 December 2016}}</ref> ==Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски ракометарки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] qg2c29gq3ipgrapj5ie3x4lnj6cfri7 0 1260138 5536953 5436685 2026-04-10T09:29:18Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536953 wikitext text/x-wiki '''Милана Еламановна Таженова''' ({{langx|ru|Милана Еламановна Таженова}}; 6 март 1999) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurohandball.com/ech/women/2018/player/560494/MilanaTazhenova|title=Profile|publisher=[[European Handball Federation]]|accessdate=26 September 2018|archive-date=2020-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203045101/http://www.eurohandball.com/ech/women/2018/player/560494/MilanaTazhenova|url-status=dead}}</ref> е руска [[ракомет]]арка која настапува за [[Ростов-Дон]] . == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски ракометарки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] fw2lhl4t8kfziebdjgloev40mk2yu9r 0 1260139 5536954 5436688 2026-04-10T09:29:20Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536954 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Vika Kalinina.jpg|мини|Викторија Калинина]] '''Викторија Викторовна Калинина''' ({{langx|ru|Виктория Викторовна Калинина}}; 8 декември 1988) е руска [[ракомет]]арка која настапува за [[Ростов-Дон]] и за руската женска ракометна репрезентација .<ref>{{Наведени вести|url=http://tass.ru/sport/3490671|title=Определен окончательный состав женской сборной России по гандболу на ОИ-2016|date=27 July 2016|access-date=17 March 2018|publisher=[[TASS]]}}</ref><ref>[https://www.eurohandball.com/en/player/9axYzfZOhenAjoo5lXMeCw/viktoriia-kalinina/ EHF profile]</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски ракометарки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] 2uk1secrgu9ljvvdecv6t82u3c9tpxb 0 1260140 5536955 5436692 2026-04-10T09:29:22Z Bjankuloski06 332 /* Користена литература */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536955 wikitext text/x-wiki [[Податотека:20170930 AUT-RUS Kristina Kozhokar 850 0305.jpg|мини|Кристина Кожокар во 2018 година]] '''Кристина Викторовна Кожокар''' ({{langx|ru|Кристина Викторовна Кожокарь}}; 28 февруари 1994) е руска [[ракомет]]арка која настапува [[Ростов-Дон]] и за руската женска ракометна репрезентација .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurohandball.com/en/player/_oFhMUOb6lklXOr1N3GElA/kristina-kozhokar/|title=Kristina Kozhokar Profile|publisher=[[European Handball Federation]]|accessdate=10 December 2016}}</ref> == Користена литература == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски ракометарки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] 7i1eg60jkal3uypqiiz43i5ne3kdcgr 0 1260141 5536956 4445449 2026-04-10T09:29:24Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536956 wikitext text/x-wiki '''Анастасија Суслова''' (11 октомври 1996) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurohandball.com/ec/ehfc/women/2016-17/player/553196/Anastasia+Suslova|title=Anastasia Suslova Profile|publisher=[[European Handball Federation]]|accessdate=1 December 2016}}</ref> е руска [[ракомет]]арка која игра за Звезда Звенигород и руската женска ракометна репрезентација .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/anastasia-suslova|title=Anastasia Suslova|publisher=olympic.org|accessdate=2 March 2017}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски ракометарки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1996 година]] lmvzjnrce3qxc2yhn0ifcft28ek4chw 0 1260142 5536957 5436696 2026-04-10T09:29:26Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536957 wikitext text/x-wiki '''Ана Васиљевна Кареева''' ( {{langx|ru|Анна Васильевна Кареева}}; 10 мај 1977) е [[Русија|руска]] [[ракомет]]арка која ја претставувала руската женска ракометна репрезентација на повеќе натпреварувања на меѓународно ниво. Таа го има освоено [[Светско првенство во ракомет за жени|Светско ракометно првенство за жени]] трипати ( [[Светско првенство во ракомет за жени 2001|2001]], [[Светско првенство во ракомет за жени 2005|2005]] и [[Светско првенство во ракомет за жени 2007|2007 година]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://wchfra07.ihf.info/exchange/fra/pdf/RUS-R.pdf|title=XVIII Women's World Championship 2007 – Team Roster Russia|date=3 December 2007|publisher=International Handball Federation|archive-url=https://web.archive.org/web/20081206104334/http://wchfra07.ihf.info/exchange/fra/pdf/RUS-R.pdf|archive-date=6 December 2008|accessdate=28 December 2008}}</ref> ) и исто така освоила сребрен медал на [[Ракометот на Летните олимписки игри 2008 - жени|Летните олимписки игри]] во [[Ракометот на Летните олимписки игри 2008 - жени|2008 година]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ka/anna-kareyeva-1.html|title=Anna Kareyeva|publisher=Sports Reference LLC|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417220531/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ka/anna-kareyeva-1.html|archive-date=17 April 2020|accessdate=28 December 2008}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски ракометарки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1977 година]] 3fgwg5qygscaisdg6e2vtewrokmen9t 0 1260143 5536958 5436700 2026-04-10T09:29:29Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536958 wikitext text/x-wiki [[Податотека:20170930 AUT-RUS Elena Utkina 850 0273.jpg|thumb|Елена Уткина]] '''Елена Михаиловна Уткина''' ({{langx|ru|Елена Михайловна Уткина}};<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.hk-dinamo.ru/komandy/dinamo/fomina_elena/ |title=Фомина Елена Михайловна |accessdate=2021-02-12 |archive-date=2017-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171226021947/http://www.hk-dinamo.ru/komandy/dinamo/fomina_elena/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://hand-ball.ru/novosti/handball-russia/2131-v-lade-novyj-vratar-elena-utkina.html |title=В Ладе новый вратарь Елена Уткина |accessdate=2021-02-12 |archive-date=2019-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190910110023/http://hand-ball.ru/novosti/handball-russia/2131-v-lade-novyj-vratar-elena-utkina.html |url-status=dead }}</ref> 29 мај 1990) е руска [[ракомет]]арка која настапува за екипата на РК Кубан Краснодар. Таа таму игра како позајмен играч од РК ЦСКА Москва. Уткина исто така е дел од руската женска ракометна репрезентација .<ref>[http://handball.ru/player_show.php?id=Utkina Уткина Елена Михайловна]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurohandball.com/player/526081|title=Elena Utkina Profile|publisher=[[European Handball Federation]]|accessdate=10 December 2016}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски ракометарки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] f301b9ckudgjm7dums8ar9bic7p2yfy 0 1260144 5536959 5436704 2026-04-10T09:29:31Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536959 wikitext text/x-wiki '''Анастасија Едуардовна Чаун''' ({{langx|ru|Анастасия Эдуардовна Чаун}}; 11 септември 1988) е [[Руси|руска]] [[Пливање (спорт)|пливачица]] . Во 2010 година, таа победила на 200 метри градно на Европското Првенство за спортови во вода и на Европско првенство во пливање кратки должини во 2010 година .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.omegatiming.com/swimming/racearchives/2010/Budapest2010/C73A1_Res1Heat_121_Finals_1_Women_200_Breast.pdf|title=30th LEN European Swimming Championships – 200&nbsp;m breaststroke results (final)|publisher=Omega Timing|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821041429/http://omegatiming.com/swimming/racearchives/2010/Budapest2010/C73A1_Res1Heat_121_Finals_1_Women_200_Breast.pdf|archive-date=2010-08-21|accessdate=2011-01-23}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.omegatiming.com/swimming/racearchives/2010/Eindhoven_ESCC/C73A1_Results_One_Heat_Individual_118_Heat1_Women_200_Breast.pdf|title=2010 European Short Course Swimming Championships – 200&nbsp;m breaststroke results (final)|publisher=Omega Timing|archive-url=https://web.archive.org/web/20101214054518/http://www.omegatiming.com/swimming/racearchives/2010/Eindhoven_ESCC/C73A1_Results_One_Heat_Individual_118_Heat1_Women_200_Breast.pdf|archive-date=2010-12-14|accessdate=2011-01-23}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Луѓе од Москва]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] kkghalepmvr8vemg6zwjvz6av4wgwkt 0 1260244 5536960 5436727 2026-04-10T09:29:33Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536960 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Andrei Murnin 2018.jpg|thumb|десно|250п|Андреј Мурнин]] '''Андреј Александрович Мурнин''' ({{langx|ru|Андрей Александрович Мурнин}}; 11 мај 1985) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер . Тој игра за фудбалскиот клуб Химки.<ref>[https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/1st_division/spbnews_NI1144239_Poluzashhitnik_Khimok_perehodit_v_Neftehimik Полузащитник «Тамбова» переходит в «Химки»]</ref> == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Химки]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Сокол Саратов]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1985 година]] 2catr18sxuzb2p5pkwncaca3caiv5vj 0 1260245 5536961 5436731 2026-04-10T09:29:35Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536961 wikitext text/x-wiki '''Гела Џамбулатович Засејев''' ({{langx|ru|Гела Джамбулатович Засеев}}; 20 јануари 1993) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој игра како [[Среден ред (фудбал)|играч за врска]] . Настапува за фудбалскиот тим Химки. == Надворешни врски == * {{Soccerway|gela-zaseev/260319}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Химки]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ЦСКА Москва]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Балтика Калининград]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Аланија Владикавказ]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1993 година]] [[Категорија:Апсолвенти на Московскиот државен универзитет]] grk0nmyfv8enht71gte8zeyitpupm60 0 1260280 5536962 5436743 2026-04-10T09:29:37Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536962 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Nikita Medvedev 2020.jpg|мини|Медведев во ФК Рубин Казан во 2020 година]] '''Никита Олегович Медведев''' ( {{langx|ru|Ники́та Оле́гович Медве́дев}}, 17 декември 1994) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој игра на позицијата [[Голман (фудбал)|голман]] за [[ФК Рубин Казањ]].<ref>{{cite web|title=Рекордсмен РПЛ Никита Медведев перешел в «Рубин»|url=https://realnoevremya.ru/news/184200-vratar-nikita-medvedev-pereshel-v-rubin|website=Реальное время|date=2020-08-17|accessdate=2020-08-17}}</ref> == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Медведев, Никита}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Локомoтив Москва]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ростов]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] g3ylqv8dley3sgdtaurwjibuj1ocjj8 0 1260281 5536963 5436747 2026-04-10T09:29:39Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536963 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Mikhail Merkulov 2020.jpg|мини|Меркулов со ФК Рубин Казан во 2020 година]] '''Михаил Викторович Меркулов''' ({{langx|ru|Михаил Викторович Меркулов}}; 26 јануари 1994) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој игра на позицијата [[Одбрана (фудбал)|лев бек]]. Михаил во моментов настапува за [[ФК Рубин Казањ|ФК Рубин Казан]].<ref>{{Cite web|url=https://www.rubin-kazan.ru/posts/mihail-merkulov-igrok-rubina|title=ФК РУБИН|publisher=www.rubin-kazan.ru|accessdate=2020-06-09|archive-date=2020-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20201003060243/https://www.rubin-kazan.ru/posts/mihail-merkulov-igrok-rubina|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ротор Волгоград]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] behny3t591d2blasw3xpbkbpzjyz3hn 0 1260282 5536964 5436751 2026-04-10T09:29:41Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536964 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Aleksandr Zuyev 2020.jpg|мини|Зујев со ФК Рубин Казан во 2020 година]] '''Александар Дмитријевич Зујев''' ({{langx|ru|Александр Дмитриевич Зуев}}; 26 јуни 1996) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој игра на позицијата [[Среден ред (фудбал)|лево крило]] за [[ФК Рубин Казањ|ФК Рубин Казан]]. Претходно играл за ФК Ростов.<ref>{{Cite web|url=http://www.sport-express.ru/football/rfpl/news/zuev-pereshel-v-rostov-1272909/|title=Зуев перешел в «Ростов»|publisher=www.sport-express.ru|accessdate=2017-06-23}}</ref> == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ростов]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Крилја Советов]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Спартак Москва]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1996 година]] i1jwzvsbnsn5ofsjlo9ikkf2psvjxl3 0 1260283 5536965 5436755 2026-04-10T09:29:43Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536965 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kirill Klimov 2021.jpg|мини|десно|200px|исправено|Климов со ФК Тамбов во 2021 година]] '''Кирил Валерјевич Климов''' ({{langx|ru|Кирилл Валерьевич Климов}}; 30 јануари 2001) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој настапува за [[ФК Рубин Казањ|ФК Рубин Казан]].<ref>[https://tass.ru/sport/9745319 Российский футболист Климов перешёл из «Монако» в «Рубин»]</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Локомoтив Москва]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2001 година]] 6sfka4iyc0eq8udlkgfmnaqb8oz2vgg 0 1260284 5536966 5436760 2026-04-10T09:29:45Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536966 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Ivan Ignatyev 2017.jpg|мини|Игнатјев со ФК Краснодар во 2017 година]] '''Иван Александрович Игнатјев''' ({{langx|ru|Иван Александрович Игнатьев}}; 6 јануари 1999) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер кој игра како [[Напад (фудбал)|напаѓач]] за [[ФК Рубин Казањ|фудбалскиот клуб Рубин Казан]].<ref>{{Cite web|url=https://sportrbc.ru/news/5e071a669a794750865ddf71|title=«Рубин» объявил о первом трансфере после прихода Слуцкого|publisher=РБК|accessdate=2020-02-23}}</ref> == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] btid86pzczis5ce43u33rxxy7k6ml5m 0 1260285 5536967 5436763 2026-04-10T09:29:47Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536967 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Yury Dyupin 2019.jpg|алт=Јуриј Дјупин со ФК Рубин Казан во натпревар против ФК Локомотив Москва|мини|Јуриј Дјупин со ФК Рубин Казан во натпревар против ФК Локомотив Москва]] '''Јуриј Јуриевич Дјупин''' ({{langx|ru|Юрий Юрьевич Дюпин}}, 17 март 1988) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ски [[Голман (фудбал)|голман]]. Тој настапува за [[ФК Рубин Казањ|ФК Рубин Казан]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fc-dinamo-barnaul.ru/news/394/ |title=Представляем: Новички «Динамо» (Барнаул) — 2011 |accessdate=2021-03-01 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220213510/http://www.fc-dinamo-barnaul.ru/news/394/ |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Анжи Махачкала]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Кубањ Краснодар]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] qyw9n8u0uc6uyi9kcbacdcrdy71tzuo 0 1260286 5536968 5436768 2026-04-10T09:29:49Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536968 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kamil Zakirov 2019.jpg|thumb|десно|250п|Камил Закиров]] '''Камил Мијаскутович Закиров''' ({{langx|ru|Камиль Мяскутович Закиров}}; 15 ноември 1998) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој настапува за [[ФК Рубин Казањ|фудбалскиот клуб Рубин Казан]]. == Потекло== Татко му е [[Татари|Татар]], а мајка му [[Руси]]нка.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.rubin-kazan.ru/ru/news_items/8993-kamil-zakirov-rubin-shag-vpered-v-kariere |title=Камиль Закиров: «Рубин» — шаг вперед в карьере" |accessdate=2021-03-01 |archive-date=2019-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190615174444/http://www.rubin-kazan.ru/ru/news_items/8993-kamil-zakirov-rubin-shag-vpered-v-kariere |url-status=dead }}</ref>. == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Анжи Махачкала]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1998 година]] 7h4qc09sgqi2kjkfvx39s87ptnioilp 0 1260287 5536969 5436772 2026-04-10T09:29:51Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536969 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kirill Kosarev 2019.jpg|мини|десно|200px|исправено|Косарев со Русија У19 во 2019 година]] '''Кирил Андееевич Косарев''' ( {{langx|ru|Кирилл Андреевич Косарев}}; 1 август 2001 година) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој настапува за [[ФК Рубин Казањ|ФК Рубин Казан]] . На 24 јуни 2020 година, тој потпишал 4-годишен договор со [[ФК Рубин Казањ|ФК Рубин Казан]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rubin-kazan.ru/posts/rubin-podpisal-kontrakt-s-kirillom-kosarevym|title="РУБИН" ПОДПИСАЛ КОНТРАКТ С КИРИЛЛОМ КОСАРЕВЫМ|date=24 June 2020|publisher=[[FC Rubin Kazan]]|accessdate=2021-02-15|archive-date=2021-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112051125/https://www.rubin-kazan.ru/posts/rubin-podpisal-kontrakt-s-kirillom-kosarevym|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|kirill-kosarev/494035}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2001 година]] 6o7y61btnvt34a7cnp2us7nzowfs3xc 0 1260327 5536970 5436779 2026-04-10T09:29:53Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536970 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anton Terekhov 2020.jpg|thumb|десно|250п|Антон Терехов]] '''Антон Андреевич Терехов''' ( {{langx|ru|Антон Андреевич Терехов}} ; роден на 30 јануари 1998 година) — [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој игра на позицијата [[Среден ред (фудбал)|десно крило]] за [[ФК Динамо Москва|Динамо Москва]].<ref>[http://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2674401 Отчёт о матче «Динамо» — «Крылья Советов»]</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|anton-terekhov/386269}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Крилја Советов]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Москва]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1998 година]] 5z1jifxzxijpue0uvg5d2q14d8w81ac 0 1260329 5536971 5436787 2026-04-10T09:29:55Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536971 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Vladislav Karapuzov 2021.jpg|мини|десно|200px|исправено|Карапузов со ФК Тамбов во 2021 година]] '''Владислав Александрович Карапузов''' ({{langx|ru|Владислав Александрович Карапузов}}; 6 јануари 2000) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер настапува за [[ФК Динамо Москва]], а како позајмица е во ФК Тамбов.<ref>[https://fcdynamo.ru/news/events/?id_4=16207 Владислав Карапузов арендован «Тамбовом» до конца сезона]</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|vladislav-karapuzov/461876}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Москва]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Локомoтив Москва]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Луѓе од Нориљск]] [[Категорија:Родени во 2000 година]] rigtuhr8xorefgg5lftyvcv5fwrv0rv 0 1260330 5536972 5436791 2026-04-10T09:29:57Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536972 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Daniil Fomin 2021.jpg|thumb|десно|250п|Данил Фомин]] '''Данил Дмитријевич Фомин''' ({{langx|ru|Даниил Дмитриевич Фомин}}; 2 март 1997) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер кој игра на позицијата [[Среден ред (фудбал)|дефанзивен играч]] за врска во [[ФК Динамо Москва]]<ref>[https://rsport.ria.ru/20200803/1575305314.html Даниил Фомин перешел из "Уфы" в московское "Динамо"]</ref>. == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Москва]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1997 година]] q95l9tz4ssxaxbsj60byhxfs9yre9hr 0 1260331 5536973 5436795 2026-04-10T09:29:59Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536973 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Roman Yevgenyev 2022 KS.jpg|200px|мини|Роман Евгенјев во 2022 година]] '''Роман Алексеевич Евгенјев''' ({{langx|ru|Роман Алексеевич Евгеньев}}; 23 февруари 1999) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој настапува за [[ФК Динамо Москва]] .<ref>{{Cite web |url=https://www.sport-express.ru/football/rfpl/fbl_match-krylya-sovetov-dinamo-284312/ |title=Крылья Советов—Динамо. Протокол матча |website=Спорт-Экспресс |date=2018-10-06}}</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|roman-evgenyev/461461}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Москва]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] mcerag2f2eca90w4t0qm1vu7mgrabv0 0 1260332 5536974 5436798 2026-04-10T09:30:01Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536974 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Apti Akhyadov 2019.jpg|thumb|десно|250п|Апти Ахјадов]] '''Апти Мовлидович Ахјадов''' ({{langx|ru|Апти Мовлидович Ахъядов}}; 24.08.1993) е [[Русија|руски]] фудбалер. Игра на позицијата [[Напад (фудбал)|напаѓач]] или пак како [[Среден ред (фудбал)|десен играч од средниот ред]]. Својата професионална кариера ја започнал во фудбалскиот клуб Ахмат Грозни. Во моментов настапува за ФК Том Томск.<ref>{{наведена изјава за печат|publisher=[[FC Tom Tomsk]]|url=https://fctomtomsk.ru/ru/news/content/apti-akhiadov-podpisal-kontrakt-s-tomiu-2020-01-23|title=Апти Ахъядов подписал контракт с «Томью»|date=23 January 2020}} {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211025142934/https://fctomtomsk.ru/ru/news/content/apti-akhiadov-podpisal-kontrakt-s-tomiu-2020-01-23 |date=2021-10-25 }} {{Наведена мрежна страница |url=https://fctomtomsk.ru/ru/news/content/apti-akhiadov-podpisal-kontrakt-s-tomiu-2020-01-23 |title=архивски примерок |accessdate=2021-03-01 |archive-date=2021-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025142934/https://fctomtomsk.ru/ru/news/content/apti-akhiadov-podpisal-kontrakt-s-tomiu-2020-01-23 |url-status=dead }}</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://fc-terek.ru/index.php?option=com_joomleague&func=showPlayer&p=10&pid=100&Itemid=88888943 Профил на Ахјадов] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160303234309/http://fc-terek.ru/index.php?option=com_joomleague&func=showPlayer&p=10&pid=100&Itemid=88888943 |date=2016-03-03 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Том Томск]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Анжи Махачкала]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Спартак Наљчик]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Терек Грозни]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1993 година]] s3c1v96k22zg8bp7nqkpoljt25ugq84 0 1260333 5536975 5436801 2026-04-10T09:30:03Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536975 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Igor Leshchuk.jpg|thumb|десно|250п|Игор Лешчук]] '''Игор Алексеевич Лешчук''' ({{langx|ru|Игорь Алексеевич Лещук}}; роден на 20 февруари 1996 година) — [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој игра на позицијата [[Голман (фудбал)|голман]] за [[ФК Динамо Москва]].<ref>[https://www.transfermarkt.com/igor-leshchuk/profil/spieler/168527 Профил на Лушчук]</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.pfl-russia.com/competitions/season-2016-2017/west/player.php?player=19089 Профил на руската професионална фудбалска лига] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Москва]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1996 година]] iask11wxphq28qt231i8v7s6e8rs766 0 1260335 5536976 5436807 2026-04-10T09:30:05Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536976 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Andrei Ivashin 2019.jpg|мини|Андреј Ивашин 2019 година]] '''Андреј Евгениевич Ивашин''' ({{langx|ru|Андрей Евгеньевич Ивашин}}, 30 јуни 1999) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој настапува за ФК Краснодар-2.<ref>{{cite web|publisher=[[Russian Professional Football League]]|url=https://www.pfl-russia.com/competitions/season-2017-2018/south/matchprotocol.php?match=3.0054|title=Game Report by PFL|date=2 September 2017}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} ==Надворешни врски== * [https://eng.premierliga.ru/players/Ivashin-Andrey Профил на Ивашин] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201205153709/https://eng.premierliga.ru/players/Ivashin-Andrey |date=2020-12-05 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] 55r0juq5v2bwhfs8os6nv0cly5o4ir7 0 1260380 5536977 5522849 2026-04-10T09:30:07Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536977 wikitext text/x-wiki '''Едуард Розовски''' (14 декември 1926 година - 27 јули 2011 година) бил [[СССР|советски]] кинематограф и снимател, чии филмски заслуги вклучуваат ''Човек водоземци'' и ''Бело сонце на пустината'' .<ref name="itar">{{Наведени вести|url=http://www.itar-tass.com/en/c154/193305.html|title=Legendary cameraman Eduard Rozovsky died in road accident|date=2011-07-27|work=[[ITAR-TASS]]|access-date=2011-08-17|archive-date=2012-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120912235853/http://www.itar-tass.com/en/c154/193305.html|url-status=dead}}</ref> == Кариера == Розовски е кинематограф заслужен за повеќе од осумдесет филмови, снимени во период од неколку децении.<ref name="itar"/> Неговите најпознати филмови се ''Бело сонце на пустината'', ''Човек водоземец'', ''Седмиот придружник'', ''Каин XVIII'', ''Свадба и Сократ'' и ''Мајсторот на Чукотка'' . Подоцна станал претседател на одделот за филм на Државниот универзитет за кино и телевизија во Санкт Петербург. Розовски загинал во сообраќајна несреќа откако изгубил контрола над својот „ [[Опел Астра|опел астра“]] додека возел по автопатот од градот [[Санкт Петербург]] до својата селска куќа во Приозерск . Не е познато дали тој починал од сообраќајна несреќа или пак срцето запрело. Тој имал 84 години. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Розовски, Едуард}} [[Категорија:Починати во 2011 година]] [[Категорија:Родени во 1926 година]] [[Категорија:Руски кинематографи]] [[Категорија:Советски кинематографи]] [[Категорија:Носители на Орденот за заслуги пред татковината од IV степен]] [[Категорија:Народни артисти на Руската Федерација]] 7qhr60tq2m4z73910iukcwogp4ecjms 0 1260387 5536978 5436821 2026-04-10T09:30:09Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536978 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Danil Stepanov 2021.jpg|мини|десно|200px|исправено|Степанов со Арсенал Тула во 2021 година]] '''Данил Андреевич Степанов''' ( {{langx|ru|Данил Андреевич Степанов}}; 25 јануари 2000) е [[Русија|руски]] [[фудбал]]ер кој игра на позицијата [[Одбрана (фудбал)|лев бек]] за ФК Ротор Волгоград на позајмица од [[ФК Рубин Казањ|ФК Рубин Казан]].<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1215026_Rubin_otdal_Stepanova_v_arendu_Rotoru |title=«Рубин» отдал Степанова в аренду «Ротору» |website=sportbox.ru |date=2020-07-17}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ротор Волгоград]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рубин Казан]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2000 година]] 63ga8lcy4g1b1lk7qqy3u4fp17d9515 0 1260388 5536979 5436825 2026-04-10T09:30:11Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536979 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Yevgeni Pesegov 2021.jpg|thumb|десно|250п|Евгениј Пешегов]] '''Евгениј Валентинович Пешегов''' ({{langx|ru|Евгений Валентинович Песегов}}; 21 февруари 1989) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер. Тој настапува за ФК Ротор Волгоград.<ref>{{cite web|publisher=[[PFC Sochi]]|url=http://www.pfcsochi.ru/news/events/2019-2020/evgeniy-pesegov-stal-igrokom-rotora/|title=Евгений Песегов стал игроком «Ротора»|trans-title=Yevgeni Pesegov became a Rotor player|date=2 September 2019|language=ru|accessdate=2021-03-02|archive-date=2021-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210524201445/https://pfcsochi.ru/news/events/2019-2020/evgeniy-pesegov-stal-igrokom-rotora/|url-status=dead}}</ref> ==Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|evgeni-pesegov/72348}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ротор Волгоград]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Химки]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Крилја Советов]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1989 година]] mcyv1d5fsg0h1is7fw13r5nmaeg7hby 0 1260390 5536980 5436833 2026-04-10T09:30:14Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536980 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Oleg Aleynik 2021.jpg|thumb|десно|250п|Олег Алејник]] '''Олег Игоревич Алејник''' ( {{langx|ru|Олег Игоревич Алейник}}; 8 февруари 1989) е [[Русија|руски]] професионален [[фудбал]]ер . Тој настапува за ФК Ротор Волгоград.<ref>{{cite web|publisher=[[Russian Premier League]]|url=https://eng.premierliga.ru/match/match_13640.html|title=Rotor v Zenit game report|date=11 August 2020}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|oleg-aleynik/6628}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Москва]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ростов]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Кубањ Краснодар]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ротор Волгоград]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1989 година]] qufnsin8pbgyu7s2e9vav38mr9uxdlg 0 1260574 5536981 5436865 2026-04-10T09:30:16Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536981 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Pavel Gromyko and Ivan Paunic.jpg|200px|мини|Павел Громико во 2010 година]] '''Павел Сергеевич Громико''' ({{langx|ru|Павел Сергеевич Громыко}}; 24.05.1989) е руски професионален [[кошарка]]р, кој моментално настапува за кошаркарскиот клуб Уфиметс Уфа од руската втора Суперлига.<ref>{{cite web|title=Burevestnik Yaroslav 2016-2017|url=http://basketball.eurobasket.com/team/Russia/BK-Burevestnik-Yaroslav/4214?Page=1&Year=2016-2017|website=eurobasket.com|accessdate=12 May 2018}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://basketball.realgm.com/player/Pavel-Gromyko/Summary/24600 Профил] на [https://basketball.realgm.com/player/Pavel-Gromyko/Summary/24600 играч] на realgm.com * [https://www.basketball-reference.com/euro/players/pavel-gromyko-1.html Профил] на кошаркарската референца.com * [http://basketball.eurobasket.com/player/Pavel-Gromyko/Russia/Ufimets-Ufa/66580 Профил] на [http://basketball.eurobasket.com/player/Pavel-Gromyko/Russia/Ufimets-Ufa/66580 играч] на eurobasket.com {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Кошаркари на КК Динамо Москва]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1989 година]] [[Категорија:Руски кошаркари]] oiad8ttgx39xmt7akmd7rk1b8oj3gp9 0 1260645 5536982 5436907 2026-04-10T09:30:18Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536982 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Valery Voronin 1966.jpg|thumb|десно|250п|Валери Воронин]] '''Валери Иванович Воронин''' ({{langx|ru|Валерий Иванович Воронин}}; 17 јули 1939 година - 22 мај 1984 година) бил советски [[фудбал]]ер кој настапувал за Торпедо Москва и [[Фудбалска репрезентација на Советскиот Сојуз|советската репрезентација]] . Тој бил разноврсен дефанзивен играч за врска, чии импресивни технички способности и стартови го направиле еден од најкомплетните играчи за врска во 60-тите години на минатиот век. Тој исто така бил способен да игра како централен дефанзивец. == Наводи == * [http://www.rusteam.permian.ru/players/voronin.html Биографија на тимот] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200814173105/http://www.rusteam.permian.ru/players/voronin.html |date=2020-08-14 }} {{ru}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Торпедо Москва]] [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Советски фудбалери]] [[Категорија:Починати во 1984 година]] [[Категорија:Родени во 1939 година]] [[Категорија:Починати во Москва]] l5473rrtdir5tf8bipxd71qog0gdhoo 0 1260646 5536983 5436911 2026-04-10T09:30:20Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536983 wikitext text/x-wiki '''Иван Василевич Јегоров''' ( {{langx|ru|Иван Васильевич Егоров}}, 1891 - 1943) бил руски фудбалер кој играл во нападот. == Надворешни врски == * {{ru}} [http://www.rusteam.permian.ru/players/egorov.html Профил на Јегеров] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200806131624/http://www.rusteam.permian.ru/players/egorov.html |date=2020-08-06 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски фудбалери]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Родени во 1891 година]] p5e3f3kt71tosgyaby96z5igoyd9hmr 0 1260647 5536984 5393848 2026-04-10T09:30:22Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536984 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Andrei Taratukhin.jpg|200px|мини|Андреј Таратукин во 2010 година]] '''Андреј Сергеевич Таратукин''' ( 22 февруари 1983) е [[Русија|руски]] професионален [[Хокеј на мраз|хокеар]] кој игра на позицијата центар, во моментов игра за Металург Новокузнецк во Континенталната хокеарска лига (КХЛ). == Надворешни врски == * [https://www.nhl.com/player/andrei-taratukhin-8469493 Профил на НХЛ] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Таратукин, Андреј}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1983 година]] [[Категорија:Руски хокеари]] [[Категорија:Хокеј во Русија]] dc57vm0jpkpsyjjgr9tsi4su7w6xz96 0 1260820 5536985 4597399 2026-04-10T09:30:24Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536985 wikitext text/x-wiki '''Игор Сорока''' (роден на 27 мај 1991 година) е руски [[ракомет]]ар кој настапува за РК ЦСКА Москва и за [[Машка ракометна репрезентација на Русија|руската репрезентација]] .<ref>[http://www.eurohandball.com/player/535052 EHF profile]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски== * [http://history.eurohandball.com/ec/men/2020-21/player/535052/Igor+Soroka Профил на Сорока] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1991 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] f25aogkghebuic661j4z2oko2vqhie2 0 1260821 5536986 4445525 2026-04-10T09:30:26Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536986 wikitext text/x-wiki '''Алексеј Фокин''' (роден на 29.08.1997) е руски [[ракомет]]ар кој настапува за РК ЦСКА Москва и за [[Машка ракометна репрезентација на Русија|руската репрезентација]] . == Надворешни врски== * [https://www.mhccska.ru/team/cska/2059/ Профил на РК ЦСКА] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1997 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] a0cidldv6v976dcyhsyk66ekjinfj1h 0 1260822 5536987 5437001 2026-04-10T09:30:31Z Bjankuloski06 332 /* Надвореши врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536987 wikitext text/x-wiki '''Олег Викторович Кисељов''' ({{langx|ru|Олег Викторович Киселёв}}, 11 јануари 1967 година во [[Јарослављ]]) е руски [[ракомет]]ар .<ref name=sports-ref>{{cite web | url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ki/oleg-kiselyov-1.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20200417215759/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ki/oleg-kiselyov-1.html | url-status=dead | archive-date=17 April 2020 | title=Profile: Oleg Kiselyov |publisher=sports-reference.com |accessdate=19 January 2009}}</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надвореши врски== * [https://web.archive.org/web/20200417074737/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ki/oleg-kiselyov-1.html Олимписка статистика] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1967 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] dx2t2jnaqc2bxy16fq9g3qxcp4nyxc1 0 1260823 5536988 4589269 2026-04-10T09:30:33Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536988 wikitext text/x-wiki '''Александар Ермаков''' (14 јануари 1996) е руски [[ракомет]]ар кој настапува за РК Динамо Астрахан и [[Машка ракометна репрезентација на Русија|руската ракометна репрезентација]].<ref>[http://www.eurohandball.com/player/566661 EHF profile]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://history.eurohandball.com/ec/men/2020-21/player/566661/Aleksandr+Ermakov Профил на Ермаков] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1996 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] qy52z4m0yhtk2flc4itjl91itwnxjb8 0 1260824 5536989 4974946 2026-04-10T09:30:35Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536989 wikitext text/x-wiki '''Валентин Бузмаков''' (17 април 1985 година) е руски [[ракомет]]ар . Тој игра за РК Пермские Медведи и [[Машка ракометна репрезентација на Русија|руската репрезентација]] .<ref>{{cite web |url=http://pol2016.ehf-euro.com/teams/group-d-gdansk/russia/ |title=Men's EHF Euro 2016 Poland. Russia |publisher=[[European Handball Federation]] |access-date=29 January 2016 |archive-date=2017-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170612193231/http://pol2016.ehf-euro.com/teams/group-d-gdansk/russia/ |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1985 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] sit6izrgk28i6rr1pwzdsgxf7nb2v2u 0 1260825 5536990 5437005 2026-04-10T09:30:37Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536990 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Alexei Rastworzew 01.jpg|200px|мини|Aлексеј Растворцев во 2008 година]] '''Алексеј Петрович Растворцев''' ({{langx|ru|Алексей Петрович Растворцев}}; 8 август 1978) е руски [[ракомет]]ар кој настапил на [[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]] (освојувач на бронза) и на [[Летни олимписки игри 2008|Летните олимписки игри во 2008 година]] . == Кариера == Тој настапил на 251 натпревар за Руската ракометна репрезентација и постигнал над 900 голови. Во својата кариера играл за РК Нева (Сент Петербург), Енергија (Воронез), РК Чеховски Медведи (Чехов, област Московскаја), [[РК Вардар]] (Скопје) и РК Војводина ( [[Нови Сад]] ). Активната спортска кариера ја завршил во 2016 година и оттогаш е заменик-спортски директор во [[РК Вардар]] ; тие ја освоиле [[ЕХФ Лига шампиона|ЕХФ Лигата на шампионите]] во 2017 година. == Надворешни врски == * http://www.eurohandball.com/ec/cl/men/2015-16/player/514604/AlexeiRastvortsev {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20161220154622/http://www.eurohandball.com/ec/cl/men/2015-16/player/514604/AlexeiRastvortsev |date=2016-12-20 }} * http://www.alleyasporta.ru/article/view/272%5B%5D{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * https://web.archive.org/web/20160105235112/http://www.rushandball.ru/news/prezident-serbii-prinyal-alekseya-rastvorceva-predotvrativshego-chp-v-samolete * {{Sports-Reference|ra/aleksey-rastvortsev-1|Aleksey Rastvortsev}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1978 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] mm8vugqqpc94p3txhs4rc5anepmjg5i 0 1260826 5536991 5461116 2026-04-10T09:30:39Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536991 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Oleg Grebnev 02.jpg|200px|мини|Олег Гребнев]] '''Олег Генадиевич Гребнев''' ({{langx|ru|Олег Геннадьевич Гребнев}}, 4 февруари 1968) — пензиониран [[Русија|руски]] [[ракомет]]ар кој се натпреварувал на [[Летни олимписки игри|Летните олимписки игри]] во [[Летни олимписки игри 1992|1992]] и [[Летни олимписки игри 1996|1996 година]] . Тој освоил златен медал во 1992 година и завршил како петти во 1996 година. Тој исто така ја освоил светската титула во 1993 и 1997 година и европска титула во 1996 година.<ref name=sports-ref>[https://web.archive.org/web/20200417215801/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gr/oleg-grebnev-1.html Oleg Grebnev] ''sports.reference.com'' (Retrieved on 19 December 2008)</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1968 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] 3pyja3iralom6m5vedx1jhvxpp8vdup 0 1260827 5536992 5437012 2026-04-10T09:30:42Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536992 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Lev Voronin.jpg|мини|Лев Воронин во Сиднеј во 2000 година]] '''Лев Генадијевич Воронин''' ({{langx|ru|Лев Геннадиевич Воронин}}, 8 јуни 1971 година) е [[ракомет]]ар кој настапува за ракометнио репрезентација на Русија и олимписки шампион од [[Летни олимписки игри 2000|2000 година]] во Сиднеј.<ref name=db-ol2000-handball>[http://www.databaseolympics.com/games/gamessport.htm?g=25&sp=HAN "2000 Summer Olympics &ndash; Sydney, Australia &ndash; Handball"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080407003620/http://www.databaseolympics.com/games/gamessport.htm?g=25&sp=HAN |date=2008-04-07 }} ''databaseOlympics.com'' (Retrieved on 19 December 2008)</ref><ref name=sports-ref>[https://web.archive.org/web/20200417215153/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/vo/lev-voronin-1.html Profile: Lev Voronin] ''sports.reference.com'' (Retrieved on 19 December 2008)</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Руски ракометари]] gxzvn4tv5c0o80kwjyzf2wyayl88wvd 0 1260828 5536993 5437016 2026-04-10T09:30:44Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536993 wikitext text/x-wiki '''Валери Павлович Гопин''' ({{langx|ru|Валерий Павлович Гопин}}, 8 мај 1964) е [[Русија|руски]] [[ракомет]]ар . == Кариера == Тој станал олимписки шампион во [[Летни олимписки игри 1988|1988 година]] со репрезентацијата на Советскиот Сојуз во ракомет, а во [[Летни олимписки игри 1992|1992 година]] со [[Обединета екипа на Олимписките игри|Обединетата екипа на Олимписките игри]] . Тој станал европски шампион со [[Машка ракометна репрезентација на Русија|ракометната репрезентација]] на Русија во 1996 година.<ref name=sports-ref>[https://web.archive.org/web/20200417215829/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/go/valery-gopin-1.html Profile: Valery Gopin] ''sports.reference.com'' (Retrieved on 19 December 2008)</ref> == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Освојувачи на златни олимписки медали за СССР]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1964 година]] [[Категорија:Русики ракометари]] hawzx31kazao8ziy6ttd34n4918qr72 0 1265618 5536640 5121568 2026-04-09T19:43:52Z Carshalton 30527 /* Бразил - Холандија */ 5536640 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 1998}} '''Светското првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза''' била втората фаза на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]] во [[Франција]], после групната фаза. Започнала на 27 јуни со осминафиналето а завршила на 12 јули со финалниот натпревар, кој се одиграл на [[Стад де Франс]] во [[Париз]]. Првопласираните две репрезентации од секоја група (вкупно 16) помиале во нокаут фазата каде се натпреварувале по систем на елиминација. Ако некој натпревар завршил нерешено по 90 минути игра, се играле продолженија - во кои важело правилотo [[златен гол]] - и се [[Изведување пенали (фудбал)|изведувале пенали]] доколку е потребно за да се одреди победникот. Исто така, се одиграл и натпревар за третото место, помеѓу двете репрезентации кој загубиле во полуфиналето. ==Квалификувани репрезентации== Двете првопласирани репрезентации од секоја од осумтте групи се квалификувале за нокаут фазата. {| class="wikitable" |- ! Група ! width="150" | Победник ! width="150" | Второпласиран |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група А|А]] | {{fb|BRA}} | {{fb|NOR}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Б|Б]] | {{fb|ITA}} | {{fb|CHI}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Ц|Ц]] | {{fb|FRA}} | {{fb|DEN}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Д|Д]] | {{fb|NGA}} | {{fb|PAR|1990}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Е|Е]] | {{fb|NED}} | {{fb|MEX}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Ф|Ф]] | {{fb|GER}} | {{fb|SCG|name=СР Југославија}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Г|Г]] | {{fb|ROU}} | {{fb|ENG}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Х|Х]] | {{fb|ARG}} | {{fb|CRO}} |} ==Резултати== {{Round16 <!-- Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!-- round of 16 --> |27 јуни – [[Паркот на принцовите|Париз]]|'''{{fb|BRA}}'''|'''4'''|{{fb|CHI}}|1 |28 јуни – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|{{fb|NGA}}|1|'''{{fb|DEN}}'''|'''4''' |29 јуни – [[Стадион Мунисипал|Тулуза]]|'''{{fb|NED}}'''|'''2'''|{{fb|FR Yugoslavia}}|1 |30 јуни – [[Стад Жофроа Гишар|Сент-Етјен]]|'''{{fb|ARG}} {{pso}}'''|'''2 (4)'''|{{fb|ENG}}|2 (3) |27 јуни – [[Стадион Велодром|Марсеј]]|'''{{fb|ITA}}'''|'''1'''|{{fb|NOR}}|0 |28 јуни – [[Стад Феликс Боларт|Ланс]]|'''{{fb|FRA}} {{aet|g=yes}}'''|'''1'''|{{fb|PAR|1990}}|0 |29 јуни – [[Стад де ла Мосон|Монпелје]]|'''{{fb|GER}}'''|'''2'''|{{fb|MEX}}|1 |30 јуни – [[Стад Шабан-Делма|Бордо]]|{{fb|ROU}}|0|'''{{fb|CRO}}'''|'''1''' <!-- quarter-finals --> |3 јули – [[Стад де ла Божоар|Нант]]|'''{{fb|BRA}}'''|'''3'''|{{fb|DEN}}|2 |4 јули – [[Стадион Велодром|Марсеј]]|'''{{fb|NED}}'''|'''2'''|{{fb|ARG}}|1 |3 јули – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|{{fb|ITA}}|0 (3)|'''{{fb|FRA}} {{pso}}'''|'''0 (4)''' |4 јули – [[Стад Жерлан|Лион]]|{{fb|GER}}|0|'''{{fb|CRO}}'''|'''3''' <!-- semi-finals --> |7 јули – [[Стадион Велодром|Марсеј]]|'''{{fb|BRA}} {{pso}}'''|'''1 (4)'''|{{fb|NED}}|1 (2) |8 јули – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|'''{{fb|FRA}}'''|'''2'''|{{fb|CRO}}|1 <!-- final --> |12 јули – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|{{fb|BRA}}|0|'''{{fb|FRA}}'''|'''3''' <!-- third place --> |11 јули – [[Паркот на принцовите|Париз]]|{{fb|NED}}|1|'''{{fb|CRO}}'''|'''2''' |widescore=yes }}<noinclude> ==Осминафинале== ===Италија - Норвешка=== <section begin=СП 1998 - ОФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Италија - Норвешка|Италија - Норвешка]] |дата = {{Start date|1998|6|27|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ITA}} |резултат = 1–0 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8774/ |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = [[Кристијан Виери|Виери]] {{goal|36}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Велодром|Велодром]] |локација = [[Марсеј]] |гледачи = 55,000 |судија = {{знамеикона|GER}} [[Бернд Хајнеман]] }}<section end=СП 1998 - ОФ1 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ita98 | pattern_b = _ita98 | pattern_ra = _ita98 | pattern_sh = _italia98 | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Италија }} |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _nor98a | pattern_ra = | pattern_sh = _umbro_shorts_98 | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 203060 | socks = FFFFFF | title = Норвешка }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''12'''||[[Џанлука Паљука]] |- |CB ||'''5''' ||[[Алесандро Костакурта]] |- |CB ||'''2''' ||[[Џузепе Бергоми]] |- |CB ||'''4''' ||[[Фабио Канаваро]] |- |RWB ||'''17'''||[[Франческо Мореиро]] || {{yel|38}} || {{suboff|63}} |- |LWB ||'''3''' ||[[Паоло Малдини]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CM ||'''11'''||[[Дино Баџо]] |- |CM ||'''9''' ||[[Деметрио Албертини]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''14'''||[[Лујџи Ди Бјаџо]] || {{yel|84}} |- |CF ||'''10'''||[[Алесандро Дел Пјеро]] || || {{suboff|77}} |- |CF ||'''21'''||[[Кристијан Виери]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Анџело Ди Ливио]] || || {{subon|63}} |- |DF ||'''7''' ||[[Џанлука Песото]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''20'''||[[Енрико Кјеза]] || || {{subon|77}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Чезаре Малдини]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Фроде Гродас]] {{Капитен}} |- |RB ||'''4''' ||[[Хенинг Берг]] |- |CB ||'''15'''||[[Дан Еген]] |- |CB ||'''3''' ||[[Рони Јонсен]] |- |LB ||'''5''' ||[[Стиг Инге Бјорнебју]] |- |RM ||'''17'''||[[Ховард Фло]] || {{yel|35}} || {{suboff|73}} |- |CM ||'''7''' ||[[Ерик Микланд]] || {{yel|54}} |- |CM ||'''10'''||[[Кјетил Рекдал]] || {{yel|62}} |- |CM ||'''8''' ||[[Ејвинд Леонардсен]] || || {{suboff|13}} |- |LM ||'''21'''||[[Видар Рисет]] |- |CF ||'''9''' ||[[Торе Андре Фло]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''22'''||[[Роар Странд]] || || {{subon|13}} || {{suboff|39}} |- |MF ||'''6''' ||[[Столе Солбакен]] || || {{subon|39}} |- |FW ||'''20'''||[[Оле Гунар Солшер]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Егил Олсен]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|GER}} Ерих Шнајдер <br />{{flagsport|BEL}} Марк ван ден Брок <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|HUN}} [[Лашло Вагнер]] |} ===Бразил - Чиле=== <section begin=СП 1998 - ОФ2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Чиле|Бразил - Чиле]] |дата = {{Start date|1998|6|27|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8773/ |екипа2 = {{fb|CHL}} |голови1 = [[Сесар Сампајо]] {{goal|11}}, {{goal|26}}<br />[[Роналдо]] {{goal|45+3|пен.}}, {{goal|72}} |голови2 = {{goal|70}} [[Марсело Салас|Салас]] |стадион = [[Паркот на принцовите]] |локација = [[Париз]] |гледачи = 45,500 |судија = {{знамеикона|FRA}} [[Марк Бата]] }}<section end=СП 1998 - ОФ2 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _chi98H | pattern_b = _chi98H | pattern_ra = _chi98H | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = CD0000 | body = CD0000 | rightarm = CD0000 | shorts = FFFFFF | socks = 0000FF | title = Чиле }} |} {| style="width:100%" |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''2''' ||[[Кафу]] || {{yel|90+1}} |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] || || {{suboff|78}} |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || {{yel|45}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] || || {{suboff|65}} |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|65}} |- |MF ||'''14'''||[[Марсело Гонсалвес Коста Лопес|Гонсалвес]] || || {{subon|78}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Нелсон Тапија]] || {{yel|45}} |- |RB||'''19'''||[[Фернандо Корнехо]] |- |CB ||'''6''' ||[[Педро Рејес (фудбалер)|Педро Рејес]] |- |CB ||'''3''' ||[[Роналд Фуентес]] || {{yel|34}} |- |CB ||'''5''' ||[[Хавиер Маргас]] |- |LB ||'''16'''||[[Маурисио Арос]] |- |CM ||'''8''' ||[[Кларенс Акуња]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''14'''||[[Мигел Рамирес]] || || {{suboff|46}} |- |AM ||'''10'''||[[Хосе Луис Сиера]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''11'''||[[Марсело Салас]] |- |CF ||'''9''' ||[[Иван Саморано]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''17'''||[[Марсело Вега (фудбалер 1971)|Марсело Вега]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''20'''||[[Фабијан Естај]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''18'''||[[Луис Мусри]] || || {{subon|80}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{знамеикона|URU}} [[Нелсон Акоста]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} Жак Пудевињ <br />{{flagsport|JAM}} Овен Пауел <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|THA}} Пиром Анпрасерт |} ===Франција - Парагвај=== <section begin=СП 1998 - ОФ3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Франција - Парагвај|Франција - Парагвај]] |дата = {{Start date|1998|6|28|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = 1–0 |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8776/ |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = [[Лоран Блан|Блан]] {{golden goal|114}} |голови2 = |стадион = [[Стад Феликс Боларт]] |локација = [[Ленс]] |гледачи = 31,800 |судија = {{знамеикона|UAE}} [[Али Бујсаим]] }}<section end=СП 1998 - ОФ3 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france1998a | pattern_so = _fra98h | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Франција }} |{{Football kit | pattern_la = _par98h | pattern_b = _par98h | pattern_ra = _par98h | pattern_sh = _whitebottom | pattern_so = | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0000FF | socks = FFFFFF | title = Парагвај }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''5''' ||[[Лоран Блан]] |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |CM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} |- |CM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] || || {{suboff|69}} |- |RW ||'''12'''||[[Тјери Анри]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] |- |LW ||'''13'''||[[Бернар Диомед]] || || {{suboff|76}} |- |CF ||'''20'''||[[Давид Трезеге]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Робер Пирес]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''14'''||[[Ален Богосијан]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || || {{subon|76}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Хосе Луис Чилаверт]] {{Капитен}} || {{yel|19}} |- |RB ||'''2''' ||[[Франсиско Арсе]] || {{yel|84}} |- |CB ||'''4''' ||[[Карлос Гамара]] |- |CB ||'''5''' ||[[Селсо Ајала]] |- |LB ||'''11'''||[[Педро Сарабија]] |- |CM ||'''16'''||[[Хулио Сесар Енсисо (фудбалер 1974)|Хулио Енсисо]] || {{yel|32}} |- |CM ||'''10'''||[[Роберто Акуња]] |- |CM ||'''13'''||[[Карлос Паредес]] || || {{suboff|75}} |- |AM ||'''21'''||[[Хорхе Луис Кампос]] || || {{suboff|55}} |- |AM ||'''15'''||[[Мигел Анхел Бенитес]] || {{yel|23}} |- |CF ||'''9''' ||[[Хосе Кардосо]] || || {{suboff|91}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Хулио Сесар Јегрос]] || || {{subon|55}} |- |DF ||'''20'''||[[Денис Каниса]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''8''' ||[[Аристидес Рохас]] || {{yel|99}} || {{subon|91}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{знамеикона|BRA}} [[Хулио Сесар Карпеџани]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|LKA}} Нимал Викераматунге <br />{{flagsport|VAN}} Ленси Фред <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|USA}} [[Есе Бахармаст]] |} ===Нигерија - Данска=== <section begin=СП 1998 - ОФ4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Нигерија - Данска|Нигерија - Данска]] |дата = {{Start date|1998|6|28|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NGA}} |резултат = 1–4 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8775/ |екипа2 = {{fb|DEN}} |голови1 = [[Тиџани Бабангида|Бабангида]] {{goal|77}} |голови2 = {{goal|{{0}}3}} [[Петер Мелер|Мелер]]<br />{{goal|12}} [[Бријан Лаудруп|Б. Лаудруп]]<br />{{goal|58}} [[Ебе Санд|Санд]]<br />{{goal|76}} [[Томас Хелвег|Хелвег]] |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 77,000 |судија = {{знамеикона|SUI}} [[Урс Мејер]] }}<section end=СП 1998 - ОФ4 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _nga98h | pattern_b = _vneck_nga98h | pattern_ra = _nga98h | pattern_sh = _nig98h | pattern_so = _nig98h | leftarm = 008751 | body = 008751 | rightarm = 008751 | shorts = 008751 | socks = 008751 | title = Нигерија }} |{{Football kit | pattern_la = _den1998a | pattern_b = _den1998a | pattern_ra = _den1998a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Данска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Питер Руфаи]] |- |RB ||'''8''' ||[[Мутиу Адепоџу]] |- |CB ||'''5''' ||[[Уче Окечукву]] {{Капитен}} |- |CB ||'''6''' ||[[Тарибо Вест]] |- |LB ||'''3''' ||[[Селестин Бабајаро]] |- |DM ||'''15'''||[[Сандеј Олисех]] |- |RM ||'''7''' ||[[Финиди Џорџ]] |- |LM ||'''11'''||[[Гарба Лавал]] || || {{suboff|73}} |- |AM ||'''10'''||[[Џеј-Џеј Окоча]] || {{yel|49}} |- |SS ||'''4''' ||[[Нванкво Кану]] || || {{suboff|65}} |- |CF ||'''20'''||[[Виктор Икпеба]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Рашиди Јекини]] || || {{subon|65}} |- |DF ||'''13'''||[[Тиџани Бабангида]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{flagsport|YUG (1992-2003)}} [[Бора Милутиновиќ]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Петер Шмајхел]] |- |RB ||'''12'''||[[Серен Колдинг]] |- |CB ||'''3''' ||[[Марк Рипер]] || {{yel|24}} |- |CB ||'''4''' ||[[Јес Хег]] |- |LB ||'''5''' ||[[Јан Хајнце]] |- |RM ||'''21'''||[[Мартин Јоргенсен]] |- |CM ||'''6''' ||[[Томас Хелвег]] |- |CM ||'''7''' ||[[Алан Нилсен]] |- |LM ||'''10'''||[[Михаел Лаудруп]] {{Капитен}} || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Бријан Лаудруп]] || || {{suboff|78}} |- |CF ||'''18'''||[[Петер Мелер]] || || {{suboff|58}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Ебе Санд]] || || {{subon|58}} |- |MF ||'''14'''||[[Мортен Вигорст]] || || {{subon|78}} |- |MF ||'''8''' ||[[Пер Франдсен]] || || {{subon|84}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{flagsport|SWE}} [[Бо Јохансон]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|KUW}} Хусаин Гаданфари <br />{{flagsport|ESP}} Фернандо Тресако Гарсија <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} [[Абдул Рахман Ал-Заид|Рахман Ал Заид]] |} ===Германија - Мексико=== <section begin=СП 1998 - ОФ5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Германија - Мексико|Германија - Мексико]] |дата = {{Start date|1998|6|29|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = 2–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8777/ |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = [[Јирген Клинсман|Клинсман]] {{goal|74}}<br />[[Оливер Бирхоф|Бирхоф]] {{goal|86}} |голови2 = {{goal|47}} [[Луис Ернандес|Ернандес]] |стадион = [[Стад де ла Мосон]] |локација = [[Монпелје]] |гледачи = 29,800 |судија = {{знамеикона|POR}} [[Витор Мело Переира]] }}<section end=СП 1998 - ОФ5 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ger98h | pattern_b = _ger98h1 | pattern_ra = _ger98h | pattern_sh = _ger98h | pattern_so = _ger98h | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Германија }} |{{Football kit | pattern_la = _mex98h | pattern_b = _mex98h | pattern_ra = _mex98h | pattern_sh = _mex98H | pattern_so = _mexigo12ogt | leftarm = 008000 | body = 008000 | rightarm = 008000 | shorts = FFFFFF | socks = CC1023 | title = Мексико }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Андреас Кепке]] |- |CB ||'''14'''||[[Маркус Бабел]] || {{yel|45+1}} |- |CB ||'''8''' ||[[Лотар Матеус]] || {{yel|56}} |- |CB ||'''2''' ||[[Кристијан Вернс]] |- |RWB||'''3''' ||[[Јерг Хајнрих]] || || {{suboff|57}} |- |LWB||'''21'''||[[Михаел Тарнат]] || {{yel|77}} |- |CM ||'''16'''||[[Дитмар Хаман]] || {{yel|88}} |- |CM ||'''5''' ||[[Томас Хелемер]] || || {{suboff|37}} |- |CM ||'''10'''||[[Томас Хеслер]] || || {{suboff|73}} |- |CF ||'''20'''||[[Оливер Бирхоф]] |- |CF ||'''18'''||[[Јирген Клинсаман]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''17'''||[[Кристијан Циге]] || || {{subon|37}} |- |MF ||'''7''' ||[[Андреас Мелер]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''9''' ||[[Улф Кирстен]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Берт Фогтс]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Хорхе Кампос]] |- |CB ||'''13'''||[[Павел Пардо]] |- |CB ||'''2''' ||[[Клаудио Суарес]] |- |CB ||'''5''' ||[[Дулио Давино]] || {{yel|57}} |- |DM ||'''14'''||[[Раул Лара]] |- |CM ||'''6''' ||[[Марселино Бернал]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Алберто Гарсија Аспе]] {{Капитен}} || || {{suboff|86}} |- |CM ||'''4''' ||[[Херман Виља]] |- |AM ||'''17'''||[[Франсиско Паленсија]] || || {{suboff|53}} |- |AM ||'''11'''||[[Куаутемок Бланко]] || {{yel|87}} |- |CF ||'''15'''||[[Луис Ернандес]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |DF ||'''18'''||[[Салвадор Кармона]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Хесус Арељано]] || || {{subon|53}} |- |FW ||'''9''' ||[[Рикардо Пелаес]] || || {{subon|86}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мануел Лапуенте]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|TUN}} Мохамед Мансри <br />{{flagsport|RSA}} Ашмат Сали <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Масајоши Окада]] |} ===Холандија - СР Југославија=== <section begin=СП 1998 - ОФ6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Холандија - Србија и Црна Гора|Холандија - Србија и Црна Гора]] |дата = {{Start date|1998|6|29|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = 2–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8778/ |екипа2 = {{fb|SCG|name=СР Југославија}} |голови1 = [[Денис Бергкамп|Бергкамп]] {{goal|38}}<br />[[Едгар Давидс|Давидс]] {{goal|90+2}} |голови2 = {{goal|48}} [[Слободан Комљеновиќ|Комљеновиќ]] |стадион = [[Стадион Мунисипал|Стад де Тулуза]] |локација = [[Тулуза]] |гледачи = 33,500 |судија = {{знамеикона|ESP}} [[Хосе Гарсија Аранда]] }}<section end=СП 1998 - ОФ6 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |{{Football kit | pattern_la = _adidasstripesonwhite | pattern_b = _yug98 | pattern_ra = _adidasstripesonwhite | pattern_sh = _yug98a | pattern_so = _yug98a | leftarm = 000255 | body = FFFFFF | rightarm = 000255 | shorts = 000255 | socks = FFFFFF | title = СР&nbsp;Југославија }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер Сар]] |- |RB ||'''2''' ||[[Михаел Рајзигер]] |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Артур Нуман]] |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] |- |CM ||'''10'''||[[Кларенс Седорф]] |- |RW ||'''7''' ||[[Роналд де Бур]] |- |AM ||'''11'''||[[Филип Коку]] |- |LW ||'''14'''||[[Марк Овермарс]] |- |CF ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Ивица Краљ]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зоран Мирковиќ]] || {{yel|52}} |- |CB ||'''13'''||[[Слободан Комљеновиќ]] |- |CB ||'''11'''||[[Синиша Михајловиќ]] || || {{suboff|78}} |- |LB ||'''3''' ||[[Горан Ѓоровиќ]] || {{yel|73}} |- |DM ||'''4''' ||[[Славиша Јокановиќ]] |- |CM ||'''6''' ||[[Бранко Брновиќ]] |- |CM ||'''16'''||[[Жељко Петровиќ]] |- |AM ||'''10'''||[[Драган Стојковиќ]] {{Капитен}} || {{yel|38}} || {{suboff|57}} |- |AM ||'''7''' ||[[Владимир Југовиќ]] |- |CF ||'''9''' ||[[Предраг Мијатовиќ]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''8''' ||[[Дејан Савичевиќ]] || || {{subon|57}} |- |DF ||'''14'''||[[Ниша Савељиќ]] || || {{subon|78}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Слободан Сантрач]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} Лоран Роси <br />{{flagsport|ROU}} Николае Григореску <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SCO}} [[Хју Далас]] |} ===Романија - Хрватска=== <section begin=СП 1998 - ОФ7 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Романија - Хрватска|Романија - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|6|30|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ROU}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8780/ |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = {{goal|45+2}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Стад Шабан-Делма|Парк Лескјур]] |локација = [[Бордо]] |гледачи = 31,800 |судија = {{знамеикона|ARG}} [[Хавиер Кастрили]] }}<section end=СП 1998 - ОФ7 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _rom98 | pattern_b = _rom98 | pattern_ra = _rom98 | pattern_sh = _rom98 | pattern_so = _rom98h | leftarm = FFE601 | body = FFE601 | rightarm = FFE601 | shorts = FFE601 | socks = FFE601 | title = Романија }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98a | pattern_b = _cro98away | pattern_ra = _cro98a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''12'''||[[Богдан Стелеа]] |- |CB ||'''18'''||[[Јулијан Филипеску]] |- |CB ||'''6''' ||[[Георге Попеску]] || {{yel|43}} |- |CB ||'''13'''||[[Ливиу Чоботариу]] |- |RWB||'''2''' ||[[Дан Петреску]] || {{yel|70}} || {{suboff|76}} |- |CM ||'''5''' ||[[Константин Галка]] |- |CM ||'''16'''||[[Габриел Попеску]] || || {{suboff|61}} |- |LWB||'''8''' ||[[Доринел Мунтеану]] |- |AM ||'''10'''||[[Георге Хаџи]] {{Капитен}} || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''11'''||[[Адријан Илие]] || {{yel|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Виорел Молдован]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Георге Крајовеану]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''14'''||[[Раду Никулеску]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''15'''||[[Лучан Маринеску]] || || {{subon|76}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Ангел Јорданеску]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] || {{yel|70}} |- |CB ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] |- |CB ||'''20'''||[[Дарио Шимиќ]] |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] || || {{suboff|83}} |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''21'''||[[Крунослав Јурчиќ]] |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} || {{yel|27}} |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] |- |CF ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] || || {{suboff|76}} |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''2''' ||[[Петар Крпан]] || || {{subon|76}} |- |DF ||'''15'''||[[Игор Тудор]] || || {{subon|83}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ARG}} Клаудио Роси <br />{{flagsport|BRA}} Арналдо Пинто <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|MUS}} [[Лим Ки Чонг]] |} ===Аргентина - Англија=== <section begin=СП 1998 - ОФ8 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Аргентина - Англија|Аргентина - Англија]] |дата = {{Start date|1998|6|30|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = 2–2 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8779/ |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = [[Габриел Батистута|Батистута]] {{goal|{{0}}5|пен.}}<br />[[Хавиер Санети|Санети]] {{goal|45+1}} |голови2 = {{goal|{{0}}9|пен.}} [[Алан Ширер|Ширер]]<br />{{goal|16}} [[Мајкл Овен|Овен]] |aet = yes |пенали1= *[[Серхио Берти|Берти]] {{pengoal}} *[[Ернан Креспо|Креспо]] {{penmiss}} *[[Хуан Себастијан Верон|Верон]] {{pengoal}} *[[Марсело Гаљардо|Гаљардо]] {{pengoal}} *[[Роберто Ајала|Ајала]] {{pengoal}} |пенали=4–3 |пенали2= *{{pengoal}} [[Алан Ширер|Ширер]] *{{penmiss}} [[Пол Инс|Инс]] *{{pengoal}} [[Пол Мерсон|Мерсон]] *{{pengoal}} [[Мајкл Овен|Овен]] *{{penmiss}} [[Дејвид Бати|Бати]] |стадион = [[Стад Жофроа Гишар]] |локација = [[Сент-Етјен]] |гледачи = 30,600 |судија = {{знамеикона|DEN}} [[Ким Милтон Нилсен]] }}<section end=СП 1998 - ОФ8 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _Arg98a | pattern_b = _Arg98a | pattern_ra = _Arg98a | pattern_sh = _Arg98a | pattern_so = _arg98a | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = 000000 | title = Аргентина }} |{{Football kit | pattern_la = _eng98H | pattern_b = _eng98H | pattern_ra = _eng98H | pattern_sh = _eng98A | pattern_so = _eng98H | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Англија }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Карлос Роа]] || {{yel|110}} |- |RB ||'''22'''||[[Хавиер Санети]] |- |CB ||'''14'''||[[Нелсон Вивас]] |- |CB ||'''2''' ||[[Роберто Ајала]] |- |LB ||'''3''' ||[[Хосе Шамот]] |- |DM ||'''5''' ||[[Матијас Алмеида]] || {{yel|73}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Симеоне]] {{Капитен}} || {{yel|47}} || {{suboff|91}} |- |LM ||'''11'''||[[Хуан Себастијан Верон]] || {{yel|44}} |- |AM ||'''10'''||[[Ариел Ортега]] |- |CF ||'''9''' ||[[Габриел Батистута]] || || {{suboff|68}} |- |CF ||'''7''' ||[[Клаудио Лопес]] || || {{suboff|68}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Ернан Креспо]] || || {{subon|68}} |- |MF ||'''20'''||[[Марсело Гаљардо]] || || {{subon|68}} |- |MF ||'''16'''||[[Серхио Берти]] || || {{subon|91}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Даниел Пасарела]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дејвид Симан]] || {{yel|5}} |- |CB ||'''12'''||[[Гери Невил]] |- |CB ||'''5''' ||[[Тони Адамс]] |- |CB ||'''2''' ||[[Сол Кембел]] |- |RWB||'''14'''||[[Дарен Андертон]] || || {{suboff|97}} |- |LWB||'''3''' ||[[Греам Ле Со]] || || {{suboff|71}} |- |CM ||'''7''' ||[[Дејвид Бекам]] || {{sent off|0|47}} |- |CM ||'''4''' ||[[Пол Инс]] || {{yel|10}} |- |CM ||'''16'''||[[Пол Сколс]] || || {{suboff|78}} |- |CF ||'''20'''||[[Мајкл Овен]] |- |CF ||'''9''' ||[[Алан Ширер]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Гарет Саутгејт]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''15'''||[[Пол Мерсон]] || || {{subon|78}} |- |MF ||'''8''' ||[[Дејвид Бати]] || || {{subon|97}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Глен Ходл]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|MYS}} Халим Абдул Хамид <br />{{flagsport|OMN}} Мохамед Ал Мусави <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|NOR}} [[Руне Педерсен (судија)|Руне Педерсен]] |} ==Четвртфинале== ===Италија - Франција=== <section begin=СП 1998 - ЧФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Италија - Франција|Италија - Франција]] |дата = {{Start date|1998|7|3|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ITA}} |резултат = 0–0 |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8781/ |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 77,000 |судија = {{знамеикона|SCO}} [[Хју Далас]] |пенали1 = [[Роберто Баџо|Р. Баџо]] {{pengoal}}<br />[[Деметрио Албертини|Албертини]] {{penmiss}}<br />[[Алесандро Костакурта|Костакурта]] {{pengoal}}<br />[[Кристијан Виери|Виери]] {{pengoal}}<br />[[Лујџи Ди Бјаџо|Ди Бјаџо]] {{penmiss}} |пенали = 3–4 |пенали2 = {{pengoal}} [[Зинедин Зидан|Зидан]]<br />{{penmiss}} [[Биксант Лизаразу|Лизаразу]]<br />{{pengoal}} [[Давид Трезеге|Трезеге]]<br />{{pengoal}} [[Тјери Анри|Анри]]<br />{{pengoal}} [[Лоран Блан|Блан]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ1 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ita98 | pattern_b = _ita98 | pattern_ra = _ita98 | pattern_sh = _italia98 | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Италија }} |{{Football kit | pattern_la = _france1998a | pattern_b = _fra98a | pattern_ra = _france1998a | pattern_sh = _france1998a | pattern_so = _fra98a | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Франција }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''12'''||[[Џанлука Паљука]] |- |RB ||'''2''' ||[[Џузепе Бергоми]] || {{yel|28}} |- |CB ||'''5''' ||[[Алесандро Костакурта]] || {{yel|113}} |- |CB ||'''4''' ||[[Фабио Канаваро]] |- |LB ||'''3''' ||[[Паоло Малдини]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Франческо Мориеро]] |- |CM ||'''11'''||[[Дино Баџо]] || || {{suboff|52}} |- |CM ||'''14'''||[[Лујџи Ди Бјаџо]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џанлука Песото]] || || {{suboff|90}} |- |CF ||'''21'''||[[Кристијан Виери]] |- |CF ||'''10'''||[[Алесандро Дел Пјеро]] || {{yel|26}} || {{suboff|67}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''9''' ||[[Деметрио Албертини]] || || {{subon|52}} |- |FW ||'''18'''||[[Роберто Баџо]] || || {{subon|67}} |- |MF ||'''15'''||[[Анџело Ди Ливио]] || || {{subon|90}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Чезаре Малдини]] |} |valign="top"|[[File:Italy-France 1998-07-03.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''5''' ||[[Лоран Блан]] |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |DM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} || {{yel|62}} |- |RM ||'''19'''||[[Кристијан Карембе]] || || {{suboff|65}} |- |LM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] |- |AM ||'''10'''||[[Зинедин Зидан]] |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] |- |CF ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || {{yel|53}} || {{suboff|65}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''12'''||[[Тјери Анри]] || || {{subon|65}} |- |FW ||'''20'''||[[Давид Трезеге]] || || {{subon|65}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ENG}} Марк Ворен <br />{{flagsport|ROU}} Николае Григореску <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|MAR}} [[Саид Белкола]] |} ===Бразил - Данска=== <section begin=СП 1998 - ЧФ2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Данска|Бразил - Данска]] |дата = {{Start date|1998|7|3|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–2 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8782/ |екипа2 = {{fb|DEN}} |голови1 = [[Бебето]] {{goal|10}}<br />[[Ривалдо]] {{goal|25}}, {{goal|59}} |голови2 = {{goal|{{0}}2}} [[Мартин Јоргенсен|Јоргенсен]]<br />{{goal|50}} [[Бријан Лаудруп|Б. Лаудруп]] |стадион = [[Стад де ла Божоар]] |локација = [[Нант]] |гледачи = 35,500 |судија = {{знамеикона|EGY}} [[Гамал Ел-Гандур]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ2 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _den1998h | pattern_b = _den1998h | pattern_ra = _den1998h | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Данска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''2''' ||[[Кафу]] || {{yel|81}} |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] || {{yel|37}} |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] || {{yel|11}} |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] || || {{suboff|87}} |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''11'''||[[Емерсон Фереира да Роса|Емерсон]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''16'''||[[Зе Роберто]] || || {{subon|87}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Петер Шмајхел]] |- |RB ||'''12'''||[[Серен Колдинг]] || {{yel|39}} |- |CB ||'''3''' ||[[Марк Рипер]] |- |CB ||'''4''' ||[[Јес Хег]] |- |LB ||'''5''' ||[[Јан Хајнце]] |- |RM ||'''21'''||[[Мартин Јоргенсен]] |- |CM ||'''6''' ||[[Томас Хелвег]] || {{yel|19}} || {{suboff|87}} |- |CM ||'''7''' ||[[Алан Нилсен]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Михаел Лаудруп]] {{Капитен}} |- |CF ||'''11'''||[[Бријан Лаудруп]] |- |CF ||'''18'''||[[Петер Мелер]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Стиг Тoфтинг]] || {{yel|72}} || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Ебе Санд]] || || {{subon|66}} |- |DF ||'''2''' ||[[Микаел Шенберг]] || || {{subon|87}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{flagsport|SWE}} [[Бо Јохансон]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|TUN}} Мохамед Мансри <br />{{flagsport|MLI}} Драмане Данте <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} [[Али Бујсаим]] |} ===Холандија - Аргентина=== <section begin=СП 1998 - ЧФ3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Холандија - Аргентина|Холандија - Аргентина]] |дата = {{Start date|1998|7|4|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = 2–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8784/ |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = [[Патрик Клајверт|Клајверт]] {{goal|12}}<br />[[Денис Бергкамп|Бергкамп]] {{goal|89}} |голови2 = {{goal|18}} [[Клаудио Лопес|Лопес]] |стадион = [[Стадион Велодром|Велодром]] |локација = [[Марсеј]] |гледачи = 55,000 |судија = {{знамеикона|MEX}} [[Артуро Брицио Картер]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ3 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |{{Football kit | pattern_la = _arg98h | pattern_b = _arg98 | pattern_ra = _arg98h | pattern_sh = _arg98h | pattern_so = _arg98a | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = Аргентина }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер сар]] |- |RB ||'''2''' ||[[Михаел Рајзигер]] |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] || {{yel|10}} |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Артур Ниман]] || {{sent off|2|17|76}} |- |RM ||'''7''' ||[[Роналд де Бур]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''6''' ||[[Вим Јонк]] |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] |- |LM ||'''11'''||[[Филип Коку]] |- |SS ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] |- |CF ||'''9''' ||[[Патрик Клајверт]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''14'''||[[Марк Овермарс]] || || {{subon|64}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |valign="top"|[[File:Netherlands vs Argentina 1998-07-04.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Карлос Роа]] |- |RB ||'''22'''||[[Хавиер Санети]] |- |CB ||'''2''' ||[[Роберто Ајала]] |- |CB ||'''6''' ||[[Роберто Сенсини]] || {{yel|60}} |- |LB ||'''3''' ||[[Хосе Шамот]] || {{yel|22}} || {{suboff|89}} |- |DM ||'''5''' ||[[Матијас Алмеида]] || || {{suboff|68}} |- |CM ||'''8''' ||[[Диего Симеоне]] {{Капитен}} |- |CM ||'''11'''||[[Хуан Себастијан Верон]] |- |AM ||'''10'''||[[Ариел Ортега]] || {{sent off|1|86|87}} |- |CF ||'''9''' ||[[Габриел Батистута]] |- |CF ||'''7'''||[[Клаудио Лопес]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |DF ||'''4''' ||[[Маурисио Пинеда (фудбалер 1975)|Маурисио Пинеда]] || || {{subon|68}} |- |FW ||'''18'''||[[Абел Балбо]] || || {{subon|89}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Даниел Пасарела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|JAM}} Овен Пауел <br />{{flagsport|HON}} Рејналдо Салинас <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PAR}} [[Епифанио Гонсалес]] |} ===Германија - Хрватска=== <section begin=СП 1998 - ЧФ4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Германија - Хрватска|Германија - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|7|4|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = 0–3 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8783/ |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = {{goal|45+3}} [[Роберт Јарни|Јарни]]<br />{{goal|80}} [[Горан Влаовиќ|Влаовиќ]]<br />{{goal|85}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Стад Жерлан|Жерлан]] |локација = [[Лион]] |гледачи = 39,100 |судија = {{знамеикона|NOR}} [[Руне Педерсен]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ4 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ger98h | pattern_b = _ger98h1 | pattern_ra = _ger98h | pattern_sh = _DFB_98h | pattern_so = _ger98h | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Германија }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98a | pattern_b = _cro98away | pattern_ra = _cro98a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Андреас Кепке]] |- |CB ||'''4''' ||[[Јирген Колер]] |- |CB ||'''8''' ||[[Лотар Матеус]] |- |CB ||'''2''' ||[[Кристијан Вернс]] || {{sent off|0|40}} |- |RWB||'''3''' ||[[Јерг Хајнрих]] || {{yel|18}} |- |LWB||'''21'''||[[Михаел Тарнат]] || {{yel|37}} |- |CM ||'''16'''||[[Дитмар Хаман]] || || {{suboff|79}} |- |CM ||'''13'''||[[Јенс Јеремис]] |- |CM ||'''10'''||[[Томас Хеслер]] || || {{suboff|69}} |- |CF ||'''20'''||[[Оливер Бирхоф]] |- |CF ||'''18'''||[[Јирген Клинсман]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Улф Кирстен]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''11'''||[[Олаф Маршал]] || || {{subon|79}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Берти Фогтс]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] |- |SW ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] |- |CB ||'''20'''||[[Дарио Шимиќ]] || {{yel|13}} |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''14'''||[[Звонимир Солдо]] |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} |- |CF ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] || || {{suboff|83}} |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] || {{yel|57}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Силвио Мариќ]] || || {{subon|83}} |- |colspan=4|'''Селекотр:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|SWE}} Микаел Нилсон <br />{{flagsport|BEL}} Марк ван ден Брок <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Урс Мејер]] |} ==Полуфинале== ===Бразил - Холандија=== <section begin=СП 1998 - ПФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Холандија|Бразил - Холандија]] |дата = {{Start date|1998|7|7|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8785/ |екипа2 = {{fb-rt|NED}} |голови1 = [[Роналдо]] {{goal|46}} |голови2 = {{goal|87}} [[Патрик Клајверт|Клајверт]] |стадион = [[Стадион Велодром|Велодром]] |локација = [[Марсеј]] |гледачи = 54,000 |судија = {{знамеикона|UAE}} [[Али Бујсаим]] |пенали1 = [[Роналдо]] {{pengoal}}<br />[[Ривалдо]] {{pengoal}}<br />[[Емерсон Фереира да Роса|Емерсон]] {{pengoal}}<br />[[Дунга]] {{pengoal}} |пенали = 4–2 |пенали2 = {{pengoal}} [[Франк де Бур|Ф. де Бур]]<br />{{pengoal}} [[Денис Бергкамп|Бергкамп]]<br />{{penmiss}} [[Филип Коку|Коку]]<br />{{penmiss}} [[Роналд де Бур|Р. де Бур]] }}<section end=СП 1998 - ПФ1 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''13'''||[[Жозе Карлос де Алмеида|Зе Карлос]] || {{yel|31}} |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] || |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] || {{yel|45}} |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] || || {{suboff|70}} |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|70}} |- |MF ||'''11'''||[[Емерсон Фереира де Роса|Емерсон]] || || {{subon|85}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |valign="top"|[[File:Brazil vs Netherlands 1998-07-07.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер Сар]] |- |RB ||'''2''' ||[[Михаел Рајзигер]] || {{yel|48}} || {{suboff|56}} |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |LB ||'''11'''||[[Филип Коку]] |- |RM ||'''7''' ||[[Роналд де Бур]] |- |CM ||'''6''' ||[[Вим Јонк]] || || {{suboff|111}} |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] || {{yel|60}} |- |LM ||'''12'''||[[Будевијн Зенден]] || || {{suboff|75}} |- |SS ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] |- |CF ||'''9''' ||[[Патрик Клајверт]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''20'''||[[Арон Винтер]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''17'''||[[Пјер ван Хојдонк]] || {{yel|90}} || {{subon|75}} |- |MF ||'''10'''||[[Кларенс Седорф]] || {{yel|119}} || {{subon|111}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|KUW}} Хусаин Гандафари <br />{{flagsport|OMN}} Мохамед Ал Мусави <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} [[Абдул Рахман Ал-Заид|Рахман Ал-Заид]] |} ===Франција - Хрватска=== <section begin=СП 1998 - ПФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Франција - Хрватска|Франција - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|7|8|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = 2–1 |извештување = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8786/ |екипа2 = {{fb-rt|CRO}} |голови1 = [[Лилијан Тирам|Тирам]] {{goal|47}}, {{goal|69}} |голови2 = {{goal|46}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 76,000 |судија = {{знамеикона|ESP}} [[Хосе Гарсија Аранда]] }}<section end=СП 1998 - ПФ2 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _fra98a | pattern_so = _fra98h | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = 0000C0 | socks = FF0000 | title = Франција }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98h | pattern_b = _cro98h | pattern_ra = _cro98h | pattern_sh = | pattern_so = _bluetop | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''5''' ||[[Лоран Блан]] || {{sent off|0|74}} |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |DM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} |- |RM ||'''19'''||[[Кристијан Карембе]] || || {{suboff|31}} |- |LM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] |- |AM ||'''10'''||[[Зинедин Зидан]] |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] || || {{suboff|77}} |- |CF ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || || {{suboff|68}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''12'''||[[Тјери Анри]] || || {{subon|31}} |- |FW ||'''20'''||[[Давид Трезеге]] || || {{subon|68}} |- |DF ||'''18'''||[[Франк Лебеф]] || || {{subon|77}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |valign="top"|[[File:France-Croatia 1998-07-08.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] |- |CB ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] |- |CB ||'''20'''||[[Дарио Шимиќ]] || {{yel|88}} |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] || {{yel|75}} || {{suboff|89}} |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''14'''||[[Звонимир Солдо]] |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} || || {{suboff|65}} |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] || {{yel|45}} |- |CF ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Силвио Мариќ]] || || {{subon|65}} |- |MF ||'''8''' ||[[Роберт Просинечки]] || || {{subon|89}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} Фернандо Тресако Гарсија <br />{{flagsport|CHL}} Хорхе Дијас Галвес <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PAR}} [[Епифанио Гонсалес]] |} ==Натпревар за трето место== <section begin=СП 1998 - 3. место />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Холандија - Хрватска|Холандија - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|7|11|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = 1–2 |извештување = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8787/ |екипа2 = {{fb-rt|CRO}} |голови1 = [[Будевијн Зенден|Зенден]] {{goal|22}} |голови2 = {{goal|14}} [[Роберт Просинечки|Просинечки]]<br>{{goal|36}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Паркот на принцовите]] |локација = [[Париз]] |гледачи = 45,500 |судија = {{знамеикона|PAR}} [[Епифанио Гонсалес]] }}<section end=СП 1998 - 3. место /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98a | pattern_b = _cro98away | pattern_ra = _cro98a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер Сар]] |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |CB ||'''5''' ||[[Артур Нуман]] |- |RWB||'''12'''||[[Будевијн Зенден]] |- |LWB||'''11'''||[[Филип Коку]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''10'''||[[Кларенс Седорф]] |- |CM ||'''6''' ||[[Вим Јонк]] || {{yel|89}} |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] || {{yel|89}} |- |CF ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] || || {{suboff|58}} |- |CF ||'''9''' ||[[Патрик Клајверт]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Марк Овермарс]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Пјер ван Хојдонк]] || || {{subon|58}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |valign="top"|[[File:Netherlands vs Croatia 1998-07-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] |- |CB ||'''14'''||[[Звонимир Солдо]] |- |CB ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] || {{yel|52}} |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] || {{yel|74}} |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''21'''||[[Крунослав Јурчиќ]] || {{yel|34}} |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} || || {{suboff|86}} |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] || {{yel|69}} |- |SS ||'''8''' ||[[Роберт Просинечки]] || || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''15'''||[[Игор Тудор]] || || {{subon|86}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|MLT}} Емануел Замит <br />{{flagsport|VAN}} Ленси Фред <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Урс Мејер]] |} ==Финале== <section begin=СП 1998 - Финале />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Франција|Бразил - Франција]] |дата = {{Start date|1998|7|12|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 0–3 |извештување = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8788/ |екипа2 = {{fb-rt|FRA}} |голови1 = |голови2 = {{goal|27}}, {{goal|45+1}} [[Зинедин Зидан|Зидан]]<br>{{goal|90+3}} [[Емануел Пети|Пети]] |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 80,000 |судија = {{знамеикона|MAR}} [[Саид Белкола]] }}<section end=СП 1998 - Финале /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france1998a | pattern_so = _fra98h | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Франција }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''2''' ||[[Кафу]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] || {{yel|33}} |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Едмундо]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селекотр:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |valign="top"|[[File:BRA-FRA 1998-07-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] || {{sent off|2|48|68}} |- |CB ||'''18'''||[[Франк Лебеф]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |DM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} || {{yel|39}} |- |RM ||'''19'''||[[Кристијан Карембе]] || {{yel|56}} || {{suboff|57}} |- |LM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] |- |AM ||'''10'''||[[Зинедин Зидан]] |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Ален Богосијан]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''21'''||[[Кристоф Дугари]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''4''' ||[[Патрик Виера]] || || {{subon|74}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ENG}} Марк Ворен <br />{{flagsport|RSA}} Ашмат Сали <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} [[Абдул Рахман Ал-Заид]] |} {{ФИФА Светско првенство 1998}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 1998|Нокаут фаза]] trzsgy903wxt6k09326hzd3fi870bxb 5536643 5536640 2026-04-09T19:45:28Z Carshalton 30527 /* Бразил - Холандија */ 5536643 wikitext text/x-wiki {{Врати се|Светско првенство во фудбал 1998}} '''Светското првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза''' била втората фаза на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]] во [[Франција]], после групната фаза. Започнала на 27 јуни со осминафиналето а завршила на 12 јули со финалниот натпревар, кој се одиграл на [[Стад де Франс]] во [[Париз]]. Првопласираните две репрезентации од секоја група (вкупно 16) помиале во нокаут фазата каде се натпреварувале по систем на елиминација. Ако некој натпревар завршил нерешено по 90 минути игра, се играле продолженија - во кои важело правилотo [[златен гол]] - и се [[Изведување пенали (фудбал)|изведувале пенали]] доколку е потребно за да се одреди победникот. Исто така, се одиграл и натпревар за третото место, помеѓу двете репрезентации кој загубиле во полуфиналето. ==Квалификувани репрезентации== Двете првопласирани репрезентации од секоја од осумтте групи се квалификувале за нокаут фазата. {| class="wikitable" |- ! Група ! width="150" | Победник ! width="150" | Второпласиран |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група А|А]] | {{fb|BRA}} | {{fb|NOR}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Б|Б]] | {{fb|ITA}} | {{fb|CHI}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Ц|Ц]] | {{fb|FRA}} | {{fb|DEN}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Д|Д]] | {{fb|NGA}} | {{fb|PAR|1990}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Е|Е]] | {{fb|NED}} | {{fb|MEX}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Ф|Ф]] | {{fb|GER}} | {{fb|SCG|name=СР Југославија}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Г|Г]] | {{fb|ROU}} | {{fb|ENG}} |- ! [[Светско првенство во фудбал 1998 - група Х|Х]] | {{fb|ARG}} | {{fb|CRO}} |} ==Резултати== {{Round16 <!-- Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!-- round of 16 --> |27 јуни – [[Паркот на принцовите|Париз]]|'''{{fb|BRA}}'''|'''4'''|{{fb|CHI}}|1 |28 јуни – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|{{fb|NGA}}|1|'''{{fb|DEN}}'''|'''4''' |29 јуни – [[Стадион Мунисипал|Тулуза]]|'''{{fb|NED}}'''|'''2'''|{{fb|FR Yugoslavia}}|1 |30 јуни – [[Стад Жофроа Гишар|Сент-Етјен]]|'''{{fb|ARG}} {{pso}}'''|'''2 (4)'''|{{fb|ENG}}|2 (3) |27 јуни – [[Стадион Велодром|Марсеј]]|'''{{fb|ITA}}'''|'''1'''|{{fb|NOR}}|0 |28 јуни – [[Стад Феликс Боларт|Ланс]]|'''{{fb|FRA}} {{aet|g=yes}}'''|'''1'''|{{fb|PAR|1990}}|0 |29 јуни – [[Стад де ла Мосон|Монпелје]]|'''{{fb|GER}}'''|'''2'''|{{fb|MEX}}|1 |30 јуни – [[Стад Шабан-Делма|Бордо]]|{{fb|ROU}}|0|'''{{fb|CRO}}'''|'''1''' <!-- quarter-finals --> |3 јули – [[Стад де ла Божоар|Нант]]|'''{{fb|BRA}}'''|'''3'''|{{fb|DEN}}|2 |4 јули – [[Стадион Велодром|Марсеј]]|'''{{fb|NED}}'''|'''2'''|{{fb|ARG}}|1 |3 јули – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|{{fb|ITA}}|0 (3)|'''{{fb|FRA}} {{pso}}'''|'''0 (4)''' |4 јули – [[Стад Жерлан|Лион]]|{{fb|GER}}|0|'''{{fb|CRO}}'''|'''3''' <!-- semi-finals --> |7 јули – [[Стадион Велодром|Марсеј]]|'''{{fb|BRA}} {{pso}}'''|'''1 (4)'''|{{fb|NED}}|1 (2) |8 јули – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|'''{{fb|FRA}}'''|'''2'''|{{fb|CRO}}|1 <!-- final --> |12 јули – [[Стад де Франс|Сен Дени]]|{{fb|BRA}}|0|'''{{fb|FRA}}'''|'''3''' <!-- third place --> |11 јули – [[Паркот на принцовите|Париз]]|{{fb|NED}}|1|'''{{fb|CRO}}'''|'''2''' |widescore=yes }}<noinclude> ==Осминафинале== ===Италија - Норвешка=== <section begin=СП 1998 - ОФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Италија - Норвешка|Италија - Норвешка]] |дата = {{Start date|1998|6|27|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ITA}} |резултат = 1–0 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8774/ |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = [[Кристијан Виери|Виери]] {{goal|36}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Велодром|Велодром]] |локација = [[Марсеј]] |гледачи = 55,000 |судија = {{знамеикона|GER}} [[Бернд Хајнеман]] }}<section end=СП 1998 - ОФ1 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ita98 | pattern_b = _ita98 | pattern_ra = _ita98 | pattern_sh = _italia98 | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Италија }} |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _nor98a | pattern_ra = | pattern_sh = _umbro_shorts_98 | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 203060 | socks = FFFFFF | title = Норвешка }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''12'''||[[Џанлука Паљука]] |- |CB ||'''5''' ||[[Алесандро Костакурта]] |- |CB ||'''2''' ||[[Џузепе Бергоми]] |- |CB ||'''4''' ||[[Фабио Канаваро]] |- |RWB ||'''17'''||[[Франческо Мореиро]] || {{yel|38}} || {{suboff|63}} |- |LWB ||'''3''' ||[[Паоло Малдини]] {{Капитен}} || {{yel|89}} |- |CM ||'''11'''||[[Дино Баџо]] |- |CM ||'''9''' ||[[Деметрио Албертини]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''14'''||[[Лујџи Ди Бјаџо]] || {{yel|84}} |- |CF ||'''10'''||[[Алесандро Дел Пјеро]] || || {{suboff|77}} |- |CF ||'''21'''||[[Кристијан Виери]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Анџело Ди Ливио]] || || {{subon|63}} |- |DF ||'''7''' ||[[Џанлука Песото]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''20'''||[[Енрико Кјеза]] || || {{subon|77}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Чезаре Малдини]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Фроде Гродас]] {{Капитен}} |- |RB ||'''4''' ||[[Хенинг Берг]] |- |CB ||'''15'''||[[Дан Еген]] |- |CB ||'''3''' ||[[Рони Јонсен]] |- |LB ||'''5''' ||[[Стиг Инге Бјорнебју]] |- |RM ||'''17'''||[[Ховард Фло]] || {{yel|35}} || {{suboff|73}} |- |CM ||'''7''' ||[[Ерик Микланд]] || {{yel|54}} |- |CM ||'''10'''||[[Кјетил Рекдал]] || {{yel|62}} |- |CM ||'''8''' ||[[Ејвинд Леонардсен]] || || {{suboff|13}} |- |LM ||'''21'''||[[Видар Рисет]] |- |CF ||'''9''' ||[[Торе Андре Фло]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''22'''||[[Роар Странд]] || || {{subon|13}} || {{suboff|39}} |- |MF ||'''6''' ||[[Столе Солбакен]] || || {{subon|39}} |- |FW ||'''20'''||[[Оле Гунар Солшер]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Егил Олсен]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|GER}} Ерих Шнајдер <br />{{flagsport|BEL}} Марк ван ден Брок <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|HUN}} [[Лашло Вагнер]] |} ===Бразил - Чиле=== <section begin=СП 1998 - ОФ2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Чиле|Бразил - Чиле]] |дата = {{Start date|1998|6|27|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 4–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8773/ |екипа2 = {{fb|CHL}} |голови1 = [[Сесар Сампајо]] {{goal|11}}, {{goal|26}}<br />[[Роналдо]] {{goal|45+3|пен.}}, {{goal|72}} |голови2 = {{goal|70}} [[Марсело Салас|Салас]] |стадион = [[Паркот на принцовите]] |локација = [[Париз]] |гледачи = 45,500 |судија = {{знамеикона|FRA}} [[Марк Бата]] }}<section end=СП 1998 - ОФ2 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _chi98H | pattern_b = _chi98H | pattern_ra = _chi98H | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = CD0000 | body = CD0000 | rightarm = CD0000 | shorts = FFFFFF | socks = 0000FF | title = Чиле }} |} {| style="width:100%" |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''2''' ||[[Кафу]] || {{yel|90+1}} |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] || || {{suboff|78}} |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || {{yel|45}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] || || {{suboff|65}} |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|65}} |- |MF ||'''14'''||[[Марсело Гонсалвес Коста Лопес|Гонсалвес]] || || {{subon|78}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Нелсон Тапија]] || {{yel|45}} |- |RB||'''19'''||[[Фернандо Корнехо]] |- |CB ||'''6''' ||[[Педро Рејес (фудбалер)|Педро Рејес]] |- |CB ||'''3''' ||[[Роналд Фуентес]] || {{yel|34}} |- |CB ||'''5''' ||[[Хавиер Маргас]] |- |LB ||'''16'''||[[Маурисио Арос]] |- |CM ||'''8''' ||[[Кларенс Акуња]] || || {{suboff|80}} |- |CM ||'''14'''||[[Мигел Рамирес]] || || {{suboff|46}} |- |AM ||'''10'''||[[Хосе Луис Сиера]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''11'''||[[Марсело Салас]] |- |CF ||'''9''' ||[[Иван Саморано]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''17'''||[[Марсело Вега (фудбалер 1971)|Марсело Вега]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''20'''||[[Фабијан Естај]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''18'''||[[Луис Мусри]] || || {{subon|80}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{знамеикона|URU}} [[Нелсон Акоста]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|FRA}} Жак Пудевињ <br />{{flagsport|JAM}} Овен Пауел <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|THA}} Пиром Анпрасерт |} ===Франција - Парагвај=== <section begin=СП 1998 - ОФ3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Франција - Парагвај|Франција - Парагвај]] |дата = {{Start date|1998|6|28|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = 1–0 |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8776/ |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = [[Лоран Блан|Блан]] {{golden goal|114}} |голови2 = |стадион = [[Стад Феликс Боларт]] |локација = [[Ленс]] |гледачи = 31,800 |судија = {{знамеикона|UAE}} [[Али Бујсаим]] }}<section end=СП 1998 - ОФ3 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france1998a | pattern_so = _fra98h | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Франција }} |{{Football kit | pattern_la = _par98h | pattern_b = _par98h | pattern_ra = _par98h | pattern_sh = _whitebottom | pattern_so = | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0000FF | socks = FFFFFF | title = Парагвај }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''5''' ||[[Лоран Блан]] |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |CM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} |- |CM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] || || {{suboff|69}} |- |RW ||'''12'''||[[Тјери Анри]] || || {{suboff|64}} |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] |- |LW ||'''13'''||[[Бернар Диомед]] || || {{suboff|76}} |- |CF ||'''20'''||[[Давид Трезеге]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Робер Пирес]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''14'''||[[Ален Богосијан]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || || {{subon|76}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Хосе Луис Чилаверт]] {{Капитен}} || {{yel|19}} |- |RB ||'''2''' ||[[Франсиско Арсе]] || {{yel|84}} |- |CB ||'''4''' ||[[Карлос Гамара]] |- |CB ||'''5''' ||[[Селсо Ајала]] |- |LB ||'''11'''||[[Педро Сарабија]] |- |CM ||'''16'''||[[Хулио Сесар Енсисо (фудбалер 1974)|Хулио Енсисо]] || {{yel|32}} |- |CM ||'''10'''||[[Роберто Акуња]] |- |CM ||'''13'''||[[Карлос Паредес]] || || {{suboff|75}} |- |AM ||'''21'''||[[Хорхе Луис Кампос]] || || {{suboff|55}} |- |AM ||'''15'''||[[Мигел Анхел Бенитес]] || {{yel|23}} |- |CF ||'''9''' ||[[Хосе Кардосо]] || || {{suboff|91}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Хулио Сесар Јегрос]] || || {{subon|55}} |- |DF ||'''20'''||[[Денис Каниса]] || || {{subon|75}} |- |MF ||'''8''' ||[[Аристидес Рохас]] || {{yel|99}} || {{subon|91}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{знамеикона|BRA}} [[Хулио Сесар Карпеџани]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|LKA}} Нимал Викераматунге <br />{{flagsport|VAN}} Ленси Фред <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|USA}} [[Есе Бахармаст]] |} ===Нигерија - Данска=== <section begin=СП 1998 - ОФ4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Нигерија - Данска|Нигерија - Данска]] |дата = {{Start date|1998|6|28|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NGA}} |резултат = 1–4 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8775/ |екипа2 = {{fb|DEN}} |голови1 = [[Тиџани Бабангида|Бабангида]] {{goal|77}} |голови2 = {{goal|{{0}}3}} [[Петер Мелер|Мелер]]<br />{{goal|12}} [[Бријан Лаудруп|Б. Лаудруп]]<br />{{goal|58}} [[Ебе Санд|Санд]]<br />{{goal|76}} [[Томас Хелвег|Хелвег]] |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 77,000 |судија = {{знамеикона|SUI}} [[Урс Мејер]] }}<section end=СП 1998 - ОФ4 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _nga98h | pattern_b = _vneck_nga98h | pattern_ra = _nga98h | pattern_sh = _nig98h | pattern_so = _nig98h | leftarm = 008751 | body = 008751 | rightarm = 008751 | shorts = 008751 | socks = 008751 | title = Нигерија }} |{{Football kit | pattern_la = _den1998a | pattern_b = _den1998a | pattern_ra = _den1998a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Данска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Питер Руфаи]] |- |RB ||'''8''' ||[[Мутиу Адепоџу]] |- |CB ||'''5''' ||[[Уче Окечукву]] {{Капитен}} |- |CB ||'''6''' ||[[Тарибо Вест]] |- |LB ||'''3''' ||[[Селестин Бабајаро]] |- |DM ||'''15'''||[[Сандеј Олисех]] |- |RM ||'''7''' ||[[Финиди Џорџ]] |- |LM ||'''11'''||[[Гарба Лавал]] || || {{suboff|73}} |- |AM ||'''10'''||[[Џеј-Џеј Окоча]] || {{yel|49}} |- |SS ||'''4''' ||[[Нванкво Кану]] || || {{suboff|65}} |- |CF ||'''20'''||[[Виктор Икпеба]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Рашиди Јекини]] || || {{subon|65}} |- |DF ||'''13'''||[[Тиџани Бабангида]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{flagsport|YUG (1992-2003)}} [[Бора Милутиновиќ]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Петер Шмајхел]] |- |RB ||'''12'''||[[Серен Колдинг]] |- |CB ||'''3''' ||[[Марк Рипер]] || {{yel|24}} |- |CB ||'''4''' ||[[Јес Хег]] |- |LB ||'''5''' ||[[Јан Хајнце]] |- |RM ||'''21'''||[[Мартин Јоргенсен]] |- |CM ||'''6''' ||[[Томас Хелвег]] |- |CM ||'''7''' ||[[Алан Нилсен]] |- |LM ||'''10'''||[[Михаел Лаудруп]] {{Капитен}} || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''11'''||[[Бријан Лаудруп]] || || {{suboff|78}} |- |CF ||'''18'''||[[Петер Мелер]] || || {{suboff|58}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Ебе Санд]] || || {{subon|58}} |- |MF ||'''14'''||[[Мортен Вигорст]] || || {{subon|78}} |- |MF ||'''8''' ||[[Пер Франдсен]] || || {{subon|84}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{flagsport|SWE}} [[Бо Јохансон]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|KUW}} Хусаин Гаданфари <br />{{flagsport|ESP}} Фернандо Тресако Гарсија <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} [[Абдул Рахман Ал-Заид|Рахман Ал Заид]] |} ===Германија - Мексико=== <section begin=СП 1998 - ОФ5 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Германија - Мексико|Германија - Мексико]] |дата = {{Start date|1998|6|29|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = 2–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8777/ |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = [[Јирген Клинсман|Клинсман]] {{goal|74}}<br />[[Оливер Бирхоф|Бирхоф]] {{goal|86}} |голови2 = {{goal|47}} [[Луис Ернандес|Ернандес]] |стадион = [[Стад де ла Мосон]] |локација = [[Монпелје]] |гледачи = 29,800 |судија = {{знамеикона|POR}} [[Витор Мело Переира]] }}<section end=СП 1998 - ОФ5 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ger98h | pattern_b = _ger98h1 | pattern_ra = _ger98h | pattern_sh = _ger98h | pattern_so = _ger98h | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Германија }} |{{Football kit | pattern_la = _mex98h | pattern_b = _mex98h | pattern_ra = _mex98h | pattern_sh = _mex98H | pattern_so = _mexigo12ogt | leftarm = 008000 | body = 008000 | rightarm = 008000 | shorts = FFFFFF | socks = CC1023 | title = Мексико }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Андреас Кепке]] |- |CB ||'''14'''||[[Маркус Бабел]] || {{yel|45+1}} |- |CB ||'''8''' ||[[Лотар Матеус]] || {{yel|56}} |- |CB ||'''2''' ||[[Кристијан Вернс]] |- |RWB||'''3''' ||[[Јерг Хајнрих]] || || {{suboff|57}} |- |LWB||'''21'''||[[Михаел Тарнат]] || {{yel|77}} |- |CM ||'''16'''||[[Дитмар Хаман]] || {{yel|88}} |- |CM ||'''5''' ||[[Томас Хелемер]] || || {{suboff|37}} |- |CM ||'''10'''||[[Томас Хеслер]] || || {{suboff|73}} |- |CF ||'''20'''||[[Оливер Бирхоф]] |- |CF ||'''18'''||[[Јирген Клинсаман]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''17'''||[[Кристијан Циге]] || || {{subon|37}} |- |MF ||'''7''' ||[[Андреас Мелер]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''9''' ||[[Улф Кирстен]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Берт Фогтс]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Хорхе Кампос]] |- |CB ||'''13'''||[[Павел Пардо]] |- |CB ||'''2''' ||[[Клаудио Суарес]] |- |CB ||'''5''' ||[[Дулио Давино]] || {{yel|57}} |- |DM ||'''14'''||[[Раул Лара]] |- |CM ||'''6''' ||[[Марселино Бернал]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''8''' ||[[Алберто Гарсија Аспе]] {{Капитен}} || || {{suboff|86}} |- |CM ||'''4''' ||[[Херман Виља]] |- |AM ||'''17'''||[[Франсиско Паленсија]] || || {{suboff|53}} |- |AM ||'''11'''||[[Куаутемок Бланко]] || {{yel|87}} |- |CF ||'''15'''||[[Луис Ернандес]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |DF ||'''18'''||[[Салвадор Кармона]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Хесус Арељано]] || || {{subon|53}} |- |FW ||'''9''' ||[[Рикардо Пелаес]] || || {{subon|86}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мануел Лапуенте]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|TUN}} Мохамед Мансри <br />{{flagsport|RSA}} Ашмат Сали <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|JPN}} [[Масајоши Окада]] |} ===Холандија - СР Југославија=== <section begin=СП 1998 - ОФ6 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Холандија - Србија и Црна Гора|Холандија - Србија и Црна Гора]] |дата = {{Start date|1998|6|29|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = 2–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8778/ |екипа2 = {{fb|SCG|name=СР Југославија}} |голови1 = [[Денис Бергкамп|Бергкамп]] {{goal|38}}<br />[[Едгар Давидс|Давидс]] {{goal|90+2}} |голови2 = {{goal|48}} [[Слободан Комљеновиќ|Комљеновиќ]] |стадион = [[Стадион Мунисипал|Стад де Тулуза]] |локација = [[Тулуза]] |гледачи = 33,500 |судија = {{знамеикона|ESP}} [[Хосе Гарсија Аранда]] }}<section end=СП 1998 - ОФ6 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |{{Football kit | pattern_la = _adidasstripesonwhite | pattern_b = _yug98 | pattern_ra = _adidasstripesonwhite | pattern_sh = _yug98a | pattern_so = _yug98a | leftarm = 000255 | body = FFFFFF | rightarm = 000255 | shorts = 000255 | socks = FFFFFF | title = СР&nbsp;Југославија }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер Сар]] |- |RB ||'''2''' ||[[Михаел Рајзигер]] |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Артур Нуман]] |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] |- |CM ||'''10'''||[[Кларенс Седорф]] |- |RW ||'''7''' ||[[Роналд де Бур]] |- |AM ||'''11'''||[[Филип Коку]] |- |LW ||'''14'''||[[Марк Овермарс]] |- |CF ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Ивица Краљ]] |- |RB ||'''2''' ||[[Зоран Мирковиќ]] || {{yel|52}} |- |CB ||'''13'''||[[Слободан Комљеновиќ]] |- |CB ||'''11'''||[[Синиша Михајловиќ]] || || {{suboff|78}} |- |LB ||'''3''' ||[[Горан Ѓоровиќ]] || {{yel|73}} |- |DM ||'''4''' ||[[Славиша Јокановиќ]] |- |CM ||'''6''' ||[[Бранко Брновиќ]] |- |CM ||'''16'''||[[Жељко Петровиќ]] |- |AM ||'''10'''||[[Драган Стојковиќ]] {{Капитен}} || {{yel|38}} || {{suboff|57}} |- |AM ||'''7''' ||[[Владимир Југовиќ]] |- |CF ||'''9''' ||[[Предраг Мијатовиќ]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''8''' ||[[Дејан Савичевиќ]] || || {{subon|57}} |- |DF ||'''14'''||[[Ниша Савељиќ]] || || {{subon|78}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Слободан Сантрач]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} Лоран Роси <br />{{flagsport|ROU}} Николае Григореску <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SCO}} [[Хју Далас]] |} ===Романија - Хрватска=== <section begin=СП 1998 - ОФ7 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Романија - Хрватска|Романија - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|6|30|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ROU}} |резултат = 0–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8780/ |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = {{goal|45+2}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Стад Шабан-Делма|Парк Лескјур]] |локација = [[Бордо]] |гледачи = 31,800 |судија = {{знамеикона|ARG}} [[Хавиер Кастрили]] }}<section end=СП 1998 - ОФ7 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _rom98 | pattern_b = _rom98 | pattern_ra = _rom98 | pattern_sh = _rom98 | pattern_so = _rom98h | leftarm = FFE601 | body = FFE601 | rightarm = FFE601 | shorts = FFE601 | socks = FFE601 | title = Романија }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98a | pattern_b = _cro98away | pattern_ra = _cro98a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''12'''||[[Богдан Стелеа]] |- |CB ||'''18'''||[[Јулијан Филипеску]] |- |CB ||'''6''' ||[[Георге Попеску]] || {{yel|43}} |- |CB ||'''13'''||[[Ливиу Чоботариу]] |- |RWB||'''2''' ||[[Дан Петреску]] || {{yel|70}} || {{suboff|76}} |- |CM ||'''5''' ||[[Константин Галка]] |- |CM ||'''16'''||[[Габриел Попеску]] || || {{suboff|61}} |- |LWB||'''8''' ||[[Доринел Мунтеану]] |- |AM ||'''10'''||[[Георге Хаџи]] {{Капитен}} || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''11'''||[[Адријан Илие]] || {{yel|81}} |- |CF ||'''9''' ||[[Виорел Молдован]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''21'''||[[Георге Крајовеану]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''14'''||[[Раду Никулеску]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''15'''||[[Лучан Маринеску]] || || {{subon|76}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Ангел Јорданеску]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] || {{yel|70}} |- |CB ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] |- |CB ||'''20'''||[[Дарио Шимиќ]] |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] || || {{suboff|83}} |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''21'''||[[Крунослав Јурчиќ]] |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} || {{yel|27}} |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] |- |CF ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] || || {{suboff|76}} |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''2''' ||[[Петар Крпан]] || || {{subon|76}} |- |DF ||'''15'''||[[Игор Тудор]] || || {{subon|83}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ARG}} Клаудио Роси <br />{{flagsport|BRA}} Арналдо Пинто <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|MUS}} [[Лим Ки Чонг]] |} ===Аргентина - Англија=== <section begin=СП 1998 - ОФ8 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Аргентина - Англија|Аргентина - Англија]] |дата = {{Start date|1998|6|30|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = 2–2 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8779/ |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = [[Габриел Батистута|Батистута]] {{goal|{{0}}5|пен.}}<br />[[Хавиер Санети|Санети]] {{goal|45+1}} |голови2 = {{goal|{{0}}9|пен.}} [[Алан Ширер|Ширер]]<br />{{goal|16}} [[Мајкл Овен|Овен]] |aet = yes |пенали1= *[[Серхио Берти|Берти]] {{pengoal}} *[[Ернан Креспо|Креспо]] {{penmiss}} *[[Хуан Себастијан Верон|Верон]] {{pengoal}} *[[Марсело Гаљардо|Гаљардо]] {{pengoal}} *[[Роберто Ајала|Ајала]] {{pengoal}} |пенали=4–3 |пенали2= *{{pengoal}} [[Алан Ширер|Ширер]] *{{penmiss}} [[Пол Инс|Инс]] *{{pengoal}} [[Пол Мерсон|Мерсон]] *{{pengoal}} [[Мајкл Овен|Овен]] *{{penmiss}} [[Дејвид Бати|Бати]] |стадион = [[Стад Жофроа Гишар]] |локација = [[Сент-Етјен]] |гледачи = 30,600 |судија = {{знамеикона|DEN}} [[Ким Милтон Нилсен]] }}<section end=СП 1998 - ОФ8 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _Arg98a | pattern_b = _Arg98a | pattern_ra = _Arg98a | pattern_sh = _Arg98a | pattern_so = _arg98a | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = 000000 | title = Аргентина }} |{{Football kit | pattern_la = _eng98H | pattern_b = _eng98H | pattern_ra = _eng98H | pattern_sh = _eng98A | pattern_so = _eng98H | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Англија }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Карлос Роа]] || {{yel|110}} |- |RB ||'''22'''||[[Хавиер Санети]] |- |CB ||'''14'''||[[Нелсон Вивас]] |- |CB ||'''2''' ||[[Роберто Ајала]] |- |LB ||'''3''' ||[[Хосе Шамот]] |- |DM ||'''5''' ||[[Матијас Алмеида]] || {{yel|73}} |- |RM ||'''8''' ||[[Диего Симеоне]] {{Капитен}} || {{yel|47}} || {{suboff|91}} |- |LM ||'''11'''||[[Хуан Себастијан Верон]] || {{yel|44}} |- |AM ||'''10'''||[[Ариел Ортега]] |- |CF ||'''9''' ||[[Габриел Батистута]] || || {{suboff|68}} |- |CF ||'''7''' ||[[Клаудио Лопес]] || || {{suboff|68}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Ернан Креспо]] || || {{subon|68}} |- |MF ||'''20'''||[[Марсело Гаљардо]] || || {{subon|68}} |- |MF ||'''16'''||[[Серхио Берти]] || || {{subon|91}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Даниел Пасарела]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дејвид Симан]] || {{yel|5}} |- |CB ||'''12'''||[[Гери Невил]] |- |CB ||'''5''' ||[[Тони Адамс]] |- |CB ||'''2''' ||[[Сол Кембел]] |- |RWB||'''14'''||[[Дарен Андертон]] || || {{suboff|97}} |- |LWB||'''3''' ||[[Греам Ле Со]] || || {{suboff|71}} |- |CM ||'''7''' ||[[Дејвид Бекам]] || {{sent off|0|47}} |- |CM ||'''4''' ||[[Пол Инс]] || {{yel|10}} |- |CM ||'''16'''||[[Пол Сколс]] || || {{suboff|78}} |- |CF ||'''20'''||[[Мајкл Овен]] |- |CF ||'''9''' ||[[Алан Ширер]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |DF ||'''6''' ||[[Гарет Саутгејт]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''15'''||[[Пол Мерсон]] || || {{subon|78}} |- |MF ||'''8''' ||[[Дејвид Бати]] || || {{subon|97}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Глен Ходл]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|MYS}} Халим Абдул Хамид <br />{{flagsport|OMN}} Мохамед Ал Мусави <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|NOR}} [[Руне Педерсен (судија)|Руне Педерсен]] |} ==Четвртфинале== ===Италија - Франција=== <section begin=СП 1998 - ЧФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Италија - Франција|Италија - Франција]] |дата = {{Start date|1998|7|3|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|ITA}} |резултат = 0–0 |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8781/ |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 77,000 |судија = {{знамеикона|SCO}} [[Хју Далас]] |пенали1 = [[Роберто Баџо|Р. Баџо]] {{pengoal}}<br />[[Деметрио Албертини|Албертини]] {{penmiss}}<br />[[Алесандро Костакурта|Костакурта]] {{pengoal}}<br />[[Кристијан Виери|Виери]] {{pengoal}}<br />[[Лујџи Ди Бјаџо|Ди Бјаџо]] {{penmiss}} |пенали = 3–4 |пенали2 = {{pengoal}} [[Зинедин Зидан|Зидан]]<br />{{penmiss}} [[Биксант Лизаразу|Лизаразу]]<br />{{pengoal}} [[Давид Трезеге|Трезеге]]<br />{{pengoal}} [[Тјери Анри|Анри]]<br />{{pengoal}} [[Лоран Блан|Блан]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ1 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ita98 | pattern_b = _ita98 | pattern_ra = _ita98 | pattern_sh = _italia98 | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Италија }} |{{Football kit | pattern_la = _france1998a | pattern_b = _fra98a | pattern_ra = _france1998a | pattern_sh = _france1998a | pattern_so = _fra98a | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Франција }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''12'''||[[Џанлука Паљука]] |- |RB ||'''2''' ||[[Џузепе Бергоми]] || {{yel|28}} |- |CB ||'''5''' ||[[Алесандро Костакурта]] || {{yel|113}} |- |CB ||'''4''' ||[[Фабио Канаваро]] |- |LB ||'''3''' ||[[Паоло Малдини]] {{Капитен}} |- |RM ||'''17'''||[[Франческо Мориеро]] |- |CM ||'''11'''||[[Дино Баџо]] || || {{suboff|52}} |- |CM ||'''14'''||[[Лујџи Ди Бјаџо]] |- |LM ||'''7''' ||[[Џанлука Песото]] || || {{suboff|90}} |- |CF ||'''21'''||[[Кристијан Виери]] |- |CF ||'''10'''||[[Алесандро Дел Пјеро]] || {{yel|26}} || {{suboff|67}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''9''' ||[[Деметрио Албертини]] || || {{subon|52}} |- |FW ||'''18'''||[[Роберто Баџо]] || || {{subon|67}} |- |MF ||'''15'''||[[Анџело Ди Ливио]] || || {{subon|90}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Чезаре Малдини]] |} |valign="top"|[[File:Italy-France 1998-07-03.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''5''' ||[[Лоран Блан]] |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |DM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} || {{yel|62}} |- |RM ||'''19'''||[[Кристијан Карембе]] || || {{suboff|65}} |- |LM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] |- |AM ||'''10'''||[[Зинедин Зидан]] |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] |- |CF ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || {{yel|53}} || {{suboff|65}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''12'''||[[Тјери Анри]] || || {{subon|65}} |- |FW ||'''20'''||[[Давид Трезеге]] || || {{subon|65}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ENG}} Марк Ворен <br />{{flagsport|ROU}} Николае Григореску <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|MAR}} [[Саид Белкола]] |} ===Бразил - Данска=== <section begin=СП 1998 - ЧФ2 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Данска|Бразил - Данска]] |дата = {{Start date|1998|7|3|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 3–2 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8782/ |екипа2 = {{fb|DEN}} |голови1 = [[Бебето]] {{goal|10}}<br />[[Ривалдо]] {{goal|25}}, {{goal|59}} |голови2 = {{goal|{{0}}2}} [[Мартин Јоргенсен|Јоргенсен]]<br />{{goal|50}} [[Бријан Лаудруп|Б. Лаудруп]] |стадион = [[Стад де ла Божоар]] |локација = [[Нант]] |гледачи = 35,500 |судија = {{знамеикона|EGY}} [[Гамал Ел-Гандур]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ2 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _den1998h | pattern_b = _den1998h | pattern_ra = _den1998h | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Данска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''2''' ||[[Кафу]] || {{yel|81}} |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] || {{yel|37}} |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] || {{yel|11}} |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] || || {{suboff|87}} |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] || || {{suboff|64}} |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|64}} |- |MF ||'''11'''||[[Емерсон Фереира да Роса|Емерсон]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''16'''||[[Зе Роберто]] || || {{subon|87}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Петер Шмајхел]] |- |RB ||'''12'''||[[Серен Колдинг]] || {{yel|39}} |- |CB ||'''3''' ||[[Марк Рипер]] |- |CB ||'''4''' ||[[Јес Хег]] |- |LB ||'''5''' ||[[Јан Хајнце]] |- |RM ||'''21'''||[[Мартин Јоргенсен]] |- |CM ||'''6''' ||[[Томас Хелвег]] || {{yel|19}} || {{suboff|87}} |- |CM ||'''7''' ||[[Алан Нилсен]] || || {{suboff|46}} |- |LM ||'''10'''||[[Михаел Лаудруп]] {{Капитен}} |- |CF ||'''11'''||[[Бријан Лаудруп]] |- |CF ||'''18'''||[[Петер Мелер]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''15'''||[[Стиг Тoфтинг]] || {{yel|72}} || {{subon|46}} |- |FW ||'''19'''||[[Ебе Санд]] || || {{subon|66}} |- |DF ||'''2''' ||[[Микаел Шенберг]] || || {{subon|87}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|{{flagsport|SWE}} [[Бо Јохансон]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|TUN}} Мохамед Мансри <br />{{flagsport|MLI}} Драмане Данте <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|UAE}} [[Али Бујсаим]] |} ===Холандија - Аргентина=== <section begin=СП 1998 - ЧФ3 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Холандија - Аргентина|Холандија - Аргентина]] |дата = {{Start date|1998|7|4|df=y}} |време = 16:30 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = 2–1 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8784/ |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = [[Патрик Клајверт|Клајверт]] {{goal|12}}<br />[[Денис Бергкамп|Бергкамп]] {{goal|89}} |голови2 = {{goal|18}} [[Клаудио Лопес|Лопес]] |стадион = [[Стадион Велодром|Велодром]] |локација = [[Марсеј]] |гледачи = 55,000 |судија = {{знамеикона|MEX}} [[Артуро Брицио Картер]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ3 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |{{Football kit | pattern_la = _arg98h | pattern_b = _arg98 | pattern_ra = _arg98h | pattern_sh = _arg98h | pattern_so = _arg98a | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = Аргентина }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер сар]] |- |RB ||'''2''' ||[[Михаел Рајзигер]] |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] || {{yel|10}} |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |LB ||'''5''' ||[[Артур Ниман]] || {{sent off|2|17|76}} |- |RM ||'''7''' ||[[Роналд де Бур]] || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''6''' ||[[Вим Јонк]] |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] |- |LM ||'''11'''||[[Филип Коку]] |- |SS ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] |- |CF ||'''9''' ||[[Патрик Клајверт]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''14'''||[[Марк Овермарс]] || || {{subon|64}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |valign="top"|[[File:Netherlands vs Argentina 1998-07-04.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Карлос Роа]] |- |RB ||'''22'''||[[Хавиер Санети]] |- |CB ||'''2''' ||[[Роберто Ајала]] |- |CB ||'''6''' ||[[Роберто Сенсини]] || {{yel|60}} |- |LB ||'''3''' ||[[Хосе Шамот]] || {{yel|22}} || {{suboff|89}} |- |DM ||'''5''' ||[[Матијас Алмеида]] || || {{suboff|68}} |- |CM ||'''8''' ||[[Диего Симеоне]] {{Капитен}} |- |CM ||'''11'''||[[Хуан Себастијан Верон]] |- |AM ||'''10'''||[[Ариел Ортега]] || {{sent off|1|86|87}} |- |CF ||'''9''' ||[[Габриел Батистута]] |- |CF ||'''7'''||[[Клаудио Лопес]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |DF ||'''4''' ||[[Маурисио Пинеда (фудбалер 1975)|Маурисио Пинеда]] || || {{subon|68}} |- |FW ||'''18'''||[[Абел Балбо]] || || {{subon|89}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Даниел Пасарела]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|JAM}} Овен Пауел <br />{{flagsport|HON}} Рејналдо Салинас <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PAR}} [[Епифанио Гонсалес]] |} ===Германија - Хрватска=== <section begin=СП 1998 - ЧФ4 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Германија - Хрватска|Германија - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|7|4|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = 0–3 |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8783/ |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = {{goal|45+3}} [[Роберт Јарни|Јарни]]<br />{{goal|80}} [[Горан Влаовиќ|Влаовиќ]]<br />{{goal|85}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Стад Жерлан|Жерлан]] |локација = [[Лион]] |гледачи = 39,100 |судија = {{знамеикона|NOR}} [[Руне Педерсен]] }}<section end=СП 1998 - ЧФ4 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _ger98h | pattern_b = _ger98h1 | pattern_ra = _ger98h | pattern_sh = _DFB_98h | pattern_so = _ger98h | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Германија }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98a | pattern_b = _cro98away | pattern_ra = _cro98a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Андреас Кепке]] |- |CB ||'''4''' ||[[Јирген Колер]] |- |CB ||'''8''' ||[[Лотар Матеус]] |- |CB ||'''2''' ||[[Кристијан Вернс]] || {{sent off|0|40}} |- |RWB||'''3''' ||[[Јерг Хајнрих]] || {{yel|18}} |- |LWB||'''21'''||[[Михаел Тарнат]] || {{yel|37}} |- |CM ||'''16'''||[[Дитмар Хаман]] || || {{suboff|79}} |- |CM ||'''13'''||[[Јенс Јеремис]] |- |CM ||'''10'''||[[Томас Хеслер]] || || {{suboff|69}} |- |CF ||'''20'''||[[Оливер Бирхоф]] |- |CF ||'''18'''||[[Јирген Клинсман]] {{Капитен}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Улф Кирстен]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''11'''||[[Олаф Маршал]] || || {{subon|79}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Берти Фогтс]] |} |style="vertical-align:top"| |style="vertical-align:top; width:50%"| {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="font-size:90%; margin:auto" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] |- |SW ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] |- |CB ||'''20'''||[[Дарио Шимиќ]] || {{yel|13}} |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''14'''||[[Звонимир Солдо]] |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} |- |CF ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] || || {{suboff|83}} |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] || {{yel|57}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Силвио Мариќ]] || || {{subon|83}} |- |colspan=4|'''Селекотр:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|SWE}} Микаел Нилсон <br />{{flagsport|BEL}} Марк ван ден Брок <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Урс Мејер]] |} ==Полуфинале== ===Бразил - Холандија=== <section begin=СП 1998 - ПФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Холандија|Бразил - Холандија]] |дата = {{Start date|1998|7|7|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 1–1 |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8785/ |екипа2 = {{fb-rt|NED}} |голови1 = [[Роналдо]] {{goal|46}} |голови2 = {{goal|87}} [[Патрик Клајверт|Клајверт]] |стадион = [[Стадион Велодром|Велодром]] |локација = [[Марсеј]] |гледачи = 54,000 |судија = {{знамеикона|UAE}} [[Али Бујсаим]] |пенали1 = [[Роналдо]] {{pengoal}}<br />[[Ривалдо]] {{pengoal}}<br />[[Емерсон Фереира да Роса|Емерсон]] {{pengoal}}<br />[[Дунга]] {{pengoal}} |пенали = 4–2 |пенали2 = {{pengoal}} [[Франк де Бур|Ф. де Бур]]<br />{{pengoal}} [[Денис Бергкамп|Бергкамп]]<br />{{penmiss}} [[Филип Коку|Коку]]<br />{{penmiss}} [[Роналд де Бур|Р. де Бур]] }}<section end=СП 1998 - ПФ1 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''13'''||[[Жозе Карлос де Алмеида|Зе Карлос]] || {{yel|31}} |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] || |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] || {{yel|45}} |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] || || {{suboff|70}} |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|70}} |- |MF ||'''11'''||[[Емерсон Фереира да Роса|Емерсон]] || || {{subon|85}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |valign="top"|[[File:Brazil vs Netherlands 1998-07-07.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер Сар]] |- |RB ||'''2''' ||[[Михаел Рајзигер]] || {{yel|48}} || {{suboff|56}} |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |LB ||'''11'''||[[Филип Коку]] |- |RM ||'''7''' ||[[Роналд де Бур]] |- |CM ||'''6''' ||[[Вим Јонк]] || || {{suboff|111}} |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] || {{yel|60}} |- |LM ||'''12'''||[[Будевијн Зенден]] || || {{suboff|75}} |- |SS ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] |- |CF ||'''9''' ||[[Патрик Клајверт]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''20'''||[[Арон Винтер]] || || {{subon|56}} |- |FW ||'''17'''||[[Пјер ван Хојдонк]] || {{yel|90}} || {{subon|75}} |- |MF ||'''10'''||[[Кларенс Седорф]] || {{yel|119}} || {{subon|111}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|KUW}} Хусаин Гандафари <br />{{flagsport|OMN}} Мохамед Ал Мусави <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} [[Абдул Рахман Ал-Заид|Рахман Ал-Заид]] |} ===Франција - Хрватска=== <section begin=СП 1998 - ПФ1 />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Франција - Хрватска|Франција - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|7|8|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = 2–1 |извештување = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8786/ |екипа2 = {{fb-rt|CRO}} |голови1 = [[Лилијан Тирам|Тирам]] {{goal|47}}, {{goal|69}} |голови2 = {{goal|46}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 76,000 |судија = {{знамеикона|ESP}} [[Хосе Гарсија Аранда]] }}<section end=СП 1998 - ПФ2 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _fra98a | pattern_so = _fra98h | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = 0000C0 | socks = FF0000 | title = Франција }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98h | pattern_b = _cro98h | pattern_ra = _cro98h | pattern_sh = | pattern_so = _bluetop | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''5''' ||[[Лоран Блан]] || {{sent off|0|74}} |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |DM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} |- |RM ||'''19'''||[[Кристијан Карембе]] || || {{suboff|31}} |- |LM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] |- |AM ||'''10'''||[[Зинедин Зидан]] |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] || || {{suboff|77}} |- |CF ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || || {{suboff|68}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''12'''||[[Тјери Анри]] || || {{subon|31}} |- |FW ||'''20'''||[[Давид Трезеге]] || || {{subon|68}} |- |DF ||'''18'''||[[Франк Лебеф]] || || {{subon|77}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |valign="top"|[[File:France-Croatia 1998-07-08.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] |- |CB ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] |- |CB ||'''20'''||[[Дарио Шимиќ]] || {{yel|88}} |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] || {{yel|75}} || {{suboff|89}} |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''14'''||[[Звонимир Солдо]] |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} || || {{suboff|65}} |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] || {{yel|45}} |- |CF ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''11'''||[[Силвио Мариќ]] || || {{subon|65}} |- |MF ||'''8''' ||[[Роберт Просинечки]] || || {{subon|89}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ESP}} Фернандо Тресако Гарсија <br />{{flagsport|CHL}} Хорхе Дијас Галвес <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|PAR}} [[Епифанио Гонсалес]] |} ==Натпревар за трето место== <section begin=СП 1998 - 3. место />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Холандија - Хрватска|Холандија - Хрватска]] |дата = {{Start date|1998|7|11|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = 1–2 |извештување = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8787/ |екипа2 = {{fb-rt|CRO}} |голови1 = [[Будевијн Зенден|Зенден]] {{goal|22}} |голови2 = {{goal|14}} [[Роберт Просинечки|Просинечки]]<br>{{goal|36}} [[Давор Шукер|Шукер]] |стадион = [[Паркот на принцовите]] |локација = [[Париз]] |гледачи = 45,500 |судија = {{знамеикона|PAR}} [[Епифанио Гонсалес]] }}<section end=СП 1998 - 3. место /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _netherlands1998h | pattern_b = _ned98 | pattern_ra = _netherlands1998h | pattern_sh = _netherlands1998h | pattern_so = _ned98h | leftarm = D74600 | body = D74600 | rightarm = D74600 | shorts = FFFFFF | socks = F3460C | title = Холандија }} |{{Football kit | pattern_la = _cro98a | pattern_b = _cro98away | pattern_ra = _cro98a | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 0000CD | body = 0000CD | rightarm = 0000CD | shorts = 0000CD | socks = 0000CD | title = Хрватска }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Едвин ван дер Сар]] |- |CB ||'''3''' ||[[Јап Стам]] |- |CB ||'''4''' ||[[Франк де Бур]] {{Капитен}} |- |CB ||'''5''' ||[[Артур Нуман]] |- |RWB||'''12'''||[[Будевијн Зенден]] |- |LWB||'''11'''||[[Филип Коку]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''10'''||[[Кларенс Седорф]] |- |CM ||'''6''' ||[[Вим Јонк]] || {{yel|89}} |- |CM ||'''16'''||[[Едгар Давидс]] || {{yel|89}} |- |CF ||'''8''' ||[[Денис Бергкамп]] || || {{suboff|58}} |- |CF ||'''9''' ||[[Патрик Клајверт]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Марк Овермарс]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Пјер ван Хојдонк]] || || {{subon|58}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Гус Хидинк]] |} |valign="top"|[[File:Netherlands vs Croatia 1998-07-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Дражен Ладиќ]] |- |CB ||'''6''' ||[[Славен Билиќ]] |- |CB ||'''14'''||[[Звонимир Солдо]] |- |CB ||'''4''' ||[[Игор Штимац]] || {{yel|52}} |- |RWB ||'''13'''||[[Марио Станиќ]] || {{yel|74}} |- |LWB ||'''17'''||[[Роберт Јарни]] |- |DM ||'''21'''||[[Крунослав Јурчиќ]] || {{yel|34}} |- |CM ||'''10'''||[[Звонимир Бобан]] {{Капитен}} || || {{suboff|86}} |- |CM ||'''7''' ||[[Аљоша Асановиќ]] || {{yel|69}} |- |SS ||'''8''' ||[[Роберт Просинечки]] || || {{suboff|79}} |- |CF ||'''9''' ||[[Давор Шукер]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |FW ||'''19'''||[[Горан Влаовиќ]] || || {{subon|79}} |- |DF ||'''15'''||[[Игор Тудор]] || || {{subon|86}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Мирослав Блажевиќ]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|MLT}} Емануел Замит <br />{{flagsport|VAN}} Ленси Фред <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SUI}} [[Урс Мејер]] |} ==Финале== <section begin=СП 1998 - Финале />{{Football box no.2 |nobars = 1 |историја = [[Фудбалски натпревари Бразил - Франција|Бразил - Франција]] |дата = {{Start date|1998|7|12|df=y}} |време = 21:00 [[Средноевропско време|СРЕ]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = 0–3 |извештување = https://www.fifa.com/worldcup/archive/france1998/matches/match/8788/ |екипа2 = {{fb-rt|FRA}} |голови1 = |голови2 = {{goal|27}}, {{goal|45+1}} [[Зинедин Зидан|Зидан]]<br>{{goal|90+3}} [[Емануел Пети|Пети]] |стадион = [[Стад де Франс]] |локација = [[Сен Дени]] |гледачи = 80,000 |судија = {{знамеикона|MAR}} [[Саид Белкола]] }}<section end=СП 1998 - Финале /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _bra98h | pattern_b = _bra98h | pattern_ra = _bra98h | pattern_sh = _whitestripes | pattern_so = _brasil1998 | leftarm = FF0000 | body = FF0000 | rightarm = FF0000 | shorts = 0047AB | socks = FFFFFF | title = Бразил }} |{{Football kit | pattern_la = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_b = _france 1998 home | pattern_ra = _shoulder_stripes_white_stripes | pattern_sh = _france1998a | pattern_so = _fra98h | leftarm = 0000C0 | body = 0000C0 | rightarm = 0000C0 | shorts = FFFFFF | socks = FF0000 | title = Франција }} |} {| style="width:100%" |- |style="vertical-align:top; width:50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||[[Клаудио Тафарел]] |- |RB ||'''2''' ||[[Кафу]] |- |CB ||'''3''' ||[[Алдаир]] |- |CB ||'''4''' ||[[Жуниор Бајано]] || {{yel|33}} |- |LB ||'''6''' ||[[Роберто Карлос]] |- |CM ||'''5''' ||[[Сесар Сампајо]] || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''8''' ||[[Дунга]] {{Капитен}} |- |AM ||'''10'''||[[Ривалдо]] |- |AM ||'''18'''||[[Леонардо Араужо|Леонардо]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''20'''||[[Бебето]] |- |CF ||'''9''' ||[[Роналдо]] |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''19'''||[[Денилсон де Оливеира Араужо|Денилсон]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''21'''||[[Едмундо]] || || {{subon|73}} |- |colspan=4|'''Селекотр:''' |- |colspan="4"|[[Марио Загало]] |} |valign="top"|[[File:BRA-FRA 1998-07-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''16'''||[[Фабиен Бартез]] |- |RB ||'''15'''||[[Лилијан Тирам]] |- |CB ||'''8''' ||[[Марсел Десаи]] || {{sent off|2|48|68}} |- |CB ||'''18'''||[[Франк Лебеф]] |- |LB ||'''3''' ||[[Биксант Лизаразу]] |- |DM ||'''7''' ||[[Дидје Дешан]] {{Капитен}} || {{yel|39}} |- |RM ||'''19'''||[[Кристијан Карембе]] || {{yel|56}} || {{suboff|57}} |- |LM ||'''17'''||[[Емануел Пети]] |- |AM ||'''10'''||[[Зинедин Зидан]] |- |AM ||'''6''' ||[[Јури Џоркаеф]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''9''' ||[[Стефан Гиварш]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=4|'''Замени:''' |- |MF ||'''14'''||[[Ален Богосијан]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''21'''||[[Кристоф Дугари]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''4''' ||[[Патрик Виера]] || || {{subon|74}} |- |colspan=4|'''Селектор:''' |- |colspan="4"|[[Еме Жаке]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%" | '''[[Помошен судија (фудбал)|Помошни судии]]:''' <br />{{flagsport|ENG}} Марк Ворен <br />{{flagsport|RSA}} Ашмат Сали <br />'''[[Помошен судија (фудбал)#Четврти судија|Четврти судија]]:''' <br />{{flagsport|SAU}} [[Абдул Рахман Ал-Заид]] |} {{ФИФА Светско првенство 1998}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал 1998|Нокаут фаза]] k7okfthh6nardl7jkc8hfbty1qxfgwf 0 1266987 5536994 5033923 2026-04-10T09:30:46Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536994 wikitext text/x-wiki '''Лејди Емили Шарлот Мери Понсонби''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''Lady Emily Charlotte Mary Ponsonby'', 1817–1877) била [[англичани|англиска]] писателка.<ref name=kk/> ==Живот== Лејди Емили Шарлот Мери Понсонби е родена во [[Лондон]] во 1817 година. Нејзин татко бил [[Џон Понсонби]], 4-ти гроф од Бесбороу, кој бил министер за внатрешни работи во 1834 година. Нејзина тетка била Лејди Каролин Ламб, чиј сопруг ќе стане премиер. Ракописот на нејзиниот татко бил лош дури и пред да доживее несреќа со возење што го влошила проблемот. Емили била неговата најстара немажена ќерка и таа служела како негова секретарка.<ref name=kk>Maria Luddy, ‘Ponsonby, Lady Emily Charlotte Mary (1817–1877)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 [http://www.oxforddnb.com/view/article/22492, accessed 29 March 2015]</ref> Понсонби напишала голем број романи кои раскажувале приказни поставени во повисоките класи.<ref name=kk/> Овие романси биле објавени анонимно.<ref name=john>{{cite book|last1=Sutherland|first1=John|title=The Longman Companion to Victorian Fiction|date=2014|isbn=9781317863335|page=514|url=https://books.google.com/books?id=X2KuBAAAQBAJ&pg=PA514}}</ref> Починала на 3 февруари 1877 година во нејзиниот дом во Лондон. ==Дела== * ''The Discipline of Life'' (1848)<ref name=john/> * ''Pride and Irresolution'' - a sequel * ''Mary Gray, and other Tales and Verses'' (1852) * ''Edward Willoughby'' (1854) * ''The Young Lord'' (1856) * ''Sunday Readings, Consisting of Eight Short Sermons Addressed to the Young'' (1857) * ''A Mother's Trial'' (1859), * ''Katherine and her Sisters'' (1861) * ''Sir Owen Fairfax'' (1866) * ''A Story of Two Cousins'' (1868) * ''Olivia Beaumont and Lord Latimer'' ==Наводи== {{reflist}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Англиски писатели]] [[Категорија:Родени во 1817 година]] [[Категорија:Починати во 1877 година]] huseng4qi2qpbo0089f5a33gc7tj3d6 0 1267254 5536995 5464123 2026-04-10T09:30:48Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536995 wikitext text/x-wiki '''Дебора А. Сивас''' - адвокат за [[животна средина]] од [[Соединети Американски Држави|Соединетите Држави]], во моментот професор во Стенфордската правна школа. Нејзината моментална одговорност се судски спорови за животната средина, одговорност и заштита.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://law.stanford.edu/directory/deborah-a-sivas/|title=Deborah A. Sivas|publisher=stanford.edu|accessdate=25 април 2021}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://woods.stanford.edu/about/woods-faculty/deborah-sivas|title=Deborah Sivas|publisher=stanford.edu|accessdate=25 април 2021|archive-date=2018-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180912194501/https://woods.stanford.edu/about/woods-faculty/deborah-sivas|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.google.com/scholar?hl=en&q=Deborah+Sivas&btnG=&as_sdt=1%2C44&as_sdtp=|title=Deborah Sivas|accessdate=25 април 2021}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}   {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Американски адвокати]] 4n5fskwgt3e2gyce0l02gqqjh9hutee 0 1277161 5536996 5392383 2026-04-10T09:30:51Z Bjankuloski06 332 /* Одлики */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536996 wikitext text/x-wiki '''Владо Шола''' ([[хрватски јазик|хрватски]]: ''Vlado Šola'', Присоје кај Дувно, 16 ноември [[1968]]) е поранешен хрватски ракометен голман и репрезентативец. [[File: Vlado Sola 07.jpg|thumb|right| Владо Шола]] == Биографија == Почнал да игра во „Будуќност“ од Сесветски Крагујевац, потоа играл за Медвечак, а подоцна и во странски клубови. Родителите на Шола, Иле и Матија, се преселиле во Крагујевац од боснанската населба Присоја (сместена помеѓу Томиславград и [[Ливно]] ) во раните 1970-тите. Со репрезентацијата на Хрватска станал светски шампион во [[2003|2003 година]] во [[Португалија]]. Тој освоил златен медал на Олимписките игри [[2004|во 2004 година.]] во Атина, Грција . == Одлики == * Позиција: голман * Висина: 194 * Тежина: 94 * Клуб: РК Загреб {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Хрватски ракометари]] [[Категорија:Родени во 1968 година]] 9utvtgmv1sicz0j1o6235ssxgg8d7lm 0 1277162 5536997 4652432 2026-04-10T09:30:52Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536997 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Chiang Kai-shek（蔣中正）.jpg|мини|десно|200п|Чанг Кај-Шек во 1940 година]] '''Чанг Кај Шек''' (31 октомври 1887-5 април 1975),<ref name="nytcks">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/1975/04/06/archives/chiang-kaishek-is-dead-in-taipei-at-87-last-of-allied-big-four-of.html|title=Chiang Kai‐shek Is Dead in Taipei at 87; Last of Allied Big Four of World War II|date=6 April 1975|work=[[The New York Times]]|location=Taipei City, Taiwan|quote=Taipei, Taiwan, Sunday, April 6—Chiang Kai‐shek, the President of Nationalist China and the last survivor of the Big Four Allied leaders of World War II, died of a heart attack here last night. He was 87 years old. An announcement by the Government said Chiang suffered a heart attack at 10:20 P.M. and was taken to the Taipei Central Hospital, where he died at 11:50 P.M. (10:50 A.M., New York time). His wife and his eldest son, Premier Chiang Ching‐kuo, were at his bedside.}}</ref> исто така познат како '''Чанг Чунг-Ченг''' и романизиран на [[Мандарински јазик|мандарински]] како '''Ќанг Чиех-Ши''' и '''Џианг Џиеши''', бил кинески националистички политичар, револуционер и воен лидер кој служел како лидер на [[Република Кина]] од 1928 година, прво во континентална Кина до 1949 година, а потоа во [[Република Кина|Тајван]], до неговата смрт во 1975 година. == Биографија == Роден во провинцијата Чекијанг (Жеџ-јанг), Чанг бил член на Куоминтанг (КМТ) и поручник на Сун Јат-сен во револуцијата за соборување на владата на Бејанг и обединување на Кина. Со помош на [[Советски Сојуз|Советите]] и [[Комунистичка партија на Кина|Комунистичката партија на Кина]] (КПК, попозната како Кинеска комунистичка партија или КПК), Чанг ја организирал војската за националистичката влада на Кантонот на Сонцето и ја предводел Воената академија Вампоа . Главен командант на Националната револуционерна армија (од која стана познат како [[Генералисимус|Генералисимо]]), тој ја предводел Северната експедиција од 1926 до 1928 година, пред да ја порази коалицијата на воени команданти и номинално да ја обедини Кина под нова националистичка влада. На средината на Северната експедиција, сојузот КМТ -КПК се распадна и Чанг ги убил комунистите во партијата, предизвикувајќи граѓанска војна со [[Комунистичка партија на Кина|КПК]], која на крајот ја загубил во 1949 година. == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Претседатели на Тајван]] [[Категорија:Премиери на Република Кина]] [[Категорија:Генералисимуси]] [[Категорија:Кинески револуционери]] [[Категорија:Починати во 1975 година]] [[Категорија:Родени во 1887 година]] [[Категорија:CS1: долга вредност за volume]] [[Категорија:Статии со текст на кинески]] [[Категорија:Статии со извори на кинески (zh)]] [[Категорија:CS1 со писмо на кинески (zh)]] [[Категорија:Статии со текст на традиционален кинески]] [[Категорија:Статии со текст на упростен кинески]] [[Категорија:Статии со микроформати hAudio]] eyieepekyuuvo1j5r3p41h04vkiong9 0 1277163 5536998 5389921 2026-04-10T09:30:54Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536998 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Goran Sprem 02.jpg|мини|200п|Горан Шпрем]] '''Горан Шпрем''' ([[хрватски јазик|хрватски]]: ''Goran Šprem'', [[Дубровник]], [[6 јули]] [[1979|1979 година)]] е хрватски [[ракомет]]ар. Игра на позицијата лево крило, каде што се покажа во многу клучни моменти на важни натпревари со неговата тактички и технички добро изградена игра. Во моментов игра за Нордхорн [[Германија|во Германија.]] Со [[Машка ракометна репрезентација на Хрватска|хрватската ракометна репрезентација]] освои светско и олимписко злато, и постигна голем број други успеси. Како член на државната репрезентација во [[2004|2004 година]] бил добитник на Државната награда за спорт „Фрањо Бучар“. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Хрватски ракометари]] [[Категорија:Луѓе од Дубровник]] [[Категорија:Родени во 1979 година]] n7swhne4m7s0jp935la7ahfoatjsmow 0 1277165 5536999 5055164 2026-04-10T09:30:56Z Bjankuloski06 332 /* top */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5536999 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Mirza Dzomba.jpg|thumb|десно|250п|Мирза Џомба]] '''Мирза Џомба''' ([[Риека]], [[28 февруари]] [[1977|1977 година]]) е поранешен [[Хрватска|хрватски]] [[ракомет]]ар. Со [[Машка ракометна репрезентација на Хрватска|репрезентацијата на Хрватска,]] тој освои златен медал [[Ракометот на Летните олимписки игри 2004|на Олимписките игри 2004]] во [[Атина]] и [[Светско првенство во ракомет за мажи 2003|Светското ракометно првенство 2003 година]] во [[Португалија]]. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Хрватски ракометари]] [[Категорија:Родени во 1977 година]] p44rnxau04iba443fvceaiddfiv38hh 0 1277369 5537000 5463036 2026-04-10T09:30:58Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537000 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Andrij Aleksandrov.jpg|десно|мини|Александров Андреј Владимирович]] '''Александров Андреј Владимирович''' (15 август 1965 година - 2 септември 2007 година), е [[Украина|украински]] тркач на автомобили и инженер. Роден е во [[Лавов]] во семејство на војник. Подоцна се преселил со своите родители во Одеса, а во 1995 година во Киев. Украински шампион во рели. Починал во септември 2007 година за време на трката во Сливен во Бугарија. ==Надворешни врски== * [http://www.aleksandrov-rally.com Офіційний сайт «Александров Ралі»] * [http://www.ewrc-results.com/profile.php?p=4070&t=Andriy-Aleksandrov Статистика пілота на сайті www.ewrc-results.com] * [https://web.archive.org/web/20141216195536/http://atrally.com/ Офіційний сайт команди AT-Rally] {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Владимирович, Александров Андреј}} [[Категорија:Родени во 1965 година]] [[Категорија:Починати во 2007 година]] [[Категорија:Тркачи]] [[Категорија:Украински спортисти]] rikuf2l30ogu8syvhffn51b1vpmhgps 0 1279163 5537001 5037385 2026-04-10T09:31:01Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537001 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Thord_carlsson.jpg|мини|Торд Карлсон во 1968 година.]] '''Ернест ''Торд'' Емануел Карлсон''', (10 јули 1931 година во Питеш - 7 ноември 2005) бил [[Швеѓани|шведски]] радио водител и глумец. Карлсон дипломирал во [[Лулео|Луле]] и се преселил во [[Упсала|Упсала за]] да студира. Карлсон полагал испит по филозофија во историја на литературата и станал наставник во училиште во Фагерста. За време на студиите, тој станал член на Јувеналорден. Во 1962 година, тој заменувал во радио Сверигес. Тој станал продуцент на „Сверигес билрадио“ и ја започнал работата за да започне радио шоу „Сомар и П1“. Станал вработен во радиото во 1964 година.<ref>I våra kvarter. Piteå på 40-talet,1996, libris=1796739</ref> Првото шоу на Карлсон било „Кое е значењето на имињата на местата''?“.'' Тој исто така глумел во Војната на јаболкото (1971 година), Авантурата на Пикасо во длабок сон (1978 и 1981 година). == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:К}} [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Починати во 2005 година]] [[Категорија:Родени во 1931 година]] [[Категорија:Апсолвенти на Упсалскиот универзитет]] [[Категорија:Луѓе од Питео]] myuczfnte9d59qlqs17txxe29tol1be 0 1279166 5537002 5133014 2026-04-10T09:31:02Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537002 wikitext text/x-wiki [[Податотека:A-scene-from-the-film-Hets-1959-352128966126.jpg|мини|Седерлунд стои во филмот ,,Hets"]] '''Госта Седерлунд''', ''Густаф („Госта“) Едвард Седерлунд'', (6 март 1888 година - 4 декември 1980) бил [[Шведска|шведски]] глумец и [[филмски режисер]]. Тој бил популарен глумец со ликови од 1930-те до 1950-те години. == Надворешни врски == * {{Imdb име|0147785}} * {{Sfdb име}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Шведски режисери]] [[Категорија:Починати во 1980 година]] [[Категорија:Родени во 1888 година]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] q29sdbn0rwsp3ugguj4sm81bqrb5ucy 0 1279174 5537003 4823845 2026-04-10T09:31:04Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537003 wikitext text/x-wiki '''Кристер Класон''' (роден на 17 декември 1955 година) е шведски комичар, глумец, режисер и сценарист. Најпознат е по тоа што е дел од шведското комично дуо ''Стефан и Кристер'', заедно со Стефан Герхардсон. Заедно, тие создадоа повеќе успешни ТВ-емисии, напишани од Класон, а тој понекогаш дури и ги режираше, имајки ги и главните улоги.<ref>"BEST BEFORE - monologue in two acts by Krister Classon" [https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=auto&tl=en&u=http%3A%2F%2Fwww.gp.se%2Fkulturnoje%2Fmusik%2F1.71161-bast-fore-monolog-i-tva-akter-med-krister-classon%3Fm%3Dprint Gothenburg Post.] Published September 7, 2006; Updated June 1, 2010</ref> == Наводи == {{Reflist}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Шведски комичари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1955 година]] 0jyxfordskzr84t8h11ofhalglj8ixp 0 1279175 5537004 5387779 2026-04-10T09:31:06Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537004 wikitext text/x-wiki '''Карл Јохан Магнус Улвесон''' (роден на 30 мај 1954 година) е [[Шведска|шведски]] глумец и комичар. Најпознат по Lorry, c/o Segemyhr и Parlamentet. [[File: Johan Ulveson 2014-09-17 002.jpg|thumb|right| Карл Јохан Магнус Улвесон]] Улвесон пораснал во [[Стокхолм]], дипломирал во [[Малме]] и ја започнал својата кариера во Норботенштатерн во [[Лулео|Луле,]] пред неговиот национален пробив работејќи со Повел Рамел во Affär Ramel. Тој го глумеl Калцифер во шведската синхронизација на ''[[Подвижниот замок на Хоул]]''. == Користена литература == * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=PERSON&itemid=176788&iv=OVERVIEW|title=Johan Ulveson|publisher=Swedish Film Institute|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20110613111614/http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=PERSON&itemid=176788&iv=OVERVIEW|archive-date=2011-06-13|accessdate=2010-09-22}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|0880748}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:У}} [[Категорија:Родени во 1954 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шведски комичари]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] aad2z9i931vqbmq6knu31vh2p9tjy1n 0 1279176 5537005 5131751 2026-04-10T09:31:08Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537005 wikitext text/x-wiki '''Бисе Фредрик Ерик Алберт Унгер''' (роден на 17 февруари 1994 година)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.birthday.se/sok/?f=Bisse&l=Unger|title=Sök Personer}}</ref> е поранешен детски глумец од [[Шведска]], добро познат по улогата на Пер во ''Хакан Бракан и Јозеф''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type%3DPERSON%26itemid%3D272916|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222137/http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=PERSON&itemid=272916|archive-date=2016-03-03|accessdate=2012-03-23}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.omfilm.net/?p=viewactor&ID=21868|title=Parked at Loopia}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|0881146}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] t3mtc3czdfi6z9s76cip0mz9atrdazo 0 1279181 5537006 5513436 2026-04-10T09:31:10Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537006 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Tor Isedal 1970.jpg|мини|Иседал на отворање на дискотека во Стокхолм, мај 1970 година]] '''Тор Иседал''' ([[20 јули]] [[1924]] — [[18 февруари]] [[1990]]) — шведски глумец. Тој се појавува во 75 филмови во периодот од 1952 и 1990 година. Еден од неговите синови е шведскиот глумец Ола Иседал. ==Надворешни врски== * {{Imdb име|0410781|Tor Isedal}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Иседал, Тор}} [[Категорија:Починати во 1990 година]] [[Категорија:Родени во 1924 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Норшепинг]] 585n1ohvkggv8v90dy47ggfkbcnkoeh 0 1279187 5537007 5132972 2026-04-10T09:31:12Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537007 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Yohanna Idha.jpg|thumb|десно|250п|Јохана Ида]] '''Јохана Ида Хедлунд''', (родена на 6 мај 1978 година) е шведска глумица.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.amelia.se/noje/stjarnskottet-yohanna-idha-hyllas-for-sin-roll-i-katinkas-kalas/|title=Stjärnskottet Yohanna Idha hyllas för Katinkas kalas - amelia|last=den 18 januari 2012|publisher=Amelia.se|accessdate=2014-02-01}}</ref> Таа била номинирана за награда Голдбаге во 2013 година за нејзината улога како Линда во филмот Катинкас калас.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://guldbaggen.se/nominering/yohanna-idha/|title=Yohanna Idha &#124; Guldbaggen 2014|publisher=Guldbaggen.se|accessdate=2014-02-01}}</ref> Во 2011 година таа била номинирана за наградата Лореал Париз во 2011.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://news.cision.com/se/stockholms-filmfestival/r/svenska-skadespelartalanger-nominerade-till-l-oreal-paris-rising-star,c9175311|title=Svenska skådespelartalanger nominerade till L’Oréal Paris Rising Star - Stockholms Filmfestival|date=2011-11-20|publisher=News.cision.com|accessdate=2014-02-01}}</ref> Ида е родена во [[Ескилстуна]]. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Родени во 1978 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Ескилстуна]] bw356sgjvezuuxdfi9j2n9noqfxj5sk 0 1279193 5537008 5132975 2026-04-10T09:31:14Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537008 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Isaquesel.jpg|мини|Иса Квенсел]] '''Иса Квенсел''' (21 септември 1905 &ndash; 3 ноември 1981) била [[шведска]] глумица и [[Опера|оперска]] сопранка, која се појавила во повеќе од 50 филмови, драми, опери, ТВ и радио емисии. Во 1939 година, таа ја добила главната улога во светската премиера на филмот „''Умри Катрин''“ на Ерих Волфганг Корнголд во Кралската шведска опера. == Надворешни врски == {{Imdb име|0703217|Isa Quensel}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:К}} [[Категорија:Починати во 1981 година]] [[Категорија:Родени во 1905 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Шведски телевизиски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Гетеборг]] 4wim56u10bw64xkv9f5x58z6qdtc0hu 0 1279194 5537009 5133100 2026-04-10T09:31:17Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537009 wikitext text/x-wiki '''Јени Улвинг''' (26 септември 1979 година во [[Естерсунд]]), е шведска филмска и телевизиска глумица. Таа ја започнала својата кариера со улогата на „Бела“ во сапуницата Vänner och fiender која се емитуваше на Канал 5.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://wwwc.aftonbladet.se/puls/9812/04/pulsen.html|title=Aftonbladet puls: Playboy är inte min stil|work=wwwc.aftonbladet.se|accessdate=14 March 2019}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://film.nu/?page=arkiv_visa&filmid=558 Страндваскарен] - Повеќе информации (на [[шведски јазик]] ) * {{Imdb име|0880753}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:У}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1979 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Шведски телевизиски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Естерсунд]] gg11xk8kohzg2vjd95x8d6xc7ky5zhk 0 1279225 5537010 5348295 2026-04-10T09:31:18Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537010 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Rafael Edholm.jpg|мини|Рафаел Едхолм]] '''Џон Рафаел Едхолм''' (роден на 8 мај 1966 година) е шведски [[Глумец|актер]], [[филмски режисер]], [[сценарист]] и [[Модел (личност)|модел]]. Тој бил оженет со [[Горел Крона|Герел Крона]] 1997&ndash;2006 година (со еден син Габриел) и потоа се оженил со Дага Лами до пролетта 2011 година. == Филмографија == * 1999 - Една и единствена 1999 - Ана Холт - полиција (ТВ) 2000 - Јарнгангет2000 - Стаклени крила 2000 -Ројтер и Скуг (ТВ) 2001 - Телохранителите 2002 - Бек - Картелот (ТВ филм) 2003 - Дома до средината -земја (ТВ) 2005 година - Сосема лудо (исто така режисер) 2006 -Гота канал 2 - Гранкампен 2006 - Бабас билар(исто така режисер и сценарист) 2009 - Göta canal 3:Тајната на кралот на каналот 2010 - Тајната на аналниот крал 2010 - Девојка од Валандер 5 -10 поттикнува успех == Надворешни врски == * [https://akas.imdb.com/name/nm0249334/ Акас IMDb] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110429233503/http://akas.imdb.com/name/nm0249334/ |date=2011-04-29 }} * [http://www.posh24.se/rafael_edholm Био] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190331232543/http://www.posh24.se/rafael_edholm |date=2019-03-31 }} * [http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=PERSON&itemid=262660 База на податоци за шведски филмови] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1966 година]] [[Категорија:Шведски режисери]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] 8hv5qme12u8abehnfslk10cq08oq8nt 0 1279226 5537011 4823824 2026-04-10T09:31:20Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537011 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Yngve Gamlin.jpg|мини|Ингве Гамлин]] '''Ингве Гамлин''' (17 март 1926&ndash;1 февруари 1995) бил шведски глумец и [[филмски режисер]]. Неговиот филм „''Бркачите“'' од 1965 година бил вклучен на 16. Меѓународен филмски фестивал во Берлин каде што ја освоил вонредната награда на жирито „Сребрена мечка“. Гамлин исто така бил претседател на хумористичната [[Микродржава]] Република Џамтланд од 1963 до 1983 година. == Надворешни врски == * {{Imdb име|0303961}} * {{Sfdb име}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Г}} [[Категорија:Шведски режисери]] [[Категорија:Починати во 1995 година]] [[Категорија:Родени во 1926 година]] s3hlmjglqucn7x17dsvovh3yl44vqyj 0 1279235 5537012 5132994 2026-04-10T09:31:22Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537012 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dan Ekborg 2012.jpg|мини|Ден Екборг]]  '''Ден Педер Клеменс Екборг''' (роден на 23 ноември 1955 година) е шведски глумец. Тој е син на глумецот Ларс Екборг и постар брат на глумецот Андерс Екборг. Тој глумел во многу од шведските филмови Џонсонлиган''.'' Тој е, исто така, шведскиот глас за Хадес во ''Херкулес на'' Дизни и шведскиот глас за Џени во Дизни ''Аладин''. Учествувал како танц на славни личности во ''Let's Dance 2019'', што се емитувало на ТВ4. == Надворешни врски == * {{Imdb име}} * {{Sfdb име}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1955 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] r8vqgbzfv3fya8owzoyzhqns9oi5cdb 0 1279260 5536761 5489087 2026-04-10T07:42:29Z Bjankuloski06 332 /* Филмографија */ 5536761 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | наставка = а | име = Бедија Беговска | портрет = | рх = | опис = | роден-дата = {{родена на и возраст|df=yes|1951|1|22}} | роден-место = [[Скопје]], [[НР Македонија]], [[ФНРЈ]] | националност = [[Македонија|Македонка]] | народност = [[Македонски Турци|Турчинка]] | познат = по улогите во: <br>[[Преку езерото (филм)|Преку езерото]]<br>[[Збогум Румелија (ТВ-серија)|Збогум Румелија]]<br>[[Трето полувреме]]<br>[[Преспав (телевизиска серија)|Преспав]]<br>[[Горчлива цреша]] | занимање = [[глумица]] }} '''Бедија Беговска''' (р. {{родена на|22|јануари|1951}} во [[Скопје]]) — [[Македонија|македонска]] театарска, филмска и телевизиска [[глумица]]. == Биографија == Од 1971 година, таа работела во [[Турски театар - Скопје|Театарот на народностите - Скопје]] (сега го носи називот Турски театар - Скопје). Пишувала драмски текстови за деца.<ref name="макенц">{{наведена книга|title=[[Македонска енциклопедија]]|publisher=[[МАНУ]]|location=Скопје|edition=I|volume=I|page=138|isbn=978-608-203-024-1}}</ref> == Филмографија == Беговска ги остварила филмските улоги:<ref>{{нмс| title=Bedija Begovska | url=https://www.imdb.com/name/nm1419480/ | work= | publisher=IMDb | date= | accessdate=5 февруари 2023}}</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="3" | '''Година''' | '''Филм''' | '''Улога''' |- | 1976 || [[Цимерите од соба 306]] ТВ-филм || |- | 1979 || [[Курирот на Гоце (телевизиска серија)|Курирот на Гоце]] ТВ-серија || Усева |- | 1982 || [[Илинден (телевизиска серија)|Илинден]] ТВ-серија || |- | 1986 || [[Климент Охридски (филм)|Климент Охридски]] ТВ-филм || |- | 1987 || [[Трст виа Скопје]] ТВ-серија || |- | 1993 || [[Македонска сага]] ТВ-филм || Мајката на Џемиле |- | 1993 || [[Македонски народни приказни (телевизиска серија)|Македонски народни приказни]] ТВ-серија || |- | 1997 || [[Преку езерото (филм)|Преку езерото]] ТВ-филм || Лефтелија |- | 2002 || [[Наше маало]] ТВ-серија || Продавачката на цвеќе |- | 2005 || [[Контакт (филм)|Контакт]] ТВ-филм || Мајката на Жана |- | 2006 || [[Мост (филм)|Мост]] ТВ-филм || Темјана |- | 2007-2009 || [[Збогум Румелија (ТВ-серија)|Збогум Румелија]] ТВ-серија || Бедија Ханим |- | 2010-2013 || [[Македонски народни приказни (телевизиска серија)|Македонски народни приказни]] ТВ-серија || Свекрвата |- | 2012 || [[Последно лето на Балканот]] ТВ-серија || Сузан |- | 2012 || [[Трето полувреме]] ТВ-филм || Ребека |- | 2015 || [[Лимоната]] ТВ-филм || Мајката на Сакир |- | 2015 || [[Мутлу оп Јетер]] ТВ-серија || Рона |- | 2017 || [[На терапија (телевизиска серија)|На терапија]] ТВ-серија || др. Вера Арсич |- | 2018 || [[Преспав (телевизиска серија)|Преспав]] ТВ-серија || Хелга |- | 2020 || [[Горчлива цреша]] ТВ-филм || Мајката |- | 2020 || [[Те дуа, жими мене]] ТВ-филм || Јаска |- | 2021-2024 || [[Преспав (телевизиска серија)|Преспав]] ТВ-серија || Хелга |- | 2022-2023 || [[Балканска приказна (ТВ-серија) |Балканска приказна]] ТВ-серија || Нина |- | 2026 || [[Јас се викам Ајламаз]] ТВ-серија || |} == Награди == * Награда за најдобра женска улога за улогата на ликот Круша во „''Кавкаски круг со креда''“, доделена од страна на МТФ „Војдан Чернодрински“, [[Прилеп]] (1989) * Награда за најдобра женска улога за улогата на ликот Серап во „''Стари фотографии''“, доделена од страна на МТФ „Војдан Чернодрински“, Прилеп (1992) * Награда за најдобра женска улога за улогата ликот Ќосем Султан во „''Лудиот Ибрахим''“, доделена од страна на МТФ „Војдан Чернодрински“, Прилеп (1999) * Награда за најдобра женска улога за улогата на ликот Ќосем Султан во „''Лудиот Ибрахим''“, доделена од страна на МЕС Сараево (2000) * [[Награда „11 Октомври“]] (2021) * Награда за животно дело „Војдан Чернодрински“ (2022) * [[Орден за заслуги за Македонија]] (2024)<ref>{{нмс |title=Орден за заслуги за Бедија Беговска, Благоја Чоревски, Ѓокица Лукаревски, Оливера Николова, Рефет Абази, Ристо Вртев и Слободан Унковски |url=https://www.vecer.press/%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%B7%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D0%B8-%D0%B7%D0%B0-%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%87%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8 |publisher= |date= |accessdate=30 јануари 2024 |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131135452/https://www.vecer.press/%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%B7%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B3%D0%B8-%D0%B7%D0%B0-%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%87%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8/ |url-status=dead }} од [[Вечер (дневен весник) |Вечер]]</ref> == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Беговска, Бедија}} [[Категорија:Родени во 1951 година]] [[Категорија:Глумици од Скопје]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Македонски театарски глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Македонски драмски автори]] [[Категорија:Македонски Турци]] [[Категорија:Носители на Орденот за заслуги за Македонија]] rczc1rsfynuemqaj6tqphj1cdpzr9vn 0 1279308 5537013 5037316 2026-04-10T09:31:24Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537013 wikitext text/x-wiki [[Податотека:XLM.GRP12472_Fru_Ingeborg_Baltzola,_Cirkus_Hoffman.jpg|мини|Ла Бела Ингеборг]] '''Ла Бела Ингеборг''' ('''Валборг Елизабет Грунинг''', но честопати нарекувана како '''Бојан''')<ref name="Montessori">[http://www.skola.gavle.se/monte/docs/Projekt/Lite%20historia%20ikring%20cirkus.htm Lite historia ikring cirkus] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051108141533/http://www.skola.gavle.se/monte/docs/Projekt/Lite%20historia%20ikring%20cirkus.htm |date= 8 November 2005 }}</ref>, ([[Јевле]] 3 април 1890-24 декември 1970) била шведска [[циркус]]ка принцеза, претставена како „Чудото дете“.<ref>[http://www.lansmuseetgavleborg.se/pages.asp?PageID=172&MenuID=1135 Manegen – Ateljé och cirkusutställning] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100812035512/http://www.lansmuseetgavleborg.se/pages.asp?PageID=172&MenuID=1135 |date=12 August 2010 }}</ref> Ингеборг е родена во сиромаштија и донесена на посвојување на четиригодишна возраст од циркуските уметници Јулија Андерсон и Кнут Линдберг. На 15-годишна возраст, таа се омажила за циркуски кловн, '''Чарлс Базола'''. Тие патувале низ целиот свет настапувајќи со циркусот Фортуна и Базола. Откако Ингеборг родила ќерка, Хелен Базола, парот се преселил назад во Јевле. Ингеборг доставувала весници за живот пред да почине во 1970година. Погребана била на гробиштата во [[Јевле]], во гроб со други уметници од циркусот. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1970 година]] [[Категорија:Родени во 1890 година]] [[Категорија:Шведски уметници]] [[Категорија:Луѓе од Јевле]] lja08vkjv2tdcffcjljdhka3yh9ypbe 0 1279509 5537014 4823826 2026-04-10T09:31:26Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537014 wikitext text/x-wiki '''Ирма Кристенсон''' (14 јануари 1915 - 21 февруари 1993) била [[шведска]] глумица позната по многу улоги во Кралскиот драмски театар во [[Стокхолм]], и во многу филмови. Кристенсон е родена во малото село Хунебостранд. Студирала на Кралскиот драмски театар од 1933 до 1936 година. Се омажила за писателот Пер-Ерик Рундквист и со него имала син, Микаел Рундквист, исто така глумец. == Избрана филмографија == * ''Емили Хегквист'', 1939 година * ''Од Вавилон'', 1941 година * ''Доктор Глас'', 1942 година * ''Живејте опасно'', 1944 година * ''Вие што ќе влезете'', 1945 година * ''Затвор'', 1949 година * ''Едно лето на среќата'', 1951 година * ''Разведен'', 1951 година * ''Најдобри намери'', 1992 година * ''Деца од неделата'', 1992 година == Надворешни врски == * {{IMDb name|id=0159943}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1993 година]] [[Категорија:Родени во 1915 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] gfn5r3oef3m7sjzercoxyg2qc4sdsdp 0 1279749 5537015 5132984 2026-04-10T09:31:28Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537015 wikitext text/x-wiki '''Јоаким Тобијас Аспелин''' (роден на 29 ноември 1968 година во [[Лунд]], [[Шведска]]) е шведски [[глумец]]. == Надворешни врски == * {{Imdb име|1201852}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:А}} [[Категорија:Родени во 1968 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Лунд]] d2zz6gjurpxx6d2pxhdhuad967uvarz 0 1279751 5537016 5240133 2026-04-10T09:31:30Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537016 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Ted Åström 2014.jpg|алт=Тед Острем 2014 Ted Åström 2014.jpg|мини|Тед Острем во 2014]] '''Тед Бенгт Георг Острем''' (28 мај 1945 година) е шведски глумец.<ref name="SFI">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sfi.se/en-GB/Swedish-film-database/Item/?type=PERSON&itemid=70936|title=Ted Åström|work=The Swedish Film Database|accessdate=6 March 2014}}</ref> Како студент, Острем студирал во музичкото училиште Адолф Фредрик во [[Стокхолм]].<ref name="Ted Åström">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sydsvenskan.se/2015-05-26/han-gillar-sitt-allsidiga-artistliv|title=Han gillar sitt allsidiga artistliv|last=Malin Eijde|date=26 May 2015|publisher=Sydsvenskan|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20160526055905/http://www.sydsvenskan.se/2015-05-26/han-gillar-sitt-allsidiga-artistliv|archive-date=26 May 2016|accessdate=26 May 2016}}</ref> Тој се појавил во повеќе од 20 филмови и телевизиски емисии од 1970 година. == Филмографија == {| class="wikitable" !година ! Наслов ! Улога ! Белешки |- | 1970 | ''Среќни срања'' | Дечко на состанок во Куба | Незабележано |- | 1976 | ''Другарчиња'' | Свен Рисел | |- | 1979 | ''Репмонад'' | Берје Ларсон | |- | 1979 | ''Ти си луда, Медикен'' | Сотарн | |- | 1980 | ''Патувањето на компанијата'' | Ласе Лундберг | |- | 1980 | ''Медикен од Јунибакен'' | Сотарен | |- | 1996 | ''Лага'' | Портер | |- | 1996 | ''Танго во Август'' | Стелан | |- | 2007 | ''Запознајте ги Робинсови'' | Корнелиус/Постариот Луис | Шведската верзија |- | 2013 | ''Скумтимен'' | Џон Хагман | |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|0959856|Ted Åström}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:О}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1945 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] jbq446rq4ar43pt6ksco9n2ynm44qnj 0 1279752 5537017 5133000 2026-04-10T09:31:32Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537017 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gerd Andersson och Caj Selling (cropped).jpg|алт=Герд Андерсон Gerd Andersson|мини|Герд Андерсон (лево)]] '''Герд Гунвор Андерсон''' (11 јуни 1932 година) е шведска филмска глумица.<ref name="SFI">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sfi.se/en-GB/Swedish-film-database/Item/?type=PERSON&itemid=63919|title=Gerd Andersson|work=Swedish Film Database|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304002212/http://www.sfi.se/en-GB/Swedish-film-database/Item/?type=PERSON&itemid=63919|archive-date=4 March 2016|accessdate=6 February 2013}}</ref> Таа е родена во [[Стокхолм]], [[Шведска]] и е сестра на Биби Андерсон и мајка на Ларс Бетке. Андерсон студирала во Кралското шведско балетско училиште и била унапредена до главна танчерка во 1958 година. Танцувала во различни класични улоги, вклучително и Жизел и ја создала главната улога во ''Ехо на трубите''.<ref>Clarke, Mary & Vaughan, David (eds.) (1977) ''The Encyclopaedia of Dance & Ballet''. Pitman Publishing; p. 19</ref> == Избрана филмографија == * ''[[Летна игра (филм)]]'' (1951) * ''[[Жените чекаат (филм)]]'' (1952) * ''Фани и Александар'' (1982) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|id=0027676|name=Gerd Andersson}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:А}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1932 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] kxy2an42wn0azcz2crgz9b08mnowkm8 0 1279754 5537018 5239992 2026-04-10T09:31:35Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537018 wikitext text/x-wiki '''''Свен'' ''Морган Андерсон''''' (23 февруари 1934 година во Лундби, [[Гетеборг]] – 4 јули 1977 година во [[Стокхолм]]) бил [[Шведска|шведски]] глумец.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=PERSON&itemid=66323&ref=%2ftemplates%2fSwedishFilmSearchResult.aspx%3fid%3d1225%26epslanguage%3dsv%26searchword%3dMorgan+Andersson%26type%3dPerson%26match%3dBegin%26page%3d1%26prom%3dFalse|title=Morgan Andersson|publisher=Svensk Filmdatabas|language=sv}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.celebrityhow.com/networth/MorganAndersson-5555554|title=Filmography of Morgan Andersson}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:А}} [[Категорија:Луѓе од Гетеборг]] [[Категорија:Починати во 1977 година]] [[Категорија:Родени во 1934 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] ax0pm5ug30l9eykblsahla6mqx4gbdv 0 1280838 5537019 5146452 2026-04-10T09:31:38Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537019 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Мајк Вид | image =Mike Wead.jpg | caption = Мајк Вид | image_size = | background = non_vocal_instrumentalist | birth_name = Микаел Викстрем | alias = | birth_place =[[Буден]], Шведска | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1967|4|6}} | death_date = | origin = | genre = [[хеви метал]], [[прогресивен метал]], [[треш метал]] | instrument = гитара, синтизајзер | occupation = музичар | years_active = 1987–денес | label = | associated_acts = | current_members = | past_members = }} '''Мајк Вид''' е [[Шведска|шведски]] музичар роден [[6 април|на 6 април]] [[1967|1967 година]] во [[Буден]], [[Шведска]]. Свирел гитара во [[Хеви метал музика|хеви метал]] бендовите Хексенхаус, Мементо Мори, Апстрактна алгебра, Хонтед, Еџ ов санити, Вик, Фајергад, Кендлмас и Проџект Хеит. Моментално е гитарист во бендовите [[Mercyful Fate|Меркифул Феит]], [[Кинг Дајамонд]] и Бајблблек. Во групата Кинг Дајамонд свири ритам и соло гитара заедно со Енди Ларок.<ref name=blab>{{cite news|publisher=[[Blabbermouth.net]] |date=2 March 2009 |accessdate=2 March 2009 |url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=115319 |title=King Diamond, Memory Garden members join forces in Bibleblack |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090306035554/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=115319 |archivedate=6 March 2009 }}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:В}} [[Категорија:Родени во 1967 година]] [[Категорија:Шведски музичари]] 3cudzeuvfwgmk0pe38yqziwzy0xh7qn 0 1280928 5537020 5512272 2026-04-10T09:31:40Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537020 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bengt Eklund & Ingmar Bergman 1948.jpg|мини|Бенгт Еклунд]] '''Бенгт Гунар Еклунд''' (18 јануари 1925-19 јануари 1998 година) бил [[Шведска|шведски]] [[Глумец|актер]]. Тој е добро познат како Нисе Гранквист во ТВ серијата „''Ние во Салткарекан“'' од 1964 година. Еклунд работеше многу години во Кралскиот драмски театар во [[Стокхолм]], но направи и голем број улоги во филмови и телевизија, вклучувајќи ги на [[Ингмар Бергман]] [[Лето со Моника (филм)|Летото со Моника]] (1953) и ''[[Срам (филм од 1968)|Срам]]'' (1968) и филмот на Густаф Моландер'', Богатството на г-дин Арне'' (1954; базирано на романот на [[Селма Лагерлеф]]).<ref>{{cite book | last1 = Young | first = Vernon | year = 1971 | title = Cinema borealis; Ingmar Bergman and the Swedish ethos | url = https://archive.org/details/cinemaborealisin0000youn | url-access = registration | publisher = D. Lewis | page = [https://archive.org/details/cinemaborealisin0000youn/page/59 59] }}</ref><ref>Bengt Eklund, IMDB https://www.imdb.com/name/nm0252416/, retrieved 2013-02-27</ref> Еклунд бил оженет со глумицата [[Филгија Задиг]]. Тој бил татко на економистот Клас Еклунд и дедо на романописецот Сиге Еклунд<ref>{{cite news |url=http://www.sydsvenskan.se/samtidigt/att-skriva-om-pappa-slipade-bort-hatet/ |newspaper=[[Sydsvenskan]] |title=Att skriva om pappa slipade bort hatet |first=Björn |last=af Kleen |date=9 May 2005 |access-date=2013-02-27 |language=sv}}</ref> и брокерот за недвижности Фредрик Еклунд. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Еклунд, Бенгт}} [[Категорија:Починати во 1998 година]] [[Категорија:Родени во 1925 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Стокхолм]] d5p3sx2qkmhslnx61crojgg8cd9il1k 0 1281072 5537021 5463014 2026-04-10T09:31:42Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537021 wikitext text/x-wiki '''Ана Марија Шмилау''', родена ''Нидерманс'' (почина на 23 мај 1725 година) била [[шведска]] таписерка. == Живот == Шмилау била во брак со заповедникот Џејкоб Хартвич Шмилау. Во 1690 година, таа била инструкторка и главна господарка на училиштето за ракотворби за кралски таписерии за жени на палатата Карлберг, ''Тапетсколан вид Карлберг,'' кој бил основан од кралицата Улрика Елеонора од Данска, за да може жените да се образуваат во уметничка професија која ќе им овозможи да се издржуваат како нешто друго освен домашни. Зачувани се неколку таписерии од работата на жените во ова училиште, кое било затворено по смртта на кралицата во 1693 година. Сепак, бидејќи таписериите се забележани како произведени од тимот на училиштето и не се потпишани од поединечен уметник, работата на Ана Марија Шмилау не може да се издвои. == Наводи == {{Наводи}} * Svenskt konstnärslexikon del V, sid 74, Allhems Förlag, Малме. Libris 8390293 {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1725 година]] [[Категорија:Шведски уметници]] 1ssjtdsq4nj2hjk7k3605txhuvqhdjm 0 1281200 5537022 5463193 2026-04-10T09:31:44Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537022 wikitext text/x-wiki '''Биргита "Брита" фон Келн''' или ''фон Келен,'' моминско ''Стенкел,'' (починала во 1707 година), била [[шведска]] сликарка. == Живот== Еден од правописот на нејзиното моминско презиме, ''Стинзелија'', покажува дека таа била од свештеничка фамилија. Таа се омажила за сликарот Андерс фон Келн и станала мајка на сликарите Карл Густаф фон Келн и Дејвид фон Колн: нејзиниот сопруг, кој исто така бил производител на тапети, сликал портрети на членовите на кралскиот двор. Нејзините познати и зачувани портрети се портрет на професорот Ерикус Кастовиус од 1703 година и портрет на грофот Џејкоб Спенс од веројатно пред 1704 година. ==Наводи == * Svenskt konstnärslexikon Allhems Förlag Malmö * Personhistorisk tidskrift (1901) * Cöln, von, släkt, urn:sbl:15757, Svenskt biografiskt lexikon (art av E. E:SON UGGLA.), hämtad 2015-01-26. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1707 година]] [[Категорија:Шведски уметници]] mygy1f0lfazk4vk3e75x8mw1jqrszw0 0 1281441 5537023 5286371 2026-04-10T09:31:46Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537023 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Karin Ekelund.jpg|алт=Карин Екелунд|мини|Карин Екелунд]] [[Податотека:Karin Ekelund de Meyere.jpg|алт=Karin Ekelund de Meyere.jpg|мини|Карин Екелунд де Меиере]] '''Карин Екелунд''' (26 мај 1913-21 декември 1976) била [[Швеѓани|шведска]] глумица. Таа се појавила во 29 филмови помеѓу [[1933 во филмот|1933]] и [[1976 во филмот|1976 година]]. Таа била успешна глумица, која била и првата жена радио продуцент во Шведска, продуцент, а подоцна и режисер за Радио театарот. Таа настапувала главно во комични филмови, иако имала и неколку сериозни улоги. Таа била една од најпопуларните и најуспешните глумици во своето време и често привлекувала огромен број фанови. == Избрана филмографијa == * ''Мажени ќерки'' (1933) * ''Синнове Солбаккен'' (1934) * ''Нашето момче'' (1936) * ''Злосторство'' (1940) * ''Со тебе во моите раце'' (1940) * ''Учител на вентилатор'' (1941) * ''Како што ме сакаш'' (1943) * Шести истрел(1943) * ''Ние крадците помеѓу или Тегла ананас'' (1945) * ''Како љубовта е дисциплинирана'' (1955) == Надворешни врски == {{Imdb име|id=0252327}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Екелунд, Карин}} [[Категорија:Починати во 1976 година]] [[Категорија:Родени во 1913 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Истад]] 7ih2tnru04iujgpuugdmqguvszc6xyl 0 1281452 5537024 4903491 2026-04-10T09:31:48Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537024 wikitext text/x-wiki '''Јакоб Адактусон''' (31 август 1980) е професионален [[тенис]]ер од [[Шведска]].<ref>[http://itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=30015551 ITF Pro Circuit Profile]</ref> == Тениска кариера == Најголемото достигнување во кариерата на Адактусон е квалификациите за настапот на главниот турнир на Австралија Опен во 2006 година. Тој играл со ветеранот Давиде Сангвинети во првото коло и загубил во директни сетови.<ref name="ATP">[http://www.atpworldtour.com/Tennis/Players/Ad/J/Jacob-Adaktusson.aspx ATP World Tour Profile]</ref> Адактусон играл главно на турнирот од Челинџер класата, каде четири пати бил вицешампион, двапати во поединечна конкуренција и уште двапати во двојки.<ref name="ATP"/> Како играч во двојки тој се натпреварувал на неговите два АТП турнири, на првиот со Јоаким Јохансон во Стокхолм во 2000 година и на вториот турнир со Јохан Ландсберг на Шведскиот опен во 2007 година. Тој и неговиот партнер испаднале во првото коло на двата турнири.<ref name="ATP" /> Адактусон се вратил на турнирите во септември 2012 година по неколку години поминати надвор од тениската игра и во јануари 2013 година играл на ИТФ турнирот во машка конкуренција. == Наводи == <references /> ==  Надворешни врски == * {{АТП|a305}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1980 година]] [[Категорија:Шведски тенисери]] njreja0uxqt6wj8qc41ylcapttu4dcm 0 1281793 5537025 5463030 2026-04-10T09:31:50Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537025 wikitext text/x-wiki [[File:Alida Rossander SPA.jpg|thumb|]] '''Алида Росандер''' (1843-1909) била [[шведска]] просветителка, математичар, активистка за правата на жените и службеничка во банка.<ref>Alida Emelie Rossander, www.skbl.se/sv/artikel/AlidaRossander, Svenskt kvinnobiografiskt lexikon (artikel av Kerstin Rydbeck), hämtad 2021-03-07.</ref> Во 1864 година, таа станала првата жена службеничка во банка во Шведска. Таа и нејзината сестра Џени Росандер биле ученици на пионерскиот Lärokurs för fruntimmer во 1859 година, биле меѓу првите учители вработени кога бил трансформиран во Högre lärarinneseminariet во 1861 година, и биле отпуштени од Џејн Милер Тенгберг кога училиштето доби структура во орган. 1864 година, а во 1865 година тие станале основачи и менаџери на курсот Росандер. == Наводи == <references /> == Дополнително читање == * Alida Rossander at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Шведски математичари]] [[Категорија:Починати во 1909 година]] [[Категорија:Родени во 1843 година]] 7hgflqp6pdcb3l6v6yzdzuhvz13h05n 0 1281794 5537026 5463096 2026-04-10T09:31:52Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537026 wikitext text/x-wiki '''Џени Росандер''' (1837-1887) била [[шведска]] просветителка, математичар, активистка за правата на жените и новинарка.<ref>Johanna Sofia (Jenny) Rossander, www.skbl.se/sv/artikel/JennyRossander, Svenskt kvinnobiografiskt lexikon (artikel av Kerstin Rydbeck), hämtad 2021-03-07.</ref> Таа и нејзината сестра Алида Росандер биле ученици на пионерскиот ''Lärokurs for fruntimmer'' во 1859 година, биле меѓу првите учители вработени кога бил трансформиран во Högre lärarinneseminariet во 1861 година, и биле отпуштени од Џејн Милер Тенгберг кога училиштето добила структура во orgnazi. 1864 година, а во 1865 година тие станале основачи и менаџери на курсот Росандер. Од 1864 година била новинарка на Home Review. == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Шведски математичари]] [[Категорија:Починати во 1887 година]] [[Категорија:Родени во 1837 година]] oo1hkyyouth3tvjf5ekj6su70sd44og 0 1282018 5537027 5131939 2026-04-10T09:31:54Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537027 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Magnus Krepper.jpg|алт=Магнус Крепер Magnus Krepper|мини|Магнус Крепер]] '''Ролф Магнус Крепер''' (роден на 10 јануари 1967 година во [[Норшепинг]], Шведска)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.birthday.se/sok/?f=Magnus&l=Krepper|title=Архивиран примерок|archive-url=https://archive.today/20120730193802/http://www.birthday.se/sok/?f=Magnus&l=Krepper|archive-date=30 July 2012|accessdate=17 March 2012}}</ref> е шведски глумец, танчер, пејач и магионичар. Тој е член на Кругот на модерни [[Илузија|илузионисти]]. Во 2006 година, Крепер ја добил наградата Гулдбаге за најдобра машка улога во филмот од 2005 година „Уста до уста“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.svd.se/krepper-ar-kvar-i-winter|title=Krepper är kvar i Winter|last=Wallin|first=Per|date=11 April 2010|accessdate=16 November 2020}}</ref> == Надворешни врски == * http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=PERSON&itemid=251299 * {{Imdb име|0470886}} == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Родени во 1967 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шведски глумци]] [[Категорија:Луѓе од Норшепинг]] ihrubg3glxg1qapfjp7z36kbfymtrdi 0 1282062 5537028 4698635 2026-04-10T09:31:56Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537028 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Knut_Bovin.JPG|десно|мини|Кнут Адолф Бовин, во 1900]] '''Кнут Адолф Бовин''' (15 октомври 1853 – 8 август 1926) е шведски градинар, писател, активист во Стокхолм. Бовин бил учител на [[Кралска академија на земјоделството и шумарството (Шведска)|Кралската шведска академија за земјоделство и шумарство]] во [[Стокхолм]], и работел како пејзажен архитект и [[Пределна архитектура|пејзажен градинар]] од 1885 до 1890 година. Од 1890 година почнал да работи како комерцијален градинар фокусирајќи се на [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни растенија]] . Во 1895 година, Бовин започнал да го објавува градинарското списание ''Виола'', кое сè уште се објавува и е широко дистрибуирано. Во 1897 година, тој бил иницијатор на фондот за поддршка на градинарите и на [[Шведска|шведското]] здружение на трговски градинари (1902). Активно работел и за формирање на здружение за овоштари, Шведско помолошко друштво, и станал еден од неговите основачи (1900).<ref>{{cite web |title=Fjärde årgången (händelserna 1926) |url=http://runeberg.org/svda/1926/0254.html |publisher=Svenska Dagbladets Årsbok |access-date=18 November 2021}}</ref><ref>{{cite book |title=Svenska Trädgårdsföreningens tidskrift, - 1869-1905: 1896 |page=33}}</ref><ref>{{cite book |last1=Th. Ossian Bolivar Napoleon Krok, Fr. Rutger Aulin, Carl Axel Magnus Lindman |title=Bibliotheca botanica suecana ab antiquissimis temporibus ad finem anni MCMXVIII |date=1925 |publisher=Almqvist & Wiksells boktryekeri-a.-b. (i distribution) |page=100 |url=https://www.google.com/books/edition/Bibliotheca_botanica_suecana_ab_antiquis/EyFBAAAAYAAJ?hl |access-date=18 November 2021}}</ref> Тој бил во брак со Ана Џанссон. Парот имал дете, ќерка, Карин, родени во 1888 година. ==Наводи== {{reflist}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Б}} [[Категорија:Починати во 1926 година]] [[Категорија:Родени во 1853 година]] [[Категорија:Шведски писатели]] 7zzpu683xqtqo30y7d0dvninky8nqis 0 1283707 5536716 5468323 2026-04-09T22:06:04Z Carshalton 30527 5536716 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Zen-Kop18 (4).jpg|мини|Пјер Бенгтсон со Копенхаген во 2018]] '''Пјер Томас Робин Бенгтсон''' (12 април 1988) е професионален шведски [[фудбал]]ер кој игра како [[Одбрана (фудбал)|лев бек]] за тимот Копенхаген и [[Фудбалска репрезентација на Шведска|репрезентацијата на Шведска]]. Започнувајќи ја својата кариера во АИК во средината на 2000те години, тој го поминал поголемиот дел од својата кариера во данската ''Суперлига'', но имал и ангажмани во [[Прва Бундеслига (фудбал)|Бундеслигата]] и [[Лига 1 (Франција)|Лигата 1]]. Како репрезентативец од 2011 година, тој одиграл повеќе од 40 натпревари за Шведска и ја претставувал својата земја на [[Европско првенство во фудбал 2020|УЕФА ЕВРО 2020 година]] (Европско првенство во фудбал). == Клупска кариера == === АИК === Бенгтсон ја започнал својата сениорска кариера во АИК, каде што го имал својот прв натпревар за тимот во август 2006 година, против екипата на Остерс ИФ на стадионот Ресунда во Стокхолм. === ФК Нордсјеланд === По три и пол сезони поминати во АИК, Бенгтсон не бил задоволен од минутажата и решил да го напушти тимот и да се приклучи на 10 септември 2009 година на екипата од данската ''Суперлига'' ФК Нордсјеланд.<ref>[http://www.bold.dk/nyt/Ny-FCN-spiller-Mere-pres-i-Sverige Ny FCN-spiller: Mere pres i Sverige] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131029193134/http://www.bold.dk/nyt/Ny-FCN-spiller-Mere-pres-i-Sverige |date=2013-10-29 }}, ''Bold.dk'', 11 September 2009</ref> Бенгтсон ја започнал својата одлична игра во Нордсјеланд како резервен играч и тоа на Денис Кагара.Првиот натпревар го одиграл во Купот на Данска против тимот на АБ Копенхаген на 23 септември 2009 година. Неговиот прв натпревар во Суперлигата на Данска му бил пораз од 6:3 против тимот Брондби ИФ и тоа на 4 октомври 2009 година.<ref name="FL">[http://www.football-lineups.com/footballer/6533/ Profile at Football-Lineups.com]</ref> Од 1 ноември 2009 година, Бенгтсон станал редовен стартен играч за ФК Нордсјеланд и тоа на левата бековска позиција. Преку неговите настапи, летото 2010 година Бенгтсон станал интересен за конкурентот од [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на шампионите на УЕФА]], за тимот на ФК Копенхаген.<ref>[http://www.bold.dk/nyt/Medie-FCK-kigger-paa-FCN-profil Medie: FCK kigger på FCK-profil] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150402142737/http://www.bold.dk/nyt/Medie-FCK-kigger-paa-FCN-profil |date=2015-04-02 }}, ''Bold.dk'', 28 August 2010</ref> Следниот зимски преоден рок, Бенгтсон се преселил во тимот на ФК Копенхаген.<ref>[http://www.bold.dk/nyt/Bengtsson-solgt-til-FCK Bengtsson solgt til FCK] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150402092716/http://www.bold.dk/nyt/Bengtsson-solgt-til-FCK |date=2015-04-02 }}, ''Bold.dk'', 27 January 2011</ref> === ФК Копенхаген === Во Копенхаген, Бенгтсон бил резервна опција за Оскар Венд и тоа во првата половина на сезоната. Сепак, Бенгтсон настапил на 8 од вкупно 16 натпревари во периодот кога Венд требало да замине во тимот [[ФК Борусија Менхенгладбах|Борусија Менхенгладбах]]. Првиот натпревар на Бенгстон бил од клупата на 22 февруари 2011 година во осминафиналето од Лигата на шампионите на УЕФА против лондонски [[ФК Челси|ФК Челзи]].<ref name="FL"/> Во сезоната 2011–12, Бенгтсон започнал како прв избор на позицијата лев бек. Во текот на есента, сепак, тој бил заменет на таа позиција од Брајан Овиедо, а од 27 октомври до 15 април Бенгтсон бил само двапати во составот на тимот.<ref name="FL"/> Овиедо подоцна на 31 август 2012 година заминал во [[ФК Евертон|Евертон ФК]],<ref>[http://www.bold.dk/nyt/FCK-bekraefter-Oviedo-salg FCK bekræfter Oviedo-salg] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150923230505/http://www.bold.dk/nyt/FCK-bekraefter-Oviedo-salg |date=2015-09-23 }}, ''Bold.dk'', 31 August 2012</ref> а од тој момент Бенгтсон е претпочитан на позицијата лев бек во клубот. === Мајнц 05 === На 23 ноември 2014 година, [[ФК Мајнц 05|Мајнц 05]] објавил дека ќе го потпише договорот со Бенгтсон на 1 јануари 2015 година. Бидејќи неговиот договор со ФК Копенхаген истекол на 31 декември 2014 година, тој бил достапен како слободен играч. Со тимот на [[ФК Мајнц 05|Мајнц 05]] потпишал договор на три и пол години и тоа до летото 2018 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mainz05.de/mainz05/en/aktuell/news/news-detail/article/mainz-05-verpflichtet-pierre-bengtsson.html|title=Mainz 05 sign Pierre Bengtsson|date=23 November 2014|publisher=1. FSV Mainz 05|language=de|accessdate=16 January 2015|archive-date=2014-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20141212173946/http://www.mainz05.de/mainz05/en/aktuell/news/news-detail/article/mainz-05-verpflichtet-pierre-bengtsson.html|url-status=dead}}</ref> == Меѓународна кариера == Бенгтсон бил дел од шведските млади репрезентации и за нив имал одиграно вкупно 29 натпревари. Тој бил дел од шведскиот тим на УЕФА првенството до 21 година (европското првенство за младинци од 21 година во 2009 година.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.svenskfotboll.se/spelarfakta/pierre-bengtsson/56fecc8f-d2cd-44fa-9889-2a3f81872abe/|title=Pierre Bengtsson - Spelarstatistik - Svensk fotboll|work=www.svenskfotboll.se.|language=sv|accessdate=2021-06-15|archive-date=2021-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118003113/https://www.svenskfotboll.se/spelarfakta/pierre-bengtsson/56fecc8f-d2cd-44fa-9889-2a3f81872abe/|url-status=dead}}</ref> На 19 јануари 2011 година, Бенгтсон го одиграл својот прв натпревар за [[Фудбалска репрезентација на Шведска|сениорската репрезентација]] на Шведска во пријателски натпревар против тимот на Боцвана.<ref name=":0"/> И покрај тоа што редовно играл како лев бек за Шведска, за време на [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020|квалификациите за УЕФА ЕВРО 2020]], тој на стартот од подготовките изненадувачки не бил поканет во репрезентацијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/kRlabQ/pierre-bengtsson-petad-valdigt-ledsen|title=Pierre Bengtsson petad från EM: "Väldigt ledsen"}}</ref> Сепак, тој на крајот бил повикан за да го замени повредениот Мартин Олсон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sverigesradio.se/artikel/pierre-bengtsson-inkallad-till-em-truppen|title=Pierre Bengtsson inkallad till EM-truppen - Radiosporten}}</ref> == Статистика на кариерата == === Меѓународна статистика === {{Updated|29 јуни 2021.}}<ref>{{cite web|title=Pierre Bengtsson|url=https://www.svenskfotboll.se/spelarfakta/pierre-bengtsson/56fecc8f-d2cd-44fa-9889-2a3f81872abe/|publisher=Svenskfotboll|access-date=19 June 2021|language=sv|archive-date=2021-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118003113/https://www.svenskfotboll.se/spelarfakta/pierre-bengtsson/56fecc8f-d2cd-44fa-9889-2a3f81872abe/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Настапи и голови во репрезентација по години ! Репрезентација ! Година ! Натпревари ! Голови |- | rowspan="8" | [[Фудбалска репрезентација на Шведска|Шведска]] | 2011 година | 3 | 0 |- | 2012 година | 1 | 0 |- | 2013 година | 5 | 0 |- | 2014 година | 9 | 0 |- | 2015 година | 6 | 0 |- | 2019 година | 5 | 0 |- | 2020 година | 5 | 0 |- | 2021 година | 7 | 0 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 41 ! 0 |} == Наводи == <references /> ==  Надворешни врски == * [https://svenskfotboll.se/landslag/u21-herr/spelare-2009/ Статистика на шведската репрезентација до 21 година] [[Категорија:Фудбалери од Бундеслигата]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Норшелан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Мајнц 05]] [[Категорија:Фудбалски бекови]] [[Категорија:Шведски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] 10os7dyykszz0gbcr66z3yef63az3b4 0 1283840 5537148 4702711 2026-04-10T10:18:01Z Amherst99 14303 5537148 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Edsbergs slott 2.jpg|мини|Слика од замокот Едсберг]] '''Замокот Едсберг''' (Edsbergs slott) е дворец и имот сместен покрај заливот Едсвикен во општината Солентенуна, северно од Стокхолм, Шведска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kmh.se/edsberg|title=Edsbergs slott|work=kmh.se|archive-url=https://web.archive.org/web/20120218125501/http://www.kmh.se/edsberg|archive-date=February 18, 2012|accessdate=September 1, 2019}}</ref> == Историја == Зградата била изградена околу 1630 година како имот за Хенрик Олофсон. Многу брзо по завршувањето била препишана на грофот Габриел Бенгтсон Оксенстиерна (1586-1656), кој го сменил во дворец во 1647 година. Шведската кралица Кристина ја посетила и останала во куќата во 1645 година. Во 1670 година, кога манастирот го наследил синот Габриел Габриелсон Окенстиерна, шведскиот крал Чарлс XI и кралицата вдовица Хедвиг Елеонора од Холштајн-Готорп дошле на посета.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.blf.fi/artikel.php?id=3239|title=Oxenstierna, Gabriel Bengtsson|work=Biografiskt lexikon för Finland|accessdate=September 1, 2019}}</ref> Дворецот подоцна му припаѓал на семејството Рудбек, од кои првиот бил гувернерот на Стокхолм, Туре Густаф Рудбек (1714-1786). Во 1760 година, тој ја заменил старата дрвена конструкција со камена зграда што стилски уште стои и се користи и денес. Главната зграда најверојатно била дизајнирана од архитектот Карл Винблад во поедноставен француски [[Рококо|стил на рококо]] и имала два ката, има малтерисана фасада и две крила. Мала Силфверстолпе (1782-1861), внуката на Туре Густаф Рудбек, пораснала на имотот. Нејзиниот дневник дава живописен и фасцинантен приказ за животот во Едсберг во тоа време.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmh.se/in-english/about-kmh/campus/edsberg-manor.html|title=Edsberg Manor|work=kmh.se|accessdate=September 1, 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://skbl.se/sv/artikel/MallaSilfverstolpe|title=Magdalena ( Malla) Sofia Silfverstolpe|work=Svenskt kvinnobiografiskt lexikon|accessdate=September 1, 2019}}</ref> [[Податотека:Edsviks_konsthall.jpg|мини|300x300пкс| Едсвик Констал]] == Замокот денес == Членовите на семејството Рудбек биле сопственици на имотот околу 200 години, на кои округот Солентенуна им ја презел сопственоста во 1959 година. '''Едсберг''' претрпел огромно реновирање во 1990 -тите и 2006 година, а некои негови делови се отворени за јавноста денес. Во дворецот се наоѓало музичко училиште на Шведското национално радио. Во него сега се сместени музичари од Едсбер; независен оддел за [[камерна музика]] на Кралскиот колеџ за музика. Студентите од Кралскиот колеџ за музика поминуваат цели семестри на имотот за специјализирани часови по пијано, виолина, виола и виолончело, со акцент на [[камерна музика]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmh.se/in-english/about-kmh/campus/edsberg-manor.html|title=Edsberg Manor - Kungliga Musikhögskolan|work=www.kmh.se|language=en|accessdate=2020-02-13}}</ref> Едсвик Констал, уметничка галерија, исто така се наоѓа во просториите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.edsvikkonstskola.com/|title=Edsvik Konstskola|work=edsvikkonstskola.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106203217/http://www.edsvikkonstskola.com/|archive-date=January 6, 2012|accessdate=September 1, 2019}}</ref> Во просториите на замокот Едсберг, исто така, биле одржани неколку фестивали на отворено во текот на летото. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Замоци во Шведска]] fr79mvtp91oi7ojadqpy7eukthvkxb8 0 1285226 5537029 4940072 2026-04-10T09:31:58Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537029 wikitext text/x-wiki '''Совре Јонов Степановски''' (3 октомври 1924 во [[Бабино]], Демирхисарско — 1945 во [[Скопје]]) — македонски партизан, учесник во НОБ. == Животопис == Совре Јонов Степановски е роден во селото Бабино. По занимање бил земјоделец. Кон НОБ се приклучил на 23 август 1944 година. Припаѓал на Шестата македонска бригада. Од болеста добиена во НОБ умрел, во скопската болница, во пролетта 1945 година.<ref>{{Наведена книга|title=|others=Милош Константинов, Тодорка Спанкова (1958). Зборник на паднатите борци во народноослободителната борба од битолската околија. Битола.}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Родени во 1924 година]] [[Категорија:Починати во 1945 година]] [[Категорија:Учесници во НОБ]] kvjw7j0mbx0zq65mq8s433lsn2qsqwt 0 1287186 5536765 4829721 2026-04-10T08:19:38Z Ehrlich91 24281 5536765 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Света Петка |слика = Црква „Св. Петка“ - Маловиште.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Преспанско-пелагониска |намесништво = Ресенско |парохија = Прва ресенска |координати = {{coord|41|2|0.3|N|21|7|44.0|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Маловиште |општина = Битола |држава = Македонија |патрон = [[Света Петка]] |изградба = |завршено = 1856 |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= }} '''Црква „Св. Петка“''' — главна селска [[црква (градба)|црква]] во [[битолско]]то село [[Маловиште]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото. == Историја == Црквата била изградена во 1856 година врз темелите на постар храм од XVI–XVII век.<ref name="Bitola Tourist Info">{{нмс | url=http://bitolatourist.info/mk/425-crkvi-manastiri-pelister | title=Цркви и манастири во Националниот парк Пелистер | access-date=11 јуни 2017 | publisher=Bitola Tourist Info | archive-date=2017-09-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170911094423/http://bitolatourist.info/mk/425-crkvi-manastiri-pelister | url-status=dead }}</ref> == Архитектура == === Икони и иконостас === Има вреден резбан [[иконостас]] од 1892 година, изработен од мајсторот Димитриј и сличен на оној во [[Бигорски манастир|Бигорскиот манастир]]. Иконите се од XIX век, исто така дело на познати мајстори.<ref name="Bitola Tourist Info"/><ref>{{нмс | title = Маловишта, ѓердан на градите на Пелистер | access-date =2 јули 2015 | last =Петковски | first = Менде | date =18 март 2006 | publisher = Дневник }}</ref> Во храмот има постојана [[ликовна галерија|галерија]] каде се изложени икони од XVI век.<ref name="Bitola">{{нмс | url = https://bitola.info/mk/sv-petka-malovishte/ | title = Св. Петка, село Маловишта | access-date = 9 јануари 2020 | publisher = Bitola.info }}</ref> <gallery class="center"> Voznesenie Sv. Petka Malovište.jpg|Икона „[[Вознесение Христово]]“ Roždestvo St. Petka - Malovište.jpg|Икона „[[Рождество Христово]]“ Ioan Anagnost Petka Malovishta Icons.png|Икони од певницата, дело на Јован Анагност </gallery> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="130px"> Податотека:Црква „Св. Петка“ - Маловиште 3.jpg|Воздушен поглед на црквата Податотека:Crkva sv.Petka s.Malovite.JPG|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Петка“ - Маловиште 2.jpg|Воздушен поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Битолско архијерејско намесништво]] * [[Прва ресенска парохија]] * [[Маловиште]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Petka Church (Malovište)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петка, Маловиште}} [[Категорија:Храмови посветени на Света Петка во Македонија|Маловиште]] qojczdiv9ihlz533t3lv94q59gqp03p 0 1288451 5537030 5288738 2026-04-10T09:32:00Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537030 wikitext text/x-wiki [[Податотека:20171029 AUT SRB Bogdan Radivojević 850 3311 DxO.jpg|мини|Радивоевиќ во 2017 година]] '''Богдан Радивоевиќ''' (2 март 1993) — српски [[ракомет]]ар на СЦ Пик Сегед и на [[Машка ракометна репрезентација на Србија|српската репрезентација]]. == Клупска кариера == Радивоевиќ го направил своето деби за сениорскиот тим за [[РК Партизан|Партизан]] во сезоната 2010-11, кога тимот ја освоил титулата во лигата. Подоцна се преселил во странство во Германија и потпишал со СГ Фленсбург-Хандевит,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.handball-world.news/o.red.r/news-2-1-1-49794.html|title=Bogdan Radivojevic: "I want to get on a higher level"|date=2 August 2013|publisher=handball-world.news|accessdate=27 June 2020|archive-date=2020-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200627010913/https://www.handball-world.news/o.red.r/news-2-1-1-49794.html|url-status=dead}}</ref> помагајќи му на клубот да ја освои [[ЕХФ Лига на шампиони 2013/14|Лигата на шампионите на ЕХФ 2013-14]]. == Меѓународна кариера == Репрезентативец на [[Машка ракометна репрезентација на Србија|Србија]] од 2012 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rts.rs/page/sport/sr/story/131/rukomet/1236328/vukovic-sa-dva-debitanta.html|title=Vuković sa dva debitanta|date=25 December 2012|publisher=rts.rs|language=sr|accessdate=27 June 2020}}</ref> Радивоевиќ учествувал на две [[Светско првенство во ракомет за мажи|Светски првенства]] ([[Светско првенство во ракомет за мажи 2013|2013]] и [[Светско првенство во ракомет за мажи 2019|2019 година]]) и на четири [[Европско првенство во ракомет за мажи|Европски првенства]] ([[Европско првенство во ракомет за мажи 2014|2014]], [[Европско првенство во ракомет за мажи 2018|2018]], [[Европско првенство во ракомет за мажи 2020|2020 и 2022 година]]). == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1993 година]] [[Категорија:Српски ракометари]] 66rzvjk5q492qegbbzp21hqko0k6kch 0 1288458 5537031 5332812 2026-04-10T09:32:02Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537031 wikitext text/x-wiki '''Дарко Ѓукиќ''' (роден на 11 декември 1994 година) — српски [[ракомет]]ар кој игра за [[РК Вардар|РК Вардар 1961 година]] и за [[Машка ракометна репрезентација на Србија|репрезентацијата]] на Србија.<ref>[http://www.eurohandball.com/player/549754 EHF profile]</ref> Се натпреварувал на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2016|Европското првенство во ракомет за мажи 2016 и 2022 година]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://pol2016.ehf-euro.com/teams/group-a-krakow/serbia/|title=Men's EHF Euro 2016 Poland. Serbia|publisher=[[European Handball Federation]]|accessdate=29 January 2016|archive-date=2017-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170614081935/http://pol2016.ehf-euro.com/teams/group-a-krakow/serbia/|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ѓукиќ, Дарко}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Српски ракометари]] 41paoaq9s8nyajkdhqfleodftip6y76 0 1288564 5537032 5340389 2026-04-10T09:32:05Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537032 wikitext text/x-wiki [[Податотека:20171029 AUT SRB Vladimir Cupara 850 3351 DxO.jpg|мини|Цупара во 2017 година]]  '''Владимир Чупара''' (19 февруари 1994) ― [[Србија|српски]] [[ракомет]]ар на [[РК Веспрем|Телеком Веспрем]] и на [[Машка ракометна репрезентација на Србија|српската репрезентација]].<ref>[http://www.eurohandball.com/player/549762 EHF profile]</ref><ref>[https://competition.ihf.info/sites/default/files/competitions/226654de-f6a5-40ac-bc6c-bfdbfd5f8b28/pdf/SRB.PDF 2019 World Men's Handball Championship roster]</ref> Учествувал на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2018|Европското првенство во ракомет за мажи во 2018 и 2022 година]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://livecache.sportresult.com/node/binaryData/HBL_PROD/HBEC18M/PDF_ROSTER_SRB.PDF |title=2018 European Championship roster |accessdate=2022-01-22 |archive-date=2018-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180113035528/http://livecache.sportresult.com/node/binaryData/HBL_PROD/HBEC18M/PDF_ROSTER_SRB.PDF |url-status=dead }}</ref> == Поединечни награди == * Ол-стар тим на [[СЕХА лига]]та Најдобар голман: 2020-21<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.seha-liga.com/novost/3471/petar-nenadic-mvp-of-the-final-4-all-star-team-awarded|title=Petar Nenadic MVP of the Final 4, All-Star Team awarded}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Цупара, Владимир}} [[Категорија:Српски ракометари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] d3vuiw4rdyq9y7h59yfl9jlcsqgj9to 0 1288566 5537033 5240349 2026-04-10T09:32:06Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537033 wikitext text/x-wiki '''Илија Абутовиќ''' (2 август 1988) е српски [[ракомет]]ар на [[Рајн-Некар Левен]] и [[Машка ракометна репрезентација на Србија|репрезентацијата]] на Србија. == Клупска кариера == Откако играл за Спартак Суботица, Абутовиќ направил трансфер во [[РК Партизан|Партизан]] во 2007 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.balkan-handball.com/balkan/tornjevi-blizanci-ilija-abutovic-i-nenad-malencic/|title=Tornjevi blizanci – Ilija Abutović i Nenad Malenčić!|date=2 May 2008|publisher=balkan-handball.com|language=sr|accessdate=19 October 2020}}</ref> Тој се преселил во странство во словенечкиот клуб Слован во 2010 година. Помеѓу 2011 и 2018 година, Абутовиќ поминал седум сезони со [[РК Вардар|Вардар]] и освоил бројни трофеи, вклучувајќи ја и Лигата на шампионите во 2016–17.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.balkan-handball.com/evropa/ilija-abutovic-se-oprostio-od-vardara-nisam-ni-sanjao-da-cu-provesti-ovakvih-sedam-godina-u-skoplju/|title=Ilija Abutović se oprostio od Vardara: Nisam ni sanjao da ću provesti ovakvih sedam godina u Skoplju|date=27 May 2018|publisher=balkan-handball.com|language=sr|accessdate=27 June 2020}}</ref> == Меѓународна кариера == На меѓународно ниво, Абутовиќ ја претставувал [[Машка ракометна репрезентација на Србија|Србија]] на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2016|Европското првенство 2016 година]] . == Титули == ; Партизан * [[Суперлига на Србија во ракомет|Српска ракометна супер лига]]: 2008–09 * [[Куп на Србија во ракомет|Српски ракометен куп]]: 2007–08 * Српски ракометен Суперкуп: 2009 година ; Вардар * [[Македонска ракометна супер лига (мажи)|Македонска ракометна супер лига]]: 2012–13, [[Македонска ракометна Супер лига (мажи) 2014/15|2014–15]], [[Македонска ракометна Супер лига (мажи) 2015/16|2015–16]], [[Македонска ракометна Супер лига (мажи) 2016/17|2016–17]], 2017–18 * Македонски ракометен куп: 2011–12, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18 * ЕХФ Лига на шампиони: 2016–17 * [[СЕХА лига]]: 2011–12, 2013–14, 2016–17, 2017–18 == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Ракометари на РК Вардар]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] [[Категорија:Српски ракометари]] q71aa0owbcpdtsll21ndj92tirb4ssu 0 1288615 5537034 4733215 2026-04-10T09:32:10Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537034 wikitext text/x-wiki '''Драшко Ненадиќ''' (15 февруари 1990) е српски [[ракомет]]ар кој настапува за [[РК Црвена Ѕвезда]] и за [[Машка ракометна репрезентација на Србија|српската репрезентација]].<ref>[http://www.eurohandball.com/player/531910 EHF profile]</ref><ref>[https://competition.ihf.info/sites/default/files/competitions/226654de-f6a5-40ac-bc6c-bfdbfd5f8b28/pdf/SRB.PDF 2019 World Men's Handball Championship roster]</ref> Неговиот брат [[Петар Ненадиќ]] исто така е ракометар, и е дел од репрезентацијата. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Српски ракометари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] 7zisyno74hq3av5mn8qp204sgtc0sht 0 1288641 5537035 5240501 2026-04-10T09:32:11Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537035 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Rastko Stojkovic 20170924.jpg|мини|Стојковиќ во 2017 година]]  '''Растко Стојковиќ''' (12 јули 1981) е српски [[ракомет]]ар кој игра за Пфади Винтертур. == Клупска кариера == Во текот на својата кариера која траела повеќе од две децении, Стојковиќ играл за [[РК Партизан|Партизан]], Студентски град, Борац Бања Лука, ПКБ, [[РК Црвена Ѕвезда|Црвена Ѕвезда]], ВфЛ Пфулинген, ХСГ Нордхорн, Виве Киелце, Ал Рајан, [[РК Мешков Брест|Мешков Брест]], Макаби Риш и Војводина. == Интернационална кариера == На интернационално ниво, Стојковиќ ја претставувал [[Машка ракометна репрезентација на Србија|Србија]] на три големи турнири, освојувајќи го сребрениот медал на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2012|Европското првенство 2012 година]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/206330/|title=Rukometašima Srbije srebro, Danci evropski prvaci|date=29 January 2012|publisher=politika.rs|language=sr|accessdate=24 December 2020}}</ref> == Трофеи == ; Црвена Ѕвезда * Ракометна Супер лига на Србија и Црна Гора: 2003–04 * Ракометниот куп на Србија и Црна Гора: 2003–04 ; ХСГ Нордхорн * Куп на ЕХФ: 2007–08   == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1981 година]] [[Категорија:Српски ракометари]] k4xq6hzs94gggpg4xlp7szeees1kz9v 0 1288727 5537036 5240530 2026-04-10T09:32:13Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537036 wikitext text/x-wiki '''Стеван Сретеновиќ''' (25 септември 1995) е српски [[ракомет]]ар на [[РК Мешков Брест]] и на [[Машка ракометна репрезентација на Србија|српската репрезентација]] . == Кариера == Откако играл за [[РК Партизан|Партизан]], Сретеновиќ се преселил во странство во Франција и потпишал договор со УСАМ Ним Гард во август 2016 година. [[Машка ракометна репрезентација на Србија|Српски]] репрезентативец од 2014 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mondo.rs/Sport/Ostali-sportovi/a755997/Orlovi-podmladjeni-za-turnir-u-Kataru.html|title=Perićeva šansa mladima|date=22 December 2014|publisher=mondo.rs|language=sr|accessdate=18 June 2020}}</ref> Сретеновиќ учествувал на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2020|Европското првенство во ракомет за мажи во 2020 и 2022 година]]. Тој ја претставувал Србија на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2020|Европското првенство во ракомет за мажи]] во 2020 и 2022 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rss.org.rs/#vest:12224|title=Перуничић изабрао 17 играча пред пут у Француску|date=30 December 2019|work=rss.org.rs}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://livecache.sportresult.com/node/binaryData/HBL_PROD/HBEC20M/PDF_ROSTER_SRB.PDF |title=2020 European Men's Handball Championship squad |accessdate=2022-01-23 |archive-date=2022-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220123163438/https://livecache.sportresult.com/node/binaryData/HBL_PROD/HBEC20M/PDF_ROSTER_SRB.PDF |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи}}   {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Луѓе од Аранѓеловац]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1995 година]] [[Категорија:Српски ракометари]] dl5zi43rncv5l3hg2m2cty5zmcnee3r 0 1288729 5537037 5347520 2026-04-10T09:32:15Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537037 wikitext text/x-wiki '''Немања Зеленовиќ''' (27 февруари 1990) е српски [[ракомет]]ар на германскиот клуб Фриш Ауф Гепинген и на [[Машка ракометна репрезентација на Србија|репрезентацијата]] на Србија. == Клупска кариера == Откако поминал низ младинските категории на [[РК Црвена Ѕвезда|Црвена звезда]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.balkan-handball.com/intervju-nedelje/intervju-nedelje-nenad-perunicic/|title=Intervju nedelje – Nenad Peruničić!|date=14 December 2007|publisher=balkan-handball.com|language=sr|accessdate=19 October 2020}}</ref> Зеленовиќ го направил своето деби за сениорскиот тим во сезоната 2007–08, кога клубот ја освоил шампионската титула.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.balkan-handball.com/analize/trenerski-kutak/trener-crvene-zvezde-nenad-kraljevski-spreman-sam-da-ucestvujem-u-stvaranju-evropske-crvene-zvezde/|title=Trener Crvene zvezde, Nenad Kraljevski : "Spreman sam da učestvujem u stvaranju evropske Crvene zvezde!"|date=14 May 2008|publisher=balkan-handball.com|language=sr|accessdate=19 October 2020}}</ref> Тој се преселил во странство и потпишал со словенечки Цеље во 2011 година. == Репрезентативна кариера == На репрезентативно ниво, Зеленовиќ ја претставувал [[Машка ракометна репрезентација на Србија|Србија]] на две [[Светско првенство во ракомет за мажи|Светски првенства]] ([[Светско првенство во ракомет за мажи 2013|2013]] и [[Светско првенство во ракомет за мажи 2019|2019 година]])<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rts.rs/page/sport/sr/story/131/rukomet/3380450/rukometasi-srbije-sa-sestoricom-debitanata-na-sp.html|title=Rukometaši Srbije sa šestoricom debitanata na SP|date=8 January 2019|publisher=rts.rs|language=sr|accessdate=19 October 2020}}</ref> и на пет [[Европско првенство во ракомет за мажи|европски првенства]] ([[Европско првенство во ракомет за мажи 2014|2014]], [[Европско првенство во ракомет за мажи 2016|2016]], [[Европско првенство во ракомет за мажи 2018|2018]], [[Европско првенство во ракомет за мажи 2020|2020 и 2022 година]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/rukomet/vesti.php?yyyy=2020&mm=01&dd=09&nav_id=1639729|title=Peruničić odabrao tim za duel sa Belorusijom|date=9 January 2020|publisher=b92.net|language=sr|accessdate=19 October 2020}}</ref> == Трофеи == ; Црвена ѕвезда * [[Суперлига на Србија во ракомет|Српска ракометна супер лига]] : 2007–08 ; Цеље * Словенечка прва лига : 2013–14 * [[Куп на Словенија во ракомет|Куп на Словенија]] : 2011–12, 2012–13, 2013–14 ; СЦ Магдебург * ДХБ-Покал : 2015–16 == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Срби во Хрватска]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] [[Категорија:Српски ракометари]] 6oz4omtivys7ngi51biiheviy91qyjl 0 1288775 5537038 5240399 2026-04-10T09:32:18Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537038 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Lazar Kukić.jpg|мини|Кукиќ во 2020 година]] '''Лазар Кукиќ''' (12 декември 1995) е српски [[ракомет]]ар кој играл за СЛ Бенфика и за [[Машка ракометна репрезентација на Србија|репрезентацијата]] на Србија. == Кариера == Откако поминал низ младинскиот тим на [[РК Партизан|Партизан]], Кукиќ бил промовиран во првиот тим во сезоната 2013-2014.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/rukomet/vesti.php?yyyy=2013&mm=11&dd=09&nav_id=775502|title=Partizanovi debitanti spremni|date=9 November 2013|publisher=b92.net|language=sr|accessdate=22 July 2020}}</ref> Тој потпишал со шпанскиот клуб БМ Логроњо Ла Риоха на почетокот на 2017 година. [[Машка ракометна репрезентација на Србија|Репрезентативец на Србија]] од 2016 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/rukomet/vesti.php?yyyy=2016&mm=10&dd=24&nav_id=1191750|title=Cvetković objavio spisak za kvalifikacije EP 2018|date=24 October 2016|publisher=b92.net|language=sr|accessdate=22 July 2020}}</ref> Кукиќ учествувал на [[Светско првенство во ракомет за мажи 2019|Светското првенство во ракомет за мажи]] во 2019 година и на [[Европско првенство во ракомет за мажи 2020|Европското првенство во ракомет за мажи 2020]] и 2022 година. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://history.eurohandball.com/player/555941/Lazar+Kukic ЕХФ рекорд] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1995 година]] [[Категорија:Српски ракометари]] g68necs4kanheyqt6qx74j61nx71bny 0 1290195 5537039 5398717 2026-04-10T09:32:21Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537039 wikitext text/x-wiki {{Infobox volleyball biography|name=Лазар Ќировиќ|spike=|nationalteam={{vb|SRB}}|nationalyears=2015–|teams={{знамеикона|SRB}} [[OK Radnički Kragujevac|Radnički Kragujevac]]<br> {{знамеикона|MNE}} [[Budvanska Rivijera Budva]]<br> {{знамеикона|TUR}} Afyon Belediyespor<br> {{знамеикона|GRC}} [[Panathinaikos V.C.|Panathinaikos Athens]]<br> {{знамеикона|ITA}} [[Pallavolo Padova|Kioene Padova]]<br> {{знамеикона|SRB}} [[OK Radnički Kragujevac|Radnički Kragujevac]]<br> {{знамеикона|CHN}} Jiangsu Volleyball|years=2007–2014<br> 2014–2015<br> 2015–2016<br> 2016–2017<br> 2017–2019<br> 2019<br> 2019–|currentnumber=|currentclub={{знамеикона|CHN}} Jiangsu Volleyball|position=Outside hitter|college=|block=|weight=|image=Lazar Cirovic (Legavolley 2018).jpg|height=|hometown=|birth_place=[[Крагуевац]], [[СФР Југославија]], [[Србија]]|birth_date={{Birth date and age|1992|2|26|df=y}}|nationality={{знамеикона|SRB}} Србин|nickname=|full_name=|caption=|image_size=|medaltemplates={{MedalCountry | {{SRB}} }} {{MedalSport | Men's [[volleyball]] }} {{MedalCompetition|[[Men's European Volleyball Championship|CEV European Championship]]}} {{MedalGold|[[2019 Men's European Volleyball Championship|2019 Belgium/France/Netherlands/Slovenia]]|}}}} '''Лазар Ќировиќ''' (26 февруари 1992) е [[Србија|српски]] [[одбојка]]р, член на машката одбојкарска репрезентација на Србија и [[Народна Република Кина|кинескиот]] клуб Џиангсу. Европски шампион за 2019 година .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://worldofvolley.com/volleyballtransfers/DoneDeals/83770/ita-m-serbian-receiver-in-padova.html|title=ITA M: Serbian receiver in Padova|date=5 May 2017|work=www.worldofvolley.com|accessdate=14 May 2020|archive-date=2022-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206201726/https://worldofvolley.com/volleyballtransfers/DoneDeals/83770/ita-m-serbian-receiver-in-padova.html|url-status=dead}}</ref> == Спортски достигнувања == === Државни натпреварувања === * '''2007/2008 година'''[[File:Simple_gold_cup.svg|16x16пкс]]=Купот на Србија, со Раднички Крагуевац * '''2007/2008 година'''[[File:Silver_medal_with_cup.svg|16x16пкс]] Српско првенство, со Раднички Крагуевац * '''2008/2009 година'''[[File:Gold_medal_with_cup.svg|16x16пкс]] Српско првенство, со Раднички Крагуевац * '''2009/2010 година'''[[File:Gold_medal_with_cup.svg|16x16пкс]] Српско првенство, со Раднички Крагуевац * '''2014/2015 година'''[[File:Simple_gold_cup.svg|16x16пкс]] Куп на Црна Гора, со Будванска Ривијера Будва == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.legavolley.it/player/CIR-LAZ-92 Профил на играч] на ''LegaVolley.it'' * [https://volleybox.net/lazar-cirovic-p3996 Профил на играч] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220206201728/https://volleybox.net/lazar-cirovic-p3996 |date=2022-02-06 }} на ''Volleybox.net'' {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] [[Категорија:Српски одбојкари]] ivep6ywrpswpeomhkfwfw46m3mrkqrl 0 1290428 5537040 5524569 2026-04-10T09:32:22Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537040 wikitext text/x-wiki '''Слободан Николиќ''' (роден на 14 јуни 1959 година) е [[Срби|српски]] кошаркарски тренер и поранешен играч. == Играчка кариера == Николиќ играл за [[КК Црвена Ѕвезда|Црвена звезда]] од југословенската прва лига од 1975 до 1987 година и од 1989 до 1991 година. Тој ги држи клупските рекорди за најмногу одиграни сезони (14) и најмногу одиграни натпревари (429).<ref>[http://www.mojacrvenazvezda.net/110276/2015/06/14/na-danasnji-dan-rodjen-slobodan-nikolic/ Na današnji dan: Rođen Slobodan Nikolić]{{Мртва_врска|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''mojacrvenazvezda.net''</ref> Играше и за Војводина и ОКК Београд, како и за бугарскиот тим Плама Плевен.<ref>[http://www.fibaeurope.com/compID_GSf9wrCdHBkDZZk9UQoqE3.season_1995.roundID_2545.playerID_9512.teamID_2689.html Nikolic FIBA Europe Profile]</ref> Се пензионираше како играч во Раднички Крагуевац во 1995 година. == Тренерска кариера == Николиќ бил тренер на екипи од [[Русија]] ( Спартак Приморје ), Бугарија ( Лукоил Академик <ref>[http://www.bgbasket.com/en/new.php?id=166# Nikolic presented as Lukoil Academic coach]</ref> ), Чешка ( Опава,<ref>[http://www.bkopava.cz/download/70_let_web.pdf BC Opava: 1945–2015]</ref> Синтезија Пардубице ), Романија ( Енергија Ровинари <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.gorj-domino.com/slobodan-nikolic-a-fost-instalat-principal/ |title=Slobodan Nikolic a fost instalat principal |accessdate=2022-02-09 |archive-date=2022-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209210727/http://www.gorj-domino.com/slobodan-nikolic-a-fost-instalat-principal/ |url-status=dead }}</ref> ) како и ОКК Белград, Раднички Застава и Борац Бања Лука.<ref>[http://www.beobasket.net/news/11908/borac-banjaluka-signed-new-head-coach.html BORAC BANJALUKA SIGNED NEW HEAD COACH]</ref><ref>[http://sportsport.ba/bh_kosarka/trener-nikolic-dobio-otkaz-u-kk-borac-nektar/1264 Trener Nikolić dobio otkaz u KK Borac Nektar]</ref> == Приватен живот == Тој е татко на српскиот кошаркар Стефан Николиќ (роден 1987 година).<ref>[http://www.balkanleague.net/en/news.php?id=14856 OKK Beograd sign guard Stefan Nikolic]</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1959 година]] [[Категорија:Српски кошаркари]] rc454e8nd4nbf5o17jscrcy22l4i9q8 0 1290433 5537041 5197919 2026-04-10T09:32:24Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537041 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Stefan Nikolic.png|мини]] '''Стефан Николиќ''' (13 август 1987) е српски професионален [[кошарка]]р за ЧСМ Таргу Џиу од Националната лига. Обично игра на [[Организатор на игра|позицијата плејмејкер]]. == Награди и достигнувања == * Шампион на Грција од втора дивизија (2014) * Шампион на бугарската лига (2004) * Шампион на Купот на Бугарија (2004) == Наводи == * [http://www.draftexpress.com/profile/Stefan-Nikolic-37632/stats/ DraftExpress: Стефан Николиќ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170819044128/http://www.draftexpress.com/profile/Stefan-Nikolic-37632/stats/ |date=2017-08-19 }} * [http://www.basketball-players.org/players/position/1/player_id/15/ basketball-players.org - Николиќ Стефан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160303232455/http://www.basketball-players.org/players/position/1/player_id/15/ |date=2016-03-03 }} == Надворешни врски== * [http://www.aek.com/basketball/roster/stefan_nikolic.htm Стефан Николиќ] * [https://basketball.eurobasket.com/player/Stefan-Nikolic/Romania/CSM-Targu-Jiu/56997 Стефан Николиќ] на eurobasket.com {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1987 година]] [[Категорија:Српски кошаркари]] b5cj0xz3882zmaflcp8bgb140dfyfvi 0 1290589 5537042 4733359 2026-04-10T09:32:26Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537042 wikitext text/x-wiki '''Игор Миладиновиќ''' (25 јуни 1989) е [[Срби|српски]] [[фудбал]]ски [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] кој игра за ИМТ во српската лига Белград.<ref>Статистика на [http://www.utakmica.rs/fudbaler/1035-miladinovic-igor Игор Миладиновиќ] на utakmica.rs (in Serbian) </ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|igor-miladinovi/286327}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Српски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1989 година]] 03j0x6clj8h6uuo0clbchi699u8wwsh 0 1290658 5537043 4733401 2026-04-10T09:32:28Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537043 wikitext text/x-wiki '''Вељко Богиќевиќ''' (27 април 1999) е [[Србија|српски]] [[фудбал]]ер, кој играл за Борац Чачак. == Статистика за кариера == {| class="wikitable" style="text-align: center;font-size:90%" ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" | Сезона ! colspan="3" | Лига ! colspan="2" | Куп ! colspan="2" | Континентално ! colspan="2" | Друго ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Натпревари ! Голови ! Натпревари ! Голови ! Натпревари ! Голови ! Натпревари ! Голови ! Натпревари ! Голови |- | rowspan="3" | Борац Чачак | 2017–18 | [[Српска Суперлига]] | 10 | 0 | 1 | 0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | 11 | 0 |- | 2018–19 | Српска прва лига | 36 | 4 | 2 | 0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | 38 | 4 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 46 ! 4 ! 3 ! 0 ! colspan="2" | - ! colspan="2" | - ! 49 ! 4 |- ! colspan="3" | Вкупно кариера ! 46 ! 4 ! 3 ! 0 ! colspan="2" | - ! colspan="2" | - ! 49 ! 4 |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|veljko-bogievi/491245}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Српски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] ieseu78av5y8mibmilvn5n8ly0qfh32 0 1290673 5537044 4733416 2026-04-10T09:32:30Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни извори */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537044 wikitext text/x-wiki '''Немања Лакиќ - Пешиќ''' (14 јануари 1991) е [[Србија|српски]] [[Одбрана (фудбал)|среден бек]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.espnfc.com/player/268062/nemanja-lakic-pesic|title=Nemanja Lakic-Pesic Stats, News, Bio {{!}} ESPN}}</ref> кој игра за Јавор Ивањица. === Фудбалскиот клуб Керала Бластерс === Лакиќ-Пешиќ играл за Керала Бластерс ФК во индиската Супер лига од сезоната 2017-18. Тој, исто така, го продолжил својот престој со Бластерс и во сезоната 2018-19.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.indiansuperleague.com/players/defender-32287-nemanja-lakic-pesic-profile|title=Nemanja Lakic Pesic profile - Age, Goals, Avg. passes and more|work=Indian Super League|language=en|accessdate=2020-04-04}}</ref> === Јавор Ивањица === На 9 август 2021 година, тој му се приклучил на Јавор Ивањица со едногодишен договор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://fkjavor.com/uncategorized-sr/nemanja-lakic-pesic-pojacao-javor/|title=Nemanja Lakić Pešić pojačao Javor|date=9 August 2021|publisher=[[FK Javor Ivanjica|Javor Ivanjica]]|language=sr|accessdate=8 October 2021}}</ref> == Трофеи == '''Долни Срем''' * Српска лига Војводина : 2010–11 == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни извори == * {{Soccerway|nemanja-laki-pei/201848}} * [http://www.srbijafudbal.net/radnickinis/pesic-lakic.htm Профил на Србијафудбал] (in Serbian) {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Српски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1991 година]] emat70i7bf9saqurdvcbygew723q8gx 0 1290675 5537045 5240452 2026-04-10T09:32:32Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537045 wikitext text/x-wiki '''Немања Златковиќ''' (21 август 1988) е српски професионален фудбалер кој игра како [[Одбрана (фудбал)|лев бек]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://int.soccerway.com/players/nemanja-zlatkovi/83767/|title=N. Zlatković: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|language=en|accessdate=9 November 2019}}</ref> == Кариера == Во август 2020 година, Златковиќ се приклучил на ФК Динамо Панчево.<ref>[https://013info.rs/vesti/sport/pancevo-dinamo-do-pobede-posle-preokreta-foto PANČEVO: Dinamo do pobede posle preokreta (FOTO)], 013info.rs, 26 August 2020</ref> По престојот во ФК Слога Краљево, Златковиќ се преселил во [[ОФК Белград|ОФК Београд]] во летото 2021 година.<ref>[https://www.kurir.rs/sport/fudbal/3746979/vratice-se-beograd-na-karaburmi-sanjaju-o-povratku-u-prvu-ligu-srbije VRATIĆE SE BEOGRAD! Na Karaburmi sanjaju o povratku u Prvu ligu Srbije VIDEO], kurir.rs, 12 August 2021</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.sofascore.com/player/nemanja-zlatkovic/67353 Немања Златковиќ] во Sofascore {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Српски фудбалери]] [[Категорија:Родени во 1988 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] 2y6jpklzszyhwmnesr9qpm78jflcjbs 0 1290677 5537046 4733419 2026-04-10T09:32:34Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537046 wikitext text/x-wiki '''Немања Лазиќ''' (10 април 1990) е [[Срби|српски]] [[фудбал]]ски [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] кој игра за ФК Раднички Зрењанин.<ref name="listzrenjanin.com">[http://www.listzrenjanin.com/fk-radnicki-zrenjanin-poceo-pripreme-za-narednu-sezonu/ FK RADNIČKI ZRENjANIN POČEO PRIPREME ZA NAREDNU SEZONU], listzrenjanin.com, 18 July 2019</ref> == Кариера == Во летото 2019 година, Лазиќ се приклучил на ФК Раднички Зрењанин.<ref name="listzrenjanin.com"/> Потоа се вратил во Слобода Ужице во јануари 2020 година.<ref>[https://infoera.rs/2020/01/17/i-lazic-ponovo-u-crveno-crnom-dresu/ I Lazić ponovo u crveno-crnom dresu], infoera.rs, 17 January 2020</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Soccerway|nemanja-lazi/261249}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Српски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] 6n8w1ff0t6frfqdf2rx1xhwp4vnx1ck 0 1290820 5537047 4733457 2026-04-10T09:32:36Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537047 wikitext text/x-wiki '''Милош Бабиќ''' (23 ноември 1968) е српски поранешен професионален [[кошарка]]р. Тој игра како крилен центар или пак како [[Центар (кошарка)|центар]]. == Кариера == Тој играл колеџ кошарка за Технолошкиот универзитет во Тенеси во Куквил, Тенеси 3 сезони (1987/88-1989/90). Тој бил избран од [[Финикс Санс|Феникс Санс]] во втората рунда (вкупно 50-ти пик) на драфтот во НБА во 1990 година, а веднаш на денот на драфтот бил ''заменет'' за [[Кливленд Кавалирс]] во замена за италијанскиот играч Стефано Рускони (нацртан со 52-риот избор во целина од Кавалирс ). Тој играл во [[Национална кошаркарска асоцијација|Националната кошаркарска асоцијација]] (НБА) две сезони за [[Кливленд Кавалирс]] (1990–91) и [[Мајами Хит]] (1991–92), сите заедно во 21 натпревар, со просек од 1,8 поени и 1,0 скок по натпревар за 4,1 минути по натпревар. просечно. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Играчи на Мајами Хит]] [[Категорија:Играчи на Кливленд Кавалирс]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1968 година]] [[Категорија:Српски кошаркари]] 13s1prkb8l8d7nv6jv1b4ywq61tisel 10 1291479 5536601 5239767 2026-04-09T18:11:28Z P.Nedelkovski 47736 5536601 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Алфред Сисли |title = [[Алфред Сисли]] |image = [[Податотека:Alfred Sisley photo.jpg|100px]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |basestyle = |group1 = Слики |list1 = * [[Список на слики од Алфред Сисли|Список на слики]] * ''[[Авенија на костенови дрва во Ла Сел-Сен-Клу]]'' (1865) * ''[[Поглед на Монмартр од Сите-де-Флер во Батињол]]'' (1869) * ''[[Поглед на каналот Сен Мартен]]'' (1870) * ''[[Вилнев ла Гарен (слика)|Вилнев ла Гарен]]'' (1872) * ''[[Рибарите ги сушат нивните мрежи]]'' (1872) * ''[[Улицата Шосе во Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Сена и Аржантеј (Сисли)|Сена и Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Главната улица во Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Сплав до Ил де ла Лож - поплава]]'' (1872) * ''[[Мостот во Вилнев ла Гарен]]'' (1872) * ''[[Каналот Сен Мартен (слика)|Каналот Сен Мартен]]'' (1872) * ''[[Патот на машината, Лувесјен (Алфред Сисли)|Патот на машината, Лувесјен]]'' (1873) * ''[[Слана во Лувесјен]]'' (1873) * ''[[Акведуктот во Марли]]'' (1874) * ''[[Под мостот Хемптон Корт]]'' (1874) * ''[[Црквата во Ноази-ле-Роа, есенски ефекти]]'' (1874) * ''[[Регата во Молси во близина на Хемптон Корт]]'' (1874) * ''[[Селото Воазен]]'' (1874) * ''[[Ливада (Алфред Сисли)|Ливада]]'' (1875) * ''[[Сена кај Пор-Марли, купишта песок]]'' (1875) * ''[[Тераса во Сен Жермен, пролет (слика)|Тераса во Сен Жермен, пролет]]'' (1875) * ''[[Ковачница во Марли-ле-Роа]]'' (1875) * ''[[Улица во Марли]]'' (1876) * ''[[Плоштадот Шенил во Марли, снежен ефект]]'' (1876) * ''[[Поило во Марли со слана]]'' (1876) * ''[[Поплава во Пор-Марли]]'' (1876) * ''[[Сена кај Буживал]]'' (1876) * ''[[Бреговите на Оаз]]'' (1877–78) * ''[[Одморање покрај поток на работ на шумата]]'' (1878) * ''[[Малите ливади во пролет]]'' (1881) * ''[[Малите ливади кај Би, бурно време]]'' * ''[[Авенија на тополи во близина на Море-сир-Лоан]]'' (1890) * ''[[Каналот Лоан во зима]]'' (1891) * ''[[Каналот Лоан (слика)|Каналот Лоан]]'' (1892) |group2 = Серии |list2 = * [[Серија од Марли]] (1873–1876) * ''[[Црквата во Море]]'' (1893–1894) |group3 = Поврзано |list3 = * [[Земја на импресионистите]] }}<noinclude> {{collapsible option}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Сисли, Алфред}} [[Категорија:Предлошки за сликари]] [[Категорија:Предлошки за британски уметници]] [[Категорија:Предлошки за француски уметници]] </noinclude> rz7r735jdzx1hs996eopeb1a8ai674h 5536632 5536601 2026-04-09T19:20:44Z P.Nedelkovski 47736 5536632 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Алфред Сисли |title = [[Алфред Сисли]] |image = [[Податотека:Alfred Sisley photo.jpg|100px]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |basestyle = |group1 = Слики |list1 = * [[Список на слики од Алфред Сисли|Список на слики]] * ''[[Авенија на костенови дрва во Ла Сел-Сен-Клу]]'' (1865) * ''[[Поглед на Монмартр од Сите де Флер во Батињол]]'' (1869) * ''[[Поглед на каналот Сен Мартен]]'' (1870) * ''[[Вилнев ла Гарен (слика)|Вилнев ла Гарен]]'' (1872) * ''[[Рибарите ги сушат нивните мрежи]]'' (1872) * ''[[Улицата Шосе во Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Сена и Аржантеј (Сисли)|Сена и Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Главната улица во Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Сплав до Ил де ла Лож - поплава]]'' (1872) * ''[[Мостот во Вилнев ла Гарен]]'' (1872) * ''[[Каналот Сен Мартен (слика)|Каналот Сен Мартен]]'' (1872) * ''[[Патот на машината, Лувесјен (Алфред Сисли)|Патот на машината, Лувесјен]]'' (1873) * ''[[Слана во Лувесјен]]'' (1873) * ''[[Акведуктот во Марли]]'' (1874) * ''[[Под мостот Хемптон Корт]]'' (1874) * ''[[Црквата во Ноази-ле-Роа, есенски ефекти]]'' (1874) * ''[[Регата во Молси во близина на Хемптон Корт]]'' (1874) * ''[[Селото Воазен]]'' (1874) * ''[[Ливада (Алфред Сисли)|Ливада]]'' (1875) * ''[[Сена кај Пор-Марли, купишта песок]]'' (1875) * ''[[Тераса во Сен Жермен, пролет (слика)|Тераса во Сен Жермен, пролет]]'' (1875) * ''[[Ковачница во Марли-ле-Роа]]'' (1875) * ''[[Улица во Марли]]'' (1876) * ''[[Плоштадот Шенил во Марли, снежен ефект]]'' (1876) * ''[[Поило во Марли со слана]]'' (1876) * ''[[Поплава во Пор-Марли]]'' (1876) * ''[[Сена кај Буживал]]'' (1876) * ''[[Бреговите на Оаз]]'' (1877–78) * ''[[Одморање покрај поток на работ на шумата]]'' (1878) * ''[[Малите ливади во пролет]]'' (1881) * ''[[Малите ливади кај Би, бурно време]]'' * ''[[Авенија на тополи во близина на Море-сир-Лоан]]'' (1890) * ''[[Каналот Лоан во зима]]'' (1891) * ''[[Каналот Лоан (слика)|Каналот Лоан]]'' (1892) |group2 = Серии |list2 = * [[Серија од Марли]] (1873–1876) * ''[[Црквата во Море]]'' (1893–1894) |group3 = Поврзано |list3 = * [[Земја на импресионистите]] }}<noinclude> {{collapsible option}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Сисли, Алфред}} [[Категорија:Предлошки за сликари]] [[Категорија:Предлошки за британски уметници]] [[Категорија:Предлошки за француски уметници]] </noinclude> 0tkfnxd9ux6c6yosuoes9aioaxnzf22 5536638 5536632 2026-04-09T19:43:05Z P.Nedelkovski 47736 5536638 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Алфред Сисли |title = [[Алфред Сисли]] |image = [[Податотека:Alfred Sisley photo.jpg|100px]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |basestyle = |group1 = Слики |list1 = * [[Список на слики од Алфред Сисли|Список на слики]] * ''[[Алеја на костени во Ла Сел-Сен-Клу]]'' (1865) * ''[[Поглед на Монмартр од Сите де Флер во Батињол]]'' (1869) * ''[[Поглед на каналот Сен Мартен]]'' (1870) * ''[[Вилнев ла Гарен (слика)|Вилнев ла Гарен]]'' (1872) * ''[[Рибарите ги сушат нивните мрежи]]'' (1872) * ''[[Улицата Шосе во Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Сена и Аржантеј (Сисли)|Сена и Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Главната улица во Аржантеј]]'' (1872) * ''[[Сплав до Ил де ла Лож - поплава]]'' (1872) * ''[[Мостот во Вилнев ла Гарен]]'' (1872) * ''[[Каналот Сен Мартен (слика)|Каналот Сен Мартен]]'' (1872) * ''[[Патот на машината, Лувесјен (Алфред Сисли)|Патот на машината, Лувесјен]]'' (1873) * ''[[Слана во Лувесјен]]'' (1873) * ''[[Акведуктот во Марли]]'' (1874) * ''[[Под мостот Хемптон Корт]]'' (1874) * ''[[Црквата во Ноази-ле-Роа, есенски ефекти]]'' (1874) * ''[[Регата во Молси во близина на Хемптон Корт]]'' (1874) * ''[[Селото Воазен]]'' (1874) * ''[[Ливада (Алфред Сисли)|Ливада]]'' (1875) * ''[[Сена кај Пор-Марли, купишта песок]]'' (1875) * ''[[Тераса во Сен Жермен, пролет (слика)|Тераса во Сен Жермен, пролет]]'' (1875) * ''[[Ковачница во Марли-ле-Роа]]'' (1875) * ''[[Улица во Марли]]'' (1876) * ''[[Плоштадот Шенил во Марли, снежен ефект]]'' (1876) * ''[[Поило во Марли со слана]]'' (1876) * ''[[Поплава во Пор-Марли]]'' (1876) * ''[[Сена кај Буживал]]'' (1876) * ''[[Бреговите на Оаз]]'' (1877–78) * ''[[Одморање покрај поток на работ на шумата]]'' (1878) * ''[[Малите ливади во пролет]]'' (1881) * ''[[Малите ливади кај Би, бурно време]]'' * ''[[Авенија на тополи во близина на Море-сир-Лоан]]'' (1890) * ''[[Каналот Лоан во зима]]'' (1891) * ''[[Каналот Лоан (слика)|Каналот Лоан]]'' (1892) |group2 = Серии |list2 = * [[Серија од Марли]] (1873–1876) * ''[[Црквата во Море]]'' (1893–1894) |group3 = Поврзано |list3 = * [[Земја на импресионистите]] }}<noinclude> {{collapsible option}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Сисли, Алфред}} [[Категорија:Предлошки за сликари]] [[Категорија:Предлошки за британски уметници]] [[Категорија:Предлошки за француски уметници]] </noinclude> 26yh7gr9n6678d786h8exi6lye14hq5 0 1291501 5536653 4731633 2026-04-09T19:56:08Z P.Nedelkovski 47736 5536653 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Инфокутија Уметничко дело |image=[[Податотека:Le_Canal_du_Loing_en_hiver.jpg|200px]] |caption=Каналот Лоан во зима |title=Каналот Лоан во зима<br/> Le Canal du Loing en hiver |medium= |height_metric= |width_metric= |museum=[[Музеј на ликовни уметности на Алжир]] |artist=[[Алфред Сисли]] }} '''''Каналот Лоан во зима''''' — слика на [[Канал ду Лоинг|Каналот Лоан]], насликана од [[Алфред Сисли]] во зимата 1891 година. Сега се наоѓа во Националниот музеј за ликовни уметности на Алжир. {{никулец}} {{Алфред Сисли}} [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Дела од 1891 година]] hhyzbgcnsaiaih13wyj69umvrhw3r70 0 1293013 5537048 5016093 2026-04-10T09:32:38Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537048 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Ненад Милосављевиќ | image = Nesagalija.jpg | caption = Ненад во 2008 | image_size = 250 | landscape = yes | alias = Неша Галија | background = solo_singer | birth_date = 6 февруари 1954 |birth_place = [[Ниш]], [[Србија]] | genre = рок | occupation = музичар | instrument = | years_active = 1975–денес | associated_acts = [[Галија (музичка група)]] |website = {{URL|www.galija.rs/}} }} '''Ненад Милосављевиќ''' (роден на 6 февруари 1954 година), познат и како '''Неша Галија''' (Неша Галија), е српски музичар и политичар, најпознат како фронтмен на српската и [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|поранешната југословенска]] рок група Галија. Тој е брат на Галија вокалот и текстописец Предраг Милосављевиќ. Ненад Милосављевиќ е член на Социјалистичката партија на Србија и поранешен пратеник во [[Народно собрание на Србија|Народното собрание на Србија]]. == Наводи == {{Reflist}} *EX YU ROCK enciklopedija 1960–2006, Janjatović Petar; {{ISBN|978-86-905317-1-4}} ==Надворешни врски== *[http://www.galija.rs/ Galija official website] *[http://www.discogs.com/artist/Nenad+Milosavljević Nenad Milosavljević at Discogs] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Српски музичари]] [[Категорија:Српски пејачи]] [[Категорија:Родени во 1954 година]] neq4xnycg2hs05vab0snm8nukac8bsp 0 1295147 5537049 5493711 2026-04-10T09:32:40Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537049 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | наставка = а | име = Марија Џиџева | портрет = 46th ICFF “Manaki Brothers” - Marija Dzidzeva (Director).jpg | px = | опис = Марија Џиџева | родено-име = | роден-дата = {{роден на и возраст|1970|12|24|df = yes}} | роден-место = [[Скопје]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] | починал-дата = | починал-место = | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонка]] | народност = [[Македонци|Македонка]] | познат = по режијата на: <br>[[Мис Амнезија]]<br> [[Барајќи си ја среќата]]<br>[[Некои други приказни]] <br>[[Списокот на Тони Манџа]] <br>[[Втора шанса]] <br>[[Ти си жива]] | занимање = [[режисер]], [[сценарист]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Марија Џиџева''' е [[македонци|македонска]] режисерка. == Биографија == Марија Џиџева е родена на 24 декември 1970 година во Гевгелија. Таа е препознатлива по своите филмски дела од различни жанрови и тематика – пред сè, документарци, но и играни филмови. Документарните филмови „МисАмнезија“, „Барајќи си ја среќата“, „Некои други приказни“, „Списокот на Тони Манџа“, играниот филм „Втора шанса“,„Ти си жива“ се нејзини дела.<ref>[https://umno.mk/marija-dzidzeva-reziserka-filmot/ Јасна Џиџева]</ref> Џиџева е фокусирана и на едукација на младите за филмска уметност. Таа беше една од менторките на 9 Филмски фестивал за млади „Џифони Македонија“, а во Кинотеката го води проектот „Филмска училница“. == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Македонски режисери]] 6l09x12r5ycw8xrbsgb61l75ndqcmp2 0 1295149 5537050 5034384 2026-04-10T09:32:42Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537050 wikitext text/x-wiki [[File:Portrait slancikova-timrava-bozena.jpg|thumb|200px|Божена Сланчикова - Тимрава]] '''Божена Сланчикова''' ([[Словачки јазик|словачки]]: ''Božena Slančíková'', 2 октомври 1867, [[Полично]] - 27 ноември, 1951, [[Лученец]]), попозната под псевдонимот '''Тимрава''', била словачки романописец, раскажувач и драматург. Исто така пишувала и под името „Тетка Полична“. Тимрава потекнува од популарно словачко мало езерце. ==Биографија== Родена е во семејството на [[Пол Сланчик]], лутерански свештеник и еден од соосновачите на Матица Словачка. Имала десет браќа и сестри, од кои шест преживеале до полнолетство. На петнаесет години, таа накратко посетувала јавен интернат во [[Банска Бистрица]], инаку нејзиното образование се одвивало целосно дома, каде што живеела до смртта на нејзиниот татко во 1909 година.<ref name="TAL">Introduction to "That Alluring Land" by N. Rudinsky</ref> Иако направи неколку обиди да замине, таа имала мал успех во наоѓањето работа. Три месеци била придружничка на една богата вдовица во Долни Кубин, а подоцна станала чувар на збирките во Словачкиот национален музеј во Мартин, но и тоа траело само кратко. По смртта на нејзиниот татко, таа се преселила кај нејзината мајка, во близина на ректоратот на нејзиниот брат близнак Абелова. Додека била во Мартин, таа се запознала со Елена Мароти-Шолтесова, членка на словачкото женско движење, која ја охрабрила да биде писателка. Меѓутоа, хонорарите беа мали и таа била принудена да заземе позиција како воспитувачка во градинка; функција што ја извршувала од 1919-1929 година, кога се пензионираше.<ref name="TAL" /> Нејзината мала пензија не била доволна и хонорарите од нејзиното пишување не се зголемиле, па во 1945 година се преселила во Лученец, да живее кај роднини. Во 1947 година и била доделена титулата „Национален уметник“. ==Наводи== {{reflist}} ==Надворешни врски== *[http://www.dokweb.net/en/documentary-network/east-european-docs/-my-aunty-timrava-2275/?off=2985 DOKweb: ''Мојата Тетка Тимрава'' (документарен филм)]{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.timrava.sk Timrava] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200929130913/http://timrava.sk/ |date=2020-09-29 }} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Словачки писатели]] [[Категорија:Родени во 1867 година]] [[Категорија:Починати во 1951 година]] tqkgfsu7p5dtlmzdbmjsz36ye3jwky3 0 1295261 5537051 4746425 2026-04-10T09:32:44Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537051 wikitext text/x-wiki '''Стефани Брукс''' (родена [[1970]] година) е [[Соединети Американски Држави|американска]] уметничка позната по нејзините концептуални и текстуални уметнички дела.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2000/09/29/arts/art-in-review-stephanie-brooks.html|title=ART IN REVIEW; Stephanie Brooks|last=Johnson|first=Ken|date=29 September 2000|publisher=}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Br43AQAAIAAJ|title=New Art Examiner|publisher=Chicago, Pennsylvania, and Washington, D.C. New Art Associations|year=1998}}</ref> Нејзината работа е вклучена во колекцијата на Музејот на американската уметност Витни<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.whitney.org/artists/11291|title=Stephanie Brooks|work=www.whitney.org}}</ref> и Музејот на современа уметност, Чикаго.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mcachicago.org/Collection/Items/1999/Stephanie-Brooks-Directory-3-1999|title=Stephanie Brooks, Directory (3), 1999|work=MCA}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://stephaniebrooks.com/home.html Официјална веб страна] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1970 година]] [[Категорија:Американски жени уметници од 21 век]] [[Категорија:Жени-уметници]] b5vyuk9hu7fhddin9zwxkfah8t931hf 0 1295271 5537052 5114695 2026-04-10T09:32:46Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537052 wikitext text/x-wiki '''Барбара Пенсон Остин Тејлор''' (1891–1951) била британска вајарка. == Биографија == Тејлор е родена во Западен Дерби, предградие на [[Ливерпул]], а студирала во [[Лондон]] на Вестминстерската школа за уметност, на Школата за модерна уметност Гросвенор, а потоа и на Британското училиште во [[Рим]].<ref name="Mackay">{{Наведена книга|title=The Dictionary of Western Sculptors in Bronze|last=James Mackay|publisher=Antique Collectors' Club|year=1977|isbn=0902028553}}</ref><ref name="BuckmanV2">{{Наведена книга|title=Artists in Britain Since 1945 Vol 2, M to Z|last=David Buckman|publisher=Art Dictionaries Ltd|year=2006|isbn=0-953260-95-X}}</ref> Откако ги проучувала техниките на резбање камен во работилницата на монументален ѕидар, Тејлор основала студио во [[Лондон]], со седиште во [[Челзи]] подолг период.<ref name="SG2019">{{Наведена книга|title=British Women Artists. A Biographical Dictionary of 1000 Women Artists in the British Decorative Arts|last=Sara Gray|publisher=Dark River|year=2019|isbn=978-1-911121-63-3}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sculpture.gla.ac.uk/view/person.php?id=ann_1361021098|title=Barbara A Taylor|last=University of Glasgow History of Art / HATII|year=2011|work=Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain & Ireland 1851–1951|accessdate=27 October 2021|archive-date=2022-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220316162835/https://sculpture.gla.ac.uk/view/person.php?id=ann_1361021098|url-status=dead}}</ref> Таа изработила портрети глави, бисти и фигури во бронза, камен и гипс.<ref name="SG2019" /> До неколку години пред нејзината смрт, Тејлор била редовен излагач со Кралската академија во Лондон, а исто така и со Лондонската група и Друштвото на жени уметници.<ref name="Mackay" /><ref name="SG2019" /> Уметничката галерија Манчестер Сити има примери од нејзината работа.<ref name="BuckmanV2" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1951 година]] [[Категорија:Родени во 1891 година]] [[Категорија:Жени-уметници]] [[Категорија:Британски жени уметници од 20 век]] [[Категорија:Вајарки]] 1ua015veadzlzu5uvqlf5y2wd9qn3qi 0 1295273 5537053 4878237 2026-04-10T09:32:48Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537053 wikitext text/x-wiki '''Дороти Мери Венинг''' (15 јануари 1885–1942) била британска уметничка и вајарка. == Биографија == Венинг е родена во Камбервел во Лондон каде нејзиниот татко бил училиштен наставник.<ref name="SG2019">{{Наведена книга|title=British Women Artists. A Biographical Dictionary of 1000 Women Artists in the British Decorative Arts|last=Sara Gray|publisher=Dark River|year=2019|isbn=978-1-911121-63-3}}</ref> Таа се школувала во училиштето Мери Детчелор на Камбервел Гроув пред да учи на колеџот Бишоп Отер во Чичестер.<ref name="SG2019" /> Венинг изработувала бронзени скулптури, а исто така сликала портрети и минијатури.<ref name="SG2019" /> Помеѓу 1916 и 1936 година таа изложувала и скулптури и минијатури на Кралската академија во [[Лондон]].<ref name="Mackay">{{Наведена книга|title=The Dictionary of Western Sculptors in Bronze|last=James Mackay|publisher=Antique Collectors' Club|year=1977|isbn=0902028553}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1942 година]] [[Категорија:Родени во 1885 година]] [[Категорија:Британски жени уметници од 20 век]] [[Категорија:Жени-уметници]] [[Категорија:Вајарки]] kl1neruelvqggipfl9zsd5nik8axq3g 0 1295274 5537054 5127898 2026-04-10T09:32:50Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537054 wikitext text/x-wiki '''Сесилија Веб''' (25 март 1888-1957) била британска вајарка. == Биографија == Веб била ќерка на архитектот Морпет Веб и е родена во Стемфорд во Линколншир.<ref name="BuckmanV2">{{Наведена книга|title=Artists in Britain Since 1945 Vol 2, M to Z|last=David Buckman|publisher=Art Dictionaries Ltd|year=2006|isbn=0-953260-95-X}}</ref> Во текот на нејзината кариера, Веб правела скулптури од бронза, глина и гипс и, за време на меѓувоените децении, била редовен изложувач на Кралската академија во [[Лондон]], со Кралската шкотска академија во [[Единбург]], во Кралскиот институт за ликовни уметности во Глазгов. и во парискиот салон.<ref name="BuckmanV2" /><ref name="Mackay">{{Наведена книга|title=The Dictionary of Western Sculptors in Bronze|last=James Mackay|publisher=Antique Collectors' Club|year=1977|isbn=0902028553}}</ref> Керамички модел на Светото семејство од Веб од 1949 година е во Саутвел Минстер во Нотингемшир.<ref name="BuckmanV2" /> Во подоцнежната половина од својот живот, Веб живеела во Мелтон Мовреј, каде што починала во 1957 година.<ref name="Mackay" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sculpture.gla.ac.uk/view/person.php?id=msib4_1227521552|title=Miss Cecilia Webb|last=University of Glasgow History of Art / HATII|year=2011|work=Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain & Ireland 1851–1951|accessdate=20 October 2021|archive-date=2022-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126232040/https://sculpture.gla.ac.uk/view/person.php?id=msib4_1227521552|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1957 година]] [[Категорија:Родени во 1888 година]] [[Категорија:Британски уметници од 20 век]] [[Категорија:Жени-уметници]] [[Категорија:Вајарки]] ejmj8bsqdard852u4zh9x699ar0814n 0 1295277 5537055 5128384 2026-04-10T09:32:52Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537055 wikitext text/x-wiki '''Хелен Викторија Мекеј''' (2 април 1897–1973) била британска вајарка. == Биографија == Мекеј е родена во Кардиф во јужен Велс.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sculpture.gla.ac.uk/view/person.php?id=msib1_1204717278|title=Miss Helen Victoria Mackay|last=University of Glasgow History of Art / HATII|year=2011|work=Mapping the Practice and Profession of Sculpture in Britain & Ireland 1851–1951|accessdate=26 October 2021|archive-date=2022-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522004341/https://sculpture.gla.ac.uk/view/person.php?id=msib1_1204717278|url-status=dead}}</ref> Нејзиниот татко, изведувач на железница и сопственик на каменолом, починал додека таа била сè уште дете, оставајќи ја Мекеј да ја одгледа нејзината мајка во Велс.<ref name="SG2019">{{Наведена книга|title=British Women Artists. A Biographical Dictionary of 1000 Women Artists in the British Decorative Arts|last=Sara Gray|publisher=Dark River|year=2019|isbn=978-1-911121-63-3}}</ref> Таа го посетувала дамскиот колеџ Челтенхам пред да студира во уметничкото училиште на Политехничкиот стрит Регент во центарот на [[Лондон]], каде што освоила голем број медали за нејзините скулптури.<ref name="BuckmanV2">{{Наведена книга|title=Artists in Britain Since 1945 Vol 2, M to Z|last=David Buckman|publisher=Art Dictionaries Ltd|year=2006|isbn=0-953260-95-X}}</ref> По дипломирањето, таа останала во Лондон и основала студио од каде произведувала скулптурни фигури, предмети за животни, украси за градина и бисти на портрети во бронза, камен, олово и дрво.<ref name="Mackay">{{Наведена книга|title=The Dictionary of Western Sculptors in Bronze|last=James Mackay|publisher=Antique Collectors' Club|year=1977|isbn=0902028553}}</ref> За време на нејзината кариера, Мекеј изложувала дела во Кралската академија во Лондон, со Кралскиот институт за ликовни уметности во Глазгов, во Кралската шкотска академија во Единбург, со Друштвото на жени уметници и во уметничката галерија Вокер во Ливерпул.<ref name="BuckmanV2"/><ref name="Mackay"/> Во 1932 година била избрана за придружна членка на Кралското друштво на британски вајари и била избрана за член на друштвото во 1952 година.<ref name="Mackay" /> Мекеј починала во Фулам во Лондон во 1973 година.<ref name="SG2019"/> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1973 година]] [[Категорија:Родени во 1897 година]] [[Категорија:Жени-уметници]] [[Категорија:Вајарки]] [[Категорија:Британски вајари од 20 век]] 34jzgkke9oam9iz5aih3dfewg0lcozk 0 1295317 5537056 5244419 2026-04-10T09:32:54Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537056 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Јелена Тинска.jpg|мини|Јелена Тинска]] '''Јелена Тинска''' ( [[Земун]], [[25 април]] [[1953]] ) е [[Србија|српска]] [[Глумец|глумица]], балерина, [[Танц|танчерка]], [[писател]]ка, колумнист и водителка. == Биографија == Родена како '''Јелена Петровиќ''' од татко Александар Петровиќ, писател и преведувач. Завршила во петтата белградска гимназија и балетската гимназија Лујо Давичо. Дипломирала глума на Факултетот за драмски уметности во Белград и историја на уметност на Филозофскиот факултет во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2003/05/18/srpski/T03051702.shtml|title=Jelena Tinska|date=|publisher=glas-javnosti.rs|accessdate=5 април 2013.|archive-date=2017-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171007115447/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2003/05/18/srpski/T03051702.shtml|url-status=dead}}</ref> Нејзината ќерка Милица Зелда Тинска е глумица, а нејзината ќерка Љубица Џентл Тинска е балерина. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Портал|Биографија}} * {{Imdb име|id=1372250|name=Јелена Тинска}} * [https://tinska.com/ Официјален сајт] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Српски балерини]] [[Категорија:Југословенски глумци]] [[Категорија:Родени во 1953 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] 2q4rqzkdbuj0sr2ioqo7sw2wgt0o06c 0 1310646 5536714 5412274 2026-04-09T22:04:25Z Carshalton 30527 5536714 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Мохамед Кудус | image =[[Податотека:GAE - Ajax - 52788309814 (Mohammed Kudus).jpg|200п]] | height = {{height|m=1.75}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|2000|8|2}} | cityofbirth = [[Акра]] | countryofbirth = [[Гана]] | nationality = {{flagsport|GHA}} [[Гана]] | currentclub = {{Fb team Tottenham}} | clubnumber = 20 | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | youthyears1 = 2010–2018 | youthclubs1 = {{симбол2|Bianco Rosso Nero e Verde (Strisce).png}} Рајт ту Дрим | years1 = 2018-2020 | caps1 = 51 | goals1 = 14 | clubs1 = {{Fb team Nordsjaelland}} | years2 = 2020-2022 | caps2 = 5 | goals2 = 5 | clubs2 = {{Fb team Jong Ajax}} | years3 = 2020-2023 | caps3 = 65 | goals3 = 17 | clubs3 = {{Fb team Ajax}} | years4 = 2023-2025 | caps4 = 65 | goals4 = 13 | clubs4 = {{Fb team West Ham United}} | years5 = 2025- | caps5 = 2 | goals5 = 0 | clubs5 = {{Fb team Tottenham}} | nationalyears1 = 2017 |nationalcaps1 = 4 |nationalgoals1 = 1 |nationalteam1 = {{flagsport|GHA}} [[Фудбалска репрезентација на Гана под 17 години|Гана 17]] | nationalyears2 = 2018-2019 |nationalcaps2 = 3 |nationalgoals2 = 0 |nationalteam2 = {{flagsport|GHA}} [[Фудбалска репрезентација на Гана под 20 години|Гана 20]] | nationalyears3 = 2019- |nationalcaps3 = 42 |nationalgoals3 = 12 |nationalteam3 = {{flagsport|GHA}} [[Фудбалска репрезентација на Гана|Гана]] }} '''Мохамед Кудус''' (роден на [[2 август]] [[2000]] година, во [[Акра]]) — [[Гана|гански]] [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] на [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] и на [[Фудбалска репрезентација на Гана|репрезентацијата на Гана]]. ==Биографија== Кудус е етнички [[Хауса]] и е муслиман по религија.<ref name = "honours">{{cite web |title=The moving life story of Ajax sensation Mohammed Kudus: 'My mother risked her life for me' |url=https://ghanasoccernet.com/the-moving-life-story-of-mohammed-kudus-my-mother-risked-her-life-for-me |website=GhanaSoccernet |language=en |date=21 October 2020}}</ref> ==Технички карактеристики== Тој е [[Среден ред (фудбал)|централен играч за врска]] многу брз, агилен и физички силен. Како флексибилен играч, тој може да се прилагоди за да покрива различни улоги. Има моќно лево стапало што му овозможува да биде опасен дури и од далечина. Дриблингот е еден од неговите најголеми квалитети. ==Клупска кариера== ===Норшелан=== Кудус ја започнал својата кариера во Рајт ту Дрим академијата од [[Гана]], на која и се приклучил уште на 10-годишна возраст. Во јануари 2018 година, заедно со двајца соиграчи од академијата, [[Ибрахим Садик]] и [[Гидеон Менса]], Кудус пристигнал во данскиот клуб [[ФК Норшелан|Норшелан]].<ref>[https://sn.dk/Sport-FAA/U17-landsholdsspillere-paa-vej/artikel/708492 U17-landsholdsspillere på vej], sn.dk, 10 December 2017</ref> Своето деби Норшелан го направил само три дена по неговиот 18-ти роденден, во поразот со 2-0 од [[Брондби ИФ|Брондби]]. Тој го започнал натпреварот од првата минута играјќи како напаѓач, но на полувремето бил заменет. Со своето деби, тој станал деветтиот најмлад играч кој дебитирал во историјата на клубот.<ref>{{cite web | title = FC Nordsjælland, yngste-ældste-spillere | url = https://www.superstats.dk/hold/alltime?id=6&vis=yngste-%E6ldste-spillere | publisher = bold.dk | date = 2 October 2018 }}</ref> Својот прв гол за клубот го постигнал на 4 март 2019, во ремито 3-3 на гостувањето кај [[ФК Мидтјиланд|Мидтјиланд]]. Следната сезона станувајќи редовен стартер, Кудус постигнал 11 голови на 25 натпревари во данското првенство. Во текот на сезоната, тој бил користен на многу различни позиции, како играч од средниот ред, офазнивен играч за врска, крило и како напаѓач и речиси на секоја се снашол одлично, со што го привлекол вниманието на неколку позвучни европски клубови. ===Ајакс=== На 16 јули 2020 година, Кудус потпишал петгодишен договор со [[ФК Ајакс|Ајакс]] за 9 милиони евра. Своето официјално деби за клубот го направил на 20 септември во натпревар против [[РКЦ Валвајк]] во [[Ередивиси]]. Бргу по доаѓањето, тренерот [[Ерик тен Хег]] го нарекол Кудус играч со „неверојатен потенцијал“.<ref>{{cite news |title=Ten Hag vol vertrouwen over Ajax-aanwinst: 'Je ziet zijn ongelofelijke potentie' |url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/942543/ten-hag-vol-vertrouwen-over-ajax-aanwinst-je-ziet-zijn-ongelofelijke-potentie-.html |accessdate=28 October 2020 |work=voetbalprimeur.nl |date=29 August 2020 |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Mohammed Kudus: Ajax Amsterdam announce deal for Ghana prodigy |url=https://www.goal.com/en/news/mohammed-kudus-ajax-amsterdam-announce-deal-for-ghana/1g0m1epeff6rh173emtfvemcbl |archive-url= |archive-date= |access-date=16 July 2020 |website=Goal}}</ref> Шест дена подоцна, во својот втор настап за Ајакс, Кудус му асистирал на [[Антони (фудбалер 2000)|Антони]] за победничкиот гол во успехот со 2-1 над [[ФК Витесе|Витесе]]. На 18 октомври 2020, Кудус го постигнал својот прв гол за Ајакс и асистирал за уште други два во победата со 5-1 над [[ФК Херенфен|Херенфен]]. Три дена подоцна, го направил своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во домашниот натпревар против [[ФК Ливерпул|Ливерпул]], но сепак, тоа за него завршило несреќно: тој бил заменет по само шест минути, бидејќи се здобил со повреда во [[менискус]]от на коленото која го извадила од терените за неколку месеци.<ref>{{cite news |last1=Inan |first1=Johan |title=Grote aderlating voor Ajax: smaakmaker Kudus maanden uit roulatie |url=https://www.ad.nl/europees-voetbal/grote-aderlating-voor-ajax-smaakmaker-kudus-maanden-uit-roulatie~a0fb2378/ |accessdate=28 October 2020 |work=[[Algemeen Dagblad]] |date=22 October 2020 |language=nl}}</ref> На 18 април 2021, иако го поминал целиот натпревар на клупата на крајот можел да се радува со својте соиграчи на освојувањето на првиот свој трофеј во кариерата, откако Ајакс го победил Витесе со 2-1 во финалето на [[Фудбалски куп на Холандија|Купот на Холандија]]. На 9 мај 2021, влегувајќи од клупатан за резерви Кудус го постигнал третиот гол за Ајакс во победата со 3-0 во дербито со [[ФК Фејенорд|Фејенорд]]. Сезоната ја завршил со 17 настапи и 4 гола во првенството, придонесувајќи за 35-тата освоена титула на Ајакс. На 7 септември 2022 година, тој го постигнал својот прв гол во Лигата на шампионите во победата со 4–0 над [[ФК Ренџерс|Ренџерс]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/62771409 |title=Ajax 4–0 Rangers |website=BBC Sport |date=7 September 2022 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== Дебитирал за [[Фудбалска репрезентација на Гана|сениорската репрезентација на Гана]] на 14 ноември 2019, постигнувајќи го притоа својот прв гол за ''црните ѕвезди'' во победата со 2-0 во [[Кејп Коуст]] над [[Фудбалска репрезентација на Јужна Африка|Јужна Африка]] во [[Квалификации за Африкански куп на нации 2021|квалификациите]] за [[Африкански куп на нации 2021|Африканскиот куп на нации 2021]]. Во ноември 2022, Кудус бил повикан во составот на Гана од страна на селекторот [[Ото Адо]] за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]]. Во вториот натпревар од групната фаза, Кудус постигнал два гола во победата на Гана со 3-2 над [[Фудбалска репрезентација на Јужна Кореја|Јужна Кореја]].<ref>{{Cite web |title=South Korea vs. Ghana final score, result: Mohammed Kudus double gives Black Stars victory in World Cup thriller |url=https://www.sportingnews.com/us/soccer/news/south-korea-ghana-world-cup-live-score-result/fsfxctuz41alfeenzjl9acjb |access-date=2022-11-28 |website=www.sportingnews.com |language=en}}</ref> ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|GHA}} {{Cronopar|14-11-2019|Кејп Коуст|GHA|2|0|RSA|1|Квал. за АФКОН|2021|13={{subon|61}}}} {{Cronopar|18-11-2019|Саун Томе|STP|0|1|GHA|-|Квал. за АФКОН|2021|13={{subon|65}}}} {{Cronopar|25-3-2021|Јоханесбург|RSA|1|1|GHA|1|Квал. за АФКОН|2021}} {{Cronopar|28-3-2021|Кејп Коуст|GHA|3|1|STP|-|Квал. за АФКОН|2021|13={{suboff|79}}}} {{Cronopar|8-6-2021|Рабат|MAR|1|0|GHA|-|Пријателска|13={{subon|68}}}} {{Cronopar|12-6-2021|Кејп Коуст|GHA|0|0|CIV|-|Пријателска}} {{Cronopar|9-10-2021|Кејп Коуст|GHA|3|1|ZIM|1|Квал. за СП|2022|13={{yel|31}} {{suboff|90+2}}}} {{Cronopar|12-10-2021|Хараре|ZIM|0|1|GHA|-|Квал. за СП|2022|13={{suboff|86}}}} {{Cronopar|11-11-2021|Јоханесбург|ETH|1|1|GHA|-|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|14-11-2021|Кејп Коуст|GHA|1|0|RSA|-|Квал. за СП|2022|13={{suboff|12}}}} {{Cronopar|25-3-2022|Кумаси|GHA|0|0|NGA|-|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|29-3-2022|Абуџа|NGA|1|1|GHA|-|Квал. за СП|2022|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|1-6-2022|Кејп Коуст|GHA|3|0|MDG|1|Квал. за АФКОН|2023|13={{suboff|87}}}} {{Cronopar|5-6-2022|Луанда|CAF|1|1|GHA|1|Квал. за АФКОН|2023}} {{Cronopar|10-6-2022|Кобе|JPN|4|1|GHA|-|Кирин куп|13={{suboff|68}}}} {{Cronopar|14-6-2022|Суита|CHL|0|0|GHA|-|Кирин куп|12=1 – 3}} {{Cronopar|23-9-2022|Ле Авр|BRA|3|0|GHA|-|Пријателска|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|27-9-2022|Лорка|NIC|0|1|GHA|-|Пријателска|13={{suboff|90+3}}}} {{Cronopar|24-11-2022|Доха|POR|3|2|GHA|-|Светско првенство|2022|Прва фаза|13={{yel|45+1}} {{suboff|77}}}} {{Cronopar|28-11-2022|Ал Рајан|KOR|2|3|GHA|2|Светско првенство|2022|Прва фаза|13={{suboff|83}}|14=Ал Рајан (град)}} {{Cronopar|2-12-2022|Ал Вакра|GHA|0|2|URU|-|Светско првенство|2022|Прва фаза|13={{suboff|90+8}}}} {{Cronofin|21|7}} ==Клупска статистика== {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- || [[ФК Норшелан сезона 2018-2019|2018-2019]] |rowspan=2|{{flagsport|DEN}} [[ФК Норшелан|Норшелан]] || [[Суперлига на Данска 2018-2019|СЛ]] || 26 || 3 || [[Фудбалски куп на Данска 2018-2019|КД]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2018-2019|ЛЕ]] || 2 || 0 || || - || - || 24 || 2 |- || [[ФК Норшелан сезона 2019-2020|2019-2020]] || [[Суперлига на Данска 2019-2020|СЛ]] || 25 || 11 || [[Фудбалски куп на Данска 2019-2020|КД]] || 1 || 0 || || - || - || || - || - || 26 || 11 |- !colspan="3"|Вкупно Норшелан || 51 || 14 || || 2 || 0 || || 2 || 0 || || - || - || 55 || 14 |- || [[ФК Ајакс сезона 2020-2021|2020-2021]] |rowspan=3|{{flagsport|NED}} {{Fb team (N) Ajax|}} || [[Ередивиси 2020-2021|ЕД]] || 17 || 4 || [[Фудбалски куп на Холандија 2020-2021|КХ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2020-2021|ЛШ]]+[[УЕФА Лига Европа 2020-2021|ЛЕ]] || 1+3 || 0 || || - || - || 22 || 4 |- || [[ФК Ајакс сезона 2021-2022|2021-2022]] || [[Ередивиси 2021-2022|ЕД]] || 16 || 1 || [[Фудбалски куп на Холандија 2021-2022|КХ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2021-2022|ЛШ]] || 2 || 0 || || - || - || 20 || 1 |- || [[ФК Ајакс сезона 2022-2023|2022-2023]] || [[Ередивиси 2022-2023|ЕД]] || 6 || 3 || [[Фудбалски куп на Холандија 2022-2023|КХ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2022-2023|ЛШ]] || 2 || 2 || [[Суперкуп на Холандија 2022|СХ]] || 1 || 0 ||8 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно Ајакс || 39 || 8 || || 3 || 0 || || 8 || 2 || || 1 || 0 || 51 || 10 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 90 || 22 || || 6 || 0 || || 10 || 2 || || 1 || 0 || 107 || 24 |} ==Титули== ===={{flagsport|NED}} Ајакс==== *'''{{Трофеј-Холандија (Ередивиси)}} [[Ередивиси]]''' : 2 : 2020-2021, 2021-2022 *'''{{Трофеј-Куп на Холандија}} [[Фудбалски куп на Холандија|Куп на Холандија]]''' : 1 : 2020-2021 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Гана |image3=Flag of Ghana.svg }} * [https://int.soccerway.com/players/mohammed-kudus/513954/ Мохамед Кудус на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/mohammed-kudus/profil/spieler/543499 Мохамед Кудус на transfermarkt] * [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=42178 Мохамед Кудус на 90minut] * [https://www.whoscored.com/Players/400166/Show/Mohammed-Kudus Мохамед Кудус на whoscored] {{Состав на Гана на СП фудбал 2022}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кудус, Мохамед}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Гански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Норшелан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Тотенхем]] [[Категорија:Родени во 2000 година]] fjeq6cdbmwod3onq0m0oojkmy1ddbh2 0 1317126 5537057 5428285 2026-04-10T09:32:56Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537057 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Berezovich EL.JPG|thumb|Елена Березович]] '''Елена Лвовна Березович''' ({{langx|ru|Елена Львовна Березович}}, р. 1966) — руски јазичар која во [[Русија]] и пошироко е позната по нејзината работа од областите на [[ономастика]]та, [[етимологија]]та и [[етнолигвистика]]та. Таа е професор во Одделот за руски јазик и општа лингвистика при [[Уралскиот федерален универзитет]] во [[Екатеринбург]], професор на Руската академија на науки и нејзин член-кореспондент. == Биографија == Березович е родена во Екатеринбург во 1966 година. Дипломирала во 1988 при Уралскиот државен универзитрет. Во 1992 година го одрбранила докторатот на тема „Семантички микросистеми во руската топонимија“. Подоцна станала прфесор на Филилошкиот факултет при Уралскиот државен универзитет. Од 2006 година таа е истражувач-соработник на [[Институт за руски јазик|Институтот за руски јазик]] во [[Москва]]. == Публикации == Позначајни нејзини публикации се: * ''Руска топонимија од етнолингвистичка перспектива''. Екатеринбург, 2000. * ''Јазик и традиционална култура: етнолингвистички истражувања''. Москва, 2007. == Надворешни врски == *[https://web.archive.org/web/20120402112919/http://biography.usu.ru/?base=mag&id=a_0335 Биографија на УДУ] *[https://web.archive.org/web/20110917005316/http://www.ruthenia.ru/folklore/publications.htm Дел од руските публикации на Березович] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Руски јазичари]] [[Категорија:Дописни членови на Руската академија на науките]] [[Категорија:Луѓе од Екатеринбург]] [[Категорија:Родени во 1966 година]] qecqwmkv1fgyj0nt90yysl80n7hza99 0 1317507 5537058 4952531 2026-04-10T09:32:58Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537058 wikitext text/x-wiki '''Пајо Авировиќ''' - [[македонија|македонски]] писател. == Биографија == Авировиќ е роден во [[Скопје]] во 1966 година. Дипломирал ориентална филологија во [[Сараево]] и работел на универзитетите во [[Сараево]] и во [[Белград]]. Бил постојан соработник на неделникот „Пулс“. Од 1997 година е во македонската дипломатска служба, каде што извршува повеќе одговорни функции, во МНР и во дипломатско-конзуларните претставништва во странство. Службувал во [[Париз]], [[Њујорк (град)|Њујорк]] и [[Тел Авив]]. Автор е на романот „[[Џахиз и истребувачите на кучиња]]“ за кој ја добива наградата „[[Роман на годината (награда на Утрински весник)|Роман на годината]]“ на „Утрински весник“ во 2005 година. „На погрешната страна“ е негова втора книга и прва збирка поезија.<ref>cudnasuma.com</ref> на https://cudnasuma.com == Наводи== {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Македонски писатели]] jh4xf5q1vah0udwswp0c3vh4btnwvyj 0 1317782 5537059 5034447 2026-04-10T09:32:59Z Bjankuloski06 332 /* Поврзано */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537059 wikitext text/x-wiki '''Марио Прада''' (роден во [[Милано]], починал во 1958 година) бил основач и оригинален дизајнер на модната етикета [[Прада]], компанија специјализирана за многу производи од висока мода за мажи и жени, вклучувајќи [[чевли]], чанти, багаж и кожни производи. Прада била основана во 1913 година. == Основање на Прада == Прада била основана во 1913 година од Марио Прада и неговиот брат Мартино како '''Фратели Прада'''. Компанијата првично била со седиште во [[Милано]], Италија. Продавницата продавала кожни производи и увезувала сандаци и чанти од англиски пароброд. Марио Прада не верувал дека жените треба да имаат улога во бизнисот, па ги спречил женските членови на семејството да влезат во неговата компанија. Синот на Марио не се интересирал за бизнисот, па ќерката на Марио, Луиза Прада го превзела кормилото на Прада како негов наследник и го водела речиси дваесет години. Нејзината ќерка, [[Мјуча Прада|Миуча Прада]], се приклучила на компанијата во 1970 година, на крајот преземајќи ја нејзината мајка во 1978 година. == Поврзано == * [[Прада]] * [[Мјуча Прада|Миуча Прада]] {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Италијански дизајнери]] [[Категорија:Починати во 1958 година]] g6i8d9l0p95t3h8a4of0p6lkt416fgz 0 1317783 5537060 4963612 2026-04-10T09:33:00Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537060 wikitext text/x-wiki [[Податотека:UgoAmaldiJunior.jpg|десно|мини| Уго Амалди]] '''Уго Амалди''' - роден 1934 година, е италијански физичар. == Биографија == Тој е син на првиот генерален секретар [[ЦЕРН|на ЦЕРН]] Едоардо Амалди. Амалди бил професор на катедрата за физика на Универзитетот во Милано, а претходно работел во Институтот Санита и [[ЦЕРН]]. Има почесни докторати од Универзитетот во Лион, Универзитетот во Упсала (1993), Универзитетот во Валенсија и Универзитетот во Хелсинки. Тој е член на Европското физичко друштво, истакнат здружен професор на Техничкиот универзитет во Минхен, член на Академијата Линкеј и ја добил инаугуративната награда Бруно Понтекорво од JINR. Тој, исто така, го основал проектот за хадронска терапија во ЦЕРН во 1991 година. {{Биографија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1934 година]] [[Категорија:Италијански физичари]] jiolgjbsu3svkznxxt1zuxfa1hp3uca 0 1317807 5537061 4963617 2026-04-10T09:33:02Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537061 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Спортист|name=Антонио Амато|image=|caption=|nationality=Italian|sport=[[веслање]]|birth_date={{birth date|1934|11|11|df=yes}}|birth_place=[[Изоле Тремити]], Италија|death_date={{death date and age|2021|2|3|1934|11|11|df=yes}}|death_place=}} '''Антонио Амато''' ( роден 11 ноември 1934 &ndash; починал на 3 февруари 2021 година) бил италијански [[Веслање|веслач]]. Тој се натпреварувал во дисциплината осум за мажи на [[Летни олимписки игри 1956|Летните олимписки игри 1956 година]].<ref name="SportsRef">{{cite Sports-Reference |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/am/antonio-amato-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418013857/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/am/antonio-amato-1.html |url-status=dead |archive-date=18 April 2020 |title=Antonio Amato Olympic Results |accessdate=11 August 2018}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 2021 година]] [[Категорија:Родени во 1934 година]] j01defenq39cinnhhqvb3k79iua3m6t 0 1317838 5537062 5158867 2026-04-10T09:33:04Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537062 wikitext text/x-wiki '''Лука Барила''' (роден на 12 мај 1960 година во Милано) е [[италија]]нски милијардер стопанственик и заменик претседател "Барила Груп" ,<ref name="BarillaGroup">{{cite web|url=https://www.barillagroup.com/en/luca-barilla-en |title=Luca Barilla Biography |website=Barillagroup.com |date= |accessdate=2020-06-16}}</ref> најголемата светска компанија за тестенини, која 85% е во сопственост на Лука, неговите браќа Гуидо и Паоло, и сестрата. Барила ги направил своите први чекори во семејниот бизнис во 1980 година, а четири години подоцна, во 1984 година, по завршувањето на студиите во [[Соединети Американски Држави|САД]] и воената служба во италијанската воена полиција [[Карабинери]], тој е запишан како менаџер на производи. Во 1987 година, Лука Барила станал член на Одборот на директори на семејната групација, чијшто заменик-претседател бил избран следната година. Од тој датум тој ја извршува оваа функција, како актуелен заменик-претседател на Групацијата. Во 1997 година Лука Барила бил назначен за претседател на ''ГранМилано'', лидерска компанија во производството на кондиторски производи. На оваа позиција тој бил до 2008 година, кога брендот бил продаден. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1960 година]] [[Категорија:Италијански стопанственици]] qxzmhl2c7fwhw9160gu8qc23ybo7r48 0 1318018 5537143 5213095 2026-04-10T10:14:15Z Bjankuloski06 332 5537143 wikitext text/x-wiki '''Аквилеја''' — [[Стар век|стар]] [[Римска Република|римски]] град во Италија, на [[Јадранско Море]], околу 10 километри од морето, на реката Натисо (денешна Натизоне), чиј тек е малку променет од римско време. Денес, градот е мал (околу 3.500 жители), но бил голем и истакнат во класичната [[антика]] како еден од најголемите градови во светот со население од 100.000 жители во 2 век од нашата ера и е еден од главните археолошки наоѓалишта на [[северна Италија]]. Во [[Доцна антика|доцната антика]] градот бил првиот град на [[Апенински Полуостров]] кој бил ограбен од [[Атила]]. == Историја == === Класична антика === [[Податотека:Udine_aquileia2.jpg|лево|мини| Поглед на археолошката област Аквилеја.]] ==== Римска Република ==== Аквилеја била основана како колонија од [[Римски период|Римјаните]] во 180/181 година п.н.е, покрај реката Натисо, на копно јужно од [[Јулиски Алпи|Јулијанските Алпи]], но околу 13километри (8ми) северно од лагуните. Колонијата служела како стратешка гранична тврдина на североисточниот агол на Италија (на далечната страна на реката По) и била наменета да ги заштити Венетите, верните сојузници на Рим за време на инвазијата на [[Ханибал Барка|Ханибал]] во [[Втора пунска војна|Втората пунска војна]] и за време на Илирските војни. Колонијата би послужила како цитадела за да се провери напредокот во [[Кисалпска Галија|Кисалпската Галија]] на други воинствени народи, како што се непријателските Карни на североисток во она што сега е Карнија и племињата Хистри на југоисток во денешна [[Истра]]. Всушност, локацијата избрана за Аквилеја била околу 6км од каде што се проценува дека 12.000 келтски тауриски номади се обиделе да се населат во 183 г.&nbsp;п.н.е. Меѓутоа, од 13 век п.н.е, локацијата на реката и на чело на Јадранот, била и од комерцијална важност како крај на трговијата со балтички килибар (''суцинум''). Затоа, теоретски не е малку веројатно дека Аквилеја била [[Галија|галски]] ''[[опидум]]'' уште пред доаѓањето на Римјаните. Сепак, неколку келтски артефакти се откриени од 500 п.н.е. до доаѓањето на Римјаните.<ref name="G. Bandelli 1982">G. Bandelli, "Aquileia dalla fondazione al II secolo d.</ref> Колонијата била основана со латински права од триумвиратот на Публиј Корнелиј Скипио Насика, Каиус Фламиниус и Луциј Манлиус Ацидинус, од кои двајца биле од конзулски, а еден од [[Претор (титула)|преторијански]] чин. Секој од мажите знаел од прва рака за Цисалпската Галија. Насица го освоил Бои во 191 година. Фламиниус ја надгледувал изградбата на патот именуван по него од Бононија ([[Болоња]]) до Аретиум (Арецо). Ацидинус ги освоил Тауриските во 183 година.<ref>Livy, XL, 34, 2-4.</ref><ref>E. Mangani, F. Rebecchi, and M.J. Srazzulla, ''Emilia Venezie'' (Bari: Laterza & Figli, 1981), 210.</ref> Врз основа на доказите за имињата издлабени на камен, поголемиот дел од семејствата кои колонизирале потекнувале од Пиценум, Самниум и [[Кампанија]], што исто така објаснува зошто колонијата била ''латинска'', а не ''римска.'' Меѓу овие колонисти, ''педитите'' добивале по 50 ''мугери'' земја, ''[[центурион]]ите'' добивале по 100 ''мугери'', а ''еквитите'' добивале по 140 ''мугери''. Или при основањето или не долго потоа, колонистите од блиското Венети ги надополнувале овие семејства.<ref name="G. Bandelli 1982"/> Патиштата наскоро ја поврзувале Аквилеја со римската колонија Болоња веројатно во 173 п.н.е. Во 148 п.н.е., била поврзана со Генуа преку ''Виа Постумија'', која се протегала низ паданската рамнина од Аквилеја преку или близу до Опитергиум, [[Тревизо]], Вицеција, [[Верона]], Бедриакум и трите римски колонии Кремона, Плацентија и Дертона. Изградбата на ''Виа Попилиа'' од римската колонија [[Римини]] до Ад Портум во близина на Алтинум во 132 п.н.е уште повеќе ги подобрила комуникациите. Во 1 век н.е., ''[[Вија Гемина]]'' ќе ја поврзе Аквилеја со Емона на исток од Јулијанските Алпи, а до 78 или 79 н.е. ''Виа Флавија'' ќе ја поврзе Аквилеја со [[Пула]]. Во меѓувреме, во 169 г.п.н.е., уште 1.500 латински колонисти со нивните семејства, предводени од триумвиратот на Тит Аниус Луциј, Публиј Дециј Субуло и Маркус Корнелиј Кетег, се населиле во градот како засилување на гарнизонот.<ref>Livy XLIII 17,1</ref> Откривањето на полињата со злато во близина на современиот [[Клагенфурт]] во 130 г.п.н.е.<ref>Strabo IV. 208</ref> ја донела растечката колонија во понатамошно известување, и таа набрзо станала важно место, не само поради нејзината стратешка воена положба, туку и како трговски центар, особено во земјоделските производи и [[лозарство]]то. Исто така, имало, барем во подоцнежните времиња, значителни полиња со тули. Во 90п.н.е., првобитната [[Латински јазик|латинска]] колонија станала ''[[муниципиум]]'' и нејзините граѓани биле припишувани на римското племе Велина. Царинската граница на Италија била блиску во времето на [[Цицерон]]. [[Гај Јулиј Цезар|Јулиј Цезар]] го посетил градот во неколку наврати и поставил зимски камп во близина во 59–58 п.н.е. ==== Римско Царство ==== Иако Јапидите ја ограбиле Аквилеја за време на [[Октавијан Август|периодот на Август]], последователните зголемени населби и недостатокот на профитабилна работа значеле дека градот можел да ги развие своите ресурси. Еврејските занаетчии воспоставиле просперитетна трговија со стакларија. Металот од Норикум бил кован и извезен. Продолжила античката венетска трговија со килибар од Балтикот. Се извезувало вино, а [[Маслиново масло|маслиновото масло]] било увезувано од [[Африка (римска провинција)|проконзуларната Африка]]. Било развиено пристаништето, а на копно, Аквилеја била почетна точка на неколку важни патишта кои воделе надвор од Италија до североисточниот дел на империјата - патот ''[[Вија Јулија Августа]]'' од кој се разгранувал од патот во Норикум, што водел од Вирунум ([[Клагенфурт]]) до Лауриум (Лорх) на [[Дунав]], патот што водел преку Емона во [[Панонија]] и до Сирмиум ([[Сремска Митровица]]), патот за Тарсатица (во близина на Фиме, сега [[Риека]]) и Сишија ([[Сисак]]) и патот до Тергеште ([[Трст]]) и [[Истра|Истарскиот]] брег. [[Октавијан Август|Август]] бил првиот од голем број императори што ја посетил Аквилеја, особено за време на Панонските војни во 12-10 г.п.н.е. Тоа било родното место на синот на [[Тибериј]] од Јулија, во последната година. Римскиот поет [[Марко Валериј Марцијал|Марцијал]] ја пофалил Аквилеја како негово засолниште и почивалиште во старост.<ref>Martial, ''Epigrams'' lib. 4, 25: Aemula Baianis Altini litora villis et Phaethontei conscia silva rogi, quaeque Antenoreo Dryadum pulcherrima Fauno nupsit ad Euganeos Sola puella lacus, et tu Ledaeo felix Aquileia Timauo, hic ubi septenas Cyllarus hausit aquas: uos eritis nostrae requies portusque senectae, si iuris fuerint otia nostra sui. http://www.thelatinlibrary.com/martial/mart4.shtml</ref> Во однос на религијата, населението го прифатило римскиот пантеон, иако [[Келти|келтскиот]] бог на сонцето, Беленус, имал голем број следбеници. Евреите ја практикувале својата религија на предците. Во меѓувреме, војниците го донеле боречкиот [[Митраизам|култ на Митра]]. [[Податотека:Binnenhafen_von_Aquileia.JPG|мини|Античкото внатрешно пристаниште Аквилеја]] Во војната против Маркоманите во 167 година, градот бил тешко притиснат; неговите утврдувања се распаднале за време на долгиот мир. Како и да е, кога во 168 [[Марко Аврелиј]] ја направил Аквилеја главна тврдина на империјата против варварите од север и исток, таа се искачила на врвот на својата големина и наскоро имала население од 100.000 жители. [[Септимиј Север]] го посетил во 193 г. Во 238 година, кога градот застанал на страната на [[Римски сенат|Сенатот]] против императорот [[Максимин Трак]]с, утврдувањата биле набрзина обновени и се покажале со доволно сила да се спротивстават неколку месеци, додека самиот Максимин не бил убиен. === Доцна антика === Во Аквилеја била изградена царска палата, во која често престојувале императорите по времето на [[Диоклецијан]]. [[Податотека:As_Flavius_Victor-_aquileia_RIC_055b1.jpg|лево|мини| Римскиот император Флавиј Виктор за ова како што е удрен во нане Аквилеја.]] Во текот на 4 век, Аквилеја ја задржала својата важност. [[Константин Велики|Константин]] престојувал таму во многу прилики. Таа станала поморска станица и седиште на ''коректор Venetiarum et Histriae''. Основана била кованица, од која монетите биле многубројни. Епископот на Епархијата Аквилеја се здобил со чин [[Митрополит|митрополитски архиепископ]]. Соборот одржан во градот во 381 година бил само првиот од серијата собори на Аквилеја кои биле свикувани низ вековите. Сепак, градот имал удел во борбите меѓу владетелите од IV век. Во 340 година, царот [[Константин II (владетел)|Константин II]] бил убиен во близина додека ја нападнал територијата на неговиот помлад брат [[Констанс I|Констанс]]. [[Податотека:Nuremberg_chronicles_f_51r_1.png|мини|240x240пкс| ''Аквилеја'' во дрворез од 1493 година од ''Нирнбершката хроника'' на Хартман Шедел]] На крајот на IV век, Аусониј ја набројал Аквилеја како деветта меѓу големите градови во светот, ставајќи ги пред неа Рим, [[Цариград|Константинопол]], [[Картагина]], [[Антиохија]], [[Александрија]], [[Трир]], Медиоланум и [[Капуа]] Меѓутоа, таквата важност го направила цел и Аларик и [[Визиготи]]те го опседнале во 401 година, за кое време некои од неговите жители избегале во блиските лагуни. Аларик повторно го нападнал во 408 година. [[Атила]] го нападнал градот во 452 година. За време на оваа инвазија, на 18 јули, Атила и неговите Хуни толку целосно го уништиле градот што потоа било тешко да се препознае неговото првобитно место. Падот на Аквилеја бил првиот од упадите на Атила на римската територија; проследено со градови како Медиоланум и Тицинум.<ref name="Calgary">{{Наведена мрежна страница|url=http://people.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/jordgeti.html#XLII|title=THE ORIGINS AND DEEDS OF THE GOTHS|last=Jordanus|authorlink=Jordanus|year=1997|work=[[Getica]]|publisher=[[University of Calgary]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716102525/http://people.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/jordgeti.html|archive-date=16 July 2011|accessdate=16 August 2011}}</ref> Римските жители, заедно со оние од помалите градови во соседството, ''масовно'' побегнале во лагуните и така ги поставиле темелите на градовите [[Венеција]] и блискиот Градо. Сепак, Аквилеја повторно се издигнала, иако многу намалена, ќе продолжи да постои сè додека Ломбардите не нападнале во 568 година; Ломбардите го уништиле по втор пат во 590 година. Во меѓувреме, патријархот побегнал во островскиот град Градо, кој бил под заштита на Византијците. Кога патријархот кој живеел во Градо се помирил со Рим во 606 година, оние што продолжиле во Расколот на трите поглавја, отфрлајќи го [[Петти вселенски собор|Вториот собор во Константинопол]], избрале патријарх во Аквилеја. Така, бискупијата во суштина била поделена на два дела, при што копнената патријаршија Аквилеја била под заштита на Ломбардите, а островската патријаршија Аквилеја со седиште во Градо била заштитена од егзархијата на Равена, а подоцна и дужите од Венеција, со дослух на Ломбардите. Линијата на патријарсите избрани во Аквилеја продолжиле во раскол до 699 н.е. Меѓутоа, иако ја задржале титулата патријарх на Аквилеја, тие ја преселиле својата резиденција прво во Кормонс, а подоцна во Цивидејл. === Среден век === Ломбардските војводи од Фриули владееле со Аквилеја и околната копнена територија од Цивидал. Во 774 година, [[Карло Велики]] го освоил Ломбардското војводство и го направил франкско со Ерик од Фриули како војвода. Во 787 година, Карло Велики го именувал свештеникот и ''мајсторот на граматиката'' во палатата школа на Паулин II, нов патријарх на Аквилеја. Патријаршијата, и покрај тоа што била поделена со северен дел доделен на пастирска грижа на новосоздадената Архиепископија Салцбург, останала една од најголемите епархии. Иако Паулин главно живеел во Цивидале, неговиот наследник Максенциј размислувал за обнова на Аквилеја. Сепак, проектот никогаш не се реализирал. Додека Максентиј бил патријарх, [[папа]]та го одобрил Синодот во Мантуа, кој го потврдил првенството на патријархот на копното на Аквилеја над патријархот на Градо. Сепак, материјалните услови наскоро ќе се влошат за Аквилеја. Урнатините на Аквилеја биле постојано ограбувани за градежен материјал. И со колапсот на [[Каролинзи]]те во 10 век, жителите страдале од нападите на [[Унгарци]]те. До 11-тиот век, патријархот на Аквилеја станал доволно силен за да тврди временска сувереност над Фриули и Аквилеја. Светиот римски император му го дал регионот на патријархот како феудална сопственост. Меѓутоа, временската власт на патријархот била постојано оспорувана и нападната од територијалното благородништво. Во 1027 и 1044 година патријархот Попо од Аквилеја, кој ја обновил катедралата во Аквилеја, влегол и го ограбил соседниот Градо, и иако папата го потврдил патријархот на вториот во неговото достоинство, градот никогаш не закрепнал целосно, иако продолжил да биде седиште на Патријаршијата до нејзиното формално пренесување во Венеција во 1450 г. Во 14 век Патријаршиската држава го достигнала своето најголемо проширување, протегајќи се од реката Пиаве до [[Јулиски Алпи|Јулијанските Алпи]] и северна [[Истра]]. Седиштето на Патријаршијата на Аквилеја било пренесено во [[Удине]] во 1238 година, но вратено во Аквилеја во 1420 година кога Венеција ја анектирала територијата на Удине. Во 1445 година, поразениот патријарх Лудовико Тревисан се согласил со загубата на неговиот антички временски имот во замена за годишната плата од 5.000 дукати што му ја дозволиле од [[венеција]]нската ризница. Отсега само на Венецијанците им било дозволено да ја носат титулата патријарх од Аквилеја. Патријархалната држава била инкорпорирана во [[Венецијанска Република|Република Венеција]] со името ''Патриа дел Фриули'', управувана од ''provveditore generale'' или ''luogotenente'' што живеле во [[Удине]]. Патријаршиската епархија конечно била официјално задушена во 1751 година, а од нејзината територија биле основани седиштата во Удине и Горица. [[Податотека:Aquileia,_Basilica._Interno_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto.jpg|мини|250x250пкс| Внатрешноста на катедралата, со мозаичен тротоар.]] [[Податотека:Aquileia,_Basilica._Montone_Foto_Giovanni_Dall'Orto.jpg|мини|250x250пкс| Антички мозаик во катедралата.]] [[Податотека:Aquileia._La_passeggiata_archeologica._Foto_di_Giovanni_Dall'Orto.jpg|мини|333x333пкс| Археолошката прошетка.]] == Главни знаменитости == === Катедрала === Катедралата Аквилеја била базилика со рамен покрив подигната од патријархот Попо во 1031 година на местото на претходна црква и обновена околу 1379 година во [[Готска архитектура|готски]] стил од патријархот Маркард од Рандек. === Римски остатоци === Денес, Аквилеја е град помал од колонијата која првпат ја основал Рим. Низ вековите, опсадите, земјотресите, поплавите и ограбувањето на античките градби во потрага по материјали значат дека над земјата не останале зданија од римскиот период. Локалитетот Аквилеја, за кој се верува дека е најголемиот римски град кој допрва требал да се ископа, е впишан на [[Светско наследство на УНЕСКО|списокот на светско наследство]] на УНЕСКО. Сепак, ископувањата открија дел од распоредот на римскиот град, како што се сегмент од улица, северозападниот агол на градските ѕидини, речното пристаниште и поранешните локации на бањи, [[амфитеатар]], циркус, на гробишта, на ''Виа Сакра'', на форумот и на пазар. Националниот археолошки музеј на Аквилеја содржи над 2.000 натписи, статуи и други антиквитети и мозаици, како и чаши од локално производство и збирка [[нумизматика]] (монети). === Друго === Во фракцијата Монастеро се наоѓа христијанска базилика од 5 век, подоцна бенедиктински манастир, во кој денес се наоѓа Палео-христијанскиот музеј. == Забележителни луѓе == * Се верува дека [[Папа Пиј I|папата Пиј I]] е роден во Аквилеја кон крајот на 1 век. * Свети Хрисогон бил [[маченик]] овде во почетокот на IV век. == Збратимени градови - збратимени градови == Аквилеја била [[Збратимени градови|збратимена]] со следните населби:<ref name="sister">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.comune.aquileia.ud.it/Gemellaggi.6844.0.html?&L=qdwzsdpckdf|title=Gemellaggi|accessdate=4 November 2014}}</ref> * {{Знамеикона|SLO}} [[Пиран]], Словенија * {{Знамеикона|AUT}} [[Марија Сал]], Австрија == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Википатување|Aquileia}} {{Ризница}} * [http://www.burger.si/Italy/Aquileia/uvod_ENG.html Виртуелна турнеја на Аквилеја (италијански знаменитости)] * [https://web.archive.org/web/20110722055308/http://www.terrediaquileia.it/docebo/doceboCms/index.php?special=changearea&newArea=572 Предримска и келтска Аквилеја] * [https://artsandculture.google.com/story/archaeological-area-and-the-patriarchal-basilica-of-aquileia/kwKyLyfz6n4tIw Истражете ја археолошката област и патријархалната базилика Аквилеја во колекцијата на УНЕСКО на Google Arts and Culture] * [http://news.coinupdate.com/aquileia-euro-coin-from-the-italian-state-mint-0473/ Aquileia прикажана на италијанска монета од 10 евра] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120726231944/http://news.coinupdate.com/aquileia-euro-coin-from-the-italian-state-mint-0473/ |date=2012-07-26 }} [[Категорија:Уништени градови]] [[Категорија:Светско наследство во Италија]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Населени места основани во 2 век п.н.е.]] froqv8q1trh8rfc7xyyby9pf3x29mw7 0 1318084 5537063 5508351 2026-04-10T09:33:06Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537063 wikitext text/x-wiki '''Серџо Палмјери''' (роден на 28 ноември 1945 година) е [[италија]]нски поранешен професионален [[тенис]]ер. Тој подоцна бил агент на [[Џон Мекинро]].<ref>{{Наведени вести|url=https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/1999/09/23/SX202.html|title=Parla Sergio Palmieri, ex manager di McEnroe «Mi aspetto che Sassari risponda alla grande»|date=23 September 1999|work=[[La Nuova Sardegna]]|language=it|access-date=2023-03-21|archive-date=2020-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318230217/https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/1999/09/23/SX202.html|url-status=dead}}</ref> == Биографија == Роден е во [[Рим]], Палмјери учествувал на професионалната турнеја во 1960-тите и 1970-тите. Палмиери двапати го поминал второто коло на [[Отворено тениско првенство на Франција|Ролан Гарос]], кое вклучувало победа и во 1965 година над поранешниот шампион на турнирот Јарослав Дробни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ubitennis.com/blog/2014/06/29/curioso-caso-jaroslav-drobny/|title=Il curioso caso di Jaroslav Drobny|date=29 June 2014|work=Ubitennis|language=it}}</ref> Неговиот најдобар настап на патеката Гран При бил настапот во четвртфиналето на Сенигалија Опен во 1971 година. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{АТП|p170}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палмјери, Серџо}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1945 година]] [[Категорија:Италијански тенисери]] nhi7zoljxtudyt2nwxow8xx369c4evk 0 1318322 5537064 5445690 2026-04-10T09:33:08Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537064 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Northern Pacific Railroad workers, July 18, 1919 (TRANSPORT 187).jpg|мини|Фотографија од Анџело Пелегрини]] '''Анџело Пелегрини''' (1904 &ndash; 1991) — американски писател и професор по англиската книжевност на Универзитетот во Вашингтон . Неговите книги се за задоволствата од одгледувањето и правењето сопствена храна и вино, како и за искуствата на италијанските имигранти. Семејството на Пелегрини емигрирало во 1913 година од [[Тоскана]] во Мекклири, Вашингтон, каде што неговиот татко работел во пилана. Неговата прва книга била насловена ''Аргументација и јавна дискусија'',која била напишана во 1936 година со Брентс Стирлинг. Во 1948 година, тој го напишал и ''Непцето без предрасуди'', важно дело во историјата на литературата за храната <ref>{{Наведени вести|url=http://o.seattlepi.com/food/237681_pelle24.html|title=Rediscovering Pellegrini: His seminal book set the table for foodies|last=Hsiao-Ching|first=Chou|date=2005-08-24|work=The Seattle Post-Intelligencer|access-date=2012-02-21|archive-url=https://archive.today/20120221052116/http://o.seattlepi.com/food/237681_pelle24.html|archive-date=2012-02-21}}</ref> што останува во печатење. Во 1946 година, ''Сансет'' го објавил рецептот на Пелегрини за [[песто]], веројатно првото големо објавување на рецепт за песто во [[Соединети Американски Држави|Соединетите држави]]. Две години претходно ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'' првпат го спомнал и сосот, мислејќи на увезената конзервирана паста песто. Сосот не бил веднаш прифатен од американската јавност и се зголеми на популарност до 1980-тите и 1990-тите.<ref name="sunsetApril2008">{{Citation|last=Traverso |first=Amy |title=Pesto's premiere |newspaper=Sunset |pages=116 |date=April 2008 |url=http://www.sunset.com/sunset/food/article/0,20633,1717438,00.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513052652/http://www.sunset.com/sunset/food/article/0%2C20633%2C1717438%2C00.html |archivedate=May 13, 2008 }}</ref> == Книги == * ''Аргументација и јавна дискусија'' (1936, со Брентс Стерлинг) * ''Непцето без предрасуди'' (1948) * ''Враќањето на имигрантите'' (1951) * ''Американци по избор'' (1956) * ''Виното и добриот живот'' (1965) * ''Вашингтон: Профил на една држава'' (1967) * ''Градината на љубителите на храната'' (1970) * ''Посни години, среќни години'' (1983) * ''Американски сон: Потрагата на имигрантот'' (1986) * ''Винтиџ Пелегрини: собраната мудрост на американскиот Буонгустао'' (1990) == Наводи == <references /> {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1991 година]] [[Категорија:Родени во 1904 година]] [[Категорија:Американски писатели]] kkd28tdvdhyq0cn78qxzqxazy9vupjj 0 1318324 5537065 5277945 2026-04-10T09:33:10Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537065 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Ada Boni (sq cropped).jpg|мини|Ада Бони]] '''Ада Бони''' (1881–1973) била [[Италијанци|италијанска]] готвачка, уредничка на списанија, писателка на храна и автор на книги. Нејзината најпозната книга е, ''Il talismano della felicità'' (''Талисман на среќата'' на англиски), објавена во 1928 година, се смета и за една од класичните италијански готвачки<ref name="Andrews2011">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=VCHQreJdci0C&pg=PT291|title=Country Cooking of Italy|last=Andrews, Colman|date=9 November 2011|publisher=Chronicle Books|isbn=978-0-8118-6671-2|page=291}}</ref><ref name="Hosking2006">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=HflTVd898PAC&pg=PT212|title=Authenticity in the Kitchen: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 2005|last=Hosking, Richard|publisher=Oxford Symposium|year=2006|isbn=978-1-903018-47-7|pages=212–213}}</ref> и сè уште е многу популарна.<ref name="ChicTribDaley">{{Наведени вести|url=http://articles.chicagotribune.com/2013-05-15/features/sc-food-0510-giants-boni-20130515_1_cookbook-author-oxford-companion-recipes|title=Culinary Giant: Ada Boni - Wrote the must-have cookbook for generations of Italian women|last=Daley|first=Bill|date=15 May 2013|work=Chicago Tribune|access-date=15 March 2014|archive-date=2014-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301072631/http://articles.chicagotribune.com/2013-05-15/features/sc-food-0510-giants-boni-20130515_1_cookbook-author-oxford-companion-recipes|url-status=dead}}</ref> Таа, исто така, ја напишала значајната книга, ''La cucina romana'' (''Римска кујна'' на англиски), со наведената цел да ја спаси традиционалната кујна што се губеше. == Библиографија == * Бони, Ада (1929). ''Il talismano della felicità'' . Јас Ед. * Бони, Ада (1930). ''La cucina romana'' . Рим: Едициони ди Прециоза. * Бони, Ада (1969). ''Италијанско регионално готвење'' . Њујорк: Bonanza Books. * Риоло, Клаудио (2004). „Ада Бони“ во ''Ле Италијане'' . кн. II. == Поврзано == * [[Италијанска кујна]] == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 1973 година]] [[Категорија:Родени во 1881 година]] k5nleqx4r4e8vr5aa7j7xoehtekwota 0 1318326 5537066 5045913 2026-04-10T09:33:12Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537066 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Luigi_Veronelli.jpg|десно|мини|324x324пкс| Лујџи Веронели]] '''Лујџи Веронели''' (2 февруари 1926 година во [[Милано]] &ndash; 29 ноември 2004 година, во [[Бергамо]]) бил познат италијански [[Гастрономија|гастроном]], вински критичар и интелектуалец. == Кариера == Во 1990 година, Лујџи Веронели ја основал издавачката куќа Веронели со „специфична цел темелно да го класифицира огромното национално гастрономско наследство и да ја придонесе подигнувањето на свеста за туристичката привлечност за најубавата земја во целиот свет“.<ref>[http://www.veronelli.com/Editore/ Veronelli Editore website] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090604220229/http://www.veronelli.com/Editore|date=2009-06-04}}</ref> Неговата класична обука била очигледна во неговото пишување, и тој често бил опишуван како „бардот“ бидејќи измисли и многу од вообичаените фрази што се користат за опишување на италијанското вино. „Vino da meditazione“ за десертни вина и „Vino da favola“ (што значи вино од бајките, наместо Vino da tavola ) се само неколку примери.<ref name="OK">{{Наведено списание|last=O'Keefe|first=Kerin|author-link=Kerin O'Keefe|date=30 November 2004|title='Pioneer' Veronelli dies|url=http://www.decanter.com/news/wine-news/487912/pioneer-veronelli-dies|journal=[[Decanter (magazine)|Decanter]]}}</ref> Италијанските производители на вино го препознале како нивен гуру. Според зборовите на Бруно Џакоза : „Џино (како што им бил познат помеѓу пријателите) имаше големо срце, тој бил првиот човек што нè научил дека во лозјата се раѓа одлично вино. Тој бил и првиот што укажал на апсолутната неопходност од внимателно селектирање на грозјето во лозјата, важноста на тероарот, за реализација на потенцијалот на едно лозје над другото. Тој верувал дека италијанското вино може да се доведе до исклучителни нивоа ако тесно соработуваме со земјата. Во 60-тите и 70-тите, никој не размислувал вака. Тој навистина бил пионер“.<ref name="OK" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Починати во 2004 година]] [[Категорија:Родени во 1926 година]] [[Категорија:Италија]] d9pgmuwv2vmcftwusm0glqpuk0fbwow 0 1318336 5537067 5032335 2026-04-10T09:33:14Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537067 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Wilma De Angelis, Joe Sentieri 1960.jpg|мини|Вилма Де Анџелис]] '''Вилма Де Анџелис''' (IPA:[ˈvilma de ˈandʒelis]; родена е на 8 април 1930 година) е популарна италијанска пејачка и ТВ водителка. Таа е исто така многу позната и по нејзиното ток-шоу ''A pranzo con Wilma'' и нејзините готвачки способности. Таа го водеше шоуто за готвење ''Telemenù'' од 1978 до 1987 година на Телемонтекарло и е автор на две книги за готвење. == Учество на музичкиот фестивал Санремо == * 1959 година - „Per tutta la vita“ (Testa–Spotti), заедно со Јула де Палма * 1959 - „ Несуно “ (Де Симон-Капотости), заедно со Бети Кертис * 1960 - „Quando vien la sera“ (Теста-Роси), заедно со Џо Сентиери * 1960 година - „Splende l'arcobaleno“ (Ди Чегли-Тумминели), заедно со Глорија Кристијан * 1961 година - „ [[Patatina|Пататина]] “ (Мекја-Миљачи), заедно со Џани Мекија * 1962 година – „I colori della felicità“ (Sciorilli–Ranzato) заедно со Тања * 1962 – „Лумицини роси“ (Фабор–Тестони), заедно со [[Lucia Altieri|Луција Алтиери]] * 1963 - „Non costa niente“ (Sciorilli–Calcagno), заедно со Џони Дорели * 1963 - „Se passerai di qui“ (Тестони-Камис), заедно со Фло Сандон ==Наводи== * Joseph Baroni, ''Dizionario della televisione'', Raffaello Cortina Editore, 2005; ISBN 88-7078-972-1. * Antonio Sciotti, ''Enciclopedia del Festival della Canzone Napoletana 1952-1981'', ed. Luca Torre, 2011. {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Италијански готвачи]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1930 година]] g7o74gm0jsf0jo9otorx64fnb4gav2f 0 1318337 5537068 5198549 2026-04-10T09:33:16Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537068 wikitext text/x-wiki '''Ана Морони''' е италијанска водителка, деломно позната по своите емисии за храна. Се вели дека и таа има „страст за готвење“, но пред да биде професионален готвач, таа била и поранешен преведувачка на австралиската амбасада.<ref>[http://eprints.bournemouth.ac.uk/22778/1/Revised%20Article.pdf Constructing the Woman in the Kitchen on Italian Food Shows, pg 8]</ref> Таа има и училиште за готвење.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.arcacucine.it/en/cooking-school-of-anna-moroni/ |title=Arcacucine.it |accessdate=2023-03-23 |archive-date=2017-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216094335/http://www.arcacucine.it/en/cooking-school-of-anna-moroni/ |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Италијански готвачи]] [[Категорија:Живи луѓе]] kv0svojxilrlbald2jvlhk0n01gb26h 0 1318503 5536585 5395271 2026-04-09T13:43:28Z Ziv 110717 ([[c:GR|GR]]) [[File:Caravaggio - La vocazione di San Matteo.jpg]] → [[File:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]]) 5536585 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bild-Ottavio_Leoni,_Caravaggio.jpg|мини| Автопортрет на [[Караваџо]]]] [[Податотека:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|мини|''Повик до Свети Матијас,'' Караваџо, 1597-98.]] Поимот [[барок]] се однесува на стилот кој доминира во уметноста помеѓу 1600-1750 година. Истиот потекнува од зборот барок "што значи" неправилен, искривен, гротескен», првично користен за опишување на такви ситуации. Барокот е истовремено и уметност на контрареформацијата, во [[Италија]], [[Фландрија]] и [[Шпанија]], период на консолидација на католичката вера по [[Протестантство|протестантската криза]], но и на протестантската [[Холандија]], како и на апсолутистичката монархија во [[Франција]]. Барокот, сепак, има различни форми во овие различни контексти, за кои ќе говориме во наредниот период. Главниот град на барокот во Италија е [[Рим]]; [[Папа|папството]] ја финансира уметноста се со цел да Рим стане најубавиот град во светот „за слава [[Бог|на Бог]] и [[Римокатоличка црква|на Црквата]]“. == Сликарство == [[Податотека:Narcissus-Caravaggio_(1594-96)_edited.jpg|мини|лево|Нарцис, Караваџо (1594-96)]] [[Податотека:Caravaggio_-_The_Incredulity_of_Saint_Thomas.jpg|мини|Неверството на Тома, Караваџо (1601-02)]] [[Податотека:Gian_Lorenzo_Bernini,_self-portrait,_c1623.jpg|мини| [[Џан Лоренцо Бернини]], италијански сликар]] Во Рим во тоа време работеле последните маниристи без поголемо значење, но новите можности наскоро ќе ги привлечат младите уметници од северот на Италија, од кои прв и најважен е [[Караваџо]] (1573-1610). Околу 1597-98 година, [[Караваџо]] насликал неколку слики во големи размери за црквата Свети Луј Француски во Рим, меѓу кои е и сликата ''Повикот на Свети Матијас'' . ''Поканата за Св.Матијас'' е за Рим во тоа време потполно новина, ниту ренесансна, ниту маниристична, оваа слика донесува во римското сликарство влијание на релиазмот на Северот од Италија чии одлики сме ги виделе кај Саволд. И покрај профаниот амбиент разбираме дека се работи за религиозна тема, и тоа не само поради едвај забележливиот ореол над [[Исус Христос|Христовата]] глава, единствениот „натприроден“ елемент на сликата. На тоа ни укажува пред сè светлосниот зрак кој ја осветлува [[Исус Христос|Христовата]] рака, која со гестот на [[Микеланџело Буонароти|Микеланџелоовиот]] Адам укажува на свети Матијас, раката и лицето на светецот: тајната на верата е достапна за секого и секаде. Оваа идеја дека верата е достапна насекаде и за секого е во основа протестантска, а [[Караваџо]] за возврат ќе биде инспирација и за протестантскиот север. Во Италија, пак, обичниот, скромен свет, за кого била наменета оваа уметност, ќе биде шокиран кога ќе најде слични на ѕидовите на црквите наместо на возвишените идеали на ренесансата. За разлика на тоа, општото одобрување ќе наиде на идеализирана претстава на еден друг сликар, Караки, во Римк ој пристигнал од [[Болоња]], и кој го украсува сводот на палатата Фарнезе со фрески што ги прикажуваат љубовите на класичните богови. Карачи не слика само ликови, туку и симулација на архитектонски елементи и скулптури: создавајќи илузија, слична на Кореџо, во куполата на катедралата во [[Парма]]. А во црквата Ил Гесу, матичната црква на језуитите во Рим, таванот е изведен илузионистички, во комбинација на сликарска и штуко-декорација со архитектура и го отвора просторот на небото. Овој илузионизам ќе го одбележи барокното сликарство во Италија и ќе биде негова најзначајна одлика. Отсега па натаму, сите технички иновации на ренесансата, линеарна и атмосферска перспектива, кијароскуто и сфумато, ќе служат за предизвикување на илузијата на бесконечен простор и за отворање на сводовите на црквите и палатите за восхитениот поглед на верниците и посетителите. Тој [[Магија (илузија)|илузионизам]] ќе го одбележи барокното сликарство во Италија и ќе биде негова најзначајна одлика. Барокното сликарство ги користи техничките иновации [[Ренесанса|на ренесансата]] (линеарна и атмосферска перспектива, киароскуро и сфумато) за да создаде илузија на бесконечен простор: сводовите и куполите на црквите и палатите се отвораат пред зачудениот поглед на посетителите (барокен илузионизам). [[Караваџо]] (1573-1610) донесува друг аспект на барокното сликарство од северна Италија во Рим. Во неговите слики реализмот на северна Италија е доведен до границите на натурализмот. Амбиентите во кои тој прикажува религиозни сцени се скромни и секојдневни, телото е неподносливо реалистично, натуралистички прикажано. == Скулптура == [[Податотека:Bernini_(cópia)_-_Apolo_e_Dafne.jpg|мини|лево|''Аполон и Дафне'', Бернини, 1625 година.]] [[Податотека:Gianlorenzo_bernini,_david,_1623-24,_02.jpg|мини|лево|Дејвид, Бернини (1623)]] Во оваа скулптурална група ја гледаме првата одлика на [[барокна скулптура|барокната скулптура]]: изборот на клучниот, пресвртен момент, најзначајниот момент на дејствување: во митот за [[Аполон]] и нимфата Дафне, која бог ја гони со својата љубов. е секако моментот во кој нимфата, гледајќи дека не може да избега, се претвора во дрво на ловор. А во ''Киднапирањето [[Персефона (митологија)|на Персефона]]'' го гледаме најдраматичниот момент, во исто време насилен и еротски. Трагот притиснат од згрчените прсти [[Плутон (митологија)|на Плутон]], богот на подземјето, во бедрото на Персефона е изведен виртуозно. Барокната уметност ги избира најдраматичните моменти на акција, со задоволство ги прикажува сцените во кои се комбинираат насилството и еротиката, бидејќи таквите прикази најдиректно се обраќаат на сетилата на гледачот. Составот на овие скулпторски групи е спирален и придонесува за драматичноста на приказот. Спиралната композиција не само што придонесува за драматичноста на приказот, туку и генерира нов, активен однос помеѓу скулптурата и просторот во кој се наоѓа. Спиралната композиција постои и во Давид [[Џан Лоренцо Бернини|на Бернини]], прикажана во моментот на борбата, во силен пресврт околу себе и не само што придонесува за прикажување на динамиката на овој гест, туку и го доловува и активира околниот простор. Спиралната композиција на тој начин генерира нова, активна врска помеѓу скулптурата и просторот што ја опкружува. Тој активен однос меѓу скулптурата и просторот во кој се наоѓа е карактеристичен за барокот. Дополнително, Давид, во моментот кога го фрла својот камен од прачката, не е независен, туку создава илузија дека неговиот гест продолжува во просторот што го опкружува: иако не е прикажан, претпоставуваме присуство на Голијат. Станува збор за невидливиот комплемент, кој ја надополнува барокната скулптура. [[Податотека:Rape_of_Proserpina_-_Gian_Lorenzo_Bernini.jpg|мини| Киднапирање [[Персефона (митологија)|на Персефона]], Бернини, 1622 година.]] Спиралната композиција нè наведува да се шетаме околу скулптурата. Претпоставуваме и присуство на Голијат, кој е невидливото дополнување на Давид. Вака барокната скулптура го освојува околниот простор. Зборуваме за активен однос со просторот. Дејвид на Бернини го зазема околниот простор со неговиот гест кој исто така укажува на тивко присуство на Голијат. Набљудувачот како да е сведок на настанот, кој се одвива пред нашите очи, како гледачи во театар. Некои современи критичари ги објаснуваат религиозните искуства блиски до синкопа, наместо како духовни феномени, како психофизиолошки искуства блиски до оргазам. Современиот христијански филозоф Жан-Лук Марион во својот ''„Еротски феномен“'' зборува за Бога како за оној кој нè надминува како „најдобриот љубовник“! == Одлики на барокната скулптура == Динамична и експресивна, избира да го прикаже најдраматичниот, најпрекинат момент од дејството. Таа користи силни емоции: страв, насилство, еротика како изразно средство. Спиралната композиција и постоењето на невидлив комплемент придонесуваат за нов, активен однос со просторот во кој се наоѓа скулптурата. Со сликарството и архитектонски декор, создава композитни сцени, создава илузија дека сме сведоци на сцената, како гледач во театар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mmunisic.wordpress.com/2017/05/20/umetnost-baroka-u-italiji/|title=Umetnost Baroka u Italiji|last=Munišić|first=Mirjana|date=2017-05-20|work=visuelle|language=sr-RS|accessdate=2020-09-19}}</ref> == Архитектура == [[Податотека:St_Peter's_Basilica_Via_della_Conciliazione_(11999261766).jpg|мини|Базиликата Св. Петар, Ватикан]] [[Податотека:Forced_perspective_gallery_by_Francesco_Borromini.jpg|мини|Базиликата Св. Петар (1657)]] Последното архитектонско достигнување на Микеланџело е работата на базиликата Свети Петар во Рим, веќе може да се смета за претходник на барокната архитектура. Микеланџело користел колосален ред двојни пиластри во фасадата. Колосалниот ред на двојни пиластри го следат дупликатите столбови на куполата на тамбурот. „Архитравот“ над столбовите е скршен, а настрешниците на прозорците наизменично имаат заоблени и триаголни „фронтови“. Врвот на римската барокна архитектура, нејзиниот најпрепознатлив аспект сè уште се поврзува со големиот архитект од овој период, [[Франческо Боромини]] (1599-1667). Барокната архитектура, како и ренесансната архитектура, користи елементи од грчката и римската архитектура...Но, барокот ја менува формата на класичните елементи, за да ги направи подраматични, поизразени: архитравот е брановиден, фронтонот исто така е прекинат, ѕидот е наизменично. конкавен и конвексен, со издлабени ниши во кои е поставена скулптурата, се проектира порталот. [[Јоханес Кеплер|Кеплер]] ги формулира своите закони во периодот помеѓу 1609 и 1618 година, меѓу другото и оној за орбитата на планетите, кој е елипсовиден, а не кружен. Според најновите сознанија, значи, елипса, а не круг, е лик на Божјата промисла. Информациите веднаш усвоени од барокната архитектура: овален медалјон го краси барокниот педимент на Боромини, а не круг како на ренесансната фасада на Албери. Основата на црквата Свети Карло е исто така елипсовидна како основата на куполата. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Италијанска култура]] [[Категорија:Барокна уметност]] 10bf9n7lh03tv9s8yzmesf78vs07l63 14 1332566 5536698 5073875 2026-04-09T21:39:35Z Dandarmkd 31127 5536698 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Glass art}} ''''''Уметност и техники што користат стакло.'''''' {{CatAutoTOC}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стакларство}} [[Категорија:Пластични уметности]] [[Категорија:Украсна уметност]] [[Категорија:Уметнички медиуми|Стакларство]] [[Категорија:Стакло|Уметност]] [[Категорија:Стаклени примени|Уметничко]] [[Категорија:Ракотворби]] [[Категорија:Занаети|Уметничко стакларство]] [[Категорија:Уметнички материјали|Стакло]] [[Категорија:Жанрови на видливи уметности|Стакло]] [[Категорија:Скулптури по материјал|Стакло]] kknpjkuri852j8bwxzpiv97hmeu2yd4 5536699 5536698 2026-04-09T21:40:09Z Dandarmkd 31127 5536699 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Glass art}} '''''Уметност и техники што користат стакло.''''' {{CatAutoTOC}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стакларство}} [[Категорија:Пластични уметности]] [[Категорија:Украсна уметност]] [[Категорија:Уметнички медиуми|Стакларство]] [[Категорија:Стакло|Уметност]] [[Категорија:Стаклени примени|Уметничко]] [[Категорија:Ракотворби]] [[Категорија:Занаети|Уметничко стакларство]] [[Категорија:Уметнички материјали|Стакло]] [[Категорија:Жанрови на видливи уметности|Стакло]] [[Категорија:Скулптури по материјал|Стакло]] qc4gnnuses5yj111ao75obe3i2h3icj 0 1334657 5537182 5492805 2026-04-10T11:23:45Z Andrew012p 85224 5537182 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} [[Податотека:Торадора DVD македонски.png|мини|335x335пкс|[[ДВД]]-издание на ''Торадора!'' на македонски]] '''''Торадора!''''' ({{langx|ja|とらドラ!}}) — серија [[Лесен роман|лесни романи]] од Јујуко Такемија, чиј прв том бил објавен на [[10 март]] [[2006]] г., а последниот, десетти, на [[10 март]] [[2009]] г. Како продолжение на заплетот, продолжува да се објавува истоимената [[манга]] од Зекјо. Објавувањето во списанието ''Dengeki Comic Gao!'' било запрено на [[27 јануари]] [[2008]] г., но продолжило од компанијата ASCII Media Works под отпечатокот Dengeki Daioh на [[21 март]] 2008 г. Радиопредавање на [[семрежје]]то било организирано во [[септември]] 2008 г. од страна на [[Animate TV]]. Адаптација на [[аниме]] била произведена од [[J.C.Staff]] и почнала да се емитува во [[Јапонија]] на [[TV Tokyo]] на [[2 октомври]] 2008 г. Визуелен роман заснован на изворната [[приказна]] на Namco Bandai Games за [[PlayStation Portable]] бил објавен во [[април]] 2009 г.<ref name="daioh-May08">{{cite web|url=http://www.mediaworks.co.jp/magazine/backno/dai_200805.php|title=''Dengeki Daioh'' May 2008 issue|publisher=[[ASCII Media Works]]|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20080630231131/http://www.mediaworks.co.jp/magazine/backno/dai_200805.php|archive-date=June 30, 2008|access-date=January 28, 2015}}</ref><ref name="franchise">{{cite web|url=http://asciimw.jp/mediamix/toradora/|title=''Toradora!'' media franchise website|publisher=[[ASCII Media Works]]|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20090101015026/http://asciimw.jp/mediamix/toradora/|archive-date=January 1, 2009|access-date=January 28, 2015}}</ref> Името „Торадора!“ потекнува од [[Име|имињата]] на двата главни лика Таига Аисака и Рјуџи Такасу. Името „Таига“ е слично на зборот „[[тигар]]“ на [[Англиски јазик|англиски]] (англ. ''tiger''), а на јапонски овој [[збор]] ќе звучи како „тора“ (јап. 虎). Првиот дел од името на Рјуџи е „рју“ (竜), што на јапонски значи „[[змеј]]“, а во јапонската транслитерација од англиски би било „ドラゴン“ (''дорагон'').<ref name="vol. 1 notes">{{cite book|title=Toradora Vol. 1|date=March 2011|others=Artwork: Zekkyou|isbn=978-1-934876-94-7|at=Translation Notes|author=Yuyuko Takemiya}}</ref> == Содржина == Приказната на ''Торадора!'' започнува со главниот јунак Рјуџи Такасу, кој е исцрпен од обидот да изгледа најдобро пред сите, влегувајќи во својата втора година од гимназија. И покрај неговата природна љубезност, поради неговиот изглед, сите го доживуваат како бандит и затоа нема буквално никаква надеж дека ќе најде [[девојка]] во блиската [[иднина]]. Откако наутро ќе биде пречекан од неговата поспана [[мајка]], Рјуџи оди на [[училиште]] и е воодушевен што ќе се најде во истиот клас со неговиот најдобар другар Јусаку Китамура и девојката во кој е вљубен, Минори Кушиеда. Тоа е така, сѐ додека буквално не налетува на „најопасното суштество во училиштето“ — ученичката Таига Аисака, која исто така е во неговиот клас и е блиска другарка на Минори. Првата средба со Аисака завршува со удар за Рјуџи. Таига се однесува студено кон другите и не се двоуми да им врати при најмалата нивна забелешка. Таига не го сака Рјуџи од нивната прва средба. Таа потекнува од богато [[семејство]], но поради семејни проблеми почнала да живее одвоено. Сосема случајно се покажува дека нејзината нова куќа е веднаш до [[куќа]]та на Рјуџи. Откако Рјуџи ќе открие дека Таига е вљубена во Јусаку, а Таига за возврат ја открива вљубеноста на Рјуџи кон Минори, Рјуџи предлага тие да ги здружат силите за да им ги освојат срцата. Таига поминува многу време во куќата на Рјуџи, толку многу што таа практично може да се смета за член на неговото семејство. Бидејќи Рјуџи поминува многу време со Таига, тој почнува подобро да ја разбира и да открива страни од нејзиниот карактер што повеќето [[Човек|луѓе]] не ги гледаат. Таига и Рјуџи се обидуваат да си помогнат еден на друг да го сменат однесувањето на другите кон нив. Меѓутоа, нивната чудна врска ги изненадува сите што ги познаваат, а гласовите почнуваат да лазат зад [[грб]]от на Таига и Рјуџи. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Toradora!}} {{wikiquote}} * [https://www.tv-tokyo.co.jp/anime/toradora/ ''Toradora!''] на TV Tokyo * [https://b.bngi-channel.jp/toradora/ Visual novel official website] * [https://web.archive.org/web/20190520040644/https://nisamerica.com/anime/toradora ''Toradora!'' anime] * [https://sevenseasentertainment.com/series/toradora/ ''Toradora!'' manga] * {{ann|light novel|12780}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2007 година]] s6hw1luwgy3ppdjrkzi4m8ri1ky2nrh 0 1336625 5536612 5524771 2026-04-09T18:46:40Z Aprilija50.A.D 119801 5536612 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Љупчо Бубо Каров | портрет = Љупчо Бубо Каров.jpg | опис = | роден-дата = {{роден на и возраст|df=yes|1959|2|12}} | роден-место = [[Кавадарци]], [[НР Македонија]], [[ФНРЈ]] | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = [[К-15]] | занимање = [[глумец]], [[музичар]] | роднини = [[Трајко Каров]] (брат) }} '''Љупчо Бубо Каров''' (р. {{роден на|12|февруари|1959}}, [[Кавадарци]]) — [[Македонија|македонски]] [[глумец]], [[музичар]] и [[хумор]]ист. == Животопис == Љупчо Бубо Каров е роден во 1959 година во [[Кавадарци]]. Тој е еден од трите најкарактеристични и најпопуларни ликови од [[К-15]] како Цацко. Својата кариера ја започнал во Кавадарци, во добро познатата „''Кавадаречка династија''“ на Радио Кавадарци, заедно со [[Марјан Димитров]] и други новинари. Во 1984 година, тој дошол во [[Скопје]] каде во [[Македонско радио 1|Македонското радио]] со плејада на новинари му пркосече на [[социјализмот]]. Во 1994 година, заедно со: [[Бранко Огњановски]] и [[Васко Тодоров]] го основале [[К-15]] македонското [[хумор]]истично телевизиско шоу, кои се и сценаристи, кое било емитувано до 2013 година. Во неговата музичка кариера тој бил дел од групата [[Токму Така]]. Тој често настапува со групата [[Трио Гранде]] и [[Ваташка Чалгија]], каде имаат и концерти во [[Австралија]], [[Канада]], [[Соединетите Држави]] и [[Швајцарија]]. Во период од 2014 до 2015 година, бил водител на емисијата "Зајди зајди" на [[Телевизија Алфа]], заедно со [[Зуица Лазова]]. Во [[2017]] е назначен за надворешен советник на министерот без ресор, [[Роберт Поповски]], задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, во [[Прва влада на Зоран Заев|првата влада за Зоран Заев]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sdk.mk/index.php/makedonija/bubo-karov-e-sovetnik-na-ministerot-bez-resor-robert-popovski-potvrdi-vladata/|title=БУБО КАРОВ Е СОВЕТНИК НА МИНИСТЕРОТ БЕЗ РЕСОР РОБЕРТ ПОПОВСКИ, ПОТВРДИ ВЛАДАТА|date=2017-07-21|work=Сакам Да Кажам|language=mk-MK|accessdate=2025-05-19}}</ref> Во [[2018]] бил активен поддржувач на опцијата „За„ за време на [[Референдум во Македонија (2018)|референдумот за промена на уставното име на Република Македонија]] и активен учесник и говорник за потребите на кампањата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tocka.com.mk/vesti/281505/video-zaev-od-kavadarci-ponesete-ja-najubavata-nasmevka-i-izlezete-na-glasanje|title=(Видео) Заев од Кавадарци: Понесете ја најубавата насмевка и излезете на гласање|work=tocka.com.mk|language=mk|accessdate=2025-05-19}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://a1on.mk/macedonia/zaev-crno-tikveshko-po-raftovite-na-marketite-vo-berlin-belo-tikveshko-direktno-na-trpezite-vo-kopenhagen/|title=(ВИДЕО) Заев: Црно тиквешко по рафтовите на маркетите во Берлин, бело тиквешко директно на трпезите во Копенхаген|date=2018-09-15|work=А1он|language=en-US|accessdate=2025-05-19}}</ref> Во [[2023]] година, му бил доделен [[Медал за заслуги за Македонија]], за шоуто [[К-15]]. Во 2024 година, заедно со [[Трио Гранде]], настапуваат на Тумба Фест Куманово, со песната "Дојранска" каде тој е автор на текстот и музиката. Во 2024 година, ја добива државната награда "11-октомври" за животно дело. == Филмографија == * 1995: [[К-15]] * 1996: [[К-15]] - Облеменувачи на иверици * 1998: Маклабас * 2003: Како лош сон * 2005: [[Бал-кан-кан]] * 2008: Океаника * 2010: [[Македонски народни приказни]] * 2015: Медена ноќ * 2015: [[Цимери]] * 2025: [[К-15]] 30 години - документарен филм == Награди == * 2023 — [[Медал за заслуги за Македонија]] * 2024 — [[Награда „11 Октомври“]]<ref>{{нмс | last=| first=| author= | title=ДОДЕЛУВАЊЕ НА ДРЖАВНАТА НАГРАДА „11 ОКТОМВРИ“ 2024 | url=https://www.sobranie.mk/ns-newsarticle-dodeluvane-na-drzavnata-nagrada-11-oktomvri-2024.nspx | date= | work= | publisher=Собрание| accessdate=18 октомври 2024}}</ref> * 2025 — [[Златна бубамара на популарноста]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb name|1248475}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Каров, Љупчо}} [[Категорија:Родени во 1959 година]] [[Категорија:Глумци од Кавадарци]] [[Категорија:Македонски музичари]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Македонски новинари]] [[Категорија:Македонски комичари]] [[Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“]] o0xsp5gus297yn5wu3zrnfmi0ulicxn 5536613 5536612 2026-04-09T18:47:01Z Aprilija50.A.D 119801 5536613 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Љупчо Бубо Каров | портрет = Љупчо Бубо Каров.jpg | опис = | роден-дата = {{роден на и возраст|df=yes|1959|2|12}} | роден-место = [[Кавадарци]], [[НР Македонија]], [[ФНРЈ]] | националност = [[Македонија|Македонец]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = [[К-15]] | занимање = [[глумец]], [[музичар]] | роднини = [[Трајко Каров]] (брат) }} '''Љупчо Бубо Каров''' (р. {{роден на|12|февруари|1959}}, [[Кавадарци]]) — [[Македонија|македонски]] [[глумец]], [[музичар]] и [[хумор]]ист. == Животопис == Љупчо Бубо Каров е роден на 12 февруари 1959 година во [[Кавадарци]]. Тој е еден од трите најкарактеристични и најпопуларни ликови од [[К-15]] како Цацко. Својата кариера ја започнал во Кавадарци, во добро познатата „''Кавадаречка династија''“ на Радио Кавадарци, заедно со [[Марјан Димитров]] и други новинари. Во 1984 година, тој дошол во [[Скопје]] каде во [[Македонско радио 1|Македонското радио]] со плејада на новинари му пркосече на [[социјализмот]]. Во 1994 година, заедно со: [[Бранко Огњановски]] и [[Васко Тодоров]] го основале [[К-15]] македонското [[хумор]]истично телевизиско шоу, кои се и сценаристи, кое било емитувано до 2013 година. Во неговата музичка кариера тој бил дел од групата [[Токму Така]]. Тој често настапува со групата [[Трио Гранде]] и [[Ваташка Чалгија]], каде имаат и концерти во [[Австралија]], [[Канада]], [[Соединетите Држави]] и [[Швајцарија]]. Во период од 2014 до 2015 година, бил водител на емисијата "Зајди зајди" на [[Телевизија Алфа]], заедно со [[Зуица Лазова]]. Во [[2017]] е назначен за надворешен советник на министерот без ресор, [[Роберт Поповски]], задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, во [[Прва влада на Зоран Заев|првата влада за Зоран Заев]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sdk.mk/index.php/makedonija/bubo-karov-e-sovetnik-na-ministerot-bez-resor-robert-popovski-potvrdi-vladata/|title=БУБО КАРОВ Е СОВЕТНИК НА МИНИСТЕРОТ БЕЗ РЕСОР РОБЕРТ ПОПОВСКИ, ПОТВРДИ ВЛАДАТА|date=2017-07-21|work=Сакам Да Кажам|language=mk-MK|accessdate=2025-05-19}}</ref> Во [[2018]] бил активен поддржувач на опцијата „За„ за време на [[Референдум во Македонија (2018)|референдумот за промена на уставното име на Република Македонија]] и активен учесник и говорник за потребите на кампањата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tocka.com.mk/vesti/281505/video-zaev-od-kavadarci-ponesete-ja-najubavata-nasmevka-i-izlezete-na-glasanje|title=(Видео) Заев од Кавадарци: Понесете ја најубавата насмевка и излезете на гласање|work=tocka.com.mk|language=mk|accessdate=2025-05-19}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://a1on.mk/macedonia/zaev-crno-tikveshko-po-raftovite-na-marketite-vo-berlin-belo-tikveshko-direktno-na-trpezite-vo-kopenhagen/|title=(ВИДЕО) Заев: Црно тиквешко по рафтовите на маркетите во Берлин, бело тиквешко директно на трпезите во Копенхаген|date=2018-09-15|work=А1он|language=en-US|accessdate=2025-05-19}}</ref> Во [[2023]] година, му бил доделен [[Медал за заслуги за Македонија]], за шоуто [[К-15]]. Во 2024 година, заедно со [[Трио Гранде]], настапуваат на Тумба Фест Куманово, со песната "Дојранска" каде тој е автор на текстот и музиката. Во 2024 година, ја добива државната награда "11-октомври" за животно дело. == Филмографија == * 1995: [[К-15]] * 1996: [[К-15]] - Облеменувачи на иверици * 1998: Маклабас * 2003: Како лош сон * 2005: [[Бал-кан-кан]] * 2008: Океаника * 2010: [[Македонски народни приказни]] * 2015: Медена ноќ * 2015: [[Цимери]] * 2025: [[К-15]] 30 години - документарен филм == Награди == * 2023 — [[Медал за заслуги за Македонија]] * 2024 — [[Награда „11 Октомври“]]<ref>{{нмс | last=| first=| author= | title=ДОДЕЛУВАЊЕ НА ДРЖАВНАТА НАГРАДА „11 ОКТОМВРИ“ 2024 | url=https://www.sobranie.mk/ns-newsarticle-dodeluvane-na-drzavnata-nagrada-11-oktomvri-2024.nspx | date= | work= | publisher=Собрание| accessdate=18 октомври 2024}}</ref> * 2025 — [[Златна бубамара на популарноста]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb name|1248475}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Каров, Љупчо}} [[Категорија:Родени во 1959 година]] [[Категорија:Глумци од Кавадарци]] [[Категорија:Македонски музичари]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Македонски новинари]] [[Категорија:Македонски комичари]] [[Категорија:Добитници на наградата „11 Октомври“]] ri4a4rqwokyv5z5k1mmwuuzekt53p30 0 1340703 5536752 5432178 2026-04-09T23:23:10Z Andrew012p 85224 5536752 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Cabin Fever|image=Movie poster cabin fever.jpg|alt=|caption=Филмскиот плакат|director=[[Илај Рот]]|producer={{Plainlist| * Лорен Моус * Сем Фрулич * Еван Астровски * Илај Рот }}|writer={{Plainlist| * Илај Рот * Ренди Пирлштајн }}|story=Илај Рот|starring={{Plainlist| * [[Рајдер Стронг]] * [[Џордан Лед]] * Џејмс Дебело * [[Серина Винсент]] * [[Џои Керн]] * [[Ари Вервин]] * [[Џузепе Ендрус]] }}|music=[[Нејтан Бар]]|cinematography=Скот Кеван|editing=Рајан Фолси|production_companies={{Plainlist| *Deer Path Films *Down Home Entertainment *Tonic Films }}|distributor={{Plainlist| *[[Lionsgate Films|Lions Gate Films]] *Black Sky Entertainment }}|released=14 септември 2002 г. (Кинофестивал во Торонто)<br>12 септември 2003 г. (САД)|runtime=94 минути|country={{САД}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=1,5 милиони долари|gross=30,6 милиони долари}}{{Закосен наслов}}'''''Треска''''' ({{langx|en|Cabin Fever}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2002 г. со елементи на комедија, првиот филм на режисерот [[Илај Рот]]. За првпат бил прикажан на Кинофестивалот во Торонто на 14 септември 2002 г.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/cabin-fever-v281703|title=Cabin Fever (2002) - Eli Roth &#124; Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related &#124; AllMovie|via=www.allmovie.com}}</ref><ref name="RothCommentary">Roth, Eli. ''Cabin Fever'' [[DVD]], [[Lions Gate Entertainment]], 2004, [[audio commentary]]. ASIN: B0000ZG054</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Филмот започнува со пет пријатели — Пол, Карен, Берт, Џеф и Марси — кои тргнуваат на одмор во колиба во шумата. Без да знаат, областа е загадена со месојаден [[вирус]] поради местен [[пустиник]] што бил заразен. Пустиникот налетува на дружината, барајќи помош, но пријателите реагираат со страв и агресивност, па на крајот го палат. Додека пријателите уживаат во својот одмор, почнуваат да сфаќаат дека нешто не е во ред. Карен, една од членовите на дружината, станува првата жртва на вирусот откако се заразува од водоводот. Нејзината состојба брзо се влошува, а дружината не може да ја сфати сериозноста на ситуацијата. Настанува параноја додека членовите на дружината се свртуваат еден на друг, прашувајќи се кој би можел да биде заразен. Обидите да се напушти областа се спречени кога ќе откријат дека патиштата се заградени од властите за да се спречи појавата. Ситуацијата станува сѐ пострашна бидејќи секој член му подлегнува на вирусот на страшни начини и умира. На крајот од филмот, момче и девојче земаат вода од езерото за нивниот штанд со лимонада, не сфаќајќи дека одвај живиот Пол е во езерото и дека водата сега е загадена. Шерифот и неговите заменици застануваат до продавницата, која е во сопственост на дедото на децата, и купуваат чаши лимонада, извалкани од загадената вода. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |Рајдер Стронг |Пол |- |Џордан Лед |Карен |- |Џејмс Дебело |Берт |- |Серина Винсент |Марси |- |Џои Керн |Џеф |- |Ари Вервин |пустиникот Хенри |- |Џузепе Ендрус |заменикот на шерифот, Винстон |- |[[Илај Рот]] |Џастин / Грим |- |Адам Рот |ќелавиот човек |- |Роберт Харис |старецот |- |Хал Кортни |Томи |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{wikiquote}} {{IMDb title|0303816}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] jcqrytoh7i2o0b9oifcmwfe4e1x2mfu 0 1341379 5536759 5308055 2026-04-10T02:58:41Z NadyBarbieGirl 63459 /* Спотови */ 5536759 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name =Емилија |background = solo_singer |image = |caption = |birth_name =Марина Пезеровиќ |alias = |birth_date = {{роден на|||2002}} |birth_place ={{роден во|Фелдкирх}} |origin = [[Австрија]] |occupation = [[пејачка]] |genre = [[поп]], [[популарна музика|поп]], |years_active = 2020–сѐ уште |instrument = вокал |First_album = |Latest_album = |Notable_albums = |Notable_songs = |label = |associated_acts = |website = }} '''Зера''' ({{роден во|Фелдкирх}}, {{роден на| | |2002}}) — српска поп пејачка. == Дискографија == === Спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''До зоре'' || 2020 || Давид Даќиќ |- | ''Да ли си'' || 2021 || Марко Паниќ |- | ''Зове'' || 2021 || Марко Паниќ |- | ''Папа'' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Из суботе у петак '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Мој број'' || 2022 || Раста |- | ''Oлако '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Бараба '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Калаши '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Над****а'' || 2023 || Марко Паниќ |- | ''Твоје име'' || 2023 || Игор Гергинов,Марко Паниќ |- | ''Фрауен'' || 2023 || Игор Гергинов,Марко Паниќ |- | ''Алкохол и диско'' || 2023 || Марко Паниќ |- | ''Ццути'' || 2023 || Игор Гергинов,Марко Паниќ |- | ''Презиме'' || 2024 ||Марко Паниќ |- | ''Мајмун'' || 2024 ||Марко Паниќ |- | ''Попстар'' || 2024 ||Марко Паниќ |- | ''Ccrno'' || 2024 ||Вук Недељковиќ |- | ''Сестре'' || 2024 ||Љуба |- | ''Жена за сва времена'' || 2025 || |- | ''Тут тут'' || 2025 || |- | ''Моја бебо'' || 2025 || |- | '''' || 2026 ||Марко Паниќ |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски == * [[Категорија:Српски пејачи]] [[Категорија:Српски поп пејачи]] 18tgsgij2i5430gp5c692oi8swsxtof 5536760 5536759 2026-04-10T03:00:54Z NadyBarbieGirl 63459 /* Спотови */ 5536760 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name =Емилија |background = solo_singer |image = |caption = |birth_name =Марина Пезеровиќ |alias = |birth_date = {{роден на|||2002}} |birth_place ={{роден во|Фелдкирх}} |origin = [[Австрија]] |occupation = [[пејачка]] |genre = [[поп]], [[популарна музика|поп]], |years_active = 2020–сѐ уште |instrument = вокал |First_album = |Latest_album = |Notable_albums = |Notable_songs = |label = |associated_acts = |website = }} '''Зера''' ({{роден во|Фелдкирх}}, {{роден на| | |2002}}) — српска поп пејачка. == Дискографија == === Спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''До зоре'' || 2020 || Давид Даќиќ |- | ''Да ли си'' || 2021 || Марко Паниќ |- | ''Зове'' || 2021 || Марко Паниќ |- | ''Папа'' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Из суботе у петак '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Мој број'' || 2022 || Раста |- | ''Oлако '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Бараба '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Калаши '' || 2022 || Марко Паниќ |- | ''Над****а'' || 2023 || Марко Паниќ |- | ''Твоје име'' || 2023 || Игор Гергинов,Марко Паниќ |- | ''Фрауен'' || 2023 || Игор Гергинов,Марко Паниќ |- | ''Алкохол и диско'' || 2023 || Марко Паниќ |- | ''Ццути'' || 2023 || Игор Гергинов,Марко Паниќ |- | ''Презиме'' || 2024 ||Марко Паниќ |- | ''Мајмун'' || 2024 ||Марко Паниќ |- | ''Попстар'' || 2024 ||Марко Паниќ |- | ''Ccrno'' || 2024 ||Вук Недељковиќ |- | ''Сестре'' || 2024 ||Љуба |- | ''Жена за сва времена'' || 2025 || |- | ''Тут тут'' || 2025 ||Огњен Опачиќ,Газда Паја |- | ''Моја бебо'' || 2025 ||Лука Ди Марко |- | ''Шта радиш то?'' || 2026 ||Марко Паниќ |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски == * [[Категорија:Српски пејачи]] [[Категорија:Српски поп пејачи]] e9r7qavdjljye7rn6txcecipd430gc7 0 1344433 5537069 5467070 2026-04-10T09:33:19Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537069 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Tiina_Kaalep.jpg|мини|Калеп во 2022 година]] '''Тиина Калеп''' (родена на 6 февруари 1964 година) е [[естонија|естонска]] новинарка, радиодифузер и менаџер за медиуми. == Биографија == Родена во Вана-Вигала, од 1987 година работела како известувач во ''Естонско радио'', а работи како радиодифузер за ''Радио Талин''.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=fIjwAAAAMAAJ|title=Daily Report: Soviet Union|publisher=The Service|year=1991|page=65}}</ref> Работела и за весникот ''Поштар'', а од 2002 до 2006 година била главен уредник на весникот ''Естонски експрес'', а Естонско Експрес издаваштво исто така член на одборот. Од март 2009 до јуни 2012 година била член на одборот на Естонската национална радиодифузија. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1964 година]] [[Категорија:Естонски новинари]] gu50trv5oa81lkenry2pksy6dh07j26 0 1347448 5536588 5238003 2026-04-09T16:07:04Z Dandarmkd 31127 5536588 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник|image=TürkanSaylanBodrum1.jpg|birth_date=13 декември 1935|death_date=18 мај 2009|death_place=[[Истанбул]], [[Турција]]|birth_place=[[Истанбул]], [[Турција]]}} '''Туркан Сајлан''' е родена на [[13 декември]] [[1935]]<ref>{{Наведено списание|last=Aleksander|first=Karin|date=2022-09-12|title=Antrag zur Aufnahme des Sachbegriffs „Gender“ in die Gemeinsame Normdatei (GND) der Deutschen Nationalbibliothek (DNB)|url=http://dx.doi.org/10.21428/1bfadeb6.c232c54d|journal=Critical Library Perspectives|volume=9|issue=4|doi=10.21428/1bfadeb6.c232c54d}}</ref> починала на [[18 мај]] [[2009]] била турски дерматолог, академик, писател, предавач и јавна личност. Таа е позната како основач на добротворната фондација „Здружение за поддршка на модерниот живот“. == Животопис == Туркан била родена на 13 декември 1935 година во [[Истанбул]], во семејството на Фасих Галип бег, еден од првите кои застанале на почетокот на создавањето на младата [[Турција|турска]] [[република]], а нејзина мајка била Швајцарката Лили Мина Рејман, која го прифатила исламот. во брак и го зела турското име Лејла. Туркан Сајлан била најстарата од петте браќа и сестри. Од 1944 до 1946 година учела основно училиште во Кандили. Од 1946 до 1953 година продолжила да учи во женското училиште во Кандили. Сајлан дипломирала на Медицинскиот факултет во Истанбул во 1963 година. Од 1964 до 1968 година, таа работела во болницата за социјална заштита во Нисантаси и специјализирала за кожни болести. Во 1968 година Туркан почнала да работи како виш асистент на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Истанбул, специјализирала за дерматологија. Во 1971 година Сајлан добила стипендија за продолжување на студиите во Англија. Во 1974 година работела во Франција, а во 1976 година во Англија. Во 1972 година станала предавач, а во 1977 година професор. Во 1976 година почнала да се бори против лепрата и го основала Здружението против лепра. Во 1976 година почнала со специјализација за лепра и била една од основачите на Меѓународната унија за лепра (ИЛУ). Од 1981 до 2002 година, покрај работата како универзитетски професор, била и главен лекар во болницата за лепра во Истанбул, која е под турското Министерство за здравство. Од 1982 до 1987 година го водела научниот оддел на Медицинскиот факултет, дерматологија на Универзитетот во Истанбул. Од 1981 до 2001 година, таа била директор на дерматолошкиот истражувачки центар на универзитетот. Туркан Сајлан работела и како консултант за лепра во Светската здравствена организација до 2006 година. Учествувала во создавањето на Лабораторијата за дермална патологија, Бехчетовата болест и Клиниката за венерични болести. На добротворна основа, таа работела како главен лекар во болницата за лепра во Истанбул 21 година, помеѓу 1981 и 2002 година. Таа исто така била член на Европската академија за дерматологија и венерологија на Меѓународното здружение за лепра<ref>{{Наведена книга|title=International who's who of women 2006|date=2005|publisher=Routledge|isbn=978-1-85743-325-8|edition=5th ed|location=London}}</ref> и била наградена со многу награди и признанија за нејзината работа. Таа починала на 18 мај 2009 година. == Семејство == Во 1957 година се омажила. Во бракот добиле два сина, од кои едниот станал графичар, а другиот доктор. Цилан имала и четири внуци.<ref name="Hochschulrat">[http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-222560 ''Angaben zur Mitgliedschaft Saylans im Hochschulrat'']{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка}}, Hürriyet, 3. Februar 2001, (türkisch)</ref> == Наводи == <references responsive="1"></references> {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Сајлан, Туркан}} [[Категорија:Луѓе од Истанбул]] [[Категорија:Починати во Истанбул]] [[Категорија:Починати во 2009 година]] [[Категорија:Починати на 18 мај]] [[Категорија:Родени во 1935 година]] [[Категорија:Родени на 13 декември]] [[Категорија:Турски универзитетски професори]] [[Категорија:Турски писатели]] [[Категорија:Турски академици]] gs4khq7zfjkn6cdphpgh2wx6is52u1y 14 1351087 5536723 5220849 2026-04-09T22:13:37Z Dandarmkd 31127 5536723 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Критичнa појавa}} {{рв|Critical phenomena}} [[Категорија:Физички појави]] [[Категорија:Динамични системи]] [[Категорија:Статистичка механика]] [[Категорија:Физика на кондензираната материја]] [[Категорија:Конформна теорија на полето]] k2o35dphijaeq20lueqy9xqujo98utc 0 1355331 5537132 5272600 2026-04-10T09:57:06Z Bjankuloski06 332 [[У:КМ|КМ]]: [[Категорија:Никулци за стариот Рим]] → [[Категорија:Никулци за Стариот Рим]] 5537132 wikitext text/x-wiki '''Семис''' — [[Староримски пари|староримска монета]]. Создаден за време на [[Римска Република|Римската Република]], вредноста ѝ била половина (латински префикс ''semi'' половина) од вредноста на бронзен [[Ас (монета)|ас]]. Тој ги следел тежинските девалвации на асот и престанал да се произведува во I век. Името ''семис'' се вратило на крајот на IV век и означувало половина од златниот [[солид]], потоа од византиската [[номисма]]. == Бронзен семис == [[Податотека:Vecchi_009.jpg|десно|мини|200x200пкс| Семиси околу 270 г. пр. н. е.]] Издаден од [[Римска монетарна работилница|Римската монетарната работилница]] во текот на III век пр. н. е., семисот бил лиена и потоа [[Ковање на пари|кована]] [[Бронза|бронзена]] монета во вредност од половина ''ас либралис'', која тежела една римска фунта или приближно 320 грама. Семисот се бележи со ознаката S, кратенка од семи (полу), за половина фунта, или со шест точки, за шест унци, знаејќи дека една фунта одговара на дванаесет унци. Околу 250 г. пр. н. е., асот и следствено семисот претрпуваат намалување на тежината, поминувајќи на приближно 260 грама за асот, семисот и другите помали единици доживуваат сразмерно намалување.<ref>{{Harvnb|Depeyrot|2006}}</ref> Тежината на асот и неговите делови вклучувајќи го и семисот продолжува да се намалува, особено за време на [[Втора пунска војна|Втората пунска војна]], период обележан со инфлација и појава на сребрени монети ([[денариј]] и [[сестерциј]]) кои ги маргинализирале бронзените монети. И покрај овие значајни последователни варијации на тежината, моделите што го идентификуваат семисот не се разликуваат со неколку исклучоци: Сатурн на [[Аверс|аверсот]] и бродски лак на [[Реверс|реверсот]].<ref>{{Harvnb|Depeyrot|2006}}</ref> Спорадично во текот II век пр. н. е., ковањето семиси во Рим престанало во 82 г. пр.н. е. со затворањето на уредот одговорен за издавање бронзени монети. Производство за месна употреба според римската калибрација било одобрено во Шпанија (како на пример во Монетарната работилница на Контребија Белаиска) и во Нарбонска Галија.<ref>{{Harvnb|Depeyrot|2006}}</ref> Во 19 г. пр. н. е., монетарната реформа на [[Октавијан Август|Август]] организирала кохерентна хиерархија на различни видови монети. Ковањето на семисот продолжува како ситна промена наменета за месна трговија. Бакарот ја заменува бронзата за неговото производство. Месингени и бакарни монети биле ковани во ковачниците во Рим и [[Лион|Лугдунум]]. Месните шпански и галски работилници продолжиле да работат на почетокот на I век, особено во [[Ним]], но постепено затвораат во текот на овој век.<ref>{{Harvnb|Depeyrot|2006}}</ref> Производството на семиси престанало во времето на [[Адријан]] (117-138). == Златни семиси == [[Податотека:Semissis-Anastasius_I-sb0007.jpg|мини|280x280пкс|Семисот на царот [[Анастасиј I]]]] Семисот повторно се појавува како половина од златниот [[солид]] (или византиска [[номисма]]) помеѓу V и IX век.<ref>''Dictionnaire de Numismatique'', dir. Michel Amanduy, Larousse, 2001, {{ISBN|2035050766}}</ref> Погрешното припишување во речникот Дарамбер и Саглио на создавањето на семисот од страна на царот [[Александар Север]] како замена на [[Квинариј (монета)|квинаријот]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://dagr.univ-tlse2.fr/sdx/dagr/feuilleter.xsp?tome=4&partie=1&numPage=806&nomEntree=QUINARIUS&vue=image |title=''Dictionnaire Darembert et Saglio'', entrée QUINARIUS AUREUS |accessdate=2024-09-10 |archive-date=2020-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200313073659/http://dagr.univ-tlse2.fr/rechercher/QUI?tome=4&partie=1&numPage=806&nomEntree=QUINARIUS&vue=image |url-status=dead }}</ref> или [[Ауреус|полуауреус]] е земено од некритичкото читање на Августанската историја.<ref>''Histoire Auguste'', ''Alexandre Sévère'', XXXIX</ref> За современите историчари, овој погрешен показател е [[анахронизам]]. == Поврзано == * [[Римска валута]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Римски монети]] [[Категорија:Бронзени монети]] [[Категорија:Нумизматика]] [[Категорија:Никулци за Стариот Рим]] hr1xlg4nsjgwjwwavsjhvmwgkgj0myx 14 1359790 5536693 5303239 2026-04-09T21:30:28Z Dandarmkd 31127 5536693 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Улици во Софија]] [[Категорија:Булевари]] k6d6i0vapj6q8xbr4f13ab3bs55dqk6 5536695 5536693 2026-04-09T21:31:24Z Dandarmkd 31127 5536695 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Улици во Софија| ]] [[Категорија:Булевари|Софија]] 00r4ukvwex2gqemevb3y71dy10ok9o9 0 1366046 5537070 5463207 2026-04-10T09:33:24Z Bjankuloski06 332 /* Наводи */ Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537070 wikitext text/x-wiki '''Валентина Преволник Рупел''' (родена 1971 година) е [[словенија|словенечки]] владин претставник и економист. Таа ја извршува функцијата министер за здравство на Словенија од 2023 година. == Животот == Таа беше државен секретар во Министерството за здравство на 13 јули 2023 година во 15-та Влада на Словенија .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://n1info.si/novice/slovenija/informacije-n1-kdo-bo-golobov-sekretar-na-ministrstvu-za-zdravje/|title=Začenjajo se spremembe: z Bešičem Loredanom odhajata tudi državna sekretarja|last=Košak|first=Klemen|date=2023-07-13|work=N1|language=sl-SI|accessdate=2024-08-21}}</ref> Таа е назначена за министер за здравство на Република Словенија на 13 октомври 2023 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24ur.com/novice/slovenija/izredna-seja-imenovanje-zdravstvene-in-razresitev-kmetijske-ministrice.html|title=Valentina Prevolnik Rupel nova ministrica za zdravje {{!}} 24ur.com|work=www.24ur.com|language=sl|accessdate=2024-08-21}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Преволник Рупел, Валентина}} [[Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1971 година]] [[Категорија:Словенечки политичари]] kdwoiioyvqeu21dywymjj0n7h0z5vo0 0 1369782 5536652 5360918 2026-04-09T19:53:59Z Sashko1999 56966 5536652 wikitext text/x-wiki '''Татарската конфедерација''' била една од петте големи племенски конфедерации (''khanlig'') во [[Голема Монголија|Монголското плато]] во 12 век. == Име и потекло == Името „Татар“ веројатно првпат било преведено во ''Книгата на песната'' како 大檀 ''Dàtán'' (MC: *''da^H -dan'') и 檀檀 ''Tántán'' (MC: *''dan-dan'') за кои составувачите на книгата изјавиле дека се други имиња на Руанците; ''Книгата на песната'' и ''Книгата на Лианг'' го поврзале Руран со претходниот Ксионгну додека ''Книгата на Веи'' го проследила потеклото на Руран до Донгху, кои биле од [[монголците пред Џингис-хан]] потекло.<ref>{{Наведено списание|last=Pulleyblank|first=Edwin G.|year=2000|title=Ji 姬 and Jiang 姜: The Role of Exogamic Clans in the Organization of the Zhou Polity|url=http://www.dartmouth.edu/~earlychina/docs/2008/ec25_pulleyblank.pdf|journal=Early China|publisher=Cambridge University Press|volume=25|pages=1–27|doi=10.1017/S0362502800004259|jstor=23354272|archive-url=https://web.archive.org/web/20171118181857/http://www.dartmouth.edu/~earlychina/docs/2008/ec25_pulleyblank.pdf|archive-date=2017-11-18}}</ref>{{Rp|20}} Ксу предложил „главното тело на Руран имало потекло од Ксионгну“, а потомците на Руран, имено Да Шивеи (познато како Татари), во голема мера содржеле елементи на Ксионгну кои зборуваат туркиски. И покрај тоа, јазикот на Ксионгну е сè уште непознат,<ref name="Lee-2016">{{Наведено списание|last=Lee|first=Joo-Yup|year=2016|title=The Historical Meaning of the Term Turk and the Nature of the Turkic Identity of the Chinggisid and Timurid Elites in Post-Mongol Central Asia|journal=Central Asiatic Journal|publisher=Harrassowitz Verlag|volume=59|issue=1–2|pages=101–132|doi=10.13173/centasiaj.59.1-2.0101|quote=It is not known which language the Xiongnu spoke.}}</ref>{{Rp|116}}и кинеските историчари рутински им го припишувале потеклото на Ксионгну на различни номадски групи, но таквите припишувања не мора да укажуваат на точното потекло на субјектите: на пример, потеклото на Ксионгну им се припишувало на Ѓоктуркијците и Тиеле кои зборувале туркиски јазик, како и на Парамонголските Танхи Кумо Кси и Китани.<ref name="Lee-2016" />{{Rp|105}} Првата прецизна транскрипција на татарскиот етноним била напишана туркиски јазик на натписите Орхон, поточно, спомениците Кул Тигин (CE 732) и Билге Каган (CE 735) споменици како 𐰆𐱃𐰔⁚𐱃𐱃𐰺⁚𐰉𐰆𐰑𐰣, Otuz Tatar Bodun, 'Thirty Tatar clan'<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://gokturkanitlari.appspot.com/kultigin.html|title=Kül Tiğin (Gültekin) Yazıtı Tam Metni (Full text of Kul Tigin monument with Turkish transcription)|archive-url=https://web.archive.org/web/20140107015747/http://gokturkanitlari.appspot.com/kultigin.html|archive-date=7 January 2014|accessdate=5 April 2014}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://gokturkanitlari.appspot.com/bilgekagan.html|title=Bilge Kağan Yazıtı Tam Metni (Full text of Bilge Khagan monument with Turkish transcription)|archive-url=https://web.archive.org/web/20140107022157/http://gokturkanitlari.appspot.com/bilgekagan.html|archive-date=7 January 2014|accessdate=5 April 2014}}</ref> мислејќи на татарската конфедерација. Во историографијата, протомонголските племиња Шивеи биле поврзани со Дада или идентификувани конкретно со Триесетте Татари.<ref>{{Наведена книга|url=|title=Монгольское языкознание в России в 1 половине XIX в.: проблемы наследия (т. 1, ч. 1).|last=Раднаев В. Э.|date=2012|publisher=БНЦ СО РАН|isbn=978-5-7925-0357-1|edition=|series=|volume=|location=Улан-Удэ|pages=228|chapter=|format=|orig-year=|chapter-url=|agency=Б. В. Базаров}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=|title=Происхождение калмыцкого народа|last=Авляев Г. О.|date=2002|publisher=Калм. кн. изд-во|isbn=5-7539-0464-5|edition=2-е изд., перераб. и испр|series=|volume=|location=Элиста|pages=10|chapter=|format=|orig-year=|chapter-url=|agency=}}</ref> Што се однесува до деветте Татари, Очир (2016 година) ги сметал за монголци и сметал дека ова племе очигледно се формирало во Монголија во текот на 6-8-от век, дека нивната етногенеза вклучувала монголски луѓе, како и монголизирани Туркијци кои владееле со нив; подоцна, девет Татари учествувале во етно-културниот развој на Монголите. Рашид ал-Дин Хамадани именувал девет племиња: Тутуклиуд (Тутагуд), Алчи, Куин, Биркуј, Терат, Тамаши, Ниучи, Бујрагуд и Ајрагуд, кои живееле во источната степа и сливот на Калхин Гол во втората половина на 12 век.<ref name="Очир">{{Наведена книга|url=|title=Монгольские этнонимы: вопросы происхождения и этнического состава монгольских народов|last=Очир А.|date=2016|publisher=КИГИ РАН|isbn=978-5-903833-93-1|edition=|series=|volume=|location=Элиста|pages=159–161|chapter=|format=|orig-year=|chapter-url=|agency=д.и.н. Э. П. Бакаева, д.и.н. К. В. Орлова}}</ref> Голден (1992 година) предлагал дека ''Отуз'' „триесет“ означувал триесет кланови, а ''Токуз'' „девет“ можеби означувал девет племиња на татарската конфедерација.{{Rp|145}} На Татарите им било предложено да живеат во североисточна Монголија и околу Бајкалското Езеро,<ref name="enbrit">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/topic/Tatar|title=Tatar {{!}} people {{!}} Britannica|work=www.britannica.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200505213816/https://www.britannica.com/topic/Tatar|archive-date=2020-05-05|accessdate=2023-04-22|quote=The name Tatar first appeared among nomadic tribes living in northeastern Mongolia and the area around Lake Baikal from the 5th century CE. Unlike the Mongols, these peoples spoke a Turkic language, and they may have been related to the Cuman or Kipchak peoples.}}</ref> или меѓу Манџурија и Бајкалското Езеро. == Етнички и јазични припадности == Токуз-Татарите и Отуз-Татарите од натписите на Орхон биле предложени да бидат монголски говорници (на пр. од синолозите Пол Пелиот, и Улрих Теобалд, туркологот Питер Бенџамин Голден,{{Rp|145}}Алтаист Волкер Рибацки, итн.). Од друга страна, тие биле предложени да зборуваат турски јазик (на пр. ''[[Енциклопедија Британика]]''<ref name="enbrit"/> или Kyzlasov apud Sadur 2012). Понатаму, ''[[Енциклопедија Британика]]'' предлага дека Татарите веројатно биле поврзани со [[Кумани|Куманите]] и Кипчаците.<ref name="enbrit" /> Очир (2016 година) верувал дека монголските и монголизираните турски народи учествувале во етногенезата на деветте Татари, кои Охир ги сметал за монголци.<ref name="Очир"/> Советскиот и рускиот ориенталист Леонид Кизласов тврдел дека Татарите Токуз и Татарите Отуз наместо тоа биле турски, бидејќи географскиот трактат од 10 век , Худуд ал-Алам, напишан од персиски автор, навел дека [[Татари|Татарите]] биле дел од Тогузгузите,<ref name="Minorsky">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.281514|title=Ḥudūd al'Ālam|publisher=Luzac & {{sc|co}}|year=1937|location=London|translator-last=V. F. Minorsky|trans-title=The Regions of the World}}</ref>{{Rp|94}} кои Минорски ги идентификувал со кралството Ќочо во источен [[Тианшан]], основано од бегалците Ујгури по распадот на ујгурското каганат,<ref name="Minorsky" />{{Rp|263–65}} чии основачи припаѓале на конфедерацијата Токуз Огуз.<ref name="Minorsky" />{{Rp|94}}{{Rp|155–57}} Истовремено, Кизласов е против идентификацијата на Татарите од натписите на Орхон со Дада од кинески извори. Меѓутоа, Очир сметал дека ''Датанскиот'' ~ ''Дадан'' ~ ''Дада'' во кинеските извори од 9 век навистина ги означувал Татарите, кои Гоктурците ги споменале на натписите на Орхон како Отуз-Татар и Токуз-Татар и кои Кинезите ги нарекувале Рурани.<ref name="Очир"/> Пишувајќи во 11 век, кара-ханидскиот научник Махмуд ал-Кашгари ги вклучил Татарите меѓу [[Туркиски народи|туркиските народи]]. Тој ги лоцирал Татарите западно од Киргизите.  {{quote|Турците по потекло се дваесет племиња. Сите тие трагаат до Турк, син на Јафет, син на Ное, Божји благослови нека бидат врз нив - тие одговараат на децата на Рум, син на Исав, син на Исак, син на Авраам, Божји благослови нека бидат врз нив.}} {{quote|[Во следнава листа] ја наведувам географската положба на секое од нивните племиња во источниот свет. Тие се наведени по редослед [од Запад] кон Исток, и пагански и муслимански, почнувајќи од оние што се најблиску до Рум. Прво е: ''Bajanak'', па: ''Qifja'q'', па: ''Uguz“, па: ''Yam'k'', па: ''Bashgirt'', па: ''Yasmil', па: ''Qa'y'', па: ''Yaba'quw'', па: ''''Tata'r'''', па: ''''Tata'r'''', потоа: ''''Tata'r'''''', потоа: ''Tata'r'''''', па еден е блиску до овие, тие се спроти Рум, се протегаат кон исток&nbsp;...<ref>{{cite book | first1 = Scott Cameron | last1 = Levi | first2 = Ron | last2 = Sela | url = https://books.google.com/books?id=SAX5ohFkcVgC&q=Yemak+%28Kimek%29 | title = Islamic Central Asia: An Anthology of Historical Sources | date = 2010 | publisher = Indiana University Press | pages = 71 | isbn = 978-0-253-35385-6 | access-date = 2021-05-04 | archive-date = 2023-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230418015809/https://books.google.com/books?id=SAX5ohFkcVgC&q=Yemak+(Kimek) | url-status = live }}</ref>}} Кога ги набројувал 20-те турски племиња, Кашгари вклучувал и не-Турци како Кумо Кси, Хитани, Тангути и Кинези (последниот преведен како {{Langx|ar|Tawġāj}} < Караханид < ''Тавгач''). {{Rp|229}} Во текстот на постојниот ракопис, Татарите се наоѓаат западно од Киргизите; сепак, светската карта на ракописот покажува дека Татарите се наоѓале западно од реката Или и западно од Башкирите, кои Кашагари веќе ги наоѓал западно од Татарите. Клаус Шениг ги припишувал таквите противречности на грешките направени при копирањето на текстот и картата. Кашгари дополнително забележал дека Татарите биле двојазични, зборуваат турски заедно со нивните јазици; истото за Јабакуите, Басмилите и Чомулите. Меѓутоа, достапните докази сугерираат дека Јабакусите, Басмилите и Чомулите биле сите турски говорници; затоа, Мехмет Фуат Копрулу заклучил дека во 11 век, Јабакуите, Басмилите, Чомулите, Кајите и Татарите – од кои последните двајца Копрули сметале дека биле турцифицирани Монголи – можеле да зборуваат на караханскиот дијалект на Кашгари, како и на нивните сопствени турски дијалекти од караханските дијалекти, суштински дека Кашгари ги сметал за други јазици. Според Кљашторни, името „Татар“ било турската ознака за Монголите. Како што пишува Ушницки, етнонимот „татар“ Турците го користеле само за да назначат „странци“, односно народи кои не зборувале турски јазици. Турските племиња кои живееле меѓу нивните соседи кои зборувале монголски, исто така, биле наречени „тат“ или „тат-ар“.<ref name="Ушницкий">{{Наведено списание|last=Ушницкий В. В.|year=2019|title=Центральноазиатские татары: вопросы этнической истории и этногенеза|url=https://www.elibrary.ru/item.asp?id=41224841|journal=Тюркологические исследования|volume=2|pages=5–12|issn=2619-1229|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112222210/https://www.elibrary.ru/item.asp?id=41224841|archive-date=2020-11-12|access-date=2021-04-14}}</ref> Според Бартолд, народите со монголско потекло кои зборувале монголски јазик отсекогаш се нарекувале Татари. Последователно, овој збор бил целосно заменет со зборот „Монгол“.<ref name="Bartold 1968">{{Наведена книга|title=Сочинения. Том V. Работы по истории и филологии тюркских и монгольских народов|last=Бартольд В. В.|date=1968|publisher=Наука|location=Москва|author-link=Vasily Bartold}}</ref>{{Rp|560}} == Историја == [[Податотека:The_Battle_of_the_Jin,_Mongol_and_Kerait_Allied_Forces_and_the_Tatar_Army_in_1196.png|мини| Монголска победа над [[Татари|Татарите]], 1196 година]] Рураните, наводните предци на Татарите, талкале низ модерна Монголија во лето и ја преминале [[Гоби (пустина)|пустината Гоби]] на југ во зима во потрага по пасишта. Руран го основал својот Каганат во 5 век, околу 402 н.е. Меѓу поданиците на Рураните биле племето Ашина, кое ги соборило нивните владетели Рурани во 552 година и ги уништило Рураните во 555 година. Една гранка на распрснетите Рурани мигрирала во планинскиот венец Голем Кинган каде што се преименувале во Тантан, историски Каган, и постепено се вградиле во племенскиот комплекс Шивеи и се појавиле како 大室韋''Да (Големиот) Шивеи''.<ref name="helda.helsinki.fi">Xu, Elina-Qian, [https://helda.helsinki.fi/handle/10138/19205 ''Historical Development of the Pre-Dynastic Khitan''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200606044454/https://helda.helsinki.fi/handle/10138/19205|date=2020-06-06}}, University of Helsinki, 2005. </ref> Областа Отукен, која постојано се споменувала во натписите на Орхон како место на живеење на Турците, според Махмуд Кашгар, некогаш бил во земјата на Татарите.<ref name="Bartold 1968"/> Според Василиј Бартолд, оваа порака сугерирала дека Монголите веќе тогаш стигнале на запад до областа каде нивните соседи од различни страни биле турски племиња.<ref name="Bartold 1968" />{{Rp|86}} Персискиот историчар Гардизи ги навел Татарите како едно од седумте основачки племиња на турската кимечка конфедерација. Натписот на Шин Усу навел дека Татарите Токуз, во сојуз со Секиз-Огузите, неуспешно се побуниле против ујгурскиот Каган Бајанчур, кој ја консолидирал власта помеѓу 744 и 750 н.е. Откако биле поразени три пати, половина од огуз-татарските бунтовници повторно им се придружиле на Ујгурите, додека другата половина побегнале кај непознати луѓе, кои биле идентификувани како Китани или Карлуци. Според Сенга и Кљашторни, дел од токуз-татарските бунтовници побегнале на запад од Ујгурите до сливот на реката [[Иртиш]], каде што подоцна ги организирале Кипчаците и другите племенски групи (или веќе таму или исто така новопристигнати) во племенската унија Кимек. Според рускиот ориенталист Василиј Ушницки, извештаите за средновековните муслимански извори за татарското потекло на династичкиот клан Кимак се аргумент на поддржувачите на монголското потекло на Кимаците и Кипчаците.<ref name=":Ушницкий">{{Наведено списание|last=Ушницкий В. В.|year=2017|orig-year=|title=Историческая судьба татар Центральной Азии|url=https://elibrary.ru/item.asp?id=30612244|format=|journal=Zolotoordynskai︠a︡ T︠s︡ivilizat︠s︡ii︠a︡|type=|series=|language=|edition=Золотоордынская Цивилизация|volume=|pages=92–95|arxiv=|bibcode=|doi=|issn=2308-1856|pmid=|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414205529/https://www.elibrary.ru/item.asp?id=30612244|archive-date=2021-04-14|access-date=2021-04-14|quote=}}</ref> Веста за Татарите, од кои Кимаците се одвоиле, според Јозеф Марварт, го потврдува фактот за движењето на запад на турцизираните монголски елементи.<ref name="Bartold 1968"/> Што се однесува до поделбата на Татарите кои останале на исток, до 10 век, тие станале поданици на [[Љао (династија)|династијата Љао]] предводена од Китан. По падот на Љао, Татарите доживеале притисок од династијата Џин предводена од Јурчен и биле повикани да се борат против другите монголски племиња. Татарите живееле на плодните пасишта околу Хулун Нур и Буир Нур и окупирале трговски пат до Кина во 12 век. Од 10 до 13 век, Турците Шатуо се приклучиле на татарската конфедерација на територијата на модерна Монголија и станале познати како Онгуд или Белите Татари гранка на Татарите.<ref>Ozkan Izgi, "The ancient cultures of Central Asia and the relations with the Chinese civilization" ''The Turks'', Ankara, 2002, p. 98, {{ISBN|975-6782-56-0}}</ref> Амбасадорот на [[Сунг (династија)|Сунг династијата,]] Жао Хонг во 1221 година напишал дека во [[Монголско Царство|Монголското Царство]] на [[Џингис-хан]], постоеле три дивизии врз основа на нивната оддалеченост од Кина со која владеел Јурчен Џин: Белите Татари (白韃靼''Баи Дада'' ), Црните Татари (黑韃靼''Хеј Дататар'', ''Дада''),<ref name="chinaknowledge.de">Theobald, Ulrich (2012) [http://chinaknowledge.de/History/Altera/tatars.html "Dada 韃靼, Tatars"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210303130349/http://www.chinaknowledge.de/History/Altera/tatars.html}} in ''ChinaKnowledge.de''</ref> кои Кизласов ги идентификувал со туркофоните - вклучувајќи ги Онгудите (со турско шатуо потекло), монголски говорители - на кои им припаѓале Џингис-хан и неговите придружници - и [[Тунгуски јазици|тунгуските јазици]], соодветно. ''Тајната историја на Монголите'' тврдела дека Татарите биле смртни непријатели на Монголите: тие го предале канот Амбагаи на Камаг Монгол за да биде погубен од династијата Јурчен Џин и исто така предавнички отруениот поглавар Јесукеи, таткото на [[Џингис-хан]]; последователно, во 1202 година, Џингис-хан се здружил со Онг Кан, ги освоил Татарите и натерал Татари да бидат погубени и да ги поштеди само жените и децата. Преживеаните Татари биле апсорбирани во племето на Џингис-хан, а Татарската конфедерација престанала да постои. Бидејќи Татарите биле племе од илјадници, нивната апсорпција значително го зголемила племето на Џингис-хан.<ref>{{Наведена книга|title=Genghis Khan and the Making of the Modern World|last=Weatherford|first=Jack|publisher=[[Random House]]|year=2004|pages=51}}</ref> == Татари и Монголи == Монголскиот историчар Ургунге Онон сметал дека Монголите првично им биле познати на Европејците како Татари бидејќи Татарите биле принудени да се борат како претходница, на главното тело на монголската коњаница и етнонимот Татари потоа се префрлил на сите Монголи. Сепак, Бартолд, Ушницки, Кљашторни, Теобалд и Пау верувале дека дури и етничките Монголи честопати биле нарекувани Татари,<ref name="Bartold 1968"/> посебно во неофицијални извори или автори на странци (на пр. Турци, Кинези, Виетнамци, Јурченци, Јаванци) или од самите етнички Монголи (на пр. генерал Мукали или дури и Кан Огедеи).<ref name="Pow-2019">{{Наведено списание|last=Pow|first=Stephen|year=2019|title='Nationes que se Tartaros appellant': An Exploration of the Historical Problem of the Usage of the Ethnonyms Tatar and Mongol in Medieval Sources"|url=https://www.researchgate.net/publication/336135124|journal=Golden Horde Review|volume=7|issue=3|pages=545–567|doi=10.22378/2313-6197.2019-7-3.545-567|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720060624/https://www.researchgate.net/publication/336135124_Nationes_que_se_Tartaros_appellant_An_Exploration_of_the_Historical_Problem_of_the_Usage_of_the_Ethnonyms_Tatar_and_Mongol_in_Medieval_Sources|archive-date=2021-07-20|doi-access=free}}</ref>{{Rp|549-551, 560-561, 563}} Пау сметал дека племињата [[Монголски јазици|кои зборуваат монголски]] го користеле ендонимот Татар во текот на првите 30 до 40 години од проширувањето на [[Монголско Царство|Монголското Царство]], пред да се самоидентификуваат како Монголи, првично ознака со династичка држава земена по Големата монголска држава од 12 век (大蒋古圤); во меѓувреме, стариот ендоним Татар паднал во немилост и ќе се користи како погрден термин за бунтовните племиња што зборуваат монголски; Пау дополнително шпекулирал дека промената на името била мотивирана од несигурности: или бидејќи непријателите го презирале името Татар, или поради тоа што поданиците го користеле ендонимот Татар за елити кои зборуваат монголски, или затоа што ривалствата меѓу потомците на Џингис-хан налагале „ограничување и исфрлање на групите“.<ref name="Pow-2019" />{{Rp|545, 549-551, 560-563}} == Наследство == Турскојазичните народи на [[Куманија]], како знак на политичка верност, го усвоиле ендонимот на нивните монголски освојувачи, пред на крајот да ги подведат културолошки и лингвистички.<ref name="Pow-2019"/> == Наводи == {{Наводи}}{{Монголски етнички групи|state=expanded}} [[Категорија:Поранешни монархии]] [[Категорија:Поранешни конфедерации]] [[Категорија:Монголски народи]] [[Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“]] [[Категорија:Статии со текст на традиционален кинески]] ck3g5gy6kjv4zpbxbpbjpax683pmpz3 14 1371269 5536561 5483517 2026-04-09T12:00:19Z Dandarmkd 31127 5536561 wikitext text/x-wiki {{Катпов|Список на општини во Словачка}} {{рв|Municipalities in Slovakia}} [[Категорија:Административна поделба на Словачка]] [[Категорија:Третостепени административни единици на земјите|Словачка]] [[Категорија:Општини во Европа|Словачка]] [[Категорија:Општини по земја|Словачка]] n73zo0isirc3ojjs7vw38rpzm076ckz 0 1376031 5536642 5410241 2026-04-09T19:45:03Z Sashko1999 56966 5536642 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | conventional_long_name = Прв туркиски хаганат | status = [[Khaganate]] ([[Nomadic empire]]) | capital = {{plainlist| * [[Ötüken]] (eastern) * [[Suyab]] (western)}} | common_languages = {{plainlist| * [[Old Turkic language|Old Turkic]] (official, dynastic and common){{sfn|Sinor|1969|p=101}}<ref>{{cite book|author=Peter Roudik|year=2007|title=The History of the Central Asian Republics|page= 24}}</ref><ref name="golden 2011">{{cite book|first1=Peter B. |last1=Golden|author-link=Peter Benjamin Golden |date=2011|title=Central Asia in World History}}</ref>{{rp|37}} * [[Sogdian language|Sogdian]] (official, diplomacy, coinage){{sfn|Roux|2000|p=79}}{{sfn|Baratova|2005}} * [[Rouran language|Rouran]] (official){{sfn|Vovin|2019|p=133}}}} | year_start = 552 | year_end = 603 | image_map = {{Location map+ |Continental Asia |overlay_image= Map of the First Turkic Khaganate.png | width=300 <!-- DO NOT CHANGE MAP SIZE (300) AS THIS WILL DISPLACE THE LABELS --> | float = center | border =none | nodiv = 1 | mini = 1 | relief = yes | places = {{Annotation|125|53|FIRST TURKIC KHAGANATE|text-align=center|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#4F311CFF}} | caption= }} | image_map_size = 300px | image_map_caption = The First Turkic Khaganate at its greatest extent, in 576. | image_coat = Tamga of Ashina.png | symbol_type = [[Tamga]] of [[Ashina tribe]]<ref>"The tamga of the royal clan of the first Turkish empire was a neatly drawn lineal picture of an ibex", Kljastornyj, 1980, p. 93</ref> | currency = | title_leader = [[Qaghans of the Turkic khaganates|Qaghan]] | leader1 = [[Bumin Qaghan]] (first) | year_leader1 = 552 | leader2 = [[Tardu]] (last) | year_leader2 = 599–603 | deputy1 = [[Istämi]] (first) | year_deputy1 = 552–575 | title_deputy = [[Yabgu]] | deputy2 = Tardu (last) | year_deputy2 = 575–599 | stat_year1 = 557 | stat_area1 = 6000000 | ref_area1 = <ref>{{cite journal |last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D. | title = East–West Orientation of Historical Empires | journal = Journal of World-Systems Research|date=December 2006 |volume=12|issue=2 |page=222 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|access-date=16 September 2016 |issn= 1076-156X}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Taagepera|first1=Rein|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|journal=Social Science History|date=1979|volume=3|issue=3/4|page=129|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}</ref><ref name="OxfordArea">{{Cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94|language=en}}</ref> | stat_year5 = 6th century<ref>{{cite conference |last=Karatay |first=Osman |title=Göktürk Çağı Türk Nüfusu Üzerine Düşünceler |conference=18. Türk Tarih Kongresi, 1-4 Ekim 2018 Ankara}}</ref> | religion = [[Tengrism]], [[Buddhism]] | stat_pop5 = 3 million | p1 = Rouran Khaganate | p2 = Hephthalite Empire | s1 = Eastern Turkic Khaganate | s2 = Western Turkic Khaganate | event_pre = [[Bumin Qaghan]] revolts against [[Rouran Khaganate]] | date_pre = 542 | event_end = Division of [[Western Turkic Khaganate|Western]] and [[Eastern Turkic Khaganate]]s | life_span = 552–603 | era = [[Post-classical history|Post-classical]] | demonym = Türük<br/>Türk | today = | event1 = [[Göktürk civil war]] | date_event1 = 581 | event_post = | event2 = Brief re-unification | date_event2 = 603 }} '''Првиот туркиски хаганат''', познат и како '''Ѓоктуркиски каганат''', бил првата туркиска држава што го носела името „''Турк''“ во политичка смисла. Оваа империја, основана во 552 година од кланот Ашина, се протегала од Манџурија до Црното Море, покривајќи околу 6 милиони км² и имала население од приближно 3 милиони луѓе во 6 век. Со центар во Отукен, во денешна Монголија, каганатот бил клучен играч во Централна Азија, наследувајќи ја хегемонијата на Роуранскиот Каганат и контролирајќи го Патот на Свилата. Постоењето на каганатот траело до 603 година, кога се поделил на Источен и Западен Турски Каганат поради внатрешни конфликти и надворешни притисоци. == Историја == === Потекло и основање (546–552) === Каганатот бил основан од Бумин Каган, лидер на кланот Ашина, кој потекнувал од турските племиња во [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]]. Во 546 година, Бумин предводел бунт против Роуранскиот Каганат, чиј владетел Јуџулу Анагуи го навредил, нарекувајќи го „''ковач роб''“, што укажува на можен вазален статус или специјализација во металургија. Бумин склучил сојуз со Западната Веи династија во Кина, оженувајќи се со принцезата Чангле. Во 552 година, тој го поразил Анагуи северно од Хуајхуанг и се прогласил за Илиг Каган во Отукен, но починал истата година. Неговиот син, Мукан Каган, и братот Истаеми (Јабгу на Западот) продолжиле да ја прошируваат империјата. === Експанзија (552–581) === Мукан Каган ги консолидирал источните територии, поразувајќи ги преостанатите роурански сили и потчинил номадски племиња како Ујгурите и Тиеле. Истаеми, како Јабгу на Западот, водел кампањи против Хефталитското Царство во сојуз со Сасанидска Персија. Во 557 година, оваа коалиција ги уништила Хефталитите, овозможувајќи им на Гоктурците да ја преземат контролата врз трговијата по Патот на Свилата. До 576 година, Гоктурците стигнале до Крим, преминувајќи го Керчкиот Проток и опколувајќи го византискиот град Херсонесус во 581 година. Нивните јужни граници се протегале до реката Аму Дарја, што довело до судири со Сасанидите, кои ги поразиле во 589 година. === Граѓанска војна и поделба (581–603) === По смртта на Таспар Каган во 581 година, избувнала граѓанска војна поради спорови за наследство меѓу Апа Каган, Ишбара Каган и други претенденти. Оваа нестабилност била искористена од кинеската Суи династија, која поттикнувала внатрешни бунтови. Тарду, син на Истаеми, се обидел да ја обедини империјата, напаѓајќи го кинескиот град Чанг'ан околу 600 година. Сепак, бунт на тиеле племињата, поддржан од Суи дипломатијата, го соборил во 603 година. Ова довело до формална поделба на каганатот: * Источен Турски Каганат: Со центар во Отукен, под силно влијание на Кина. * Западен Турски Каганат: Фокусиран на западните територии, вклучувајќи го Согдијана и Бактрија. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Ханати]] cxvqse2fh501lw8mvpfr9c22muf6tnv 5536644 5536642 2026-04-09T19:45:30Z Sashko1999 56966 5536644 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | conventional_long_name = Прв туркиски хаганат | status = [[Khaganate]] ([[Nomadic empire]]) | capital = {{plainlist| * [[Ötüken]] (eastern) * [[Suyab]] (western)}} | common_languages = {{plainlist| * [[Old Turkic language|Old Turkic]] (official, dynastic and common){{sfn|Sinor|1969|p=101}}<ref>{{cite book|author=Peter Roudik|year=2007|title=The History of the Central Asian Republics|page= 24}}</ref><ref name="golden 2011">{{cite book|first1=Peter B. |last1=Golden|author-link=Peter Benjamin Golden |date=2011|title=Central Asia in World History}}</ref>{{rp|37}} * [[Sogdian language|Sogdian]] (official, diplomacy, coinage){{sfn|Roux|2000|p=79}}{{sfn|Baratova|2005}} * [[Rouran language|Rouran]] (official){{sfn|Vovin|2019|p=133}}}} | year_start = 552 | year_end = 603 | image_map = {{Location map+ |Continental Asia |overlay_image= Map of the First Turkic Khaganate.png | width=300 <!-- DO NOT CHANGE MAP SIZE (300) AS THIS WILL DISPLACE THE LABELS --> | float = center | border =none | nodiv = 1 | mini = 1 | relief = yes | places = {{Annotation|125|53|FIRST TURKIC KHAGANATE|text-align=center|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#4F311CFF}} | caption= }} | image_map_size = 300px | image_map_caption = The First Turkic Khaganate at its greatest extent, in 576. | image_coat = Tamga of Ashina.png | symbol_type = [[Tamga]] of [[Ashina tribe]]<ref>"The tamga of the royal clan of the first Turkish empire was a neatly drawn lineal picture of an ibex", Kljastornyj, 1980, p. 93</ref> | currency = | title_leader = [[Qaghans of the Turkic khaganates|Qaghan]] | leader1 = [[Bumin Qaghan]] (first) | year_leader1 = 552 | leader2 = [[Tardu]] (last) | year_leader2 = 599–603 | deputy1 = [[Istämi]] (first) | year_deputy1 = 552–575 | title_deputy = [[Yabgu]] | deputy2 = Tardu (last) | year_deputy2 = 575–599 | stat_year1 = 557 | stat_area1 = 6000000 | ref_area1 = <ref>{{cite journal |last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D. | title = East–West Orientation of Historical Empires | journal = Journal of World-Systems Research|date=December 2006 |volume=12|issue=2 |page=222 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|access-date=16 September 2016 |issn= 1076-156X}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Taagepera|first1=Rein|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|journal=Social Science History|date=1979|volume=3|issue=3/4|page=129|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}</ref><ref name="OxfordArea">{{Cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94|language=en}}</ref> | stat_year5 = 6th century<ref>{{cite conference |last=Karatay |first=Osman |title=Göktürk Çağı Türk Nüfusu Üzerine Düşünceler |conference=18. Türk Tarih Kongresi, 1-4 Ekim 2018 Ankara}}</ref> | religion = [[Tengrism]], [[Buddhism]] | stat_pop5 = 3 million | p1 = Rouran Khaganate | p2 = Hephthalite Empire | s1 = Eastern Turkic Khaganate | s2 = Western Turkic Khaganate | event_pre = [[Bumin Qaghan]] revolts against [[Rouran Khaganate]] | date_pre = 542 | event_end = Division of [[Western Turkic Khaganate|Western]] and [[Eastern Turkic Khaganate]]s | life_span = 552–603 | era = [[Post-classical history|Post-classical]] | demonym = Türük<br/>Türk | today = | event1 = [[Göktürk civil war]] | date_event1 = 581 | event_post = | event2 = Brief re-unification | date_event2 = 603 }} '''Првиот туркиски хаганат''', познат и како '''Ѓоктуркиски каганат''', бил првата туркиска држава што го носела името „''Турк''“ во политичка смисла. Оваа империја, основана во 552 година од кланот Ашина, се протегала од Манџурија до Црното Море, покривајќи околу 6 милиони км² и имала население од приближно 3 милиони луѓе во 6 век. Со центар во Отукен, во денешна Монголија, каганатот бил клучен играч во Централна Азија, наследувајќи ја хегемонијата на Роуранскиот Каганат и контролирајќи го Патот на Свилата. Постоењето на каганатот траело до 603 година, кога се поделил на Источен и Западен Турски Каганат поради внатрешни конфликти и надворешни притисоци. == Историја == === Потекло и основање (546–552) === Каганатот бил основан од Бумин Каган, лидер на кланот Ашина, кој потекнувал од турските племиња во [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]]. Во 546 година, Бумин предводел бунт против Роуранскиот Каганат, чиј владетел Јуџулу Анагуи го навредил, нарекувајќи го „''ковач роб''“, што укажува на можен вазален статус или специјализација во металургија. Бумин склучил сојуз со Западната Веи династија во Кина, оженувајќи се со принцезата Чангле. Во 552 година, тој го поразил Анагуи северно од Хуајхуанг и се прогласил за Илиг Каган во Отукен, но починал истата година. Неговиот син, Мукан Каган, и братот Истаеми (Јабгу на Западот) продолжиле да ја прошируваат империјата. === Експанзија (552–581) === Мукан Каган ги консолидирал источните територии, поразувајќи ги преостанатите роурански сили и потчинил номадски племиња како Ујгурите и Тиеле. Истаеми, како Јабгу на Западот, водел кампањи против Хефталитското Царство во сојуз со Сасанидска Персија. Во 557 година, оваа коалиција ги уништила Хефталитите, овозможувајќи им на Гоктурците да ја преземат контролата врз трговијата по Патот на Свилата. До 576 година, Гоктуркијците стигнале до Крим, преминувајќи го Керчкиот Проток и опколувајќи го византискиот град Херсонесус во 581 година. Нивните јужни граници се протегале до реката Аму Дарја, што довело до судири со Сасанидите, кои ги поразиле во 589 година. === Граѓанска војна и поделба (581–603) === По смртта на Таспар Каган во 581 година, избувнала граѓанска војна поради спорови за наследство меѓу Апа Каган, Ишбара Каган и други претенденти. Оваа нестабилност била искористена од кинеската Суи династија, која поттикнувала внатрешни бунтови. Тарду, син на Истаеми, се обидел да ја обедини империјата, напаѓајќи го кинескиот град Чанг'ан околу 600 година. Сепак, бунт на тиеле племињата, поддржан од Суи дипломатијата, го соборил во 603 година. Ова довело до формална поделба на каганатот: * Источен Турски Каганат: Со центар во Отукен, под силно влијание на Кина. * Западен Турски Каганат: Фокусиран на западните територии, вклучувајќи го Согдијана и Бактрија. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Ханати]] pk1mvs0qe4j0fa8mlog5zmhq1sti6l0 5536645 5536644 2026-04-09T19:45:52Z Sashko1999 56966 5536645 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | conventional_long_name = Прв туркиски хаганат | status = [[Khaganate]] ([[Nomadic empire]]) | capital = {{plainlist| * [[Ötüken]] (eastern) * [[Suyab]] (western)}} | common_languages = {{plainlist| * [[Old Turkic language|Old Turkic]] (official, dynastic and common){{sfn|Sinor|1969|p=101}}<ref>{{cite book|author=Peter Roudik|year=2007|title=The History of the Central Asian Republics|page= 24}}</ref><ref name="golden 2011">{{cite book|first1=Peter B. |last1=Golden|author-link=Peter Benjamin Golden |date=2011|title=Central Asia in World History}}</ref>{{rp|37}} * [[Sogdian language|Sogdian]] (official, diplomacy, coinage){{sfn|Roux|2000|p=79}}{{sfn|Baratova|2005}} * [[Rouran language|Rouran]] (official){{sfn|Vovin|2019|p=133}}}} | year_start = 552 | year_end = 603 | image_map = {{Location map+ |Continental Asia |overlay_image= Map of the First Turkic Khaganate.png | width=300 <!-- DO NOT CHANGE MAP SIZE (300) AS THIS WILL DISPLACE THE LABELS --> | float = center | border =none | nodiv = 1 | mini = 1 | relief = yes | places = {{Annotation|125|53|FIRST TURKIC KHAGANATE|text-align=center|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#4F311CFF}} | caption= }} | image_map_size = 300px | image_map_caption = The First Turkic Khaganate at its greatest extent, in 576. | image_coat = Tamga of Ashina.png | symbol_type = [[Tamga]] of [[Ashina tribe]]<ref>"The tamga of the royal clan of the first Turkish empire was a neatly drawn lineal picture of an ibex", Kljastornyj, 1980, p. 93</ref> | currency = | title_leader = [[Qaghans of the Turkic khaganates|Qaghan]] | leader1 = [[Bumin Qaghan]] (first) | year_leader1 = 552 | leader2 = [[Tardu]] (last) | year_leader2 = 599–603 | deputy1 = [[Istämi]] (first) | year_deputy1 = 552–575 | title_deputy = [[Yabgu]] | deputy2 = Tardu (last) | year_deputy2 = 575–599 | stat_year1 = 557 | stat_area1 = 6000000 | ref_area1 = <ref>{{cite journal |last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D. | title = East–West Orientation of Historical Empires | journal = Journal of World-Systems Research|date=December 2006 |volume=12|issue=2 |page=222 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|access-date=16 September 2016 |issn= 1076-156X}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Taagepera|first1=Rein|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|journal=Social Science History|date=1979|volume=3|issue=3/4|page=129|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}</ref><ref name="OxfordArea">{{Cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94|language=en}}</ref> | stat_year5 = 6th century<ref>{{cite conference |last=Karatay |first=Osman |title=Göktürk Çağı Türk Nüfusu Üzerine Düşünceler |conference=18. Türk Tarih Kongresi, 1-4 Ekim 2018 Ankara}}</ref> | religion = [[Tengrism]], [[Buddhism]] | stat_pop5 = 3 million | p1 = Rouran Khaganate | p2 = Hephthalite Empire | s1 = Eastern Turkic Khaganate | s2 = Western Turkic Khaganate | event_pre = [[Bumin Qaghan]] revolts against [[Rouran Khaganate]] | date_pre = 542 | event_end = Division of [[Western Turkic Khaganate|Western]] and [[Eastern Turkic Khaganate]]s | life_span = 552–603 | era = [[Post-classical history|Post-classical]] | demonym = Türük<br/>Türk | today = | event1 = [[Göktürk civil war]] | date_event1 = 581 | event_post = | event2 = Brief re-unification | date_event2 = 603 }} '''Првиот туркиски хаганат''', познат и како '''Ѓоктуркиски каганат''', бил првата туркиска држава што го носела името „''Турк''“ во политичка смисла. Оваа империја, основана во 552 година од кланот Ашина, се протегала од Манџурија до Црното Море, покривајќи околу 6 милиони км² и имала население од приближно 3 милиони луѓе во 6 век. Со центар во Отукен, во денешна Монголија, каганатот бил клучен играч во Централна Азија, наследувајќи ја хегемонијата на Роуранскиот Каганат и контролирајќи го Патот на Свилата. Постоењето на каганатот траело до 603 година, кога се поделил на Источен и Западен Турски Каганат поради внатрешни конфликти и надворешни притисоци. == Историја == === Потекло и основање (546–552) === Каганатот бил основан од Бумин Каган, лидер на кланот Ашина, кој потекнувал од турските племиња во [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]]. Во 546 година, Бумин предводел бунт против Роуранскиот Каганат, чиј владетел Јуџулу Анагуи го навредил, нарекувајќи го „''ковач роб''“, што укажува на можен вазален статус или специјализација во металургија. Бумин склучил сојуз со Западната Веи династија во Кина, оженувајќи се со принцезата Чангле. Во 552 година, тој го поразил Анагуи северно од Хуајхуанг и се прогласил за Илиг Каган во Отукен, но починал истата година. Неговиот син, Мукан Каган, и братот Истаеми (Јабгу на Западот) продолжиле да ја прошируваат империјата. === Експанзија (552–581) === Мукан Каган ги консолидирал источните територии, поразувајќи ги преостанатите роурански сили и потчинил номадски племиња како Ујгурите и Тиеле. Истаеми, како Јабгу на Западот, водел кампањи против Хефталитското Царство во сојуз со Сасанидска Персија. Во 557 година, оваа коалиција ги уништила Хефталитите, овозможувајќи им на Гоктурците да ја преземат контролата врз трговијата по Патот на Свилата. До 576 година, Гоктуркијците стигнале до Крим, преминувајќи го Керчкиот Проток и опколувајќи го византискиот град Херсонесус во 581 година. Нивните јужни граници се протегале до реката Аму Дарја, што довело до судири со Сасанидите, кои ги поразиле во 589 година. === Граѓанска војна и поделба (581–603) === По смртта на Таспар Каган во 581 година, избувнала граѓанска војна поради спорови за наследство меѓу Апа Каган, Ишбара Каган и други претенденти. Оваа нестабилност била искористена од кинеската Суи династија, која поттикнувала внатрешни бунтови. Тарду, син на Истаеми, се обидел да ја обедини империјата, напаѓајќи го кинескиот град Чанг'ан околу 600 година. Сепак, бунт на тиеле племињата, поддржан од Суи дипломатијата, го соборил во 603 година. Ова довело до формална поделба на каганатот: * Источен Туркиски Каганат: Со центар во Отукен, под силно влијание на Кина. * Западен Туркиски Каганат: Фокусиран на западните територии, вклучувајќи го Согдијана и Бактрија. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Ханати]] kknw21y7usjrwir1f3tx4wywku8f7wc 5536655 5536645 2026-04-09T19:58:16Z Sashko1999 56966 5536655 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | conventional_long_name = Прв туркиски хаганат | status = [[Khaganate]] ([[Nomadic empire]]) | capital = {{plainlist| * [[Ötüken]] (eastern) * [[Suyab]] (western)}} | common_languages = {{plainlist| * [[Old Turkic language|Old Turkic]] (official, dynastic and common){{sfn|Sinor|1969|p=101}}<ref>{{cite book|author=Peter Roudik|year=2007|title=The History of the Central Asian Republics|page= 24}}</ref><ref name="golden 2011">{{cite book|first1=Peter B. |last1=Golden|author-link=Peter Benjamin Golden |date=2011|title=Central Asia in World History}}</ref>{{rp|37}} * [[Sogdian language|Sogdian]] (official, diplomacy, coinage){{sfn|Roux|2000|p=79}}{{sfn|Baratova|2005}} * [[Rouran language|Rouran]] (official){{sfn|Vovin|2019|p=133}}}} | year_start = 552 | year_end = 603 | image_map = {{Location map+ |Continental Asia |overlay_image= Map of the First Turkic Khaganate.png | width=300 <!-- DO NOT CHANGE MAP SIZE (300) AS THIS WILL DISPLACE THE LABELS --> | float = center | border =none | nodiv = 1 | mini = 1 | relief = yes | places = {{Annotation|125|53|FIRST TURKIC KHAGANATE|text-align=center|font-weight=bold|font-style=normal|font-size=8|color=#4F311CFF}} | caption= }} | image_map_size = 300px | image_map_caption = The First Turkic Khaganate at its greatest extent, in 576. | image_coat = Tamga of Ashina.png | symbol_type = [[Tamga]] of [[Ashina tribe]]<ref>"The tamga of the royal clan of the first Turkish empire was a neatly drawn lineal picture of an ibex", Kljastornyj, 1980, p. 93</ref> | currency = | title_leader = [[Qaghans of the Turkic khaganates|Qaghan]] | leader1 = [[Bumin Qaghan]] (first) | year_leader1 = 552 | leader2 = [[Tardu]] (last) | year_leader2 = 599–603 | deputy1 = [[Istämi]] (first) | year_deputy1 = 552–575 | title_deputy = [[Yabgu]] | deputy2 = Tardu (last) | year_deputy2 = 575–599 | stat_year1 = 557 | stat_area1 = 6000000 | ref_area1 = <ref>{{cite journal |last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D. | title = East–West Orientation of Historical Empires | journal = Journal of World-Systems Research|date=December 2006 |volume=12|issue=2 |page=222 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|access-date=16 September 2016 |issn= 1076-156X}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Taagepera|first1=Rein|title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.|journal=Social Science History|date=1979|volume=3|issue=3/4|page=129|doi=10.2307/1170959|jstor=1170959}}</ref><ref name="OxfordArea">{{Cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94|language=en}}</ref> | stat_year5 = 6th century<ref>{{cite conference |last=Karatay |first=Osman |title=Göktürk Çağı Türk Nüfusu Üzerine Düşünceler |conference=18. Türk Tarih Kongresi, 1-4 Ekim 2018 Ankara}}</ref> | religion = [[Tengrism]], [[Buddhism]] | stat_pop5 = 3 million | p1 = Rouran Khaganate | p2 = Hephthalite Empire | s1 = Eastern Turkic Khaganate | s2 = Western Turkic Khaganate | event_pre = [[Bumin Qaghan]] revolts against [[Rouran Khaganate]] | date_pre = 542 | event_end = Division of [[Western Turkic Khaganate|Western]] and [[Eastern Turkic Khaganate]]s | life_span = 552–603 | era = [[Post-classical history|Post-classical]] | demonym = Türük<br/>Türk | today = | event1 = [[Göktürk civil war]] | date_event1 = 581 | event_post = | event2 = Brief re-unification | date_event2 = 603 }} '''Првиот туркиски хаганат''', познат и како '''Ѓоктуркиски каганат''', бил првата туркиска држава што го носела името „''Турк''“ во политичка смисла. Оваа империја, основана во 552 година од кланот Ашина, се протегала од Манџурија до Црното Море, покривајќи околу 6 милиони км² и имала население од приближно 3 милиони луѓе во 6 век. Со центар во Отукен, во денешна Монголија, каганатот бил клучен играч во Централна Азија, наследувајќи ја хегемонијата на Роуранскиот Каганат и контролирајќи го Патот на Свилата. Постоењето на каганатот траело до 603 година, кога се поделил на Источен и Западен Турски Каганат поради внатрешни конфликти и надворешни притисоци. == Историја == === Потекло и основање (546–552) === Каганатот бил основан од Бумин Каган, лидер на кланот Ашина, кој потекнувал од турските племиња во [[Алтајски Планини|Алтајските Планини]]. Во 546 година, Бумин предводел бунт против Роуранскиот Каганат, чиј владетел Јуџулу Анагуи го навредил, нарекувајќи го „''ковач роб''“, што укажува на можен вазален статус или специјализација во металургија. Бумин склучил сојуз со Западната Веи династија во Кина, оженувајќи се со принцезата Чангле. Во 552 година, тој го поразил Анагуи северно од Хуајхуанг и се прогласил за Илиг Каган во Отукен, но починал истата година. Неговиот син, Мукан Каган, и братот Истаеми (Јабгу на Западот) продолжиле да ја прошируваат империјата. === Експанзија (552–581) === Мукан Каган ги консолидирал источните територии, поразувајќи ги преостанатите роурански сили и потчинил номадски племиња како Ујгурите и Тиеле. Истаеми, како Јабгу на Западот, водел кампањи против Хефталитското Царство во сојуз со Сасанидска Персија. Во 557 година, оваа коалиција ги уништила Хефталитите, овозможувајќи им на Гоктуркиците да ја преземат контролата врз трговијата по Патот на Свилата. До 576 година, Гоктуркијците стигнале до Крим, преминувајќи го Керчкиот Проток и опколувајќи го византискиот град Херсонесус во 581 година. Нивните јужни граници се протегале до реката Аму Дарја, што довело до судири со Сасанидите, кои ги поразиле во 589 година. === Граѓанска војна и поделба (581–603) === По смртта на Таспар Каган во 581 година, избувнала граѓанска војна поради спорови за наследство меѓу Апа Каган, Ишбара Каган и други претенденти. Оваа нестабилност била искористена од кинеската Суи династија, која поттикнувала внатрешни бунтови. Тарду, син на Истаеми, се обидел да ја обедини империјата, напаѓајќи го кинескиот град Чанг'ан околу 600 година. Сепак, бунт на тиеле племињата, поддржан од Суи дипломатијата, го соборил во 603 година. Ова довело до формална поделба на каганатот: * Источен Туркиски Каганат: Со центар во Отукен, под силно влијание на Кина. * Западен Туркиски Каганат: Фокусиран на западните територии, вклучувајќи го Согдијана и Бактрија. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Ханати]] 6y4wlg2dub7eraprkt3tkg0nwphq6lb 0 1376033 5536654 5410304 2026-04-09T19:57:29Z Sashko1999 56966 5536654 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kultigin Monument of Orkhon Inscriptions.jpeg|мини]] '''Орхонските натписи''', познати и како Орхонски рунски натписи, се едни од најзначајните споменици на старотуркиската писменост и култура. Тие се создадени во 8-ми век од Турците во денешна [[Монголија]], во долината на реката Орхон, и се напишани на старотуркиски јазик со рунско писмо, познато како Орхонско писмо. Најпознати се натписите на Култегин, Билге хан и Тонјукук, дел од Вториот туркиски хаганат (682–744). [[Категорија:Туркиски јазици]] l90e5ya0fkgq61usr2bgqwl3uv5gu81 0 1376762 5537171 5531509 2026-04-10T11:05:30Z Andrew012p 85224 5537171 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Captain Tsubasa cover 1.jpg|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Цубаса Озора | ja_kanji = キャプテン翼 | ja_romaji = Kyaputen Tsubasa | genre = [[спорт]] }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Јоичи Такахаши]] | publisher = [[Shueisha]] | publisher_en = Shueisha (цифрено) | imprint = [[Jump Comics]] | magazine = [[Weekly Shonen Jump]] | first = 31 март 1981 | last = 9 мај 1988 | volumes = 37 | volume_list = }} {{collapsed infobox section begin}} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = Хиројоши Мицунобу | producer = {{ubl|Хиромичи Шигегаки|Хјота Езу|Масао Кодаира}} | writer = | music = Хиромото Тобисава | studio = [[Tsuchida Production]] | licensee = [[Enoki Films]] | network = [[TX Network|MegaTON]] ([[TV Tokyo]]) | first = 13 октомври 1983 | last = 27 март 1986 | episodes = 128 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = film | title = Captain Tsubasa: Europe Daikessen | director = Хиројоши Мицунобу | producer = Хиромичи Шигегаки | writer = Јошијуки Суга | music = Хиромото Тобисава | studio = Tsuchida Production | released = 13 јули 1985 | runtime = 41 минута }} {{Infobox animanga/Video | type = film | title = Captain Tsubasa: Ayaushi, Zen Nippon Jr. | director = Хиројоши Мицунобу | producer = Хиромичи Шигегаки | writer = Јошијуки Суга | music = Хиромото Тобисава | studio = Tsuchida Production | released = 21 декември 1985 | runtime = 60 минути }} {{Infobox animanga/Video | type = film | title = Captain Tsubasa: Asu ni Mukatte Hashire | director = Хоријоши Накамура | producer = | writer = Јошијуки Суга | music = Хиромото Тобисава | studio = Tsuchida Production | released = 15 март 1986 | runtime = 35 минути }} {{Infobox animanga/Video | type = film | title = Captain Tsubasa: Sekai Daikessen!! Jr. World Cup | director = Тацуја Окамото | producer = | writer = Јошијуки Суга | music = Хиромото Тобисава | studio = Tsuchida Production | released = 12 јули 1986 | runtime = 57 минути }} {{Infobox animanga/Video | type = ova | title = Shin Captain Tsubasa | director = [[Осаму Секита]] | producer = {{ubl|Канаме Сакамото|Масаки Саванобори}} | writer = Сатоши Намики | music = Осаму Тоцука | studio = Animate | first = 1 јули 1989 | last = 1 јули 1990 | runtime = | episodes = 13 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Captain Tsubasa: World Youth | author = Јоичи Такахаши | publisher = Shueisha | imprint = Jump Comics | magazine = Weekly Shonen Jump | first = 18 април 1994 | last = 25 август 1997 | volumes = 18 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = ova | title = Holland Youth | director = Јорујасу Когава | producer = {{ubl|Кјотаро Кимура|Мичихиса Абе|Минору Оно}} | writer = Јоријасу Когава | music = [[Такео Мирацу]] | studio = [[J.C.Staff]] | runtime = 48 минути | released = 6 ноември 1994 }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | title = Captain Tsubasa J | director = [[Хироши Фукутоми]] | producer = {{ubl|Ецуко Комацу|Хидетака Икута|Коџи Канеда}} | writer = | music = [[Мичихико Ота]] | studio = [[Studio Comet]] | network =[[Fuji Network System|FNS]] ([[Fuji TV]]) | first = 21 октомври 1994 | last = 22 декември 1995 | episodes = 47 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Captain Tsubasa: Road to 2002 | author = Јоичи Такахаши | publisher = Shueisha | magazine = [[Weekly Young Jump]] | first = 21 декември 2000 | last = 13 мај 2004 | volumes = 15 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | title = Captain Tsubasa: Road to 2002 | director = [[Гисабуро Суги]] | producer = {{ubl|[[Масао Марујама]]|Шинсаку Хата|Сусуму Мацујама}} | writer = Каору Куросаки (сценарио) | music = {{ubl|[[Акифуми Тада]]|Јасунори Ивасаки}} | studio = [[Group TAC]] | licensee = [[Enoki Films]] | network = TV Tokyo | first = 7 октомври 2001 | last = 6 октомври 2002 | episodes = 52 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Captain Tsubasa: Golden-23 | author = Јоичи Такахаши | publisher = Shueisha | magazine = Weekly Young Jump | first = 6 октомври 2005 | last = 24 април 2008 | volumes = 12 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Captain Tsubasa: Kaigai Gekitō-hen | author = Јоичи Такахаши | publisher = Shueisha | magazine = Weekly Young Jump | first = 7 мај 2009 | last = 5 април 2012 | volumes = 8 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Captain Tsubasa: Rising Sun | author = Јоичи Такахаши | publisher = Shueisha | magazine = {{ubl|[[Grand Jump]] {{noitalic|(2013 — 2019)}}|Captain Tsubasa Magazine {{noitalic|(2020 — 2024)}} }} | first = 28 декември 2013 | last = 4 април 2024 | volumes = 20 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = {{ubl|Toshiyuki Kato ({{Abbr|S1|Season 1}})|[[Katsumi Ono (director)|Katsumi Ono]] ({{Abbr|S2|Season 2}})}} | writer = [[Ацухиро Томиока]] | music = [[Хајато Мацуо]] | licensee = [[Viz Media]] | studio = [[David Production]] (сезона 1)<br>[[Studio Kai]] (сезона 2) | network = TXN (TV Tokyo) | network_en = [[Primo TV]] | first = 2 април 2018 | last = 30 јуни 2024 | episodes = 91 | episode_list = }} {{collapsed infobox section end}} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{Закосен наслов}}'''''Капитен Цубаса''''' ({{Langx|ja|キャプテン}}, {{Langx|en|Captain Tsubasa}}) — јапонска [[манга]] напишана и илустрирана од Јоичи Такахаши. Серијата главно се врти околу спортот [[фудбал]], сосредоточувајќи се на Цубаса Озора и неговиот однос со другарите, соперништвата со противниците, тренинзите, натпреварите, како и акцијата и исходот од секој фудбалски натпревар. Низ многубројните серии на ''Капитен Цубаса'', приказната го прикажува развојот на Цубаса и неговите пријатели додека се соочуваат со нови соперници.<ref>{{cite web|url=https://natalie.mu/comic/news/583328|title=|date=July 23, 2024|publisher=Natasha, Inc|language=ja|script-title=ja:「キャプテン翼」新Webサイト本格始動、ネーム形式連載「ライジングサンFINALS」開始|archive-url=https://web.archive.org/web/20240723044302/https://natalie.mu/comic/news/583328|archive-date=23 јули 2024|website=Comic Natalie|access-date=23 јули 2024|url-status=live}}</ref><ref name="ANN-2024-04-02">{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-04-02/captain-tsubasa-manga-story-to-continue-in-storyboard-form/.209499|title=Captain Tsubasa Manga's Story to Continue in Storyboard Form|last=Pineda|first=Rafael|date=April 2, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240403103627/https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-04-02/captain-tsubasa-manga-story-to-continue-in-storyboard-form/.209499|archive-date=3 април 2024|website=Anime News Network|access-date=3 април 2024|url-status=live}}</ref> Мангата ''Капитен Цубаса'' првично била објавувана во [[шонен]]-списанието за манга на [[Shueisha]], ''[[Weekly Shonen Jump]]'', помеѓу 1981 и 1988 г., со поглавја собрани во 37 тома [[танкобон]]. По неа следеле разни манга-продолженија. Изворната манга била адаптирана во [[аниме]]-серија од Tsuchida Production и прикажувана на [[TV Tokyo]] од 1983 до 1986 г. Бројни филмови и телевизиски серии следеле, од кои последната била прикажувана помеѓу 2018 и 2019 г.; втората сезона имала премиера во 2023 г. До 2023 г., вкупната манга имала над 90 милиони примероци во тираж низ целиот свет, што ја прави една од најпродаваните манги на сите времиња. ''Капитен Цубаса'' станала една од најпопуларните манги и анимеа низ светот, особено во [[Јапонија]], поради начинот на кој го популаризирал фудбалот. Бројни фудбалери од вистинскиот живот биле вдахнати да станат професионалци по гледањето на серијата. Во анкета спроведена од TV Asahi во 2005 г., аниме серијата ''Капитен Цубаса'' се нашла на 41-то место на списокот на 100-те најдобри аниме-серии. == Содржина == Серијата главно се врти околу спортот [[фудбал]], сосредоточувајќи се на Цубаса Озора и неговиот однос со другарите, соперништвата со противниците, тренинзите, натпреварите, како и акцијата и исходот од секој фудбалски натпревар. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://captain-tsubasa.world/en/ Official website] {{in lang|en|ja}} * [https://mangaplus.shueisha.co.jp/titles/100416 Official page at ''Manga Plus''] * [http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/cap_tsuba Official anime page at TV Tokyo] {{in lang|ja}} * [https://enoki-films.co.jp/pro_captaintsubasa_original.php ''Flash Kicker'', a.k.a. ''Captain Tsubasa'', at Enoki Films] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250421203513/https://enoki-films.co.jp/pro_captaintsubasa_original.php |date=2025-04-21 }} * [https://enoki-films.co.jp/pro_captaintsubasa_dream.php ''Captain Tsubasa ~Road to Dream~'' at Enoki Films] * {{Anime News Network|manga|4053}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Манга од 2000 година]] [[Категорија:Манга од 2005 година]] [[Категорија:Манга од 1994 година]] [[Категорија:Манга од 2013 година]] [[Категорија:Манга од 2001 година]] [[Категорија:Манга од 2010 година]] [[Категорија:Манга од 2009 година]] [[Категорија:Аниме-филмови]] [[Категорија:OVA]] idc0e00s9hfo6awn5uvbja1jjhk35py 0 1379603 5537071 5471389 2026-04-10T09:33:28Z Bjankuloski06 332 Стандардизирано име на предлошка, replaced: {{Биог-никулец → {{Биографија-никулец 5537071 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер | name = Амар Мециновиќ | image = | caption = | office = Пратеник во [[Собрание на Македонија|Собранието на Македонија]] | majority = | term_start = 2024 | predecessor = | successor = | president = [[Гордана Сиљановска-Давкова]] | primeminister = [[Христијан Мицкоски]] | prior_term = | birth_name = Амар Мециновиќ | birth_date = {{Birth date and age|1996|7|16|df=yes}} | birth_place = [[Скопје]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | citizenship = [[Македонија]] | nationality = [[Македонски Бошњаци|Бошњак]] | party = [[Левица (политичка партија)|Левица]] | otherparty = | height = | spouse = | relations = | children = | parents = | mother = | father = | relatives = | residence = | education = | alma_mater = | occupation = | profession = | known_for = | salary = | signature = | signature_alt = | website = | footnotes = |religion=}} '''Амар Мециновиќ''' ([[16 јули]] [[1996]] во [[Скопје]]) — [[Македонија|македонски]] политичар и пратеник во [[Собрание на Македонија|Собранието на Република Македонија]]. Мециновиќ влегол во составот на македонското Собрание како член на политичката партија [[Левица (политичка партија)|Левица]].<ref>[https://www.sobranie.mk/detali-na-pratenik.nspx?param=b0688e81-82f8-4d41-bcfd-23ed8d9a27d9&roleId=1&struc=5e00dbd6-ca3c-4d97-b748-f792b2fa3473 Амар Мециновиќ] на sobranie.mk</ref> == Биографија == Амар Мециновиќ е роден во Скопје на 16 јули 1996 година. По народност е [[Македонски Бошњаци|Бошњак]]. Студирал политички науки на [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правен факултет „Јустинијан Први“]] во Скопје, но студиите ги напуштил без да дипломира поради социјалната состојба во семејството и потребата да работи. == Наводи == {{Наводи}} {{Биографија-никулец}} [[Категорија:Македонски пратеници]] [[Категорија:Македонски Бошњаци]] gmegry4ud96oa2wzv8nyvwyb3qzmo9r 0 1382205 5536575 5481372 2026-04-09T13:28:31Z Andrew012p 85224 5536575 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | cinematography = Наум Доксевски | studio         = Дарма Филм | budget         =  | type           = кусометражен игран филм |genre=социјална драма|director=[[Марко Црногорски]]|writer=Јана Пауноска<br>Марко Црногорски|starring={{plainlist| *[[Сара Сандева]] *Ева Велиќ *[[Игор Ангелов]] *Билјана Драгиќевиќ-Пројковска *[[Ѓорѓи Јолевски]] *Сара Анастасовска *Дарко Богески }}|released=22 февруари 2025 г. (кинофестивал во Паленсија)<br>12 мај 2025 г. (Македонија)|language=[[македонски]]|country={{МКД}}|producer=Дарма филм|music=Блажен Настевски|editing=Михаил Димитров|runtime=17 минути|name=Избор|image=Избор филм 2025.jpg|caption=Плакатот на филмот}} {{Закосен наслов}} '''''Избор''''' — македонски кусометражен игран филм од 2025 г., во режија на [[Марко Црногорски]]. Филмот е прв проект на режисерот поддржан од [[Агенција за филм|Агенцијата за филм]] и е во производство на Дарма филм.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dokufest.com/en/festival/2025/film/choice|title=Choice - Izbor|language=en|work=Dokufest|accessdate=2025-12-08}}</ref> Светската премиера ја имал на 34. кинофестивал во Паленсија, [[Шпанија]], на 22 февруари 2025 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://maccinema.com/Catalog.aspx?p=4150|title=Избор|work=maccinema.com|accessdate=2025-12-08}}</ref> Во [[Македонија]], премиерата била на 12 мај истата година. == Содржина == Филмот раскажува емотивна и ангажирана приказна за една млада [[мајка]] по има Ана, и нејзиното мало [[дете]] Ева, кои се соочуваат со ограничен закон со кој ѝ се забранува претходно закажаниот [[абортус]]. Принудена да бара незаконско решение за да го избегне долгиот процес на добивање посебна дозвола, приказната навлегува во подземниот свет, нагласувајќи ги трагичните последици од ограничената легислатива врз репродуктивните права на жените.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://okno.mk/node/104855|title=Македонскиот краток филм „Избор“ во селекцијата на Филмскиот фестивал во Одензе|language=mk|work=Окно|date=2025-05-16|accessdate=2025-12-08}}</ref> Филмот е структуриран на иновативен начин во само два кадри, од кои едниот трае 13 и пол минути, што претставува уникатен творечки и продукциски избор. == Улоги == * [[Сара Сандева]] како Ана * Ева Велиќ како Ева * [[Игор Ангелов]] * Билјана Драгиќевиќ-Пројковска * [[Ѓорѓи Јолевски]] * Сара Анастасовска * Дарко Богески == Награди и фестивали == Филмот има постигнато значаен меѓународен успех, прикажувајќи се на повеќе престижни фестивали: * Награда за најдобар краток филм на 20. фестивал на филмови од Југоисточна Европа (СЕЕфест) во [[Лос Анџелес]], [[САД]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mia.mk/index.php/en/story/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BA-%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BC-%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D0%BE%D1%80-%D0%B2%D0%BE-%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BB-%D0%B2%D0%BE-%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B7%D0%B5bZ4|title=Македонскиот краток филм „Избор“ во селекцијата на Филмскиот фестивал во Одензе|work=МИА|language=mk|date=2025-05-16|accessdate=2025-12-08}}</ref> * Награда за најдобар меѓународен крусометражен филм на London Breeze Film Festival 2025. * Официјална селекција на 50. издание на Меѓународниот кинофестивал во Одензе (Odense International Film Festival – ОФФ), [[Данска]] (фестивал квалификациски за Оскар, ЕФА и БАФТА). == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://dokufest.com/en/festival/2025/film/choice Информации за филмот на Dokufest] {{IMDb title|33337620|Избор}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2025 година]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ gvc5tq10z2jjmzu3fi7ohcaejog2lq9 4 1385413 5536562 5519530 2026-04-09T12:03:04Z Kiril Simeonovski 3243 5536562 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Nassak Diamond.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки натпревари.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''Уредувачки натпревар на тема<br>„Минералогија“</center>'''</span> <br> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">'''''од 1 до 28 февруари 2026 година'''''</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> '''Уредувачки натпревар на тема „Минералогија“''' — проект на здружението на граѓани „Викимедија МКД“ и [[Википедија на македонски јазик]], кој има за цел да помогне во подобрување на постоечките и создавање на нови статии на тема „Минералогија“. Натпреварот почнува на '''1 февруари 2026 г. во 00:00 ч.''' и завршува на '''28 февруари 2026 г. во 23:59 ч.''' по [[средноевропско време|македонско време]]. Доколку сте заинтересирани за учество, '''[[#Список на натпреварувачи|пријавете се подолу]]''' (со напатствија). == Основни информации == === Правила за учество === На натпреварот може да учествуваат сите регистрирани корисници на Википедија на македонски јазик освен членовите на оценувачкиот одбор, а за најдобрите учесници се обезбедени '''[[Википедија:Уредувачки натпревари/Минералогија#Награди|награди]]'''. Главна тема на натпреварот е минералогијата, и сите статии поврзани со неа ќе бидат признаени и бодувани. Темата вклучува статии за минерали, минералози, установи, научни списанија и теоретски концепти, а прифатливи се и статии од областите на кристалографијата и гемологијата како гранки на минералогијата. Учесниците можат да создаваат нови или да подобруваат постоечки статии, а бодувањето ќе се врши во поглед на додадената количина нов материјал и и севкупното средување на постоечката статија. Сите статии треба да бидат напишани во склад со начелата и правилата на Википедија, па така сите статии треба да бидат напишани на енциклопедиски стил и да имаат извори. Статиите напишани со помош на бот нема да бидат признаени, но дозволено е да се користи алатката за превод доколку автоматски преведената содржина рачно е подобрена од страна на учесникот. При уредување на натпреварот или по неговото завршување, сите учесници треба да се запишат со кои статии учествувале. === Оценување === Статиите ќе ги прегледува Оценувачки одбор којшто ќе биде составен од тројца википедијанци кои не можат да учествуваат на натпреварот. Оценувачкиот одбор ќе ја донесе конечната одлука за победникот. Членовите на оценувачкиот одбор ќе ги прегледаат сите статии и секоја ќе ја бодуваат поединечно со бодови од 1 до 10. Член на Оценувачкиот одбор може да даде и оцена 0 доколку смета дека статијата воопшто не ги задоволува условите на натпреварот (на пример, да има различна тема од зададената). Оцена 0 автоматски ќе биде доделена во следните случаи: * утврдено е дека статијата е создадена со помош на алатката за превод без учесникот да вложи напори за нејзино средување; * статијата содржи зборови коишто се напишани на странски јазик и со странско писмо, а се јавуваат во текстот, инфокутијата или категориите ('''Внимание:''' Наводите се оставаат во првобитниот облик и не се преведуваат.); и * статијата содржи неразбирливи реченици коишто немаат смисла во македонскиот јазик. === Рангирање === Рангирањето на учесниците ќе биде извршено врз основа на доделените бодови од страна на Оценувачкиот одбор. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. == Список на натпреварувачи == :[[Податотека:Notepad icon wide.svg|20п]] '''''[[/евиденција|Евиденција]]''''' Додајте го своето '''име''' доколку сакате да учествувате, користејќи тараба и четири тилди. Воедно, пријавете и на страницата „Евиденција“ наведена погоре, каде што ќе создадете и своја лична страница за следење на Вашите придонеси. #--[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 15:37, 1 февруари 2026 (CET) #--[[User:Тиверополник|Тиверополник]] <small>([[User talk:Тиверополник|разговор]])</small> 12:18, 2 февруари 2026 (CET) #--[[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 21:00, 2 февруари 2026 (CET) #--[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 03:00, 4 февруари 2026 (CET) #--[[User:XavieraMars|XavieraMars]] <small>([[User talk:XavieraMars|разговор]])</small> #--[[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] <small>([[User talk:Pitikjp22|разговор]])</small> #--[[User:Adouuuuu|Angel Simjanovski]] <small>([[User talk:Adouuuuu|разговор]])</small> #--[[Корисник:Katerina Spaseska|Katerina Spaseska]] <small>([[User talk:Katerina Spasesk|разговор]])</small> #--[[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] <small>([[User talk:Кирил Јовановски|разговор]])</small> #--[[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] <small>([[User talk:Меглен Јосип Броз Тито|разговор]])</small> #--[[Корисник:Давид Јосип Броз Тито|Давид Јосип Броз Тито]] <small>([[User talk:Давид Јосип Броз Тито|разговор]])</small> #--[[Корисник: Kaja Minovska|Kaja Minovska]] <small>([[User talk:Kaja Minovska|разговор]])</small> == Членови на Оценувачкиот одбор == # [[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] (О1) # [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] (О2) # [[Корисник:Инокентиј|Инокентиј]] (О3) * Станете член на Оценувачкиот одбор за следните уредувачки натпревари, преку испраќање порака на корисникот [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]. == Материјали за користење == За минералогијата можете да ги користите следните категории на Википедија на англиски јазик: * [[:en:Category:Mineralogy|Mineralogy]] * [[:en:Category:Crystallography|Crystallography]] * [[:en:Category:Gemology|Gemology]] == Награди == Наградите за овој ќе бидат вредносни купони. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на уредувачкиот натпревар во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. На натпреварот ќе се доделат три награди за најплодотворниот тројца уредници, кои ќе бидат прогласени по оценувањето на статиите од страна на Оценувачкиот одбор Награда ќе биде доделена и за најдобрата статија, која исто така ќе биде прогласена од страна на Оценувачкиот одбор Награда ќе биде доделена и за најплодотворниот нов учесник, односно корисник кој претходно не учествувал на уредувачките натпревари. Посебна награда ќе биде доделена и на учесникот којшто ќе напише „најмногу статии за минерали“. '''Важно:''' За да се освои било која награда за плодотворност, потребно е да се создадат или подобрат најмалку '''25 статии''' оценети со просечна оценка од најмалку '''2,0''' од страна на членовите на Оценувачкиот одбор, а за да се освои посебната награда, посебно е да се создадат или подобар најмалку '''15 статии''' за минерали оценети со просечна оценка од најмалку '''2,0''' од страна на членовите на Оценувачкиот одбор. === I награда === Вредносен купон во вредност од 12.000 денари. === II награда === Вредносен купон во вредност од 6.000 денари. === III награда === Вредносен купон во вредност од 3.000 денари. === Награда за најдобра статија === Вредносен купон во вредност од 5.000 денари. === Награда за најдобар нов учесник === Вредносен купон во вредност од 2.000 денари. === Посебна награда === Вредносен купон во вредност од 3.000 денари. == Резултати == Списокот на оценети статии е достапен на страницата со [[/евиденција|евиденција]], а број на уредени статии и број на учесници на страницата со [[Википедија:Уредувачки натпревари 2025/Статистика|статистика]]. Во табелата во продолжение се рангирани учесниците врз основа на збирниот резултат на оценките доделени од страна на членовите на Оценувачкиот одбор. Во случај на еднаков број бодови, критериум за рангирање е висината на просечната оценка на најдобро оценетата статија на учесникот. {| class="wikitable" |- ! Број !! Корисник !! Збирен резултат |- | style="background:#ddf;" | 1 || [[Корисник:Тиверополник|Тиверополник]] || '''1.513''' |- | style="background:#ddf;" | 2 || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] || '''986''' |- | style="background:#ddf;" | 3 || [[Корисник:19user19|19user19]] || '''453''' |- | 4 || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] || 394 |- | 5 || [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] || 263 |- | — || [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] || 6 |- | — || [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] || 3 |- | — || [[Корисник:Katerina Spaseska|Katerina Spaseska]] || 3 |- | — || [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] || 3 |- | — || [[Корисник:Давид Јосип Броз Тито|Давид Јосип Броз Тито]] || 3 |- | — || [[Корисник:Kaja Minovska|Kaja Minovska]] || 3 |} ;Награда за најдобра статија * „[[Дијамант]]“ од [[Корисник:Тиверополник|Тиверополник]] со просечна оценка 9,7. ;Награда за најдобар нов учесник * [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] со 263 бода. ;Посебна награда * [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] со уредени статии за 147 минерали. [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/Минералогија| ]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] olpoaar1bvgj6xq4f9u891buij7arqd 5536563 5536562 2026-04-09T12:03:24Z Kiril Simeonovski 3243 /* Резултати */ 5536563 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Nassak Diamond.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки натпревари.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''Уредувачки натпревар на тема<br>„Минералогија“</center>'''</span> <br> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">'''''од 1 до 28 февруари 2026 година'''''</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> '''Уредувачки натпревар на тема „Минералогија“''' — проект на здружението на граѓани „Викимедија МКД“ и [[Википедија на македонски јазик]], кој има за цел да помогне во подобрување на постоечките и создавање на нови статии на тема „Минералогија“. Натпреварот почнува на '''1 февруари 2026 г. во 00:00 ч.''' и завршува на '''28 февруари 2026 г. во 23:59 ч.''' по [[средноевропско време|македонско време]]. Доколку сте заинтересирани за учество, '''[[#Список на натпреварувачи|пријавете се подолу]]''' (со напатствија). == Основни информации == === Правила за учество === На натпреварот може да учествуваат сите регистрирани корисници на Википедија на македонски јазик освен членовите на оценувачкиот одбор, а за најдобрите учесници се обезбедени '''[[Википедија:Уредувачки натпревари/Минералогија#Награди|награди]]'''. Главна тема на натпреварот е минералогијата, и сите статии поврзани со неа ќе бидат признаени и бодувани. Темата вклучува статии за минерали, минералози, установи, научни списанија и теоретски концепти, а прифатливи се и статии од областите на кристалографијата и гемологијата како гранки на минералогијата. Учесниците можат да создаваат нови или да подобруваат постоечки статии, а бодувањето ќе се врши во поглед на додадената количина нов материјал и и севкупното средување на постоечката статија. Сите статии треба да бидат напишани во склад со начелата и правилата на Википедија, па така сите статии треба да бидат напишани на енциклопедиски стил и да имаат извори. Статиите напишани со помош на бот нема да бидат признаени, но дозволено е да се користи алатката за превод доколку автоматски преведената содржина рачно е подобрена од страна на учесникот. При уредување на натпреварот или по неговото завршување, сите учесници треба да се запишат со кои статии учествувале. === Оценување === Статиите ќе ги прегледува Оценувачки одбор којшто ќе биде составен од тројца википедијанци кои не можат да учествуваат на натпреварот. Оценувачкиот одбор ќе ја донесе конечната одлука за победникот. Членовите на оценувачкиот одбор ќе ги прегледаат сите статии и секоја ќе ја бодуваат поединечно со бодови од 1 до 10. Член на Оценувачкиот одбор може да даде и оцена 0 доколку смета дека статијата воопшто не ги задоволува условите на натпреварот (на пример, да има различна тема од зададената). Оцена 0 автоматски ќе биде доделена во следните случаи: * утврдено е дека статијата е создадена со помош на алатката за превод без учесникот да вложи напори за нејзино средување; * статијата содржи зборови коишто се напишани на странски јазик и со странско писмо, а се јавуваат во текстот, инфокутијата или категориите ('''Внимание:''' Наводите се оставаат во првобитниот облик и не се преведуваат.); и * статијата содржи неразбирливи реченици коишто немаат смисла во македонскиот јазик. === Рангирање === Рангирањето на учесниците ќе биде извршено врз основа на доделените бодови од страна на Оценувачкиот одбор. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. == Список на натпреварувачи == :[[Податотека:Notepad icon wide.svg|20п]] '''''[[/евиденција|Евиденција]]''''' Додајте го своето '''име''' доколку сакате да учествувате, користејќи тараба и четири тилди. Воедно, пријавете и на страницата „Евиденција“ наведена погоре, каде што ќе создадете и своја лична страница за следење на Вашите придонеси. #--[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 15:37, 1 февруари 2026 (CET) #--[[User:Тиверополник|Тиверополник]] <small>([[User talk:Тиверополник|разговор]])</small> 12:18, 2 февруари 2026 (CET) #--[[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 21:00, 2 февруари 2026 (CET) #--[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 03:00, 4 февруари 2026 (CET) #--[[User:XavieraMars|XavieraMars]] <small>([[User talk:XavieraMars|разговор]])</small> #--[[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] <small>([[User talk:Pitikjp22|разговор]])</small> #--[[User:Adouuuuu|Angel Simjanovski]] <small>([[User talk:Adouuuuu|разговор]])</small> #--[[Корисник:Katerina Spaseska|Katerina Spaseska]] <small>([[User talk:Katerina Spasesk|разговор]])</small> #--[[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] <small>([[User talk:Кирил Јовановски|разговор]])</small> #--[[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] <small>([[User talk:Меглен Јосип Броз Тито|разговор]])</small> #--[[Корисник:Давид Јосип Броз Тито|Давид Јосип Броз Тито]] <small>([[User talk:Давид Јосип Броз Тито|разговор]])</small> #--[[Корисник: Kaja Minovska|Kaja Minovska]] <small>([[User talk:Kaja Minovska|разговор]])</small> == Членови на Оценувачкиот одбор == # [[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] (О1) # [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] (О2) # [[Корисник:Инокентиј|Инокентиј]] (О3) * Станете член на Оценувачкиот одбор за следните уредувачки натпревари, преку испраќање порака на корисникот [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]. == Материјали за користење == За минералогијата можете да ги користите следните категории на Википедија на англиски јазик: * [[:en:Category:Mineralogy|Mineralogy]] * [[:en:Category:Crystallography|Crystallography]] * [[:en:Category:Gemology|Gemology]] == Награди == Наградите за овој ќе бидат вредносни купони. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на уредувачкиот натпревар во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. На натпреварот ќе се доделат три награди за најплодотворниот тројца уредници, кои ќе бидат прогласени по оценувањето на статиите од страна на Оценувачкиот одбор Награда ќе биде доделена и за најдобрата статија, која исто така ќе биде прогласена од страна на Оценувачкиот одбор Награда ќе биде доделена и за најплодотворниот нов учесник, односно корисник кој претходно не учествувал на уредувачките натпревари. Посебна награда ќе биде доделена и на учесникот којшто ќе напише „најмногу статии за минерали“. '''Важно:''' За да се освои било која награда за плодотворност, потребно е да се создадат или подобрат најмалку '''25 статии''' оценети со просечна оценка од најмалку '''2,0''' од страна на членовите на Оценувачкиот одбор, а за да се освои посебната награда, посебно е да се создадат или подобар најмалку '''15 статии''' за минерали оценети со просечна оценка од најмалку '''2,0''' од страна на членовите на Оценувачкиот одбор. === I награда === Вредносен купон во вредност од 12.000 денари. === II награда === Вредносен купон во вредност од 6.000 денари. === III награда === Вредносен купон во вредност од 3.000 денари. === Награда за најдобра статија === Вредносен купон во вредност од 5.000 денари. === Награда за најдобар нов учесник === Вредносен купон во вредност од 2.000 денари. === Посебна награда === Вредносен купон во вредност од 3.000 денари. == Резултати == Списокот на оценети статии е достапен на страницата со [[/евиденција|евиденција]], а број на уредени статии и број на учесници на страницата со [[Википедија:Уредувачки натпревари 2025/Статистика|статистика]]. Во табелата во продолжение се рангирани учесниците врз основа на збирниот резултат на оценките доделени од страна на членовите на Оценувачкиот одбор. Во случај на еднаков број бодови, критериум за рангирање е висината на просечната оценка на најдобро оценетата статија на учесникот. {| class="wikitable" |- ! Број !! Корисник !! Збирен резултат |- | style="background:#ddf;" | 1 || [[Корисник:Тиверополник|Тиверополник]] || '''1.513''' |- | style="background:#ddf;" | 2 || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] || '''986''' |- | style="background:#ddf;" | 3 || [[Корисник:19user99|19user99]] || '''453''' |- | 4 || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] || 394 |- | 5 || [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] || 263 |- | — || [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] || 6 |- | — || [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] || 3 |- | — || [[Корисник:Katerina Spaseska|Katerina Spaseska]] || 3 |- | — || [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] || 3 |- | — || [[Корисник:Давид Јосип Броз Тито|Давид Јосип Броз Тито]] || 3 |- | — || [[Корисник:Kaja Minovska|Kaja Minovska]] || 3 |} ;Награда за најдобра статија * „[[Дијамант]]“ од [[Корисник:Тиверополник|Тиверополник]] со просечна оценка 9,7. ;Награда за најдобар нов учесник * [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] со 263 бода. ;Посебна награда * [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] со уредени статии за 147 минерали. [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/Минералогија| ]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] 2casur7x6fr9nn00ci9wrcyp2ti1h3q 5536564 5536563 2026-04-09T12:04:34Z Kiril Simeonovski 3243 /* Резултати */ 5536564 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Nassak Diamond.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки натпревари.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''Уредувачки натпревар на тема<br>„Минералогија“</center>'''</span> <br> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">'''''од 1 до 28 февруари 2026 година'''''</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> '''Уредувачки натпревар на тема „Минералогија“''' — проект на здружението на граѓани „Викимедија МКД“ и [[Википедија на македонски јазик]], кој има за цел да помогне во подобрување на постоечките и создавање на нови статии на тема „Минералогија“. Натпреварот почнува на '''1 февруари 2026 г. во 00:00 ч.''' и завршува на '''28 февруари 2026 г. во 23:59 ч.''' по [[средноевропско време|македонско време]]. Доколку сте заинтересирани за учество, '''[[#Список на натпреварувачи|пријавете се подолу]]''' (со напатствија). == Основни информации == === Правила за учество === На натпреварот може да учествуваат сите регистрирани корисници на Википедија на македонски јазик освен членовите на оценувачкиот одбор, а за најдобрите учесници се обезбедени '''[[Википедија:Уредувачки натпревари/Минералогија#Награди|награди]]'''. Главна тема на натпреварот е минералогијата, и сите статии поврзани со неа ќе бидат признаени и бодувани. Темата вклучува статии за минерали, минералози, установи, научни списанија и теоретски концепти, а прифатливи се и статии од областите на кристалографијата и гемологијата како гранки на минералогијата. Учесниците можат да создаваат нови или да подобруваат постоечки статии, а бодувањето ќе се врши во поглед на додадената количина нов материјал и и севкупното средување на постоечката статија. Сите статии треба да бидат напишани во склад со начелата и правилата на Википедија, па така сите статии треба да бидат напишани на енциклопедиски стил и да имаат извори. Статиите напишани со помош на бот нема да бидат признаени, но дозволено е да се користи алатката за превод доколку автоматски преведената содржина рачно е подобрена од страна на учесникот. При уредување на натпреварот или по неговото завршување, сите учесници треба да се запишат со кои статии учествувале. === Оценување === Статиите ќе ги прегледува Оценувачки одбор којшто ќе биде составен од тројца википедијанци кои не можат да учествуваат на натпреварот. Оценувачкиот одбор ќе ја донесе конечната одлука за победникот. Членовите на оценувачкиот одбор ќе ги прегледаат сите статии и секоја ќе ја бодуваат поединечно со бодови од 1 до 10. Член на Оценувачкиот одбор може да даде и оцена 0 доколку смета дека статијата воопшто не ги задоволува условите на натпреварот (на пример, да има различна тема од зададената). Оцена 0 автоматски ќе биде доделена во следните случаи: * утврдено е дека статијата е создадена со помош на алатката за превод без учесникот да вложи напори за нејзино средување; * статијата содржи зборови коишто се напишани на странски јазик и со странско писмо, а се јавуваат во текстот, инфокутијата или категориите ('''Внимание:''' Наводите се оставаат во првобитниот облик и не се преведуваат.); и * статијата содржи неразбирливи реченици коишто немаат смисла во македонскиот јазик. === Рангирање === Рангирањето на учесниците ќе биде извршено врз основа на доделените бодови од страна на Оценувачкиот одбор. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. == Список на натпреварувачи == :[[Податотека:Notepad icon wide.svg|20п]] '''''[[/евиденција|Евиденција]]''''' Додајте го своето '''име''' доколку сакате да учествувате, користејќи тараба и четири тилди. Воедно, пријавете и на страницата „Евиденција“ наведена погоре, каде што ќе создадете и своја лична страница за следење на Вашите придонеси. #--[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 15:37, 1 февруари 2026 (CET) #--[[User:Тиверополник|Тиверополник]] <small>([[User talk:Тиверополник|разговор]])</small> 12:18, 2 февруари 2026 (CET) #--[[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 21:00, 2 февруари 2026 (CET) #--[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 03:00, 4 февруари 2026 (CET) #--[[User:XavieraMars|XavieraMars]] <small>([[User talk:XavieraMars|разговор]])</small> #--[[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] <small>([[User talk:Pitikjp22|разговор]])</small> #--[[User:Adouuuuu|Angel Simjanovski]] <small>([[User talk:Adouuuuu|разговор]])</small> #--[[Корисник:Katerina Spaseska|Katerina Spaseska]] <small>([[User talk:Katerina Spasesk|разговор]])</small> #--[[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] <small>([[User talk:Кирил Јовановски|разговор]])</small> #--[[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] <small>([[User talk:Меглен Јосип Броз Тито|разговор]])</small> #--[[Корисник:Давид Јосип Броз Тито|Давид Јосип Броз Тито]] <small>([[User talk:Давид Јосип Броз Тито|разговор]])</small> #--[[Корисник: Kaja Minovska|Kaja Minovska]] <small>([[User talk:Kaja Minovska|разговор]])</small> == Членови на Оценувачкиот одбор == # [[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] (О1) # [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] (О2) # [[Корисник:Инокентиј|Инокентиј]] (О3) * Станете член на Оценувачкиот одбор за следните уредувачки натпревари, преку испраќање порака на корисникот [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]. == Материјали за користење == За минералогијата можете да ги користите следните категории на Википедија на англиски јазик: * [[:en:Category:Mineralogy|Mineralogy]] * [[:en:Category:Crystallography|Crystallography]] * [[:en:Category:Gemology|Gemology]] == Награди == Наградите за овој ќе бидат вредносни купони. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на уредувачкиот натпревар во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. На натпреварот ќе се доделат три награди за најплодотворниот тројца уредници, кои ќе бидат прогласени по оценувањето на статиите од страна на Оценувачкиот одбор Награда ќе биде доделена и за најдобрата статија, која исто така ќе биде прогласена од страна на Оценувачкиот одбор Награда ќе биде доделена и за најплодотворниот нов учесник, односно корисник кој претходно не учествувал на уредувачките натпревари. Посебна награда ќе биде доделена и на учесникот којшто ќе напише „најмногу статии за минерали“. '''Важно:''' За да се освои било која награда за плодотворност, потребно е да се создадат или подобрат најмалку '''25 статии''' оценети со просечна оценка од најмалку '''2,0''' од страна на членовите на Оценувачкиот одбор, а за да се освои посебната награда, посебно е да се создадат или подобар најмалку '''15 статии''' за минерали оценети со просечна оценка од најмалку '''2,0''' од страна на членовите на Оценувачкиот одбор. === I награда === Вредносен купон во вредност од 12.000 денари. === II награда === Вредносен купон во вредност од 6.000 денари. === III награда === Вредносен купон во вредност од 3.000 денари. === Награда за најдобра статија === Вредносен купон во вредност од 5.000 денари. === Награда за најдобар нов учесник === Вредносен купон во вредност од 2.000 денари. === Посебна награда === Вредносен купон во вредност од 3.000 денари. == Резултати == Списокот на оценети статии е достапен на страницата со [[/евиденција|евиденција]], а број на уредени статии и број на учесници на страницата со [[Википедија:Уредувачки натпревари 2025/Статистика|статистика]]. Во табелата во продолжение се рангирани учесниците врз основа на збирниот резултат на оценките доделени од страна на членовите на Оценувачкиот одбор. Во случај на еднаков број бодови, критериум за рангирање е висината на просечната оценка на најдобро оценетата статија на учесникот. {| class="wikitable" |- ! Број !! Корисник !! Збирен резултат |- | style="background:#ddf;" | 1 || [[Корисник:Тиверополник|Тиверополник]] || '''1.513''' |- | style="background:#ddf;" | 2 || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] || '''986''' |- | style="background:#ddf;" | 3 || [[Корисник:19user99|19user99]] || '''453''' |- | 4 || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] || 394 |- | 5 || [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] || 263 |- | — || [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] || 6 |- | — || [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] || 3 |- | — || [[Корисник:Katerina Spaseska|Katerina Spaseska]] || 3 |- | — || [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] || 3 |- | — || [[Корисник:Давид Јосип Броз Тито|Давид Јосип Броз Тито]] || 3 |- | — || [[Корисник:Kaja Minovska|Kaja Minovska]] || 3 |} ;Награда за најдобра статија * „[[Дијамант]]“ од [[Корисник:Тиверополник|Тиверополник]] со просечна оценка 9,7. ;Награда за најдобар нов учесник * [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]] со 263 бода. ;Посебна награда * [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] со уредени статии за '''147 минерали'''. [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/Минералогија| ]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] q3beclaktts010i2vqzv906c1fwg13p 0 1386084 5537140 5509921 2026-04-10T10:07:13Z Buli 2648 5537140 wikitext text/x-wiki {{Infobox newspaper | name = Македонија | logo = | logo_size = | logo_border = | logo_alt = | image = [[Податотека:Makedonija br34 1867-07-22.pdf|250px]] | image_size = | image_border = | image_alt = | caption = | motto = | type = | format = | school = | owner = <!-- or |owners= --> | founder = <!-- or |founders= --> | publisher = | president = | generalmanager = | chiefeditor = | editor = | depeditor = | assoceditor = | maneditor = <!-- or |maneditors= --> | newseditor = | managingeditordesign = | dirinteractive = | campuseditor = | campuschief = | metroeditor = | metrochief = | opeditor = | sportseditor = | photoeditor = | staff = | custom_label = | custom = | foundation = 1866 | political = | language = [[бугарски]] | ceased publication = 1872 | relaunched = | headquarters = | publishing_city = [[Цариград]] | publishing_country = [[Османлиско Царство]] | circulation = | circulation_date = | circulation_ref = | readership = | sister newspapers = | ISSN = | eISSN = | oclc = | RNI = | website = | free = }} Весникот „'''Македонија'''“ е еден од највлијателните бугарски периодични изданија од периодот на [[Бугарска преродба|Бугарската преродба]], основан и уредуван од [[Петко Славејков]]. Тој претставува важен дел од неговата публицистичка дејност во Цариград (денешен Истанбул), каде што Славејков живеел и работел во 1860-тите и 1870-тите години. == Основање и период на издавање == Весникот „Македонија“ бил основан на 3 декември 1866 година во Цариград, тогашниот центар на Османлиската Империја, каде што се наоѓала и печатницата со истото име, купена од Славејков во истата година. Славејков го основал заедно со својот соработник Јоаким Кар'јагд, караманлија (туркофон Бугарин), чијшто дозвола за печатење ја користел. Излегувал како седмичник (секој четврток), со тираж од околу 3.600 примероци, што го правело најраспространетиот и највлијателен бугарски весник во тој период. Последниот број излегол на 25 јули 1872 година, по што весникот престанал да се издава поради политички притисоци и лични околности на Славејков. Вкупно биле објавени над 300 броеви во текот на шест години. [[Категорија:Весници на бугарски јазик]] 3exz1da5oihgzsjqbkxxdo9w1k2wspc 0 1388906 5536682 5524576 2026-04-09T21:18:48Z Andrew012p 85224 /* Ликови */ 5536682 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Каиџу бр 8 Kaiju No 8.jpg|250px]] | caption = Корицата на првиот том, каде што е прикажан Кафка Хибино во неговиот [[каиџу]]-облик | ja_kanji = 怪獣8号 | ja_romaji = Kaijū Hachigō | genre = {{ubl|[[Авантура (жанр)|авантура]]<ref name="VizOfficial">{{Cite web|title=The Official Website for Kaiju No.8|url=https://www.viz.com/kaiju-no-8|publisher=[[Viz Media]]|access-date=1 септември 2021|archive-date=8 декември 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208003632/https://www.viz.com/kaiju-no-8|url-status=live}}</ref>|[[научна фантастика]]<ref>{{Cite web|last=Egan|first=Toussaint|title=Kaiju No. 8's anime already looks as rad as the manga|url=https://www.polygon.com/nycc/23914930/kaiju-no-8-crunchyroll-exclusive-streaming-announcement|website=Polygon|access-date=3 февруари 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240203010451/https://www.polygon.com/nycc/23914930/kaiju-no-8-crunchyroll-exclusive-streaming-announcement|archive-date=3 февруари 2024|date=13 октомври 2023|url-status=live}}</ref>}} }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Наоја Мацумото]] | publisher = [[Shueisha]] | publisher_en = {{English manga publisher|NA = [[Viz Media]]}} | imprint = Jump Comics+ | magazine = [[Shonen Jump+]] | magazine_en = | first = 3 јули 2020 | last = 18 јули 2025 | volumes = 16 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = light novel | title = Kaiju No. 8: Exclusive on the Third Division | author = Кеиџи Андо | illustrator = Наоја Мацумото | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|NA = Viz Media}} | imprint = [[Jump J-Books]] | published = 4 ноември 2022 }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Kaiju No. 8: B-Side | author = Кеиџи Андо | illustrator = Кентаро Хидано | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|NA = Viz Media}} | imprint = Jump Comics+ | magazine = Shonen Jump+ | first = 5 јануари 2024 | last = 12 јули 2024 | volumes = 2 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = {{ubl|[[Шигејуки Мија]]|Томоми Камија ({{Abbr|С1|Сезона 1}})}} | writer = {{ubl|[[Ичиро Окоучи]] ({{Abbr|С1|Сезона 1}})|Јуичиро Кидо ({{Abbr|С2|Сезона 2}})}} | music = [[Јута Бандо]] | studio = [[Production I.G]] | licensee = {{ubl|[[Crunchyroll]]|{{English anime licensee|SEA=[[Medialink]]}}}} | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | first = 13 април 2024 | last = 27 септември 2025 | episodes = 23 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Kaiju No. 8 Relax | author = Кизуку Ватанабе | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|NA = Viz Media}} | imprint = | magazine = [[Saikyo Jump]] | first = 4 јуни 2024 | last = | volumes = 3 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{Закосен наслов}}'''''Каиџу бр. 8''''' ({{Langx|ja|怪獣8号}}, {{Langx|en|Kaiju No. 8}}) — [[манга]] напишана и илустрирана од [[Наоја Мацумото]]. Се објавувала на цифрената услуга за манга ''[[Shonen Jump+]]'' на издавачката куќа [[Shueisha]] од јули 2020 до јули 2025 г. и била издадена во шеснаесет тома [[танкобон]]. Студиото [[Production I.G]] ја адаптирало мангата во формат на [[аниме]]-серија, чие прикажување се одвивало од април до јуни 2024 г. Втората сезона се прикажувала од јули до септември 2025 г. Во декември 2025 г. била најавена „последната арка“ на аниме-серијата. == Содржина == Во [[Јапонија]], чудовиштата познати како [[каиџу|каиџуа]], редовно го напаѓаат населението, а на Одбранбените сили на Јапонија им е доверено нивното уништување. Кафка Хибино и Мина Аширо се заколнале дека ќе станат членови на Одбранбените сили откако во детството го изгубиле својот роден град по напад на каиџуа. Мина станала познат командант на Третиот одред на Одбранбените сили, но Кафка многупати паѓал на испитите и на крајот станал член на екипата за чистење Monster Sweeper Inc., чија дејност е расчистување на мртвите тела на каиџуа по битките. Откако во телото на Кафка продира мало суштество што зборува, тој добива способност да се преобрази во каиџу, на кое Одбранбените сили му го дале кодното име „Каиџу бр. 8“. Кафка, во облик на каиџу, останува во целосна свест и се здобива со натчовечка сила, а истовремено станува и првото каиџу што успеало да им побегне на Одбранбените сили. == Ликови == '''Кафка Хибино''' ([[Јапонски јазик|јап]]. ''日比野 カフカ'') — тој е офицер во Одбранбените сили и поранешен работник во професионалната компанија за чистење [[Каиџу|каиџуа]] Monster Sweeper Inc. Бил претворен во хуманоидно утврдено каиџу со способности за менување на обликот, откако во неговото тело влегло мало каиџу. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://shonenjumpplus.com/episode/13933686331762212128|Матична страница на ''Shonen Jump+''}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2020 година]] [[Категорија:Манга од 2024 година]] mle0n4fr1hn68mf7qeqgotgnecs64mn 0 1390110 5537152 5531521 2026-04-10T10:32:56Z Andrew012p 85224 5537152 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Ace of Diamond (том 1).jpg|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Еиџун Савамура | ja_kanji = ダイヤのA | ja_romaji = Daiya no Ēsu | genre = [[Спортска манга|спорт]]<ref>{{cite web|last=Ressler|first=Karen|title=ComiXology Lists Ace of the Diamond, All-rounder Meguru Manga|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-03-03/comixology-lists-ace-of-the-diamond-all-rounder-meguru-manga/.112959|website=[[Anime News Network]]|access-date=29 мај 2018|date=3 март 2017|archive-date=14 ноември 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114001619/https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-03-03/comixology-lists-ace-of-the-diamond-all-rounder-meguru-manga/.112959|url-status=live}}</ref> }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Јуџи Тераџима]] | publisher = [[Kodansha]] | publisher_en = {{English manga publisher|NA=[[Kodansha USA]]}} | magazine = [[Weekly Shonen Magazine]] | imprint = Shonen Magazine Comics | first = 17 мај 2006 | last = 14 јануари 2015 | volumes = 47 | volume_list = }} {{Collapsed infobox section begin}} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = [[Мицујуки Масухара]] | producer = | writer = Кенџи Конута | music = Frying-Pan | studio = {{ubl|[[Madhouse]]|[[Production I.G]]}} | licensee = [[Crunchyroll]] | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | network_en = {{English anime network|PH=[[Yey!]]}} | first = 3 октомври 2013 | last = 28 март 2016 | episodes = 126 + 5 OVA | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Ace of Diamond Act II | author = Јуџи Тераџима | publisher = Kodansha | publisher_en = {{English manga publisher|US=Kodansha}} | imprint = Shonen Magazine Comics | magazine = Weekly Shonen Magazine | first = 19 август 2015 | last = 26 октомври 2022 | volumes = 34 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | title = Ace of Diamond Act II | director = {{ubl|Мицујуки Масухара ({{Abbr|С1|Сезона 1)}})|Хидеаки Оба ({{Abbr|С2|Сезона 2}})}} | producer = | writer = Кенџи Конута | music = Хаџиме Хјакоку | studio = {{ubl|Madhouse ({{Abbr|С1|Сезона 1)}})|[[OLM (студио)|OLM]] Team Yoshioka ({{Abbr|С2|Сезона 2}})}} | licensee = {{ubl|Crunchyroll|{{English anime licensee|[[Јужна Азија|ЈА]]/[[Југоисточна Азија|ЈИА]]|[[Muse Communication]]}} ({{Abbr|С2|Сезона 2}})}} | network = TXN (TV Tokyo) | network_en = | first = 2 април 2019 | last = | episodes = 52 | episode_list = Ace of Diamond Act II }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Cat of Diamond | author = Јуки Окада | publisher = Kodansha | magazine = Magazine Pocket | first = 12 јануари 2022 | last = 30 ноември 2022 | volumes = 3 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Ace of the Diamond Act II Side Story: Teito vs Ugumori | author = Јуџи Тераџима | publisher = Kodansha | publisher_en = {{English manga publisher|US=Kodansha}} | imprint = Shonen Magazine Comics | magazine = Weekly Shonen Magazine | first = 25 декември 2024 | last = 5 март 2025 | volumes = 1 | volume_list = }} {{Collapsed infobox section end}} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{Закосен наслов}}'''''Ace of Diamond''''' ({{Langx|ja|ダイヤのA}}, [[Македонски јазик|македонски]]: ''Дијамантски ас'') — спортска [[манга]] напишана и илустрирана од Јуџи Тераџима. Серијата се појавувала во списанието за [[шонен]]-манга на издавачката куќа [[Kodansha]], ''[[Weekly Shonen Magazine]]'', од мај 2006 до јануари 2015 г., а нејзините поглавја се собрани во 47 тома [[танкобон]]. Продолжението насловено како ''Ace of Diamond Act II'' излегувало од август 2015 до октомври 2022 г., со поглавја собрани во 34 тома танкобон. [[Аниме]]-адаптација во вид телевизиска серија од 126 епизоди, во производство на студијата [[Madhouse]] и [[Production I.G]], се прикажувала од октомври 2013 до март 2016 г. Телевизиска аниме-серија од 52 епизоди како адаптација на ''Ace of Diamond Act II'', анимирана од Madhouse, се прикажувала од април 2019 до март 2020 г.; втората сезона, анимирана од [[OLM]], е закажана за премиера во април 2026 г. До јули 2025 г., мангата имала над 45 милиони примероци во оптек, што ја прави една од најпродаваните манги на сите времиња. Во 2008 г., ''Ace of Diamond'' ја добила 53-тата награда за манга на Shogakukan во категоријата „Шонен“. Во 2010 г., ја освоила 34-тата награда за манга на Kodansha за најдобра шонен-манга. == Содржина == Серијата го следи Еиџун Савамура, бејзболски [[фрлач]] со необичен стил на фрлање што прави топката да се движи непредвидливо кон противникот. Првичниот план на Савамура е да се запише во месно средно училиште заедно со неговите другари и да играат [[бејзбол]] за своја душа. Меѓутоа, еден скаут од престижното средно училиште „Сеидо“ ја забележува неговата дарба и му нуди стипендија, како и шанса да стигне до националниот шампионат. По посетата на училиштето, погледот на Савамура кон иднината целосно се менува. „Сеидо“ и нивните главни соперници се обидуваат да им помогнат на постарите ученици да стигнат до националното првенство за време на летниот турнир. По завршувањето на турнирот, матурантите ќе бидат принудени да се повлечат од клубот, но Савамура, и покрај неговиот недостиг на контрола, е решен да им помогне да постигнат успех. Подоцна, Савамура и неговите соиграчи — Сатору Фуруја, Харуичи Коминато и Казуја Мијуки — го предводат новиот клуб низ есенскиот турнир. Нивната честољубива цел е да стигнат до националниот шампионат и да го убедат тренерот Катаока дека нема потреба да поднесува оставка. ''Ace of Diamond Act II'' продолжува да ги следи Савамура и клубот додека се подготвуваат за летниот турнир. Со новата учебна година, во бејзболскиот клуб „Сеидо“ се појавуваат нови лица. Савамура и Фуруја се натпреваруваат против клубови на национално ниво, откривајќи ги сопствените силни и слаби страни, додека истовремено меѓусебно се борат за престижната титула „ас“ на тимот. Паралелно со нив, и удирачите на „Сеидо“ напредуваат за да станат исто толку застрашувачки како нивните претходници. Со вакви подготовки, целта на „Сеидо“ е да го освои летниот турнир пред матурантите да дипломираат. == Ликови == * '''Еиџун Савамура''' ([[Јапонски јазик|јап]]. 沢村 栄純) : Гласовна изведба: Рјота Осака * '''Сатору Фуруја''' (јап. 降谷 暁) : Гласовна изведба: Нобунага Шимазаки * '''Казуја Мијуки''' (јап. 御幸 一也) : Гласовна изведба: Такахиро Сакураи * '''Харуичи Коминато''' (јап. 小湊 春市) : Гласовна изведба: Нацуки Ханае == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://pocket.shonenmagazine.com/episode/13932016480029113097|Матична страница на мангата}} * {{Official website|https://diaace.com|Матична страница на анимето}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2006 година]] [[Категорија:Манга од 2015 година]] [[Категорија:Манга од 2022 година]] [[Категорија:Манга од 2024 година]] [[Категорија:Аниме на Crunchyroll]] [[Категорија:OVA]] sztowbl9ef65ivnccvlhjo568lv9wh1 4 1390251 5536600 5536503 2026-04-09T18:09:04Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5536600 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец април 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. === Именувани сафири === [[Податотека:Logan Sapphire SI.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Именувани сафири“]] На 2 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Именувани сафири“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за именуваните сафири може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Именувани сафири|Именувани сафири]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] | {{подреден список|[[Бомбајска ѕвезда]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]] | {{подреден список|[[Индиска ѕвезда (скапоцен камен)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Baek147|Baek147]] | {{подреден список|[[Светиедвардов сафир]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Милениумски сафир]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Кралица на Азија (скапоцен камен)]] (Н)|[[Азиска ѕвезда]] (Н)|[[Џејмс Џ. Хилски сафир]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]] | {{подреден список|[[Артабанова ѕвезда]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]] | {{подреден список|[[Адамова ѕвезда]] (Н)|[[Холски сафир и дијамантски ѓердан]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Сафир на кралица Марија од Романија]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] | {{подреден список|[[Русполиев сафир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Роми === [[Податотека:Flag_of_the_Romani_people.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Роми“]] На 7 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Роми“. Потфатот е дел од иницијативата за одбележување на Меѓународниот ден на Ромите во 2026 година во повеќе земји во светот, поттикната од страна на Викимедија Србија, којашто има за цел создавање содржини за поголема покриеност на темите поврзани со Ромите и ромската култура на Википедија. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за и во врска со Ромите е препорачано да се користи [[meta:International Roma Day Edit-a-thon 2026/Article lists#People|потсписокот на предложени личности]] во рамки на глобалната иницијатива „Меѓународен ден на Ромите 2026“. ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Фреди Иствуд]] (Н)|[[Ромски образовен фонд]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Бојаш]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]] | {{подреден список|[[Мелани Спита]] (Н)|[[Серви]] (Н)|[[Светски фестивал на Ромите]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]] | {{подреден список|[[Шукар Колектив]] (Н)|[[Музеј на кошничарство на Ромите]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]] | {{подреден список|[[Золи]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Мајкл Костело]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Љатифе Шиковска]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]] | {{подреден список|[[Бела Сакчи Лакатош]] (Н)|[[Анели Саули]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]] | {{подреден список|[[Ференц Санта Помладиот]] (Н)|[[Мерцедес Бенцо]] (Н)}} |- | 10 | [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]] | {{подреден список|[[Карамел (пејач)]] (Н)|[[Елена Гороловa]] (Н)}} |- | 11 | [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]] | {{подреден список|[[Маргит Банго]] (н)|[[Перет]] (Н)}} |- | 12 | [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]] | {{подреден список|[[Ференц Снетбергер]] (Н)|[[Монтсе Кортес]] (Н)}} |- | 13 | [[Корисник:Pusoski|Pusoski]] | {{подреден список|[[Аги Салоки]] (Н)|[[Лита Кабелут]] (Н)}} |- | 14 | [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]] | {{подреден список|[[Ајо]] (Н)|[[Рита Ижак-Ндијае]] (Н)}} |- | 15 | [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]] | {{подреден список|[[ Аладар Рац]] (Н)|[[Каталин Барсоњи]] (Н)}} |- | 16 | [[Корисник:Iki123|Iki123]] | {{подреден список|[[Џо Завинул]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Слики на Алфред Сисли === [[Податотека:Alfred Sisley photo.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики на Алфред Сисли“]] На 9 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики на Алфред Сисли“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите на Алфред Сисли може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Каналот Лоан (слика)]] (Н)|[[Црквата во Море]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Одморање покрај поток на работ на шумата]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Авенија на тополи во близина на Море-сир-Лоан]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1940 и 1950-тите === [[Податотека:P literature.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1940 и 1950-тите]] На 14 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1940 и 1950-тите“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1940 и 1950-тите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста во 1940-тите|autocollapse}}{{Книжевноста во 1950-тите|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Претседатели на Американското ботаничко друштво === [[Податотека:Heraldic_Acer_pseudoplatanus.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Претседатели на Американското ботаничко друштво“]] На 16 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Претседатели на Американското ботаничко друштво“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за претседателите на Американското ботаничко друштво може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Дела од Џорџ Орвел === [[Податотека:George Orwell press photo.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Дела од Џорџ Орвел“]] На 21 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Дела од Џорџ Орвел“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за делата од Џорџ Орвел може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Добитници на Букеровата награда === [[Податотека:Booker Prize Logo.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Добитници на Букеровата награда“]] На 23 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Добитници на Букеровата награда“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за добитниците на Букеровата награда може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Букерова награда|Добитници на Букеровата награда]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1740 и 1750-тите === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Уметноста во 1740 и 1750-тите“]] На 28 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1740 и 1750-тите“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1740 и 1750-тите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1740-тите|autocollapse}}{{Уметноста_во_1750-тите|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Џез === [[Податотека:P jazz red.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Џез“]] По повод одбележување на [[Меѓународен ден на џезот|Меѓународниот ден на џезот]] на 30 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Џез“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со џезот може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Jazz]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|4]] iwpgz91htjcmg0b4s346lp2xjm4qcrw 5536633 5536600 2026-04-09T19:21:38Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5536633 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец април 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. === Именувани сафири === [[Податотека:Logan Sapphire SI.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Именувани сафири“]] На 2 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Именувани сафири“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за именуваните сафири може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Именувани сафири|Именувани сафири]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] | {{подреден список|[[Бомбајска ѕвезда]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]] | {{подреден список|[[Индиска ѕвезда (скапоцен камен)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Baek147|Baek147]] | {{подреден список|[[Светиедвардов сафир]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Милениумски сафир]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Кралица на Азија (скапоцен камен)]] (Н)|[[Азиска ѕвезда]] (Н)|[[Џејмс Џ. Хилски сафир]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]] | {{подреден список|[[Артабанова ѕвезда]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]] | {{подреден список|[[Адамова ѕвезда]] (Н)|[[Холски сафир и дијамантски ѓердан]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Сафир на кралица Марија од Романија]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] | {{подреден список|[[Русполиев сафир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Роми === [[Податотека:Flag_of_the_Romani_people.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Роми“]] На 7 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Роми“. Потфатот е дел од иницијативата за одбележување на Меѓународниот ден на Ромите во 2026 година во повеќе земји во светот, поттикната од страна на Викимедија Србија, којашто има за цел создавање содржини за поголема покриеност на темите поврзани со Ромите и ромската култура на Википедија. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за и во врска со Ромите е препорачано да се користи [[meta:International Roma Day Edit-a-thon 2026/Article lists#People|потсписокот на предложени личности]] во рамки на глобалната иницијатива „Меѓународен ден на Ромите 2026“. ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Фреди Иствуд]] (Н)|[[Ромски образовен фонд]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Бојаш]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]] | {{подреден список|[[Мелани Спита]] (Н)|[[Серви]] (Н)|[[Светски фестивал на Ромите]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]] | {{подреден список|[[Шукар Колектив]] (Н)|[[Музеј на кошничарство на Ромите]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]] | {{подреден список|[[Золи]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Мајкл Костело]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Љатифе Шиковска]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]] | {{подреден список|[[Бела Сакчи Лакатош]] (Н)|[[Анели Саули]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]] | {{подреден список|[[Ференц Санта Помладиот]] (Н)|[[Мерцедес Бенцо]] (Н)}} |- | 10 | [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]] | {{подреден список|[[Карамел (пејач)]] (Н)|[[Елена Гороловa]] (Н)}} |- | 11 | [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]] | {{подреден список|[[Маргит Банго]] (н)|[[Перет]] (Н)}} |- | 12 | [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]] | {{подреден список|[[Ференц Снетбергер]] (Н)|[[Монтсе Кортес]] (Н)}} |- | 13 | [[Корисник:Pusoski|Pusoski]] | {{подреден список|[[Аги Салоки]] (Н)|[[Лита Кабелут]] (Н)}} |- | 14 | [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]] | {{подреден список|[[Ајо]] (Н)|[[Рита Ижак-Ндијае]] (Н)}} |- | 15 | [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]] | {{подреден список|[[ Аладар Рац]] (Н)|[[Каталин Барсоњи]] (Н)}} |- | 16 | [[Корисник:Iki123|Iki123]] | {{подреден список|[[Џо Завинул]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Слики на Алфред Сисли === [[Податотека:Alfred Sisley photo.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики на Алфред Сисли“]] На 9 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики на Алфред Сисли“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите на Алфред Сисли може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Каналот Лоан (слика)]] (Н)|[[Црквата во Море]] (Н)|[[Поглед на Монмартр од Сите де Флер во Батињол]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Одморање покрај поток на работ на шумата]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Авенија на тополи во близина на Море-сир-Лоан]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1940 и 1950-тите === [[Податотека:P literature.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1940 и 1950-тите]] На 14 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1940 и 1950-тите“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1940 и 1950-тите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста во 1940-тите|autocollapse}}{{Книжевноста во 1950-тите|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Претседатели на Американското ботаничко друштво === [[Податотека:Heraldic_Acer_pseudoplatanus.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Претседатели на Американското ботаничко друштво“]] На 16 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Претседатели на Американското ботаничко друштво“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за претседателите на Американското ботаничко друштво може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Дела од Џорџ Орвел === [[Податотека:George Orwell press photo.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Дела од Џорџ Орвел“]] На 21 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Дела од Џорџ Орвел“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за делата од Џорџ Орвел може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Добитници на Букеровата награда === [[Податотека:Booker Prize Logo.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Добитници на Букеровата награда“]] На 23 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Добитници на Букеровата награда“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за добитниците на Букеровата награда може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Букерова награда|Добитници на Букеровата награда]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1740 и 1750-тите === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Уметноста во 1740 и 1750-тите“]] На 28 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1740 и 1750-тите“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1740 и 1750-тите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1740-тите|autocollapse}}{{Уметноста_во_1750-тите|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Џез === [[Податотека:P jazz red.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Џез“]] По повод одбележување на [[Меѓународен ден на џезот|Меѓународниот ден на џезот]] на 30 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Џез“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со џезот може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Jazz]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|4]] qovfdz5wilnufh9syfyh5q09t6i08as 5536649 5536633 2026-04-09T19:47:45Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5536649 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец април 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. === Именувани сафири === [[Податотека:Logan Sapphire SI.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Именувани сафири“]] На 2 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Именувани сафири“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за именуваните сафири може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Именувани сафири|Именувани сафири]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] | {{подреден список|[[Бомбајска ѕвезда]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]] | {{подреден список|[[Индиска ѕвезда (скапоцен камен)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Baek147|Baek147]] | {{подреден список|[[Светиедвардов сафир]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Милениумски сафир]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Кралица на Азија (скапоцен камен)]] (Н)|[[Азиска ѕвезда]] (Н)|[[Џејмс Џ. Хилски сафир]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]] | {{подреден список|[[Артабанова ѕвезда]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]] | {{подреден список|[[Адамова ѕвезда]] (Н)|[[Холски сафир и дијамантски ѓердан]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Сафир на кралица Марија од Романија]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] | {{подреден список|[[Русполиев сафир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Роми === [[Податотека:Flag_of_the_Romani_people.svg|десно|210п|Уредувачки ден „Роми“]] На 7 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Роми“. Потфатот е дел од иницијативата за одбележување на Меѓународниот ден на Ромите во 2026 година во повеќе земји во светот, поттикната од страна на Викимедија Србија, којашто има за цел создавање содржини за поголема покриеност на темите поврзани со Ромите и ромската култура на Википедија. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за и во врска со Ромите е препорачано да се користи [[meta:International Roma Day Edit-a-thon 2026/Article lists#People|потсписокот на предложени личности]] во рамки на глобалната иницијатива „Меѓународен ден на Ромите 2026“. ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Фреди Иствуд]] (Н)|[[Ромски образовен фонд]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Бојаш]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]] | {{подреден список|[[Мелани Спита]] (Н)|[[Серви]] (Н)|[[Светски фестивал на Ромите]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]] | {{подреден список|[[Шукар Колектив]] (Н)|[[Музеј на кошничарство на Ромите]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]] | {{подреден список|[[Золи]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Мајкл Костело]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Љатифе Шиковска]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]] | {{подреден список|[[Бела Сакчи Лакатош]] (Н)|[[Анели Саули]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]] | {{подреден список|[[Ференц Санта Помладиот]] (Н)|[[Мерцедес Бенцо]] (Н)}} |- | 10 | [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]] | {{подреден список|[[Карамел (пејач)]] (Н)|[[Елена Гороловa]] (Н)}} |- | 11 | [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]] | {{подреден список|[[Маргит Банго]] (н)|[[Перет]] (Н)}} |- | 12 | [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]] | {{подреден список|[[Ференц Снетбергер]] (Н)|[[Монтсе Кортес]] (Н)}} |- | 13 | [[Корисник:Pusoski|Pusoski]] | {{подреден список|[[Аги Салоки]] (Н)|[[Лита Кабелут]] (Н)}} |- | 14 | [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]] | {{подреден список|[[Ајо]] (Н)|[[Рита Ижак-Ндијае]] (Н)}} |- | 15 | [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]] | {{подреден список|[[ Аладар Рац]] (Н)|[[Каталин Барсоњи]] (Н)}} |- | 16 | [[Корисник:Iki123|Iki123]] | {{подреден список|[[Џо Завинул]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Слики на Алфред Сисли === [[Податотека:Alfred Sisley photo.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики на Алфред Сисли“]] На 9 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики на Алфред Сисли“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите на Алфред Сисли може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Каналот Лоан (слика)]] (Н)|[[Црквата во Море]] (Н)|[[Поглед на Монмартр од Сите де Флер во Батињол]] (Н)|[[Алеја на костени во Ла Сел-Сен-Клу]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Одморање покрај поток на работ на шумата]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Авенија на тополи во близина на Море-сир-Лоан]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1940 и 1950-тите === [[Податотека:P literature.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1940 и 1950-тите]] На 14 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1940 и 1950-тите“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1940 и 1950-тите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста во 1940-тите|autocollapse}}{{Книжевноста во 1950-тите|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Претседатели на Американското ботаничко друштво === [[Податотека:Heraldic_Acer_pseudoplatanus.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Претседатели на Американското ботаничко друштво“]] На 16 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Претседатели на Американското ботаничко друштво“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за претседателите на Американското ботаничко друштво може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Дела од Џорџ Орвел === [[Податотека:George Orwell press photo.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Дела од Џорџ Орвел“]] На 21 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Дела од Џорџ Орвел“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за делата од Џорџ Орвел може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Добитници на Букеровата награда === [[Податотека:Booker Prize Logo.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Добитници на Букеровата награда“]] На 23 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Добитници на Букеровата награда“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за добитниците на Букеровата награда може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Букерова награда|Добитници на Букеровата награда]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1740 и 1750-тите === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Уметноста во 1740 и 1750-тите“]] На 28 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1740 и 1750-тите“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1740 и 1750-тите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1740-тите|autocollapse}}{{Уметноста_во_1750-тите|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Џез === [[Податотека:P jazz red.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Џез“]] По повод одбележување на [[Меѓународен ден на џезот|Меѓународниот ден на џезот]] на 30 април 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Џез“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со џезот може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Jazz]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|4]] ckvze08af75c4ns21bbi70iib4ak7ov 4 1390275 5536617 5536536 2026-04-09T19:00:13Z IvanKonev123 98191 5536617 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|IvanKonev123}} {{:ВП:УНС|Опсадата на касарната Бјеловар |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Бјеловарска Синагога|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Иван Губијан|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Милан Тепиќ|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Драгутин Волф|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Јурај IV Зрински |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Стефан II Лакфи |0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Семејство Ернушт|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Лујо Безереди|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Петар Кеглевиќ|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринска Библиотека|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чак I Хахот|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чаковска тврдина|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Јосип Хорват Меѓимурец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Музеј на Меѓумурје Чаковец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Фрањо Пунчец|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринското Кнежество|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Николај VII Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Никола IV Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Земјотресот во Дубровник од 1667 година|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Карака|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|,,За трговијата и совршениот трговец"|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Конвојот Либертас|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровничка авиокомпанија |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровнички архив|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Југословенскиот разорувач Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички анали|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка повелба|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничкиот мисал|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички кириличен молитвеник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка република (1991-92)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Историја на Евреите во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Список на луѓе поврзани со Република Рагуза|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (1814)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (866–868)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Трамваи во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|IvanKonev123]] knsgya855gtyiy1t61fd64q7e63ljt3 5536623 5536617 2026-04-09T19:08:32Z IvanKonev123 98191 5536623 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|IvanKonev123}} {{:ВП:УНС|Опсадата на касарната Бјеловар |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Бјеловарска Синагога|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Иван Губијан|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Милан Тепиќ|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Драгутин Волф|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Јурај IV Зрински |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Стефан II Лакфи |0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Семејство Ернушт|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Лујо Безереди|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Петар Кеглевиќ|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринска Библиотека|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чак I Хахот|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чаковска тврдина|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Јосип Хорват Меѓимурец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Музеј на Меѓумурје Чаковец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Фрањо Пунчец|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринското Кнежество|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Николај VII Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Никола IV Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Земјотресот во Дубровник од 1667 година|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Карака|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|,,За трговијата и совршениот трговец"|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Конвојот Либертас|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровничка авиокомпанија |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровнички архив|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Југословенскиот разорувач Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички анали|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка повелба|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничкиот мисал|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички кириличен молитвеник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка република (1991-92)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Историја на Евреите во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Список на луѓе поврзани со Република Рагуза|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (1814)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (866–868)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Трамваи во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Откривање на споменикот на Гундулиќ|0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|IvanKonev123]] b7qrwtnwt2wvhxu5nqfbdilleo28c4q 5536692 5536623 2026-04-09T21:29:35Z IvanKonev123 98191 5536692 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|IvanKonev123}} {{:ВП:УНС|Опсадата на касарната Бјеловар |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Бјеловарска Синагога|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Иван Губијан|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Милан Тепиќ|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Драгутин Волф|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Јурај IV Зрински |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Стефан II Лакфи |0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Семејство Ернушт|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Лујо Безереди|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Петар Кеглевиќ|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринска Библиотека|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чак I Хахот|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чаковска тврдина|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Јосип Хорват Меѓимурец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Музеј на Меѓумурје Чаковец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Фрањо Пунчец|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринското Кнежество|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Николај VII Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Никола IV Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Земјотресот во Дубровник од 1667 година|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Карака|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|,,За трговијата и совршениот трговец"|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Конвојот Либертас|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровничка авиокомпанија |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровнички архив|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Југословенскиот разорувач Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички анали|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка повелба|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничкиот мисал|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички кириличен молитвеник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка република (1991-92)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Историја на Евреите во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Список на луѓе поврзани со Република Рагуза|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (1814)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (866–868)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Трамваи во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Откривање на споменикот на Гундулиќ|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Ѕидини на Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|IvanKonev123]] 36qbmwr7bm42u0c8g37n53sfimvbg4j 5537192 5536692 2026-04-10T11:38:45Z IvanKonev123 98191 5537192 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|IvanKonev123}} {{:ВП:УНС|Опсадата на касарната Бјеловар |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Бјеловарска Синагога|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Иван Губијан|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Милан Тепиќ|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Драгутин Волф|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Јурај IV Зрински |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Стефан II Лакфи |0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Семејство Ернушт|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Лујо Безереди|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Петар Кеглевиќ|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринска Библиотека|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чак I Хахот|0|0|0|{{ХРВ}} {{УНГ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Чаковска тврдина|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Јосип Хорват Меѓимурец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Музеј на Меѓумурје Чаковец|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Фрањо Пунчец|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Зринското Кнежество|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Николај VII Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Никола IV Зрински|0|0|0|{{ХРВ}} (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|Земјотресот во Дубровник од 1667 година|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Карака|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (подобрена статија)}} {{:ВП:УНС|,,За трговијата и совршениот трговец"|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Конвојот Либертас|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровничка авиокомпанија |0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Дубровнички архив|0|0|0|{{ХРВ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Југословенскиот разорувач Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички анали|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка повелба|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничкиот мисал|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровнички кириличен молитвеник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Дубровничка република (1991-92)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Историја на Евреите во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Список на луѓе поврзани со Република Рагуза|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (1814)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Опсадата на Рагуза (866–868)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Трамваи во Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Откривање на споменикот на Гундулиќ|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Ѕидини на Дубровник|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Битката кај Госпиќ|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Јосип Филиповиќ|0|0|0|}} {{:ВП:УНС|Фрањо Филиповиќ (хрватски генерал)|0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНС||0|0|0|}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|IvanKonev123]] 9z6khh65d1qbneytjzkc4oweq1h90or 4 1390574 5537153 5535144 2026-04-10T10:35:51Z Filip GIMNAZIJA 131489 5537153 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|Filip GIMNAZIJA}} {{:ВП:УНС|Бунт на градоначалникот Алберт|0|0|0|{{ПОЛ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Архитектура на Естонија|0|0|0|{{ЕСТ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|Filip GIMNAZIJA]] i5byzqjluxmcu4x9dec6arjy5cpltde 5537178 5537153 2026-04-10T11:16:21Z Filip GIMNAZIJA 131489 5537178 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|Filip GIMNAZIJA}} {{:ВП:УНС|Бунт на градоначалникот Алберт|0|0|0|{{ПОЛ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Архитектура на Естонија|0|0|0|{{ЕСТ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Источноевропско еврејство|0|0|0|{{РУС}} {{ПОЛ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|Filip GIMNAZIJA]] 1m953eyz7we573zf8ymegxp9qu7oarv 5537179 5537178 2026-04-10T11:19:19Z Filip GIMNAZIJA 131489 5537179 wikitext text/x-wiki {{:ВП:УНЗ|Filip GIMNAZIJA}} {{:ВП:УНС|Бунт на градоначалникот Алберт|0|0|0|{{ПОЛ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Архитектура на Естонија|0|0|0|{{ЕСТ}} (нова статија)}} {{:ВП:УНС|Источноевропско еврејство|0|0|0|[[Податотека:Map of Europe.svg|20п|]] Меѓународна (нова статија)}} {{:ВП:УНК}} [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|Filip GIMNAZIJA]] mq7yap6ufqol0e9muxw5f16v4j5irzl 0 1390709 5536594 5536381 2026-04-09T17:46:01Z Carshalton 30527 5536594 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Фернандо Мориентес | image = [[File:Fernando Morientes 2019.jpg|150px]] | fullname = Фернандо Мориентес Санчес | birth_date = {{birth date and age|1976|4|5|df=y}} | birth_place = [[Сиљерос]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.84}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | retired = 2010 <small>(34 г.)</small> | currentclub = | youthyears1 = 1992–1993 | youthclubs1 = {{Fb team Albacete}} | years1 = 1993–1995 | caps1 = 27 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Albacete}} | years2 = 1995–1997 | caps2 = 36 | goals2 = 14 | clubs2 = {{Fb team Real Zaragoza}} | years3 = 1997–2005 | caps3 = 183 | goals3 = 72 | clubs3 = {{Fb team Real Madrid}} | years4 = 1996–2004 | caps4 = 28 | goals4 = 10 | clubs4 = →{{Fb team Monaco}} | years5 = 2005–2006 | caps5 = 41 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2006–2009 | caps6 = 66 | goals6 = 19 | clubs6 = {{Fb team Valencia}} | years7 = 2009–2010 | caps7 = 12 | goals7 = 1 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1993–1994 | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 10 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија 18]] | nationalyears2 = 1995 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 20 години|Шпанија 20]] | nationalyears3 = 1995-1998 | nationalcaps3 = 16 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 година|Шпанија 21]] | nationalyears4 = 1996 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalyears5 = 1998–2007 | nationalcaps5 = 47 | nationalgoals5 = 27 | nationalteam5 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = {{Fb team Real Madrid}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Млади)</small> | manageryears2 = 2015–2016 | managerclubs2 = {{Fb team Fuenlabrada}} }} '''Фернандо Мориентес Санчес''' (роден на [[5 април]] [[1976]], во [[Сиљерос]]) — [[Шпанија|шпански]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. ==Биографија== Роден е во [[Сиљерос]], [[Касерес (Шпанија)|Касерес]], [[Екстремадура]]. Тој се преселил во [[Сонсека]] во провинцијата [[Толедо (покраина)|Толедо]] на четиригодишна возраст.<ref>{{cite news|url=https://www.abc.es/espana/castilla-la-mancha/toledo/deportes/abci-entrevista-morientes-morientes-peores-recuerdos-siempre-tienen-lesiones-201512182157_noticia.html|title=Morientes: "Los peores recuerdos siempre tienen que ver con las lesiones"|trans-title=Morientes: "The worst memories are always related to injuries"|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Juan Antonio|last=Pérez|language=es|date=19 December 2015|access-date=8 August 2019}}</ref> Неговиот прекар бил ''„Ел Моро“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/il-moro-morientes-dal-bernabeu-a-capri-senza-battere-rigori/13vs1cpek52clz28bq2pafd2d|title=Il 'Moro' Morientes: dal Bernabeu a Capri, senza battere rigori}}</ref> Тој се појавува на насловната страница на видео играта ''„[[FIFA Football 2005]]“'' облечен во дресот на неговиот национален тим, заедно со [[Патрик Виера]] и [[Андриј Шевченко]]. ==Технички карактеристики== Тој бил напаѓач кој имал одлична визија за играта, но исто така бил вешт и во играта во воздухот како и во ослободувањето.<ref name=ritratto>{{Cite news|author=Giuseppe Calabrese|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/07/13/tecnico-forte-di-testa-bomber-nato-ritratto.html|title=Tecnico, forte di testa, bomber nato Ritratto di Huntelaar, il dopo-Toni|publisher=la Repubblica|date=13 јули 2006|page=8|access-date=24 јуни 2021}}</ref> Повеќе се потпирал на техниката отколку на силата.<ref name=ritratto/> ==Клупска кариера== ===Албасете и Реал Сарагоса=== Откако со семејството се преселил во Толедо, Мориентес ја започнал својата фудбалска кариера на 16-годишна возраст во екипата на [[ФК Албасете|Албасете]]. Своето деби со клубот во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го имал на 7 ноември 1993 година, влегувајќи како замена во 75-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Тенерифе|Тенерифе]] загубен со резултат 2-3.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1993/11/08/MD19931108-020.pdf|title=El Tenerife europeo le hace un roto al Albacete|trans-title=European Tenerife tear Albacete a new one|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=8 November 1993|access-date=15 January 2018}}</ref> Откако во првата сезона одиграл само 4 натпревари во следната добил можност да игра поредовно. На 23 октомври 1994 година, набргу откако влегол во игра како замена во првото полувреме за [[Алберто Монтеагудо]], Мориентес го постигнал својот прв гол, отворајќи го резултатот во домашната победа од 2–0 над [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/24/pagina-23/1296175/pdf.html|title=Óscar marca otro gol de sombrero|trans-title=Óscar scores another chip|newspaper=Mundo Deportivo|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=24 October 1994|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го имал својот прв старт една недела подоцна во поразот од 5–1 од [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/31/pagina-2/1305185/pdf.html|title=El Español entusiasma|trans-title=Exciting Español|newspaper=Mundo Deportivo|first=Andrés|last=Astruells|language=es|date=31 October 1994|access-date=15 January 2018}}</ref> Својата [[Примера Дивисио (Шпанија) 1994–1995|втора сезона]] ја завршил со вкупно пет гола во 20 првенствени натпревари; дополнително, тој постигнал голови и во двата натпревари од успехот со вкупен резултат 3–2 во двомечот против бранителот на титулата [[Реал Сарагоса]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Шпанија 1994–1995|Купот на Шпанија]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/02/16/pagina-19/1294555/pdf.html|title=Cae el campeón|trans-title=The champions fall|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=16 February 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> Мориентес потпишал со Сарагоса во 1995 година, каде што поминал уште две сезони, честопати како партнер во нападот на [[Дани Гарсија (фудбалер 1974)|Дани]], производ на младинскиот тим на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref name=VAVEL>{{cite web|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2017/11/14/real-zaragoza/847733-yo-jugue-en-el-real-zaragoza-fernando-morientes.html|title=Yo jugué en el Real Zaragoza: Fernando Morientes|trans-title=I played for Real Zaragoza: Fernando Morientes|publisher=[[Vavel]]|first=Jorge|last=Urriza Arpal|language=es|date=14 November 2017|access-date=23 March 2021}}</ref> Тој го имал своето деби на 9 септември на гостински терен против [[Реал Бетис]], постигнувајќи гол по 48 минути, но бил [[Црвен картон|исклучен]] седум минути подоцна поради удирање на противничкиот играч [[Хаиме Кесада|Хаиме]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/09/10/pagina-18/1310215/pdf.html|title=El Betis aplasta al Zaragoza|trans-title=Betis crush Zaragoza|newspaper=Mundo Deportivo|first=Jesús|last=Gómez|language=es|date=10 September 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> На 10 јануари следната година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] во победата од 3–2 над [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во [[Фудбалски куп на Шпанија 1995-1996|купот]];<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/01/11/pagina-23/1334263/pdf.html|title=Morientes, pesadilla del Athletic|trans-title=Morientes, Athletic's nightmare|newspaper=Mundo Deportivo|first=Eduardo|last=Castañeda|language=es|date=11 January 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> истиот подвиг тој го повторил и во лигата на 3 февруари во победата од 4–1 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] на [[Ла Ромареда]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/02/04/pagina-21/1338077/pdf.html|title=La alegría vuelve a La Romareda|trans-title=Joy returns to La Romareda|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=4 February 1996|access-date=6 April 2016}}</ref> Во дресот на Сарагоса, Мориентес поминал две сезони постигнувајќи двоцифрен број на голови во првенството и во двете (13 во првата и 15 во втората). ===Реал Мадрид=== Настапите на Мориентес за Сарагоса го привлекле вниманието на шпанскиот гигант [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], кој го купил играчот во летото 1997 година за околу 6,6 милиони евра. Првично, како замена за веќе етаблираните [[Предраг Мијатовиќ]] и [[Давор Шукер]], тој завршил како стартер и постигнал 12 гола во 33 натпревари во својата прва сезона, најмногу во тимот (два повеќе од веќе споменатите двајца напаѓачи како и од чудото од младинскиот систем [[Раул Гонсалес|Раул]]); тимот завршил четврти во лигата, но ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|сезоната 1997–1998]]. Мориентес имал многу добра сезона 1998–1999, постигнувајќи 19 голови во лигата и постигнувајќи вкупно 25 на 38 натпревари. Тој продолжил да прикажува врвен фудбал во [[ФК Реал Мадрид сезона 1999–2000|сезоната 1999–2000]], постигнувајќи 19 гола и завршувајќи како најдобар стрелец на Реал во годината во која исто така помогнал тимот од [[Мадрид|главниот град]] да ја освои [[УЕФА Лигата на шампиони 1999-2000|втората титула во Лигата на шампионите во три години]], постигнувајќи гол во победата од 3–0 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] во целосно [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2000 година|шпанското финале]].<ref name=CL1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2000/may/24/championsleague.sport1|title=Real Madrid 3–0 Valencia|newspaper=[[The Guardian]]|date=24 May 2000|access-date=7 April 2016}}</ref> Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2000–2001|следната сезона]], тој ја освоил првата од двете титули во првенството со клубот и постигнал вкупно десет гола, вклучувајќи четири во осум настапи во Лигата на шампионите каде испаднале во полуфиналето од подоцнежниот шампион [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]]; тој, исто така, ги пропуштил последните недели поради повреда. Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2001–2002|сезоната 2001–2002]], Реал не успеал да ја одбрани титулата во првенството откако загубиле од Валенсија. Мориентес ја продолжи својата голгетерска форма, постигнувајќи 18 првенствени гола во само 25 настапи како стартер, со шест настапи како замена. Тој, исто така, постигнал пет гола во победата од 7–0 над {{Fb team (N) Las Palmas}}, пропуштајќи двоен [[хет-трик]] откако промашил [[Пенал (фудбал)|пенал]] кон крајот на натпреварот.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-02-2002/abc/Deportes/7-0-cinco-goles-de-morientes-al-las-palmas_77345.html|title=7–0: Cinco goles de Morientes al Las Palmas|trans-title=7–0: Five goals from Morientes to Las Palmas|newspaper=ABC|language=es|date=10 February 2002|access-date=7 April 2016}}</ref> Тој завршил втор на листата на стрелците, изедначен со [[Патрик Клајверт]] и единствено зад [[Диего Тристан]] од [[ФК Депортиво Ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]].<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2002/05/12/tristan-coge-testigo-dejo-bebeto-depor/0003_1083831.htm|title=Tristán coge el testigo que dejó Bebeto en el Dépor|trans-title=Tristán picks up where Bebeto left off at Dépor|newspaper=[[La Voz de Galicia]]|first=A.|last=Andrade|language=es|date=12 May 2002|access-date=24 March 2021}}</ref> ''„Кралевите“'' биле успешни во [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|Лигата на шампионите]], откако го победиле [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] – тој играл во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2002 година|финалето]] и го освои својот трет личен победнички медал во натпреварувањето.<ref name=CL2>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind=128/newsId=23850.html|title=Madrid win ninth European crown|publisher=UEFA|date=15 May 2002|access-date=7 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020606223553/http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind%3D128/newsId%3D23850.html|archive-date=6 June 2002}}</ref> Во летото 2002 година, Реал Мадрид ја потпишале бразилската суперѕвезда [Роналдо]] од [[ФК Интер|Интер]]. Ова ги поттикнало гласините дека Мориентес наскоро ќе замине, а наводно заинтересирани за неговите услуги биле [[ФК Барселона|Барселона]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] - првите наводно биле на работ да го потпишат играчот за околу 22 милиони евра, но трансферот пропаднал поради неподготвеноста на Барса да ги исполни неговите барања за плата. На крајот, тој одлучил да остане, но како што се предвидувало, не играл толку многу по доаѓањето на Роналдо, кој бил претпочитан во почетната постава заедно со Раул. На крајот, тој паднал во хиерархијата на напаѓачите дури и зад [[Гути]] и [[Хавиер Портиљо (шпански фудбалер)|Хавиер Портиљо]]<ref>{{cite news|url=https://as.com/masdeporte/2003/02/04/polideportivo/1044335794_850215.html|title=Morientes no tomará una decisión hasta junio|trans-title=Morientes will not decide until June|newspaper=[[Diario AS]]|first=Tomás|last=Roncero|language=es|date=5 February 2003|access-date=24 March 2021}}</ref> и, за време на победата на домашен терен против [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] во февруари 2003 година – 2–1 во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|Лигата на шампионите]] – бил вмешан во многу публицитетизирана расправија со тренерот [[Висенте дел Боске]], при што играчот наводно го навредил тренерот откако бил повикан да влезе на теренот како трета замена во последните минути;<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2003/02/21/futbol/1045837809.html|title=Del Bosque admite el grave incidente con Morientes|trans-title=Del Bosque admits serious incident with Morientes|newspaper=El Mundo|language=es|date=21 February 2003|access-date=8 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0191-0e6a6115a3bd-7dc3fc991c61-1000--waiting-game-for-madrid-strikers/|title=Waiting game for Madrid strikers|first=Simon|last=Hart|publisher=UEFA|date=14 May 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> во зимскиот трансферен прозорец, и покрај континуираните гласини за трансфер во Тотенхем, Сарагоса, [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Милан|Милан]], тој останал во клубот до крајот на сезоната, а тимот ја освоил титулата во првенството, при што играчот имал вкупно 19 настапи (од кои три биле како стартер) и постигнал пет гола. ==Титули== ===Клупски=== ; Реал Мадрид *'''{{Трофеј-Шпанија (Примера Дивисион)}} [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Шпанија}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 3 : 1997-1998, 1999-2000, 2001-2002 *'''[[Интерконтинентален куп]]''' : 2 : 1998, 2002 ; Ливерпул *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : 2005-2006 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2005 ; Валенсија *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 2007-2008 ; Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 2009-2010 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 2009-2010 ===Репрезентативни=== ; Шпанија под 21 година *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]''' : 1 : 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Шпанија |image3=Flag of Spain.svg }} *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на fbref] *[https://www.transfermarkt.com/fernando-morientes/profil/spieler/7531 Фернандо Мориентес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/79744/fernando-morientes Фернандо Мориентес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на whoscored] {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1998}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мориентес, Фернандо}} [[Категорија:Родени во 1976 година]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сарагоса]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монако]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Валенсија]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Живи луѓе]] sov49uyqlbvmrwf84pkp0intvc9mol7 5536595 5536594 2026-04-09T17:47:22Z Carshalton 30527 5536595 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Фернандо Мориентес | image = [[File:Fernando Morientes 2019.jpg|150px]] | fullname = Фернандо Мориентес Санчес | birth_date = {{birth date and age|1976|4|5|df=y}} | birth_place = [[Сиљерос]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.84}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | retired = 2010 <small>(34 г.)</small> | currentclub = | youthyears1 = 1992–1993 | youthclubs1 = {{Fb team Albacete}} | years1 = 1993–1995 | caps1 = 27 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Albacete}} | years2 = 1995–1997 | caps2 = 36 | goals2 = 14 | clubs2 = {{Fb team Real Zaragoza}} | years3 = 1997–2005 | caps3 = 183 | goals3 = 72 | clubs3 = {{Fb team Real Madrid}} | years4 = 1996–2004 | caps4 = 28 | goals4 = 10 | clubs4 = →{{Fb team Monaco}} | years5 = 2005–2006 | caps5 = 41 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2006–2009 | caps6 = 66 | goals6 = 19 | clubs6 = {{Fb team Valencia}} | years7 = 2009–2010 | caps7 = 12 | goals7 = 1 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1993–1994 | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 10 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија 18]] | nationalyears2 = 1995 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 20 години|Шпанија 20]] | nationalyears3 = 1995-1998 | nationalcaps3 = 16 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 година|Шпанија 21]] | nationalyears4 = 1996 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalyears5 = 1998–2007 | nationalcaps5 = 47 | nationalgoals5 = 27 | nationalteam5 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = {{Fb team Real Madrid}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Млади)</small> | manageryears2 = 2015–2016 | managerclubs2 = {{Fb team Fuenlabrada}} }} '''Фернандо Мориентес Санчес''' (роден на [[5 април]] [[1976]], во [[Сиљерос]]) — [[Шпанија|шпански]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. ==Биографија== Роден е во [[Сиљерос]], [[Касерес (Шпанија)|Касерес]], [[Екстремадура]]. Тој се преселил во [[Сонсека]] во провинцијата [[Толедо (покраина)|Толедо]] на четиригодишна возраст.<ref>{{cite news|url=https://www.abc.es/espana/castilla-la-mancha/toledo/deportes/abci-entrevista-morientes-morientes-peores-recuerdos-siempre-tienen-lesiones-201512182157_noticia.html|title=Morientes: "Los peores recuerdos siempre tienen que ver con las lesiones"|trans-title=Morientes: "The worst memories are always related to injuries"|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Juan Antonio|last=Pérez|language=es|date=19 December 2015|access-date=8 August 2019}}</ref> Неговиот прекар бил ''„Ел Моро“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/il-moro-morientes-dal-bernabeu-a-capri-senza-battere-rigori/13vs1cpek52clz28bq2pafd2d|title=Il 'Moro' Morientes: dal Bernabeu a Capri, senza battere rigori}}</ref> Тој се појавува на насловната страница на видео играта ''„[[FIFA Football 2005]]“'' облечен во дресот на неговиот национален тим, заедно со [[Патрик Виера]] и [[Андриј Шевченко]]. ==Технички карактеристики== Тој бил напаѓач кој имал одлична визија за играта, но исто така бил вешт и во играта во воздухот како и во ослободувањето.<ref name=ritratto>{{Cite news|author=Giuseppe Calabrese|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/07/13/tecnico-forte-di-testa-bomber-nato-ritratto.html|title=Tecnico, forte di testa, bomber nato Ritratto di Huntelaar, il dopo-Toni|publisher=la Repubblica|date=13 јули 2006|page=8|access-date=24 јуни 2021}}</ref> Повеќе се потпирал на техниката отколку на силата.<ref name=ritratto/> ==Клупска кариера== ===Албасете и Реал Сарагоса=== Откако со семејството се преселил во Толедо, Мориентес ја започнал својата фудбалска кариера на 16-годишна возраст во екипата на [[ФК Албасете|Албасете]]. Своето деби со клубот во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го имал на 7 ноември 1993 година, влегувајќи како замена во 75-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Тенерифе|Тенерифе]] загубен со резултат 2-3.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1993/11/08/MD19931108-020.pdf|title=El Tenerife europeo le hace un roto al Albacete|trans-title=European Tenerife tear Albacete a new one|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=8 November 1993|access-date=15 January 2018}}</ref> Откако во првата сезона одиграл само 4 натпревари во следната добил можност да игра поредовно. На 23 октомври 1994 година, набргу откако влегол во игра како замена во првото полувреме за [[Алберто Монтеагудо]], Мориентес го постигнал својот прв гол, отворајќи го резултатот во домашната победа од 2–0 над [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/24/pagina-23/1296175/pdf.html|title=Óscar marca otro gol de sombrero|trans-title=Óscar scores another chip|newspaper=Mundo Deportivo|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=24 October 1994|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го имал својот прв старт една недела подоцна во поразот од 5–1 од [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/31/pagina-2/1305185/pdf.html|title=El Español entusiasma|trans-title=Exciting Español|newspaper=Mundo Deportivo|first=Andrés|last=Astruells|language=es|date=31 October 1994|access-date=15 January 2018}}</ref> Својата [[Примера Дивисио (Шпанија) 1994–1995|втора сезона]] ја завршил со вкупно пет гола во 20 првенствени натпревари; дополнително, тој постигнал голови и во двата натпревари од успехот со вкупен резултат 3–2 во двомечот против бранителот на титулата [[Реал Сарагоса]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Шпанија 1994–1995|Купот на Шпанија]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/02/16/pagina-19/1294555/pdf.html|title=Cae el campeón|trans-title=The champions fall|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=16 February 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> Мориентес потпишал со Сарагоса во 1995 година, каде што поминал уште две сезони, честопати како партнер во нападот на [[Дани Гарсија (фудбалер 1974)|Дани]], производ на младинскиот тим на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref name=VAVEL>{{cite web|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2017/11/14/real-zaragoza/847733-yo-jugue-en-el-real-zaragoza-fernando-morientes.html|title=Yo jugué en el Real Zaragoza: Fernando Morientes|trans-title=I played for Real Zaragoza: Fernando Morientes|publisher=[[Vavel]]|first=Jorge|last=Urriza Arpal|language=es|date=14 November 2017|access-date=23 March 2021}}</ref> Тој го имал своето деби на 9 септември на гостински терен против [[Реал Бетис]], постигнувајќи гол по 48 минути, но бил [[Црвен картон|исклучен]] седум минути подоцна поради удирање на противничкиот играч [[Хаиме Кесада|Хаиме]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/09/10/pagina-18/1310215/pdf.html|title=El Betis aplasta al Zaragoza|trans-title=Betis crush Zaragoza|newspaper=Mundo Deportivo|first=Jesús|last=Gómez|language=es|date=10 September 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> На 10 јануари следната година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] во победата од 3–2 над [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во [[Фудбалски куп на Шпанија 1995-1996|купот]];<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/01/11/pagina-23/1334263/pdf.html|title=Morientes, pesadilla del Athletic|trans-title=Morientes, Athletic's nightmare|newspaper=Mundo Deportivo|first=Eduardo|last=Castañeda|language=es|date=11 January 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> истиот подвиг тој го повторил и во лигата на 3 февруари во победата од 4–1 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] на [[Ла Ромареда]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/02/04/pagina-21/1338077/pdf.html|title=La alegría vuelve a La Romareda|trans-title=Joy returns to La Romareda|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=4 February 1996|access-date=6 April 2016}}</ref> Во дресот на Сарагоса, Мориентес поминал две сезони постигнувајќи двоцифрен број на голови во првенството и во двете (13 во првата и 15 во втората). ===Реал Мадрид=== Настапите на Мориентес за Сарагоса го привлекле вниманието на шпанскиот гигант [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], кој го купил играчот во летото 1997 година за околу 6,6 милиони евра. Првично, како замена за веќе етаблираните [[Предраг Мијатовиќ]] и [[Давор Шукер]], тој завршил како стартер и постигнал 12 гола во 33 натпревари во својата прва сезона, најмногу во тимот (два повеќе од веќе споменатите двајца напаѓачи како и од чудото од младинскиот систем [[Раул Гонсалес|Раул]]); тимот завршил четврти во лигата, но ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|сезоната 1997–1998]]. Мориентес имал многу добра сезона 1998–1999, постигнувајќи 19 голови во лигата и постигнувајќи вкупно 25 на 38 натпревари. Тој продолжил да прикажува врвен фудбал во [[ФК Реал Мадрид сезона 1999–2000|сезоната 1999–2000]], постигнувајќи 19 гола и завршувајќи како најдобар стрелец на Реал во годината во која исто така помогнал тимот од [[Мадрид|главниот град]] да ја освои [[УЕФА Лигата на шампиони 1999-2000|втората титула во Лигата на шампионите во три години]], постигнувајќи гол во победата од 3–0 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] во целосно [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2000 година|шпанското финале]].<ref name=CL1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2000/may/24/championsleague.sport1|title=Real Madrid 3–0 Valencia|newspaper=[[The Guardian]]|date=24 May 2000|access-date=7 April 2016}}</ref> Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2000–2001|следната сезона]], тој ја освоил првата од двете титули во првенството со клубот и постигнал вкупно десет гола, вклучувајќи четири во осум настапи во Лигата на шампионите каде испаднале во полуфиналето од подоцнежниот шампион [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]]; тој, исто така, ги пропуштил последните недели поради повреда. Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2001–2002|сезоната 2001–2002]], Реал не успеал да ја одбрани титулата во првенството откако загубиле од Валенсија. Мориентес ја продолжи својата голгетерска форма, постигнувајќи 18 првенствени гола во само 25 настапи како стартер, со шест настапи како замена. Тој, исто така, постигнал пет гола во победата од 7–0 над {{Fb team (N) Las Palmas}}, пропуштајќи двоен [[хет-трик]] откако промашил [[Пенал (фудбал)|пенал]] кон крајот на натпреварот.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-02-2002/abc/Deportes/7-0-cinco-goles-de-morientes-al-las-palmas_77345.html|title=7–0: Cinco goles de Morientes al Las Palmas|trans-title=7–0: Five goals from Morientes to Las Palmas|newspaper=ABC|language=es|date=10 February 2002|access-date=7 April 2016}}</ref> Тој завршил втор на листата на стрелците, изедначен со [[Патрик Клајверт]] и единствено зад [[Диего Тристан]] од [[ФК Депортиво Ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]].<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2002/05/12/tristan-coge-testigo-dejo-bebeto-depor/0003_1083831.htm|title=Tristán coge el testigo que dejó Bebeto en el Dépor|trans-title=Tristán picks up where Bebeto left off at Dépor|newspaper=[[La Voz de Galicia]]|first=A.|last=Andrade|language=es|date=12 May 2002|access-date=24 March 2021}}</ref> ''„Кралевите“'' биле успешни во [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|Лигата на шампионите]], откако го победиле [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] – тој играл во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2002 година|финалето]] и го освои својот трет личен победнички медал во натпреварувањето.<ref name=CL2>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind=128/newsId=23850.html|title=Madrid win ninth European crown|publisher=UEFA|date=15 May 2002|access-date=7 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020606223553/http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind%3D128/newsId%3D23850.html|archive-date=6 June 2002}}</ref> Во летото 2002 година, Реал Мадрид ја потпишале бразилската суперѕвезда [[Роналдо]] од [[ФК Интер|Интер]]. Ова ги поттикнало гласините дека Мориентес наскоро ќе замине, а наводно заинтересирани за неговите услуги биле [[ФК Барселона|Барселона]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] - првите наводно биле на работ да го потпишат играчот за околу 22 милиони евра, но трансферот пропаднал поради неподготвеноста на Барса да ги исполни неговите барања за плата. На крајот, тој одлучил да остане, но како што се предвидувало, не играл толку многу по доаѓањето на Роналдо, кој бил претпочитан во почетната постава заедно со Раул. На крајот, тој паднал во хиерархијата на напаѓачите дури и зад [[Гути]] и [[Хавиер Портиљо (шпански фудбалер)|Хавиер Портиљо]]<ref>{{cite news|url=https://as.com/masdeporte/2003/02/04/polideportivo/1044335794_850215.html|title=Morientes no tomará una decisión hasta junio|trans-title=Morientes will not decide until June|newspaper=[[Diario AS]]|first=Tomás|last=Roncero|language=es|date=5 February 2003|access-date=24 March 2021}}</ref> и, за време на победата на домашен терен против [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] во февруари 2003 година – 2–1 во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|Лигата на шампионите]] – бил вмешан во многу публицитетизирана расправија со тренерот [[Висенте дел Боске]], при што играчот наводно го навредил тренерот откако бил повикан да влезе на теренот како трета замена во последните минути;<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2003/02/21/futbol/1045837809.html|title=Del Bosque admite el grave incidente con Morientes|trans-title=Del Bosque admits serious incident with Morientes|newspaper=El Mundo|language=es|date=21 February 2003|access-date=8 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0191-0e6a6115a3bd-7dc3fc991c61-1000--waiting-game-for-madrid-strikers/|title=Waiting game for Madrid strikers|first=Simon|last=Hart|publisher=UEFA|date=14 May 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> во зимскиот трансферен прозорец, и покрај континуираните гласини за трансфер во Тотенхем, Сарагоса, [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Милан|Милан]], тој останал во клубот до крајот на сезоната, а тимот ја освоил титулата во првенството, при што играчот имал вкупно 19 настапи (од кои три биле како стартер) и постигнал пет гола. ==Титули== ===Клупски=== ; Реал Мадрид *'''{{Трофеј-Шпанија (Примера Дивисион)}} [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Шпанија}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 3 : 1997-1998, 1999-2000, 2001-2002 *'''[[Интерконтинентален куп]]''' : 2 : 1998, 2002 ; Ливерпул *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : 2005-2006 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2005 ; Валенсија *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 2007-2008 ; Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 2009-2010 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 2009-2010 ===Репрезентативни=== ; Шпанија под 21 година *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]''' : 1 : 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Шпанија |image3=Flag of Spain.svg }} *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на fbref] *[https://www.transfermarkt.com/fernando-morientes/profil/spieler/7531 Фернандо Мориентес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/79744/fernando-morientes Фернандо Мориентес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на whoscored] {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1998}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мориентес, Фернандо}} [[Категорија:Родени во 1976 година]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сарагоса]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монако]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Валенсија]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Живи луѓе]] 98p9uekdkzgmtqxreke4709aaayxma5 5536602 5536595 2026-04-09T18:17:37Z Carshalton 30527 5536602 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Фернандо Мориентес | image = [[File:Fernando Morientes 2019.jpg|150px]] | fullname = Фернандо Мориентес Санчес | birth_date = {{birth date and age|1976|4|5|df=y}} | birth_place = [[Сиљерос]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.84}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | retired = 2010 <small>(34 г.)</small> | currentclub = | youthyears1 = 1992–1993 | youthclubs1 = {{Fb team Albacete}} | years1 = 1993–1995 | caps1 = 27 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Albacete}} | years2 = 1995–1997 | caps2 = 36 | goals2 = 14 | clubs2 = {{Fb team Real Zaragoza}} | years3 = 1997–2005 | caps3 = 183 | goals3 = 72 | clubs3 = {{Fb team Real Madrid}} | years4 = 1996–2004 | caps4 = 28 | goals4 = 10 | clubs4 = →{{Fb team Monaco}} | years5 = 2005–2006 | caps5 = 41 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2006–2009 | caps6 = 66 | goals6 = 19 | clubs6 = {{Fb team Valencia}} | years7 = 2009–2010 | caps7 = 12 | goals7 = 1 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1993–1994 | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 10 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија 18]] | nationalyears2 = 1995 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 20 години|Шпанија 20]] | nationalyears3 = 1995-1998 | nationalcaps3 = 16 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 година|Шпанија 21]] | nationalyears4 = 1996 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalyears5 = 1998–2007 | nationalcaps5 = 47 | nationalgoals5 = 27 | nationalteam5 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = {{Fb team Real Madrid}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Млади)</small> | manageryears2 = 2015–2016 | managerclubs2 = {{Fb team Fuenlabrada}} }} '''Фернандо Мориентес Санчес''' (роден на [[5 април]] [[1976]], во [[Сиљерос]]) — [[Шпанија|шпански]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. ==Биографија== Роден е во [[Сиљерос]], [[Касерес (Шпанија)|Касерес]], [[Екстремадура]]. Тој се преселил во [[Сонсека]] во провинцијата [[Толедо (покраина)|Толедо]] на четиригодишна возраст.<ref>{{cite news|url=https://www.abc.es/espana/castilla-la-mancha/toledo/deportes/abci-entrevista-morientes-morientes-peores-recuerdos-siempre-tienen-lesiones-201512182157_noticia.html|title=Morientes: "Los peores recuerdos siempre tienen que ver con las lesiones"|trans-title=Morientes: "The worst memories are always related to injuries"|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Juan Antonio|last=Pérez|language=es|date=19 December 2015|access-date=8 August 2019}}</ref> Неговиот прекар бил ''„Ел Моро“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/il-moro-morientes-dal-bernabeu-a-capri-senza-battere-rigori/13vs1cpek52clz28bq2pafd2d|title=Il 'Moro' Morientes: dal Bernabeu a Capri, senza battere rigori}}</ref> Тој се појавува на насловната страница на видео играта ''„[[FIFA Football 2005]]“'' облечен во дресот на неговиот национален тим, заедно со [[Патрик Виера]] и [[Андриј Шевченко]]. ==Технички карактеристики== Тој бил напаѓач кој имал одлична визија за играта, но исто така бил вешт и во играта во воздухот како и во ослободувањето.<ref name=ritratto>{{Cite news|author=Giuseppe Calabrese|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/07/13/tecnico-forte-di-testa-bomber-nato-ritratto.html|title=Tecnico, forte di testa, bomber nato Ritratto di Huntelaar, il dopo-Toni|publisher=la Repubblica|date=13 јули 2006|page=8|access-date=24 јуни 2021}}</ref> Повеќе се потпирал на техниката отколку на силата.<ref name=ritratto/> ==Клупска кариера== ===Албасете и Реал Сарагоса=== Откако со семејството се преселил во Толедо, Мориентес ја започнал својата фудбалска кариера на 16-годишна возраст во екипата на [[ФК Албасете|Албасете]]. Своето деби со клубот во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го имал на 7 ноември 1993 година, влегувајќи како замена во 75-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Тенерифе|Тенерифе]] загубен со резултат 2-3.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1993/11/08/MD19931108-020.pdf|title=El Tenerife europeo le hace un roto al Albacete|trans-title=European Tenerife tear Albacete a new one|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=8 November 1993|access-date=15 January 2018}}</ref> Откако во првата сезона одиграл само 4 натпревари во следната добил можност да игра поредовно. На 23 октомври 1994 година, набргу откако влегол во игра како замена во првото полувреме за [[Алберто Монтеагудо]], Мориентес го постигнал својот прв гол, отворајќи го резултатот во домашната победа од 2–0 над [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/24/pagina-23/1296175/pdf.html|title=Óscar marca otro gol de sombrero|trans-title=Óscar scores another chip|newspaper=Mundo Deportivo|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=24 October 1994|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го имал својот прв старт една недела подоцна во поразот од 5–1 од [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/31/pagina-2/1305185/pdf.html|title=El Español entusiasma|trans-title=Exciting Español|newspaper=Mundo Deportivo|first=Andrés|last=Astruells|language=es|date=31 October 1994|access-date=15 January 2018}}</ref> Својата [[Примера Дивисио (Шпанија) 1994–1995|втора сезона]] ја завршил со вкупно пет гола во 20 првенствени натпревари; дополнително, тој постигнал голови и во двата натпревари од успехот со вкупен резултат 3–2 во двомечот против бранителот на титулата [[Реал Сарагоса]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Шпанија 1994–1995|Купот на Шпанија]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/02/16/pagina-19/1294555/pdf.html|title=Cae el campeón|trans-title=The champions fall|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=16 February 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> Мориентес потпишал со Сарагоса во 1995 година, каде што поминал уште две сезони, честопати како партнер во нападот на [[Дани Гарсија (фудбалер 1974)|Дани]], производ на младинскиот тим на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref name=VAVEL>{{cite web|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2017/11/14/real-zaragoza/847733-yo-jugue-en-el-real-zaragoza-fernando-morientes.html|title=Yo jugué en el Real Zaragoza: Fernando Morientes|trans-title=I played for Real Zaragoza: Fernando Morientes|publisher=[[Vavel]]|first=Jorge|last=Urriza Arpal|language=es|date=14 November 2017|access-date=23 March 2021}}</ref> Тој го имал своето деби на 9 септември на гостински терен против [[Реал Бетис]], постигнувајќи гол по 48 минути, но бил [[Црвен картон|исклучен]] седум минути подоцна поради удирање на противничкиот играч [[Хаиме Кесада|Хаиме]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/09/10/pagina-18/1310215/pdf.html|title=El Betis aplasta al Zaragoza|trans-title=Betis crush Zaragoza|newspaper=Mundo Deportivo|first=Jesús|last=Gómez|language=es|date=10 September 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> На 10 јануари следната година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] во победата од 3–2 над [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во [[Фудбалски куп на Шпанија 1995-1996|купот]];<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/01/11/pagina-23/1334263/pdf.html|title=Morientes, pesadilla del Athletic|trans-title=Morientes, Athletic's nightmare|newspaper=Mundo Deportivo|first=Eduardo|last=Castañeda|language=es|date=11 January 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> истиот подвиг тој го повторил и во лигата на 3 февруари во победата од 4–1 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] на [[Ла Ромареда]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/02/04/pagina-21/1338077/pdf.html|title=La alegría vuelve a La Romareda|trans-title=Joy returns to La Romareda|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=4 February 1996|access-date=6 April 2016}}</ref> Во дресот на Сарагоса, Мориентес поминал две сезони постигнувајќи двоцифрен број на голови во првенството и во двете (13 во првата и 15 во втората). ===Реал Мадрид=== Настапите на Мориентес за Сарагоса го привлекле вниманието на шпанскиот гигант [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], кој го купил играчот во летото 1997 година за околу 6,6 милиони евра. Првично, како замена за веќе етаблираните [[Предраг Мијатовиќ]] и [[Давор Шукер]], тој завршил како стартер и постигнал 12 гола во 33 натпревари во својата прва сезона, најмногу во тимот (два повеќе од веќе споменатите двајца напаѓачи како и од чудото од младинскиот систем [[Раул Гонсалес|Раул]]); тимот завршил четврти во лигата, но ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|сезоната 1997–1998]]. Мориентес имал многу добра сезона 1998–1999, постигнувајќи 19 голови во лигата и постигнувајќи вкупно 25 на 38 натпревари. Тој продолжил да прикажува врвен фудбал во [[ФК Реал Мадрид сезона 1999–2000|сезоната 1999–2000]], постигнувајќи 19 гола и завршувајќи како најдобар стрелец на Реал во годината во која исто така помогнал тимот од [[Мадрид|главниот град]] да ја освои [[УЕФА Лигата на шампиони 1999-2000|втората титула во Лигата на шампионите во три години]], постигнувајќи гол во победата од 3–0 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] во целосно [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2000 година|шпанското финале]].<ref name=CL1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2000/may/24/championsleague.sport1|title=Real Madrid 3–0 Valencia|newspaper=[[The Guardian]]|date=24 May 2000|access-date=7 April 2016}}</ref> Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2000–2001|следната сезона]], тој ја освоил првата од двете титули во првенството со клубот и постигнал вкупно десет гола, вклучувајќи четири во осум настапи во Лигата на шампионите каде испаднале во полуфиналето од подоцнежниот шампион [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]]; тој, исто така, ги пропуштил последните недели поради повреда. Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2001–2002|сезоната 2001–2002]], Реал не успеал да ја одбрани титулата во првенството откако загубиле од Валенсија. Мориентес ја продолжи својата голгетерска форма, постигнувајќи 18 првенствени гола во само 25 настапи како стартер, со шест настапи како замена. Тој, исто така, постигнал пет гола во победата од 7–0 над {{Fb team (N) Las Palmas}}, пропуштајќи двоен [[хет-трик]] откако промашил [[Пенал (фудбал)|пенал]] кон крајот на натпреварот.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-02-2002/abc/Deportes/7-0-cinco-goles-de-morientes-al-las-palmas_77345.html|title=7–0: Cinco goles de Morientes al Las Palmas|trans-title=7–0: Five goals from Morientes to Las Palmas|newspaper=ABC|language=es|date=10 February 2002|access-date=7 April 2016}}</ref> Тој завршил втор на листата на стрелците, изедначен со [[Патрик Клајверт]] и единствено зад [[Диего Тристан]] од [[ФК Депортиво Ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]].<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2002/05/12/tristan-coge-testigo-dejo-bebeto-depor/0003_1083831.htm|title=Tristán coge el testigo que dejó Bebeto en el Dépor|trans-title=Tristán picks up where Bebeto left off at Dépor|newspaper=[[La Voz de Galicia]]|first=A.|last=Andrade|language=es|date=12 May 2002|access-date=24 March 2021}}</ref> ''„Кралевите“'' биле успешни во [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|Лигата на шампионите]], откако го победиле [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] – тој играл во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2002 година|финалето]] и го освои својот трет личен победнички медал во натпреварувањето.<ref name=CL2>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind=128/newsId=23850.html|title=Madrid win ninth European crown|publisher=UEFA|date=15 May 2002|access-date=7 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020606223553/http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind%3D128/newsId%3D23850.html|archive-date=6 June 2002}}</ref> Во летото 2002 година, Реал Мадрид ја потпишале бразилската суперѕвезда [[Роналдо]] од [[ФК Интер|Интер]]. Ова ги поттикнало гласините дека Мориентес наскоро ќе замине, а наводно заинтересирани за неговите услуги биле [[ФК Барселона|Барселона]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] - првите наводно биле на работ да го потпишат играчот за околу 22 милиони евра, но трансферот пропаднал поради неподготвеноста на Барса да ги исполни неговите барања за плата. На крајот, тој одлучил да остане, но како што се предвидувало, не играл толку многу по доаѓањето на Роналдо, кој бил претпочитан во почетната постава заедно со Раул. На крајот, тој паднал во хиерархијата на напаѓачите дури и зад [[Гути]] и [[Хавиер Портиљо (шпански фудбалер)|Хавиер Портиљо]]<ref>{{cite news|url=https://as.com/masdeporte/2003/02/04/polideportivo/1044335794_850215.html|title=Morientes no tomará una decisión hasta junio|trans-title=Morientes will not decide until June|newspaper=[[Diario AS]]|first=Tomás|last=Roncero|language=es|date=5 February 2003|access-date=24 March 2021}}</ref> и, за време на победата на домашен терен против [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] во февруари 2003 година – 2–1 во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|Лигата на шампионите]] – бил вмешан во многу публицитетизирана расправија со тренерот [[Висенте дел Боске]], при што играчот наводно го навредил тренерот откако бил повикан да влезе на теренот како трета замена во последните минути;<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2003/02/21/futbol/1045837809.html|title=Del Bosque admite el grave incidente con Morientes|trans-title=Del Bosque admits serious incident with Morientes|newspaper=El Mundo|language=es|date=21 February 2003|access-date=8 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0191-0e6a6115a3bd-7dc3fc991c61-1000--waiting-game-for-madrid-strikers/|title=Waiting game for Madrid strikers|first=Simon|last=Hart|publisher=UEFA|date=14 May 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> во зимскиот трансферен прозорец, и покрај континуираните гласини за трансфер во Тотенхем, Сарагоса, [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Милан|Милан]], тој останал во клубот до крајот на сезоната, а тимот ја освоил титулата во првенството, при што играчот имал вкупно 19 настапи (од кои три биле како стартер) и постигнал пет гола. ===Позајмицата во Монако и враќање во Реал Мадрид=== На почетокот на сезоната 2003–2004, било очигледно дека Мориентес не бил повеќе дел од плановите на Реал. По долги, но на крајот неуспешни преговори во врска со договор за позајмица во [[Германија|германскиот]] клуб [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], тој на крајот бил позајмен на [[ФК Монако|Монако]] во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaad70e7610-f9dd92401c26-1000--morientes-loaned-to-monaco/|title=Morientes loaned to Monaco|publisher=UEFA|date=31 August 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што одиграл многу добро, постигнувајќи 10 гола во 28 настапи во првенството, кое монегаските го завршиле на третото место. Сепак, во [[УЕФА Лига на шампиони 2003–2004|Лигата на шампионите]], тој оставил уште посилен впечаток, завршувајќи како најдобар стрелец за сезоната со девет гола:<ref name=TOPSCORER>{{cite news|url=https://www.monaco-tribune.com/en/2020/04/remembering-morientes-champions-league-heroics-vs-real-madrid-in-2004/|title=Remembering Morientes' Champions League heroics vs. Real Madrid in 2004|newspaper=Monaco Tribune|first=Edward|last=Stratmann|date=7 April 2020|access-date=23 March 2021}}</ref> во четвртфиналето на натпреварувањето, Монако се сретнал со Реал Мадрид,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaac8be8514-4731120dd7a9-1000--away-trip-takes-morientes-home/|title=Away trip takes Morientes home|publisher=UEFA|first=Adrian|last=Clarke|date=24 March 2004|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што постигнал клучен гол во првиот натпревар (загубен со 4–2 на гостински терен); во вториот натпревар, тој повторно го пронашол патот до мрежата, а неговиот тим победи со 3–1, со што вкупниот резултат гласел 5–5 па поради [[Правило за гол во гости|правилото за повеќе постигнати голови во гости]] Монако се пласирал во следната рунда.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad3e94fa1-7d2d6812cba9-1000--madrid-felled-by-morientes/|title=Madrid felled by Morientes|publisher=UEFA|first=Matthew|last=Spiro|date=6 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> Тој, исто така, постигнал гол во двата натпревари од полуфиналето против [[ФК Челси|Челси]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad8578cc2-8e0ee151cbda-1000--ten-man-monaco-dazzle-chelsea/|title=Ten-man Monaco dazzle Chelsea|publisher=UEFA|first=Matt|last=Spiro|date=20 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019d-0e6ade23dc21-3e936e323194-1000--morientes-has-the-final-say/|title=Morientes has the final say|publisher=UEFA|first=Trevor|last=Haylett|date=5 May 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> но не можел да го спречи поразот од 3–0 во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2004 година|финалето]] од [[ФК Порто|Порто]], одиграно на [[АуфШалке Арена|АуфШалке арената]] во [[Гелзенкирхен]].<ref name=CL3>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/3718645.stm|title=Porto 3–0 Monaco|publisher=[[BBC Sport]]|date=26 May 2004|access-date=23 March 2021}}</ref> ==Титули== ===Клупски=== ; Реал Мадрид *'''{{Трофеј-Шпанија (Примера Дивисион)}} [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Шпанија}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 3 : 1997-1998, 1999-2000, 2001-2002 *'''[[Интерконтинентален куп]]''' : 2 : 1998, 2002 ; Ливерпул *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : 2005-2006 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2005 ; Валенсија *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 2007-2008 ; Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 2009-2010 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 2009-2010 ===Репрезентативни=== ; Шпанија под 21 година *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]''' : 1 : 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Шпанија |image3=Flag of Spain.svg }} *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на fbref] *[https://www.transfermarkt.com/fernando-morientes/profil/spieler/7531 Фернандо Мориентес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/79744/fernando-morientes Фернандо Мориентес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на whoscored] {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1998}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мориентес, Фернандо}} [[Категорија:Родени во 1976 година]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сарагоса]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монако]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Валенсија]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Живи луѓе]] 7g4lpou0ir5r8awgldqd1jcrx49su7h 5536609 5536602 2026-04-09T18:25:42Z Carshalton 30527 5536609 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Фернандо Мориентес | image = [[File:Fernando Morientes 2019.jpg|150px]] | fullname = Фернандо Мориентес Санчес | birth_date = {{birth date and age|1976|4|5|df=y}} | birth_place = [[Сиљерос]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.84}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | retired = 2010 <small>(34 г.)</small> | currentclub = | youthyears1 = 1992–1993 | youthclubs1 = {{Fb team Albacete}} | years1 = 1993–1995 | caps1 = 27 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Albacete}} | years2 = 1995–1997 | caps2 = 36 | goals2 = 14 | clubs2 = {{Fb team Real Zaragoza}} | years3 = 1997–2005 | caps3 = 183 | goals3 = 72 | clubs3 = {{Fb team Real Madrid}} | years4 = 1996–2004 | caps4 = 28 | goals4 = 10 | clubs4 = →{{Fb team Monaco}} | years5 = 2005–2006 | caps5 = 41 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2006–2009 | caps6 = 66 | goals6 = 19 | clubs6 = {{Fb team Valencia}} | years7 = 2009–2010 | caps7 = 12 | goals7 = 1 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1993–1994 | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 10 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија 18]] | nationalyears2 = 1995 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 20 години|Шпанија 20]] | nationalyears3 = 1995-1998 | nationalcaps3 = 16 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 година|Шпанија 21]] | nationalyears4 = 1996 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalyears5 = 1998–2007 | nationalcaps5 = 47 | nationalgoals5 = 27 | nationalteam5 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = {{Fb team Real Madrid}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Млади)</small> | manageryears2 = 2015–2016 | managerclubs2 = {{Fb team Fuenlabrada}} }} '''Фернандо Мориентес Санчес''' (роден на [[5 април]] [[1976]], во [[Сиљерос]]) — [[Шпанија|шпански]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. ==Биографија== Роден е во [[Сиљерос]], [[Касерес (Шпанија)|Касерес]], [[Екстремадура]]. Тој се преселил во [[Сонсека]] во провинцијата [[Толедо (покраина)|Толедо]] на четиригодишна возраст.<ref>{{cite news|url=https://www.abc.es/espana/castilla-la-mancha/toledo/deportes/abci-entrevista-morientes-morientes-peores-recuerdos-siempre-tienen-lesiones-201512182157_noticia.html|title=Morientes: "Los peores recuerdos siempre tienen que ver con las lesiones"|trans-title=Morientes: "The worst memories are always related to injuries"|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Juan Antonio|last=Pérez|language=es|date=19 December 2015|access-date=8 August 2019}}</ref> Неговиот прекар бил ''„Ел Моро“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/il-moro-morientes-dal-bernabeu-a-capri-senza-battere-rigori/13vs1cpek52clz28bq2pafd2d|title=Il 'Moro' Morientes: dal Bernabeu a Capri, senza battere rigori}}</ref> Тој се појавува на насловната страница на видео играта ''„[[FIFA Football 2005]]“'' облечен во дресот на неговиот национален тим, заедно со [[Патрик Виера]] и [[Андриј Шевченко]]. ==Технички карактеристики== Тој бил напаѓач кој имал одлична визија за играта, но исто така бил вешт и во играта во воздухот како и во ослободувањето.<ref name=ritratto>{{Cite news|author=Giuseppe Calabrese|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/07/13/tecnico-forte-di-testa-bomber-nato-ritratto.html|title=Tecnico, forte di testa, bomber nato Ritratto di Huntelaar, il dopo-Toni|publisher=la Repubblica|date=13 јули 2006|page=8|access-date=24 јуни 2021}}</ref> Повеќе се потпирал на техниката отколку на силата.<ref name=ritratto/> ==Клупска кариера== ===Албасете и Реал Сарагоса=== Откако со семејството се преселил во Толедо, Мориентес ја започнал својата фудбалска кариера на 16-годишна возраст во екипата на [[ФК Албасете|Албасете]]. Своето деби со клубот во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го имал на 7 ноември 1993 година, влегувајќи како замена во 75-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Тенерифе|Тенерифе]] загубен со резултат 2-3.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1993/11/08/MD19931108-020.pdf|title=El Tenerife europeo le hace un roto al Albacete|trans-title=European Tenerife tear Albacete a new one|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=8 November 1993|access-date=15 January 2018}}</ref> Откако во првата сезона одиграл само 4 натпревари во следната добил можност да игра поредовно. На 23 октомври 1994 година, набргу откако влегол во игра како замена во првото полувреме за [[Алберто Монтеагудо]], Мориентес го постигнал својот прв гол, отворајќи го резултатот во домашната победа од 2–0 над [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/24/pagina-23/1296175/pdf.html|title=Óscar marca otro gol de sombrero|trans-title=Óscar scores another chip|newspaper=Mundo Deportivo|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=24 October 1994|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го имал својот прв старт една недела подоцна во поразот од 5–1 од [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/31/pagina-2/1305185/pdf.html|title=El Español entusiasma|trans-title=Exciting Español|newspaper=Mundo Deportivo|first=Andrés|last=Astruells|language=es|date=31 October 1994|access-date=15 January 2018}}</ref> Својата [[Примера Дивисио (Шпанија) 1994–1995|втора сезона]] ја завршил со вкупно пет гола во 20 првенствени натпревари; дополнително, тој постигнал голови и во двата натпревари од успехот со вкупен резултат 3–2 во двомечот против бранителот на титулата [[Реал Сарагоса]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Шпанија 1994–1995|Купот на Шпанија]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/02/16/pagina-19/1294555/pdf.html|title=Cae el campeón|trans-title=The champions fall|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=16 February 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> Мориентес потпишал со Сарагоса во 1995 година, каде што поминал уште две сезони, честопати како партнер во нападот на [[Дани Гарсија (фудбалер 1974)|Дани]], производ на младинскиот тим на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref name=VAVEL>{{cite web|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2017/11/14/real-zaragoza/847733-yo-jugue-en-el-real-zaragoza-fernando-morientes.html|title=Yo jugué en el Real Zaragoza: Fernando Morientes|trans-title=I played for Real Zaragoza: Fernando Morientes|publisher=[[Vavel]]|first=Jorge|last=Urriza Arpal|language=es|date=14 November 2017|access-date=23 March 2021}}</ref> Тој го имал своето деби на 9 септември на гостински терен против [[Реал Бетис]], постигнувајќи гол по 48 минути, но бил [[Црвен картон|исклучен]] седум минути подоцна поради удирање на противничкиот играч [[Хаиме Кесада|Хаиме]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/09/10/pagina-18/1310215/pdf.html|title=El Betis aplasta al Zaragoza|trans-title=Betis crush Zaragoza|newspaper=Mundo Deportivo|first=Jesús|last=Gómez|language=es|date=10 September 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> На 10 јануари следната година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] во победата од 3–2 над [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во [[Фудбалски куп на Шпанија 1995-1996|купот]];<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/01/11/pagina-23/1334263/pdf.html|title=Morientes, pesadilla del Athletic|trans-title=Morientes, Athletic's nightmare|newspaper=Mundo Deportivo|first=Eduardo|last=Castañeda|language=es|date=11 January 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> истиот подвиг тој го повторил и во лигата на 3 февруари во победата од 4–1 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] на [[Ла Ромареда]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/02/04/pagina-21/1338077/pdf.html|title=La alegría vuelve a La Romareda|trans-title=Joy returns to La Romareda|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=4 February 1996|access-date=6 April 2016}}</ref> Во дресот на Сарагоса, Мориентес поминал две сезони постигнувајќи двоцифрен број на голови во првенството и во двете (13 во првата и 15 во втората). ===Реал Мадрид=== Настапите на Мориентес за Сарагоса го привлекле вниманието на шпанскиот гигант [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], кој го купил играчот во летото 1997 година за околу 6,6 милиони евра. Првично, како замена за веќе етаблираните [[Предраг Мијатовиќ]] и [[Давор Шукер]], тој завршил како стартер и постигнал 12 гола во 33 натпревари во својата прва сезона, најмногу во тимот (два повеќе од веќе споменатите двајца напаѓачи како и од чудото од младинскиот систем [[Раул Гонсалес|Раул]]); тимот завршил четврти во лигата, но ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|сезоната 1997–1998]]. Мориентес имал многу добра сезона 1998–1999, постигнувајќи 19 голови во лигата и постигнувајќи вкупно 25 на 38 натпревари. Тој продолжил да прикажува врвен фудбал во [[ФК Реал Мадрид сезона 1999–2000|сезоната 1999–2000]], постигнувајќи 19 гола и завршувајќи како најдобар стрелец на Реал во годината во која исто така помогнал тимот од [[Мадрид|главниот град]] да ја освои [[УЕФА Лигата на шампиони 1999-2000|втората титула во Лигата на шампионите во три години]], постигнувајќи гол во победата од 3–0 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] во целосно [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2000 година|шпанското финале]].<ref name=CL1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2000/may/24/championsleague.sport1|title=Real Madrid 3–0 Valencia|newspaper=[[The Guardian]]|date=24 May 2000|access-date=7 April 2016}}</ref> Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2000–2001|следната сезона]], тој ја освоил првата од двете титули во првенството со клубот и постигнал вкупно десет гола, вклучувајќи четири во осум настапи во Лигата на шампионите каде испаднале во полуфиналето од подоцнежниот шампион [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]]; тој, исто така, ги пропуштил последните недели поради повреда. Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2001–2002|сезоната 2001–2002]], Реал не успеал да ја одбрани титулата во првенството откако загубиле од Валенсија. Мориентес ја продолжи својата голгетерска форма, постигнувајќи 18 првенствени гола во само 25 настапи како стартер, со шест настапи како замена. Тој, исто така, постигнал пет гола во победата од 7–0 над {{Fb team (N) Las Palmas}}, пропуштајќи двоен [[хет-трик]] откако промашил [[Пенал (фудбал)|пенал]] кон крајот на натпреварот.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-02-2002/abc/Deportes/7-0-cinco-goles-de-morientes-al-las-palmas_77345.html|title=7–0: Cinco goles de Morientes al Las Palmas|trans-title=7–0: Five goals from Morientes to Las Palmas|newspaper=ABC|language=es|date=10 February 2002|access-date=7 April 2016}}</ref> Тој завршил втор на листата на стрелците, изедначен со [[Патрик Клајверт]] и единствено зад [[Диего Тристан]] од [[ФК Депортиво Ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]].<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2002/05/12/tristan-coge-testigo-dejo-bebeto-depor/0003_1083831.htm|title=Tristán coge el testigo que dejó Bebeto en el Dépor|trans-title=Tristán picks up where Bebeto left off at Dépor|newspaper=[[La Voz de Galicia]]|first=A.|last=Andrade|language=es|date=12 May 2002|access-date=24 March 2021}}</ref> ''„Кралевите“'' биле успешни во [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|Лигата на шампионите]], откако го победиле [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] – тој играл во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2002 година|финалето]] и го освои својот трет личен победнички медал во натпреварувањето.<ref name=CL2>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind=128/newsId=23850.html|title=Madrid win ninth European crown|publisher=UEFA|date=15 May 2002|access-date=7 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020606223553/http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind%3D128/newsId%3D23850.html|archive-date=6 June 2002}}</ref> Во летото 2002 година, Реал Мадрид ја потпишале бразилската суперѕвезда [[Роналдо]] од [[ФК Интер|Интер]]. Ова ги поттикнало гласините дека Мориентес наскоро ќе замине, а наводно заинтересирани за неговите услуги биле [[ФК Барселона|Барселона]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] - првите наводно биле на работ да го потпишат играчот за околу 22 милиони евра, но трансферот пропаднал поради неподготвеноста на Барса да ги исполни неговите барања за плата. На крајот, тој одлучил да остане, но како што се предвидувало, не играл толку многу по доаѓањето на Роналдо, кој бил претпочитан во почетната постава заедно со Раул. На крајот, тој паднал во хиерархијата на напаѓачите дури и зад [[Гути]] и [[Хавиер Портиљо (шпански фудбалер)|Хавиер Портиљо]]<ref>{{cite news|url=https://as.com/masdeporte/2003/02/04/polideportivo/1044335794_850215.html|title=Morientes no tomará una decisión hasta junio|trans-title=Morientes will not decide until June|newspaper=[[Diario AS]]|first=Tomás|last=Roncero|language=es|date=5 February 2003|access-date=24 March 2021}}</ref> и, за време на победата на домашен терен против [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] во февруари 2003 година – 2–1 во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|Лигата на шампионите]] – бил вмешан во многу публицитетизирана расправија со тренерот [[Висенте дел Боске]], при што играчот наводно го навредил тренерот откако бил повикан да влезе на теренот како трета замена во последните минути;<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2003/02/21/futbol/1045837809.html|title=Del Bosque admite el grave incidente con Morientes|trans-title=Del Bosque admits serious incident with Morientes|newspaper=El Mundo|language=es|date=21 February 2003|access-date=8 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0191-0e6a6115a3bd-7dc3fc991c61-1000--waiting-game-for-madrid-strikers/|title=Waiting game for Madrid strikers|first=Simon|last=Hart|publisher=UEFA|date=14 May 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> во зимскиот трансферен прозорец, и покрај континуираните гласини за трансфер во Тотенхем, Сарагоса, [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Милан|Милан]], тој останал во клубот до крајот на сезоната, а тимот ја освоил титулата во првенството, при што играчот имал вкупно 19 настапи (од кои три биле како стартер) и постигнал пет гола. ===Позајмицата во Монако и враќање во Реал Мадрид=== На почетокот на сезоната 2003–2004, било очигледно дека Мориентес не бил повеќе дел од плановите на Реал. По долги, но на крајот неуспешни преговори во врска со договор за позајмица во [[Германија|германскиот]] клуб [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], тој на крајот бил позајмен на [[ФК Монако|Монако]] во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaad70e7610-f9dd92401c26-1000--morientes-loaned-to-monaco/|title=Morientes loaned to Monaco|publisher=UEFA|date=31 August 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што одиграл многу добро, постигнувајќи 10 гола во 28 настапи во првенството, кое монегаските го завршиле на третото место. Сепак, во [[УЕФА Лига на шампиони 2003–2004|Лигата на шампионите]], тој оставил уште посилен впечаток, завршувајќи како најдобар стрелец за сезоната со девет гола:<ref name=TOPSCORER>{{cite news|url=https://www.monaco-tribune.com/en/2020/04/remembering-morientes-champions-league-heroics-vs-real-madrid-in-2004/|title=Remembering Morientes' Champions League heroics vs. Real Madrid in 2004|newspaper=Monaco Tribune|first=Edward|last=Stratmann|date=7 April 2020|access-date=23 March 2021}}</ref> во четвртфиналето на натпреварувањето, Монако се сретнал со Реал Мадрид,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaac8be8514-4731120dd7a9-1000--away-trip-takes-morientes-home/|title=Away trip takes Morientes home|publisher=UEFA|first=Adrian|last=Clarke|date=24 March 2004|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што постигнал клучен гол во првиот натпревар (загубен со 4–2 на гостински терен); во вториот натпревар, тој повторно го пронашол патот до мрежата, а неговиот тим победи со 3–1, со што вкупниот резултат гласел 5–5 па поради [[Правило за гол во гости|правилото за повеќе постигнати голови во гости]] Монако се пласирал во следната рунда.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad3e94fa1-7d2d6812cba9-1000--madrid-felled-by-morientes/|title=Madrid felled by Morientes|publisher=UEFA|first=Matthew|last=Spiro|date=6 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> Тој, исто така, постигнал гол во двата натпревари од полуфиналето против [[ФК Челси|Челси]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad8578cc2-8e0ee151cbda-1000--ten-man-monaco-dazzle-chelsea/|title=Ten-man Monaco dazzle Chelsea|publisher=UEFA|first=Matt|last=Spiro|date=20 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019d-0e6ade23dc21-3e936e323194-1000--morientes-has-the-final-say/|title=Morientes has the final say|publisher=UEFA|first=Trevor|last=Haylett|date=5 May 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> но не можел да го спречи поразот од 3–0 во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2004 година|финалето]] од [[ФК Порто|Порто]], одиграно на [[АуфШалке Арена|АуфШалке арената]] во [[Гелзенкирхен]].<ref name=CL3>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/3718645.stm|title=Porto 3–0 Monaco|publisher=[[BBC Sport]]|date=26 May 2004|access-date=23 March 2021}}</ref> Откако се вратил во Реал Мадрид на почетокот на сезоната [[ФК Реал Мадрид сезона 2004–2005|сезоната 2004–05]], надежите на Мориентес да се пробие во тимот биле дополнително намалени со доаѓањето на [[Мајкл Овен]] од [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] за голема сума.<ref>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2004/10/19/mas_futbol/1098136804_850215.html|title=Morientes: "Si me voy del Madrid, Mónaco será mi primera elección"|trans-title=Morientes: "If I leave Madrid, Monaco will by my first option"|newspaper=Diario AS|language=es|date=19 October 2004|access-date=24 March 2021}}</ref> Тој настапил во 13 првенствени натпревари (сите како замена) без постигнати голови, по што се преселил во Ливерпул во јануари 2005 година за сума од 9,3 милиони евра.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01a5-0ea6de1cfbc5-ab256330b427-1000--morientes-lured-by-liverpool/|title=Morientes lured by Liverpool|publisher=UEFA|date=12 January 2005|access-date=17 June 2010}}</ref> За време на неговиот престој на [[Сантјаго Бернабеу]], тој одиграл 272 натпревари за ''„Лос Бланкос“'' во сите натпреварувања, постигнувајќи точно 100 гола и освојувајќи 8 трофеи со клубот.<ref>{{cite web|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/7007466/keylor-navas-leyenda-del-real-madrid-fernando-morientes-declaraciones|title=Fernando Morientes: "Keylor Navas es una leyenda viviente del Real Madrid C.F"|trans-title=Fernando Morientes: "Keylor Navas is a Real Madrid C.F living legend"|publisher=[[ESPN Deportes]]|first=Keish|last=Gómez Muñoz|language=es|date=3 June 2020|access-date=25 March 2021}}</ref> ==Титули== ===Клупски=== ; Реал Мадрид *'''{{Трофеј-Шпанија (Примера Дивисион)}} [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Шпанија}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 3 : 1997-1998, 1999-2000, 2001-2002 *'''[[Интерконтинентален куп]]''' : 2 : 1998, 2002 ; Ливерпул *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : 2005-2006 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2005 ; Валенсија *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 2007-2008 ; Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 2009-2010 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 2009-2010 ===Репрезентативни=== ; Шпанија под 21 година *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]''' : 1 : 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Шпанија |image3=Flag of Spain.svg }} *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на fbref] *[https://www.transfermarkt.com/fernando-morientes/profil/spieler/7531 Фернандо Мориентес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/79744/fernando-morientes Фернандо Мориентес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на whoscored] {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1998}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мориентес, Фернандо}} [[Категорија:Родени во 1976 година]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сарагоса]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монако]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Валенсија]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Живи луѓе]] h4moijx27mkyoogf2hdxdpbyh0l18de 5536738 5536609 2026-04-09T22:41:02Z Carshalton 30527 5536738 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Фернандо Мориентес | image = [[File:Fernando Morientes 2019.jpg|150px]] | fullname = Фернандо Мориентес Санчес | birth_date = {{birth date and age|1976|4|5|df=y}} | birth_place = [[Сиљерос]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.84}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | retired = 2010 <small>(34 г.)</small> | currentclub = | youthyears1 = 1992–1993 | youthclubs1 = {{Fb team Albacete}} | years1 = 1993–1995 | caps1 = 27 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Albacete}} | years2 = 1995–1997 | caps2 = 36 | goals2 = 14 | clubs2 = {{Fb team Real Zaragoza}} | years3 = 1997–2005 | caps3 = 183 | goals3 = 72 | clubs3 = {{Fb team Real Madrid}} | years4 = 1996–2004 | caps4 = 28 | goals4 = 10 | clubs4 = →{{Fb team Monaco}} | years5 = 2005–2006 | caps5 = 41 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2006–2009 | caps6 = 66 | goals6 = 19 | clubs6 = {{Fb team Valencia}} | years7 = 2009–2010 | caps7 = 12 | goals7 = 1 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1993–1994 | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 10 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија 18]] | nationalyears2 = 1995 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 20 години|Шпанија 20]] | nationalyears3 = 1995-1998 | nationalcaps3 = 16 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 година|Шпанија 21]] | nationalyears4 = 1996 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalyears5 = 1998–2007 | nationalcaps5 = 47 | nationalgoals5 = 27 | nationalteam5 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = {{Fb team Real Madrid}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Млади)</small> | manageryears2 = 2015–2016 | managerclubs2 = {{Fb team Fuenlabrada}} }} '''Фернандо Мориентес Санчес''' (роден на [[5 април]] [[1976]], во [[Сиљерос]]) — [[Шпанија|шпански]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. ==Биографија== Роден е во [[Сиљерос]], [[Касерес (Шпанија)|Касерес]], [[Екстремадура]]. Тој се преселил во [[Сонсека]] во провинцијата [[Толедо (покраина)|Толедо]] на четиригодишна возраст.<ref>{{cite news|url=https://www.abc.es/espana/castilla-la-mancha/toledo/deportes/abci-entrevista-morientes-morientes-peores-recuerdos-siempre-tienen-lesiones-201512182157_noticia.html|title=Morientes: "Los peores recuerdos siempre tienen que ver con las lesiones"|trans-title=Morientes: "The worst memories are always related to injuries"|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Juan Antonio|last=Pérez|language=es|date=19 December 2015|access-date=8 August 2019}}</ref> Неговиот прекар бил ''„Ел Моро“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/il-moro-morientes-dal-bernabeu-a-capri-senza-battere-rigori/13vs1cpek52clz28bq2pafd2d|title=Il 'Moro' Morientes: dal Bernabeu a Capri, senza battere rigori}}</ref> Тој се појавува на насловната страница на видео играта ''„[[FIFA Football 2005]]“'' облечен во дресот на неговиот национален тим, заедно со [[Патрик Виера]] и [[Андриј Шевченко]]. ==Технички карактеристики== Тој бил напаѓач кој имал одлична визија за играта, но исто така бил вешт и во играта во воздухот како и во ослободувањето.<ref name=ritratto>{{Cite news|author=Giuseppe Calabrese|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/07/13/tecnico-forte-di-testa-bomber-nato-ritratto.html|title=Tecnico, forte di testa, bomber nato Ritratto di Huntelaar, il dopo-Toni|publisher=la Repubblica|date=13 јули 2006|page=8|access-date=24 јуни 2021}}</ref> Повеќе се потпирал на техниката отколку на силата.<ref name=ritratto/> ==Клупска кариера== ===Албасете и Реал Сарагоса=== Откако со семејството се преселил во Толедо, Мориентес ја започнал својата фудбалска кариера на 16-годишна возраст во екипата на [[ФК Албасете|Албасете]]. Своето деби со клубот во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го имал на 7 ноември 1993 година, влегувајќи како замена во 75-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Тенерифе|Тенерифе]] загубен со резултат 2-3.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1993/11/08/MD19931108-020.pdf|title=El Tenerife europeo le hace un roto al Albacete|trans-title=European Tenerife tear Albacete a new one|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=8 November 1993|access-date=15 January 2018}}</ref> Откако во првата сезона одиграл само 4 натпревари во следната добил можност да игра поредовно. На 23 октомври 1994 година, набргу откако влегол во игра како замена во првото полувреме за [[Алберто Монтеагудо]], Мориентес го постигнал својот прв гол, отворајќи го резултатот во домашната победа од 2–0 над [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/24/pagina-23/1296175/pdf.html|title=Óscar marca otro gol de sombrero|trans-title=Óscar scores another chip|newspaper=Mundo Deportivo|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=24 October 1994|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го имал својот прв старт една недела подоцна во поразот од 5–1 од [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/31/pagina-2/1305185/pdf.html|title=El Español entusiasma|trans-title=Exciting Español|newspaper=Mundo Deportivo|first=Andrés|last=Astruells|language=es|date=31 October 1994|access-date=15 January 2018}}</ref> Својата [[Примера Дивисио (Шпанија) 1994–1995|втора сезона]] ја завршил со вкупно пет гола во 20 првенствени натпревари; дополнително, тој постигнал голови и во двата натпревари од успехот со вкупен резултат 3–2 во двомечот против бранителот на титулата [[Реал Сарагоса]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Шпанија 1994–1995|Купот на Шпанија]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/02/16/pagina-19/1294555/pdf.html|title=Cae el campeón|trans-title=The champions fall|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=16 February 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> Мориентес потпишал со Сарагоса во 1995 година, каде што поминал уште две сезони, честопати како партнер во нападот на [[Дани Гарсија (фудбалер 1974)|Дани]], производ на младинскиот тим на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref name=VAVEL>{{cite web|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2017/11/14/real-zaragoza/847733-yo-jugue-en-el-real-zaragoza-fernando-morientes.html|title=Yo jugué en el Real Zaragoza: Fernando Morientes|trans-title=I played for Real Zaragoza: Fernando Morientes|publisher=[[Vavel]]|first=Jorge|last=Urriza Arpal|language=es|date=14 November 2017|access-date=23 March 2021}}</ref> Тој го имал своето деби на 9 септември на гостински терен против [[Реал Бетис]], постигнувајќи гол по 48 минути, но бил [[Црвен картон|исклучен]] седум минути подоцна поради удирање на противничкиот играч [[Хаиме Кесада|Хаиме]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/09/10/pagina-18/1310215/pdf.html|title=El Betis aplasta al Zaragoza|trans-title=Betis crush Zaragoza|newspaper=Mundo Deportivo|first=Jesús|last=Gómez|language=es|date=10 September 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> На 10 јануари следната година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] во победата од 3–2 над [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во [[Фудбалски куп на Шпанија 1995-1996|купот]];<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/01/11/pagina-23/1334263/pdf.html|title=Morientes, pesadilla del Athletic|trans-title=Morientes, Athletic's nightmare|newspaper=Mundo Deportivo|first=Eduardo|last=Castañeda|language=es|date=11 January 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> истиот подвиг тој го повторил и во лигата на 3 февруари во победата од 4–1 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] на [[Ла Ромареда]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/02/04/pagina-21/1338077/pdf.html|title=La alegría vuelve a La Romareda|trans-title=Joy returns to La Romareda|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=4 February 1996|access-date=6 April 2016}}</ref> Во дресот на Сарагоса, Мориентес поминал две сезони постигнувајќи двоцифрен број на голови во првенството и во двете (13 во првата и 15 во втората). ===Реал Мадрид=== Настапите на Мориентес за Сарагоса го привлекле вниманието на шпанскиот гигант [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], кој го купил играчот во летото 1997 година за околу 6,6 милиони евра. Првично, како замена за веќе етаблираните [[Предраг Мијатовиќ]] и [[Давор Шукер]], тој завршил како стартер и постигнал 12 гола во 33 натпревари во својата прва сезона, најмногу во тимот (два повеќе од веќе споменатите двајца напаѓачи како и од чудото од младинскиот систем [[Раул Гонсалес|Раул]]); тимот завршил четврти во лигата, но ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|сезоната 1997–1998]]. Мориентес имал многу добра сезона 1998–1999, постигнувајќи 19 голови во лигата и постигнувајќи вкупно 25 на 38 натпревари. Тој продолжил да прикажува врвен фудбал во [[ФК Реал Мадрид сезона 1999–2000|сезоната 1999–2000]], постигнувајќи 19 гола и завршувајќи како најдобар стрелец на Реал во годината во која исто така помогнал тимот од [[Мадрид|главниот град]] да ја освои [[УЕФА Лигата на шампиони 1999-2000|втората титула во Лигата на шампионите во три години]], постигнувајќи гол во победата од 3–0 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] во целосно [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2000 година|шпанското финале]].<ref name=CL1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2000/may/24/championsleague.sport1|title=Real Madrid 3–0 Valencia|newspaper=[[The Guardian]]|date=24 May 2000|access-date=7 April 2016}}</ref> Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2000–2001|следната сезона]], тој ја освоил првата од двете титули во првенството со клубот и постигнал вкупно десет гола, вклучувајќи четири во осум настапи во Лигата на шампионите каде испаднале во полуфиналето од подоцнежниот шампион [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]]; тој, исто така, ги пропуштил последните недели поради повреда. Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2001–2002|сезоната 2001–2002]], Реал не успеал да ја одбрани титулата во првенството откако загубиле од Валенсија. Мориентес ја продолжи својата голгетерска форма, постигнувајќи 18 првенствени гола во само 25 настапи како стартер, со шест настапи како замена. Тој, исто така, постигнал пет гола во победата од 7–0 над {{Fb team (N) Las Palmas}}, пропуштајќи двоен [[хет-трик]] откако промашил [[Пенал (фудбал)|пенал]] кон крајот на натпреварот.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-02-2002/abc/Deportes/7-0-cinco-goles-de-morientes-al-las-palmas_77345.html|title=7–0: Cinco goles de Morientes al Las Palmas|trans-title=7–0: Five goals from Morientes to Las Palmas|newspaper=ABC|language=es|date=10 February 2002|access-date=7 April 2016}}</ref> Тој завршил втор на листата на стрелците, изедначен со [[Патрик Клајверт]] и единствено зад [[Диего Тристан]] од [[ФК Депортиво Ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]].<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2002/05/12/tristan-coge-testigo-dejo-bebeto-depor/0003_1083831.htm|title=Tristán coge el testigo que dejó Bebeto en el Dépor|trans-title=Tristán picks up where Bebeto left off at Dépor|newspaper=[[La Voz de Galicia]]|first=A.|last=Andrade|language=es|date=12 May 2002|access-date=24 March 2021}}</ref> ''„Кралевите“'' биле успешни во [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|Лигата на шампионите]], откако го победиле [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] – тој играл во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2002 година|финалето]] и го освои својот трет личен победнички медал во натпреварувањето.<ref name=CL2>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind=128/newsId=23850.html|title=Madrid win ninth European crown|publisher=UEFA|date=15 May 2002|access-date=7 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020606223553/http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind%3D128/newsId%3D23850.html|archive-date=6 June 2002}}</ref> Во летото 2002 година, Реал Мадрид ја потпишале бразилската суперѕвезда [[Роналдо]] од [[ФК Интер|Интер]]. Ова ги поттикнало гласините дека Мориентес наскоро ќе замине, а наводно заинтересирани за неговите услуги биле [[ФК Барселона|Барселона]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] - првите наводно биле на работ да го потпишат играчот за околу 22 милиони евра, но трансферот пропаднал поради неподготвеноста на Барса да ги исполни неговите барања за плата. На крајот, тој одлучил да остане, но како што се предвидувало, не играл толку многу по доаѓањето на Роналдо, кој бил претпочитан во почетната постава заедно со Раул. На крајот, тој паднал во хиерархијата на напаѓачите дури и зад [[Гути]] и [[Хавиер Портиљо (шпански фудбалер)|Хавиер Портиљо]]<ref>{{cite news|url=https://as.com/masdeporte/2003/02/04/polideportivo/1044335794_850215.html|title=Morientes no tomará una decisión hasta junio|trans-title=Morientes will not decide until June|newspaper=[[Diario AS]]|first=Tomás|last=Roncero|language=es|date=5 February 2003|access-date=24 March 2021}}</ref> и, за време на победата на домашен терен против [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] во февруари 2003 година – 2–1 во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|Лигата на шампионите]] – бил вмешан во многу публицитетизирана расправија со тренерот [[Висенте дел Боске]], при што играчот наводно го навредил тренерот откако бил повикан да влезе на теренот како трета замена во последните минути;<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2003/02/21/futbol/1045837809.html|title=Del Bosque admite el grave incidente con Morientes|trans-title=Del Bosque admits serious incident with Morientes|newspaper=El Mundo|language=es|date=21 February 2003|access-date=8 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0191-0e6a6115a3bd-7dc3fc991c61-1000--waiting-game-for-madrid-strikers/|title=Waiting game for Madrid strikers|first=Simon|last=Hart|publisher=UEFA|date=14 May 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> во зимскиот трансферен прозорец, и покрај континуираните гласини за трансфер во Тотенхем, Сарагоса, [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Милан|Милан]], тој останал во клубот до крајот на сезоната, а тимот ја освоил титулата во првенството, при што играчот имал вкупно 19 настапи (од кои три биле како стартер) и постигнал пет гола. ===Позајмицата во Монако и враќање во Реал Мадрид=== На почетокот на сезоната 2003–2004, било очигледно дека Мориентес не бил повеќе дел од плановите на Реал. По долги, но на крајот неуспешни преговори во врска со договор за позајмица во [[Германија|германскиот]] клуб [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], тој на крајот бил позајмен на [[ФК Монако|Монако]] во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaad70e7610-f9dd92401c26-1000--morientes-loaned-to-monaco/|title=Morientes loaned to Monaco|publisher=UEFA|date=31 August 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што одиграл многу добро, постигнувајќи 10 гола во 28 настапи во првенството, кое монегаските го завршиле на третото место. Сепак, во [[УЕФА Лига на шампиони 2003–2004|Лигата на шампионите]], тој оставил уште посилен впечаток, завршувајќи како најдобар стрелец за сезоната со девет гола:<ref name=TOPSCORER>{{cite news|url=https://www.monaco-tribune.com/en/2020/04/remembering-morientes-champions-league-heroics-vs-real-madrid-in-2004/|title=Remembering Morientes' Champions League heroics vs. Real Madrid in 2004|newspaper=Monaco Tribune|first=Edward|last=Stratmann|date=7 April 2020|access-date=23 March 2021}}</ref> во четвртфиналето на натпреварувањето, Монако се сретнал со Реал Мадрид,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaac8be8514-4731120dd7a9-1000--away-trip-takes-morientes-home/|title=Away trip takes Morientes home|publisher=UEFA|first=Adrian|last=Clarke|date=24 March 2004|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што постигнал клучен гол во првиот натпревар (загубен со 4–2 на гостински терен); во вториот натпревар, тој повторно го пронашол патот до мрежата, а неговиот тим победи со 3–1, со што вкупниот резултат гласел 5–5 па поради [[Правило за гол во гости|правилото за повеќе постигнати голови во гости]] Монако се пласирал во следната рунда.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad3e94fa1-7d2d6812cba9-1000--madrid-felled-by-morientes/|title=Madrid felled by Morientes|publisher=UEFA|first=Matthew|last=Spiro|date=6 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> Тој, исто така, постигнал гол во двата натпревари од полуфиналето против [[ФК Челси|Челси]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad8578cc2-8e0ee151cbda-1000--ten-man-monaco-dazzle-chelsea/|title=Ten-man Monaco dazzle Chelsea|publisher=UEFA|first=Matt|last=Spiro|date=20 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019d-0e6ade23dc21-3e936e323194-1000--morientes-has-the-final-say/|title=Morientes has the final say|publisher=UEFA|first=Trevor|last=Haylett|date=5 May 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> но не можел да го спречи поразот од 3–0 во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2004 година|финалето]] од [[ФК Порто|Порто]], одиграно на [[АуфШалке Арена|АуфШалке арената]] во [[Гелзенкирхен]].<ref name=CL3>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/3718645.stm|title=Porto 3–0 Monaco|publisher=[[BBC Sport]]|date=26 May 2004|access-date=23 March 2021}}</ref> Откако се вратил во Реал Мадрид на почетокот на сезоната [[ФК Реал Мадрид сезона 2004–2005|сезоната 2004–05]], надежите на Мориентес да се пробие во тимот биле дополнително намалени со доаѓањето на [[Мајкл Овен]] од [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] за голема сума.<ref>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2004/10/19/mas_futbol/1098136804_850215.html|title=Morientes: "Si me voy del Madrid, Mónaco será mi primera elección"|trans-title=Morientes: "If I leave Madrid, Monaco will by my first option"|newspaper=Diario AS|language=es|date=19 October 2004|access-date=24 March 2021}}</ref> Тој настапил во 13 првенствени натпревари (сите како замена) без постигнати голови, по што се преселил во Ливерпул во јануари 2005 година за сума од 9,3 милиони евра.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01a5-0ea6de1cfbc5-ab256330b427-1000--morientes-lured-by-liverpool/|title=Morientes lured by Liverpool|publisher=UEFA|date=12 January 2005|access-date=17 June 2010}}</ref> За време на неговиот престој на [[Сантјаго Бернабеу]], тој одиграл 272 натпревари за ''„Лос Бланкос“'' во сите натпреварувања, постигнувајќи точно 100 гола и освојувајќи 8 трофеи со клубот.<ref>{{cite web|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/7007466/keylor-navas-leyenda-del-real-madrid-fernando-morientes-declaraciones|title=Fernando Morientes: "Keylor Navas es una leyenda viviente del Real Madrid C.F"|trans-title=Fernando Morientes: "Keylor Navas is a Real Madrid C.F living legend"|publisher=[[ESPN Deportes]]|first=Keish|last=Gómez Muñoz|language=es|date=3 June 2020|access-date=25 March 2021}}</ref> ===Ливерпул=== [[File:Morientes.jpg|thumb|left|Мориентес играјќи за {{Fb team (N) Liverpool}} во август 2005 година]] Откако му се приклучил на Ливерпул, Мориентес го имал своето деби за ''„црвените“'' на 15 јануари 2005 година против [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]], започнувајќи го натпреварот во поразот на домашен терен со 0–1.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4150631.stm|title=Liverpool 0–1 Man Utd|publisher=BBC Sport|date=15 January 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го постигнал својот прв гол за клубот на 1 февруари, израмнувајќи го резултатот со удар од околу 18 метри во победата од 2–1 над [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]],<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4221109.stm|title=Charlton 1–2 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=1 February 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> и четири дена подоцна го постигнал својот прв гол на [[Енфилд]] за да ја отвори победата од 3–1 над [[ФК Фулам|Фулам]] по само девет минути игра.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4218231.stm|title=Liverpool 3–1 Fulham|publisher=BBC Sport|date=5 February 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Со оглед на тоа што настапил за Реал Мадрид тој немал право да игра за Ливерпул (поради правилото кое дозволувало настап само за еден клуб) во [[УЕФА Лига на шампиони 2004–2005|Лигата на шампионите]],<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/03/newsstory.europeanfootball1|title=Rafa trusts in fate and Gerrard|newspaper=The Guardian|first=Paul|last=Wilson|date=3 April 2005|access-date=2 May 2019}}</ref> каде клубот имал победничка одисеја по успехот над Милан во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2005 година|финалето на натпреварувањето]].<ref name=VAVEL/> На 10 август 2005 година, Мориентес постигнал голови во двете полувремиња од победата од 3–1 на гости против [[ПФК ЦСКА (Софија)|ЦСКА Софија]] во првиот натпревар од третото квалификациско коло за [[УЕФА Лига на шампиони 2005-2006|Лигата на шампионите]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4133918.stm|title=CSKA Sofia 1–3 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=10 August 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Неговата форма во Премиер лигата била неконзистентна, но на 10 декември, тој постигнал два гола во рок од пет минути во победата од 2–0 на домашен терен над [[ФК Мидлсбро|Мидлсбро]], нивниот седми натпревар по ред.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4494768.stm|title=Liverpool 2–0 Middlesbrough|publisher=BBC Sport|date=10 December 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> На 21 март 2006 година, тој постигнал гол во победата од 7–0 над [[ФК Бирмингем Сити|Бирмингем Сити]] во [[ФА куп 2005–2006#Четвртфинале|четвртфиналето]] на [[ФА купот]], завршувајќи ја акцијата по центаршутот на [[Стивен Џерард]] по само три минути откако влегол во игра на местото на [[Питер Крауч]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/4820136.stm|title=Birmingham 0–7 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=21 March 2006|access-date=6 April 2016}}</ref> Ливерпул на крајот го освоил турнирот, а Мориентес го заменил [[Хари Кјуел]] на почетокот на второто полувреме од [[Финале на ФА купот во 2006 година|финалето]] против [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/4756045.stm|title=Liverpool 3–3 West Ham (aet)|publisher=BBC Sport|date=13 May 2006|access-date=8 April 2016}}</ref> Мориентес постигнал вкупно 12 гола во 61 настап во дресот на Ливерпул, додавајќи го исто така и трофејот во [[Суперкуп на УЕФА 2005|Суперкупот на УЕФА 2005]] во својата ризница, а бил и на поразената страна во финалињата на Лига купот и Светското клупско првенство 2005.<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/el-moro-a-modern-spanish-great|title=El Moro: A modern Spanish great|publisher=[[Sportskeeda]]|first=Ameya|last=Uday Ghag|date=16 August 2012|access-date=23 March 2021}}</ref> На крајот, тој не успеал да го оправда своето реноме во Ливерпул, заминувајќи после само година и половина.<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1374081-liverpools-striking-woes-five-goal-scorers-that-flopped-at-anfield|title=Liverpool's striking woes: Five goal scorers who flopped at Anfield|publisher=[[Bleacher Report]]|first=Steven|last=Rothwell|date=19 October 2012|access-date=18 March 2024}}</ref> ==Титули== ===Клупски=== ; Реал Мадрид *'''{{Трофеј-Шпанија (Примера Дивисион)}} [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Шпанија}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 3 : 1997-1998, 1999-2000, 2001-2002 *'''[[Интерконтинентален куп]]''' : 2 : 1998, 2002 ; Ливерпул *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : 2005-2006 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2005 ; Валенсија *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 2007-2008 ; Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 2009-2010 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 2009-2010 ===Репрезентативни=== ; Шпанија под 21 година *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]''' : 1 : 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Шпанија |image3=Flag of Spain.svg }} *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на fbref] *[https://www.transfermarkt.com/fernando-morientes/profil/spieler/7531 Фернандо Мориентес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/79744/fernando-morientes Фернандо Мориентес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на whoscored] {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1998}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мориентес, Фернандо}} [[Категорија:Родени во 1976 година]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сарагоса]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монако]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Валенсија]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Живи луѓе]] qp9em45r6jbtf63mcm59wtqmhlv2f0v 5536739 5536738 2026-04-09T22:41:42Z Carshalton 30527 5536739 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Фернандо Мориентес | image = [[File:Fernando Morientes 2019.jpg|150px]] | fullname = Фернандо Мориентес Санчес | birth_date = {{birth date and age|1976|4|5|df=y}} | birth_place = [[Сиљерос]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.84}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | retired = 2010 <small>(34 г.)</small> | currentclub = | youthyears1 = 1992–1993 | youthclubs1 = {{Fb team Albacete}} | years1 = 1993–1995 | caps1 = 27 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Albacete}} | years2 = 1995–1997 | caps2 = 36 | goals2 = 14 | clubs2 = {{Fb team Real Zaragoza}} | years3 = 1997–2005 | caps3 = 183 | goals3 = 72 | clubs3 = {{Fb team Real Madrid}} | years4 = 1996–2004 | caps4 = 28 | goals4 = 10 | clubs4 = →{{Fb team Monaco}} | years5 = 2005–2006 | caps5 = 41 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2006–2009 | caps6 = 66 | goals6 = 19 | clubs6 = {{Fb team Valencia}} | years7 = 2009–2010 | caps7 = 12 | goals7 = 1 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1993–1994 | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 10 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија 18]] | nationalyears2 = 1995 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 20 години|Шпанија 20]] | nationalyears3 = 1995-1998 | nationalcaps3 = 16 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 година|Шпанија 21]] | nationalyears4 = 1996 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalyears5 = 1998–2007 | nationalcaps5 = 47 | nationalgoals5 = 27 | nationalteam5 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = {{Fb team Real Madrid}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Млади)</small> | manageryears2 = 2015–2016 | managerclubs2 = {{Fb team Fuenlabrada}} }} '''Фернандо Мориентес Санчес''' (роден на [[5 април]] [[1976]], во [[Сиљерос]]) — [[Шпанија|шпански]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. ==Биографија== Роден е во [[Сиљерос]], [[Касерес (Шпанија)|Касерес]], [[Екстремадура]]. Тој се преселил во [[Сонсека]] во провинцијата [[Толедо (покраина)|Толедо]] на четиригодишна возраст.<ref>{{cite news|url=https://www.abc.es/espana/castilla-la-mancha/toledo/deportes/abci-entrevista-morientes-morientes-peores-recuerdos-siempre-tienen-lesiones-201512182157_noticia.html|title=Morientes: "Los peores recuerdos siempre tienen que ver con las lesiones"|trans-title=Morientes: "The worst memories are always related to injuries"|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Juan Antonio|last=Pérez|language=es|date=19 December 2015|access-date=8 August 2019}}</ref> Неговиот прекар бил ''„Ел Моро“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/il-moro-morientes-dal-bernabeu-a-capri-senza-battere-rigori/13vs1cpek52clz28bq2pafd2d|title=Il 'Moro' Morientes: dal Bernabeu a Capri, senza battere rigori}}</ref> Тој се појавува на насловната страница на видео играта ''„[[FIFA Football 2005]]“'' облечен во дресот на неговиот национален тим, заедно со [[Патрик Виера]] и [[Андриј Шевченко]]. ==Технички карактеристики== Тој бил напаѓач кој имал одлична визија за играта, но исто така бил вешт и во играта во воздухот како и во ослободувањето.<ref name=ritratto>{{Cite news|author=Giuseppe Calabrese|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/07/13/tecnico-forte-di-testa-bomber-nato-ritratto.html|title=Tecnico, forte di testa, bomber nato Ritratto di Huntelaar, il dopo-Toni|publisher=la Repubblica|date=13 јули 2006|page=8|access-date=24 јуни 2021}}</ref> Повеќе се потпирал на техниката отколку на силата.<ref name=ritratto/> ==Клупска кариера== ===Албасете и Реал Сарагоса=== Откако со семејството се преселил во Толедо, Мориентес ја започнал својата фудбалска кариера на 16-годишна возраст во екипата на [[ФК Албасете|Албасете]]. Своето деби со клубот во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го имал на 7 ноември 1993 година, влегувајќи како замена во 75-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Тенерифе|Тенерифе]] загубен со резултат 2-3.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1993/11/08/MD19931108-020.pdf|title=El Tenerife europeo le hace un roto al Albacete|trans-title=European Tenerife tear Albacete a new one|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=8 November 1993|access-date=15 January 2018}}</ref> Откако во првата сезона одиграл само 4 натпревари во следната добил можност да игра поредовно. На 23 октомври 1994 година, набргу откако влегол во игра како замена во првото полувреме за [[Алберто Монтеагудо]], Мориентес го постигнал својот прв гол, отворајќи го резултатот во домашната победа од 2–0 над [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/24/pagina-23/1296175/pdf.html|title=Óscar marca otro gol de sombrero|trans-title=Óscar scores another chip|newspaper=Mundo Deportivo|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=24 October 1994|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го имал својот прв старт една недела подоцна во поразот од 5–1 од [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/31/pagina-2/1305185/pdf.html|title=El Español entusiasma|trans-title=Exciting Español|newspaper=Mundo Deportivo|first=Andrés|last=Astruells|language=es|date=31 October 1994|access-date=15 January 2018}}</ref> Својата [[Примера Дивисио (Шпанија) 1994–1995|втора сезона]] ја завршил со вкупно пет гола во 20 првенствени натпревари; дополнително, тој постигнал голови и во двата натпревари од успехот со вкупен резултат 3–2 во двомечот против бранителот на титулата [[Реал Сарагоса]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Шпанија 1994–1995|Купот на Шпанија]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/02/16/pagina-19/1294555/pdf.html|title=Cae el campeón|trans-title=The champions fall|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=16 February 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> Мориентес потпишал со Сарагоса во 1995 година, каде што поминал уште две сезони, честопати како партнер во нападот на [[Дани Гарсија (фудбалер 1974)|Дани]], производ на младинскиот тим на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref name=VAVEL>{{cite web|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2017/11/14/real-zaragoza/847733-yo-jugue-en-el-real-zaragoza-fernando-morientes.html|title=Yo jugué en el Real Zaragoza: Fernando Morientes|trans-title=I played for Real Zaragoza: Fernando Morientes|publisher=[[Vavel]]|first=Jorge|last=Urriza Arpal|language=es|date=14 November 2017|access-date=23 March 2021}}</ref> Тој го имал своето деби на 9 септември на гостински терен против [[Реал Бетис]], постигнувајќи гол по 48 минути, но бил [[Црвен картон|исклучен]] седум минути подоцна поради удирање на противничкиот играч [[Хаиме Кесада|Хаиме]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/09/10/pagina-18/1310215/pdf.html|title=El Betis aplasta al Zaragoza|trans-title=Betis crush Zaragoza|newspaper=Mundo Deportivo|first=Jesús|last=Gómez|language=es|date=10 September 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> На 10 јануари следната година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] во победата од 3–2 над [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во [[Фудбалски куп на Шпанија 1995-1996|купот]];<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/01/11/pagina-23/1334263/pdf.html|title=Morientes, pesadilla del Athletic|trans-title=Morientes, Athletic's nightmare|newspaper=Mundo Deportivo|first=Eduardo|last=Castañeda|language=es|date=11 January 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> истиот подвиг тој го повторил и во лигата на 3 февруари во победата од 4–1 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] на [[Ла Ромареда]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/02/04/pagina-21/1338077/pdf.html|title=La alegría vuelve a La Romareda|trans-title=Joy returns to La Romareda|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=4 February 1996|access-date=6 April 2016}}</ref> Во дресот на Сарагоса, Мориентес поминал две сезони постигнувајќи двоцифрен број на голови во првенството и во двете (13 во првата и 15 во втората). ===Реал Мадрид=== Настапите на Мориентес за Сарагоса го привлекле вниманието на шпанскиот гигант [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], кој го купил играчот во летото 1997 година за околу 6,6 милиони евра. Првично, како замена за веќе етаблираните [[Предраг Мијатовиќ]] и [[Давор Шукер]], тој завршил како стартер и постигнал 12 гола во 33 натпревари во својата прва сезона, најмногу во тимот (два повеќе од веќе споменатите двајца напаѓачи како и од чудото од младинскиот систем [[Раул Гонсалес|Раул]]); тимот завршил четврти во лигата, но ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|сезоната 1997–1998]]. Мориентес имал многу добра сезона 1998–1999, постигнувајќи 19 голови во лигата и постигнувајќи вкупно 25 на 38 натпревари. Тој продолжил да прикажува врвен фудбал во [[ФК Реал Мадрид сезона 1999–2000|сезоната 1999–2000]], постигнувајќи 19 гола и завршувајќи како најдобар стрелец на Реал во годината во која исто така помогнал тимот од [[Мадрид|главниот град]] да ја освои [[УЕФА Лигата на шампиони 1999-2000|втората титула во Лигата на шампионите во три години]], постигнувајќи гол во победата од 3–0 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] во целосно [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2000 година|шпанското финале]].<ref name=CL1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2000/may/24/championsleague.sport1|title=Real Madrid 3–0 Valencia|newspaper=[[The Guardian]]|date=24 May 2000|access-date=7 April 2016}}</ref> Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2000–2001|следната сезона]], тој ја освоил првата од двете титули во првенството со клубот и постигнал вкупно десет гола, вклучувајќи четири во осум настапи во Лигата на шампионите каде испаднале во полуфиналето од подоцнежниот шампион [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]]; тој, исто така, ги пропуштил последните недели поради повреда. Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2001–2002|сезоната 2001–2002]], Реал не успеал да ја одбрани титулата во првенството откако загубиле од Валенсија. Мориентес ја продолжи својата голгетерска форма, постигнувајќи 18 првенствени гола во само 25 настапи како стартер, со шест настапи како замена. Тој, исто така, постигнал пет гола во победата од 7–0 над {{Fb team (N) Las Palmas}}, пропуштајќи двоен [[хет-трик]] откако промашил [[Пенал (фудбал)|пенал]] кон крајот на натпреварот.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-02-2002/abc/Deportes/7-0-cinco-goles-de-morientes-al-las-palmas_77345.html|title=7–0: Cinco goles de Morientes al Las Palmas|trans-title=7–0: Five goals from Morientes to Las Palmas|newspaper=ABC|language=es|date=10 February 2002|access-date=7 April 2016}}</ref> Тој завршил втор на листата на стрелците, изедначен со [[Патрик Клајверт]] и единствено зад [[Диего Тристан]] од [[ФК Депортиво Ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]].<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2002/05/12/tristan-coge-testigo-dejo-bebeto-depor/0003_1083831.htm|title=Tristán coge el testigo que dejó Bebeto en el Dépor|trans-title=Tristán picks up where Bebeto left off at Dépor|newspaper=[[La Voz de Galicia]]|first=A.|last=Andrade|language=es|date=12 May 2002|access-date=24 March 2021}}</ref> ''„Кралевите“'' биле успешни во [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|Лигата на шампионите]], откако го победиле [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] – тој играл во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2002 година|финалето]] и го освои својот трет личен победнички медал во натпреварувањето.<ref name=CL2>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind=128/newsId=23850.html|title=Madrid win ninth European crown|publisher=UEFA|date=15 May 2002|access-date=7 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020606223553/http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind%3D128/newsId%3D23850.html|archive-date=6 June 2002}}</ref> Во летото 2002 година, Реал Мадрид ја потпишале бразилската суперѕвезда [[Роналдо]] од [[ФК Интер|Интер]]. Ова ги поттикнало гласините дека Мориентес наскоро ќе замине, а наводно заинтересирани за неговите услуги биле [[ФК Барселона|Барселона]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] - првите наводно биле на работ да го потпишат играчот за околу 22 милиони евра, но трансферот пропаднал поради неподготвеноста на Барса да ги исполни неговите барања за плата. На крајот, тој одлучил да остане, но како што се предвидувало, не играл толку многу по доаѓањето на Роналдо, кој бил претпочитан во почетната постава заедно со Раул. На крајот, тој паднал во хиерархијата на напаѓачите дури и зад [[Гути]] и [[Хавиер Портиљо (шпански фудбалер)|Хавиер Портиљо]]<ref>{{cite news|url=https://as.com/masdeporte/2003/02/04/polideportivo/1044335794_850215.html|title=Morientes no tomará una decisión hasta junio|trans-title=Morientes will not decide until June|newspaper=[[Diario AS]]|first=Tomás|last=Roncero|language=es|date=5 February 2003|access-date=24 March 2021}}</ref> и, за време на победата на домашен терен против [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] во февруари 2003 година – 2–1 во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|Лигата на шампионите]] – бил вмешан во многу публицитетизирана расправија со тренерот [[Висенте дел Боске]], при што играчот наводно го навредил тренерот откако бил повикан да влезе на теренот како трета замена во последните минути;<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2003/02/21/futbol/1045837809.html|title=Del Bosque admite el grave incidente con Morientes|trans-title=Del Bosque admits serious incident with Morientes|newspaper=El Mundo|language=es|date=21 February 2003|access-date=8 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0191-0e6a6115a3bd-7dc3fc991c61-1000--waiting-game-for-madrid-strikers/|title=Waiting game for Madrid strikers|first=Simon|last=Hart|publisher=UEFA|date=14 May 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> во зимскиот трансферен прозорец, и покрај континуираните гласини за трансфер во Тотенхем, Сарагоса, [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Милан|Милан]], тој останал во клубот до крајот на сезоната, а тимот ја освоил титулата во првенството, при што играчот имал вкупно 19 настапи (од кои три биле како стартер) и постигнал пет гола. ===Позајмицата во Монако и враќање во Реал Мадрид=== На почетокот на сезоната 2003–2004, било очигледно дека Мориентес не бил повеќе дел од плановите на Реал. По долги, но на крајот неуспешни преговори во врска со договор за позајмица во [[Германија|германскиот]] клуб [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], тој на крајот бил позајмен на [[ФК Монако|Монако]] во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaad70e7610-f9dd92401c26-1000--morientes-loaned-to-monaco/|title=Morientes loaned to Monaco|publisher=UEFA|date=31 August 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што одиграл многу добро, постигнувајќи 10 гола во 28 настапи во првенството, кое монегаските го завршиле на третото место. Сепак, во [[УЕФА Лига на шампиони 2003–2004|Лигата на шампионите]], тој оставил уште посилен впечаток, завршувајќи како најдобар стрелец за сезоната со девет гола:<ref name=TOPSCORER>{{cite news|url=https://www.monaco-tribune.com/en/2020/04/remembering-morientes-champions-league-heroics-vs-real-madrid-in-2004/|title=Remembering Morientes' Champions League heroics vs. Real Madrid in 2004|newspaper=Monaco Tribune|first=Edward|last=Stratmann|date=7 April 2020|access-date=23 March 2021}}</ref> во четвртфиналето на натпреварувањето, Монако се сретнал со Реал Мадрид,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaac8be8514-4731120dd7a9-1000--away-trip-takes-morientes-home/|title=Away trip takes Morientes home|publisher=UEFA|first=Adrian|last=Clarke|date=24 March 2004|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што постигнал клучен гол во првиот натпревар (загубен со 4–2 на гостински терен); во вториот натпревар, тој повторно го пронашол патот до мрежата, а неговиот тим победи со 3–1, со што вкупниот резултат гласел 5–5 па поради [[Правило за гол во гости|правилото за повеќе постигнати голови во гости]] Монако се пласирал во следната рунда.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad3e94fa1-7d2d6812cba9-1000--madrid-felled-by-morientes/|title=Madrid felled by Morientes|publisher=UEFA|first=Matthew|last=Spiro|date=6 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> Тој, исто така, постигнал гол во двата натпревари од полуфиналето против [[ФК Челси|Челси]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad8578cc2-8e0ee151cbda-1000--ten-man-monaco-dazzle-chelsea/|title=Ten-man Monaco dazzle Chelsea|publisher=UEFA|first=Matt|last=Spiro|date=20 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019d-0e6ade23dc21-3e936e323194-1000--morientes-has-the-final-say/|title=Morientes has the final say|publisher=UEFA|first=Trevor|last=Haylett|date=5 May 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> но не можел да го спречи поразот од 3–0 во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2004 година|финалето]] од [[ФК Порто|Порто]], одиграно на [[АуфШалке Арена|АуфШалке арената]] во [[Гелзенкирхен]].<ref name=CL3>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/3718645.stm|title=Porto 3–0 Monaco|publisher=[[BBC Sport]]|date=26 May 2004|access-date=23 March 2021}}</ref> Откако се вратил во Реал Мадрид на почетокот на сезоната [[ФК Реал Мадрид сезона 2004–2005|сезоната 2004–05]], надежите на Мориентес да се пробие во тимот биле дополнително намалени со доаѓањето на [[Мајкл Овен]] од [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] за голема сума.<ref>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2004/10/19/mas_futbol/1098136804_850215.html|title=Morientes: "Si me voy del Madrid, Mónaco será mi primera elección"|trans-title=Morientes: "If I leave Madrid, Monaco will by my first option"|newspaper=Diario AS|language=es|date=19 October 2004|access-date=24 March 2021}}</ref> Тој настапил во 13 првенствени натпревари (сите како замена) без постигнати голови, по што се преселил во Ливерпул во јануари 2005 година за сума од 9,3 милиони евра.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01a5-0ea6de1cfbc5-ab256330b427-1000--morientes-lured-by-liverpool/|title=Morientes lured by Liverpool|publisher=UEFA|date=12 January 2005|access-date=17 June 2010}}</ref> За време на неговиот престој на [[Сантјаго Бернабеу]], тој одиграл 272 натпревари за ''„Лос Бланкос“'' во сите натпреварувања, постигнувајќи точно 100 гола и освојувајќи 8 трофеи со клубот.<ref>{{cite web|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/7007466/keylor-navas-leyenda-del-real-madrid-fernando-morientes-declaraciones|title=Fernando Morientes: "Keylor Navas es una leyenda viviente del Real Madrid C.F"|trans-title=Fernando Morientes: "Keylor Navas is a Real Madrid C.F living legend"|publisher=[[ESPN Deportes]]|first=Keish|last=Gómez Muñoz|language=es|date=3 June 2020|access-date=25 March 2021}}</ref> ===Ливерпул=== [[File:Morientes.jpg|thumb|left|Мориентес играјќи за {{Fb team (N) Liverpool}} во август 2005 година]] Откако му се приклучил на Ливерпул, Мориентес го имал своето деби за ''„црвените“'' на 15 јануари 2005 година против [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]], започнувајќи го натпреварот во поразот на домашен терен со 0–1.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4150631.stm|title=Liverpool 0–1 Man Utd|publisher=BBC Sport|date=15 January 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го постигнал својот прв гол за клубот на 1 февруари, израмнувајќи го резултатот со удар од околу 18 метри во победата од 2–1 над [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]],<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4221109.stm|title=Charlton 1–2 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=1 February 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> и четири дена подоцна го постигнал својот прв гол на [[Енфилд]] за да ја отвори победата од 3–1 над [[ФК Фулам|Фулам]] по само девет минути игра.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4218231.stm|title=Liverpool 3–1 Fulham|publisher=BBC Sport|date=5 February 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Со оглед на тоа што настапил за Реал Мадрид тој немал право да игра за Ливерпул (поради правилото кое дозволувало настап само за еден клуб) во [[УЕФА Лига на шампиони 2004–2005|Лигата на шампионите]],<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/03/newsstory.europeanfootball1|title=Rafa trusts in fate and Gerrard|newspaper=The Guardian|first=Paul|last=Wilson|date=3 April 2005|access-date=2 May 2019}}</ref> каде клубот имал победничка одисеја по успехот над Милан во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2005 година|финалето на натпреварувањето]].<ref name=VAVEL/> На 10 август 2005 година, Мориентес постигнал голови во двете полувремиња од победата од 3–1 на гости против [[ПФК ЦСКА (Софија)|ЦСКА Софија]] во првиот натпревар од третото квалификациско коло за [[УЕФА Лига на шампиони 2005-2006|Лигата на шампионите]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4133918.stm|title=CSKA Sofia 1–3 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=10 August 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Неговата форма во Премиер лигата била неконзистентна, но на 10 декември, тој постигнал два гола во рок од пет минути во победата од 2–0 на домашен терен над [[ФК Мидлсбро|Мидлсбро]], нивниот седми натпревар по ред.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4494768.stm|title=Liverpool 2–0 Middlesbrough|publisher=BBC Sport|date=10 December 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> На 21 март 2006 година, тој постигнал гол во победата од 7–0 над [[ФК Бирмингем Сити|Бирмингем Сити]] во [[ФА куп 2005–2006#Четвртфинале|четвртфиналето]] на [[ФА купот]], завршувајќи ја акцијата по центаршутот на [[Стивен Џерард]] по само три минути откако влегол во игра на местото на [[Питер Крауч]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/4820136.stm|title=Birmingham 0–7 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=21 March 2006|access-date=6 April 2016}}</ref> Ливерпул на крајот го освоил турнирот, а Мориентес го заменил [[Хари Кјуел]] на почетокот на второто полувреме од [[Финале на ФА купот во 2006 година|финалето]] против [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/4756045.stm|title=Liverpool 3–3 West Ham (aet)|publisher=BBC Sport|date=13 May 2006|access-date=8 April 2016}}</ref> Мориентес постигнал вкупно 12 гола во 61 настап во дресот на Ливерпул, додавајќи го исто така и трофејот во [[Суперкуп на УЕФА 2005|Суперкупот на УЕФА 2005]] во својата ризница, а бил и на поразената страна во финалињата на Лига купот и Светското клупско првенство 2005.<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/el-moro-a-modern-spanish-great|title=El Moro: A modern Spanish great|publisher=[[Sportskeeda]]|first=Ameya|last=Uday Ghag|date=16 August 2012|access-date=23 March 2021}}</ref> На крајот, тој не успеал да го оправда своето реноме во Ливерпул, заминувајќи после само година и половина.<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1374081-liverpools-striking-woes-five-goal-scorers-that-flopped-at-anfield|title=Liverpool's striking woes: Five goal scorers who flopped at Anfield|publisher=[[Bleacher Report]]|first=Steven|last=Rothwell|date=19 October 2012|access-date=18 March 2024}}</ref> ===Валенсија=== ==Титули== ===Клупски=== ; Реал Мадрид *'''{{Трофеј-Шпанија (Примера Дивисион)}} [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Шпанија}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 3 : 1997-1998, 1999-2000, 2001-2002 *'''[[Интерконтинентален куп]]''' : 2 : 1998, 2002 ; Ливерпул *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : 2005-2006 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2005 ; Валенсија *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 2007-2008 ; Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 2009-2010 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 2009-2010 ===Репрезентативни=== ; Шпанија под 21 година *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]''' : 1 : 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Шпанија |image3=Flag of Spain.svg }} *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на fbref] *[https://www.transfermarkt.com/fernando-morientes/profil/spieler/7531 Фернандо Мориентес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/79744/fernando-morientes Фернандо Мориентес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на whoscored] {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1998}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мориентес, Фернандо}} [[Категорија:Родени во 1976 година]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сарагоса]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монако]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Валенсија]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Живи луѓе]] pxh8nu0ztofex02ebamgok5wjsvuv4b 5536744 5536739 2026-04-09T22:49:52Z Carshalton 30527 /* Надворешни врски */ 5536744 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Фернандо Мориентес | image = [[File:Fernando Morientes 2019.jpg|150px]] | fullname = Фернандо Мориентес Санчес | birth_date = {{birth date and age|1976|4|5|df=y}} | birth_place = [[Сиљерос]], [[Шпанија]] | nationality = {{flagsport|ESP}} [[Шпанија]] | height = {{height|m=1.84}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | retired = 2010 <small>(34 г.)</small> | currentclub = | youthyears1 = 1992–1993 | youthclubs1 = {{Fb team Albacete}} | years1 = 1993–1995 | caps1 = 27 | goals1 = 5 | clubs1 = {{Fb team Albacete}} | years2 = 1995–1997 | caps2 = 36 | goals2 = 14 | clubs2 = {{Fb team Real Zaragoza}} | years3 = 1997–2005 | caps3 = 183 | goals3 = 72 | clubs3 = {{Fb team Real Madrid}} | years4 = 1996–2004 | caps4 = 28 | goals4 = 10 | clubs4 = →{{Fb team Monaco}} | years5 = 2005–2006 | caps5 = 41 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2006–2009 | caps6 = 66 | goals6 = 19 | clubs6 = {{Fb team Valencia}} | years7 = 2009–2010 | caps7 = 12 | goals7 = 1 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1993–1994 | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 10 | nationalteam1 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 18 години|Шпанија 18]] | nationalyears2 = 1995 | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalteam2 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 20 години|Шпанија 20]] | nationalyears3 = 1995-1998 | nationalcaps3 = 16 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија под 21 година|Шпанија 21]] | nationalyears4 = 1996 | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 0 | nationalteam4 = {{flagsport|ESP}} [[Олимписка фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија (олимп.)]] | nationalyears5 = 1998–2007 | nationalcaps5 = 47 | nationalgoals5 = 27 | nationalteam5 = {{flagsport|ESP}} [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] | manageryears1 = 2012–2014 | managerclubs1 = {{Fb team Real Madrid}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(Млади)</small> | manageryears2 = 2015–2016 | managerclubs2 = {{Fb team Fuenlabrada}} }} '''Фернандо Мориентес Санчес''' (роден на [[5 април]] [[1976]], во [[Сиљерос]]) — [[Шпанија|шпански]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. ==Биографија== Роден е во [[Сиљерос]], [[Касерес (Шпанија)|Касерес]], [[Екстремадура]]. Тој се преселил во [[Сонсека]] во провинцијата [[Толедо (покраина)|Толедо]] на четиригодишна возраст.<ref>{{cite news|url=https://www.abc.es/espana/castilla-la-mancha/toledo/deportes/abci-entrevista-morientes-morientes-peores-recuerdos-siempre-tienen-lesiones-201512182157_noticia.html|title=Morientes: "Los peores recuerdos siempre tienen que ver con las lesiones"|trans-title=Morientes: "The worst memories are always related to injuries"|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Juan Antonio|last=Pérez|language=es|date=19 December 2015|access-date=8 August 2019}}</ref> Неговиот прекар бил ''„Ел Моро“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/il-moro-morientes-dal-bernabeu-a-capri-senza-battere-rigori/13vs1cpek52clz28bq2pafd2d|title=Il 'Moro' Morientes: dal Bernabeu a Capri, senza battere rigori}}</ref> Тој се појавува на насловната страница на видео играта ''„[[FIFA Football 2005]]“'' облечен во дресот на неговиот национален тим, заедно со [[Патрик Виера]] и [[Андриј Шевченко]]. ==Технички карактеристики== Тој бил напаѓач кој имал одлична визија за играта, но исто така бил вешт и во играта во воздухот како и во ослободувањето.<ref name=ritratto>{{Cite news|author=Giuseppe Calabrese|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/07/13/tecnico-forte-di-testa-bomber-nato-ritratto.html|title=Tecnico, forte di testa, bomber nato Ritratto di Huntelaar, il dopo-Toni|publisher=la Repubblica|date=13 јули 2006|page=8|access-date=24 јуни 2021}}</ref> Повеќе се потпирал на техниката отколку на силата.<ref name=ritratto/> ==Клупска кариера== ===Албасете и Реал Сарагоса=== Откако со семејството се преселил во Толедо, Мориентес ја започнал својата фудбалска кариера на 16-годишна возраст во екипата на [[ФК Албасете|Албасете]]. Своето деби со клубот во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го имал на 7 ноември 1993 година, влегувајќи како замена во 75-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Тенерифе|Тенерифе]] загубен со резултат 2-3.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1993/11/08/MD19931108-020.pdf|title=El Tenerife europeo le hace un roto al Albacete|trans-title=European Tenerife tear Albacete a new one|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=8 November 1993|access-date=15 January 2018}}</ref> Откако во првата сезона одиграл само 4 натпревари во следната добил можност да игра поредовно. На 23 октомври 1994 година, набргу откако влегол во игра како замена во првото полувреме за [[Алберто Монтеагудо]], Мориентес го постигнал својот прв гол, отворајќи го резултатот во домашната победа од 2–0 над [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/24/pagina-23/1296175/pdf.html|title=Óscar marca otro gol de sombrero|trans-title=Óscar scores another chip|newspaper=Mundo Deportivo|first=Pedro|last=Líbero|language=es|date=24 October 1994|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го имал својот прв старт една недела подоцна во поразот од 5–1 од [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1994/10/31/pagina-2/1305185/pdf.html|title=El Español entusiasma|trans-title=Exciting Español|newspaper=Mundo Deportivo|first=Andrés|last=Astruells|language=es|date=31 October 1994|access-date=15 January 2018}}</ref> Својата [[Примера Дивисио (Шпанија) 1994–1995|втора сезона]] ја завршил со вкупно пет гола во 20 првенствени натпревари; дополнително, тој постигнал голови и во двата натпревари од успехот со вкупен резултат 3–2 во двомечот против бранителот на титулата [[Реал Сарагоса]] во осминафиналето на [[Фудбалски куп на Шпанија 1994–1995|Купот на Шпанија]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/02/16/pagina-19/1294555/pdf.html|title=Cae el campeón|trans-title=The champions fall|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=16 February 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> Мориентес потпишал со Сарагоса во 1995 година, каде што поминал уште две сезони, честопати како партнер во нападот на [[Дани Гарсија (фудбалер 1974)|Дани]], производ на младинскиот тим на [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]].<ref name=VAVEL>{{cite web|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2017/11/14/real-zaragoza/847733-yo-jugue-en-el-real-zaragoza-fernando-morientes.html|title=Yo jugué en el Real Zaragoza: Fernando Morientes|trans-title=I played for Real Zaragoza: Fernando Morientes|publisher=[[Vavel]]|first=Jorge|last=Urriza Arpal|language=es|date=14 November 2017|access-date=23 March 2021}}</ref> Тој го имал своето деби на 9 септември на гостински терен против [[Реал Бетис]], постигнувајќи гол по 48 минути, но бил [[Црвен картон|исклучен]] седум минути подоцна поради удирање на противничкиот играч [[Хаиме Кесада|Хаиме]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1995/09/10/pagina-18/1310215/pdf.html|title=El Betis aplasta al Zaragoza|trans-title=Betis crush Zaragoza|newspaper=Mundo Deportivo|first=Jesús|last=Gómez|language=es|date=10 September 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> На 10 јануари следната година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] во победата од 3–2 над [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]] во [[Фудбалски куп на Шпанија 1995-1996|купот]];<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/01/11/pagina-23/1334263/pdf.html|title=Morientes, pesadilla del Athletic|trans-title=Morientes, Athletic's nightmare|newspaper=Mundo Deportivo|first=Eduardo|last=Castañeda|language=es|date=11 January 1995|access-date=6 April 2016}}</ref> истиот подвиг тој го повторил и во лигата на 3 февруари во победата од 4–1 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] на [[Ла Ромареда]].<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1996/02/04/pagina-21/1338077/pdf.html|title=La alegría vuelve a La Romareda|trans-title=Joy returns to La Romareda|newspaper=Mundo Deportivo|first=Mariano|last=Andrés|language=es|date=4 February 1996|access-date=6 April 2016}}</ref> Во дресот на Сарагоса, Мориентес поминал две сезони постигнувајќи двоцифрен број на голови во првенството и во двете (13 во првата и 15 во втората). ===Реал Мадрид=== Настапите на Мориентес за Сарагоса го привлекле вниманието на шпанскиот гигант [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], кој го купил играчот во летото 1997 година за околу 6,6 милиони евра. Првично, како замена за веќе етаблираните [[Предраг Мијатовиќ]] и [[Давор Шукер]], тој завршил како стартер и постигнал 12 гола во 33 натпревари во својата прва сезона, најмногу во тимот (два повеќе од веќе споменатите двајца напаѓачи како и од чудото од младинскиот систем [[Раул Гонсалес|Раул]]); тимот завршил четврти во лигата, но ја освоил [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|сезоната 1997–1998]]. Мориентес имал многу добра сезона 1998–1999, постигнувајќи 19 голови во лигата и постигнувајќи вкупно 25 на 38 натпревари. Тој продолжил да прикажува врвен фудбал во [[ФК Реал Мадрид сезона 1999–2000|сезоната 1999–2000]], постигнувајќи 19 гола и завршувајќи како најдобар стрелец на Реал во годината во која исто така помогнал тимот од [[Мадрид|главниот град]] да ја освои [[УЕФА Лигата на шампиони 1999-2000|втората титула во Лигата на шампионите во три години]], постигнувајќи гол во победата од 3–0 над [[ФК Валенсија|Валенсија]] во целосно [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2000 година|шпанското финале]].<ref name=CL1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2000/may/24/championsleague.sport1|title=Real Madrid 3–0 Valencia|newspaper=[[The Guardian]]|date=24 May 2000|access-date=7 April 2016}}</ref> Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2000–2001|следната сезона]], тој ја освоил првата од двете титули во првенството со клубот и постигнал вкупно десет гола, вклучувајќи четири во осум настапи во Лигата на шампионите каде испаднале во полуфиналето од подоцнежниот шампион [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]]; тој, исто така, ги пропуштил последните недели поради повреда. Во [[ФК Реал Мадрид сезона 2001–2002|сезоната 2001–2002]], Реал не успеал да ја одбрани титулата во првенството откако загубиле од Валенсија. Мориентес ја продолжи својата голгетерска форма, постигнувајќи 18 првенствени гола во само 25 настапи како стартер, со шест настапи како замена. Тој, исто така, постигнал пет гола во победата од 7–0 над {{Fb team (N) Las Palmas}}, пропуштајќи двоен [[хет-трик]] откако промашил [[Пенал (фудбал)|пенал]] кон крајот на натпреварот.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-02-2002/abc/Deportes/7-0-cinco-goles-de-morientes-al-las-palmas_77345.html|title=7–0: Cinco goles de Morientes al Las Palmas|trans-title=7–0: Five goals from Morientes to Las Palmas|newspaper=ABC|language=es|date=10 February 2002|access-date=7 April 2016}}</ref> Тој завршил втор на листата на стрелците, изедначен со [[Патрик Клајверт]] и единствено зад [[Диего Тристан]] од [[ФК Депортиво Ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]].<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2002/05/12/tristan-coge-testigo-dejo-bebeto-depor/0003_1083831.htm|title=Tristán coge el testigo que dejó Bebeto en el Dépor|trans-title=Tristán picks up where Bebeto left off at Dépor|newspaper=[[La Voz de Galicia]]|first=A.|last=Andrade|language=es|date=12 May 2002|access-date=24 March 2021}}</ref> ''„Кралевите“'' биле успешни во [[УЕФА Лига на шампиони 2001-2002|Лигата на шампионите]], откако го победиле [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]] – тој играл во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2002 година|финалето]] и го освои својот трет личен победнички медал во натпреварувањето.<ref name=CL2>{{cite web|url=http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind=128/newsId=23850.html|title=Madrid win ninth European crown|publisher=UEFA|date=15 May 2002|access-date=7 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20020606223553/http://www.uefa.com/competitions/UCL/News/Kind%3D128/newsId%3D23850.html|archive-date=6 June 2002}}</ref> Во летото 2002 година, Реал Мадрид ја потпишале бразилската суперѕвезда [[Роналдо]] од [[ФК Интер|Интер]]. Ова ги поттикнало гласините дека Мориентес наскоро ќе замине, а наводно заинтересирани за неговите услуги биле [[ФК Барселона|Барселона]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] - првите наводно биле на работ да го потпишат играчот за околу 22 милиони евра, но трансферот пропаднал поради неподготвеноста на Барса да ги исполни неговите барања за плата. На крајот, тој одлучил да остане, но како што се предвидувало, не играл толку многу по доаѓањето на Роналдо, кој бил претпочитан во почетната постава заедно со Раул. На крајот, тој паднал во хиерархијата на напаѓачите дури и зад [[Гути]] и [[Хавиер Портиљо (шпански фудбалер)|Хавиер Портиљо]]<ref>{{cite news|url=https://as.com/masdeporte/2003/02/04/polideportivo/1044335794_850215.html|title=Morientes no tomará una decisión hasta junio|trans-title=Morientes will not decide until June|newspaper=[[Diario AS]]|first=Tomás|last=Roncero|language=es|date=5 February 2003|access-date=24 March 2021}}</ref> и, за време на победата на домашен терен против [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] во февруари 2003 година – 2–1 во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|Лигата на шампионите]] – бил вмешан во многу публицитетизирана расправија со тренерот [[Висенте дел Боске]], при што играчот наводно го навредил тренерот откако бил повикан да влезе на теренот како трета замена во последните минути;<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2003/02/21/futbol/1045837809.html|title=Del Bosque admite el grave incidente con Morientes|trans-title=Del Bosque admits serious incident with Morientes|newspaper=El Mundo|language=es|date=21 February 2003|access-date=8 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0191-0e6a6115a3bd-7dc3fc991c61-1000--waiting-game-for-madrid-strikers/|title=Waiting game for Madrid strikers|first=Simon|last=Hart|publisher=UEFA|date=14 May 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> во зимскиот трансферен прозорец, и покрај континуираните гласини за трансфер во Тотенхем, Сарагоса, [[ФК Рома|Рома]] и [[ФК Милан|Милан]], тој останал во клубот до крајот на сезоната, а тимот ја освоил титулата во првенството, при што играчот имал вкупно 19 настапи (од кои три биле како стартер) и постигнал пет гола. ===Позајмицата во Монако и враќање во Реал Мадрид=== На почетокот на сезоната 2003–2004, било очигледно дека Мориентес не бил повеќе дел од плановите на Реал. По долги, но на крајот неуспешни преговори во врска со договор за позајмица во [[Германија|германскиот]] клуб [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], тој на крајот бил позајмен на [[ФК Монако|Монако]] во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaad70e7610-f9dd92401c26-1000--morientes-loaned-to-monaco/|title=Morientes loaned to Monaco|publisher=UEFA|date=31 August 2003|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што одиграл многу добро, постигнувајќи 10 гола во 28 настапи во првенството, кое монегаските го завршиле на третото место. Сепак, во [[УЕФА Лига на шампиони 2003–2004|Лигата на шампионите]], тој оставил уште посилен впечаток, завршувајќи како најдобар стрелец за сезоната со девет гола:<ref name=TOPSCORER>{{cite news|url=https://www.monaco-tribune.com/en/2020/04/remembering-morientes-champions-league-heroics-vs-real-madrid-in-2004/|title=Remembering Morientes' Champions League heroics vs. Real Madrid in 2004|newspaper=Monaco Tribune|first=Edward|last=Stratmann|date=7 April 2020|access-date=23 March 2021}}</ref> во четвртфиналето на натпреварувањето, Монако се сретнал со Реал Мадрид,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0eaac8be8514-4731120dd7a9-1000--away-trip-takes-morientes-home/|title=Away trip takes Morientes home|publisher=UEFA|first=Adrian|last=Clarke|date=24 March 2004|access-date=17 June 2010}}</ref> каде што постигнал клучен гол во првиот натпревар (загубен со 4–2 на гостински терен); во вториот натпревар, тој повторно го пронашол патот до мрежата, а неговиот тим победи со 3–1, со што вкупниот резултат гласел 5–5 па поради [[Правило за гол во гости|правилото за повеќе постигнати голови во гости]] Монако се пласирал во следната рунда.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad3e94fa1-7d2d6812cba9-1000--madrid-felled-by-morientes/|title=Madrid felled by Morientes|publisher=UEFA|first=Matthew|last=Spiro|date=6 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> Тој, исто така, постигнал гол во двата натпревари од полуфиналето против [[ФК Челси|Челси]],<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019c-0e6ad8578cc2-8e0ee151cbda-1000--ten-man-monaco-dazzle-chelsea/|title=Ten-man Monaco dazzle Chelsea|publisher=UEFA|first=Matt|last=Spiro|date=20 April 2004|access-date=27 December 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/019d-0e6ade23dc21-3e936e323194-1000--morientes-has-the-final-say/|title=Morientes has the final say|publisher=UEFA|first=Trevor|last=Haylett|date=5 May 2004|access-date=27 December 2024}}</ref> но не можел да го спречи поразот од 3–0 во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2004 година|финалето]] од [[ФК Порто|Порто]], одиграно на [[АуфШалке Арена|АуфШалке арената]] во [[Гелзенкирхен]].<ref name=CL3>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/3718645.stm|title=Porto 3–0 Monaco|publisher=[[BBC Sport]]|date=26 May 2004|access-date=23 March 2021}}</ref> Откако се вратил во Реал Мадрид на почетокот на сезоната [[ФК Реал Мадрид сезона 2004–2005|сезоната 2004–05]], надежите на Мориентес да се пробие во тимот биле дополнително намалени со доаѓањето на [[Мајкл Овен]] од [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] за голема сума.<ref>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2004/10/19/mas_futbol/1098136804_850215.html|title=Morientes: "Si me voy del Madrid, Mónaco será mi primera elección"|trans-title=Morientes: "If I leave Madrid, Monaco will by my first option"|newspaper=Diario AS|language=es|date=19 October 2004|access-date=24 March 2021}}</ref> Тој настапил во 13 првенствени натпревари (сите како замена) без постигнати голови, по што се преселил во Ливерпул во јануари 2005 година за сума од 9,3 милиони евра.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01a5-0ea6de1cfbc5-ab256330b427-1000--morientes-lured-by-liverpool/|title=Morientes lured by Liverpool|publisher=UEFA|date=12 January 2005|access-date=17 June 2010}}</ref> За време на неговиот престој на [[Сантјаго Бернабеу]], тој одиграл 272 натпревари за ''„Лос Бланкос“'' во сите натпреварувања, постигнувајќи точно 100 гола и освојувајќи 8 трофеи со клубот.<ref>{{cite web|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/espana/nota/_/id/7007466/keylor-navas-leyenda-del-real-madrid-fernando-morientes-declaraciones|title=Fernando Morientes: "Keylor Navas es una leyenda viviente del Real Madrid C.F"|trans-title=Fernando Morientes: "Keylor Navas is a Real Madrid C.F living legend"|publisher=[[ESPN Deportes]]|first=Keish|last=Gómez Muñoz|language=es|date=3 June 2020|access-date=25 March 2021}}</ref> ===Ливерпул=== [[File:Morientes.jpg|thumb|left|Мориентес играјќи за {{Fb team (N) Liverpool}} во август 2005 година]] Откако му се приклучил на Ливерпул, Мориентес го имал своето деби за ''„црвените“'' на 15 јануари 2005 година против [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]], започнувајќи го натпреварот во поразот на домашен терен со 0–1.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4150631.stm|title=Liverpool 0–1 Man Utd|publisher=BBC Sport|date=15 January 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Тој го постигнал својот прв гол за клубот на 1 февруари, израмнувајќи го резултатот со удар од околу 18 метри во победата од 2–1 над [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]],<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4221109.stm|title=Charlton 1–2 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=1 February 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> и четири дена подоцна го постигнал својот прв гол на [[Енфилд]] за да ја отвори победата од 3–1 над [[ФК Фулам|Фулам]] по само девет минути игра.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4218231.stm|title=Liverpool 3–1 Fulham|publisher=BBC Sport|date=5 February 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Со оглед на тоа што настапил за Реал Мадрид тој немал право да игра за Ливерпул (поради правилото кое дозволувало настап само за еден клуб) во [[УЕФА Лига на шампиони 2004–2005|Лигата на шампионите]],<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/03/newsstory.europeanfootball1|title=Rafa trusts in fate and Gerrard|newspaper=The Guardian|first=Paul|last=Wilson|date=3 April 2005|access-date=2 May 2019}}</ref> каде клубот имал победничка одисеја по успехот над Милан во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2005 година|финалето на натпреварувањето]].<ref name=VAVEL/> На 10 август 2005 година, Мориентес постигнал голови во двете полувремиња од победата од 3–1 на гости против [[ПФК ЦСКА (Софија)|ЦСКА Софија]] во првиот натпревар од третото квалификациско коло за [[УЕФА Лига на шампиони 2005-2006|Лигата на шампионите]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4133918.stm|title=CSKA Sofia 1–3 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=10 August 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> Неговата форма во Премиер лигата била неконзистентна, но на 10 декември, тој постигнал два гола во рок од пет минути во победата од 2–0 на домашен терен над [[ФК Мидлсбро|Мидлсбро]], нивниот седми натпревар по ред.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4494768.stm|title=Liverpool 2–0 Middlesbrough|publisher=BBC Sport|date=10 December 2005|access-date=6 April 2016}}</ref> На 21 март 2006 година, тој постигнал гол во победата од 7–0 над [[ФК Бирмингем Сити|Бирмингем Сити]] во [[ФА куп 2005–2006#Четвртфинале|четвртфиналето]] на [[ФА купот]], завршувајќи ја акцијата по центаршутот на [[Стивен Џерард]] по само три минути откако влегол во игра на местото на [[Питер Крауч]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/4820136.stm|title=Birmingham 0–7 Liverpool|publisher=BBC Sport|date=21 March 2006|access-date=6 April 2016}}</ref> Ливерпул на крајот го освоил турнирот, а Мориентес го заменил [[Хари Кјуел]] на почетокот на второто полувреме од [[Финале на ФА купот во 2006 година|финалето]] против [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]].<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/4756045.stm|title=Liverpool 3–3 West Ham (aet)|publisher=BBC Sport|date=13 May 2006|access-date=8 April 2016}}</ref> Мориентес постигнал вкупно 12 гола во 61 настап во дресот на Ливерпул, додавајќи го исто така и трофејот во [[Суперкуп на УЕФА 2005|Суперкупот на УЕФА 2005]] во својата ризница, а бил и на поразената страна во финалињата на Лига купот и Светското клупско првенство 2005.<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/el-moro-a-modern-spanish-great|title=El Moro: A modern Spanish great|publisher=[[Sportskeeda]]|first=Ameya|last=Uday Ghag|date=16 August 2012|access-date=23 March 2021}}</ref> На крајот, тој не успеал да го оправда своето реноме во Ливерпул, заминувајќи после само година и половина.<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1374081-liverpools-striking-woes-five-goal-scorers-that-flopped-at-anfield|title=Liverpool's striking woes: Five goal scorers who flopped at Anfield|publisher=[[Bleacher Report]]|first=Steven|last=Rothwell|date=19 October 2012|access-date=18 March 2024}}</ref> ===Валенсија=== ==Титули== ===Клупски=== ; Реал Мадрид *'''{{Трофеј-Шпанија (Примера Дивисион)}} [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Шпанија}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 3 : 1997-1998, 1999-2000, 2001-2002 *'''[[Интерконтинентален куп]]''' : 2 : 1998, 2002 ; Ливерпул *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : 2005-2006 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2005 ; Валенсија *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 2007-2008 ; Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 2009-2010 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 2009-2010 ===Репрезентативни=== ; Шпанија под 21 година *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство за играчи под 21 година]]''' : 1 : 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Шпанија |image3=Flag of Spain.svg }} *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на fbref] *[https://www.transfermarkt.com/fernando-morientes/profil/spieler/7531 Фернандо Мориентес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/79744/fernando-morientes Фернандо Мориентес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/494/show/fernando-morientes Фернандо Мориентес на whoscored] {{Navboxes |title=[[Слика:UEFA Champions League logo 2.svg|20px]] Титули во Лигата на шампионите [[Слика:UEFA Champions League logo 2.svg|20px]] |bg= #FFFFFF |fg= #002C5F |list1= {{ФК Реал Мадрид-Шампион на Европа 2002}} }} {{Состав на Шпанија на СП фудбал 1998}} {{Најдобри стрелци на УЕФА Лигата на шампионите}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мориентес, Фернандо}} [[Категорија:Родени во 1976 година]] [[Категорија:Шпански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сарагоса]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Мадрид]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монако]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Валенсија]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1998]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2002]] [[Категорија:Фудбалери од Ла Лига]] [[Категорија:Живи луѓе]] ew2hswuf5wln7pgg5e3besc12ribrr0 0 1390769 5537172 5535153 2026-04-10T11:06:00Z Andrew012p 85224 5537172 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header|name=Beck|image=[[Податотека:BECK vol1 Cover (Бек).jpg|250px]]|caption=Корицата на првиот том, на која се прикажани Бек (напред) и Јукио Танака (назад)|genre={{ubl|[[приказна за созревањето]]<ref>{{cite web|last=Kimlinger|first=Car|title=BECK: Mongolian Chop Squad DVD 1 – Review|url=https://www.animenewsnetwork.com/review/beck-mongolian-chop-squad/dvd-1|website=[[Anime News Network]]|access-date=28 јули 2018|date=September 24, 2007|archive-date=September 29, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929213957/https://www.animenewsnetwork.com/review/beck-mongolian-chop-squad/dvd-1|url-status=live}}</ref>|[[музичка драма]]<ref>{{cite web|last=Osmond|first=Andrew|author-link=Andrew Osmond (journalist)|title=Beck and 11eyes Released Monday|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-09-18/beck-and-11eyes-released-monday/.106566|website=[[Anime News Network]]|access-date=11 април 2020|date=September 18, 2016|archive-date=11 ноември 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111013559/https://www.animenewsnetwork.com/news/2016-09-18/beck-and-11eyes-released-monday/.106566|url-status=live}}</ref>|[[Љубовен роман|романтика]]<ref>{{cite web|title=Mongolian Chop Squad|url=https://www.funimation.com/shows/mongolian-chop-squad/|publisher=[[Funimation]]|access-date=July 21, 2018|archive-date=November 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105031025/https://www.funimation.com/shows/mongolian-chop-squad/|url-status=live}}</ref>}}}} {{Infobox animanga/Print|type=manga|author=[[Харолд Сакуиши]]|publisher=[[Kodansha]]|publisher_en={{English manga publisher | NA = [[Kodansha USA]] }}|magazine=[[Monthly Shonen Magazine]]|first=јули 1999|last=јуни 2008|volumes=34|volume_list=}} {{Infobox animanga/Video|type=tv series|title=Beck: Mongolian Chop Squad|director={{ubl|[[Осаму Кобајаши (илустратор)|Осаму Кобајаши]]|[[Мицујуки Масухара]] (помошник)}}|producer={{ubl|Го Шукури|Јошими Накаџима}}|writer=Осаму Кобајаши|music=|studio=[[Madhouse]]|licensee={{English anime licensee | AUS = [[Madman Entertainment]] | BI = [[Anime Limited]] | NA = [[Funimation]] }}|network=[[TV Tokyo]]|network_en={{English anime network | CA = [[MuchMusic]] | PH = [[Hero (ТВ-канал)|Hero]] | US = [[Funimation Channel]] }}|first=7 октомври 2004|last=31 март 2005|episodes=26|episode_list=}} {{Infobox animanga/Game|title=Beck: The Game|developer=Sun-Tec|publisher=[[Marvelous Interactive]]|genre=[[Авантуристичка игра|авантура]], [[Музичка видеоигра|музичка игра]]|platforms=[[PlayStation 2]]|released=31 март 2005}} {{Infobox animanga/Video|type=live film|title=|director=[[Јукихико Цуцуми]]|producer=|writer=Тецуја Оиши|music=|studio=|released=4 септември 2010|runtime=145 минути}} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}}'''''Beck'''''{{Закосен наслов}} ({{Langx|ja|ベック}}, [[Македонски јазик|македонски]]: ''Бек'') — [[манга]] напишана и илустрирана од Харолд Сакуиши. Првично била објавувана во списанието за [[шонен]]-манга ''[[Monthly Shonen Magazine]]'' од 1999 до 2008 г., а по 103-тата глава била објавувана од страна на [[Kodansha]] во 34 тома [[танкобон]]. Приказната следи група јапонски младинци што основаат [[Рок-музика|рок]]-група и нивната борба за слава, со внимание на 14-годишниот Јукио „Којуки“ Танака, кој пред да го запознае гитаристот чудо Рјусуке Минами, бил просечен младинец со досаден [[живот]]. Мангата била адаптирана во [[аниме]]-серија од 26 епизоди под наслов '''''BECK: Mongolian Chop Squad''''', во производство на студиото [[Madhouse]], која се прикажувала на телевизискиот канал [[TV Tokyo]] од октомври 2004 до март 2005 г. == Содржина == {{Разоткривање}}Јукио Танака, кого пријателите го нарекуваат „Којуки“, е обичен 14-годишен Јапонец што започнува да учи во осмо одделение во нижо средно училиште. Неговиот досаден живот се менува кога од група деца спасува необично куче по име Бек. Сопственикот на Бек се покажува дека е рок-музичар, 16-годишниот Рјусуке Минами, кој подоцна го вдахнува Којуки да започне да свири [[гитара]]. Историјата е фокусирана на искушенијата и неволјите на рок-групата „Бек“, како и на односите на Којуки со нејзините членови, особено со Рјусуке и неговата 14-годишна полусестра Махо. По дружењето со Рјусуке и гледањето како тој свири со својата поранешна група, Којуки постепено почнува да се интересира за западната рок-музика. Рјусуке му дава гитара, но кога Којуки ја крши, Рјусуке му вели никогаш повеќе да не контактира со него. Во исто време, Рјусуке ја основа својата нова група „Бек“, со вокалистот Цунеми Чиба, басистот Јошијуки Таира и Того, тапанарот од неговата претходна група. Којуки почнува да работи и да учи да свири гитара кај 44-годишниот Кеничи Саито во замена за поправање на гитарата. По една година, тој повторно се среќава со Рјусуке и почнува да вежба со „Бек“. Којуки се спријателува со својот соученик Јуџи „Саку“ Сакураи. Кога Того ја напушта групата, Рјусуке ги поканува Којуки и Саку да му се приклучат на „Бек“ како придружни музичари, станувајќи полноправни членови дури откако групата ќе го слушне пеењето на Којуки. Конечно, „Бек“ го издава својот прв албум на независна етикета во [[САД]] под името Mongolian Chop Squad. По стекнувањето популарност со американскиот албум и учеството на Којуки во меѓународен концертен документарен филм, „Бек“ добива место на музичкиот фестивал Grateful Sound 5, каде што го приредуваат најкоментираниот настап на целиот фестивал. Којуки сфаќа дека животот без групата е исклучително досаден и полека повторно ги собира членовите на рок-групата, освен Рјусуке, чие место на престојување е непознато. Тие настапуваат како квартет пред да добијат понуда за турнеја низ САД врз основа на нивниот настап на Grateful Sound 5. Откако Којуки и Саку го напуштаат училиштето заради турнејата, „Бек“ заминува за Америка. Но по неколку неуспешни настапи, тие се исфрлени од турнејата пред повторно да се сретнат со Рјусуке во [[Сиетл]]. (Адаптацијата на [[Аниме|анимето]] завршува тука.) Преостанатиот дел од турнејата станува хит и на крајот се појавуваат на националната телевизија пред да се вратат во [[Јапонија]]. По објавувањето на два сингла, „Бек“ заминува на турнеја низ Јапонија и добива место на фестивалoт Grateful Sound 7. Меѓутоа, подоцна испаѓаат од составот. Тие полека се враќаат по формирањето турнеја со неколку музички групи со сличен звук, потпишуваат договор со популарна британска инди-етикета и почнуваат да го снимаат својот прв целосен албум. Славниот режисер што го снимил концертниот документарец за Којуки, на крајот се појавува како режисер на нивното прво музичко видео. Нивниот албум и музичкото видео поминуваат добро и во Јапонија и во [[Англија]], носејќи им бројни статии во списанијата во двете земји. По уште една турнеја низ Јапонија, прават кратка турнеја низ Англија, вклучувајќи и настап на обновата на легендарниот фестивал „Авалон“. Потоа групата потпишува договор со голема меѓународна издавачка куќа и го снима својот деби-албум во [[Њујорк]]. Со албумот што е исклучително успешен низ целиот свет, тие гостуваат низ Јапонија и Америка, а серијалот завршува со настапот на „Бек“ како главни ѕвезди на главната сцена на Grateful Sound 9. == Ликови == ; Јукио „Којуки“ Танака (јап. 田中 幸雄, ''Tanaka Yukio'') : Главниот лик; серијалот го следи неговиот брз развој од младинец со досаден и просечен живот до истакнат гитарист и пејач. Пред да го запознае Рјусуке, тој слушал само [[J-pop|јапонска поп-музика]] и никогаш не слушал странски групи. Тој е последниот член што му се приклучува на „Бек“ (заедно со Саку), каде што свири ритам-гитара и ги пее побавните песни. На јапонски го озвучува [[Даисуке Намикава]], пејачките делови ги изведува [[Казуја Хирабајаши]], а во англиската синхронизација го озвучува [[Грег Ерс]]. ; Рјусуке „Реј“ Минами (јап. 南 竜介, ''Minami Ryūsuke'') : На изглед безделник, но неверојатно надарен гитарист што го вдахнува Којуки да почне да свири. Рјусуке зборува англиски подобро од јапонски, бидејќи живеел во [[Њујорк]] 8 години. Тој е водечкиот гитарист на „Бек“ и негов основач. Голем дел од дејството се врти околу него и неговата гитара [[Gibson Les Paul]] (наречена Lucille). На јапонски го озвучува [[Јума Уено]], а во англиската синхронизација — Ерик Вејл. ; Махо Минами (јап. 南 真帆, ''Minami Maho'') : Помладата полусестра на Рјусуке и надарена пејачка. Таа е дрска, но емотивно кревка и постепено гради однос со Којуки. Бидејќи е убава и популарна, Којуки често ја гледа во романтично светло. Иако е надарена пејачка, таа му признава на Којуки дека всушност би сакала да стане кинорежисерка. Работи и како љубителска манекенка. На јапонски ја озвучува [[Михо Саики]], пејачките делови се на Совелу, а во англиската синхронизација ја озвучува [[Брина Паленсија]]. ; Цунеми Чиба (јап. 千葉 恒美, ''Chiba Tsunemi'') : Главниот вокалист на „Бек“; неговиот вокал е повеќе во панк- и рап-стил отколку на Којуки, што повеќе одговара за поенергичните песни на групата. Тој е најстабилниот член на групата, кој никогаш не бега од судир и не ги крие своите чувства во тешки ситуации. Тој е и одличен [[каратист]], вештина што ја користи во своите настапи на сцена. Кога не е зафатен со групата, помага во семејниот ресторан за нудли; вели дека ако „Бек“ се распадне, ќе отвори сопствен ланец ресторани. Неговиот визуелен изглед е заснован на вокалистот на [[Rage Against the Machine]], Зак де Лароча. На јапонски го озвучува [[Шинтаро Охата]], пејачките делови се на Тацузо (од YKZ), а во англиската синхронизација го озвучува [[Џастин Кук]]. ; Јошијуки Таира (јап. 平 義行, ''Taira Yoshiyuki'') : Басистот на „Бек“; тој е вториот член што му се приклучува на Рјусуке. Иако понекогаш изгледа рамнодушен или апатичен, тој е всушност најзрелиот член на групата и често дава корисни совети. На концертите обично настапува без кошула, исто како и неговиот реален прототип на што е заснован: Фли (Flea) од [[Red Hot Chili Peppers]]. Неговиот главен инструмент е бел [[Music Man Stingray]]. На јапонски го озвучува [[Кенџи Ноџима]], а во англиската синхронизација — [[Џери Џуел]]. ; Кеничи Саито (јап. 斉藤 研一, ''Saitō Ken'ichi'') : Саито е средовечен човек со необични навики и поранешен олимписки пливач, кој го учи Којуки да свири гитара, но и да плива, во замена за помош во неговиот бизнис. Иако е строг наставник, тој го открива потенцијалот на Којуки. На јапонски го озвучува [[Порше Окита]], а во англиската синхронизација — [[Р. Брус Елиот]]. ; Јуџи „Саку“ Сакураи (јап. 桜井 裕志, ''Sakurai Yūji'') : Саку е тапанарот на „Бек“ и последниот член што се приклучува (заедно со Којуки). Тој станува најдобар другар на Којуки во училиштето, како единствен што се осмелил да зборува со него додека другите го малтретирале. Тој му е најблизок на Којуки и често му е поткрепа во моментите на несигурност. Пред крајот на серијалот ветува дека ќе се врати доколку „Бек“ повторно се обедини, па дури и бега од дома за да го направи тоа. На јапонски го озвучува [[Тору Нара]], а во англиската синхронизација — [[Џони Јонг Бош]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20050904081413/http://www.beck.ne.jp/ Матична страница] {{IMDb title|qid=Q766799|title=Beck}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 1999 година]] nf1nsqkubvk0kmayd3xalw89aeadv0s 0 1391025 5537167 5536200 2026-04-10T11:03:37Z Пакко 4588 [[Категорија:Бугарски фолклор]] 5537167 wikitext text/x-wiki {{Другизначења4|музичкиот албум|за хорот кој го користи ова име|Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија}} {{Infobox Album | Name = ''Le Mystère des Voix Bulgares '' | Type = [[Албум во живо]] | Artist = [[Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија]] | Cover = | Released = [[1975 во музиката|1975]] | Recorded = | Genre = [[Фолклорна музика|Бугарска народна музика]] | Length = 36:06 | Label = „Disques Cellier“ | Producer = [[Марсел Селие]] | Reviews = }} '''''Le Mystère des Voix Bulgares''''' (преведено како „Мистеријата на бугарските гласови“) е компилациски албум со модерни аранжмани на [[Бугарска народна музика|бугарски народни]] песни на кој, меѓу другите,<ref>{{cite news|last1=Burton|first1=Kim|title=Le Mystère des Voix Bulgares|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111015054022/https://songlines.co.uk/documents/beginners-guides/Le-Mystere-Des-Voix-Bulgares.pdf|archivedate=15 October 2011|url=https://songlines.co.uk/documents/beginners-guides/Le-Mystere-Des-Voix-Bulgares.pdf|work=Songlines|date=November–December 2010|pages=66–67}}</ref> настапува и [[Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија|Женскиот вокален хор на Бугарското државно радио и телевизија]], со солистките [[Јанка Рупкина]], [[Калинка В’лчева]] и [[Стефка С’ботинова]], како и Државниот ансамбл „Филип Кутев“.<ref name=Buchanan>{{cite book|last1=Buchanan|first1=Donna A.|title=Performing democracy : Bulgarian music and musicians in transition|date=2006|publisher=Univ. of Chicago Press|location=Chicago, Ill. [u.a.]|isbn=9780226078267|page=[https://archive.org/details/performingdemocr0083buch/page/346 346]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/performingdemocr0083buch/page/346}}</ref> == Позадина и историја == Албумот е резултат на петнаесетгодишна работа на швајцарскиот етномузиколог и продуцент [[Марсел Селие]] и бил објавен во [[1975]] година за неговата мала издавачка куќа „Disques Cellier“. Дел од снимките ги направил самиот тој, а други биле преземени од архивите на [[Бугарско национално радио|Радио Софија]].<ref name=Buchanan /> Албумот ја освоил наградата Grand Prix du Disque.<ref name=Buchanan /> Изданието се потпирало на претходен албум, ''Music of Bulgaria: Ensemble of the Bulgarian Republic'', под диригентство на [[Филип Кутев]], објавен во [[1966]] година од Elektra Records, кој и самиот бил реиздание на албумот на ансамблот снимен во [[Париз]] во [[1955]] година од страна на [[Le Chant du Monde]].<ref>Buchanan, 2006, p.488</ref> Во 1980-тите, Иво Вотс-Расел (основач на британската куќа 4AD) се запознал со хорот преку аудиокасета од трета или четврта генерација, која му ја замил [[Питер Марфи]], пејачот на групата Bauhaus. Тој бил целосно воодушевен од музиката, па ги пронашол и ги лиценцирал снимките од Селие.<ref>{{cite news|last1=Troughton|first1=Richie|title=4AD Founder Ivo Watts-Russell On Le Mystère Des Voix Bulgares|url=https://thequietus.com/articles/07510-ivo-watts-russell-interview-le-myst-re-des-voix-bulgares|accessdate=22 July 2014|work=The Quietus|date=1 December 2011}}</ref> Албумот бил реиздаден во [[1986]] година од страна на „4AD“ во [[Велика Британија]], од издавачката куќа Nonesuch Records во [[САД]] во [[1987]] година, а се појавил и под етикетата на Philips Records на други територии. Следните албуми биле објавени со слични наслови: ''Le Mystère des Voix Bulgares, Volume 2'' ([[1988]]), кој ја освоил наградата [[Греми]] за најдобар албум со традиционална народна музика во [[1990]] година;<ref>{{cite web|title=Past Winners |url=http://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All |website=Grammy.com |publisher=National Academy of Recording Arts and Sciences |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140728020928/http://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All |archivedate=28 July 2014 |url-status=dead }}</ref> ''Le Mystère des Voix Bulgares, Volume 3'' (1990) и ''Le Mystère des Voix Bulgares, Volume 4'' (1998). Америчкото Национално јавно радио (NPR) го рангирал првиот дел на ''Le Mystère des Voix Bulgares'' на 78-то место на листата на најдобри албуми на сите времиња направени од жени.<ref>{{cite web |last1=Tsioulcas |first1=Anastasia |title=Turning The Tables: The 150 Greatest Albums Made By Women, No.78 |url=https://www.npr.org/2017/07/20/538357126/turning-the-tables-150-greatest-albums-made-by-women-page-8 |publisher=NPR |page=8 |language=en |date=24 July 2017}}</ref> == Прием, влијание и наследство == Музиката добила пофалби од бројни уметници како [[Пол Сајмон]], [[Кејт Буш]], [[Џорџ Харисон]], [[Дејвид Боуви]], [[Френк Запа]], Питер Марфи од [[Bauhaus (бенд)|Bauhaus]], [[Елизабет Фрејзер]] од [[Cocteau Twins]], [[Боби Мекферин]], Медвин Гудал, [[Енрике Моренте]], Глен Филипс од Toad the Wet Sprocket, [[Grateful Dead]], [[Роберт Плант]] и поттикнала светски интерес.<ref>{{cite web |author1=Robin Denselow |title=We fell like cosmic rain': how the Mystery of the Bulgarian Voices became global stars |url=https://www.theguardian.com/music/2019/jun/06/we-fall-like-cosmic-rain-how-the-mystery-of-the-bulgarian-voices-became-global-stars |website=The Guardian |publisher=Guardian News & Media Limited |accessdate=9 July 2020 |date=June 6, 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=The Mystery Of The Bulgarian Voices - Biography |url=http://themysteryofthebulgarianvoices.com/www/bio/ |accessdate=9 July 2020}}</ref><ref>{{cite web |author1=Neil Johnson |title=The Mystery Of The Bulgarian Voices featuring Lisa Gerrard |url=https://www.withguitars.com/the-mystery-of-the-bulgarian-voices-featuring-lisa-gerrard/ |website=WithGuitars |accessdate=9 July 2020 |date=June 6, 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=New single from the legendary choir The Mystery Of the Bulgarian voices |url=https://www.concertzender.nl/new-single-from-the-legendary-choir-the-mystery-of-the-bulgarian-voices/ |publisher=Concertzender |accessdate=9 July 2020 |date=December 11, 2017}}</ref><ref>{{cite web |author1=Len Righi |title=Bulgarian Singers Bringing Black Sea Magic To Broughal |url=https://www.mcall.com/news/mc-xpm-1991-03-31-2778401-story.html |publisher=The Morning Call |accessdate=9 July 2020 |date=March 31, 1991}}</ref><ref>{{cite web |author1=Richie Troughton |title=4AD Founder Ivo Watts-Russell On Le Mystère Des Voix Bulgares |url=https://thequietus.com/articles/07510-ivo-watts-russell-interview-le-myst-re-des-voix-bulgares |website=TheQuietus.com |publisher=The Quietus |date=December 1, 2011}}</ref> Американската уметница Линда Ронстад изјавила дека оваа музика е „една од најубавите што некогаш ги слушнала“.<ref name="Hilburn">{{cite web |author1=Robert Hilburn |title=It's Still the Universal Language : Bulgarian State Radio and Television Choir |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-11-19-ca-608-story.html |work=Los Angeles Times |accessdate=9 July 2020 |date=November 19, 1988}}</ref> Британско-американскиот музичар [[Греам Неш]] од [[Crosby, Stills, Nash & Young]], по слушањето на албумот изјавил: „Секој музичар кој смета дека е остварен, треба да го слушне (албумот на оваа група) и да преиспита сè што знае (за пеењето)“.<ref name="Hilburn" /> [[Џери Гарсија]] од Grateful Dead изјавил: „Тие се како ангели... исклучително чисти, навистина избрусени. Нашата песна [[Uncle John's Band]] беше инспирирана од селската музика на Бугарија“.<ref>{{cite web |title=The Troy Savings Bank Music Hall Unveils Its 2007-2008 Season |url=https://www.iberkshires.com/story/24109/The-Troy-Savings-Bank-Music-Hall-Unveils-Its-2007-2008-Season.html |website=iBerkshires.com |accessdate=9 July 2020 |date=August 8, 2007}}</ref> Пејачката на [[Dead Can Dance]], [[Лиза Џерард]], била толку инспирирана од овој албум што изјавила: „Ако некој е променет од ова, тоа сум јас...“<ref>{{cite web |author1=Jim Farber |title=An Unlikely Union Between an '80s Rock Star and a Folk Choir Blossoms in Bulgaria |url=https://www.nytimes.com/2018/05/28/arts/music/lisa-gerrard-dead-can-dance-mystery-bulgarian-voices.html |website=The New York Times |accessdate=9 July 2020 |date=May 28, 2018}}</ref> Музиката за филмот ''[[Дух во оклопот (филм од 1995)|Дух во оклопот]]'' (1995) на [[Кенџи Каваи]] била инспирирана од музиката на „Мистеријата на бугарските гласови“.<ref>{{cite web |title=The Mystery of the Bulgarian Voices |url=https://viavoxproduction.com/artist/the-mystery-of-the-bulgarian-voices/ |website=Viavox Production |accessdate=9 July 2020 |quote=A Swiss ethnomusicologist who traveled to [[Eastern Europe]] at the time of the [[Cold War]], Marcel Cellier, was the first to record them, and to publish an album on his own label in 1975. But it’s about ten year later that the choir reached global success, when the English label 4AD released the record produced by Marcel Cellier. The musicians recognize and love to get lost. [[Kate Bush]], [[Gorillaz]] or the [[Cocteau Twins]] are swooning. [[U2]], [[Drake (musician)|Drake]] or last year [[Ibeyi]] samplent. The music of the Mystery of the Bulgarian Voices has also inspired the Ghost in the Shell soundtrack, among many others.}}</ref> Песната „Полегнала е пшеница“ е вклучена во музиката за филмот ''[[Skeletons (film)|Скелети]]'' (2010). Британскиот бенд Leftfield исто така искористил семпл од истата песна, кој е вклучен во нивниот албум ''Leftism'' (1995), на самиот почеток на првата песна од албумот — „Release the pressure“. Композиторот Џозеф ЛоДука ја напишал воведната тема и [[Филмска музика|пропратната музика]] за серијата ''[[Ксена: Принцезата воин]]''; воведната тема била развиена од традиционалната бугарска народна песна „[[Кавал свири]]“, во изведба на Женскиот вокален хор на Бугарската државна телевизија. Оригиналната изведба на „Кавал свири“ може да се слушне кога [[Ксена]] влегува во битка во епизодата „Unchained Heart“ од серијата ''[[Херкул: Легендарните патувања]]''. Песната „Parasite Eve“ од [[Bring Me the Horizon]] започнува со семпл од песната „Ерген деда“. Нивниот вокалист [[Оли Сајкс]] во интервју за списанието ''Kerrang!'' споделил дека избрал да го вклучи делот од „Ерген деда“ бидејќи звучел еуфорично, но во исто време туѓо, предизвикувајќи чувство на паника и хаос.<ref>{{cite web |title=Oli Sykes: "I've realised that what Bring Me The Horizon do is special and we shouldn't lose everything" |url=https://www.kerrang.com/features/oli-sykes-ive-realised-that-what-bring-me-the-horizon-do-is-special-and-we-shouldnt-lose-everything/ |website=Kerrang! |accessdate=26 May 2021 |date=25 June 2020}}</ref> Албумот бил рангиран на 10-то место на листата на списанието ''Spin'' за „35-те најдобри албуми во последните 35 години“.<ref>{{cite web |author1=Spin Staff |title=The 35 Best Albums of the Last 35 Years |url=https://www.spin.com/2020/12/the-35-best-albums-of-the-last-35-years/ |website=Spin |access-date=21 December 2020 |date=December 6, 2020}}</ref> == Список на песни == # „Pilentse pee“ (Пиленце пее) – 2:31 # „Svatba“ (Сватба) – 1:27 # „Kalimankou Denkou“ (Калиманко, Денко) солист: Јанка Рупкина – 5:06 # „Strati na Angelaki dumashe“ (Страти на Ангелаки думаше) – 2:37 # „Polegnala e pshenitsata“ (Полегнала е пшеницата) – 2:02 # „Mesechinko lyo greïlivka“ (Месечинко, льо грейливка) – 2:31 # „Breï Ivane“ (Брей, Иване) – 1:31 # „Ergen deda“ (Ерген дедо) – 2:50 # „Sableyalo mi agontse“ (Заблеяло ми агънце) солист: Калинка В’лчева – 4:31 # „Prituritse planinata“ (Притури се планината) со оркестар – 2:45 # „Mir Stanke le“ (Мър, Станке ле) солист: Стефка С’ботинова – 3:10 # „Schopska pesen“ (Шопска песен) – 1:27 # „Polegnala e Todora“ (Полегнала е Тодора) – 3:38 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[https://www.discogs.com/master/38360-Marcel-Cellier-Pr%C3%A9sente-Le-Myst%C3%A8re-Des-Voix-Bulgares-Le-Myst%C3%A8re-Des-Voix-Bulgares-Volume-1?redirected=true Marcel Cellier présente le Mystère des Voix Bulgares] на Discogs (список на изданија) {{DEFAULTSORT:Mystere Des Voix Bulgares}} [[Категорија:Албуми од 1975]] [[Категорија:Бугарски фолклор]] 2tpyhhb6t86d5df1tng86w42ecdmglt 0 1391026 5537168 5536223 2026-04-10T11:04:14Z Пакко 4588 [[Категорија:Бугарски фолклор]] 5537168 wikitext text/x-wiki {{Другизначења4|за хорот кој го користи ова име|музичкиот албум|Мистеријата на бугарските гласови}} {{Infobox musical artist | name = Мистеријата на бугарските гласови | image = Misteriata-na-balgarskite-glasove.jpg | caption = | image_size = | alias = Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија, Le Mystère des Voix Bulgares. The Mystery Of The Bulgarian Voices | origin = | instrument = | genre = [[Фолкорна музика|Бугарски фолклор]], [[световна музика]] | occupation = | years_active = 1952 – денес | label = Disques Cellier, Nonesuch Records, 4AD, Polygram Records, Rhino Records, Schubert Music Publishing (current) | associated_acts = [[Трио Българка]], Бугарските гласови – Ангелите | website = | current_members = | past_members = }} '''„Мистеријата на бугарските гласови“''' ({{langx|bg|Мистерията на българските гласове}}) е [[Бугарија|бугарска]] женски хор кој изведува автентична и обработена фолклорна музика. Тој води потекло од [[Ансамбл за народни песни на Бугарското радио|Ансамблот за народни песни на Бугарското радио]], основан во [[1952]] година, кој се состоел од народен хор и народен оркестар. Снимките на народниот хор се дел од серијата компилации на швајцарскиот продуцент [[Марсел Селие]], објавени меѓу [[1975]] и [[1989]] година под насловот „[[Мистеријата на бугарските гласови|Le Mystère des Voix Bulgares]]“. По нивниот комерцијален успех во доцните 1980-тите години, покрај името Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија, составот почнува да го користи и насловот на албумите „Мистеријата на бугарските гласови“. == Историја == Хорот бил основан во [[1952]] година по идеја на долгогодишниот главен уредник на редакцијата „Народна музика“ во [[Бугарско национално радио|БНР]], [[Георги Бојаџиев (музички уредник)|Георги Бојаџиев]]. Меѓу солистите на хорот се едни од најистакнатите изведувачки на бугарски народни песни: [[Ева Георгиева]], [[Севдалина Славова]], [[Димка Владимирова]], [[Руска Недјалкова]], [[Марија Кокарешкова]], [[Анастасија Костова]], [[Надежда Хвојнева]], [[Јанка Рупкина]], [[Калинка В’лчева]], [[Стојанка Бонева]], [[Олга Борисова]], [[Павлина Горчева]], [[Кремена Станчева]], [[Василка Андонова]], [[Стефка С’ботинова]], [[Калинка Згурова]]<ref>[http://bnr.bg/radiobulgaria/post/100224724/misteriyata-na-bylgarskite-glasove Мистеријата на бугарските гласови]</ref>. Студиски снимки со хорот имаат и народните пејачи [[Јовчо Караиванов]] и [[Борис Машалов]]. Солисти на хорот од [[1996]] година се пејачите [[Даниел Спасов]] и [[Милен Иванов]]. Со текот на годините, заедно со пејачките концертирала и камерна група под раководство на [[Атанас В’лчев]], Од [[1952]] до [[1990]] година, женскиот хор бил дел од Ансамблот за народни песни на Бугарското радио. Во [[1990]] година, хоровиот состав се поделил на два дела. Дел од пејачките и Дора Христова преминале во редовен работен однос во [[Бугарска национална телевизија|Бугарската национална телевизија]]. Во [[1997]] година, БНТ го скратила хоровиот состав, па пејачките продолжиле да работат како слободни уметници и одржувале концерти главно во странство. Останатите пејачки од хорот ја продолжиле својата работа во БНР како дел од Ансамблот за народни песни. Подоцна, и овој хор бил распуштен. Веднаш по тоа, настанале состави слични на радиохорот – хоровите „Ангелите“ и „Космички гласови од Бугарија“. Еден дел од пејачките се приклучиле кон хорот „Бугарските гласови – Ангелите“, друг дел се насочиле кон хорот „Космички гласови од Бугарија“, а трет дел работеле со хорот „Големите бугарски гласови“, основан во 1980-тите години од Здравко Михајлов. Прв диригент на хорот бил Борис Петров. Вистинскиот развој на хоровиот состав се случува под раководство на композиторот и диригент [[Димитар Динев (композитор)|Димитар Динев]]. Со доаѓањето на [[Красимир Ќуркчиски]], хорот започнува со концертни настапи на светските сцени. Музика за овој состав пишувале едни од најдобрите бугарски композитори: [[Красимир Ќуркчиски]], [[Николај Кауфман]], [[Христо Тодоров (композитор)|Христо Тодоров]], [[Филип Кутев]], [[Петар Љондев]], [[Стефан Мутафчиев]], [[Георги Андреев (композитор)|Георги Андреев]]. Албумите со нивно учество, како и со учество на други хорови состави од Бугарија, неколку пати биле номинирани за наградата „[[Греми]]“. Во [[1990]] година, за „[[Мистеријата на бугарските гласови|Le Mystère des voix bulgares. Volume Two]]“ (''Мистеријата на бугарските гласови. Дел 2'')<ref>Buchanan, Donna A. (2006). Performing democracy: Bulgarian music and musicians in transition. Chicago, Ill. [u.a.]: Univ. of Chicago Press. p. 489. ISBN 978-0-226-07826-7. </ref><ref>"[https://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All Past Winners]". Grammy.com. ''National Academy of Recording Arts and Sciences''. Архивирано од [https://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All оригинала] на 21 јули 2014.</ref> ја добива наградата „[[Греми]]“ за продуцентство. Во [[1994]] година, албумот „Ритуал“ на хорот, кој вклучува божиќни и лазарски песни, повторно бил номиниран за „Греми“. Диригенти на хорот низ годините биле [[Димитар Динев (композитор)|Димитар Динев]], Љубен Ботушаров, [[Красимир Ќуркчиски]], Здравко Михајлов, Стефан Мутафчиев и Георги Генов. Моменталниот диригент на хорот е [[Дора Христова]]. == Дискографија == * 1975 [[Мистеријата на бугарските гласови|''Le Mystère des Voix Bulgares'']], компилација, Disques Cellier * 1987 ''Cathedral Concert'' (во живо), PolyGram (преобјавен во 1992) * 1988 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume II'', Disques Cellier * 1989 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume III'', Disques Cellier * 1993 ''From Bulgaria with Love: the Pop Album'', Rhino/Atlantic * 1993 ''Melody Rhythm & Harmony'', Rhino/Atlantic * 1994 ''Ritual'', Nonesuch/Elektra * 1995 ''Box Set: Le Mystère des Voix Bulgares, volumes I–II and Ritual'', Nonesuch/Elektra * 1998 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume IV'', Philips * 2001 ''Bulgarian Custom Songs'', Gega * 2003 ''A Portrait of Nikolai Kaufmann'', Riva Sound / KVZ Music Ltd. * 2008 ''Music From Alone in the Dark'', композитор Оливие Деривиер, Milan Records * 2017 ''Le Mystère des Voix Bulgares ft. [[Лиза Џерард|Lisa Gerrard]] - Pora Sotunda'' (сингл на винил и во дигитален формат) * 2018 ''Le Mystère des Voix Bulgares ft. Lisa Gerrard - BooCheeMish'' (нов албум) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://themysteryofthebulgarianvoices.com/ The Mystery of Bulgarian Voices] [[Категорија:Бугарска култура]] [[Категорија:Музички групи основани во 1952 година]] [[Категорија:Бугарски фолклор]] dz3b0ra22avjtw2lrvqwecm6n23m0el 5537170 5537168 2026-04-10T11:05:12Z Пакко 4588 + [[Категорија:Бугарски музички групи]] 5537170 wikitext text/x-wiki {{Другизначења4|за хорот кој го користи ова име|музичкиот албум|Мистеријата на бугарските гласови}} {{Infobox musical artist | name = Мистеријата на бугарските гласови | image = Misteriata-na-balgarskite-glasove.jpg | caption = | image_size = | alias = Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија, Le Mystère des Voix Bulgares. The Mystery Of The Bulgarian Voices | origin = | instrument = | genre = [[Фолкорна музика|Бугарски фолклор]], [[световна музика]] | occupation = | years_active = 1952 – денес | label = Disques Cellier, Nonesuch Records, 4AD, Polygram Records, Rhino Records, Schubert Music Publishing (current) | associated_acts = [[Трио Българка]], Бугарските гласови – Ангелите | website = | current_members = | past_members = }} '''„Мистеријата на бугарските гласови“''' ({{langx|bg|Мистерията на българските гласове}}) е [[Бугарија|бугарска]] женски хор кој изведува автентична и обработена фолклорна музика. Тој води потекло од [[Ансамбл за народни песни на Бугарското радио|Ансамблот за народни песни на Бугарското радио]], основан во [[1952]] година, кој се состоел од народен хор и народен оркестар. Снимките на народниот хор се дел од серијата компилации на швајцарскиот продуцент [[Марсел Селие]], објавени меѓу [[1975]] и [[1989]] година под насловот „[[Мистеријата на бугарските гласови|Le Mystère des Voix Bulgares]]“. По нивниот комерцијален успех во доцните 1980-тите години, покрај името Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија, составот почнува да го користи и насловот на албумите „Мистеријата на бугарските гласови“. == Историја == Хорот бил основан во [[1952]] година по идеја на долгогодишниот главен уредник на редакцијата „Народна музика“ во [[Бугарско национално радио|БНР]], [[Георги Бојаџиев (музички уредник)|Георги Бојаџиев]]. Меѓу солистите на хорот се едни од најистакнатите изведувачки на бугарски народни песни: [[Ева Георгиева]], [[Севдалина Славова]], [[Димка Владимирова]], [[Руска Недјалкова]], [[Марија Кокарешкова]], [[Анастасија Костова]], [[Надежда Хвојнева]], [[Јанка Рупкина]], [[Калинка В’лчева]], [[Стојанка Бонева]], [[Олга Борисова]], [[Павлина Горчева]], [[Кремена Станчева]], [[Василка Андонова]], [[Стефка С’ботинова]], [[Калинка Згурова]]<ref>[http://bnr.bg/radiobulgaria/post/100224724/misteriyata-na-bylgarskite-glasove Мистеријата на бугарските гласови]</ref>. Студиски снимки со хорот имаат и народните пејачи [[Јовчо Караиванов]] и [[Борис Машалов]]. Солисти на хорот од [[1996]] година се пејачите [[Даниел Спасов]] и [[Милен Иванов]]. Со текот на годините, заедно со пејачките концертирала и камерна група под раководство на [[Атанас В’лчев]], Од [[1952]] до [[1990]] година, женскиот хор бил дел од Ансамблот за народни песни на Бугарското радио. Во [[1990]] година, хоровиот состав се поделил на два дела. Дел од пејачките и Дора Христова преминале во редовен работен однос во [[Бугарска национална телевизија|Бугарската национална телевизија]]. Во [[1997]] година, БНТ го скратила хоровиот состав, па пејачките продолжиле да работат како слободни уметници и одржувале концерти главно во странство. Останатите пејачки од хорот ја продолжиле својата работа во БНР како дел од Ансамблот за народни песни. Подоцна, и овој хор бил распуштен. Веднаш по тоа, настанале состави слични на радиохорот – хоровите „Ангелите“ и „Космички гласови од Бугарија“. Еден дел од пејачките се приклучиле кон хорот „Бугарските гласови – Ангелите“, друг дел се насочиле кон хорот „Космички гласови од Бугарија“, а трет дел работеле со хорот „Големите бугарски гласови“, основан во 1980-тите години од Здравко Михајлов. Прв диригент на хорот бил Борис Петров. Вистинскиот развој на хоровиот состав се случува под раководство на композиторот и диригент [[Димитар Динев (композитор)|Димитар Динев]]. Со доаѓањето на [[Красимир Ќуркчиски]], хорот започнува со концертни настапи на светските сцени. Музика за овој состав пишувале едни од најдобрите бугарски композитори: [[Красимир Ќуркчиски]], [[Николај Кауфман]], [[Христо Тодоров (композитор)|Христо Тодоров]], [[Филип Кутев]], [[Петар Љондев]], [[Стефан Мутафчиев]], [[Георги Андреев (композитор)|Георги Андреев]]. Албумите со нивно учество, како и со учество на други хорови состави од Бугарија, неколку пати биле номинирани за наградата „[[Греми]]“. Во [[1990]] година, за „[[Мистеријата на бугарските гласови|Le Mystère des voix bulgares. Volume Two]]“ (''Мистеријата на бугарските гласови. Дел 2'')<ref>Buchanan, Donna A. (2006). Performing democracy: Bulgarian music and musicians in transition. Chicago, Ill. [u.a.]: Univ. of Chicago Press. p. 489. ISBN 978-0-226-07826-7. </ref><ref>"[https://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All Past Winners]". Grammy.com. ''National Academy of Recording Arts and Sciences''. Архивирано од [https://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All оригинала] на 21 јули 2014.</ref> ја добива наградата „[[Греми]]“ за продуцентство. Во [[1994]] година, албумот „Ритуал“ на хорот, кој вклучува божиќни и лазарски песни, повторно бил номиниран за „Греми“. Диригенти на хорот низ годините биле [[Димитар Динев (композитор)|Димитар Динев]], Љубен Ботушаров, [[Красимир Ќуркчиски]], Здравко Михајлов, Стефан Мутафчиев и Георги Генов. Моменталниот диригент на хорот е [[Дора Христова]]. == Дискографија == * 1975 [[Мистеријата на бугарските гласови|''Le Mystère des Voix Bulgares'']], компилација, Disques Cellier * 1987 ''Cathedral Concert'' (во живо), PolyGram (преобјавен во 1992) * 1988 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume II'', Disques Cellier * 1989 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume III'', Disques Cellier * 1993 ''From Bulgaria with Love: the Pop Album'', Rhino/Atlantic * 1993 ''Melody Rhythm & Harmony'', Rhino/Atlantic * 1994 ''Ritual'', Nonesuch/Elektra * 1995 ''Box Set: Le Mystère des Voix Bulgares, volumes I–II and Ritual'', Nonesuch/Elektra * 1998 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume IV'', Philips * 2001 ''Bulgarian Custom Songs'', Gega * 2003 ''A Portrait of Nikolai Kaufmann'', Riva Sound / KVZ Music Ltd. * 2008 ''Music From Alone in the Dark'', композитор Оливие Деривиер, Milan Records * 2017 ''Le Mystère des Voix Bulgares ft. [[Лиза Џерард|Lisa Gerrard]] - Pora Sotunda'' (сингл на винил и во дигитален формат) * 2018 ''Le Mystère des Voix Bulgares ft. Lisa Gerrard - BooCheeMish'' (нов албум) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://themysteryofthebulgarianvoices.com/ The Mystery of Bulgarian Voices] [[Категорија:Бугарска култура]] [[Категорија:Музички групи основани во 1952 година]] [[Категорија:Бугарски фолклор]] [[Категорија:Бугарски музички групи]] iahxuqdu1hi9vqkvgjzfmvmdwg113dz 1 1391061 5536625 5536370 2026-04-09T19:12:42Z Тиверополник 1815 5536625 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Војна во Европа|земја=Меѓународна статија}} ldv792q2vnkgdf3e0vh1yidcf7vdt1m 5536626 5536625 2026-04-09T19:13:09Z Тиверополник 1815 Отповикана преработката [[Special:Diff/5536625|5536625]] на [[Special:Contributions/Тиверополник|Тиверополник]] ([[User talk:Тиверополник|разговор]]) 5536626 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Економија|земја=Меѓународна статија}} d42t6nyxixqf6qm4jtrobej9wqt4dvm 0 1391089 5536610 5536486 2026-04-09T18:26:18Z Тиверополник 1815 /* 14 август */ 5536610 wikitext text/x-wiki {{about|походот за време на Руско-украинската војна|походот од Втората светска војна|Битка за Курск}} На 6 август 2024 година, за време на [[Руска инвазија на Украина (2022)|руско-украинската војна]], [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] започнале упад во [[Русија|руската]] [[Курска Област]] и се судриле со [[Вооружени сили на Русија|руските вооружени сили]] и руската гранична полиција. <ref name="REU86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|title=Russia says it moves troop reserves to border after Ukrainian attack|date=6 August 2024|work=[[Reuters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806160504/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="dw.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|title=Russia claims it is repelling Ukrainian border attack|date=6 August 2024|work=[[Deutsche Welle]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806163812/https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="ft.com">{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/83ad1e07-19d6-4ae0-b10e-208926fec4eb|title=Moscow claims Ukraine has launched offensive inside Russia|last=Miller|first=Christopher|date=6 August 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=6 August 2024|language=en}}</ref> Во Курската област била прогласена вонредна состојба, <ref name="BBC 8 Aug">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|title=State of emergency declared as Ukraine launches raid into Russia|last=Waterhouse|first=James|date=8 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809033309/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|archive-date=9 August 2024|last2=Gozzi|first2=Laura}}</ref> а руските резервисти биле брзо испратени во областа. <ref name="BBC Cursino">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|title=Russia must feel war consequences, says Zelensky amid Ukrainian attack|last=Cursino|first=Malu|date=9 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032748/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|archive-date=9 August 2024}}</ref> До крајот на првата недела, украинската војска соопштила дека окупирала 1,000 км² од руска територија, додека руските власти признале дека Украина зазела 28 населени места. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|title=Ukraine says it has seized 1,000 sq km in Kursk offensive as Putin vows 'worthy response'|date=13 August 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035547/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|archive-date=16 August 2024}}</ref> Во втората половина на август, фронтот се стабилизирал, <ref name="forbes_20240911">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/11/vladimir-putin-ordered-his-troops-to-defeat-the-ukrainian-invasion-of-kursk-by-oct-1-they-just-attacked/|title=Vladimir Putin ordered his troops to defeat the Ukrainian invasion of Kursk by Oct. 1. They just attacked.|last=Axe|first=David|date=11 September 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=14 April 2025}}</ref> а на почетокот на октомври, украинското напредување веќе било во застој. Од ноември, севернокорејските сили биле испратени во покраината за да ја поддржат руската војска. До крајот на тој месец, руските сили повторно освоиле околу половина од територијата што ја окупирала Украина. <ref name="MironBBC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|title=Ukraine front could 'collapse' as Russia gains accelerate, experts warn|last=Murphy|first=Matt|last2=Brown|first2=Paul|date=20 November 2024|work=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119222817/https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|archive-date=19 November 2024|accessdate=20 November 2024|last3=Robinson|first3=Olga|last4=Spencer|first4=Thomas|last5=Murray|first5=Alex}}</ref> До [[11 март]] [[2025]] година, поголемиот дел од украинските сили се повлекле како резултат на рускиот контранапад. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> Руските трупи влегле во [[Суџа]], околу кој се формирал сè помал џеб од територијата што сè уште ја контролира Украина, следниот ден. <ref name="guardian_20250310">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/russian-forces-threaten-border-in-effort-to-push-ukrainian-army-out-of-kursk|title=Russian forces threaten border in effort to push Ukrainian army out of Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=17 April 2025}}</ref> Украинските власти изјавиле дека целите на операцијата вклучуваат нанесување штета на руската војска, заробување на руски трупи, поместување на руската артилерија подалеку од домет, попречување на руските снабдувачки линии и пренасочување на нивните сили од други фронтови. Исто така, операцијата имала за цел да изврши притисок врз руската влада и да ја принуди на „фер“ мировни преговори. До крајот на август, операцијата почнала да биде критикувана за пренасочување на украинските сили од [[Источно боиште (Руска инвазија на Украина)|исток]], растегнување на украинскиот персонал по фронтот и дозволување на Русија да [[Покровска офанзива|напредува кон Покровск]]. <ref name="AlexHorton">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/02/ukraine-russia-advance-pokrovsk-vuhledar/|title=Ukraine's east buckling under improved Russian tactics, superior firepower|last=Horton|first=Alex|date=2 October 2024|work=Washington Post|last2=Korolchuk|first2=Serhii}}</ref> <ref name="Miller">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|title=Volodymyr Zelenskyy faces backlash over Russia's breach of eastern defences|last=Miller|first=Christopher|date=30 August 2024|work=FT|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831121654/https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|archive-date=31 August 2024|accessdate=31 August 2024}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека Русија ги преместила силите од областите со „понизок приоритет“, но не и од [[Донечка Област|Донечката област]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-kursk-attack-could-change-war-erode-russia-edge-2024-8|title=Ukraine's shock invasion of Kursk takes away one of Russia's biggest advantages and may force it to rethink how this war is fought|last=Baker|first=Sinéad|date=22 August 2024|work=Business Insider}}</ref> Украинскиот упад во Курск ја изненадило Русија, некои од сојузниците на Украина и многумина во украинската елита. <ref name="ap_20240814">{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers|date=14 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> <ref name="guardiansept">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/20/revealed-russia-anticipated-kursk-incursion-months-in-advance-seized-papers-show|title=Revealed: Russia anticipated Kursk incursion months in advance, seized papers show|last=Walker|first=Shaun|last2=Sauer|first2=Pjotr|date=20 September 2024|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 April 2025}}</ref> Тоа е најзначајниот напад преку границата од руската инвазија на Украина во 2022 година, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|title=Ukraine braces for reprisals as Russia to send more troops to Kursk|date=10 August 2024|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130632/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|archive-date=10 August 2024}}</ref> и првиот извршен првенствено од украинските редовни сили. Претходно се случиле помали упади во Русија од страна на проукраинските сили, при што Украина ги поддржувала, но негирала вмешаност. <ref name="Al Jazeera Third Day">{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|title=Russia battling major Ukrainian cross-border incursion for third day|work=[[Al Jazeera]]|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133835/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|archive-date=8 August 2024}}</ref> Западните аналитичари се разликуваат во нивната проценка на исходот од украинската офанзива, при што истражувачката за одбрана Марина Мирон ја сметала за стратешки неуспех за Украина, Маркус Рајснер сметал дека правилна проценка на битката може да се даде само по целосното повлекување на украинските сили од Курск за да се утврдат претрпените загуби, а поранешниот воен советник Нико Ланге ја сметал за успешна. <ref name="DW1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-whats-happening-with-the-ukrainian-army-in-kursk/a-71927722|title=Russia: What's happening with the Ukrainian army in Kursk?|last=Theise|first=Eugen|last2=Ukhina|first2=Iryna|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2025-03-22}}</ref> Експертот за копнено војување, Ник Рејнолдс, рекол дека Украина ја држела Суџа „извонредно“ време и дека украинската офанзива имала „ефект на обликување врз руското размислување“. == Позадина == Како резултат на [[Руско-украинска војна|руско-украинската војна]], која започна на [[24 февруари]] [[2022]] година, во континентална Русија започнале напади. Главните цели биле [[Вооружени сили на Русија|војската]], [[Воена индустрија на Русија|воената индустрија]] и [[Нафтена индустрија во Русија|нафтената индустрија]]. Многу од нападите биле со беспилотни летала, бомбардирање и саботажа на железници. Украинските разузнавачки служби признале дека извршиле некои од овие напади. Други напади биле извршени од антивоени активисти во Русија. Исто така, имало прекугранично гранатирање, ракетни напади и тајни напади од Украина, главно во областите [[Белгородска Област|Белгород]], [[Курска Област|Курск]] и [[Брјанска Област|Брјанск]]. Неколку пати, паравоени сили со седиште во Украина започнале упади во Русија, зазеле гранични села и се бореле со руската војска. Тие биле извршени од единици составени главно од руски емигранти. Иако Украина ги поддржувала овие копнени упади, таа негирала директна вмешаност. Запленетите руски воени документи што ги прегледал ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' содржеле внатрешни предупредувања за украинска прекугранична операција во областа неколку месеци пред таа да се случи. Командантите на единиците биле предупредени во февруари дека украинската војска планира „''брзо пробивање''“ од [[Сумска Област|Сумската Област]] на руска територија до длабочина од 80 километри. Поконкретно, документ од средината на јуни предупредил на украинските планови за спроведување операција од правец на [[Јунакивка]], со цел преземање на контролата врз [[Суџа]]. Рускиот воен командант [[Валериј Герасимов]] наводно ги игнорирал предупредувањата од разузнавањето дека украинските трупи се собираат во близина на [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]]. <ref name="Bloomberg">{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|title=Russia Declares Border Area Emergency as Ukraine Troops Strike|date=8 August 2024|work=Bloomberg|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808211316/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|archive-date=8 August 2024}}</ref> Блумберг објавил дека руското разузнавање предупредило за можна инвазија на Курската Област две недели однапред. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.kyivpost.com/post/37127|title=Russian General Staff Ignored Intel Reports Predicting Incursion into Kursk Region|date=9 August 2024|work=Kyiv Post|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818003137/https://www.kyivpost.com/post/37127|archive-date=18 August 2024}}</ref> Според Блумберг, повикувајќи се на „''лице блиско до Кремљ''“, Путин не бил информиран за заканата. Сите законски национални граници на Русија се контролирани од Граничната стража на ФСБ под команда на директорот на [[ФСБ]], [[Александар Бортников]]. Повеќето од мажите што ја чуваат границата во Курската Област биле млади, неискусни регрути, лесно опремени пешадиски единици на армијата и [[Национална гарда на Русија|Националната гарда]] (Росгвардија). <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/how-russia-looked-wrong-way-ukraine-invaded-2024-08-17/|title=How Russia looked the wrong way as Ukraine invaded|last=Trevelyan|first=Mark|date=17 August 2024|work=Reuters|last2=Malenko|first2=Anastasiia|last3=Stolyarov|first3=Gleb}}</ref> <ref name="newlinesmag">{{Наведени вести|url=https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|title=How Ukraine Caught Putin's Forces Off Guard in Kursk — And Why|last=Weiss|first=Michael|date=14 August 2024|work=New Lines Magazine|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814202538/https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|archive-date=14 August 2024|last2=Rushton|first2=James}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|title=How the Ukrainian army easily entered Russia and is holding its positions|last=Jégo|first=Marie|date=14 August 2024|work=[[Le Monde]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818020102/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|archive-date=18 August 2024|last2=Vincent|first2=Faustine}}</ref> Некои од регрутите биле невооружени. <ref name="cnn-conscripts">{{Наведени вести|url=https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|title=Putin promised poorly trained conscripts wouldn't be sent to war. Now the front line has come to them|last=Kottasová|first=Ivana|date=16 August 2024|work=[[CNN]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818015947/https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|archive-date=18 August 2024}}</ref> === Подготовки === [[Главна дирекција за разузнавање (Украина)|Воената разузнавачка агенција]] на Украина започнала со подготовки за операцијата во Курск до март 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/31/british-commandos-cia-ukraine-war-zelensky-putin-russia/|title=How British commandos helped bring the CIA into the heart of the Ukraine war|last=Yan|first=Sophia|date=31 March 2025|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> <ref name="newyork">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/03/29/world/europe/us-ukraine-military-war-wiesbaden.html|title=The Partnership: The Secret History of the War in Ukraine|last=Entous|first=Adam|date=29 March 2025|work=[[The New York Times]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> Кон крајот на јуни 2024 година, [[Олександр Сирски]], врховен командант на Украина, им дал наредби на командантите на 80-та и 82-ра воздушно-јуришна бригада на Украина, според командантот на 82-та, Дмитро Волошин. <ref name="fakty">{{Наведена мрежна страница|url=https://fakty.com.ua/ua/ukraine/20241107-zvilnennya-harkivshhyny-ta-kurska-operacziya-istoriya-bezstrashnyh-voyiniv-82-odshbr-dshv/|title=Звільнення Харківщини та Курська операція: історія безстрашних воїнів 82 ОДШБр ДШВ|last=Zakharchenko|first=Yuliia|date=7 November 2024|work=Факти|language=uk|accessdate=4 March 2025}}</ref> Андриј Крисјук, началник на штабот на 82-та бригада, изјавил дека планирањето на операцијата се одвивало помеѓу ограничен круг луѓе во соби без телефони, со цел да се одржи тајноста. Единиците на 80-та, 82-ра и 22-ра механизирана бригада биле дискретно преместени од други фронтови во [[Сумска Област|Сумската Област]] уште кон средината на јули, под изговор за обука и набавка на нова опрема. На офицерите им било кажано да избегнуваат носење воени униформи кога влегуваат во украинските градови и села, за да не привлечат внимание. Военото натрупување го забележале украинските цивили во селото [[Хотин (Сумска Област)|Хотин]] и [[Јунакивка|Јунакивската]] област. <ref name="New York Times">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/world/europe/ukraine-russia-war-kursk-offensive.html|title=Deception and a Gamble: How Ukrainian Troops Invaded Russia|last=Barker|first=Kim|last2=Troianovski|first2=Anton|date=13 August 2024|work=[[The New York Times]]|accessdate=14 August 2024|last3=Kramer|first3=Andrew E.|last4=Méheut|first4=Constant|last5=Lobzina|first5=Alina|last6=Schmitt|first6=Eric|last7=Varghese|first7=Sanjana}}</ref> Падобранците на 80-та бригада наводно тренирале неколку недели за да се подготват за операцијата, вклучително и на лажен терен направен да личи на села во Курската Област. <ref name="Kyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2024/11/14/7484379/|title=Andrii Horets, Deputy Commander of 95th Brigade: The enemy storms the Kursk front every day. No matter what anyone says, they're suffering huge losses, and we aren't|last=Kyrylenko|first=Olha|date=14 November 2024|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=21 April 2025}}</ref> Единиците на 95-та воздушна јуришна бригада биле информирани кон крајот на јули за операцијата, околу една недела пред нејзиниот почеток, бидејќи биле прераспоредувани од [[Битка за Торецк|Торецкиот фронт]], и им биле дадени три дена за обука и подготовка. Павло Розлах, командантот на 80-та бригада, изјавил дека неговата единица започнала да се инфилтрира во Курската Област на 4 август со помош на украинските [[Специјални оперативни сили на Украина|специјални оперативни сили]]. Групи од шест војници биле распоредени и скриени во шумите како подготовка за главниот напад на 6 август. <ref name="Kyiv Independent 80th Brigade">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|title=First Ukrainian troops crossed into Kursk Oblast 2 days before incursion, commander says|last=Denisova|first=Kateryna|date=14 October 2024|work=[[Kyiv Independent]]|access-date=14 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241028023554/https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|archive-date=28 October 2024}}</ref> На украинската инвазија ѝ претходеле артилериски гранати и напади со беспилотни летала во текот на ноќта помеѓу 5 и 6 август. <ref name="wilk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-08-07/ukrainian-military-action-kursk-oblast|title=Ukrainian military action in Kursk oblast|last=Wilk|first=Andrzej|date=7 August 2024|work=[[Centre for Eastern Studies]]|accessdate=17 March 2025}}</ref> == Временска линија == === Август 2024: Украинска офанзива === ==== 6 август ==== На 6 август 2024 година, Русија распоредила воздухопловни и артилериски сили за да се спротивстави на упадот на украинската граница во [[Курска Област|Курската Област]]. Украинските сили, опремени со тенкови и оклопни возила, преминале на руска територија. Руското Министерство за одбрана одговорило со испраќање војници и воздухопловни единици во областа. Според Русија, во упадот учествувале околу 300 украински војници, 11 тенкови и над 20 [[Оклопно возило|оклопни борбени возила]], <ref name="MT86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|title=Moscow Rushes Troops to Kursk Region as 3 Killed in Ukrainian Attacks|date=6 August 2024|work=[[The Moscow Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807000651/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> и тој бил насочен во два правци: кон Олешња во правец на Суџа, источно-североисточно од Суми, и кон Николаево-Дарино, северно-североисточно од Суми. <ref name="ISW August 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 6, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=6 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807173848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Било објавено дека чеченските батаљони Ахмат реагирале на нападите, иако овие тврдења останале непотврдени до 13 септември 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/09/13/world/ukraine-kursk-offensive-cost/index.html|title=Ukraine's Kursk offensive was seen as a major success, but it came at a huge cost|last=Kottasová|first=Ivana|last2=Gak|first2=Kostya|date=13 September 2024|work=[[CNN News]]|accessdate=11 January 2025}}</ref> Нападот започнал во 08:00 часот по [[московско време]]. Соопштението на руските сили на [[Телеграм]] околу 18:20 часот, во кое се тврди дека ги потиснале Украинците назад преку границата и нанеле значителни загуби преку артилерија, воздушни напади и беспилотни летала, подоцна било изменето од нивна страна за да прикаже дека борбите се во тек. [[Москва]] објавила видеа на кои наводно се гледаат украински тенкови како цел на напади од воздух. Снимките од социјалните медиуми покажале дека руските воени авиони дејствувале на ниски надморски височини над Курската Област за да го одбијат нападот. [[Алексеј Смирнов]], вршител на должноста [[Гувернер на Курска Област|гувернер на Курската област]], објавил дека три лица загинале за време на настаните: жена при граничниот упад и две лица во одделни напади пеку беспилотни летала. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|title=Russia Says Deployed Aviation, Artillery To Repel Ukrainian Border Attack|date=6 August 2024|work=[[Barron's]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807032940/https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Руските блогери, исто така, во голема мера ги отфрлиле наводните напади како „неуспешни“ и „медиумски трик“. Според Русија, најмалку 1.000 војници ја преминале границата првиот ден, поддржани од [[Тенк|тенкови]] и оклопни возила. Според Анджеј Вилк од Центарот за источни проучувања, целата украинска групација, вклучувајќи некои елементи кои не преминале во Русија, се состоела од околу 2.000 луѓе од 22-та и 82-ра бригада на Украина, поддржани од артилерија и под-единици за воздушна одбрана. Подоцна, припадниците на украинската војска тврделе дека пробивот на границата го извршиле 80-та и 82-ра бригада за воздушен напад. Руските блогери тврделе дека офанзивата ја спроведува [[Руски доброволен корпус|Рускиот доброволен корпус]] (РДК), додека „ ''Нов глас на Украина“'', повикувајќи се на извор во Главната воена разузнавачка служба на Украина, објавил дека РДК не бил присутен. ==== 7 август ==== [[Податотека:Ukrainian_"Southern_Railway"_1943.jpg|мини|Картата на украинската железничка пруга од 1943 година ја прикажува Суџа во квадрантот А2 на 60 км на главната линија Лгов - Готња - Золочив до [[Харков|Харков.]]]] Еден блогер тврдел дека украинските сили зазеле 11 населени места и напредувале 14 километри длабоко во областа. <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Владините агенции добиле наредба од претседателот [[Владимир Путин]] да „''обезбедат потребна помош на жителите''“, а заменик-премиерот [[Денис Мантуров]] бил испратен да ја надгледува нивната работа. <ref name="mt1">{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|title=Putin Blasts 'Indiscriminate' Ukrainian Incursion into Border Region|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807172737/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|archive-date=7 August 2024}}</ref> Курската област била ставена во [[вонредна состојба]] од страна на гувернерот Смирнов. <ref name="dw1">{{Наведени вести|url=https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|title=Russia: State of emergency in Kursk amid incursion|date=7 August 2024|work=DW|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807184143/https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|archive-date=7 August 2024}}</ref> <ref name="CNBC State of Emergency">{{Наведени вести|url=https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|title=3,000 evacuated, state of emergency declared after Ukraine's raid into Russia|last=Ellyatt|first=Holly|date=8 August 2024|work=[[CNBC]]|access-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133828/https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|archive-date=8 August 2024}}</ref> Путин се состанал со клучни членови на безбедносниот естаблишмент, вклучувајќи ги [[Валериј Герасимов]], [[Александар Бортников]], [[Сергеј Шојгу]] и [[Андреј Белоусов]], за упадот во Курск. <ref name="kru1">{{Наведени вести|url=https://www.kommersant.ru/doc/6879452|date=7 August 2024|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035255/https://www.kommersant.ru/common/socialnetworkblock|archive-date=8 August 2024|script-title=ru:Герасимов назвал целью ВСУ в Курской области захват Суджанского района}}</ref> Герасимов му рекол на Путин дека околу 1.000 украински војници учествувале во нападот и дека нивното напредување е запрено. <ref name="Reuters Videos show Ukrainian Presence">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-fighting-continues-kursk-video-shows-burnt-out-russian-trucks-2024-08-09/|title=Russia reinforces Kursk region, videos show Ukrainian presence, evidence of attack|last=Trevelyan|first=Mark|date=2024-08-10|work=[[Reuters]]|access-date=2024-09-11}}</ref> Геолоцираните снимки потврдиле дека украинските сили напредувале најмалку 10 километри преку руската граница, откако пробиле најмалку две руски одбранбени линии и едно упориште. Руски извори посочиле дека украинските сили се обидуваат да напредуваат по автопатот 38K-030 Суџа- [[Коренево (Курска Област)|Коренево]], а истакнат блогер поврзан со Кремљ тврдел дека до 18:00 часот по локално време на 7 август, украинските сили напредувале и северозападно и југоисточно по автопатот и дека веќе се борат на периферијата на Корнево и Суџа. Дополнително, геолоцираните снимки покажале четворица украински војници како заробуваат најмалку 40 руски војници, како и се борат во градските граници на Суџа, при што украинските сили заземаат бензинска пумпа и влезен пункт. Претходниот ден, се тврдело дека 35 руски војници биле заробени од украинските сили откако не успеале да спречат пробив. <ref name="ISW August 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 7, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=8 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035224/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Hird|first4=Karolina|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Во меѓувреме, украински поручник тврдел дека 300 руски војници биле заробени во „Курската народна република“ во текот на два дена; тој се осврнал на украинските сили што дејствуваат таму како „''контингент од неидентификувани вооружени формации''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|title=About 300 Russian Soldiers Surrendered To AFU In Kursk Region|work=charter97.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810202419/https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|archive-date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Украинскиот пратеник [[Олексиј Гончаренко]] известил дека украинските сили го освоиле гасниот центар Суџа, кој го снабдува гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород со остатокот од [[Европа]]. Дополнително, имало извештаи за борби во Ивница, село оддалечено 24 км од границата. <ref name="Politico August 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|title=Russia declares state of emergency in Kursk as Ukraine pushes incursion|last=Jochecová|first=Ketrin|last2=Posaner|first2=Joshua|date=8 August 2024|work=[[Politico]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808101529/https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Nöstlinger|first3=Nette|last4=Cienski|first4=Jan}}</ref> Руски извори тврделе дека украинските сили стигнале до селото [[Дарино (Курска Област)|Дарино]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-225th-battalion-showed-russian-flag-removal-in-kursk-oblast-village-video-alleged/|title=Ukraine's 225th battalion showed Russian flag removal in Kursk Oblast village, video alleged|last=Denisova|first=Kateryna|date=12 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=19 March 2025}}</ref> ==== 8 август ==== [[РИА Новости]] објавила дека четири лица загинале како резултат на „нападите“ на [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] (ВСУ) во областа, додека борбите продолжиле веќе трет ден.<ref name="Reuters_2024-08-08" /><ref name="AlJazeera_2024-08-08" /> Прорускиот блогер Јуриј Подољака изјавил дека „Суџа е практично изгубена за нас“ и дека украинските сили се движат кон [[Лгов (Курска Област)|Лгов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|title=Battles rage in Kursk region after Ukraine's largest incursion yet into Russia|date=2024-08-08|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808134236/https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|archive-date=8 August 2024|publisher=[[France 24]]}}</ref> Украинските сили го контролирале западниот дел од Суџа и околните патишта; престрелките продолжиле во градот. <ref name="agent">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|last=Oglobin|first=Slava|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru-RU|script-title=ru:Z-каналы сообщили о боях в Судже|trans-title=Z-channels report fighting in Sudzha|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123529/https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Според Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курската Област, шест украински беспилотни летала и пет ракети биле соборени во текот на ноќта и утрото. <ref name="meduzalive8aug">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|date=2024-08-08|work=Meduza|language=ru|script-title=ru:Война Восемьсот девяносто седьмой день|trans-title=War, eight hundred and ninety-seventh day|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808235632/https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> [[Податотека:President_Vladimir_Putin_talks_with_the_governor_of_Kursk_in_August_2024.jpg|мини|[[Владимир Путин]] разговара со Алексеј Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курск, за ситуацијата во врска со украинската инвазија. 8 август 2024 година.]] Во извештаите се тврди дека борбената зона се проширила на 430 км² и дека украинските сили влегле во населбата Мирни и ја презеле контролата врз селата Казачја Локнја, Богдановка. Престрелките се случиле во селото [[Снагост (Курска Област)|Снагост]]. <ref name="agents430км">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|title=Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Украинските трупи биле присутни во области оддалечени 35 километри од украинската граница. <ref name="isw8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 8, 2024|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809215312/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> ==== 9 август ==== Извештаите тврделе дека украинските трупи зазеле околу 100 <ref name="WP Ukraine stuns Russia">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/08/ukraine-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine, powered by Western arms, stuns Russia in cross-border assault|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=8 August 2024|work=Washington Post|last2=Horton|first2=Alex|last3=Hudson|first3=John|last4=Oakford|first4=Samuel}}</ref> – 200 квадратни километри територија, на длабочина од околу 10 километри во просек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|title=Ukraine's Counter-Invasion of Russia Could Gain Bargaining Chips for Kyiv in the Event of Negotiated Peace With Moscow|last=Brooke|first=James|date=9 August 2024|work=New York Sun|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809234611/https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Врз основа на независни и сопствени анализи, [[CNN]] ја проценил површината на територијата над која Русија ја изгубила контролата на 250{{Меѓупростори}}најмалку км². <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|title='Doing the least obvious thing': Ukraine embarrasses Putin with surprise assault on southern Russia|last=Lister|first=Tim|date=10 August 2024|work=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205826/https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Конвој руски војници наводно бил уништен во напад на [[ХИМАРС]] во селото Октјабрское додека се движел по рутата што ги поврзува [[Глушковски регион|Глушковскиот регион]] и [[Курск]] и минувал низ областите [[Рилски регион|Рилски]] и [[Лговски регион|Лговски]]. Снимките од последиците покажуваат 15 изгорени воени камиони, со некои тела внатре. Според украинската аналитичка група NEXTA, „''секој од овие камиони може да носи до 35 целосно опремени војници. Видеото покажува 14 уништени возила, што сугерира дека руската армија можела да изгуби помеѓу 200 и 490 војници за една ноќ како резултат на нападот... Ова би можело да стане една од најголемите еднократни загуби за руската армија од почетокот на целосната војна''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|title=The authorities of the Kursk region are panicking as the Ukrainian Armed Forces approach the Kursk NPP|date=9 August 2024|work=news.online.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810064607/https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|archive-date=10 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|title=Column of Russian vehicles, personnel destroyed in Kursk Oblast, multiple sources say|date=2024-08-09|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810040858/https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|title=Pro-War Bloggers Slam Military Command Over Destroyed Russian Column in Kursk|date=2024-08-09|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810132131/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Руски Телеграм канал напишал: „''Тие беа вооружени, најверојатно по еден вод по возило. Уништени беа 3-4 чети – цел батаљон. Судејќи според изгледот на колоната, околу половина беа убиени. Ова е еден од најкрвавите и најмасовните удари (најверојатно Химари) во целата војна''.“ <ref name="telegraph-column">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|title=Russia sends reinforcements to retake Kursk|date=9 August 2024|work=The Telegraph|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154756/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|archive-date=10 August 2024}}</ref> [[Апти Алаудинов]], командантот на чеченските единици Ахмат кои биле стационирани во [[Белгород]] и [[Курск]] од последниот упад, ги информирал руските медиуми дека тој и неговите сили не се бореле со украинските трупи додека минувале покрај нивните позиции, туку одлучиле да се повлечат додека не пристигнат повеќе руски засилувања, додека некои руски блогери тврделе дека побегнале од битката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|title=Ukraine employed units from the border with Belarus to attack Kursk|date=8 August 2024|work=[[Prensa Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809031357/https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref name="Kyiv Independent August 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|title=Chechen commander admits Russian losses, Ukrainian advances in Kursk Oblast|last=Fornusek|first=Martin|date=9 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809093128/https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Алаудинов во тој момент бил единствениот руски командант кој признал дека украинските сили ги контролираат населбите по должината на границата. Во очекување на руски воздушни напади, на 20.000 луѓе им било наредено да се евакуираат од [[Сумска Област|Сумската Област]]. Руските засилувања, од кои многу биле единици веќе распоредени околу руско-украинската граница, <ref name="ISW 2024-08-09">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 9, 2024|last=Barros|first=George|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811002023/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|archive-date=11 August 2024|accessdate=9 August 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Mappes|first5=Grace|last6=Harward|first6=Christina}}</ref> продолжиле да пристигнуваат во близина на фронтовската линија во Курската Област, каде што борбите продолжиле над Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|title=As Ukraine Pushes Deeper, Russia Sends Reinforcements to Border Area|last=Méheut|first=Constant|date=9 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809133529/https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|title=Russia declares an emergency in Kursk, under attack by Ukraine. 14 die in a Russian strike on a mall|last=Kullab|first=Samya|last2=Hatton|first2=Barry|date=9 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809181020/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> [[Министерство за одбрана на Русија|Руското министерство за одбрана]] објавило извештај за префрлање на воена колона од [[Белгородска Област|Белгородската Област]] во Суџанскиот округ, која вклучувала самоодни артилериски оружја „Мста-С“ од 152 мм и возила за борбена поддршка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|title=Россия перебросила в Курскую область военных и технику из Белгородской и Донецкой областей|last=Zatirko|first=Andrey|date=2024-08-09|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809195051/https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Бојните ознаки покажале дека руската команда префрла војници кои се искусни во борбени дејствија во Курската Област како засилување. <ref name="theinsider-9aug-reserves">{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273743|title=Российское командование перебрасывает резервы в Курскую область с харьковского направления|date=2024-08-09|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810000840/https://theins.ru/news/273743|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Шефот на општинската администрација на Курчатов, Игор Корпунков, известил дека борбите се воделе на 30 километри од [[Курска јадрената централа|Курската јадрената централа]]. <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065 Власти Курской области заявили о приближении ВСУ к Курской АЭС] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810043010/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> <ref name="newop">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|title=Russia Launches New Operation to Halt Advancing Ukrainian Troops|date=2024-08-10|publisher=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810131100/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Властите ги блокирале сите пристапи до јадрената централа, градежните работници на местото ја напуштиле областа, а опремата во централата била деактивирана. [[Росатом]] објавил привремено намалување на бројот на персонал на местото. Околу 15:00 часот, во Курчатов се слушнала експлозија. [[Војници за радијациона, хемиска и биолошка одбрана на Руската Федерација|Руски војници за заштита на РХБ]] биле исто така распоредени за да ја заштитат централата. <ref name="rad">[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109 Курскую АЭС оцепили из-за угрозы атаки ВСУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810013735/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> Гувернерот на Курската Област, Алексеј Смирнов, известил дека пожар избувнал во еден од окрузите како резултат на напад на украинските вооружени сили врз трафостаница. Како резултат на нападот со беспилотни летала, Курчатов, како и делови од окрузите Курчатовски, Октјабрски, Болшесолдатски, Обојански и Беловски, останале без електрична енергија. <ref>[https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html Курчатов, где расположена АЭС, остался без света после атаки дрона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240813205822/https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html|date=13 August 2024}}//Radio free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> Во [[Курска Област|Курските]], [[Брјанска Област|Брјанските]] и [[Белгородска Област|Белгородските области]] бил воведен оперативен режим за борба против тероризмот, предводен од [[Александар Бортников]], <ref name="ISW 2024-08-10" />за привремено преземање на контролата врз регионите додека условите не се вратат во нормала. <ref>[https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset%3Ad89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c В Курской, Брянской и Белгородской областях ввели «режим контртеррористической операции»] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240809232658/https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c|date=9 August 2024}}//[[Би-би-си|BBC]] (Russian)</ref> Ова значело дека движењето било ограничено, можеле да се запленат возила и да се следат телефонски повици, меѓу другите мерки. <ref name="voa1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|title=Russia evacuates tens of thousands amid Ukraine incursion|date=10 August 2024|work=[[Voice of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035546/https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|archive-date=16 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Бројот на украински војници во Курската Област го проценил вишиот соработник на [[Фондација Карнеги за меѓународен мир|фондацијата за меѓународен мир „Карнеги“]] Дара Масикот, на околу 10.000-12.000, кои содржат елементи од четири до пет украински бригади. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|title=Here's what we know about Ukraine's military offensive in Russia|last=Yu|first=Mallory|last2=Handel|first2=Sarah|date=2024-08-09|publisher=NPR|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813201641/https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-10|last3=Kelly|first3=Mary Louise}}</ref> ==== 10 август ==== Според аналитичарите цитирани од ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'', украинското напредување во Курската Област во голема мера било запрено од руски засилувања во овој момент, а ситуацијата се стабилизирала, но украинските сили продолжиле да ја држат својата освоена територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|title=Russia Pushes Back at Ukraine's Cross-Border Assault, but Kyiv Presses On|last=Barker|first=Kim|date=10 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812013228/https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|archive-date=12 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Спротивно на тоа, други извори како што се „''[[Вашингтон пост]]''“ и „''[[Франкфуртер Рундшау]]''“ објавиле дека Русија сè уште не е во можност да ја контролира ситуацијата, со постојани украински напредувања. <ref name="Khurshudyan810">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine appears to expand incursion into Russia, in a morale boost for Kyiv|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=10 August 2024|work=Washington Post|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811083513/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|archive-date=11 August 2024|last2=Galouchka|first2=Anastacia}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|title=Russland bekommt Kursk-Offensive nicht in den Griff: Bewohner senden Video-Appell an Putin|last=Hartmann|first=Fabian|date=11 August 2024|work=Frankfurter Rundschau|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811105332/http://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|archive-date=11 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изнело слични тврдења дека го запреле секое украинско напредување во Курската Област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|title=Russia claims to have thwarted Ukraine's advance in Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 August 2024|work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205830/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Руските власти вовеле режим на „антитерористичка операција“ во Курската Област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|title=Russian authorities impose counter-terrorist operation regime in 3 oblasts|last=Ivashkiv|first=Olena|date=10 August 2024|work=Ukrainska Pravda|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816021634/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|archive-date=16 August 2024|language=en}}</ref> Исто така, битки биле водени во [[Олговка (Курска Област)|Олговка]] во близина на Коренево, фармата Ивашковское и Малаја Локња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области|date=2024-08-09|publisher=Агентство|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154516/https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> На 10 август, 95-та воздушно-јуришна бригада на Украина влегла во Курската Област и добила задача да спроведува напади и операции за чистење околу Малаја Локња и Погребки. Руските вооружени сили тврделе дека ја вратиле контролата врз селото Махновка источно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|title=Бои под Курском. День пятый. Главное|date=2024-08-10|work=Важные истории|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154513/https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Извештаите тврделе дека борбената зона се проширила на 650 км². <ref>{{Наведени вести|url=https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|title=Площадь боевых действий в Курской области в субботу составила 650 кв км|date=2024-08-09|work=Agents (Russia)|access-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811120741/https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|archive-date=11 August 2024}}</ref> Вечерта, гувернерот на Курската Област Смирнов изјавил дека 15 лица биле повредени во градот Курск откако остатоците од пресретната украинска ракета паднале врз станбена зона. <ref name="BBC Tough Response">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|title=Moscow vows 'tough response' to Ukrainian offensive in Russia|last=Murphy|first=Matt|date=11 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813012509/https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|archive-date=13 August 2024|language=en}}</ref> Војниците на 252-от баталјон за територијална одбрана на Украина објавиле снимки од Порож, погранично село во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. ==== 11 август ==== Во ноќта на 11 август, украинските вооружени сили влегле во [[Беловски реон (Курска Област)|Беловскиот реон]], кој се наоѓа југоисточно од Суџанскиот реон, што го потврдиле началникот на округот и вршителот на должноста гувернер. Началникот на округот ги замолил евакуираните да не се враќаат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273773|title=Ukrainian military entered the Belovsky District of the Kursk Region — head of the district|date=2024-08-11|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811101150/https://theins.ru/news/273773|archive-date=11 August 2024|accessdate=2024-08-11}}</ref> Изданието „Проект“ тврдело дека борбената зона се зголемила на 720 км². Оклопна украинска колона влегла во Белгородската Област кај селото Колотиловка, веднаш била нападната од артилерија и беспилотни летала, но на крајот напредувала 9,7 километри на руска територија со големи жртви. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|title=Ukraine offensive in Russia expands beyond Kursk region, soldiers say|work=Washington Post|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815231132/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|archive-date=15 August 2024|quote=Ukrainians came under intense attack by artillery, drones and aerial bombs almost immediately. The Ukrainians pushed forward about six miles, the soldiers said, seizing abandoned Russian troop positions [...] "All our group was injured the day we arrived," [...] Many Ukrainian troops were concussed or heavily wounded, while others were killed [...] survivors had to take cover in Russian trenches for days, until an armored vehicle arrived to evacuate them}}</ref> ==== 12 август ==== Руските власти започнале со евакуација на цивили од Краснојарушкиот реон во Белгородската област поради проширувањето на украинската офанзива. Краснојарушки се наоѓа веднаш јужно од Курската област, а исто така се граничи и со Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|title=Authorities in Russia's Belgorod Oblast announce evacuation of border region as Ukrainian incursion reportedly widens|date=2024-08-12|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812100905/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|archive-date=12 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Руските власти потврдиле дека Украинците ја презеле контролата врз најмалку 28 населби, додека украинскиот OSINT тврдел дека Украинците имаат контрола врз 44 населби и оспоруваат уште 10 населби. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/12/kursk-russia-ukraine-war/|title=Russians evacuated from Kursk as Putin grapples with Ukrainian incursion|work=Washington Post}}</ref> Врховниот командант на вооружените сили на Украина, [[Олександр Сирски]], изјавил дека неговите сили контролираат над 1,000 км² од руската територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|title=Top Ukrainian commander says his forces now control 1,000 square kilometers of Russia's Kursk region|date=2024-08-12|work=AP News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813010317/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Украинските војници објавиле видео од себе како возат низ центарот на Суџа, тврдејќи дека центарот на градот е под контрола на украинските вооружени сили. ==== 13 август ==== Според извештаите кои не биле веднаш потврдени, но кои западните набљудувачи ги оцениле како веродостојни, Путин го поставил [[Алексеј Дјумин]] за командант на одбраната против украинската офанзива. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|title=Ukraine's Kursk incursion: how the invasion of Russia could change the political focus of the conflict|last=Wolff|first=Stefan|authorlink=Stefan Wolff|date=15 August 2024|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815230945/https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Според Украина, „''релативно мал''“ број руски војници биле преместени во Курск од [[Запорожје]] и [[Херсон]], а руските офанзиви во последните два региона продолжиле. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|title=Putin pulls units out of Ukraine to defend Russia, Kyiv says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=13 August 2024|work=POLITICO|access-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813182746/https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|archive-date=13 August 2024|last2=Walker|first2=Ali}}</ref> Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател [[Володимир Зеленски]] изјавил дека неговите сили контролираат околу 1.000 км² и 74 населби во Курската Област. <ref name="ua74">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|title=Ukraine war latest: Ukraine controls 74 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky says|date=13 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813220945/https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|archive-date=13 August 2024}}</ref> На состанокот со Зеленски, [[Литванија|литванскиот]] министер за одбрана [[Лауринас Кашчунас]] тврдел дека Русија преместила дел од своите војници од својата балтичка енклава [[Калининградска Област|Калининград]] во Курск, без да навлегува во понатамошни детали. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thehill.com/policy/defense/4827388-russia-moving-troops-kaliningrad-kursk-ukraine-attack/|title=Russia moving troops from Kaliningrad to Kursk to repel Ukraine attack, official says|last=Dress|first=Brad|date=14 August 2024|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|accessdate=21 December 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана тврдело дека ги спречило украинските напади во Кореневскиот реон во близина на селата Обшчи Колодез, Каучук, Алексеевски и Снагост и во Суџанскиот реон во правец на Мартиновка, како и во областите Коренево, Олешња, Николаево-Дарино, Суџа и Михајловка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|title=Минобороны РФ заявило, что российские войска помешали ВСУ прорваться вглубь Курской области в 28 километрах от границы|work=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813152747/https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-13}}</ref> ==== 14 август ==== Русија ја обвинила на Украина за извршување на масовен воздушен напад и напад со беспилотни летала врз Курск, Воронеж, Белгород, [[Нижегородска Област|Нижни Новгород]], [[Волгоград]], [[Брјанска Област|Брјанск]], Орјол и Ростов, додавајќи дека соборила 117 беспилотни летала и четири ракети. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|title=Russia claims over 110 downed drones amid reported explosions near airbases|last=Kateryna Denisova|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814082648/https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Украинската државна телевизија емитувала извештај во кој се тврди дека Суџа бил ставен под украинска контрола и се гледа како украински војници го отстрануваат [[Знаме на Русија|руското знаме]] од службена зграда. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|title=Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha|date=14 August 2024|work=Reuters|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814205134/https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Украинските сили биле прикажани и како доставуваат хуманитарна помош до цивилите во градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|title=Ukrainian military have been delivering humanitarian aid to those who were reportedly abandoned in the Kursk region (video)|work=[[Sky News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815092309/https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Сепак, Апти Алаудинов тврдел дека борбите во градот се во тек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|title=Russia Still Fighting for Control of Sudzha Gas Hub, Chechen Commander Says|date=14 August 2024|work=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175643/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> Украина тврдела дека заробила 102 руски војници за помалку од 24 часа, наводно од 488-от гардиски полк и баталјоните „Ахмат“, <ref>{{Наведени вести|url=https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|title=Рота російських солдатів здалася в полон у Курській області|last=Kovalska|first=Olena|date=2024-08-15|work=Експрес Онлайн|access-date=2024-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035551/https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|archive-date=16 August 2024|publisher=Експрес Online}}</ref> <ref name="alpha">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|title=Спецпризначенці СБУ за раз узяли в полон рекордних 102 росіян на Курщині|last=Holovan|first=Milana|date=2024-08-15|publisher=LIGA|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815142316/https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а Зеленски еден ден претходно изјавил дека „стотици“ се предале за време на офанзивата. <ref name="kyivindependent_100-russian-soldiers">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|title=Ukraine captures over 100 Russian troops in Kursk Oblast in less than a day, Syrskyi says|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814112959/https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Според државната безбедносна служба на Украина, ова било најголемото поединечно предавање на руски војници до тој момент. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|title=Ukrainian forces capture over 100 Russian soldiers in Kursk Oblast at once – photos, videos|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815130819/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украина наводно направила обид да напредува во три насоки: источно од Суџа кон селото Белица и соседната населба Гири, северно кон Лгов и северозападно кон Коренево на патот кон Рилск. Жестока битка била пријавена во близина на населбата Каучук, приближно 30 километри од Лгов. Руските сили ископале нови ровови јужно од Лгов и во Черможној. Украинските сили тврделе дека напредувале 1-2 километри и го завршиле чистењето на Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|title=Украинские силы "продвинулись на 1–2 километра" в Курской области России|date=2024-08-14|work=Radio free Europe/ Radio Liberty (Russian)|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814194330/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|archive-date=14 August 2024|publisher=Радио «Свобода»}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|title=Russian Military Fortifies Southern Outskirts of Lgov, Kursk Oblast|work=Militarnyi|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814102356/https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Черкаскаја Конопелка, јужно од Суџа, наводно била освоена од Украина, додека селото Куриловка, селцето Дмитриуков и селата Борки и Крупец исто така биле окупирани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/BILD_Russian/18213|title=ВСУ взяли ещё четыре населённых пункта к югу от Суджи — аналитик BILD|date=2024-08-14|work=Telegram|publisher=BILD на русском|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814184423/https://t.me/BILD_Russian/18213|archive-date=14 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украинските трупи влегле во селото Камишное каде што била пријавена урбана битка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|title="Ситуация остается тяжелой". Украинская армия в Курской области за сутки заняла еще шесть населенных пунктов|date=2024-08-14|publisher=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815044450/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Градот [[Глушково (Курска Област)|Глушково]] добил наредба за евакуација од гувернерот Смирнов, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|title=Authorities in Russia's Kursk Oblast order evacuation of another town|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814234932/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а евакуацијата на целиот Глушковски реон во Курската област започнала истиот ден. ==== 15 август ==== Украинскиот воен командант [[Олександр Сирски]] објавил формирање на воена администрација предводена од генерал [[Едуард Москалиов]], додавајќи дека 82 населби во областа се нашле под контрола на [[Киев]]. Во своето вечерно обраќање, Зеленски изјавил дека украинските сили ја презеле целосната контрола врз Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|title=BREAKING: Zelensky confirms full capture of Russian town of Sudzha in Kursk Oblast|date=15 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815150301/https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> Руското министерство за одбрана тврдело дека го вратило селото Крупец. Исто така, потврдило дека украинските вооружени сили напредувале приближно два километри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/meduzalive/111110|title=Российские войска освободили село Крупец в Курской области, заявило Минобороны РФ|date=2024-08-15|work=Meduza|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035540/https://t.me/meduzalive/111110|archive-date=16 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|title=Главком ВСУ объявил о создании военной комендатуры в Курской области|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815135643/https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Украина изгубила лансер на [[ХИРМАС|ХИРМА]] во ракетен напад во Сумската област. ==== 16 август ==== На овој ден било објавено дека Русија вработува копачи на ровови за изградба на одбрана со плати од околу 2.500 американски долари месечно, или повеќе, со ветување дека ќе работат надвор од борбените зони. Сателитските снимки го покажале проширувањето на руските ровови во регионот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|title=Ukraine war briefing: Russia hiring trench diggers after Kursk invasion|last=Murray|first=Warren|date=16 August 2024|work=The Guardian|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818014603/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/15/scores-of-job-ads-for-trench-diggers-appear-online-as-ukraine-advances-in-kursk-region-a86034|title=Scores of job ads for trench diggers appear online as Ukraine advances in Kursk region|date=2024-08-15|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=2025-04-15}}</ref> Главниот патен мост преку реката Сејм во Глушково бил уништен од украинската војска, приближно 50 километри западно од руската територија што тогаш ја контролирала Украина. Руските власти изјавиле дека губењето на мостот ќе го попречи преместувањето преку копнени патишта на цивилите во округот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/17/russia-says-ukraine-used-western-weapons-to-destroy-bridge-in-kursk|title=Russia says Ukraine used Western weapons to destroy bridge in Kursk|date=17 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|accessdate=20 March 2025}}</ref> <ref>[https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/ Ukraine 'destroys bridge' in Russia's Kursk region] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818003625/https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/}}, Canberra Times, 16 August 2024.</ref> Приближно 2.000 до 3.000 руски регрути биле заробени јужно од реката. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|title=Fierce fighting in Russia as Ukrainian forces attempt to seize more territory|last=Harding|first=Luke|date=20 August 2024|work=The Guardian|access-date=24 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061913/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|archive-date=26 August 2024|last2=Sabbagh|first2=Dan}}</ref> ==== 17 август ==== Руските сили наводно дигнале во воздух два моста во близина на Теткино и Попово-Лежачи откако се повлекле од десниот брег на реката Сејм во областа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/world/countries/kurskaya-oblast-rossiyane-soobshchayut-ob-otstuplenii-okkupantov-vozle-tetkino-50443768.html|title="Взорвали мосты". Российские военкоры сообщают об "организованном отступлении" оккупантов на восточный берег реки Сейм возле Теткино|date=17 August 2024|language=uk|trans-title="They blew up the bridges." Russian military journalists report an "organized retreat" of the occupiers to the eastern bank of the Seim River near Tetkino|accessdate=17 August 2024}}</ref> Украинската војска тврдела дека ја освоила населбата Коренево, но руското министерство за одбрана ја опишала населбата како спорна. <ref>[https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared Неподтвержденные сообщения о взятии ВСУ райцентра Коренево в Курской области] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818232420/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared|date=18 August 2024}} Radio Free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> ==== 18 август ==== [[Податотека:The_80th_Air_Assault_Brigade_captured_a_T-90M_Proryv_tank_in_the_Kursk_region.jpg|мини|Украински војници со заробен руски тенк [[Т-90]] М Прорјв]] Украинските сили уништиле уште еден мост над реката Сејм во близина на [[Званое]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|title=Ukraine Says Struck Another Bridge in Russia's Kursk Region|work=The Moscow Times|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224306/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref name="ISW_2024-08-16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 16, 2024|last=Kateryna Stepanenko|last2=Christina Harward|date=2024-08-16|work=understandingwar.org|publisher=[[Institute for the Study of War|ISW]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817000945/https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|archive-date=17 August 2024|accessdate=2024-08-18|quote=Russian sources claimed on August 16 that Ukrainian HIMARS strikes destroyed bridges in Glushkovo and Zvannoye (both southwest of Korenevo).|last3=Riley Bailey|last4=Angelica Evans|last5=Frederick W. Kagan}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|title=Russia, le forze ucraine mettono fuori uso un secondo ponte nella regione di Kursk – Video|date=2024-08-18|work=rainews|publisher=[[Rai News 24]]|language=it|trans-title=Russia, Ukrainian forces take out a second bridge in the Kursk region – Video|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224305/https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|archive-date=18 August 2024|accessdate=2024-08-19}}</ref> Според руските блогери, и Украина и Русија ги зацврстиле своите сили што се борат во Курската Област, при што Русија преместила дел од силите од други фронтови на фронтот. <ref name="newsweek20240818">{{Наведени вести|url=https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|title=Kursk invasion map shows Ukrainian advances in new locations|date=18 August 2024|work=Newsweek|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224302/https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|archive-date=18 August 2024|language=en}}</ref> Маринците од 501-от посебен поморски пешадиски баталјон објавиле видео од нив како го симнуваат руското знаме од општинската зграда [[Апанасовка (Курска Област)|Апанасовка]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/marines-of-501st-separate-battalion-remove-1724002539.html|title=Marines of 501st Separate Battalion remove Russian flag in Kursk region|last=Zimko|first=Oleksandra|work=[[RBC-Ukraine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034613/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724002539?lt=1&st=0|archive-date=20 August 2024|accessdate=19 August 2024}}</ref> ==== 19 август ==== Русија тврдела дека украинската војска го уништила третиот и последен мост преку реката Сејм во Кореневскиот реон, што довело до можен логистички притисок врз над 700 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|title=В Росії скаржаться на знищення ЗСУ останнього моста через річку Сейм|last=Fandorin|first=Olga|date=19 August 2024|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819225742/https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|archive-date=19 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили контролираат 92 населени места во Курската Област и 1.250 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|title=Ukraine in control of 92 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky claims|last=Denisova|first=Kateryna|date=19 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034606/https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|archive-date=20 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 20 август ==== Руското Министерство за внатрешни работи ги предупредило жителите на областите Брјанск, Курск и Белгород да не користат мрежни страници за онлајн запознавање и безбедносни камери, наведувајќи загриженост за информации што ги собираат украинските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|title=Don't Use Dating Sites Amid Kursk Incursion, Russia Tells Border Region Residents|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015034/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|archive-date=21 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Јунус-Бек Јевкуров, поранешен шеф на [[Ингушетија]] и актуелен заменик-шеф на Министерството за одбрана, бил назначен за заменик на [[Андреј Белоусов]] во Координативниот совет за безбедносни прашања на граничните територии. Белоусов објавил дека Јевкуров веќе бил во Курската Област тој ден. Украинското Министерство за одбрана тврдело дека украинските сили напредуваат кон селата Новоивановка и Кулбаки. Исто така, навело дека Коренево е нападнато од југ. Мартиновка на патот Суџа-Курск, исто така, било кажано дека е контролирана од Украина, и дека се освооени Плехово на југ, но било изјавено дека Борки, Камишное и Гири се под руска контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|title=Генштаб вперше показав карту територій, які ЗСУ контролюють у Курській області|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101606/https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|title=Генштаб впервые показал карту территорий, которые ВСУ контролируют в Курской области|last=Rozhik|first=Sofia|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101607/https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 21 август ==== Украина изјавила дека уништила неколку понтонски мостови што ги користеле руските сили по должината на реката Сејм. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|title=Ukraine Says Destroyed Russian Army Pontoon Bridges in Kursk Region|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141348/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|archive-date=21 August 2024|accessdate=21 August 2024}}</ref> Руските воздухопловни сили извршиле 17 воздушни напади користејќи 27 воздушни бомби на територијата на Русија под контрола на Украина, а руската армија спровела артилериски напади врз украинските гранични населби [[Порозок]] и [[Пожња]]. <ref name="med21">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|title=Война Девятьсот десятый день. Хроника "Медузы"|date=2024-08-21|work=MEDUZA|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821215507/https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|archive-date=21 August 2024|accessdate=22 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изјавило дека неговите сили ги одбиле украинските напади од Комаровка, Коренево, Малаја Локња и Рускаја Конопелка и нападнале украински војници во близина на осум села во Курската област и девет села во Сумиската Област. ==== 23 август ==== Руските војници се забарикадирале во Женскиот затвор бр. 11 во селото Малаја Локња, ефикасно претворајќи ја зградата во „тврдина“, користејќи стражарски кули како места за стрелање, правејќи ровови меѓу другите одбрани. Затворските чувари исто така биле вклучени со руските трупи во одбраната на објектот, за кој било познато дека има капацитет од 200 жени затворенички. Украинските трупи го опседнале објектот и го нападнале. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|title=В Курській області ЗСУ штурмують жіночу колонію, в якій сховалися війська РФ, - ЗМІ (фото)|date=23 August 2024|work=www.unian.ua|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070612/https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|title=ЗСУ на Курщині штурмують жіночу колонію, де Росія тримала українських полонених|date=2024-08-23|work=Громадське радіо|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824072129/https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|title=На Курщині ДШВ ЗСУ штурмують будівлю жіночої колонії. ВІДЕО|date=2024-08-23|work=novynarnia.com|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070625/https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> ==== 25 август ==== Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили напредувале за еден до три километри, што резултирало со заземање на уште две неодредени населби, а активни операции биле во тек. <ref>{{Наведена изјава за печат|access-date=24 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-armed-forces-advance-in-kursk-region-1724612341.html|title=Ukrainian Armed Forces advance in Kursk region, take control of two more settlements - Zelenskyy|date=25 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061924/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724611169?lt=2&st=1|archive-date=26 August 2024|accessdate=24 August 2024}}</ref> ==== 29 август ==== Руските сили целосно го вратиле Коренево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|title=Russians retake village of Korenevo in Kursk Oblast – Deep State|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830090833/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|archive-date=30 August 2024|accessdate=2024-08-30}}</ref> ==== 30 август ==== Украинскиот воен командант Олександр Сирски изјавил дека неговите сили напредувале до 2 километри во некои области и презеле контрола врз 5 км руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|title=Armed Forces of Ukraine take control of 5 sq km of Kursk Oblast in one day|last=Romanenko|first=Valentyna|date=30 August 2024|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830172520/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|archive-date=30 August 2024|accessdate=30 August 2024}}</ref> 100 членови на „Мечкина бригада“, руска ПМК, изјавиле дека ќе се распоредат од [[Буркина Фасо]] во Курската област за да се борат против украинските сили. <ref name="bbcBurkina">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|title=Russian fighters to leave Burkina Faso for Ukraine|last=Njie|first=Paul|date=30 August 2024|work=BBC|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830161204/https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|archive-date=30 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|title=Russian paramilitaries from the Bear Brigade leave Burkina Faso|last=Roger|first=Benjamin|date=30 August 2024|work=Le Monde|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831013613/https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|archive-date=31 August 2024|last2=Eydoux|first2=Thomas}}</ref> === Септември 2024 === На 5 септември, претседателот Зеленски изјавил дека 60.000 руски војници биле прераспоредени од [[Запорошка Област|Запорошката]] и [[Херсонска Област|Херсонската област]] во [[Курска Област|Курската Област]] и дека бројот на руски гранати испукани во претходните области бил намален. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/09/5/7473581/index.amp|title=Russians redeployed 60,000 troops to Kursk Oblast – Zelenskyy|last=Balachuk|first=Iryna|date=5 September 2024|work=Ukrainian Pravda|access-date=5 September 2024}}</ref> На 7 септември, украинските сили изјавиле дека уништиле два понтонски моста над реката Сејм и систем за воздушна одбрана Оса употребувајќи бомби од СДБ и ракети ХИМАРС. <ref>{{Наведени вести|url=https://mil.in.ua/en/news/defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast|title=Defense Forces strike again at crossings in the Kursk oblast|date=7 September 2024|work=mil.in.ua|access-date=8 September 2024}}</ref> ==== Руска контраофанзива во Кореневскиот округ ==== Руската армија наводно започнала контраофанзивна операција во Курската Област на 10 септември, со извештаи за руски напредувања во Кореневскиот реон . Апти Алаудинов, исто така, изјавил дека руските сили влегле во Снагост. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|title=Russia claims to counterattack against Ukraine in Kursk Oblast|date=11 September 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913211013/https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|archive-date=13 September 2024}}</ref> Било потврдено и дека руските сили ги зазеле населбите Гордеевка и Внезапное. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|title=Russia Launches Counteroffensive in Kursk Region, Pro-Kremlin Sources Say|date=11 September 2024|work=The Moscow Times|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911104117/https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|archive-date=11 September 2024}}</ref> На 11 септември, руските контраофанзивни операции во Кореневскиот реон во Курската област наводно продолжиле, при што некои руски извори изјавиле дека се повторно освоени дури 165 квадратни километри, а Алаудинов изјавил дека се повторно освоени „околу 10 населби“. Овие операции се случиле во време на украинско прераспоредување на трупи од Курската област во [[Покровска офанзива|борбите во близина на Покровск]], што според украинскиот блогер им дало предност на руските сили во Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kyivpost.com/post/38812|title=Russia Claims Early Success as Major Counteroffensive in Kursk Region Begins|date=11 September 2024|work=[[Kyiv Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200248/https://www.kyivpost.com/post/38812|archive-date=13 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref name="al_jazeera_2024_09_11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|title=Russia claims Kursk counteroffensive pushing back Ukraine forces|date=11 September 2024|work=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911145441/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|archive-date=11 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|title=Russia appears to have launched initial major counterattack against Ukraine in Kursk|last=Reevell|first=Patrick|date=2024-09-11|work=[[ABC News (United States)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919072740/https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|archive-date=19 September 2024|accessdate=2024-09-14}}</ref> Една од целите на контраофанзивата наводно била да се ослободат изолираните руски трупи помеѓу реката Сејм и Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|title=Ukrainian Troops Talk of Stiffer Resistance as They Fight in Russian Territory|last=Santora|first=Marc|date=14 September 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914215249/https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024}}</ref> Друг руски вод кој направил обид да премине понтонски мост на реката Сејм бил бомбардиран со ракети [[ХИМАРС]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|title=A Russian Platoon Assembled At A Floating Bridge In Kursk. Ukraine's HIMARS Had Them In Their Crosshairs.|last=Axe|first=David|work=Forbes|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926030608/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|archive-date=26 September 2024|accessdate=26 September 2024}}</ref> На 12 септември, руското Министерство за одбрана ги повторило изјавите на Алаудинов за повторно освојување на 10 населени места и прецизирал дека станува збор за Апанасовка, Бјахово, Вишневка, Викторовка, Внезапное, Гордеевка, Краснооктјабрски, Обуховка, Снагост и 10-ти Октомври. Геолокациски снимки потврдиле руски напредок од 58 км², вклучително и во Снагост и Краснооктјабрски, но не и заземање на села. Институтот за проучување на војната проценил дека овие руски напредувања биле во области каде што Украина немала целосна контрола. <ref name="ISW 12 September">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 12, 2024|last=Wells|first=Katherine|last2=Evans|first2=Angelica|date=12 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916013901/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|archive-date=16 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Gasparyan|first3=Davit|last4=Mappes|first4=Grace|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Bailey|first7=Riley}}</ref> Руското освојување на Снагост било визуелно потврдено на 13 септември, додека руски извори тврделе дека имало понатамошен напредок преку украинскиот Курски пресврт. <ref name="ISW_2024_09_13">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024|last=Barros|first=George|last2=Evans|first2=Angelica|date=13 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174859/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Gasparyan|first6=Davit}}</ref> Руското Министерство за одбрана на 16 септември изјавило дека го вратило селото Борки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/ukraine-updates-russia-says-it-has-retaken-kursk-towns/live-70228135|title=Moscow says it has retaken two Kursk towns|date=2024-09-16|work=[[Deutsche Welle|DW]]|accessdate=2025-05-16}}</ref> На 18 септември, украинската воена администрација на Курската Област изјавила дека рускиот контранапад бил запрен. Сепак, други сугерирале дека контранападот сè уште не достигнал полн интензитет. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russias-kursk-oblast-counteroffensive-halted-kyiv-claims/n|title=Russia's Kursk counteroffensive halted, Kyiv claims|date=18 September 2024|work=The Kyiv Independent|accessdate=18 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2024/09/14/europe/russia-begins-ukraine-counter-attack-kursk-intl/index.html|title=Russia begins efforts to expel Ukraine from Kursk but counter-attack is yet to gain momentum|last=Lister|first=Tim|last2=Gak|first2=Kosta|date=2024-09-14|work=CNN|language=en|accessdate=2024-09-19}}</ref> Апти Алаудинов изјавил дека Русија ја вратила контролата врз населбите Николаево-Дарино и Дарино во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7167252|title=Алаудинов сообщил, что армия РФ отбила курские села Николаево-Дарьино и Дарьино|date=2024-09-19|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-09-19}}</ref> На 24 септември, Алаудинов изјавил дека неговите сили повторно освоиле 12 населби во Курската Област од почетокот на рускиот контранапад; визуелно потврдено дека 11 од нив биле повторно освоени од руските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 24, 2024|last=Kagan|first=Frederick W.|last2=Mappes|first2=Grace|date=24 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240925012911/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|archive-date=25 September 2024|accessdate=24 September 2024|last3=Stepanenko|first3=Kateryna|last4=Barros|first4=George|last5=Gasparyan|first5=Davit|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Zehrung|first7=Haley}}</ref> ==== Украинска инвазија во Глушково ==== До 12 септември, украинските сили извршиле нов пробив преку [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]] во Глушковсккиот реон, на нов дел од фронтот надвор од нивниот главен штаб во Курската Област. <ref name="ISW12Sept">{{cite ISW|date=2024-09-12}}</ref> <ref name="prykhodko">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/uk/news/syly-oborony-zdijsnyly-novyj-proryv-u-kurskij-oblasti/|title=Сили оборони здійснили новий прорив у Курській області|last=Приходько|first=Роман|date=14 September 2024|work={{ill|Мілітарній|uk}}|language=uk|accessdate=13 July 2025}}</ref> Елементи на 116-та механизирана бригада ја преминале границата во близина на селата Нови Пут и Весјолое без да наидат на руски отпор. <ref name="prykhodko" /> Руски извори изјавиле дека украинските сили спроведуваат напади во близина Медвежје. Украинските сили влегле и во југозападниот дел на Теткино. Следниот ден, руски извори изјавиле дека украинските напади продолжиле во близина на Весјолое, Нови Пут и Медвежје. Елементите на 116-та бригада кои го извршиле пробивот подоцна изјавиле дека напредувале „значително длабоко“ на руска територија и дека ставиле група од најмалку илјада руски регрути под закана од опколување. На 16 септември, руските власти наредиле евакуација на населбите во областите Рилск и Хомутовка во Курската област. И двата се наоѓаат во рамките на 15 километри од украинската граница. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240916-russia-evacuates-border-villages-in-kursk-region|title=Russia evacuates border villages in Kursk region|date=16 September 2024|work=France 24|accessdate=16 September 2024}}</ref> === Октомври 2024 година === На 9 октомври, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили ја вратиле контролата врз Покровски и Новаја Сорочина во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-recaptured-two-kursk-region-villages-from-ukraine-news-agencies-687fa2a7|title=Russia Says Two Kursk Region Villages Recaptured From Ukraine|date=2024-10-09|work=[[Barron's]]|accessdate=2024-10-13}}</ref> На 10 октомври, руските сили започнале голем чекор во контраофанзивата во Курската област. <ref name="ISW 2024-10-11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 11, 2024|last=Stepanenko|first=Kateryna|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=11 October 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20241101231030/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|archive-date=1 November 2024|accessdate=12 October 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Harward|first4=Christina|last5=Barros|first5=George|last6=Trotter|first6=Nate}}</ref> Руските напади врз истакнатиот дел во следните месеци биле извршувани секоја недела од истите бригади и полкови, и со тешки оклопи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/01/05/ukrainian-troops-launch-a-new-offensive-in-kursk/|title=On the same day on the same snowy battlefield, Russia and Ukraine both launch offensives|last=Axe|first=David|date=5 January 2025|work=[[Forbes]]|accessdate=27 January 2025}}</ref> Имало извештаи дека руските сили речиси уништиле истакнат дел од украинските трупи во Глушковата област по стратешкото опкружување. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 11 октомври, руските сили напредувале кон селата Веселое и северно од Љубимовка. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 14 октомври, Апти Алаудинов изјавил дека Русија повторно освоила околу половина од територијата окупирана од Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7231259|title=Алаудинов: около 50% занятой ВСУ территории Курской области освобождено|date=2024-10-14|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-10-14}}</ref> Ова било потврдено од ISW, кој изјавил дека геолоцираните снимки можат да потврдат дека 46% биле повторно освоени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-14-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 14, 2024|last=Barros|first=George|last2=Mappes|first2=Grace|date=14 October 2024|work=Institute for the Study of War|accessdate=10 November 2024|last3=Trotter|first3=Nate|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Evans|first5=Angelica|last6=Hird|first6=Karolina}}</ref> До крајот на првата половина на октомври, украинската веб-страница DeepState тврдела дека руските сили го пробиле левото крило на групата украински сили во Курск, преземајќи ја контролата врз селото Зелјони Шијак. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/ukrainian-armed-forces-destroy-russian-bmp-3-near-zelenyi-shlyakh-village-in-the-kursk-region/|title=Ukrainian Armed Forces destroy Russian BMP-3 near Zelenyi Shlyakh village in the Kursk region|last=Кушніков|first=Кирило|date=17 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=13 July 2025}}</ref> На 28 октомври 2024 година било објавено дека украинските сили, вклучувајќи го 33-от јуришен баталјон, 21-та механизирана бригада и 130-от механизиран баталјон на 47-та механизирана бригада, извршиле нов пробив по должината на руско-украинската граница кај селото Новиј Пут во Глушковскиот реон во [[Курска Област|Курската област]] и ги зазеле руските позиции. <ref name="GlushkovoDistrict">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/47th-brigade-overrun-new-russian-positions-in-kursk-oblast/|title=47th Brigade Overrun New Russian Positions in Kursk Oblast|last=Kushnikov|first=Vadim|date=28 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> Според Дејвид Акс, овој пробив се случил на или непосредно пред 26 октомври. <ref name="Forbes12625">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/11/04/why-are-ukraines-best-armored-vehicles-fighting-pointless-skirmishes-around-a-tiny-russian-border-village/|title=Why Are Ukraine's M-2 Bradleys And M-1 Abrams Fighting Pointless Skirmishes Around A Tiny Russian Border Village?|last=Ахе|first=David|authorlink=David Axe|date=4 November 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> === Ноември 2024 === На 10 ноември било објавено дека во подготовка за нова фаза на контраофанзива, околу 50.000 војници, од кои ниту еден не морал да биде пренасочен од источна Украина, биле распоредени во Курската област. Ова наводно вклучувало [[Северна Кореја|севернокорејска]] лесна пешадија, која потоа била обучена за борба подалеку од фронтовската линија, и чие вкупно присуство во регионот изнесувало 10.000. Според украинските власти, оваа сила веројатно требало да нападне во рок од неколку дена. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|title=50,000 Russian and North Korean Troops Mass Ahead of Attack, U.S. Says|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Schmitt|first2=Eric|date=10 November 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114010033/https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|archive-date=14 November 2024|accessdate=10 November 2024|last3=Schwirtz|first3=Michael}}</ref> На брифинг за медиумите на 12 ноември, заменик-портпаролот на американскиот [[Стејт департмент]], Ведант Пател, изјавил за медиумите дека „повеќето од“ над 10.000 севернокорејски војници кои биле испратени во источна Русија биле распоредени на фронтовската линија кај Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|title=US confirms North Korean troops joining Russia in combat against Ukraine|last=Kang|first=Taejun|date=2024-11-12|work=[[Radio Free Asia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219022839/https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|archive-date=19 December 2024|accessdate=2024-12-17}}</ref> === Декември 2024 година === На 11 декември, Министерството за одбрана на Русија изјавило дека руските трупи ги вратиле Дарино и Плехово во Суџанскиот округ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7364614?ysclid=m4l1jpw9l7444417961|title=Армия России освободила Дарьино и Плехово в Курской области|date=2024-12-11|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-12-12}}</ref> {{На|2024|12|16}}, не било јасно која страна го поседува Плехово. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/12/16/europe/north-koreans-kursk-losses-intl/index.html|title=Ukraine says North Koreans took heavy casualties during weekend attack in Kursk region|last=Butenko|first=Victoria|last2=Kostenko|first2=Maria|date=2024-12-16|work=[[CNN News]]|accessdate=2024-12-17|last3=Lister|first3=Tim|last4=Mezzofiore|first4=Gianluca}}</ref> На 12 декември, Русија изјавила дека ја вратила контролата врз Новоивановка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|title=Российские военные освободили Новоивановку в Курской области|date=2024-12-12|work=РБК|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214001311/https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|archive-date=14 December 2024|accessdate=2024-12-12}}</ref> === Јануари 2025 година === На 5 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека украинските сили започнале нова офанзива во Курската област околу 9 часот наутро по московско време, а украинските блогери исто така прикажале дека е во тек операција. Според руските воени блогери, украинскиот напад бил започнат од Суџа во правец на селата Бердин и Болшое Солдатское. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c86wz0vd1dwo|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk region|last=Vernon|first=Will|last2=Walker|first2=Amy|date=5 January 2025|work=[[BBC News]]|accessdate=5 January 2025}}</ref> Русија соопштила дека овие офанзивни напори биле одбиени. <ref name="KI1525">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-2/|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk Oblast, mixed reports surface on outcome|last=Denisova|first=Kateryna|date=5 January 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=5 January 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-war-bloggers-report-new-ukrainian-attack-kursk-region-2025-01-05/|title=Russian war bloggers report new Ukrainian attack in Kursk region|last=Trevelyan|first=Mark|date=5 January 2025|work=[[Reuters]]|access-date=5 January 2025|last2=Papachristou|first2=Lucy}}</ref> Украинските сили напредувале низ полињата јужно од Бердин во јужниот дел од населбата. Руските блогери изјавиле дека украинските офанзиви се насочени кон Леонидово и во близина на Пушкарное. Картите од руските блогери покажале дека Украина ги контролира селата Черкаское Поречное, Мартиновка и Михајловка, влегла во Новосотницки и напредувала во близина на Новаја Сорочина и Јамска Степа. Некои руски блогери изјавиле дека офанзивата е можеби измама за идна поголема офанзива. <ref name="ISW January 5">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-5-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 5, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Evans|first2=Angelica|date=6 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Barros|first6=George}}</ref> Руските сили истовремено извршиле контранапад југоисточно од Суџа, остварувајќи потврден напредок во Махновка, и напредувајќи преку автопат западно од Малаја Локња. <ref name="ISW January 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-6-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 6, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|date=7 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 6 јануари, објавените геолокациски снимки го потврдиле неодамнешниот напредок на украинските сили во јужен Бердин, централен Руское Поречное и централен Новосотницки. Руски извори изјавиле дека Леонидово е повторно освоено. На 7 јануари, објавените геолокациски снимки покажале дека Бердин и Новосотницки биле исчистени од украинските напади <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref>, како и од руските напредувања во близина на четири други населени места во Курската област. Руски извори изјавиле дека Стараја Сорочина, Руское Поречное, Косица и Махновка биле повторно освоени. <ref name="ISW January 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-7-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> Украина потврдила дека украинските офанзивни напори во Курската област се во тек. <ref name="reuters1725">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-hitting-ukrainian-forces-kursk-region-2025-01-07/|title=Ukraine says forces conducting 'new offensive actions' in Russia's Kursk region|date=7 January 2025|work=Reuters|access-date=7 January 2025}}</ref> На 8 јануари, геолоцираните снимки покажале дека руските сили влегле во Николаевка, северозападно од Суџа, од запад. <ref name="ISW January 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Kagan|first2=Frederick W.|date=9 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate}}</ref> На 9 јануари, среде зголемените руски напори за враќање на територијата во Курската област, руските сили ги вратиле локалитетите Александрија и Леонидово, потврдено со геолокациски снимки од напад со големина на батаљон спроведен во областа. Понатамошни потврдени напредувања биле направени во близина на две населби северозападно од Суџа. Руски извори изјавиле дека Погребки, Мерјевка и Најденов исто така биле повторно освоени. Во меѓувреме, било потврдено дека украинските сили напредувале во Николаевка, северозападно од Суџа. <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> На 27 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили го вратиле селото Николаево-Дарино . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7459818|title=Армия России освободила село Николаево-Дарьино в Курской области|date=2025-01-27|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2025-01-27}}</ref> === Февруари 2025 година === На 1 февруари, руските сили започнале воздушен напад врз интернат во Суџа, при што загинале четири лица, според украинските власти. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0e4r9x3e0eo|title=Four dead in Russian strike on Kursk school, Ukraine says|last=Wright|first=George|date=1 February 2025|work=[[BBC]]}}</ref> Новата офанзива што ја започнала Украина на 6 февруари со два механизирани батаљони од градот [[Махновка]], кој го контролирала, довела до заземање на селата Колмаков и Фанасевка истиот ден. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/13/ukraine-resumes-the-offensive-in-kursk|title=Ukraine presses on in Kursk; Denmark warns Russia could wage war in Europe|last=Psaropoulos|first=John T|date=2025-02-13|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=2025-04-05}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-6-2025|title=Institute for the Study of War|date=7 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=2025-02-07}}</ref> На 7 февруари, Путин признал дека ситуацијата е „''многу тешка''“ додека се состанал со регионалните гувернери. Украина изјавила дека е подготвена да понуди хуманитарен коридор за цивилите, но изјавила дека не добила кореспонденција од Русија, при што Зеленски ја обвинил Русија за „''рамнодушност''“ кон судбината на своите граѓани. <ref name="d657">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/07/ukraine-war-briefing-putin-admits-situation-very-difficult-in-kursk-as-kyiv-forces-mount-new-offensive|title=Ukraine war briefing: Putin admits situation 'very difficult' in Kursk as Kyiv forces mount new offensive|last=Murray|first=Warren|date=7 February 2025|work=The Guardian|accessdate=28 February 2025}}</ref> Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили повторно освоиле неколку локалитети во текот на февруари: Свердликово на 17 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7514269|title=Российские войска освободили от ВСУ село Свердликово в курском приграничье|date=2025-02-17|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-19}}</ref> Орловка и Погребки на 26 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535013|title=Армия России отбила у ВСУ Орловку и Погребки в Курской области|date=2025-02-26|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-26}}</ref> Николски на 27 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535995|title=Российская армия отбила у ВСУ курский хутор Никольский|date=2025-02-27|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-27}}</ref> и Новаја Сорочина на 28 февруари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7547039|title=Российские войска отбили у ВСУ курскую деревню Новая Сорочина|date=2025-02-28|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-28}}</ref> === Март 2025 година === ==== Руска офанзива и освојување на Суџа ==== Украинската група за мониторинг „[[DeepStateMap.Live]]“ на 6 март објавила дека руските сили напредувале во близина на селото Куриловка, јужно од Суџа, заканувајќи се на украинската одбрана. <ref name="NV">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russian-troops-push-forward-near-sudzha-in-kursk-oblast-50495535.html|title=Russian forces advance in Kursk Oblast, threatening Ukrainian defenses — DeepState|date=6 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Следниот ден, украински воен извор кој дејствувал во Курската Област изјавил за ''„Украинска правда“'' дека Русите навистина ја пробиле украинската одбранбена линија јужно од Суџа на 5-6 март и дека украинските единици правеле обиди да спречат прекин на нивните снабдувачки патишта и опколување на нивните сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/7/7501734/index.amp|title=Russians breach Ukrainian defensive line near Sudzha, Russia|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Protz|first2=Anastasia|date=7 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> На 7 март, [[Ројтерс]] објавил дека картите со отворен код покажуваат дека руските сили се близу до опколување на илјадници украински војници во Курската Област, со опасност од прекин на линиите за снабдување од напади со беспилотни летала и артилерија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulk-ukrainian-forces-fighting-inside-russia-almost-cut-off-open-source-maps-2025-03-07/|title=Ukrainian forces fighting inside Russia are almost surrounded, open source maps show|last=Osborn|first=Andrew|last2=Malenko|first2=Anastasiia|date=7 March 2025|work=Reuters|accessdate=15 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/2025/03/07/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7|date=7 March 2025|work=Al-Arabiya|language=ar|script-title=ar:قوات أوكرانيا في كورسك باتت محاصرة.. وروسيا تقطع طرق إمدادها}}</ref> ''Телеграф'' објавил дека 10.000 украински војници се нашле под ризик од опколување. Руските сили, исто така, ја преминале украинската граница во Сумската Област. Украинскиот функционер Андриј Коваленко изјавил дека руските сили се обидуваат да го преземат автопатот Јунакивка до Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/07/russia-breaks-through-ukrainian-lines-in-kursk/|title=10,000 Ukrainian troops at risk of encirclement|last=Bowman|first=Verity|date=7 March 2024|work=The Telegraph}}</ref> На 8 март, руските сили започнале напади врз самиот град Суџа. Утрото на 8 март, како дел од операцијата наречена [[Операција „Поток“|„Поток“]] од Русија, група руски војници стигнале до украинските местоположби во Суџа, откако пешачеле таму преку гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород, кој бил напуштен од јануари. <ref name="Ukrinform9Mar">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3968475-ukraines-forces-hunting-on-russian-saboteurs-trying-to-gain-foothold-on-sudzha-outskirts.html|title=Ukraine's forces hunting on Russian saboteurs trying to gain foothold on Sudzha outskirts|date=9 March 2025|work=[[Ukrinform]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="OlhaKyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Petrenko|first2=Roman|date=9 March 2025|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="Reuters9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian soldiers creep through gas pipeline to strike Ukrainian forces in Kursk, bloggers say|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според руските воени блогери, руските специјални сили поминале речиси 16 километри во гасоводот и поминале неколку дена во него пред да излезат во украинскиот заден дел во близина на Суџа. Украинскиот воен блогер Јуриј Бутусов напишал дека напаѓачките руски сили се состоеле од напаѓачка чета; <ref name="CNN9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2025/03/09/europe/russia-advances-kursk-ukraine-intl/index.html|title=Russia is advancing in Kursk, threatening Ukraine's sole territorial bargaining counter|last=Kostenko|first=Maria|last2=Edwards|first2=Christian|date=9 March 2025|work=[[CNN]]|accessdate=9 March 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> според ''„Украинска правда“'' и руски воен блогер, околу стотина мажи излегле од излезот. Според [[Валериј Герасимов]], во операцијата учествувале повеќе од 600 војници. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566168|title=Герасимов рассказал Путину об операции «Поток» по освобождению Суджи|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Во интервју за ТАСС, командантот на специјалните сили „Ахмат“, Апта Алаудинов, изјавил дека руските војници кои патувале низ цевката се обележале со сина лента, иста боја како што ја употребува украинската армија, со цел да ги измамат украинските сили и да ги натераат да мислат „''дека нивните сопствени единици напредуваат''“. Според Институтот за проучување на војната, ова може да се смета за [[перфидност]], воено злосторство. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-19-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 19, 2025|date=20 March 2025|work=Institute for the Study of War|language=en|accessdate=2025-03-21}}</ref> Руски извори ја карактеризирале операцијата како изненадувачки напад. Украински воен извор во Курската Област го негирал ова, изјавувајќи ''за „Украинска правда“'' дека Украинците биле свесни за рускиот план, но дека неколку дена претходно, фокусот на украинската команда се префрлил на Куриловка поради пробивот таму, и дека војниците во Курск немале ресурси да го дигнат во воздух гасоводот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Olha Kyrylenko, Roman Petrenko|date=2025-03-08|work=Ukrainska Pravda|access-date=9 March 2025}}</ref> Украинскиот офицер Мирослав Хај подоцна, на [[8 март]], изјавил дека командантите на украинската воздушна јуришна бригада однапред знаеле за рускиот план, што им овозможило да извршат заседа, која, според него, резултирала со смрт на околу 80% од руските сили кои излегле од гасоводот. <ref name="MyroslavHai">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-ukrainian-armed-forces-officer-says-military-eliminated-a-group-of-russians-in-sudzha-50496288.html|title=Ukrainian forces wipe out 80% of Russian group in attempted Sudzha gas pipeline ambush|date=8 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Украинскиот Генералштаб во соопштението од 8 март негирал дека Русите постигнале голем пробив на границата и изјавил дека руското присуство во селата Журавка и Новенке во украинскиот Сумската Област се сведува само на мали саботажно-извиднички групи и пешадиски единици „од само неколку војници“. Исто така, се вели дека Русите спроведувале „тешки“ напади во близина на Малаја Локња и областите јужно од Суџа. <ref name="Denisova">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-military-releases-video-of-russian-gas-pipeline-attack-in-kursk-oblast/|title=Ukraine releases video of Russian attack via gas pipeline in Kursk Oblast|last=Denisova|first=Kateryna|date=9 March 2025|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-saboteurs-used-gas-pipeline-to-reach-sudzha-now-being-eliminated/|title=Russian Saboteurs Used Gas Pipeline to Reach Sudzha, Now Being Eliminated|date=9 March 2025|work=Militarnyi|accessdate=9 March 2025}}</ref> До 8 март, селото Черкаское Поречное северно од Суџа се вратило под руска контрола, според геолокациски снимки прегледани од Институтот за проучување на војната. Руските блогери на 8 март напишеле дека Лебедевка, западно од Суџа, како и Кубаткин, северно од Суџа, исто така биле повторно освоени. <ref name="ISW8March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 8, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Evans|first2=Angelica|date=8 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=9 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Barros|first4=George|last5=Kagan|first5=Frederick W.|last6=Runkel|first6=William}}</ref> Истиот ден, руското министерство за одбрана објавило дека руските сили повторно ги освоиле селата Викторовка, Николаевка и Стараја Сорочина, северно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563196|title=Российские войска освободили три деревни в Курской области|date=2025-03-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> Следниот ден, министерството формално го презело заземањето на руското село Лебедевка во близина на границата, како и населбата Новенке во украинскиот Сумски регион. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563419|title=Минобороны сообщило о взятии села в Курской области и хутора в Сумской области|date=2025-03-09|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> DeepState на 9 март, исто така, објавил дека Лебедевка паднала под руска контрола и дека руските сили се пробивале во Черкаское Поречное. <ref name="TNVoUA">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-russian-troops-advance-and-regain-control-of-lebedivka-deepstate-50496363.html|title=Russian troops push forward in Kursk Oblast|date=9 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според високи западни и украински воени претставници, укинувањето на помошта за воено разузнавање на Украина од страна на САД имало големо влијание врз брзиот руски напредок. <ref name="m659">{{Наведен нестручен часопис|access-date=19 July 2025}}</ref> <ref name="h626">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/11/deprived-of-us-intelligence-support-ukraine-loses-ground-in-russia-s-kursk-region_6739030_4.html|title=Deprived of US intelligence support, Ukraine loses ground in Russia's Kursk region|last=Grynszpan|first=Emmanuel|date=11 March 2025|work=Le Monde.fr|accessdate=19 July 2025}}</ref> На 9 март, руските блогери напишале дека Суџа била нападната од повеќе насоки и дека се водат „жестоки борби“. <ref name="Independent9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-war-kursk-gas-pipeline-sudzha-b2711710.html|title=Russian forces 'crept through gas pipeline' to ambush Ukrainian troops|date=9 March 2025|work=[[The Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Истиот ден, руските сили ја вратиле Малаја Локња. <ref name="LukeHarding">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/09/russian-forces-recapture-villages-in-kursk-ukrainian-held-pocket-inside-russia|title=Russian forces recapture villages in Ukrainian-held pocket inside Russia|last=Harding|first=Luke|date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана, исто така, го објавило повторното освојување на Черкаское Поречное и Косица. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian forces take three new settlements in drive to oust Ukrainian forces in Kursk|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=22 April 2025}}</ref> На 10 март, била издадена наредба за повлекување на некои украински единици од Суџа. <ref name="nyt-20250316">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2025/03/16/world/europe/ukraine-kursk-retreat-russia.html|title=How Ukraine's Offensive in Russia's Kursk Region Unraveled|last=Santora|first=Marc|date=16 March 2025|work=[[The New York Times]]|access-date=19 March 2025}}</ref> На 11 март, руското Министерство за одбрана објавило повторно освојување на 12 населени места: Агроном, Богдановка, Бондаревка, Дмитриуков, Зазулевка, Ивашковски, Колмаков, Кубаткин, Мартиновка, Михајловка, Правда и Јужни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7564785|title=Армия России отбила у ВСУ 12 населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-11|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ''DeepState'' истиот ден соопштило дека Русите напредувале во близина на Мирное и ги консолидирале своите позиции и ги граделе своите сили во источниот дел на Суџа. На левата страна од Курското боиште, се вели дека Русите се движеле кон Басивка во Сумискиот регион; на десната страна, украинските сили го забавиле рускиот напредок во близина на Гуево, каде што севернокорејските сили биле вклучени во борбите. <ref name="EastSudzha">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/11/7502377/|title=DeepState: Russian troops advance in Kursk Oblast, consolidate positions in eastern part of Sudzha|last=Shumilin|first=Oleksandr|date=11 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=11 March 2025|quote=The enemy is also consolidating their positions and building up forces in the eastern part of Sudzha.}}</ref> Истиот ден, ''[[Форбс]]'' објавил дека најголемиот дел од украинските сили во Курск, со некои од најтешките бригади на Украина, се евакуирале и се преместиле на украинската страна од границата. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> На 12 март, руски војници биле видени како креваат знамиња во центарот на Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-verge-losing-kursk-pocket-its-foothold-inside-russia-2025-03-12/|title=Ukraine on verge of losing Kursk pocket, its foothold inside Russia|last=Trevelyan|first=Mark|work=reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref name="Zadorozhnyy">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-reportedly-launches-assault-on-ukrainian-controlled-sudzha-in-kursk-oblast/|title=Russia reportedly enters Ukraine-held Sudzha in Kursk Oblast; Kyiv hasn't confirmed|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=12 March 2025|work=[[Kyiv Independent]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2025/03/12/videos-show-russian-troops-retaking-kursk-regions-sudzha-a88327|title=Videos Show Russian Troops Retaking Kursk Region's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана објавило повторно освојување на пет населени места: Казачја Локња, 1-ви Књажиј, 2-ри Књажиј, Замостје и Мирни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7565660|title=Минобороны сообщило об освобождении пяти населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Сирски изјавил дека украинските сили се препозиционираат на „''поволни одбранбени линии''“ и дека нема закана од опколување. Истиот ден, картата на ''DeepState'' била ажурирана за да покаже дека украинските сили повеќе не ја контролираат Суџа и го напуштиле градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/online-map-appears-show-ukraine-no-longer-control-russias-sudzha-2025-03-12/|title=Online map appears to show Ukraine no longer in control of Russia's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Воениот аналитичар Руслан Левиев изјавил за ТВ Дожд дека Суџа е под целосна контрола на руските трупи, велејќи дека украинските сили веројатно целосно ќе се повлечат од Курската област во наредните денови. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novayagazeta.eu/articles/2025/03/12/ukrainian-withdrawal-from-kursk-region-rumoured-as-russian-troops-enter-sudzha-en-news|title=Ukrainian withdrawal from Kursk region rumoured as Russian troops enter Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Novaya Gazeta]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/en/news/2025/03/12/ukrainian-forces-withdrawing-from-russia-s-kursk-region-conflict-intelligence-team|title=Ukrainian forces withdrawing from Russia's Kursk region — Conflict Intelligence Team|date=12 March 2025|work=[[Meduza]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> За време на посетата на командниот пункт во Курската Област на 12 март, претседателот Путин наводно ѝ наредил на руската војска „''целосно да го ослободи''“ регионот, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpv4729jvm9o|title=US team headed to Moscow for Ukraine talks as Putin visits Kursk|last=Debusmann Jr|first=Bernd|date=12 March 2025|work=[[BBC]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> велејќи дека ова мора да се направи „''во најкраток можен рок''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-12-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 12, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Wolkov|first2=Nicole|date=12 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=12 March 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Runkel|first7=William}}</ref> На 13 март, руското Министерство за одбрана го објавил повторното освојување на Суџа и населбите Подол и Меловој. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566506|title=Армия России освободила Суджу|date=2025-03-13|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-13}}</ref> Руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз селата Гончаровка, Заолешенка и Рубаншчина и напредуваат кон Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-13-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 13, 2025|last=Evans|first=Angelica|last2=Harward|first2=Christina|date=13 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=14 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Trotter|first7=Nate|last8=Runkel|first8=William}}</ref> На 14 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили ја вратиле населбата Гончаровка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/ukraines-zelensky-says-fighting-very-difficult-in-russias-kursk|title=Ukraine's Zelensky says fighting 'very difficult' in Russia's Kursk|date=15 March 2025|work=[[The Straits Times]]|accessdate=17 March 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehindu.com/news/international/russia-retakes-another-village-in-drive-to-push-ukraine-out-of-kursk/article69330091.ece|title=Russia retakes another village in drive to push Ukraine out of Kursk|date=14 March 2025|work=[[The Hindu]]|accessdate=14 March 2025}}</ref> Според „[[Форбс]]“, спротивно на изјавата на [[Доналд Трамп]] за „илјадници украински војници опколени“ во Курската област, во Курск не се случило никакво опколување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/14/no-russia-has-not-surrounded-thousands-of-ukrainian-troops-in-kursk/|title=No, Russia Has Not Surrounded Thousands Of Ukrainian Troops In Kursk|last=Axe|first=David|work=Forbes|language=en|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 15 март, руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз Гоголевка и го чистат Гуево. Украинските власти изјавиле дека Русите собираат сили по границата за „напад“ врз регионот Сум, иако рекле дека нема ризик од руска офанзива врз самиот град Суми. Руското министерство за одбрана соопштило дека ги вратило населбите Рубаншчина и Заолешенка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-15-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 15, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=15 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=15 March 2025|last3=Evans|first3=Angelica|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 16 март, Генералштабот на Украина го потврдил повлекувањето на украинските трупи од Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-ukraine-confirms-withdrawal-from-sudzha-in-russias-kursk-oblast/|title=Ukraine war latest: Ukraine confirms withdrawal from Sudzha in Russia's Kursk Oblast|date=16 March 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=19 March 2025|language=en}}</ref> Според украинските војници кои дале интервју за Би-Би-Си, Русија собрала значителна сила, вклучувајќи „голем број“ севернокорејски војници за да го врати градот, а повлекувањето било неуредно и „катастрофално“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q198zyppqo|title=Retreat from Kursk: Ukrainian troops tell of catastrophe and panic|last=Beale|first=Jonathan|last2=Levchenko|first2=Anastasiia|date=17 March 2025|work=www.bbc.com|accessdate=19 March 2025}}</ref> Истиот ден било објавено дека Украина сè уште држи „''парче земја по должината на границата''“. Украинските власти изјавиле дека повлекувањето било неопходно за да се зачуваат животите. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|title=Russia Overpowers Bold Ukrainian Military Venture in Kursk|last=Lytvynenko|first=Jane|work=WSJ|access-date=19 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316142905/https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|archive-date=16 March 2025|last2=Marson|first2=James}}</ref> На 20 март, Генералштабот на Украина соопштил дека тие продолжиле да држат позиции во Курската Област и дека границата била под нивна контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3972074-ukrainian-forces-control-situation-on-border-between-sumy-kursk-regions-general-staff.html|title=Ukrainian forces control situation on border between Sumy, Kursk regions – General Staff|date=2025-03-18|work=www.ukrinform.net|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 28 март, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гоголевка, додека мапирањето на DeepState од тој ден потврдило само делумна контрола врз селото. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/moscow-advances-kursk-fights-ukrainians-another-part-russia-war-bloggers-say-2025-03-28/|title=Months after first incursion, Ukrainian troops fighting in second Russian region|last=Trevelyan|first=Mark|date=2025-03-28|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-24}}</ref> ==== Украинска офанзива во Краснаја Јаруга ==== По нивното повлекување од повеќето од нивните местоположби во Курската област, украинските сили започнале изненадувачка офанзива во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. Зеленски ја нарекол операцијата превентивна мерка за да се спречи руската војска да отвори нови боишта. Одбранбениот аналитичар Јан Матвеев и воениот аналитичар на Би-Би-Си, Илја Абишев, ја нарекле диверзивна акција насочена кон пренасочување на руските сили. Според Оливер Керол од ''„Економист“'', операцијата била планирана три недели и имала за цел создавање „тампон зона“ контролирана од Украина на руската страна од границата. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}</ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}</ref> Руски воени извори првпат соопштиле на 18 март дека украинските единици се обидуваат да ја пробијат руската гранична одбрана во [[Краснојарушки округ|Краснојарушкиот реон]]. Матвеев објавил дека главниот украински напад бил започнат од селото Марине кон селото Демидовка. Руското министерство за одбрана соопштило дека украинските сили се обиделе да се инфилтрираат во Демидовка и селото Прилесје во 5:50 часот наутро и направиле пет обиди за напад врз Белгород во текот на денот, тврдејќи дека руските сили ги одбиле сите. Вклучените украински сили броеле до 200 војници и биле поддржани од тенкови и оклопни транспортери, според министерството. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartyniuk2025">Martyniuk, Yevheniia (20 March 2025). </cite></ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFАбишев2025">Абишев, Илья (19 March 2025). </cite></ref> Руските канали на [[Телеграм]] соопштиле дека украинските сили се обиделе да ја преминат границата и кај селото Графовка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.twz.com/news-features/putin-trump-limited-ceasefire-deal-reached-ukraine-now-has-to-agree|title=Putin-Trump Limited Ceasefire Deal Reached, Ukraine Now Has To Agree|last=Altman|first=Howard|date=18 March 2025|accessdate=21 March 2025}}</ref> Следното утро, руските воени канали соопштиле дека сите украински напади биле одбиени, но дека Украинците биле засилувани и се подготвувале да продолжат со нападите. Полициски контролни пунктови биле поставени низ целиот округ, а локалните власти ги охрабриле жителите да се евакуираат. Украинските сили продолжиле да напаѓаат на 19 март; според Тимот за разузнавање на конфликти, украинска единица со јачина до батаљон напредувала 1 километар во регионот пред да биде потисната назад. Институтот за проучување на војна проценил дека украинските сили напредувале северозападно од Прилесје и јужно и југозападно од Демидовка во текот на претходните два дена, а руски извор тврдел дека Украинците напредувале кон Графовка. Следниот ден, руски извори соопштиле дека украинските сили напаѓаат преку границата во близина на Липци и делумно ја опколиле Демидовка од југ. До 24 март, украинските сили влегле во централниот дел на Демидовка. Институтот за проучување на војна ги нарекол украинските придобивки во регионот Белгород од 18 март „маргинални". === Април 2025 година === ==== Курска Област ==== На 4 април, командантот на Европската команда на САД, генерал [[Кристофер Каволи]], изјавил дека вооружените сили на Украина сè уште имаат „значаен дел“ од Курската област под нивна контрола и дека Украинците, исто така, [[Курски поход|го прошириле своето присуство]] на руска почва во блиската[[Белгородска Област]]. <ref name="j879">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/ukrainians-still-hold-part-kursk-expanded-nearby-belgorod-eucom-commander-said/|title=Ukraine still holds land in Russia and is actually expanding, top US general says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=4 April 2025|work=Politico|accessdate=9 April 2025}}</ref> На 8 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гујево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7640199|title=Российские войска отбили у ВСУ село Гуево в Курской области|date=2025-04-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-08}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-pushing-last-ukrainian-forces-out-kursk-region-towards-border-2025-04-08/|title=Russia pushes Ukrainian troops from one of their last footholds in Kursk region, army says|last=Osborn|first=Andrew|date=2025-04-08|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-17}}</ref> На 19 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7673557|title=Российские войска освободили населенный пункт Олешня в Курской области|date=2025-04-19|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-19}}</ref> На 21 април, Сирски изјавил дека руските сили ги интензивирале напорите за потиснување на украинските војници од Курскатаобласт, при што Украина држела околу 30 квадратни километри според мониторинг групата „''DeepState''“ од истиот датум. <ref name="k960">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-steps-up-assault-on-sumy-oblast-kursk-border-as-ukraine-holds-line-syrskyi-says/|title=Russia intensifies push in Kursk, Sumy border areas as Ukraine holds line, Syrskyi says|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=21 April 2025|work=The Kyiv Independent|accessdate=21 April 2025}}</ref> На 22 април, ''„Телеграф“'' објавил дека по 10-дневна битка руските сили го вратиле манастирот „Свети Никола Белогорски“ во Горнал, една од последните преостанати украински местоположби во Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/04/22/ukraine-final-holdout-kursk-falls-russia-captures-monastery/|title=Ukraine's final holdout in Kursk falls as Russia captures monastery|last=Barnes|first=Joe|date=22 April 2025|work=The Telegraph|access-date=22 April 2025}}</ref> На 26 април, Русија соопштила дека ги протерала украинските сили од регионот. Тврдењето било демантирано од украинската влада, која изјавила дека иако украинските сили биле во „тешка позиција“, тие се спротивставиле на опколувањето и ги потиснале руските напади. <ref name="x755">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/kremlin-claims-complete-liberation-kursk-admits-north-korea-assistance-ukraine-war/|title=Russia claims complete 'liberation' of Kursk, admits North Korea assistance|last=Munster|first=Ben|date=26 April 2025|work=Politico|accessdate=26 April 2025}}</ref> <ref name="p941">{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2025/04/26/europe/russia-regains-kursk-claim-intl/index.html|title=Russia claims recapture of Kursk border region but Ukraine says fighting continues|last=Vlasova|first=Svitlana|last2=Nicholls|first2=Catherine|date=26 April 2025|work=CNN|accessdate=26 April 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> <ref name="y483">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx26166ngpdo|title=Russia claims it has regained full control of Kursk from Ukraine|last=Somerville|first=Ewan|date=26 April 2025|work=BBC|accessdate=26 April 2025}}</ref> Русија, исто така, за прв пат признала дека севернокорејските војници се бореле заедно со руските трупи, а рускиот генерал [[Валериј Герасимов]] го пофалил „херојството“ на севернокорејските трупи. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/putin-hails-end-ukraines-kursk-incursion-with-expulsion-last-ukrainian-troops-2025-04-26/|title=Russia says last Ukrainian troops expelled from Kursk region, Kyiv denies assertion|date=April 26, 2025|work=Reuters|access-date=26 April 2025}}</ref> ==== Белгородска Област ==== Според Институтот завојни, руските сили напредувале во Демидовка на 22 април и веројатно ја вратиле контролата врз селото Поповка до 26 април. === Мај 2025 година === ==== Упад кај Теткино ==== Доцна на 4 мај и на 5 мај, оклопна упадна копнена артилерија на Украина ја пробила руско-украинската граница во Курската област во близина на населбата Теткино. <ref name="k982">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-attacks-russias-kursk-region-russian-war-bloggers-say-2025-05-05/|title=Ukraine attacks power station amid reports of Kyiv offensive in Russia's Kursk|date=6 May 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 May 2025}}</ref> <ref name="newsweek">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-incursion-kursk-tetkino-2068378|title=Russia map shows Ukraine's surprise new cross-border incursion|last=Van Brugen|first=Isabel|last2=Feng|first2=John|date=6 May 2025|work=[[Newsweek]]|accessdate=22 June 2025}}</ref> Биле пријавени битки на границата, а жителите биле евакуирани од неколку населби во Глушковската област. <ref name="babel">{{Наведена мрежна страница|url=https://babel.ua/en/texts/117763-russian-sources-say-that-the-armed-forces-of-ukraine-have-launched-a-new-offensive-in-kursk-the-ukrainian-side-is-not-commenting-on-the-situation-here-s-what-is-known-for-now|title=Russian sources say that the Armed Forces of Ukraine have launched a new offensive in Kursk. The Ukrainian side is not commenting on the situation. Hereʼs what is known for now|last=Tsuba|first=Valeriia|last2=Gusiev|first2=Glib|date=7 May 2025|work={{ill|Бабель (інтернет-видання)|uk}}|accessdate=19 December 2025}}</ref> Руски извори соопштиле дека во нападот учествувале 250 украински војници и повеќе од 15 единици тешка опрема. Институтот за проучување на војната проценил дека украинските сили напредувале во јужно Теткино и зазеле позиции таму врз основа на снимки од 6 мај од руски воздушен напад врз зграда во градот. Руски извори соопштиле дека украинските сили зазеле до две улици во Теткино.<ref>{{cite ISW|date=2025-05-07|quote=Ukrainian forces likely recently advanced across the international border into southern Tetkino, Kursk Oblast, amid continued limited Ukrainian attacks in the area. Geolocated footage published on May 6 shows Russian forces conducting an airstrike against a building in southern Tetkino (southwest of Glushkovo), indicating that Ukrainian forces likely seized positions in Tetkino. Russian milbloggers claimed on May 6 that Ukrainian forces seized up to two streets in southern Tetkino...}}</ref> Снимките објавени во текот на следните денови укажале на понатамошен украински напредок во и околу Текино. === Јуни 2025 година === На 22 јуни 2025 година, Сирски изјавил дека и покрај постојаното инсистирање од Русија дека целата област е повторно освоена, украинските сили сè уште бранат мала област од околу 90 квадратни километри во Курск, при што околу 10.000 руски војници се обидуваат да ги потиснат назад. <ref name="h793">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepevvn47o|title=Ukraine still holds ground inside Russia's Kursk, commander says|last=Mackintosh|first=Thomas|date=22 June 2025|work=BBC News|accessdate=27 June 2025}}</ref> === Октомври/ноември 2025 година === Кон крајот на октомври 2025 година, украинскиот портпарол на Курската воена група, Олександр Невидоми, соопштил дека Украина сè уште ја одржува контролата врз некои позиции на руска територија. <ref name="n893">{{Наведена мрежна страница|url=https://mezha.net/eng/bukvy/ukrainian-forces-maintain-control-in-kursk-zone-and-hold-positions-in-russia/|title=Ukrainian Forces Maintain Control in Kursk Zone and Hold Positions in Russia|date=4 November 2025|work=Mezha|accessdate=4 November 2025}}</ref> <ref name="y325">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/4055016-ukrainski-zahisniki-utrimuut-deaki-pozicii-na-teritorii-rf-ugrupovanna-kursk.html|title=Українські захисники утримують деякі позиції на території РФ|date=4 November 2025|work=Укрінформ - актуальні новини України та світу|language=uk|accessdate=4 November 2025}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили нападнале во неодредени области на областа на 2 и 3 ноември. <ref name="g756">{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-3-2025/|title=Russian Offensive Campaign Assessment, November 3, 2025|last=Glynn|first=Jordan|date=4 November 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=4 November 2025}}</ref> == Реакции == === Русија === Руското Министерство за одбрана првично на 6 август соопштило дека нападот е одбиен. Министерството изјавило: „''Откако претрпеа загуби, украинската саботажна група се повлече на своја територија, додека некои од борците се обидоа да воспостават позиција на територијата во непосредна близина на државната граница, каде што беа блокирани од единици на руската армија''.“ <ref name="nva">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|title=Ukrainian forces reportedly enter Kursk Oblast as border fighting continues – Russian media|work=english.nv.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806211618/https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="guardian">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|title=Moscow says Ukraine has launched cross-border attack into Russia|date=6 August 2024|work=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807155109/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Претседателот [[Владимир Путин]] ја опишал офанзивата во Курската област како „провокација од големи размери“. Тој го обвинил „киевскиот режим“ за „неселективно пукање со разни видови оружје, вклучително и ракети, врз цивилни згради, куќи и амбулантни возила“. Путин изјавил дека планира да се сретне со раководителите на безбедносните агенции, Министерството за одбрана и [[Федерална служба за безбедност|Федералната служба за безбедност]] (ФСБ). <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Пратеникот на [[Државна дума|Државната дума]] и пензиониран генерал-мајор Андреј Гуруљов ја критикувал руската армија за неуспехот да ја одбрани Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|title=Putin says Ukraine forces must be squeezed out of Kursk|date=12 August 2024|work=Ynetnews|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144920/https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 8 август, Гуруљов во телевизиско интервју изјавил дека руската војска знаела за планираната украинска инвазија на Курск еден месец пред таа да се случи, но „''од врвот дошла наредба да не се паничи и дека оние одозгора знаат подобро''“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|title=A Russian lawmaker says the military knew Ukraine was planning to hit Kursk, but everyone was told 'not to panic' because 'those above know better'|date=14 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144919/https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 13 август, на барање на руската комесарка за човекови права, [[Татјана Москалкова]], се одржал непосреден вонреден состанок во „форматот Арија“ на [[Совет за безбедност на ООН|Советот за безбедност на Обединетите нации]], која побарал да се „осудат дејствијата на Украина“ во врска со настаните во Курската област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russia-convenes-un-security-council-meeting-to-complain-about-alleged-attacks-by-the-ua-armed-forces-50442101.html|title=Russia convenes informal UN Security Council meeting to address Ukraine's offensive in Kursk Oblast|date=12 August 2024|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=20 April 2025}}</ref> Како одговор на офанзивата, Путин наводно поставил рокови за руските сили да ги потиснат украинските трупи од Курската област, прво до октомври 2024 година, што потоа било одложено за јануари 2025 година. <ref name="y851">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/ukraine%E2%80%99s-kursk-incursion-six-month-assessment|title=Ukraine's Kursk Incursion: Six Month Assessment|last=Evans|first=Angelica|date=6 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=27 February 2025}}</ref> <ref name="g362">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hudson.org/defense-strategy/renewed-ukrainian-offensive-kursk-luke-coffey|title=Renewed Ukrainian Offensive in Kursk|last=Coffey|first=Luke|date=21 January 2025|work=Hudson Institute|accessdate=27 February 2025}}</ref> Про-Кремљски политички аналитичар Сергеј Марков за ''„Вашингтон пост“'' изјавил дека „сигналот дошол од разузнавањето до раководството, но... не биле преземени мерки. Ова е неуспех на целиот систем на разузнавање, а бидејќи Путин е одговорен за ова, тогаш е јасно дека ова е удар за Путин.“ <ref name="businessinsider-conscripts">{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|title=Russia left 'mainly kids' and conscripts to defend its borders, Ukrainian soldier says after surprise attack|date=13 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004138/https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|archive-date=18 August 2024}}</ref> Марков изјавил дека „Путин многу пати рекол дека секој мировен договор треба да ги земе предвид фактите на терен и дека Русија нема да ја напушти територијата што ја зела“ и дека Украина се обидува „да ја прекрши оваа формула и да добие руска територија за размена“. <ref name="washingtonpost-qatar">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|title=Ukraine's offensive derails secret efforts for partial cease-fire with Russia, officials say|date=17 August 2024|work=The Washington Post|access-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818114620/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|archive-date=18 August 2024}}</ref> [[Категорија:Битки на Северното боиште во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Инвазии на Русија]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извори на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извадоци]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 5agsg672x2knwfoe7hj20vdc7t46ixi 5536611 5536610 2026-04-09T18:42:25Z Тиверополник 1815 /* Русија */ 5536611 wikitext text/x-wiki {{about|походот за време на Руско-украинската војна|походот од Втората светска војна|Битка за Курск}} На 6 август 2024 година, за време на [[Руска инвазија на Украина (2022)|руско-украинската војна]], [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] започнале упад во [[Русија|руската]] [[Курска Област]] и се судриле со [[Вооружени сили на Русија|руските вооружени сили]] и руската гранична полиција. <ref name="REU86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|title=Russia says it moves troop reserves to border after Ukrainian attack|date=6 August 2024|work=[[Reuters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806160504/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="dw.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|title=Russia claims it is repelling Ukrainian border attack|date=6 August 2024|work=[[Deutsche Welle]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806163812/https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="ft.com">{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/83ad1e07-19d6-4ae0-b10e-208926fec4eb|title=Moscow claims Ukraine has launched offensive inside Russia|last=Miller|first=Christopher|date=6 August 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=6 August 2024|language=en}}</ref> Во Курската област била прогласена вонредна состојба, <ref name="BBC 8 Aug">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|title=State of emergency declared as Ukraine launches raid into Russia|last=Waterhouse|first=James|date=8 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809033309/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|archive-date=9 August 2024|last2=Gozzi|first2=Laura}}</ref> а руските резервисти биле брзо испратени во областа. <ref name="BBC Cursino">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|title=Russia must feel war consequences, says Zelensky amid Ukrainian attack|last=Cursino|first=Malu|date=9 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032748/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|archive-date=9 August 2024}}</ref> До крајот на првата недела, украинската војска соопштила дека окупирала 1,000 км² од руска територија, додека руските власти признале дека Украина зазела 28 населени места. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|title=Ukraine says it has seized 1,000 sq km in Kursk offensive as Putin vows 'worthy response'|date=13 August 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035547/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|archive-date=16 August 2024}}</ref> Во втората половина на август, фронтот се стабилизирал, <ref name="forbes_20240911">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/11/vladimir-putin-ordered-his-troops-to-defeat-the-ukrainian-invasion-of-kursk-by-oct-1-they-just-attacked/|title=Vladimir Putin ordered his troops to defeat the Ukrainian invasion of Kursk by Oct. 1. They just attacked.|last=Axe|first=David|date=11 September 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=14 April 2025}}</ref> а на почетокот на октомври, украинското напредување веќе било во застој. Од ноември, севернокорејските сили биле испратени во покраината за да ја поддржат руската војска. До крајот на тој месец, руските сили повторно освоиле околу половина од територијата што ја окупирала Украина. <ref name="MironBBC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|title=Ukraine front could 'collapse' as Russia gains accelerate, experts warn|last=Murphy|first=Matt|last2=Brown|first2=Paul|date=20 November 2024|work=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119222817/https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|archive-date=19 November 2024|accessdate=20 November 2024|last3=Robinson|first3=Olga|last4=Spencer|first4=Thomas|last5=Murray|first5=Alex}}</ref> До [[11 март]] [[2025]] година, поголемиот дел од украинските сили се повлекле како резултат на рускиот контранапад. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> Руските трупи влегле во [[Суџа]], околу кој се формирал сè помал џеб од територијата што сè уште ја контролира Украина, следниот ден. <ref name="guardian_20250310">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/russian-forces-threaten-border-in-effort-to-push-ukrainian-army-out-of-kursk|title=Russian forces threaten border in effort to push Ukrainian army out of Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=17 April 2025}}</ref> Украинските власти изјавиле дека целите на операцијата вклучуваат нанесување штета на руската војска, заробување на руски трупи, поместување на руската артилерија подалеку од домет, попречување на руските снабдувачки линии и пренасочување на нивните сили од други фронтови. Исто така, операцијата имала за цел да изврши притисок врз руската влада и да ја принуди на „фер“ мировни преговори. До крајот на август, операцијата почнала да биде критикувана за пренасочување на украинските сили од [[Источно боиште (Руска инвазија на Украина)|исток]], растегнување на украинскиот персонал по фронтот и дозволување на Русија да [[Покровска офанзива|напредува кон Покровск]]. <ref name="AlexHorton">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/02/ukraine-russia-advance-pokrovsk-vuhledar/|title=Ukraine's east buckling under improved Russian tactics, superior firepower|last=Horton|first=Alex|date=2 October 2024|work=Washington Post|last2=Korolchuk|first2=Serhii}}</ref> <ref name="Miller">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|title=Volodymyr Zelenskyy faces backlash over Russia's breach of eastern defences|last=Miller|first=Christopher|date=30 August 2024|work=FT|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831121654/https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|archive-date=31 August 2024|accessdate=31 August 2024}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека Русија ги преместила силите од областите со „понизок приоритет“, но не и од [[Донечка Област|Донечката област]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-kursk-attack-could-change-war-erode-russia-edge-2024-8|title=Ukraine's shock invasion of Kursk takes away one of Russia's biggest advantages and may force it to rethink how this war is fought|last=Baker|first=Sinéad|date=22 August 2024|work=Business Insider}}</ref> Украинскиот упад во Курск ја изненадило Русија, некои од сојузниците на Украина и многумина во украинската елита. <ref name="ap_20240814">{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers|date=14 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> <ref name="guardiansept">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/20/revealed-russia-anticipated-kursk-incursion-months-in-advance-seized-papers-show|title=Revealed: Russia anticipated Kursk incursion months in advance, seized papers show|last=Walker|first=Shaun|last2=Sauer|first2=Pjotr|date=20 September 2024|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 April 2025}}</ref> Тоа е најзначајниот напад преку границата од руската инвазија на Украина во 2022 година, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|title=Ukraine braces for reprisals as Russia to send more troops to Kursk|date=10 August 2024|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130632/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|archive-date=10 August 2024}}</ref> и првиот извршен првенствено од украинските редовни сили. Претходно се случиле помали упади во Русија од страна на проукраинските сили, при што Украина ги поддржувала, но негирала вмешаност. <ref name="Al Jazeera Third Day">{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|title=Russia battling major Ukrainian cross-border incursion for third day|work=[[Al Jazeera]]|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133835/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|archive-date=8 August 2024}}</ref> Западните аналитичари се разликуваат во нивната проценка на исходот од украинската офанзива, при што истражувачката за одбрана Марина Мирон ја сметала за стратешки неуспех за Украина, Маркус Рајснер сметал дека правилна проценка на битката може да се даде само по целосното повлекување на украинските сили од Курск за да се утврдат претрпените загуби, а поранешниот воен советник Нико Ланге ја сметал за успешна. <ref name="DW1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-whats-happening-with-the-ukrainian-army-in-kursk/a-71927722|title=Russia: What's happening with the Ukrainian army in Kursk?|last=Theise|first=Eugen|last2=Ukhina|first2=Iryna|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2025-03-22}}</ref> Експертот за копнено војување, Ник Рејнолдс, рекол дека Украина ја држела Суџа „извонредно“ време и дека украинската офанзива имала „ефект на обликување врз руското размислување“. == Позадина == Како резултат на [[Руско-украинска војна|руско-украинската војна]], која започна на [[24 февруари]] [[2022]] година, во континентална Русија започнале напади. Главните цели биле [[Вооружени сили на Русија|војската]], [[Воена индустрија на Русија|воената индустрија]] и [[Нафтена индустрија во Русија|нафтената индустрија]]. Многу од нападите биле со беспилотни летала, бомбардирање и саботажа на железници. Украинските разузнавачки служби признале дека извршиле некои од овие напади. Други напади биле извршени од антивоени активисти во Русија. Исто така, имало прекугранично гранатирање, ракетни напади и тајни напади од Украина, главно во областите [[Белгородска Област|Белгород]], [[Курска Област|Курск]] и [[Брјанска Област|Брјанск]]. Неколку пати, паравоени сили со седиште во Украина започнале упади во Русија, зазеле гранични села и се бореле со руската војска. Тие биле извршени од единици составени главно од руски емигранти. Иако Украина ги поддржувала овие копнени упади, таа негирала директна вмешаност. Запленетите руски воени документи што ги прегледал ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' содржеле внатрешни предупредувања за украинска прекугранична операција во областа неколку месеци пред таа да се случи. Командантите на единиците биле предупредени во февруари дека украинската војска планира „''брзо пробивање''“ од [[Сумска Област|Сумската Област]] на руска територија до длабочина од 80 километри. Поконкретно, документ од средината на јуни предупредил на украинските планови за спроведување операција од правец на [[Јунакивка]], со цел преземање на контролата врз [[Суџа]]. Рускиот воен командант [[Валериј Герасимов]] наводно ги игнорирал предупредувањата од разузнавањето дека украинските трупи се собираат во близина на [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]]. <ref name="Bloomberg">{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|title=Russia Declares Border Area Emergency as Ukraine Troops Strike|date=8 August 2024|work=Bloomberg|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808211316/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|archive-date=8 August 2024}}</ref> Блумберг објавил дека руското разузнавање предупредило за можна инвазија на Курската Област две недели однапред. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.kyivpost.com/post/37127|title=Russian General Staff Ignored Intel Reports Predicting Incursion into Kursk Region|date=9 August 2024|work=Kyiv Post|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818003137/https://www.kyivpost.com/post/37127|archive-date=18 August 2024}}</ref> Според Блумберг, повикувајќи се на „''лице блиско до Кремљ''“, Путин не бил информиран за заканата. Сите законски национални граници на Русија се контролирани од Граничната стража на ФСБ под команда на директорот на [[ФСБ]], [[Александар Бортников]]. Повеќето од мажите што ја чуваат границата во Курската Област биле млади, неискусни регрути, лесно опремени пешадиски единици на армијата и [[Национална гарда на Русија|Националната гарда]] (Росгвардија). <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/how-russia-looked-wrong-way-ukraine-invaded-2024-08-17/|title=How Russia looked the wrong way as Ukraine invaded|last=Trevelyan|first=Mark|date=17 August 2024|work=Reuters|last2=Malenko|first2=Anastasiia|last3=Stolyarov|first3=Gleb}}</ref> <ref name="newlinesmag">{{Наведени вести|url=https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|title=How Ukraine Caught Putin's Forces Off Guard in Kursk — And Why|last=Weiss|first=Michael|date=14 August 2024|work=New Lines Magazine|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814202538/https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|archive-date=14 August 2024|last2=Rushton|first2=James}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|title=How the Ukrainian army easily entered Russia and is holding its positions|last=Jégo|first=Marie|date=14 August 2024|work=[[Le Monde]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818020102/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|archive-date=18 August 2024|last2=Vincent|first2=Faustine}}</ref> Некои од регрутите биле невооружени. <ref name="cnn-conscripts">{{Наведени вести|url=https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|title=Putin promised poorly trained conscripts wouldn't be sent to war. Now the front line has come to them|last=Kottasová|first=Ivana|date=16 August 2024|work=[[CNN]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818015947/https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|archive-date=18 August 2024}}</ref> === Подготовки === [[Главна дирекција за разузнавање (Украина)|Воената разузнавачка агенција]] на Украина започнала со подготовки за операцијата во Курск до март 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/31/british-commandos-cia-ukraine-war-zelensky-putin-russia/|title=How British commandos helped bring the CIA into the heart of the Ukraine war|last=Yan|first=Sophia|date=31 March 2025|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> <ref name="newyork">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/03/29/world/europe/us-ukraine-military-war-wiesbaden.html|title=The Partnership: The Secret History of the War in Ukraine|last=Entous|first=Adam|date=29 March 2025|work=[[The New York Times]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> Кон крајот на јуни 2024 година, [[Олександр Сирски]], врховен командант на Украина, им дал наредби на командантите на 80-та и 82-ра воздушно-јуришна бригада на Украина, според командантот на 82-та, Дмитро Волошин. <ref name="fakty">{{Наведена мрежна страница|url=https://fakty.com.ua/ua/ukraine/20241107-zvilnennya-harkivshhyny-ta-kurska-operacziya-istoriya-bezstrashnyh-voyiniv-82-odshbr-dshv/|title=Звільнення Харківщини та Курська операція: історія безстрашних воїнів 82 ОДШБр ДШВ|last=Zakharchenko|first=Yuliia|date=7 November 2024|work=Факти|language=uk|accessdate=4 March 2025}}</ref> Андриј Крисјук, началник на штабот на 82-та бригада, изјавил дека планирањето на операцијата се одвивало помеѓу ограничен круг луѓе во соби без телефони, со цел да се одржи тајноста. Единиците на 80-та, 82-ра и 22-ра механизирана бригада биле дискретно преместени од други фронтови во [[Сумска Област|Сумската Област]] уште кон средината на јули, под изговор за обука и набавка на нова опрема. На офицерите им било кажано да избегнуваат носење воени униформи кога влегуваат во украинските градови и села, за да не привлечат внимание. Военото натрупување го забележале украинските цивили во селото [[Хотин (Сумска Област)|Хотин]] и [[Јунакивка|Јунакивската]] област. <ref name="New York Times">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/world/europe/ukraine-russia-war-kursk-offensive.html|title=Deception and a Gamble: How Ukrainian Troops Invaded Russia|last=Barker|first=Kim|last2=Troianovski|first2=Anton|date=13 August 2024|work=[[The New York Times]]|accessdate=14 August 2024|last3=Kramer|first3=Andrew E.|last4=Méheut|first4=Constant|last5=Lobzina|first5=Alina|last6=Schmitt|first6=Eric|last7=Varghese|first7=Sanjana}}</ref> Падобранците на 80-та бригада наводно тренирале неколку недели за да се подготват за операцијата, вклучително и на лажен терен направен да личи на села во Курската Област. <ref name="Kyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2024/11/14/7484379/|title=Andrii Horets, Deputy Commander of 95th Brigade: The enemy storms the Kursk front every day. No matter what anyone says, they're suffering huge losses, and we aren't|last=Kyrylenko|first=Olha|date=14 November 2024|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=21 April 2025}}</ref> Единиците на 95-та воздушна јуришна бригада биле информирани кон крајот на јули за операцијата, околу една недела пред нејзиниот почеток, бидејќи биле прераспоредувани од [[Битка за Торецк|Торецкиот фронт]], и им биле дадени три дена за обука и подготовка. Павло Розлах, командантот на 80-та бригада, изјавил дека неговата единица започнала да се инфилтрира во Курската Област на 4 август со помош на украинските [[Специјални оперативни сили на Украина|специјални оперативни сили]]. Групи од шест војници биле распоредени и скриени во шумите како подготовка за главниот напад на 6 август. <ref name="Kyiv Independent 80th Brigade">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|title=First Ukrainian troops crossed into Kursk Oblast 2 days before incursion, commander says|last=Denisova|first=Kateryna|date=14 October 2024|work=[[Kyiv Independent]]|access-date=14 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241028023554/https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|archive-date=28 October 2024}}</ref> На украинската инвазија ѝ претходеле артилериски гранати и напади со беспилотни летала во текот на ноќта помеѓу 5 и 6 август. <ref name="wilk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-08-07/ukrainian-military-action-kursk-oblast|title=Ukrainian military action in Kursk oblast|last=Wilk|first=Andrzej|date=7 August 2024|work=[[Centre for Eastern Studies]]|accessdate=17 March 2025}}</ref> == Временска линија == === Август 2024: Украинска офанзива === ==== 6 август ==== На 6 август 2024 година, Русија распоредила воздухопловни и артилериски сили за да се спротивстави на упадот на украинската граница во [[Курска Област|Курската Област]]. Украинските сили, опремени со тенкови и оклопни возила, преминале на руска територија. Руското Министерство за одбрана одговорило со испраќање војници и воздухопловни единици во областа. Според Русија, во упадот учествувале околу 300 украински војници, 11 тенкови и над 20 [[Оклопно возило|оклопни борбени возила]], <ref name="MT86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|title=Moscow Rushes Troops to Kursk Region as 3 Killed in Ukrainian Attacks|date=6 August 2024|work=[[The Moscow Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807000651/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> и тој бил насочен во два правци: кон Олешња во правец на Суџа, источно-североисточно од Суми, и кон Николаево-Дарино, северно-североисточно од Суми. <ref name="ISW August 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 6, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=6 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807173848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Било објавено дека чеченските батаљони Ахмат реагирале на нападите, иако овие тврдења останале непотврдени до 13 септември 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/09/13/world/ukraine-kursk-offensive-cost/index.html|title=Ukraine's Kursk offensive was seen as a major success, but it came at a huge cost|last=Kottasová|first=Ivana|last2=Gak|first2=Kostya|date=13 September 2024|work=[[CNN News]]|accessdate=11 January 2025}}</ref> Нападот започнал во 08:00 часот по [[московско време]]. Соопштението на руските сили на [[Телеграм]] околу 18:20 часот, во кое се тврди дека ги потиснале Украинците назад преку границата и нанеле значителни загуби преку артилерија, воздушни напади и беспилотни летала, подоцна било изменето од нивна страна за да прикаже дека борбите се во тек. [[Москва]] објавила видеа на кои наводно се гледаат украински тенкови како цел на напади од воздух. Снимките од социјалните медиуми покажале дека руските воени авиони дејствувале на ниски надморски височини над Курската Област за да го одбијат нападот. [[Алексеј Смирнов]], вршител на должноста [[Гувернер на Курска Област|гувернер на Курската област]], објавил дека три лица загинале за време на настаните: жена при граничниот упад и две лица во одделни напади пеку беспилотни летала. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|title=Russia Says Deployed Aviation, Artillery To Repel Ukrainian Border Attack|date=6 August 2024|work=[[Barron's]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807032940/https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Руските блогери, исто така, во голема мера ги отфрлиле наводните напади како „неуспешни“ и „медиумски трик“. Според Русија, најмалку 1.000 војници ја преминале границата првиот ден, поддржани од [[Тенк|тенкови]] и оклопни возила. Според Анджеј Вилк од Центарот за источни проучувања, целата украинска групација, вклучувајќи некои елементи кои не преминале во Русија, се состоела од околу 2.000 луѓе од 22-та и 82-ра бригада на Украина, поддржани од артилерија и под-единици за воздушна одбрана. Подоцна, припадниците на украинската војска тврделе дека пробивот на границата го извршиле 80-та и 82-ра бригада за воздушен напад. Руските блогери тврделе дека офанзивата ја спроведува [[Руски доброволен корпус|Рускиот доброволен корпус]] (РДК), додека „ ''Нов глас на Украина“'', повикувајќи се на извор во Главната воена разузнавачка служба на Украина, објавил дека РДК не бил присутен. ==== 7 август ==== [[Податотека:Ukrainian_"Southern_Railway"_1943.jpg|мини|Картата на украинската железничка пруга од 1943 година ја прикажува Суџа во квадрантот А2 на 60 км на главната линија Лгов - Готња - Золочив до [[Харков|Харков.]]]] Еден блогер тврдел дека украинските сили зазеле 11 населени места и напредувале 14 километри длабоко во областа. <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Владините агенции добиле наредба од претседателот [[Владимир Путин]] да „''обезбедат потребна помош на жителите''“, а заменик-премиерот [[Денис Мантуров]] бил испратен да ја надгледува нивната работа. <ref name="mt1">{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|title=Putin Blasts 'Indiscriminate' Ukrainian Incursion into Border Region|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807172737/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|archive-date=7 August 2024}}</ref> Курската област била ставена во [[вонредна состојба]] од страна на гувернерот Смирнов. <ref name="dw1">{{Наведени вести|url=https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|title=Russia: State of emergency in Kursk amid incursion|date=7 August 2024|work=DW|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807184143/https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|archive-date=7 August 2024}}</ref> <ref name="CNBC State of Emergency">{{Наведени вести|url=https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|title=3,000 evacuated, state of emergency declared after Ukraine's raid into Russia|last=Ellyatt|first=Holly|date=8 August 2024|work=[[CNBC]]|access-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133828/https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|archive-date=8 August 2024}}</ref> Путин се состанал со клучни членови на безбедносниот естаблишмент, вклучувајќи ги [[Валериј Герасимов]], [[Александар Бортников]], [[Сергеј Шојгу]] и [[Андреј Белоусов]], за упадот во Курск. <ref name="kru1">{{Наведени вести|url=https://www.kommersant.ru/doc/6879452|date=7 August 2024|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035255/https://www.kommersant.ru/common/socialnetworkblock|archive-date=8 August 2024|script-title=ru:Герасимов назвал целью ВСУ в Курской области захват Суджанского района}}</ref> Герасимов му рекол на Путин дека околу 1.000 украински војници учествувале во нападот и дека нивното напредување е запрено. <ref name="Reuters Videos show Ukrainian Presence">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-fighting-continues-kursk-video-shows-burnt-out-russian-trucks-2024-08-09/|title=Russia reinforces Kursk region, videos show Ukrainian presence, evidence of attack|last=Trevelyan|first=Mark|date=2024-08-10|work=[[Reuters]]|access-date=2024-09-11}}</ref> Геолоцираните снимки потврдиле дека украинските сили напредувале најмалку 10 километри преку руската граница, откако пробиле најмалку две руски одбранбени линии и едно упориште. Руски извори посочиле дека украинските сили се обидуваат да напредуваат по автопатот 38K-030 Суџа- [[Коренево (Курска Област)|Коренево]], а истакнат блогер поврзан со Кремљ тврдел дека до 18:00 часот по локално време на 7 август, украинските сили напредувале и северозападно и југоисточно по автопатот и дека веќе се борат на периферијата на Корнево и Суџа. Дополнително, геолоцираните снимки покажале четворица украински војници како заробуваат најмалку 40 руски војници, како и се борат во градските граници на Суџа, при што украинските сили заземаат бензинска пумпа и влезен пункт. Претходниот ден, се тврдело дека 35 руски војници биле заробени од украинските сили откако не успеале да спречат пробив. <ref name="ISW August 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 7, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=8 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035224/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Hird|first4=Karolina|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Во меѓувреме, украински поручник тврдел дека 300 руски војници биле заробени во „Курската народна република“ во текот на два дена; тој се осврнал на украинските сили што дејствуваат таму како „''контингент од неидентификувани вооружени формации''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|title=About 300 Russian Soldiers Surrendered To AFU In Kursk Region|work=charter97.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810202419/https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|archive-date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Украинскиот пратеник [[Олексиј Гончаренко]] известил дека украинските сили го освоиле гасниот центар Суџа, кој го снабдува гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород со остатокот од [[Европа]]. Дополнително, имало извештаи за борби во Ивница, село оддалечено 24 км од границата. <ref name="Politico August 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|title=Russia declares state of emergency in Kursk as Ukraine pushes incursion|last=Jochecová|first=Ketrin|last2=Posaner|first2=Joshua|date=8 August 2024|work=[[Politico]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808101529/https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Nöstlinger|first3=Nette|last4=Cienski|first4=Jan}}</ref> Руски извори тврделе дека украинските сили стигнале до селото [[Дарино (Курска Област)|Дарино]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-225th-battalion-showed-russian-flag-removal-in-kursk-oblast-village-video-alleged/|title=Ukraine's 225th battalion showed Russian flag removal in Kursk Oblast village, video alleged|last=Denisova|first=Kateryna|date=12 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=19 March 2025}}</ref> ==== 8 август ==== [[РИА Новости]] објавила дека четири лица загинале како резултат на „нападите“ на [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] (ВСУ) во областа, додека борбите продолжиле веќе трет ден.<ref name="Reuters_2024-08-08" /><ref name="AlJazeera_2024-08-08" /> Прорускиот блогер Јуриј Подољака изјавил дека „Суџа е практично изгубена за нас“ и дека украинските сили се движат кон [[Лгов (Курска Област)|Лгов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|title=Battles rage in Kursk region after Ukraine's largest incursion yet into Russia|date=2024-08-08|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808134236/https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|archive-date=8 August 2024|publisher=[[France 24]]}}</ref> Украинските сили го контролирале западниот дел од Суџа и околните патишта; престрелките продолжиле во градот. <ref name="agent">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|last=Oglobin|first=Slava|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru-RU|script-title=ru:Z-каналы сообщили о боях в Судже|trans-title=Z-channels report fighting in Sudzha|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123529/https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Според Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курската Област, шест украински беспилотни летала и пет ракети биле соборени во текот на ноќта и утрото. <ref name="meduzalive8aug">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|date=2024-08-08|work=Meduza|language=ru|script-title=ru:Война Восемьсот девяносто седьмой день|trans-title=War, eight hundred and ninety-seventh day|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808235632/https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> [[Податотека:President_Vladimir_Putin_talks_with_the_governor_of_Kursk_in_August_2024.jpg|мини|[[Владимир Путин]] разговара со Алексеј Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курск, за ситуацијата во врска со украинската инвазија. 8 август 2024 година.]] Во извештаите се тврди дека борбената зона се проширила на 430 км² и дека украинските сили влегле во населбата Мирни и ја презеле контролата врз селата Казачја Локнја, Богдановка. Престрелките се случиле во селото [[Снагост (Курска Област)|Снагост]]. <ref name="agents430км">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|title=Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Украинските трупи биле присутни во области оддалечени 35 километри од украинската граница. <ref name="isw8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 8, 2024|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809215312/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> ==== 9 август ==== Извештаите тврделе дека украинските трупи зазеле околу 100 <ref name="WP Ukraine stuns Russia">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/08/ukraine-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine, powered by Western arms, stuns Russia in cross-border assault|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=8 August 2024|work=Washington Post|last2=Horton|first2=Alex|last3=Hudson|first3=John|last4=Oakford|first4=Samuel}}</ref> – 200 квадратни километри територија, на длабочина од околу 10 километри во просек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|title=Ukraine's Counter-Invasion of Russia Could Gain Bargaining Chips for Kyiv in the Event of Negotiated Peace With Moscow|last=Brooke|first=James|date=9 August 2024|work=New York Sun|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809234611/https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Врз основа на независни и сопствени анализи, [[CNN]] ја проценил површината на територијата над која Русија ја изгубила контролата на 250{{Меѓупростори}}најмалку км². <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|title='Doing the least obvious thing': Ukraine embarrasses Putin with surprise assault on southern Russia|last=Lister|first=Tim|date=10 August 2024|work=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205826/https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Конвој руски војници наводно бил уништен во напад на [[ХИМАРС]] во селото Октјабрское додека се движел по рутата што ги поврзува [[Глушковски регион|Глушковскиот регион]] и [[Курск]] и минувал низ областите [[Рилски регион|Рилски]] и [[Лговски регион|Лговски]]. Снимките од последиците покажуваат 15 изгорени воени камиони, со некои тела внатре. Според украинската аналитичка група NEXTA, „''секој од овие камиони може да носи до 35 целосно опремени војници. Видеото покажува 14 уништени возила, што сугерира дека руската армија можела да изгуби помеѓу 200 и 490 војници за една ноќ како резултат на нападот... Ова би можело да стане една од најголемите еднократни загуби за руската армија од почетокот на целосната војна''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|title=The authorities of the Kursk region are panicking as the Ukrainian Armed Forces approach the Kursk NPP|date=9 August 2024|work=news.online.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810064607/https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|archive-date=10 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|title=Column of Russian vehicles, personnel destroyed in Kursk Oblast, multiple sources say|date=2024-08-09|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810040858/https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|title=Pro-War Bloggers Slam Military Command Over Destroyed Russian Column in Kursk|date=2024-08-09|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810132131/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Руски Телеграм канал напишал: „''Тие беа вооружени, најверојатно по еден вод по возило. Уништени беа 3-4 чети – цел батаљон. Судејќи според изгледот на колоната, околу половина беа убиени. Ова е еден од најкрвавите и најмасовните удари (најверојатно Химари) во целата војна''.“ <ref name="telegraph-column">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|title=Russia sends reinforcements to retake Kursk|date=9 August 2024|work=The Telegraph|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154756/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|archive-date=10 August 2024}}</ref> [[Апти Алаудинов]], командантот на чеченските единици Ахмат кои биле стационирани во [[Белгород]] и [[Курск]] од последниот упад, ги информирал руските медиуми дека тој и неговите сили не се бореле со украинските трупи додека минувале покрај нивните позиции, туку одлучиле да се повлечат додека не пристигнат повеќе руски засилувања, додека некои руски блогери тврделе дека побегнале од битката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|title=Ukraine employed units from the border with Belarus to attack Kursk|date=8 August 2024|work=[[Prensa Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809031357/https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref name="Kyiv Independent August 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|title=Chechen commander admits Russian losses, Ukrainian advances in Kursk Oblast|last=Fornusek|first=Martin|date=9 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809093128/https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Алаудинов во тој момент бил единствениот руски командант кој признал дека украинските сили ги контролираат населбите по должината на границата. Во очекување на руски воздушни напади, на 20.000 луѓе им било наредено да се евакуираат од [[Сумска Област|Сумската Област]]. Руските засилувања, од кои многу биле единици веќе распоредени околу руско-украинската граница, <ref name="ISW 2024-08-09">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 9, 2024|last=Barros|first=George|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811002023/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|archive-date=11 August 2024|accessdate=9 August 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Mappes|first5=Grace|last6=Harward|first6=Christina}}</ref> продолжиле да пристигнуваат во близина на фронтовската линија во Курската Област, каде што борбите продолжиле над Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|title=As Ukraine Pushes Deeper, Russia Sends Reinforcements to Border Area|last=Méheut|first=Constant|date=9 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809133529/https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|title=Russia declares an emergency in Kursk, under attack by Ukraine. 14 die in a Russian strike on a mall|last=Kullab|first=Samya|last2=Hatton|first2=Barry|date=9 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809181020/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> [[Министерство за одбрана на Русија|Руското министерство за одбрана]] објавило извештај за префрлање на воена колона од [[Белгородска Област|Белгородската Област]] во Суџанскиот округ, која вклучувала самоодни артилериски оружја „Мста-С“ од 152 мм и возила за борбена поддршка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|title=Россия перебросила в Курскую область военных и технику из Белгородской и Донецкой областей|last=Zatirko|first=Andrey|date=2024-08-09|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809195051/https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Бојните ознаки покажале дека руската команда префрла војници кои се искусни во борбени дејствија во Курската Област како засилување. <ref name="theinsider-9aug-reserves">{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273743|title=Российское командование перебрасывает резервы в Курскую область с харьковского направления|date=2024-08-09|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810000840/https://theins.ru/news/273743|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Шефот на општинската администрација на Курчатов, Игор Корпунков, известил дека борбите се воделе на 30 километри од [[Курска јадрената централа|Курската јадрената централа]]. <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065 Власти Курской области заявили о приближении ВСУ к Курской АЭС] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810043010/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> <ref name="newop">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|title=Russia Launches New Operation to Halt Advancing Ukrainian Troops|date=2024-08-10|publisher=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810131100/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Властите ги блокирале сите пристапи до јадрената централа, градежните работници на местото ја напуштиле областа, а опремата во централата била деактивирана. [[Росатом]] објавил привремено намалување на бројот на персонал на местото. Околу 15:00 часот, во Курчатов се слушнала експлозија. [[Војници за радијациона, хемиска и биолошка одбрана на Руската Федерација|Руски војници за заштита на РХБ]] биле исто така распоредени за да ја заштитат централата. <ref name="rad">[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109 Курскую АЭС оцепили из-за угрозы атаки ВСУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810013735/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> Гувернерот на Курската Област, Алексеј Смирнов, известил дека пожар избувнал во еден од окрузите како резултат на напад на украинските вооружени сили врз трафостаница. Како резултат на нападот со беспилотни летала, Курчатов, како и делови од окрузите Курчатовски, Октјабрски, Болшесолдатски, Обојански и Беловски, останале без електрична енергија. <ref>[https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html Курчатов, где расположена АЭС, остался без света после атаки дрона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240813205822/https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html|date=13 August 2024}}//Radio free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> Во [[Курска Област|Курските]], [[Брјанска Област|Брјанските]] и [[Белгородска Област|Белгородските области]] бил воведен оперативен режим за борба против тероризмот, предводен од [[Александар Бортников]], <ref name="ISW 2024-08-10" />за привремено преземање на контролата врз регионите додека условите не се вратат во нормала. <ref>[https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset%3Ad89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c В Курской, Брянской и Белгородской областях ввели «режим контртеррористической операции»] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240809232658/https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c|date=9 August 2024}}//[[Би-би-си|BBC]] (Russian)</ref> Ова значело дека движењето било ограничено, можеле да се запленат возила и да се следат телефонски повици, меѓу другите мерки. <ref name="voa1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|title=Russia evacuates tens of thousands amid Ukraine incursion|date=10 August 2024|work=[[Voice of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035546/https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|archive-date=16 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Бројот на украински војници во Курската Област го проценил вишиот соработник на [[Фондација Карнеги за меѓународен мир|фондацијата за меѓународен мир „Карнеги“]] Дара Масикот, на околу 10.000-12.000, кои содржат елементи од четири до пет украински бригади. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|title=Here's what we know about Ukraine's military offensive in Russia|last=Yu|first=Mallory|last2=Handel|first2=Sarah|date=2024-08-09|publisher=NPR|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813201641/https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-10|last3=Kelly|first3=Mary Louise}}</ref> ==== 10 август ==== Според аналитичарите цитирани од ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'', украинското напредување во Курската Област во голема мера било запрено од руски засилувања во овој момент, а ситуацијата се стабилизирала, но украинските сили продолжиле да ја држат својата освоена територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|title=Russia Pushes Back at Ukraine's Cross-Border Assault, but Kyiv Presses On|last=Barker|first=Kim|date=10 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812013228/https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|archive-date=12 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Спротивно на тоа, други извори како што се „''[[Вашингтон пост]]''“ и „''[[Франкфуртер Рундшау]]''“ објавиле дека Русија сè уште не е во можност да ја контролира ситуацијата, со постојани украински напредувања. <ref name="Khurshudyan810">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine appears to expand incursion into Russia, in a morale boost for Kyiv|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=10 August 2024|work=Washington Post|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811083513/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|archive-date=11 August 2024|last2=Galouchka|first2=Anastacia}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|title=Russland bekommt Kursk-Offensive nicht in den Griff: Bewohner senden Video-Appell an Putin|last=Hartmann|first=Fabian|date=11 August 2024|work=Frankfurter Rundschau|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811105332/http://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|archive-date=11 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изнело слични тврдења дека го запреле секое украинско напредување во Курската Област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|title=Russia claims to have thwarted Ukraine's advance in Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 August 2024|work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205830/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Руските власти вовеле режим на „антитерористичка операција“ во Курската Област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|title=Russian authorities impose counter-terrorist operation regime in 3 oblasts|last=Ivashkiv|first=Olena|date=10 August 2024|work=Ukrainska Pravda|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816021634/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|archive-date=16 August 2024|language=en}}</ref> Исто така, битки биле водени во [[Олговка (Курска Област)|Олговка]] во близина на Коренево, фармата Ивашковское и Малаја Локња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области|date=2024-08-09|publisher=Агентство|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154516/https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> На 10 август, 95-та воздушно-јуришна бригада на Украина влегла во Курската Област и добила задача да спроведува напади и операции за чистење околу Малаја Локња и Погребки. Руските вооружени сили тврделе дека ја вратиле контролата врз селото Махновка источно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|title=Бои под Курском. День пятый. Главное|date=2024-08-10|work=Важные истории|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154513/https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Извештаите тврделе дека борбената зона се проширила на 650 км². <ref>{{Наведени вести|url=https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|title=Площадь боевых действий в Курской области в субботу составила 650 кв км|date=2024-08-09|work=Agents (Russia)|access-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811120741/https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|archive-date=11 August 2024}}</ref> Вечерта, гувернерот на Курската Област Смирнов изјавил дека 15 лица биле повредени во градот Курск откако остатоците од пресретната украинска ракета паднале врз станбена зона. <ref name="BBC Tough Response">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|title=Moscow vows 'tough response' to Ukrainian offensive in Russia|last=Murphy|first=Matt|date=11 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813012509/https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|archive-date=13 August 2024|language=en}}</ref> Војниците на 252-от баталјон за територијална одбрана на Украина објавиле снимки од Порож, погранично село во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. ==== 11 август ==== Во ноќта на 11 август, украинските вооружени сили влегле во [[Беловски реон (Курска Област)|Беловскиот реон]], кој се наоѓа југоисточно од Суџанскиот реон, што го потврдиле началникот на округот и вршителот на должноста гувернер. Началникот на округот ги замолил евакуираните да не се враќаат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273773|title=Ukrainian military entered the Belovsky District of the Kursk Region — head of the district|date=2024-08-11|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811101150/https://theins.ru/news/273773|archive-date=11 August 2024|accessdate=2024-08-11}}</ref> Изданието „Проект“ тврдело дека борбената зона се зголемила на 720 км². Оклопна украинска колона влегла во Белгородската Област кај селото Колотиловка, веднаш била нападната од артилерија и беспилотни летала, но на крајот напредувала 9,7 километри на руска територија со големи жртви. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|title=Ukraine offensive in Russia expands beyond Kursk region, soldiers say|work=Washington Post|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815231132/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|archive-date=15 August 2024|quote=Ukrainians came under intense attack by artillery, drones and aerial bombs almost immediately. The Ukrainians pushed forward about six miles, the soldiers said, seizing abandoned Russian troop positions [...] "All our group was injured the day we arrived," [...] Many Ukrainian troops were concussed or heavily wounded, while others were killed [...] survivors had to take cover in Russian trenches for days, until an armored vehicle arrived to evacuate them}}</ref> ==== 12 август ==== Руските власти започнале со евакуација на цивили од Краснојарушкиот реон во Белгородската област поради проширувањето на украинската офанзива. Краснојарушки се наоѓа веднаш јужно од Курската област, а исто така се граничи и со Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|title=Authorities in Russia's Belgorod Oblast announce evacuation of border region as Ukrainian incursion reportedly widens|date=2024-08-12|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812100905/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|archive-date=12 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Руските власти потврдиле дека Украинците ја презеле контролата врз најмалку 28 населби, додека украинскиот OSINT тврдел дека Украинците имаат контрола врз 44 населби и оспоруваат уште 10 населби. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/12/kursk-russia-ukraine-war/|title=Russians evacuated from Kursk as Putin grapples with Ukrainian incursion|work=Washington Post}}</ref> Врховниот командант на вооружените сили на Украина, [[Олександр Сирски]], изјавил дека неговите сили контролираат над 1,000 км² од руската територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|title=Top Ukrainian commander says his forces now control 1,000 square kilometers of Russia's Kursk region|date=2024-08-12|work=AP News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813010317/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Украинските војници објавиле видео од себе како возат низ центарот на Суџа, тврдејќи дека центарот на градот е под контрола на украинските вооружени сили. ==== 13 август ==== Според извештаите кои не биле веднаш потврдени, но кои западните набљудувачи ги оцениле како веродостојни, Путин го поставил [[Алексеј Дјумин]] за командант на одбраната против украинската офанзива. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|title=Ukraine's Kursk incursion: how the invasion of Russia could change the political focus of the conflict|last=Wolff|first=Stefan|authorlink=Stefan Wolff|date=15 August 2024|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815230945/https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Според Украина, „''релативно мал''“ број руски војници биле преместени во Курск од [[Запорожје]] и [[Херсон]], а руските офанзиви во последните два региона продолжиле. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|title=Putin pulls units out of Ukraine to defend Russia, Kyiv says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=13 August 2024|work=POLITICO|access-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813182746/https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|archive-date=13 August 2024|last2=Walker|first2=Ali}}</ref> Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател [[Володимир Зеленски]] изјавил дека неговите сили контролираат околу 1.000 км² и 74 населби во Курската Област. <ref name="ua74">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|title=Ukraine war latest: Ukraine controls 74 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky says|date=13 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813220945/https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|archive-date=13 August 2024}}</ref> На состанокот со Зеленски, [[Литванија|литванскиот]] министер за одбрана [[Лауринас Кашчунас]] тврдел дека Русија преместила дел од своите војници од својата балтичка енклава [[Калининградска Област|Калининград]] во Курск, без да навлегува во понатамошни детали. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thehill.com/policy/defense/4827388-russia-moving-troops-kaliningrad-kursk-ukraine-attack/|title=Russia moving troops from Kaliningrad to Kursk to repel Ukraine attack, official says|last=Dress|first=Brad|date=14 August 2024|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|accessdate=21 December 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана тврдело дека ги спречило украинските напади во Кореневскиот реон во близина на селата Обшчи Колодез, Каучук, Алексеевски и Снагост и во Суџанскиот реон во правец на Мартиновка, како и во областите Коренево, Олешња, Николаево-Дарино, Суџа и Михајловка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|title=Минобороны РФ заявило, что российские войска помешали ВСУ прорваться вглубь Курской области в 28 километрах от границы|work=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813152747/https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-13}}</ref> ==== 14 август ==== Русија ја обвинила на Украина за извршување на масовен воздушен напад и напад со беспилотни летала врз Курск, Воронеж, Белгород, [[Нижегородска Област|Нижни Новгород]], [[Волгоград]], [[Брјанска Област|Брјанск]], Орјол и Ростов, додавајќи дека соборила 117 беспилотни летала и четири ракети. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|title=Russia claims over 110 downed drones amid reported explosions near airbases|last=Kateryna Denisova|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814082648/https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Украинската државна телевизија емитувала извештај во кој се тврди дека Суџа бил ставен под украинска контрола и се гледа како украински војници го отстрануваат [[Знаме на Русија|руското знаме]] од службена зграда. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|title=Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha|date=14 August 2024|work=Reuters|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814205134/https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Украинските сили биле прикажани и како доставуваат хуманитарна помош до цивилите во градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|title=Ukrainian military have been delivering humanitarian aid to those who were reportedly abandoned in the Kursk region (video)|work=[[Sky News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815092309/https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Сепак, Апти Алаудинов тврдел дека борбите во градот се во тек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|title=Russia Still Fighting for Control of Sudzha Gas Hub, Chechen Commander Says|date=14 August 2024|work=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175643/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> Украина тврдела дека заробила 102 руски војници за помалку од 24 часа, наводно од 488-от гардиски полк и баталјоните „Ахмат“, <ref>{{Наведени вести|url=https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|title=Рота російських солдатів здалася в полон у Курській області|last=Kovalska|first=Olena|date=2024-08-15|work=Експрес Онлайн|access-date=2024-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035551/https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|archive-date=16 August 2024|publisher=Експрес Online}}</ref> <ref name="alpha">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|title=Спецпризначенці СБУ за раз узяли в полон рекордних 102 росіян на Курщині|last=Holovan|first=Milana|date=2024-08-15|publisher=LIGA|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815142316/https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а Зеленски еден ден претходно изјавил дека „стотици“ се предале за време на офанзивата. <ref name="kyivindependent_100-russian-soldiers">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|title=Ukraine captures over 100 Russian troops in Kursk Oblast in less than a day, Syrskyi says|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814112959/https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Според државната безбедносна служба на Украина, ова било најголемото поединечно предавање на руски војници до тој момент. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|title=Ukrainian forces capture over 100 Russian soldiers in Kursk Oblast at once – photos, videos|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815130819/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украина наводно направила обид да напредува во три насоки: источно од Суџа кон селото Белица и соседната населба Гири, северно кон Лгов и северозападно кон Коренево на патот кон Рилск. Жестока битка била пријавена во близина на населбата Каучук, приближно 30 километри од Лгов. Руските сили ископале нови ровови јужно од Лгов и во Черможној. Украинските сили тврделе дека напредувале 1-2 километри и го завршиле чистењето на Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|title=Украинские силы "продвинулись на 1–2 километра" в Курской области России|date=2024-08-14|work=Radio free Europe/ Radio Liberty (Russian)|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814194330/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|archive-date=14 August 2024|publisher=Радио «Свобода»}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|title=Russian Military Fortifies Southern Outskirts of Lgov, Kursk Oblast|work=Militarnyi|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814102356/https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Черкаскаја Конопелка, јужно од Суџа, наводно била освоена од Украина, додека селото Куриловка, селцето Дмитриуков и селата Борки и Крупец исто така биле окупирани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/BILD_Russian/18213|title=ВСУ взяли ещё четыре населённых пункта к югу от Суджи — аналитик BILD|date=2024-08-14|work=Telegram|publisher=BILD на русском|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814184423/https://t.me/BILD_Russian/18213|archive-date=14 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украинските трупи влегле во селото Камишное каде што била пријавена урбана битка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|title="Ситуация остается тяжелой". Украинская армия в Курской области за сутки заняла еще шесть населенных пунктов|date=2024-08-14|publisher=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815044450/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Градот [[Глушково (Курска Област)|Глушково]] добил наредба за евакуација од гувернерот Смирнов, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|title=Authorities in Russia's Kursk Oblast order evacuation of another town|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814234932/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а евакуацијата на целиот Глушковски реон во Курската област започнала истиот ден. ==== 15 август ==== Украинскиот воен командант [[Олександр Сирски]] објавил формирање на воена администрација предводена од генерал [[Едуард Москалиов]], додавајќи дека 82 населби во областа се нашле под контрола на [[Киев]]. Во своето вечерно обраќање, Зеленски изјавил дека украинските сили ја презеле целосната контрола врз Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|title=BREAKING: Zelensky confirms full capture of Russian town of Sudzha in Kursk Oblast|date=15 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815150301/https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> Руското министерство за одбрана тврдело дека го вратило селото Крупец. Исто така, потврдило дека украинските вооружени сили напредувале приближно два километри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/meduzalive/111110|title=Российские войска освободили село Крупец в Курской области, заявило Минобороны РФ|date=2024-08-15|work=Meduza|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035540/https://t.me/meduzalive/111110|archive-date=16 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|title=Главком ВСУ объявил о создании военной комендатуры в Курской области|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815135643/https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Украина изгубила лансер на [[ХИРМАС|ХИРМА]] во ракетен напад во Сумската област. ==== 16 август ==== На овој ден било објавено дека Русија вработува копачи на ровови за изградба на одбрана со плати од околу 2.500 американски долари месечно, или повеќе, со ветување дека ќе работат надвор од борбените зони. Сателитските снимки го покажале проширувањето на руските ровови во регионот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|title=Ukraine war briefing: Russia hiring trench diggers after Kursk invasion|last=Murray|first=Warren|date=16 August 2024|work=The Guardian|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818014603/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/15/scores-of-job-ads-for-trench-diggers-appear-online-as-ukraine-advances-in-kursk-region-a86034|title=Scores of job ads for trench diggers appear online as Ukraine advances in Kursk region|date=2024-08-15|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=2025-04-15}}</ref> Главниот патен мост преку реката Сејм во Глушково бил уништен од украинската војска, приближно 50 километри западно од руската територија што тогаш ја контролирала Украина. Руските власти изјавиле дека губењето на мостот ќе го попречи преместувањето преку копнени патишта на цивилите во округот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/17/russia-says-ukraine-used-western-weapons-to-destroy-bridge-in-kursk|title=Russia says Ukraine used Western weapons to destroy bridge in Kursk|date=17 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|accessdate=20 March 2025}}</ref> <ref>[https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/ Ukraine 'destroys bridge' in Russia's Kursk region] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818003625/https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/}}, Canberra Times, 16 August 2024.</ref> Приближно 2.000 до 3.000 руски регрути биле заробени јужно од реката. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|title=Fierce fighting in Russia as Ukrainian forces attempt to seize more territory|last=Harding|first=Luke|date=20 August 2024|work=The Guardian|access-date=24 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061913/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|archive-date=26 August 2024|last2=Sabbagh|first2=Dan}}</ref> ==== 17 август ==== Руските сили наводно дигнале во воздух два моста во близина на Теткино и Попово-Лежачи откако се повлекле од десниот брег на реката Сејм во областа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/world/countries/kurskaya-oblast-rossiyane-soobshchayut-ob-otstuplenii-okkupantov-vozle-tetkino-50443768.html|title="Взорвали мосты". Российские военкоры сообщают об "организованном отступлении" оккупантов на восточный берег реки Сейм возле Теткино|date=17 August 2024|language=uk|trans-title="They blew up the bridges." Russian military journalists report an "organized retreat" of the occupiers to the eastern bank of the Seim River near Tetkino|accessdate=17 August 2024}}</ref> Украинската војска тврдела дека ја освоила населбата Коренево, но руското министерство за одбрана ја опишала населбата како спорна. <ref>[https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared Неподтвержденные сообщения о взятии ВСУ райцентра Коренево в Курской области] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818232420/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared|date=18 August 2024}} Radio Free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> ==== 18 август ==== [[Податотека:The_80th_Air_Assault_Brigade_captured_a_T-90M_Proryv_tank_in_the_Kursk_region.jpg|мини|Украински војници со заробен руски тенк [[Т-90]] М Прорјв]] Украинските сили уништиле уште еден мост над реката Сејм во близина на [[Званое]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|title=Ukraine Says Struck Another Bridge in Russia's Kursk Region|work=The Moscow Times|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224306/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref name="ISW_2024-08-16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 16, 2024|last=Kateryna Stepanenko|last2=Christina Harward|date=2024-08-16|work=understandingwar.org|publisher=[[Institute for the Study of War|ISW]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817000945/https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|archive-date=17 August 2024|accessdate=2024-08-18|quote=Russian sources claimed on August 16 that Ukrainian HIMARS strikes destroyed bridges in Glushkovo and Zvannoye (both southwest of Korenevo).|last3=Riley Bailey|last4=Angelica Evans|last5=Frederick W. Kagan}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|title=Russia, le forze ucraine mettono fuori uso un secondo ponte nella regione di Kursk – Video|date=2024-08-18|work=rainews|publisher=[[Rai News 24]]|language=it|trans-title=Russia, Ukrainian forces take out a second bridge in the Kursk region – Video|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224305/https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|archive-date=18 August 2024|accessdate=2024-08-19}}</ref> Според руските блогери, и Украина и Русија ги зацврстиле своите сили што се борат во Курската Област, при што Русија преместила дел од силите од други фронтови на фронтот. <ref name="newsweek20240818">{{Наведени вести|url=https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|title=Kursk invasion map shows Ukrainian advances in new locations|date=18 August 2024|work=Newsweek|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224302/https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|archive-date=18 August 2024|language=en}}</ref> Маринците од 501-от посебен поморски пешадиски баталјон објавиле видео од нив како го симнуваат руското знаме од општинската зграда [[Апанасовка (Курска Област)|Апанасовка]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/marines-of-501st-separate-battalion-remove-1724002539.html|title=Marines of 501st Separate Battalion remove Russian flag in Kursk region|last=Zimko|first=Oleksandra|work=[[RBC-Ukraine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034613/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724002539?lt=1&st=0|archive-date=20 August 2024|accessdate=19 August 2024}}</ref> ==== 19 август ==== Русија тврдела дека украинската војска го уништила третиот и последен мост преку реката Сејм во Кореневскиот реон, што довело до можен логистички притисок врз над 700 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|title=В Росії скаржаться на знищення ЗСУ останнього моста через річку Сейм|last=Fandorin|first=Olga|date=19 August 2024|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819225742/https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|archive-date=19 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили контролираат 92 населени места во Курската Област и 1.250 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|title=Ukraine in control of 92 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky claims|last=Denisova|first=Kateryna|date=19 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034606/https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|archive-date=20 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 20 август ==== Руското Министерство за внатрешни работи ги предупредило жителите на областите Брјанск, Курск и Белгород да не користат мрежни страници за онлајн запознавање и безбедносни камери, наведувајќи загриженост за информации што ги собираат украинските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|title=Don't Use Dating Sites Amid Kursk Incursion, Russia Tells Border Region Residents|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015034/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|archive-date=21 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Јунус-Бек Јевкуров, поранешен шеф на [[Ингушетија]] и актуелен заменик-шеф на Министерството за одбрана, бил назначен за заменик на [[Андреј Белоусов]] во Координативниот совет за безбедносни прашања на граничните територии. Белоусов објавил дека Јевкуров веќе бил во Курската Област тој ден. Украинското Министерство за одбрана тврдело дека украинските сили напредуваат кон селата Новоивановка и Кулбаки. Исто така, навело дека Коренево е нападнато од југ. Мартиновка на патот Суџа-Курск, исто така, било кажано дека е контролирана од Украина, и дека се освооени Плехово на југ, но било изјавено дека Борки, Камишное и Гири се под руска контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|title=Генштаб вперше показав карту територій, які ЗСУ контролюють у Курській області|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101606/https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|title=Генштаб впервые показал карту территорий, которые ВСУ контролируют в Курской области|last=Rozhik|first=Sofia|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101607/https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 21 август ==== Украина изјавила дека уништила неколку понтонски мостови што ги користеле руските сили по должината на реката Сејм. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|title=Ukraine Says Destroyed Russian Army Pontoon Bridges in Kursk Region|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141348/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|archive-date=21 August 2024|accessdate=21 August 2024}}</ref> Руските воздухопловни сили извршиле 17 воздушни напади користејќи 27 воздушни бомби на територијата на Русија под контрола на Украина, а руската армија спровела артилериски напади врз украинските гранични населби [[Порозок]] и [[Пожња]]. <ref name="med21">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|title=Война Девятьсот десятый день. Хроника "Медузы"|date=2024-08-21|work=MEDUZA|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821215507/https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|archive-date=21 August 2024|accessdate=22 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изјавило дека неговите сили ги одбиле украинските напади од Комаровка, Коренево, Малаја Локња и Рускаја Конопелка и нападнале украински војници во близина на осум села во Курската област и девет села во Сумиската Област. ==== 23 август ==== Руските војници се забарикадирале во Женскиот затвор бр. 11 во селото Малаја Локња, ефикасно претворајќи ја зградата во „тврдина“, користејќи стражарски кули како места за стрелање, правејќи ровови меѓу другите одбрани. Затворските чувари исто така биле вклучени со руските трупи во одбраната на објектот, за кој било познато дека има капацитет од 200 жени затворенички. Украинските трупи го опседнале објектот и го нападнале. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|title=В Курській області ЗСУ штурмують жіночу колонію, в якій сховалися війська РФ, - ЗМІ (фото)|date=23 August 2024|work=www.unian.ua|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070612/https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|title=ЗСУ на Курщині штурмують жіночу колонію, де Росія тримала українських полонених|date=2024-08-23|work=Громадське радіо|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824072129/https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|title=На Курщині ДШВ ЗСУ штурмують будівлю жіночої колонії. ВІДЕО|date=2024-08-23|work=novynarnia.com|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070625/https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> ==== 25 август ==== Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили напредувале за еден до три километри, што резултирало со заземање на уште две неодредени населби, а активни операции биле во тек. <ref>{{Наведена изјава за печат|access-date=24 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-armed-forces-advance-in-kursk-region-1724612341.html|title=Ukrainian Armed Forces advance in Kursk region, take control of two more settlements - Zelenskyy|date=25 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061924/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724611169?lt=2&st=1|archive-date=26 August 2024|accessdate=24 August 2024}}</ref> ==== 29 август ==== Руските сили целосно го вратиле Коренево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|title=Russians retake village of Korenevo in Kursk Oblast – Deep State|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830090833/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|archive-date=30 August 2024|accessdate=2024-08-30}}</ref> ==== 30 август ==== Украинскиот воен командант Олександр Сирски изјавил дека неговите сили напредувале до 2 километри во некои области и презеле контрола врз 5 км руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|title=Armed Forces of Ukraine take control of 5 sq km of Kursk Oblast in one day|last=Romanenko|first=Valentyna|date=30 August 2024|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830172520/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|archive-date=30 August 2024|accessdate=30 August 2024}}</ref> 100 членови на „Мечкина бригада“, руска ПМК, изјавиле дека ќе се распоредат од [[Буркина Фасо]] во Курската област за да се борат против украинските сили. <ref name="bbcBurkina">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|title=Russian fighters to leave Burkina Faso for Ukraine|last=Njie|first=Paul|date=30 August 2024|work=BBC|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830161204/https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|archive-date=30 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|title=Russian paramilitaries from the Bear Brigade leave Burkina Faso|last=Roger|first=Benjamin|date=30 August 2024|work=Le Monde|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831013613/https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|archive-date=31 August 2024|last2=Eydoux|first2=Thomas}}</ref> === Септември 2024 === На 5 септември, претседателот Зеленски изјавил дека 60.000 руски војници биле прераспоредени од [[Запорошка Област|Запорошката]] и [[Херсонска Област|Херсонската област]] во [[Курска Област|Курската Област]] и дека бројот на руски гранати испукани во претходните области бил намален. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/09/5/7473581/index.amp|title=Russians redeployed 60,000 troops to Kursk Oblast – Zelenskyy|last=Balachuk|first=Iryna|date=5 September 2024|work=Ukrainian Pravda|access-date=5 September 2024}}</ref> На 7 септември, украинските сили изјавиле дека уништиле два понтонски моста над реката Сејм и систем за воздушна одбрана Оса употребувајќи бомби од СДБ и ракети ХИМАРС. <ref>{{Наведени вести|url=https://mil.in.ua/en/news/defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast|title=Defense Forces strike again at crossings in the Kursk oblast|date=7 September 2024|work=mil.in.ua|access-date=8 September 2024}}</ref> ==== Руска контраофанзива во Кореневскиот округ ==== Руската армија наводно започнала контраофанзивна операција во Курската Област на 10 септември, со извештаи за руски напредувања во Кореневскиот реон . Апти Алаудинов, исто така, изјавил дека руските сили влегле во Снагост. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|title=Russia claims to counterattack against Ukraine in Kursk Oblast|date=11 September 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913211013/https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|archive-date=13 September 2024}}</ref> Било потврдено и дека руските сили ги зазеле населбите Гордеевка и Внезапное. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|title=Russia Launches Counteroffensive in Kursk Region, Pro-Kremlin Sources Say|date=11 September 2024|work=The Moscow Times|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911104117/https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|archive-date=11 September 2024}}</ref> На 11 септември, руските контраофанзивни операции во Кореневскиот реон во Курската област наводно продолжиле, при што некои руски извори изјавиле дека се повторно освоени дури 165 квадратни километри, а Алаудинов изјавил дека се повторно освоени „околу 10 населби“. Овие операции се случиле во време на украинско прераспоредување на трупи од Курската област во [[Покровска офанзива|борбите во близина на Покровск]], што според украинскиот блогер им дало предност на руските сили во Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kyivpost.com/post/38812|title=Russia Claims Early Success as Major Counteroffensive in Kursk Region Begins|date=11 September 2024|work=[[Kyiv Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200248/https://www.kyivpost.com/post/38812|archive-date=13 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref name="al_jazeera_2024_09_11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|title=Russia claims Kursk counteroffensive pushing back Ukraine forces|date=11 September 2024|work=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911145441/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|archive-date=11 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|title=Russia appears to have launched initial major counterattack against Ukraine in Kursk|last=Reevell|first=Patrick|date=2024-09-11|work=[[ABC News (United States)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919072740/https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|archive-date=19 September 2024|accessdate=2024-09-14}}</ref> Една од целите на контраофанзивата наводно била да се ослободат изолираните руски трупи помеѓу реката Сејм и Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|title=Ukrainian Troops Talk of Stiffer Resistance as They Fight in Russian Territory|last=Santora|first=Marc|date=14 September 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914215249/https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024}}</ref> Друг руски вод кој направил обид да премине понтонски мост на реката Сејм бил бомбардиран со ракети [[ХИМАРС]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|title=A Russian Platoon Assembled At A Floating Bridge In Kursk. Ukraine's HIMARS Had Them In Their Crosshairs.|last=Axe|first=David|work=Forbes|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926030608/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|archive-date=26 September 2024|accessdate=26 September 2024}}</ref> На 12 септември, руското Министерство за одбрана ги повторило изјавите на Алаудинов за повторно освојување на 10 населени места и прецизирал дека станува збор за Апанасовка, Бјахово, Вишневка, Викторовка, Внезапное, Гордеевка, Краснооктјабрски, Обуховка, Снагост и 10-ти Октомври. Геолокациски снимки потврдиле руски напредок од 58 км², вклучително и во Снагост и Краснооктјабрски, но не и заземање на села. Институтот за проучување на војната проценил дека овие руски напредувања биле во области каде што Украина немала целосна контрола. <ref name="ISW 12 September">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 12, 2024|last=Wells|first=Katherine|last2=Evans|first2=Angelica|date=12 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916013901/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|archive-date=16 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Gasparyan|first3=Davit|last4=Mappes|first4=Grace|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Bailey|first7=Riley}}</ref> Руското освојување на Снагост било визуелно потврдено на 13 септември, додека руски извори тврделе дека имало понатамошен напредок преку украинскиот Курски пресврт. <ref name="ISW_2024_09_13">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024|last=Barros|first=George|last2=Evans|first2=Angelica|date=13 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174859/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Gasparyan|first6=Davit}}</ref> Руското Министерство за одбрана на 16 септември изјавило дека го вратило селото Борки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/ukraine-updates-russia-says-it-has-retaken-kursk-towns/live-70228135|title=Moscow says it has retaken two Kursk towns|date=2024-09-16|work=[[Deutsche Welle|DW]]|accessdate=2025-05-16}}</ref> На 18 септември, украинската воена администрација на Курската Област изјавила дека рускиот контранапад бил запрен. Сепак, други сугерирале дека контранападот сè уште не достигнал полн интензитет. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russias-kursk-oblast-counteroffensive-halted-kyiv-claims/n|title=Russia's Kursk counteroffensive halted, Kyiv claims|date=18 September 2024|work=The Kyiv Independent|accessdate=18 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2024/09/14/europe/russia-begins-ukraine-counter-attack-kursk-intl/index.html|title=Russia begins efforts to expel Ukraine from Kursk but counter-attack is yet to gain momentum|last=Lister|first=Tim|last2=Gak|first2=Kosta|date=2024-09-14|work=CNN|language=en|accessdate=2024-09-19}}</ref> Апти Алаудинов изјавил дека Русија ја вратила контролата врз населбите Николаево-Дарино и Дарино во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7167252|title=Алаудинов сообщил, что армия РФ отбила курские села Николаево-Дарьино и Дарьино|date=2024-09-19|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-09-19}}</ref> На 24 септември, Алаудинов изјавил дека неговите сили повторно освоиле 12 населби во Курската Област од почетокот на рускиот контранапад; визуелно потврдено дека 11 од нив биле повторно освоени од руските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 24, 2024|last=Kagan|first=Frederick W.|last2=Mappes|first2=Grace|date=24 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240925012911/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|archive-date=25 September 2024|accessdate=24 September 2024|last3=Stepanenko|first3=Kateryna|last4=Barros|first4=George|last5=Gasparyan|first5=Davit|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Zehrung|first7=Haley}}</ref> ==== Украинска инвазија во Глушково ==== До 12 септември, украинските сили извршиле нов пробив преку [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]] во Глушковсккиот реон, на нов дел од фронтот надвор од нивниот главен штаб во Курската Област. <ref name="ISW12Sept">{{cite ISW|date=2024-09-12}}</ref> <ref name="prykhodko">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/uk/news/syly-oborony-zdijsnyly-novyj-proryv-u-kurskij-oblasti/|title=Сили оборони здійснили новий прорив у Курській області|last=Приходько|first=Роман|date=14 September 2024|work={{ill|Мілітарній|uk}}|language=uk|accessdate=13 July 2025}}</ref> Елементи на 116-та механизирана бригада ја преминале границата во близина на селата Нови Пут и Весјолое без да наидат на руски отпор. <ref name="prykhodko" /> Руски извори изјавиле дека украинските сили спроведуваат напади во близина Медвежје. Украинските сили влегле и во југозападниот дел на Теткино. Следниот ден, руски извори изјавиле дека украинските напади продолжиле во близина на Весјолое, Нови Пут и Медвежје. Елементите на 116-та бригада кои го извршиле пробивот подоцна изјавиле дека напредувале „значително длабоко“ на руска територија и дека ставиле група од најмалку илјада руски регрути под закана од опколување. На 16 септември, руските власти наредиле евакуација на населбите во областите Рилск и Хомутовка во Курската област. И двата се наоѓаат во рамките на 15 километри од украинската граница. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240916-russia-evacuates-border-villages-in-kursk-region|title=Russia evacuates border villages in Kursk region|date=16 September 2024|work=France 24|accessdate=16 September 2024}}</ref> === Октомври 2024 година === На 9 октомври, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили ја вратиле контролата врз Покровски и Новаја Сорочина во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-recaptured-two-kursk-region-villages-from-ukraine-news-agencies-687fa2a7|title=Russia Says Two Kursk Region Villages Recaptured From Ukraine|date=2024-10-09|work=[[Barron's]]|accessdate=2024-10-13}}</ref> На 10 октомври, руските сили започнале голем чекор во контраофанзивата во Курската област. <ref name="ISW 2024-10-11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 11, 2024|last=Stepanenko|first=Kateryna|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=11 October 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20241101231030/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|archive-date=1 November 2024|accessdate=12 October 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Harward|first4=Christina|last5=Barros|first5=George|last6=Trotter|first6=Nate}}</ref> Руските напади врз истакнатиот дел во следните месеци биле извршувани секоја недела од истите бригади и полкови, и со тешки оклопи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/01/05/ukrainian-troops-launch-a-new-offensive-in-kursk/|title=On the same day on the same snowy battlefield, Russia and Ukraine both launch offensives|last=Axe|first=David|date=5 January 2025|work=[[Forbes]]|accessdate=27 January 2025}}</ref> Имало извештаи дека руските сили речиси уништиле истакнат дел од украинските трупи во Глушковата област по стратешкото опкружување. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 11 октомври, руските сили напредувале кон селата Веселое и северно од Љубимовка. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 14 октомври, Апти Алаудинов изјавил дека Русија повторно освоила околу половина од територијата окупирана од Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7231259|title=Алаудинов: около 50% занятой ВСУ территории Курской области освобождено|date=2024-10-14|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-10-14}}</ref> Ова било потврдено од ISW, кој изјавил дека геолоцираните снимки можат да потврдат дека 46% биле повторно освоени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-14-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 14, 2024|last=Barros|first=George|last2=Mappes|first2=Grace|date=14 October 2024|work=Institute for the Study of War|accessdate=10 November 2024|last3=Trotter|first3=Nate|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Evans|first5=Angelica|last6=Hird|first6=Karolina}}</ref> До крајот на првата половина на октомври, украинската веб-страница DeepState тврдела дека руските сили го пробиле левото крило на групата украински сили во Курск, преземајќи ја контролата врз селото Зелјони Шијак. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/ukrainian-armed-forces-destroy-russian-bmp-3-near-zelenyi-shlyakh-village-in-the-kursk-region/|title=Ukrainian Armed Forces destroy Russian BMP-3 near Zelenyi Shlyakh village in the Kursk region|last=Кушніков|first=Кирило|date=17 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=13 July 2025}}</ref> На 28 октомври 2024 година било објавено дека украинските сили, вклучувајќи го 33-от јуришен баталјон, 21-та механизирана бригада и 130-от механизиран баталјон на 47-та механизирана бригада, извршиле нов пробив по должината на руско-украинската граница кај селото Новиј Пут во Глушковскиот реон во [[Курска Област|Курската област]] и ги зазеле руските позиции. <ref name="GlushkovoDistrict">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/47th-brigade-overrun-new-russian-positions-in-kursk-oblast/|title=47th Brigade Overrun New Russian Positions in Kursk Oblast|last=Kushnikov|first=Vadim|date=28 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> Според Дејвид Акс, овој пробив се случил на или непосредно пред 26 октомври. <ref name="Forbes12625">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/11/04/why-are-ukraines-best-armored-vehicles-fighting-pointless-skirmishes-around-a-tiny-russian-border-village/|title=Why Are Ukraine's M-2 Bradleys And M-1 Abrams Fighting Pointless Skirmishes Around A Tiny Russian Border Village?|last=Ахе|first=David|authorlink=David Axe|date=4 November 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> === Ноември 2024 === На 10 ноември било објавено дека во подготовка за нова фаза на контраофанзива, околу 50.000 војници, од кои ниту еден не морал да биде пренасочен од источна Украина, биле распоредени во Курската област. Ова наводно вклучувало [[Северна Кореја|севернокорејска]] лесна пешадија, која потоа била обучена за борба подалеку од фронтовската линија, и чие вкупно присуство во регионот изнесувало 10.000. Според украинските власти, оваа сила веројатно требало да нападне во рок од неколку дена. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|title=50,000 Russian and North Korean Troops Mass Ahead of Attack, U.S. Says|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Schmitt|first2=Eric|date=10 November 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114010033/https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|archive-date=14 November 2024|accessdate=10 November 2024|last3=Schwirtz|first3=Michael}}</ref> На брифинг за медиумите на 12 ноември, заменик-портпаролот на американскиот [[Стејт департмент]], Ведант Пател, изјавил за медиумите дека „повеќето од“ над 10.000 севернокорејски војници кои биле испратени во источна Русија биле распоредени на фронтовската линија кај Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|title=US confirms North Korean troops joining Russia in combat against Ukraine|last=Kang|first=Taejun|date=2024-11-12|work=[[Radio Free Asia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219022839/https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|archive-date=19 December 2024|accessdate=2024-12-17}}</ref> === Декември 2024 година === На 11 декември, Министерството за одбрана на Русија изјавило дека руските трупи ги вратиле Дарино и Плехово во Суџанскиот округ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7364614?ysclid=m4l1jpw9l7444417961|title=Армия России освободила Дарьино и Плехово в Курской области|date=2024-12-11|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-12-12}}</ref> {{На|2024|12|16}}, не било јасно која страна го поседува Плехово. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/12/16/europe/north-koreans-kursk-losses-intl/index.html|title=Ukraine says North Koreans took heavy casualties during weekend attack in Kursk region|last=Butenko|first=Victoria|last2=Kostenko|first2=Maria|date=2024-12-16|work=[[CNN News]]|accessdate=2024-12-17|last3=Lister|first3=Tim|last4=Mezzofiore|first4=Gianluca}}</ref> На 12 декември, Русија изјавила дека ја вратила контролата врз Новоивановка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|title=Российские военные освободили Новоивановку в Курской области|date=2024-12-12|work=РБК|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214001311/https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|archive-date=14 December 2024|accessdate=2024-12-12}}</ref> === Јануари 2025 година === На 5 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека украинските сили започнале нова офанзива во Курската област околу 9 часот наутро по московско време, а украинските блогери исто така прикажале дека е во тек операција. Според руските воени блогери, украинскиот напад бил започнат од Суџа во правец на селата Бердин и Болшое Солдатское. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c86wz0vd1dwo|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk region|last=Vernon|first=Will|last2=Walker|first2=Amy|date=5 January 2025|work=[[BBC News]]|accessdate=5 January 2025}}</ref> Русија соопштила дека овие офанзивни напори биле одбиени. <ref name="KI1525">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-2/|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk Oblast, mixed reports surface on outcome|last=Denisova|first=Kateryna|date=5 January 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=5 January 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-war-bloggers-report-new-ukrainian-attack-kursk-region-2025-01-05/|title=Russian war bloggers report new Ukrainian attack in Kursk region|last=Trevelyan|first=Mark|date=5 January 2025|work=[[Reuters]]|access-date=5 January 2025|last2=Papachristou|first2=Lucy}}</ref> Украинските сили напредувале низ полињата јужно од Бердин во јужниот дел од населбата. Руските блогери изјавиле дека украинските офанзиви се насочени кон Леонидово и во близина на Пушкарное. Картите од руските блогери покажале дека Украина ги контролира селата Черкаское Поречное, Мартиновка и Михајловка, влегла во Новосотницки и напредувала во близина на Новаја Сорочина и Јамска Степа. Некои руски блогери изјавиле дека офанзивата е можеби измама за идна поголема офанзива. <ref name="ISW January 5">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-5-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 5, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Evans|first2=Angelica|date=6 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Barros|first6=George}}</ref> Руските сили истовремено извршиле контранапад југоисточно од Суџа, остварувајќи потврден напредок во Махновка, и напредувајќи преку автопат западно од Малаја Локња. <ref name="ISW January 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-6-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 6, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|date=7 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 6 јануари, објавените геолокациски снимки го потврдиле неодамнешниот напредок на украинските сили во јужен Бердин, централен Руское Поречное и централен Новосотницки. Руски извори изјавиле дека Леонидово е повторно освоено. На 7 јануари, објавените геолокациски снимки покажале дека Бердин и Новосотницки биле исчистени од украинските напади <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref>, како и од руските напредувања во близина на четири други населени места во Курската област. Руски извори изјавиле дека Стараја Сорочина, Руское Поречное, Косица и Махновка биле повторно освоени. <ref name="ISW January 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-7-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> Украина потврдила дека украинските офанзивни напори во Курската област се во тек. <ref name="reuters1725">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-hitting-ukrainian-forces-kursk-region-2025-01-07/|title=Ukraine says forces conducting 'new offensive actions' in Russia's Kursk region|date=7 January 2025|work=Reuters|access-date=7 January 2025}}</ref> На 8 јануари, геолоцираните снимки покажале дека руските сили влегле во Николаевка, северозападно од Суџа, од запад. <ref name="ISW January 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Kagan|first2=Frederick W.|date=9 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate}}</ref> На 9 јануари, среде зголемените руски напори за враќање на територијата во Курската област, руските сили ги вратиле локалитетите Александрија и Леонидово, потврдено со геолокациски снимки од напад со големина на батаљон спроведен во областа. Понатамошни потврдени напредувања биле направени во близина на две населби северозападно од Суџа. Руски извори изјавиле дека Погребки, Мерјевка и Најденов исто така биле повторно освоени. Во меѓувреме, било потврдено дека украинските сили напредувале во Николаевка, северозападно од Суџа. <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> На 27 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили го вратиле селото Николаево-Дарино . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7459818|title=Армия России освободила село Николаево-Дарьино в Курской области|date=2025-01-27|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2025-01-27}}</ref> === Февруари 2025 година === На 1 февруари, руските сили започнале воздушен напад врз интернат во Суџа, при што загинале четири лица, според украинските власти. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0e4r9x3e0eo|title=Four dead in Russian strike on Kursk school, Ukraine says|last=Wright|first=George|date=1 February 2025|work=[[BBC]]}}</ref> Новата офанзива што ја започнала Украина на 6 февруари со два механизирани батаљони од градот [[Махновка]], кој го контролирала, довела до заземање на селата Колмаков и Фанасевка истиот ден. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/13/ukraine-resumes-the-offensive-in-kursk|title=Ukraine presses on in Kursk; Denmark warns Russia could wage war in Europe|last=Psaropoulos|first=John T|date=2025-02-13|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=2025-04-05}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-6-2025|title=Institute for the Study of War|date=7 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=2025-02-07}}</ref> На 7 февруари, Путин признал дека ситуацијата е „''многу тешка''“ додека се состанал со регионалните гувернери. Украина изјавила дека е подготвена да понуди хуманитарен коридор за цивилите, но изјавила дека не добила кореспонденција од Русија, при што Зеленски ја обвинил Русија за „''рамнодушност''“ кон судбината на своите граѓани. <ref name="d657">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/07/ukraine-war-briefing-putin-admits-situation-very-difficult-in-kursk-as-kyiv-forces-mount-new-offensive|title=Ukraine war briefing: Putin admits situation 'very difficult' in Kursk as Kyiv forces mount new offensive|last=Murray|first=Warren|date=7 February 2025|work=The Guardian|accessdate=28 February 2025}}</ref> Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили повторно освоиле неколку локалитети во текот на февруари: Свердликово на 17 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7514269|title=Российские войска освободили от ВСУ село Свердликово в курском приграничье|date=2025-02-17|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-19}}</ref> Орловка и Погребки на 26 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535013|title=Армия России отбила у ВСУ Орловку и Погребки в Курской области|date=2025-02-26|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-26}}</ref> Николски на 27 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535995|title=Российская армия отбила у ВСУ курский хутор Никольский|date=2025-02-27|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-27}}</ref> и Новаја Сорочина на 28 февруари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7547039|title=Российские войска отбили у ВСУ курскую деревню Новая Сорочина|date=2025-02-28|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-28}}</ref> === Март 2025 година === ==== Руска офанзива и освојување на Суџа ==== Украинската група за мониторинг „[[DeepStateMap.Live]]“ на 6 март објавила дека руските сили напредувале во близина на селото Куриловка, јужно од Суџа, заканувајќи се на украинската одбрана. <ref name="NV">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russian-troops-push-forward-near-sudzha-in-kursk-oblast-50495535.html|title=Russian forces advance in Kursk Oblast, threatening Ukrainian defenses — DeepState|date=6 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Следниот ден, украински воен извор кој дејствувал во Курската Област изјавил за ''„Украинска правда“'' дека Русите навистина ја пробиле украинската одбранбена линија јужно од Суџа на 5-6 март и дека украинските единици правеле обиди да спречат прекин на нивните снабдувачки патишта и опколување на нивните сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/7/7501734/index.amp|title=Russians breach Ukrainian defensive line near Sudzha, Russia|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Protz|first2=Anastasia|date=7 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> На 7 март, [[Ројтерс]] објавил дека картите со отворен код покажуваат дека руските сили се близу до опколување на илјадници украински војници во Курската Област, со опасност од прекин на линиите за снабдување од напади со беспилотни летала и артилерија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulk-ukrainian-forces-fighting-inside-russia-almost-cut-off-open-source-maps-2025-03-07/|title=Ukrainian forces fighting inside Russia are almost surrounded, open source maps show|last=Osborn|first=Andrew|last2=Malenko|first2=Anastasiia|date=7 March 2025|work=Reuters|accessdate=15 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/2025/03/07/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7|date=7 March 2025|work=Al-Arabiya|language=ar|script-title=ar:قوات أوكرانيا في كورسك باتت محاصرة.. وروسيا تقطع طرق إمدادها}}</ref> ''Телеграф'' објавил дека 10.000 украински војници се нашле под ризик од опколување. Руските сили, исто така, ја преминале украинската граница во Сумската Област. Украинскиот функционер Андриј Коваленко изјавил дека руските сили се обидуваат да го преземат автопатот Јунакивка до Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/07/russia-breaks-through-ukrainian-lines-in-kursk/|title=10,000 Ukrainian troops at risk of encirclement|last=Bowman|first=Verity|date=7 March 2024|work=The Telegraph}}</ref> На 8 март, руските сили започнале напади врз самиот град Суџа. Утрото на 8 март, како дел од операцијата наречена [[Операција „Поток“|„Поток“]] од Русија, група руски војници стигнале до украинските местоположби во Суџа, откако пешачеле таму преку гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород, кој бил напуштен од јануари. <ref name="Ukrinform9Mar">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3968475-ukraines-forces-hunting-on-russian-saboteurs-trying-to-gain-foothold-on-sudzha-outskirts.html|title=Ukraine's forces hunting on Russian saboteurs trying to gain foothold on Sudzha outskirts|date=9 March 2025|work=[[Ukrinform]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="OlhaKyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Petrenko|first2=Roman|date=9 March 2025|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="Reuters9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian soldiers creep through gas pipeline to strike Ukrainian forces in Kursk, bloggers say|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според руските воени блогери, руските специјални сили поминале речиси 16 километри во гасоводот и поминале неколку дена во него пред да излезат во украинскиот заден дел во близина на Суџа. Украинскиот воен блогер Јуриј Бутусов напишал дека напаѓачките руски сили се состоеле од напаѓачка чета; <ref name="CNN9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2025/03/09/europe/russia-advances-kursk-ukraine-intl/index.html|title=Russia is advancing in Kursk, threatening Ukraine's sole territorial bargaining counter|last=Kostenko|first=Maria|last2=Edwards|first2=Christian|date=9 March 2025|work=[[CNN]]|accessdate=9 March 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> според ''„Украинска правда“'' и руски воен блогер, околу стотина мажи излегле од излезот. Според [[Валериј Герасимов]], во операцијата учествувале повеќе од 600 војници. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566168|title=Герасимов рассказал Путину об операции «Поток» по освобождению Суджи|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Во интервју за ТАСС, командантот на специјалните сили „Ахмат“, Апта Алаудинов, изјавил дека руските војници кои патувале низ цевката се обележале со сина лента, иста боја како што ја употребува украинската армија, со цел да ги измамат украинските сили и да ги натераат да мислат „''дека нивните сопствени единици напредуваат''“. Според Институтот за проучување на војната, ова може да се смета за [[перфидност]], воено злосторство. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-19-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 19, 2025|date=20 March 2025|work=Institute for the Study of War|language=en|accessdate=2025-03-21}}</ref> Руски извори ја карактеризирале операцијата како изненадувачки напад. Украински воен извор во Курската Област го негирал ова, изјавувајќи ''за „Украинска правда“'' дека Украинците биле свесни за рускиот план, но дека неколку дена претходно, фокусот на украинската команда се префрлил на Куриловка поради пробивот таму, и дека војниците во Курск немале ресурси да го дигнат во воздух гасоводот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Olha Kyrylenko, Roman Petrenko|date=2025-03-08|work=Ukrainska Pravda|access-date=9 March 2025}}</ref> Украинскиот офицер Мирослав Хај подоцна, на [[8 март]], изјавил дека командантите на украинската воздушна јуришна бригада однапред знаеле за рускиот план, што им овозможило да извршат заседа, која, според него, резултирала со смрт на околу 80% од руските сили кои излегле од гасоводот. <ref name="MyroslavHai">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-ukrainian-armed-forces-officer-says-military-eliminated-a-group-of-russians-in-sudzha-50496288.html|title=Ukrainian forces wipe out 80% of Russian group in attempted Sudzha gas pipeline ambush|date=8 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Украинскиот Генералштаб во соопштението од 8 март негирал дека Русите постигнале голем пробив на границата и изјавил дека руското присуство во селата Журавка и Новенке во украинскиот Сумската Област се сведува само на мали саботажно-извиднички групи и пешадиски единици „од само неколку војници“. Исто така, се вели дека Русите спроведувале „тешки“ напади во близина на Малаја Локња и областите јужно од Суџа. <ref name="Denisova">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-military-releases-video-of-russian-gas-pipeline-attack-in-kursk-oblast/|title=Ukraine releases video of Russian attack via gas pipeline in Kursk Oblast|last=Denisova|first=Kateryna|date=9 March 2025|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-saboteurs-used-gas-pipeline-to-reach-sudzha-now-being-eliminated/|title=Russian Saboteurs Used Gas Pipeline to Reach Sudzha, Now Being Eliminated|date=9 March 2025|work=Militarnyi|accessdate=9 March 2025}}</ref> До 8 март, селото Черкаское Поречное северно од Суџа се вратило под руска контрола, според геолокациски снимки прегледани од Институтот за проучување на војната. Руските блогери на 8 март напишеле дека Лебедевка, западно од Суџа, како и Кубаткин, северно од Суџа, исто така биле повторно освоени. <ref name="ISW8March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 8, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Evans|first2=Angelica|date=8 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=9 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Barros|first4=George|last5=Kagan|first5=Frederick W.|last6=Runkel|first6=William}}</ref> Истиот ден, руското министерство за одбрана објавило дека руските сили повторно ги освоиле селата Викторовка, Николаевка и Стараја Сорочина, северно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563196|title=Российские войска освободили три деревни в Курской области|date=2025-03-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> Следниот ден, министерството формално го презело заземањето на руското село Лебедевка во близина на границата, како и населбата Новенке во украинскиот Сумски регион. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563419|title=Минобороны сообщило о взятии села в Курской области и хутора в Сумской области|date=2025-03-09|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> DeepState на 9 март, исто така, објавил дека Лебедевка паднала под руска контрола и дека руските сили се пробивале во Черкаское Поречное. <ref name="TNVoUA">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-russian-troops-advance-and-regain-control-of-lebedivka-deepstate-50496363.html|title=Russian troops push forward in Kursk Oblast|date=9 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според високи западни и украински воени претставници, укинувањето на помошта за воено разузнавање на Украина од страна на САД имало големо влијание врз брзиот руски напредок. <ref name="m659">{{Наведен нестручен часопис|access-date=19 July 2025}}</ref> <ref name="h626">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/11/deprived-of-us-intelligence-support-ukraine-loses-ground-in-russia-s-kursk-region_6739030_4.html|title=Deprived of US intelligence support, Ukraine loses ground in Russia's Kursk region|last=Grynszpan|first=Emmanuel|date=11 March 2025|work=Le Monde.fr|accessdate=19 July 2025}}</ref> На 9 март, руските блогери напишале дека Суџа била нападната од повеќе насоки и дека се водат „жестоки борби“. <ref name="Independent9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-war-kursk-gas-pipeline-sudzha-b2711710.html|title=Russian forces 'crept through gas pipeline' to ambush Ukrainian troops|date=9 March 2025|work=[[The Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Истиот ден, руските сили ја вратиле Малаја Локња. <ref name="LukeHarding">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/09/russian-forces-recapture-villages-in-kursk-ukrainian-held-pocket-inside-russia|title=Russian forces recapture villages in Ukrainian-held pocket inside Russia|last=Harding|first=Luke|date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана, исто така, го објавило повторното освојување на Черкаское Поречное и Косица. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian forces take three new settlements in drive to oust Ukrainian forces in Kursk|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=22 April 2025}}</ref> На 10 март, била издадена наредба за повлекување на некои украински единици од Суџа. <ref name="nyt-20250316">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2025/03/16/world/europe/ukraine-kursk-retreat-russia.html|title=How Ukraine's Offensive in Russia's Kursk Region Unraveled|last=Santora|first=Marc|date=16 March 2025|work=[[The New York Times]]|access-date=19 March 2025}}</ref> На 11 март, руското Министерство за одбрана објавило повторно освојување на 12 населени места: Агроном, Богдановка, Бондаревка, Дмитриуков, Зазулевка, Ивашковски, Колмаков, Кубаткин, Мартиновка, Михајловка, Правда и Јужни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7564785|title=Армия России отбила у ВСУ 12 населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-11|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ''DeepState'' истиот ден соопштило дека Русите напредувале во близина на Мирное и ги консолидирале своите позиции и ги граделе своите сили во источниот дел на Суџа. На левата страна од Курското боиште, се вели дека Русите се движеле кон Басивка во Сумискиот регион; на десната страна, украинските сили го забавиле рускиот напредок во близина на Гуево, каде што севернокорејските сили биле вклучени во борбите. <ref name="EastSudzha">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/11/7502377/|title=DeepState: Russian troops advance in Kursk Oblast, consolidate positions in eastern part of Sudzha|last=Shumilin|first=Oleksandr|date=11 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=11 March 2025|quote=The enemy is also consolidating their positions and building up forces in the eastern part of Sudzha.}}</ref> Истиот ден, ''[[Форбс]]'' објавил дека најголемиот дел од украинските сили во Курск, со некои од најтешките бригади на Украина, се евакуирале и се преместиле на украинската страна од границата. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> На 12 март, руски војници биле видени како креваат знамиња во центарот на Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-verge-losing-kursk-pocket-its-foothold-inside-russia-2025-03-12/|title=Ukraine on verge of losing Kursk pocket, its foothold inside Russia|last=Trevelyan|first=Mark|work=reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref name="Zadorozhnyy">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-reportedly-launches-assault-on-ukrainian-controlled-sudzha-in-kursk-oblast/|title=Russia reportedly enters Ukraine-held Sudzha in Kursk Oblast; Kyiv hasn't confirmed|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=12 March 2025|work=[[Kyiv Independent]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2025/03/12/videos-show-russian-troops-retaking-kursk-regions-sudzha-a88327|title=Videos Show Russian Troops Retaking Kursk Region's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана објавило повторно освојување на пет населени места: Казачја Локња, 1-ви Књажиј, 2-ри Књажиј, Замостје и Мирни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7565660|title=Минобороны сообщило об освобождении пяти населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Сирски изјавил дека украинските сили се препозиционираат на „''поволни одбранбени линии''“ и дека нема закана од опколување. Истиот ден, картата на ''DeepState'' била ажурирана за да покаже дека украинските сили повеќе не ја контролираат Суџа и го напуштиле градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/online-map-appears-show-ukraine-no-longer-control-russias-sudzha-2025-03-12/|title=Online map appears to show Ukraine no longer in control of Russia's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Воениот аналитичар Руслан Левиев изјавил за ТВ Дожд дека Суџа е под целосна контрола на руските трупи, велејќи дека украинските сили веројатно целосно ќе се повлечат од Курската област во наредните денови. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novayagazeta.eu/articles/2025/03/12/ukrainian-withdrawal-from-kursk-region-rumoured-as-russian-troops-enter-sudzha-en-news|title=Ukrainian withdrawal from Kursk region rumoured as Russian troops enter Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Novaya Gazeta]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/en/news/2025/03/12/ukrainian-forces-withdrawing-from-russia-s-kursk-region-conflict-intelligence-team|title=Ukrainian forces withdrawing from Russia's Kursk region — Conflict Intelligence Team|date=12 March 2025|work=[[Meduza]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> За време на посетата на командниот пункт во Курската Област на 12 март, претседателот Путин наводно ѝ наредил на руската војска „''целосно да го ослободи''“ регионот, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpv4729jvm9o|title=US team headed to Moscow for Ukraine talks as Putin visits Kursk|last=Debusmann Jr|first=Bernd|date=12 March 2025|work=[[BBC]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> велејќи дека ова мора да се направи „''во најкраток можен рок''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-12-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 12, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Wolkov|first2=Nicole|date=12 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=12 March 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Runkel|first7=William}}</ref> На 13 март, руското Министерство за одбрана го објавил повторното освојување на Суџа и населбите Подол и Меловој. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566506|title=Армия России освободила Суджу|date=2025-03-13|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-13}}</ref> Руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз селата Гончаровка, Заолешенка и Рубаншчина и напредуваат кон Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-13-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 13, 2025|last=Evans|first=Angelica|last2=Harward|first2=Christina|date=13 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=14 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Trotter|first7=Nate|last8=Runkel|first8=William}}</ref> На 14 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили ја вратиле населбата Гончаровка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/ukraines-zelensky-says-fighting-very-difficult-in-russias-kursk|title=Ukraine's Zelensky says fighting 'very difficult' in Russia's Kursk|date=15 March 2025|work=[[The Straits Times]]|accessdate=17 March 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehindu.com/news/international/russia-retakes-another-village-in-drive-to-push-ukraine-out-of-kursk/article69330091.ece|title=Russia retakes another village in drive to push Ukraine out of Kursk|date=14 March 2025|work=[[The Hindu]]|accessdate=14 March 2025}}</ref> Според „[[Форбс]]“, спротивно на изјавата на [[Доналд Трамп]] за „илјадници украински војници опколени“ во Курската област, во Курск не се случило никакво опколување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/14/no-russia-has-not-surrounded-thousands-of-ukrainian-troops-in-kursk/|title=No, Russia Has Not Surrounded Thousands Of Ukrainian Troops In Kursk|last=Axe|first=David|work=Forbes|language=en|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 15 март, руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз Гоголевка и го чистат Гуево. Украинските власти изјавиле дека Русите собираат сили по границата за „напад“ врз регионот Сум, иако рекле дека нема ризик од руска офанзива врз самиот град Суми. Руското министерство за одбрана соопштило дека ги вратило населбите Рубаншчина и Заолешенка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-15-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 15, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=15 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=15 March 2025|last3=Evans|first3=Angelica|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 16 март, Генералштабот на Украина го потврдил повлекувањето на украинските трупи од Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-ukraine-confirms-withdrawal-from-sudzha-in-russias-kursk-oblast/|title=Ukraine war latest: Ukraine confirms withdrawal from Sudzha in Russia's Kursk Oblast|date=16 March 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=19 March 2025|language=en}}</ref> Според украинските војници кои дале интервју за Би-Би-Си, Русија собрала значителна сила, вклучувајќи „голем број“ севернокорејски војници за да го врати градот, а повлекувањето било неуредно и „катастрофално“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q198zyppqo|title=Retreat from Kursk: Ukrainian troops tell of catastrophe and panic|last=Beale|first=Jonathan|last2=Levchenko|first2=Anastasiia|date=17 March 2025|work=www.bbc.com|accessdate=19 March 2025}}</ref> Истиот ден било објавено дека Украина сè уште држи „''парче земја по должината на границата''“. Украинските власти изјавиле дека повлекувањето било неопходно за да се зачуваат животите. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|title=Russia Overpowers Bold Ukrainian Military Venture in Kursk|last=Lytvynenko|first=Jane|work=WSJ|access-date=19 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316142905/https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|archive-date=16 March 2025|last2=Marson|first2=James}}</ref> На 20 март, Генералштабот на Украина соопштил дека тие продолжиле да држат позиции во Курската Област и дека границата била под нивна контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3972074-ukrainian-forces-control-situation-on-border-between-sumy-kursk-regions-general-staff.html|title=Ukrainian forces control situation on border between Sumy, Kursk regions – General Staff|date=2025-03-18|work=www.ukrinform.net|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 28 март, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гоголевка, додека мапирањето на DeepState од тој ден потврдило само делумна контрола врз селото. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/moscow-advances-kursk-fights-ukrainians-another-part-russia-war-bloggers-say-2025-03-28/|title=Months after first incursion, Ukrainian troops fighting in second Russian region|last=Trevelyan|first=Mark|date=2025-03-28|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-24}}</ref> ==== Украинска офанзива во Краснаја Јаруга ==== По нивното повлекување од повеќето од нивните местоположби во Курската област, украинските сили започнале изненадувачка офанзива во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. Зеленски ја нарекол операцијата превентивна мерка за да се спречи руската војска да отвори нови боишта. Одбранбениот аналитичар Јан Матвеев и воениот аналитичар на Би-Би-Си, Илја Абишев, ја нарекле диверзивна акција насочена кон пренасочување на руските сили. Според Оливер Керол од ''„Економист“'', операцијата била планирана три недели и имала за цел создавање „тампон зона“ контролирана од Украина на руската страна од границата. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}</ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}</ref> Руски воени извори првпат соопштиле на 18 март дека украинските единици се обидуваат да ја пробијат руската гранична одбрана во [[Краснојарушки округ|Краснојарушкиот реон]]. Матвеев објавил дека главниот украински напад бил започнат од селото Марине кон селото Демидовка. Руското министерство за одбрана соопштило дека украинските сили се обиделе да се инфилтрираат во Демидовка и селото Прилесје во 5:50 часот наутро и направиле пет обиди за напад врз Белгород во текот на денот, тврдејќи дека руските сили ги одбиле сите. Вклучените украински сили броеле до 200 војници и биле поддржани од тенкови и оклопни транспортери, според министерството. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartyniuk2025">Martyniuk, Yevheniia (20 March 2025). </cite></ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFАбишев2025">Абишев, Илья (19 March 2025). </cite></ref> Руските канали на [[Телеграм]] соопштиле дека украинските сили се обиделе да ја преминат границата и кај селото Графовка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.twz.com/news-features/putin-trump-limited-ceasefire-deal-reached-ukraine-now-has-to-agree|title=Putin-Trump Limited Ceasefire Deal Reached, Ukraine Now Has To Agree|last=Altman|first=Howard|date=18 March 2025|accessdate=21 March 2025}}</ref> Следното утро, руските воени канали соопштиле дека сите украински напади биле одбиени, но дека Украинците биле засилувани и се подготвувале да продолжат со нападите. Полициски контролни пунктови биле поставени низ целиот округ, а локалните власти ги охрабриле жителите да се евакуираат. Украинските сили продолжиле да напаѓаат на 19 март; според Тимот за разузнавање на конфликти, украинска единица со јачина до батаљон напредувала 1 километар во регионот пред да биде потисната назад. Институтот за проучување на војна проценил дека украинските сили напредувале северозападно од Прилесје и јужно и југозападно од Демидовка во текот на претходните два дена, а руски извор тврдел дека Украинците напредувале кон Графовка. Следниот ден, руски извори соопштиле дека украинските сили напаѓаат преку границата во близина на Липци и делумно ја опколиле Демидовка од југ. До 24 март, украинските сили влегле во централниот дел на Демидовка. Институтот за проучување на војна ги нарекол украинските придобивки во регионот Белгород од 18 март „маргинални". === Април 2025 година === ==== Курска Област ==== На 4 април, командантот на Европската команда на САД, генерал [[Кристофер Каволи]], изјавил дека вооружените сили на Украина сè уште имаат „значаен дел“ од Курската област под нивна контрола и дека Украинците, исто така, [[Курски поход|го прошириле своето присуство]] на руска почва во блиската[[Белгородска Област]]. <ref name="j879">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/ukrainians-still-hold-part-kursk-expanded-nearby-belgorod-eucom-commander-said/|title=Ukraine still holds land in Russia and is actually expanding, top US general says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=4 April 2025|work=Politico|accessdate=9 April 2025}}</ref> На 8 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гујево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7640199|title=Российские войска отбили у ВСУ село Гуево в Курской области|date=2025-04-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-08}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-pushing-last-ukrainian-forces-out-kursk-region-towards-border-2025-04-08/|title=Russia pushes Ukrainian troops from one of their last footholds in Kursk region, army says|last=Osborn|first=Andrew|date=2025-04-08|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-17}}</ref> На 19 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7673557|title=Российские войска освободили населенный пункт Олешня в Курской области|date=2025-04-19|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-19}}</ref> На 21 април, Сирски изјавил дека руските сили ги интензивирале напорите за потиснување на украинските војници од Курскатаобласт, при што Украина држела околу 30 квадратни километри според мониторинг групата „''DeepState''“ од истиот датум. <ref name="k960">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-steps-up-assault-on-sumy-oblast-kursk-border-as-ukraine-holds-line-syrskyi-says/|title=Russia intensifies push in Kursk, Sumy border areas as Ukraine holds line, Syrskyi says|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=21 April 2025|work=The Kyiv Independent|accessdate=21 April 2025}}</ref> На 22 април, ''„Телеграф“'' објавил дека по 10-дневна битка руските сили го вратиле манастирот „Свети Никола Белогорски“ во Горнал, една од последните преостанати украински местоположби во Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/04/22/ukraine-final-holdout-kursk-falls-russia-captures-monastery/|title=Ukraine's final holdout in Kursk falls as Russia captures monastery|last=Barnes|first=Joe|date=22 April 2025|work=The Telegraph|access-date=22 April 2025}}</ref> На 26 април, Русија соопштила дека ги протерала украинските сили од регионот. Тврдењето било демантирано од украинската влада, која изјавила дека иако украинските сили биле во „тешка позиција“, тие се спротивставиле на опколувањето и ги потиснале руските напади. <ref name="x755">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/kremlin-claims-complete-liberation-kursk-admits-north-korea-assistance-ukraine-war/|title=Russia claims complete 'liberation' of Kursk, admits North Korea assistance|last=Munster|first=Ben|date=26 April 2025|work=Politico|accessdate=26 April 2025}}</ref> <ref name="p941">{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2025/04/26/europe/russia-regains-kursk-claim-intl/index.html|title=Russia claims recapture of Kursk border region but Ukraine says fighting continues|last=Vlasova|first=Svitlana|last2=Nicholls|first2=Catherine|date=26 April 2025|work=CNN|accessdate=26 April 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> <ref name="y483">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx26166ngpdo|title=Russia claims it has regained full control of Kursk from Ukraine|last=Somerville|first=Ewan|date=26 April 2025|work=BBC|accessdate=26 April 2025}}</ref> Русија, исто така, за прв пат признала дека севернокорејските војници се бореле заедно со руските трупи, а рускиот генерал [[Валериј Герасимов]] го пофалил „херојството“ на севернокорејските трупи. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/putin-hails-end-ukraines-kursk-incursion-with-expulsion-last-ukrainian-troops-2025-04-26/|title=Russia says last Ukrainian troops expelled from Kursk region, Kyiv denies assertion|date=April 26, 2025|work=Reuters|access-date=26 April 2025}}</ref> ==== Белгородска Област ==== Според Институтот завојни, руските сили напредувале во Демидовка на 22 април и веројатно ја вратиле контролата врз селото Поповка до 26 април. === Мај 2025 година === ==== Упад кај Теткино ==== Доцна на 4 мај и на 5 мај, оклопна упадна копнена артилерија на Украина ја пробила руско-украинската граница во Курската област во близина на населбата Теткино. <ref name="k982">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-attacks-russias-kursk-region-russian-war-bloggers-say-2025-05-05/|title=Ukraine attacks power station amid reports of Kyiv offensive in Russia's Kursk|date=6 May 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 May 2025}}</ref> <ref name="newsweek">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-incursion-kursk-tetkino-2068378|title=Russia map shows Ukraine's surprise new cross-border incursion|last=Van Brugen|first=Isabel|last2=Feng|first2=John|date=6 May 2025|work=[[Newsweek]]|accessdate=22 June 2025}}</ref> Биле пријавени битки на границата, а жителите биле евакуирани од неколку населби во Глушковската област. <ref name="babel">{{Наведена мрежна страница|url=https://babel.ua/en/texts/117763-russian-sources-say-that-the-armed-forces-of-ukraine-have-launched-a-new-offensive-in-kursk-the-ukrainian-side-is-not-commenting-on-the-situation-here-s-what-is-known-for-now|title=Russian sources say that the Armed Forces of Ukraine have launched a new offensive in Kursk. The Ukrainian side is not commenting on the situation. Hereʼs what is known for now|last=Tsuba|first=Valeriia|last2=Gusiev|first2=Glib|date=7 May 2025|work={{ill|Бабель (інтернет-видання)|uk}}|accessdate=19 December 2025}}</ref> Руски извори соопштиле дека во нападот учествувале 250 украински војници и повеќе од 15 единици тешка опрема. Институтот за проучување на војната проценил дека украинските сили напредувале во јужно Теткино и зазеле позиции таму врз основа на снимки од 6 мај од руски воздушен напад врз зграда во градот. Руски извори соопштиле дека украинските сили зазеле до две улици во Теткино.<ref>{{cite ISW|date=2025-05-07|quote=Ukrainian forces likely recently advanced across the international border into southern Tetkino, Kursk Oblast, amid continued limited Ukrainian attacks in the area. Geolocated footage published on May 6 shows Russian forces conducting an airstrike against a building in southern Tetkino (southwest of Glushkovo), indicating that Ukrainian forces likely seized positions in Tetkino. Russian milbloggers claimed on May 6 that Ukrainian forces seized up to two streets in southern Tetkino...}}</ref> Снимките објавени во текот на следните денови укажале на понатамошен украински напредок во и околу Текино. === Јуни 2025 година === На 22 јуни 2025 година, Сирски изјавил дека и покрај постојаното инсистирање од Русија дека целата област е повторно освоена, украинските сили сè уште бранат мала област од околу 90 квадратни километри во Курск, при што околу 10.000 руски војници се обидуваат да ги потиснат назад. <ref name="h793">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepevvn47o|title=Ukraine still holds ground inside Russia's Kursk, commander says|last=Mackintosh|first=Thomas|date=22 June 2025|work=BBC News|accessdate=27 June 2025}}</ref> === Октомври/ноември 2025 година === Кон крајот на октомври 2025 година, украинскиот портпарол на Курската воена група, Олександр Невидоми, соопштил дека Украина сè уште ја одржува контролата врз некои позиции на руска територија. <ref name="n893">{{Наведена мрежна страница|url=https://mezha.net/eng/bukvy/ukrainian-forces-maintain-control-in-kursk-zone-and-hold-positions-in-russia/|title=Ukrainian Forces Maintain Control in Kursk Zone and Hold Positions in Russia|date=4 November 2025|work=Mezha|accessdate=4 November 2025}}</ref> <ref name="y325">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/4055016-ukrainski-zahisniki-utrimuut-deaki-pozicii-na-teritorii-rf-ugrupovanna-kursk.html|title=Українські захисники утримують деякі позиції на території РФ|date=4 November 2025|work=Укрінформ - актуальні новини України та світу|language=uk|accessdate=4 November 2025}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили нападнале во неодредени области на областа на 2 и 3 ноември. <ref name="g756">{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-3-2025/|title=Russian Offensive Campaign Assessment, November 3, 2025|last=Glynn|first=Jordan|date=4 November 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=4 November 2025}}</ref> == Реакции == === Русија === Руското Министерство за одбрана првично на 6 август соопштило дека нападот е одбиен. Министерството изјавило: „''Откако претрпеа загуби, украинската саботажна група се повлече на своја територија, додека некои од борците се обидоа да воспостават позиција на територијата во непосредна близина на државната граница, каде што беа блокирани од единици на руската армија''.“ <ref name="nva">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|title=Ukrainian forces reportedly enter Kursk Oblast as border fighting continues – Russian media|work=english.nv.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806211618/https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="guardian">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|title=Moscow says Ukraine has launched cross-border attack into Russia|date=6 August 2024|work=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807155109/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Претседателот [[Владимир Путин]] ја опишал офанзивата во Курската област како „провокација од големи размери“. Тој го обвинил „киевскиот режим“ за „неселективно пукање со разни видови оружје, вклучително и ракети, врз цивилни згради, куќи и амбулантни возила“. Путин изјавил дека планира да се сретне со раководителите на безбедносните агенции, Министерството за одбрана и [[Федерална служба за безбедност|Федералната служба за безбедност]] (ФСБ). <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Пратеникот на [[Државна дума|Државната дума]] и пензиониран генерал-мајор Андреј Гуруљов ја критикувал руската армија за неуспехот да ја одбрани Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|title=Putin says Ukraine forces must be squeezed out of Kursk|date=12 August 2024|work=Ynetnews|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144920/https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 8 август, Гуруљов во телевизиско интервју изјавил дека руската војска знаела за планираната украинска инвазија на Курск еден месец пред таа да се случи, но „''од врвот дошла наредба да не се паничи и дека оние одозгора знаат подобро''“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|title=A Russian lawmaker says the military knew Ukraine was planning to hit Kursk, but everyone was told 'not to panic' because 'those above know better'|date=14 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144919/https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 13 август, на барање на руската комесарка за човекови права, [[Татјана Москалкова]], се одржал непосреден вонреден состанок во „форматот Арија“ на [[Совет за безбедност на ООН|Советот за безбедност на Обединетите нации]], која побарал да се „осудат дејствијата на Украина“ во врска со настаните во Курската област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russia-convenes-un-security-council-meeting-to-complain-about-alleged-attacks-by-the-ua-armed-forces-50442101.html|title=Russia convenes informal UN Security Council meeting to address Ukraine's offensive in Kursk Oblast|date=12 August 2024|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=20 April 2025}}</ref> Како одговор на офанзивата, Путин наводно поставил рокови за руските сили да ги потиснат украинските трупи од Курската област, прво до октомври 2024 година, што потоа било одложено за јануари 2025 година. <ref name="y851">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/ukraine%E2%80%99s-kursk-incursion-six-month-assessment|title=Ukraine's Kursk Incursion: Six Month Assessment|last=Evans|first=Angelica|date=6 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=27 February 2025}}</ref> <ref name="g362">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hudson.org/defense-strategy/renewed-ukrainian-offensive-kursk-luke-coffey|title=Renewed Ukrainian Offensive in Kursk|last=Coffey|first=Luke|date=21 January 2025|work=Hudson Institute|accessdate=27 February 2025}}</ref> Про-Кремљски политички аналитичар Сергеј Марков за ''„Вашингтон пост“'' изјавил дека „сигналот дошол од разузнавањето до раководството, но... не биле преземени мерки. Ова е неуспех на целиот систем на разузнавање, а бидејќи Путин е одговорен за ова, тогаш е јасно дека ова е удар за Путин.“ <ref name="businessinsider-conscripts">{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|title=Russia left 'mainly kids' and conscripts to defend its borders, Ukrainian soldier says after surprise attack|date=13 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004138/https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|archive-date=18 August 2024}}</ref> Марков изјавил дека „Путин многу пати рекол дека секој мировен договор треба да ги земе предвид фактите на терен и дека Русија нема да ја напушти територијата што ја зела“ и дека Украина се обидува „да ја прекрши оваа формула и да добие руска територија за размена“. <ref name="washingtonpost-qatar">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|title=Ukraine's offensive derails secret efforts for partial cease-fire with Russia, officials say|date=17 August 2024|work=The Washington Post|access-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818114620/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|archive-date=18 August 2024}}</ref> Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, [[Марија Захарова]], протестирала за „криминалниот киевски режим“ и изјавила дека „сето ова само го зајакнува чувството на неказнивост кај украинските [[Неонацизам|неонацисти]]“. <ref name="tass2">{{cite news |url=https://tass.com/politics/1826339 |title=Russian MFA sees Ukraine's attack on Kursk Region as 'semblance of activity' amid failures |agency=[[TASS]] |access-date=7 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001809/https://tass.com/politics/1826339 |url-status=live }}</ref> Подоцна, на 11 август, таа изјавила: „''Киевскиот режим ја продолжува својата терористичка активност со единствена цел да го заплаши мирното население на Русија''“ и дека упадот „''нема никаква смисла од воена гледна точка''“. <ref name="BBC Tough Response" /> Поранешниот претседател и заменик-претседател на [[Совет за безбедност на Русиј|Советот за безбедност]], [[Дмитриј Медведев]], издал соопштение дека упадот значи дека „''ова [војната] повеќе не е само операција за враќање на нашите официјални територии и казнување на нацистите. Можно е и неопходно е да се оди на териториите на сè уште постоечката Украина. До [[Одеса]], до [[Харков]], до [[Днепар (град)|Днипропетровск]], до [[Николаев]]. До Киев и понатаму''“, и дека „''тековната воена кампања исто така ќе заврши со безусловна победа на Русија''“. <ref name="Politico August 8" /> По напад со [[ХИМАРС]] кој наводно уништил руски баталјон во ноќта меѓу 8 и 9 август, бројни руски воени блогери реагирале со огорченост. Многумина од нив повикале да бидат казнети командантите кои го одобриле движењето на колоната, при што рускиот воен аналитичар Роман Алехин напишал дека „''ни требаат егзекуции''“. Во меѓувреме, блогот „The Two Majors“ напишал дека „''оној што ја дал наредбата за движење во колони во таа област... треба да биде осуден според законите на војната''“. Каналот „Thirteenth“, кој има врски со [[Група Вагнер|Вагнер група]], ги нарекол одговорните „безмозочни суштества“. „Во третата година од војната, дури и мајмун може да се обучи, но не и некој [руски] генерал од Министерството за одбрана кој дал наредба за таков самоубиствен марш во зоната на фронтот“. <ref>{{cite web|url=https://www.kyivpost.com/post/37140|title=Russian milbloggers blame 'incompetence' for Ukrainian HIMARS strike that destroyed Russian battalion|work=[[Kyiv Post]]|date=9 August 2024|access-date=9 August 2024|archive-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809165127/https://www.kyivpost.com/post/37140|url-status=live}}</ref> Шефот на [[Федерална служба за безбедност|ФСБ]], [[Александар Бортников]], ја нарекол украинската офанзива „терористички напад“ и ја обвинил Украина дека напаѓа цивили и цивилна инфраструктура „со поддршка на [[Западен свет|колективниот Запад]]“. <ref>{{cite news |title=Russian Federal Security Service chief terms Ukraine's offensive in Kursk a 'terrorist attack' |url=https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |work=[[Anadolu Agency]] |date=13 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818233657/https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 16 август, советникот на Путин, [[Николај Патрушев]], тврдел, без да обезбеди докази, дека инвазијата на Курската област била „''планирана со учество на НАТО и западните специјални служби''“, <ref>{{cite news |title=Kremlin accuses the West of helping Ukraine attack Russia |url=https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |work=[[SWI swissinfo]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817115431/https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |url-status=live }}</ref> нарекувајќи ја офанзивата „очаен чин, поттикнат од претстојниот колапс на [[Дезинформации во руската инвазија на Украина|неонацистичкиот режим]] во Киев“. <ref>{{cite news |title=Russia claims Western intelligence services orchestrated Ukrainian troops' incursion into Kursk |url=https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |work=[[Anadolu Agency]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004258/https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 28 август биле воведени ограничувања за патување до [[Курчатов]], каде што се наоѓа [[Курска јадрена централа|јадрената централа]]. Само жителите на градот имале дозвола слободно да влегуваат, додека вработените кои не се жители морало да добијат дозвола за влез издадена од локалните власти или од самата централа во случај на нејзините работници. <ref>{{cite news |title=Russia to Restrict Entry to Kursk Nuclear Plant Town |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |work=The Moscow Times |date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=29 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829031652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |url-status=live }}</ref> ====Обвинувања против странски новинари==== На 16 август, Русија ја повикал италијанската амбасадорка [[Чечилија Пичони]] во [[Министерство за надворешни работи (Русија)|Министерството за надворешни работи]] во Москва поради новинарите од италијанскиот јавен радиодифузер [[RAI]] кои известувале во деловите од Курската област под украинска окупација претходниот ден. Министерството ги обвинило новинарите дека нелегално влегле во Русија за да известуваат за „''криминален терористички напад извршен од украински војници''“. <ref>{{cite web|url=https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|title=Russland bestellt wegen RAI-Bericht italienische Botschafterin ein|magazine=[[Tagesschau (German TV programme)|Tagesschau]]|date=16 August 2024|language=de|trans-title=Russia summoned the Italian ambassador due to the RAI reporting|access-date=17 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004246/https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|url-status=live}}</ref> На 17 август, ФСБ отворил кривична постапка против новинарите Симоне Траини и Стефанија Батистини за неовластен влез во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |title=Russia Opens Criminal Probe Into Italian Journalists Who Entered Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=17 August 2024 |language=en |access-date=18 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817181631/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |url-status=live }}</ref> На 20 август, шефицата на мисијата на амбасадата на САД, Стефани Холмс, била повикана од Министерството за надворешни работи поради известувањето на новинари од [[CNN]] во окупираната Курска област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |title=Russia Summons U.S. Envoy Over American Media Reports From Kursk Region |work=[[The Moscow Times]] |date=20 August 2024 |language=en |access-date=20 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015032/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |url-status=live }}</ref> На 22 август, ФСБ исто така поднел обвиненија против новинарот на CNN [[Ник Пејтон Волш]] и украинските новинари Олесија Боровик и Дијана Буцко за нелегален влез во Русија. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |title=Russia Charges CNN Journalist Over Report From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=22 August 2024 |language=en |access-date=22 August 2024 |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101610/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |url-status=live }}</ref> На 27 август, ФСБ поднел слични обвиненија против дописникот на [[Дојче Веле]] Ник Коноли и Наталија Нахорна, новинарка на украинскиот телевизиски канал [[1+1 (телевизиски канал)|1+1]]. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |title=Russia Charges Deutsche Welle Journalist Over Reporting From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=27 August 2024 |language=en |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827082750/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |url-status=live }}</ref> На 27 септември, ФСБ ги обвинил новинарите на [[Australian Broadcasting Corporation]] Кетрин Дис и Флечер Јеунг за нелегален влез во Русија, заедно со романскиот новинар на [[HotNews]] Мирчеа Барба. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/27/russia-charges-australian-romanian-journalists-over-reporting-from-kursk-a86490 |title=Russia Charges Australian, Romanian Journalists Over Reporting From Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=27 September 2024 |language=en |access-date=27 September 2024}}</ref> На 7 октомври, ФСБ започнал истраги против дописничката на [[France 24]] Кетрин Норис Трент и швајцарскиот новинар Курт Пелда од [[CH Media]]. Како одговор, France 24 изјавил дека нивното известување во окупираната Курска област е заштитена активност во согласност со правата што им се гарантирани на новинарите според Женевската конвенција и меѓународното право. <ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |title=FRANCE 24's journalist under investigation in Russia after reporting from Kursk |work=[[France 24]] |date=9 October 2024 |language=en |access-date=9 October 2024 |archive-date=9 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009144123/https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |url-status=live }}</ref> [[Категорија:Битки на Северното боиште во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Инвазии на Русија]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извори на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извадоци]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 1mrhwgf7admzmf0b0c201wr2ef5mle2 5536614 5536611 2026-04-09T18:54:37Z Тиверополник 1815 /* Обвинувања против странски новинари */ 5536614 wikitext text/x-wiki {{about|походот за време на Руско-украинската војна|походот од Втората светска војна|Битка за Курск}} На 6 август 2024 година, за време на [[Руска инвазија на Украина (2022)|руско-украинската војна]], [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] започнале упад во [[Русија|руската]] [[Курска Област]] и се судриле со [[Вооружени сили на Русија|руските вооружени сили]] и руската гранична полиција. <ref name="REU86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|title=Russia says it moves troop reserves to border after Ukrainian attack|date=6 August 2024|work=[[Reuters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806160504/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="dw.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|title=Russia claims it is repelling Ukrainian border attack|date=6 August 2024|work=[[Deutsche Welle]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806163812/https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="ft.com">{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/83ad1e07-19d6-4ae0-b10e-208926fec4eb|title=Moscow claims Ukraine has launched offensive inside Russia|last=Miller|first=Christopher|date=6 August 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=6 August 2024|language=en}}</ref> Во Курската област била прогласена вонредна состојба, <ref name="BBC 8 Aug">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|title=State of emergency declared as Ukraine launches raid into Russia|last=Waterhouse|first=James|date=8 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809033309/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|archive-date=9 August 2024|last2=Gozzi|first2=Laura}}</ref> а руските резервисти биле брзо испратени во областа. <ref name="BBC Cursino">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|title=Russia must feel war consequences, says Zelensky amid Ukrainian attack|last=Cursino|first=Malu|date=9 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032748/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|archive-date=9 August 2024}}</ref> До крајот на првата недела, украинската војска соопштила дека окупирала 1,000 км² од руска територија, додека руските власти признале дека Украина зазела 28 населени места. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|title=Ukraine says it has seized 1,000 sq km in Kursk offensive as Putin vows 'worthy response'|date=13 August 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035547/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|archive-date=16 August 2024}}</ref> Во втората половина на август, фронтот се стабилизирал, <ref name="forbes_20240911">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/11/vladimir-putin-ordered-his-troops-to-defeat-the-ukrainian-invasion-of-kursk-by-oct-1-they-just-attacked/|title=Vladimir Putin ordered his troops to defeat the Ukrainian invasion of Kursk by Oct. 1. They just attacked.|last=Axe|first=David|date=11 September 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=14 April 2025}}</ref> а на почетокот на октомври, украинското напредување веќе било во застој. Од ноември, севернокорејските сили биле испратени во покраината за да ја поддржат руската војска. До крајот на тој месец, руските сили повторно освоиле околу половина од територијата што ја окупирала Украина. <ref name="MironBBC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|title=Ukraine front could 'collapse' as Russia gains accelerate, experts warn|last=Murphy|first=Matt|last2=Brown|first2=Paul|date=20 November 2024|work=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119222817/https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|archive-date=19 November 2024|accessdate=20 November 2024|last3=Robinson|first3=Olga|last4=Spencer|first4=Thomas|last5=Murray|first5=Alex}}</ref> До [[11 март]] [[2025]] година, поголемиот дел од украинските сили се повлекле како резултат на рускиот контранапад. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> Руските трупи влегле во [[Суџа]], околу кој се формирал сè помал џеб од територијата што сè уште ја контролира Украина, следниот ден. <ref name="guardian_20250310">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/russian-forces-threaten-border-in-effort-to-push-ukrainian-army-out-of-kursk|title=Russian forces threaten border in effort to push Ukrainian army out of Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=17 April 2025}}</ref> Украинските власти изјавиле дека целите на операцијата вклучуваат нанесување штета на руската војска, заробување на руски трупи, поместување на руската артилерија подалеку од домет, попречување на руските снабдувачки линии и пренасочување на нивните сили од други фронтови. Исто така, операцијата имала за цел да изврши притисок врз руската влада и да ја принуди на „фер“ мировни преговори. До крајот на август, операцијата почнала да биде критикувана за пренасочување на украинските сили од [[Источно боиште (Руска инвазија на Украина)|исток]], растегнување на украинскиот персонал по фронтот и дозволување на Русија да [[Покровска офанзива|напредува кон Покровск]]. <ref name="AlexHorton">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/02/ukraine-russia-advance-pokrovsk-vuhledar/|title=Ukraine's east buckling under improved Russian tactics, superior firepower|last=Horton|first=Alex|date=2 October 2024|work=Washington Post|last2=Korolchuk|first2=Serhii}}</ref> <ref name="Miller">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|title=Volodymyr Zelenskyy faces backlash over Russia's breach of eastern defences|last=Miller|first=Christopher|date=30 August 2024|work=FT|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831121654/https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|archive-date=31 August 2024|accessdate=31 August 2024}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека Русија ги преместила силите од областите со „понизок приоритет“, но не и од [[Донечка Област|Донечката област]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-kursk-attack-could-change-war-erode-russia-edge-2024-8|title=Ukraine's shock invasion of Kursk takes away one of Russia's biggest advantages and may force it to rethink how this war is fought|last=Baker|first=Sinéad|date=22 August 2024|work=Business Insider}}</ref> Украинскиот упад во Курск ја изненадило Русија, некои од сојузниците на Украина и многумина во украинската елита. <ref name="ap_20240814">{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers|date=14 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> <ref name="guardiansept">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/20/revealed-russia-anticipated-kursk-incursion-months-in-advance-seized-papers-show|title=Revealed: Russia anticipated Kursk incursion months in advance, seized papers show|last=Walker|first=Shaun|last2=Sauer|first2=Pjotr|date=20 September 2024|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 April 2025}}</ref> Тоа е најзначајниот напад преку границата од руската инвазија на Украина во 2022 година, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|title=Ukraine braces for reprisals as Russia to send more troops to Kursk|date=10 August 2024|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130632/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|archive-date=10 August 2024}}</ref> и првиот извршен првенствено од украинските редовни сили. Претходно се случиле помали упади во Русија од страна на проукраинските сили, при што Украина ги поддржувала, но негирала вмешаност. <ref name="Al Jazeera Third Day">{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|title=Russia battling major Ukrainian cross-border incursion for third day|work=[[Al Jazeera]]|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133835/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|archive-date=8 August 2024}}</ref> Западните аналитичари се разликуваат во нивната проценка на исходот од украинската офанзива, при што истражувачката за одбрана Марина Мирон ја сметала за стратешки неуспех за Украина, Маркус Рајснер сметал дека правилна проценка на битката може да се даде само по целосното повлекување на украинските сили од Курск за да се утврдат претрпените загуби, а поранешниот воен советник Нико Ланге ја сметал за успешна. <ref name="DW1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-whats-happening-with-the-ukrainian-army-in-kursk/a-71927722|title=Russia: What's happening with the Ukrainian army in Kursk?|last=Theise|first=Eugen|last2=Ukhina|first2=Iryna|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2025-03-22}}</ref> Експертот за копнено војување, Ник Рејнолдс, рекол дека Украина ја држела Суџа „извонредно“ време и дека украинската офанзива имала „ефект на обликување врз руското размислување“. == Позадина == Како резултат на [[Руско-украинска војна|руско-украинската војна]], која започна на [[24 февруари]] [[2022]] година, во континентална Русија започнале напади. Главните цели биле [[Вооружени сили на Русија|војската]], [[Воена индустрија на Русија|воената индустрија]] и [[Нафтена индустрија во Русија|нафтената индустрија]]. Многу од нападите биле со беспилотни летала, бомбардирање и саботажа на железници. Украинските разузнавачки служби признале дека извршиле некои од овие напади. Други напади биле извршени од антивоени активисти во Русија. Исто така, имало прекугранично гранатирање, ракетни напади и тајни напади од Украина, главно во областите [[Белгородска Област|Белгород]], [[Курска Област|Курск]] и [[Брјанска Област|Брјанск]]. Неколку пати, паравоени сили со седиште во Украина започнале упади во Русија, зазеле гранични села и се бореле со руската војска. Тие биле извршени од единици составени главно од руски емигранти. Иако Украина ги поддржувала овие копнени упади, таа негирала директна вмешаност. Запленетите руски воени документи што ги прегледал ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' содржеле внатрешни предупредувања за украинска прекугранична операција во областа неколку месеци пред таа да се случи. Командантите на единиците биле предупредени во февруари дека украинската војска планира „''брзо пробивање''“ од [[Сумска Област|Сумската Област]] на руска територија до длабочина од 80 километри. Поконкретно, документ од средината на јуни предупредил на украинските планови за спроведување операција од правец на [[Јунакивка]], со цел преземање на контролата врз [[Суџа]]. Рускиот воен командант [[Валериј Герасимов]] наводно ги игнорирал предупредувањата од разузнавањето дека украинските трупи се собираат во близина на [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]]. <ref name="Bloomberg">{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|title=Russia Declares Border Area Emergency as Ukraine Troops Strike|date=8 August 2024|work=Bloomberg|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808211316/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|archive-date=8 August 2024}}</ref> Блумберг објавил дека руското разузнавање предупредило за можна инвазија на Курската Област две недели однапред. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.kyivpost.com/post/37127|title=Russian General Staff Ignored Intel Reports Predicting Incursion into Kursk Region|date=9 August 2024|work=Kyiv Post|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818003137/https://www.kyivpost.com/post/37127|archive-date=18 August 2024}}</ref> Според Блумберг, повикувајќи се на „''лице блиско до Кремљ''“, Путин не бил информиран за заканата. Сите законски национални граници на Русија се контролирани од Граничната стража на ФСБ под команда на директорот на [[ФСБ]], [[Александар Бортников]]. Повеќето од мажите што ја чуваат границата во Курската Област биле млади, неискусни регрути, лесно опремени пешадиски единици на армијата и [[Национална гарда на Русија|Националната гарда]] (Росгвардија). <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/how-russia-looked-wrong-way-ukraine-invaded-2024-08-17/|title=How Russia looked the wrong way as Ukraine invaded|last=Trevelyan|first=Mark|date=17 August 2024|work=Reuters|last2=Malenko|first2=Anastasiia|last3=Stolyarov|first3=Gleb}}</ref> <ref name="newlinesmag">{{Наведени вести|url=https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|title=How Ukraine Caught Putin's Forces Off Guard in Kursk — And Why|last=Weiss|first=Michael|date=14 August 2024|work=New Lines Magazine|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814202538/https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|archive-date=14 August 2024|last2=Rushton|first2=James}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|title=How the Ukrainian army easily entered Russia and is holding its positions|last=Jégo|first=Marie|date=14 August 2024|work=[[Le Monde]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818020102/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|archive-date=18 August 2024|last2=Vincent|first2=Faustine}}</ref> Некои од регрутите биле невооружени. <ref name="cnn-conscripts">{{Наведени вести|url=https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|title=Putin promised poorly trained conscripts wouldn't be sent to war. Now the front line has come to them|last=Kottasová|first=Ivana|date=16 August 2024|work=[[CNN]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818015947/https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|archive-date=18 August 2024}}</ref> === Подготовки === [[Главна дирекција за разузнавање (Украина)|Воената разузнавачка агенција]] на Украина започнала со подготовки за операцијата во Курск до март 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/31/british-commandos-cia-ukraine-war-zelensky-putin-russia/|title=How British commandos helped bring the CIA into the heart of the Ukraine war|last=Yan|first=Sophia|date=31 March 2025|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> <ref name="newyork">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/03/29/world/europe/us-ukraine-military-war-wiesbaden.html|title=The Partnership: The Secret History of the War in Ukraine|last=Entous|first=Adam|date=29 March 2025|work=[[The New York Times]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> Кон крајот на јуни 2024 година, [[Олександр Сирски]], врховен командант на Украина, им дал наредби на командантите на 80-та и 82-ра воздушно-јуришна бригада на Украина, според командантот на 82-та, Дмитро Волошин. <ref name="fakty">{{Наведена мрежна страница|url=https://fakty.com.ua/ua/ukraine/20241107-zvilnennya-harkivshhyny-ta-kurska-operacziya-istoriya-bezstrashnyh-voyiniv-82-odshbr-dshv/|title=Звільнення Харківщини та Курська операція: історія безстрашних воїнів 82 ОДШБр ДШВ|last=Zakharchenko|first=Yuliia|date=7 November 2024|work=Факти|language=uk|accessdate=4 March 2025}}</ref> Андриј Крисјук, началник на штабот на 82-та бригада, изјавил дека планирањето на операцијата се одвивало помеѓу ограничен круг луѓе во соби без телефони, со цел да се одржи тајноста. Единиците на 80-та, 82-ра и 22-ра механизирана бригада биле дискретно преместени од други фронтови во [[Сумска Област|Сумската Област]] уште кон средината на јули, под изговор за обука и набавка на нова опрема. На офицерите им било кажано да избегнуваат носење воени униформи кога влегуваат во украинските градови и села, за да не привлечат внимание. Военото натрупување го забележале украинските цивили во селото [[Хотин (Сумска Област)|Хотин]] и [[Јунакивка|Јунакивската]] област. <ref name="New York Times">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/world/europe/ukraine-russia-war-kursk-offensive.html|title=Deception and a Gamble: How Ukrainian Troops Invaded Russia|last=Barker|first=Kim|last2=Troianovski|first2=Anton|date=13 August 2024|work=[[The New York Times]]|accessdate=14 August 2024|last3=Kramer|first3=Andrew E.|last4=Méheut|first4=Constant|last5=Lobzina|first5=Alina|last6=Schmitt|first6=Eric|last7=Varghese|first7=Sanjana}}</ref> Падобранците на 80-та бригада наводно тренирале неколку недели за да се подготват за операцијата, вклучително и на лажен терен направен да личи на села во Курската Област. <ref name="Kyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2024/11/14/7484379/|title=Andrii Horets, Deputy Commander of 95th Brigade: The enemy storms the Kursk front every day. No matter what anyone says, they're suffering huge losses, and we aren't|last=Kyrylenko|first=Olha|date=14 November 2024|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=21 April 2025}}</ref> Единиците на 95-та воздушна јуришна бригада биле информирани кон крајот на јули за операцијата, околу една недела пред нејзиниот почеток, бидејќи биле прераспоредувани од [[Битка за Торецк|Торецкиот фронт]], и им биле дадени три дена за обука и подготовка. Павло Розлах, командантот на 80-та бригада, изјавил дека неговата единица започнала да се инфилтрира во Курската Област на 4 август со помош на украинските [[Специјални оперативни сили на Украина|специјални оперативни сили]]. Групи од шест војници биле распоредени и скриени во шумите како подготовка за главниот напад на 6 август. <ref name="Kyiv Independent 80th Brigade">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|title=First Ukrainian troops crossed into Kursk Oblast 2 days before incursion, commander says|last=Denisova|first=Kateryna|date=14 October 2024|work=[[Kyiv Independent]]|access-date=14 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241028023554/https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|archive-date=28 October 2024}}</ref> На украинската инвазија ѝ претходеле артилериски гранати и напади со беспилотни летала во текот на ноќта помеѓу 5 и 6 август. <ref name="wilk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-08-07/ukrainian-military-action-kursk-oblast|title=Ukrainian military action in Kursk oblast|last=Wilk|first=Andrzej|date=7 August 2024|work=[[Centre for Eastern Studies]]|accessdate=17 March 2025}}</ref> == Временска линија == === Август 2024: Украинска офанзива === ==== 6 август ==== На 6 август 2024 година, Русија распоредила воздухопловни и артилериски сили за да се спротивстави на упадот на украинската граница во [[Курска Област|Курската Област]]. Украинските сили, опремени со тенкови и оклопни возила, преминале на руска територија. Руското Министерство за одбрана одговорило со испраќање војници и воздухопловни единици во областа. Според Русија, во упадот учествувале околу 300 украински војници, 11 тенкови и над 20 [[Оклопно возило|оклопни борбени возила]], <ref name="MT86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|title=Moscow Rushes Troops to Kursk Region as 3 Killed in Ukrainian Attacks|date=6 August 2024|work=[[The Moscow Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807000651/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> и тој бил насочен во два правци: кон Олешња во правец на Суџа, источно-североисточно од Суми, и кон Николаево-Дарино, северно-североисточно од Суми. <ref name="ISW August 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 6, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=6 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807173848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Било објавено дека чеченските батаљони Ахмат реагирале на нападите, иако овие тврдења останале непотврдени до 13 септември 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/09/13/world/ukraine-kursk-offensive-cost/index.html|title=Ukraine's Kursk offensive was seen as a major success, but it came at a huge cost|last=Kottasová|first=Ivana|last2=Gak|first2=Kostya|date=13 September 2024|work=[[CNN News]]|accessdate=11 January 2025}}</ref> Нападот започнал во 08:00 часот по [[московско време]]. Соопштението на руските сили на [[Телеграм]] околу 18:20 часот, во кое се тврди дека ги потиснале Украинците назад преку границата и нанеле значителни загуби преку артилерија, воздушни напади и беспилотни летала, подоцна било изменето од нивна страна за да прикаже дека борбите се во тек. [[Москва]] објавила видеа на кои наводно се гледаат украински тенкови како цел на напади од воздух. Снимките од социјалните медиуми покажале дека руските воени авиони дејствувале на ниски надморски височини над Курската Област за да го одбијат нападот. [[Алексеј Смирнов]], вршител на должноста [[Гувернер на Курска Област|гувернер на Курската област]], објавил дека три лица загинале за време на настаните: жена при граничниот упад и две лица во одделни напади пеку беспилотни летала. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|title=Russia Says Deployed Aviation, Artillery To Repel Ukrainian Border Attack|date=6 August 2024|work=[[Barron's]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807032940/https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Руските блогери, исто така, во голема мера ги отфрлиле наводните напади како „неуспешни“ и „медиумски трик“. Според Русија, најмалку 1.000 војници ја преминале границата првиот ден, поддржани од [[Тенк|тенкови]] и оклопни возила. Според Анджеј Вилк од Центарот за источни проучувања, целата украинска групација, вклучувајќи некои елементи кои не преминале во Русија, се состоела од околу 2.000 луѓе од 22-та и 82-ра бригада на Украина, поддржани од артилерија и под-единици за воздушна одбрана. Подоцна, припадниците на украинската војска тврделе дека пробивот на границата го извршиле 80-та и 82-ра бригада за воздушен напад. Руските блогери тврделе дека офанзивата ја спроведува [[Руски доброволен корпус|Рускиот доброволен корпус]] (РДК), додека „ ''Нов глас на Украина“'', повикувајќи се на извор во Главната воена разузнавачка служба на Украина, објавил дека РДК не бил присутен. ==== 7 август ==== [[Податотека:Ukrainian_"Southern_Railway"_1943.jpg|мини|Картата на украинската железничка пруга од 1943 година ја прикажува Суџа во квадрантот А2 на 60 км на главната линија Лгов - Готња - Золочив до [[Харков|Харков.]]]] Еден блогер тврдел дека украинските сили зазеле 11 населени места и напредувале 14 километри длабоко во областа. <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Владините агенции добиле наредба од претседателот [[Владимир Путин]] да „''обезбедат потребна помош на жителите''“, а заменик-премиерот [[Денис Мантуров]] бил испратен да ја надгледува нивната работа. <ref name="mt1">{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|title=Putin Blasts 'Indiscriminate' Ukrainian Incursion into Border Region|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807172737/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|archive-date=7 August 2024}}</ref> Курската област била ставена во [[вонредна состојба]] од страна на гувернерот Смирнов. <ref name="dw1">{{Наведени вести|url=https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|title=Russia: State of emergency in Kursk amid incursion|date=7 August 2024|work=DW|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807184143/https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|archive-date=7 August 2024}}</ref> <ref name="CNBC State of Emergency">{{Наведени вести|url=https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|title=3,000 evacuated, state of emergency declared after Ukraine's raid into Russia|last=Ellyatt|first=Holly|date=8 August 2024|work=[[CNBC]]|access-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133828/https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|archive-date=8 August 2024}}</ref> Путин се состанал со клучни членови на безбедносниот естаблишмент, вклучувајќи ги [[Валериј Герасимов]], [[Александар Бортников]], [[Сергеј Шојгу]] и [[Андреј Белоусов]], за упадот во Курск. <ref name="kru1">{{Наведени вести|url=https://www.kommersant.ru/doc/6879452|date=7 August 2024|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035255/https://www.kommersant.ru/common/socialnetworkblock|archive-date=8 August 2024|script-title=ru:Герасимов назвал целью ВСУ в Курской области захват Суджанского района}}</ref> Герасимов му рекол на Путин дека околу 1.000 украински војници учествувале во нападот и дека нивното напредување е запрено. <ref name="Reuters Videos show Ukrainian Presence">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-fighting-continues-kursk-video-shows-burnt-out-russian-trucks-2024-08-09/|title=Russia reinforces Kursk region, videos show Ukrainian presence, evidence of attack|last=Trevelyan|first=Mark|date=2024-08-10|work=[[Reuters]]|access-date=2024-09-11}}</ref> Геолоцираните снимки потврдиле дека украинските сили напредувале најмалку 10 километри преку руската граница, откако пробиле најмалку две руски одбранбени линии и едно упориште. Руски извори посочиле дека украинските сили се обидуваат да напредуваат по автопатот 38K-030 Суџа- [[Коренево (Курска Област)|Коренево]], а истакнат блогер поврзан со Кремљ тврдел дека до 18:00 часот по локално време на 7 август, украинските сили напредувале и северозападно и југоисточно по автопатот и дека веќе се борат на периферијата на Корнево и Суџа. Дополнително, геолоцираните снимки покажале четворица украински војници како заробуваат најмалку 40 руски војници, како и се борат во градските граници на Суџа, при што украинските сили заземаат бензинска пумпа и влезен пункт. Претходниот ден, се тврдело дека 35 руски војници биле заробени од украинските сили откако не успеале да спречат пробив. <ref name="ISW August 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 7, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=8 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035224/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Hird|first4=Karolina|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Во меѓувреме, украински поручник тврдел дека 300 руски војници биле заробени во „Курската народна република“ во текот на два дена; тој се осврнал на украинските сили што дејствуваат таму како „''контингент од неидентификувани вооружени формации''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|title=About 300 Russian Soldiers Surrendered To AFU In Kursk Region|work=charter97.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810202419/https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|archive-date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Украинскиот пратеник [[Олексиј Гончаренко]] известил дека украинските сили го освоиле гасниот центар Суџа, кој го снабдува гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород со остатокот од [[Европа]]. Дополнително, имало извештаи за борби во Ивница, село оддалечено 24 км од границата. <ref name="Politico August 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|title=Russia declares state of emergency in Kursk as Ukraine pushes incursion|last=Jochecová|first=Ketrin|last2=Posaner|first2=Joshua|date=8 August 2024|work=[[Politico]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808101529/https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Nöstlinger|first3=Nette|last4=Cienski|first4=Jan}}</ref> Руски извори тврделе дека украинските сили стигнале до селото [[Дарино (Курска Област)|Дарино]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-225th-battalion-showed-russian-flag-removal-in-kursk-oblast-village-video-alleged/|title=Ukraine's 225th battalion showed Russian flag removal in Kursk Oblast village, video alleged|last=Denisova|first=Kateryna|date=12 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=19 March 2025}}</ref> ==== 8 август ==== [[РИА Новости]] објавила дека четири лица загинале како резултат на „нападите“ на [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] (ВСУ) во областа, додека борбите продолжиле веќе трет ден.<ref name="Reuters_2024-08-08" /><ref name="AlJazeera_2024-08-08" /> Прорускиот блогер Јуриј Подољака изјавил дека „Суџа е практично изгубена за нас“ и дека украинските сили се движат кон [[Лгов (Курска Област)|Лгов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|title=Battles rage in Kursk region after Ukraine's largest incursion yet into Russia|date=2024-08-08|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808134236/https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|archive-date=8 August 2024|publisher=[[France 24]]}}</ref> Украинските сили го контролирале западниот дел од Суџа и околните патишта; престрелките продолжиле во градот. <ref name="agent">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|last=Oglobin|first=Slava|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru-RU|script-title=ru:Z-каналы сообщили о боях в Судже|trans-title=Z-channels report fighting in Sudzha|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123529/https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Според Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курската Област, шест украински беспилотни летала и пет ракети биле соборени во текот на ноќта и утрото. <ref name="meduzalive8aug">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|date=2024-08-08|work=Meduza|language=ru|script-title=ru:Война Восемьсот девяносто седьмой день|trans-title=War, eight hundred and ninety-seventh day|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808235632/https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> [[Податотека:President_Vladimir_Putin_talks_with_the_governor_of_Kursk_in_August_2024.jpg|мини|[[Владимир Путин]] разговара со Алексеј Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курск, за ситуацијата во врска со украинската инвазија. 8 август 2024 година.]] Во извештаите се тврди дека борбената зона се проширила на 430 км² и дека украинските сили влегле во населбата Мирни и ја презеле контролата врз селата Казачја Локнја, Богдановка. Престрелките се случиле во селото [[Снагост (Курска Област)|Снагост]]. <ref name="agents430км">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|title=Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Украинските трупи биле присутни во области оддалечени 35 километри од украинската граница. <ref name="isw8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 8, 2024|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809215312/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> ==== 9 август ==== Извештаите тврделе дека украинските трупи зазеле околу 100 <ref name="WP Ukraine stuns Russia">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/08/ukraine-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine, powered by Western arms, stuns Russia in cross-border assault|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=8 August 2024|work=Washington Post|last2=Horton|first2=Alex|last3=Hudson|first3=John|last4=Oakford|first4=Samuel}}</ref> – 200 квадратни километри територија, на длабочина од околу 10 километри во просек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|title=Ukraine's Counter-Invasion of Russia Could Gain Bargaining Chips for Kyiv in the Event of Negotiated Peace With Moscow|last=Brooke|first=James|date=9 August 2024|work=New York Sun|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809234611/https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Врз основа на независни и сопствени анализи, [[CNN]] ја проценил површината на територијата над која Русија ја изгубила контролата на 250{{Меѓупростори}}најмалку км². <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|title='Doing the least obvious thing': Ukraine embarrasses Putin with surprise assault on southern Russia|last=Lister|first=Tim|date=10 August 2024|work=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205826/https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Конвој руски војници наводно бил уништен во напад на [[ХИМАРС]] во селото Октјабрское додека се движел по рутата што ги поврзува [[Глушковски регион|Глушковскиот регион]] и [[Курск]] и минувал низ областите [[Рилски регион|Рилски]] и [[Лговски регион|Лговски]]. Снимките од последиците покажуваат 15 изгорени воени камиони, со некои тела внатре. Според украинската аналитичка група NEXTA, „''секој од овие камиони може да носи до 35 целосно опремени војници. Видеото покажува 14 уништени возила, што сугерира дека руската армија можела да изгуби помеѓу 200 и 490 војници за една ноќ како резултат на нападот... Ова би можело да стане една од најголемите еднократни загуби за руската армија од почетокот на целосната војна''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|title=The authorities of the Kursk region are panicking as the Ukrainian Armed Forces approach the Kursk NPP|date=9 August 2024|work=news.online.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810064607/https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|archive-date=10 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|title=Column of Russian vehicles, personnel destroyed in Kursk Oblast, multiple sources say|date=2024-08-09|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810040858/https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|title=Pro-War Bloggers Slam Military Command Over Destroyed Russian Column in Kursk|date=2024-08-09|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810132131/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Руски Телеграм канал напишал: „''Тие беа вооружени, најверојатно по еден вод по возило. Уништени беа 3-4 чети – цел батаљон. Судејќи според изгледот на колоната, околу половина беа убиени. Ова е еден од најкрвавите и најмасовните удари (најверојатно Химари) во целата војна''.“ <ref name="telegraph-column">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|title=Russia sends reinforcements to retake Kursk|date=9 August 2024|work=The Telegraph|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154756/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|archive-date=10 August 2024}}</ref> [[Апти Алаудинов]], командантот на чеченските единици Ахмат кои биле стационирани во [[Белгород]] и [[Курск]] од последниот упад, ги информирал руските медиуми дека тој и неговите сили не се бореле со украинските трупи додека минувале покрај нивните позиции, туку одлучиле да се повлечат додека не пристигнат повеќе руски засилувања, додека некои руски блогери тврделе дека побегнале од битката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|title=Ukraine employed units from the border with Belarus to attack Kursk|date=8 August 2024|work=[[Prensa Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809031357/https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref name="Kyiv Independent August 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|title=Chechen commander admits Russian losses, Ukrainian advances in Kursk Oblast|last=Fornusek|first=Martin|date=9 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809093128/https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Алаудинов во тој момент бил единствениот руски командант кој признал дека украинските сили ги контролираат населбите по должината на границата. Во очекување на руски воздушни напади, на 20.000 луѓе им било наредено да се евакуираат од [[Сумска Област|Сумската Област]]. Руските засилувања, од кои многу биле единици веќе распоредени околу руско-украинската граница, <ref name="ISW 2024-08-09">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 9, 2024|last=Barros|first=George|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811002023/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|archive-date=11 August 2024|accessdate=9 August 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Mappes|first5=Grace|last6=Harward|first6=Christina}}</ref> продолжиле да пристигнуваат во близина на фронтовската линија во Курската Област, каде што борбите продолжиле над Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|title=As Ukraine Pushes Deeper, Russia Sends Reinforcements to Border Area|last=Méheut|first=Constant|date=9 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809133529/https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|title=Russia declares an emergency in Kursk, under attack by Ukraine. 14 die in a Russian strike on a mall|last=Kullab|first=Samya|last2=Hatton|first2=Barry|date=9 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809181020/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> [[Министерство за одбрана на Русија|Руското министерство за одбрана]] објавило извештај за префрлање на воена колона од [[Белгородска Област|Белгородската Област]] во Суџанскиот округ, која вклучувала самоодни артилериски оружја „Мста-С“ од 152 мм и возила за борбена поддршка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|title=Россия перебросила в Курскую область военных и технику из Белгородской и Донецкой областей|last=Zatirko|first=Andrey|date=2024-08-09|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809195051/https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Бојните ознаки покажале дека руската команда префрла војници кои се искусни во борбени дејствија во Курската Област како засилување. <ref name="theinsider-9aug-reserves">{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273743|title=Российское командование перебрасывает резервы в Курскую область с харьковского направления|date=2024-08-09|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810000840/https://theins.ru/news/273743|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Шефот на општинската администрација на Курчатов, Игор Корпунков, известил дека борбите се воделе на 30 километри од [[Курска јадрената централа|Курската јадрената централа]]. <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065 Власти Курской области заявили о приближении ВСУ к Курской АЭС] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810043010/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> <ref name="newop">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|title=Russia Launches New Operation to Halt Advancing Ukrainian Troops|date=2024-08-10|publisher=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810131100/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Властите ги блокирале сите пристапи до јадрената централа, градежните работници на местото ја напуштиле областа, а опремата во централата била деактивирана. [[Росатом]] објавил привремено намалување на бројот на персонал на местото. Околу 15:00 часот, во Курчатов се слушнала експлозија. [[Војници за радијациона, хемиска и биолошка одбрана на Руската Федерација|Руски војници за заштита на РХБ]] биле исто така распоредени за да ја заштитат централата. <ref name="rad">[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109 Курскую АЭС оцепили из-за угрозы атаки ВСУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810013735/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> Гувернерот на Курската Област, Алексеј Смирнов, известил дека пожар избувнал во еден од окрузите како резултат на напад на украинските вооружени сили врз трафостаница. Како резултат на нападот со беспилотни летала, Курчатов, како и делови од окрузите Курчатовски, Октјабрски, Болшесолдатски, Обојански и Беловски, останале без електрична енергија. <ref>[https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html Курчатов, где расположена АЭС, остался без света после атаки дрона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240813205822/https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html|date=13 August 2024}}//Radio free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> Во [[Курска Област|Курските]], [[Брјанска Област|Брјанските]] и [[Белгородска Област|Белгородските области]] бил воведен оперативен режим за борба против тероризмот, предводен од [[Александар Бортников]], <ref name="ISW 2024-08-10" />за привремено преземање на контролата врз регионите додека условите не се вратат во нормала. <ref>[https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset%3Ad89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c В Курской, Брянской и Белгородской областях ввели «режим контртеррористической операции»] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240809232658/https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c|date=9 August 2024}}//[[Би-би-си|BBC]] (Russian)</ref> Ова значело дека движењето било ограничено, можеле да се запленат возила и да се следат телефонски повици, меѓу другите мерки. <ref name="voa1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|title=Russia evacuates tens of thousands amid Ukraine incursion|date=10 August 2024|work=[[Voice of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035546/https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|archive-date=16 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Бројот на украински војници во Курската Област го проценил вишиот соработник на [[Фондација Карнеги за меѓународен мир|фондацијата за меѓународен мир „Карнеги“]] Дара Масикот, на околу 10.000-12.000, кои содржат елементи од четири до пет украински бригади. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|title=Here's what we know about Ukraine's military offensive in Russia|last=Yu|first=Mallory|last2=Handel|first2=Sarah|date=2024-08-09|publisher=NPR|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813201641/https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-10|last3=Kelly|first3=Mary Louise}}</ref> ==== 10 август ==== Според аналитичарите цитирани од ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'', украинското напредување во Курската Област во голема мера било запрено од руски засилувања во овој момент, а ситуацијата се стабилизирала, но украинските сили продолжиле да ја држат својата освоена територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|title=Russia Pushes Back at Ukraine's Cross-Border Assault, but Kyiv Presses On|last=Barker|first=Kim|date=10 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812013228/https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|archive-date=12 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Спротивно на тоа, други извори како што се „''[[Вашингтон пост]]''“ и „''[[Франкфуртер Рундшау]]''“ објавиле дека Русија сè уште не е во можност да ја контролира ситуацијата, со постојани украински напредувања. <ref name="Khurshudyan810">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine appears to expand incursion into Russia, in a morale boost for Kyiv|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=10 August 2024|work=Washington Post|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811083513/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|archive-date=11 August 2024|last2=Galouchka|first2=Anastacia}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|title=Russland bekommt Kursk-Offensive nicht in den Griff: Bewohner senden Video-Appell an Putin|last=Hartmann|first=Fabian|date=11 August 2024|work=Frankfurter Rundschau|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811105332/http://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|archive-date=11 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изнело слични тврдења дека го запреле секое украинско напредување во Курската Област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|title=Russia claims to have thwarted Ukraine's advance in Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 August 2024|work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205830/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Руските власти вовеле режим на „антитерористичка операција“ во Курската Област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|title=Russian authorities impose counter-terrorist operation regime in 3 oblasts|last=Ivashkiv|first=Olena|date=10 August 2024|work=Ukrainska Pravda|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816021634/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|archive-date=16 August 2024|language=en}}</ref> Исто така, битки биле водени во [[Олговка (Курска Област)|Олговка]] во близина на Коренево, фармата Ивашковское и Малаја Локња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области|date=2024-08-09|publisher=Агентство|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154516/https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> На 10 август, 95-та воздушно-јуришна бригада на Украина влегла во Курската Област и добила задача да спроведува напади и операции за чистење околу Малаја Локња и Погребки. Руските вооружени сили тврделе дека ја вратиле контролата врз селото Махновка источно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|title=Бои под Курском. День пятый. Главное|date=2024-08-10|work=Важные истории|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154513/https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Извештаите тврделе дека борбената зона се проширила на 650 км². <ref>{{Наведени вести|url=https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|title=Площадь боевых действий в Курской области в субботу составила 650 кв км|date=2024-08-09|work=Agents (Russia)|access-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811120741/https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|archive-date=11 August 2024}}</ref> Вечерта, гувернерот на Курската Област Смирнов изјавил дека 15 лица биле повредени во градот Курск откако остатоците од пресретната украинска ракета паднале врз станбена зона. <ref name="BBC Tough Response">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|title=Moscow vows 'tough response' to Ukrainian offensive in Russia|last=Murphy|first=Matt|date=11 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813012509/https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|archive-date=13 August 2024|language=en}}</ref> Војниците на 252-от баталјон за територијална одбрана на Украина објавиле снимки од Порож, погранично село во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. ==== 11 август ==== Во ноќта на 11 август, украинските вооружени сили влегле во [[Беловски реон (Курска Област)|Беловскиот реон]], кој се наоѓа југоисточно од Суџанскиот реон, што го потврдиле началникот на округот и вршителот на должноста гувернер. Началникот на округот ги замолил евакуираните да не се враќаат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273773|title=Ukrainian military entered the Belovsky District of the Kursk Region — head of the district|date=2024-08-11|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811101150/https://theins.ru/news/273773|archive-date=11 August 2024|accessdate=2024-08-11}}</ref> Изданието „Проект“ тврдело дека борбената зона се зголемила на 720 км². Оклопна украинска колона влегла во Белгородската Област кај селото Колотиловка, веднаш била нападната од артилерија и беспилотни летала, но на крајот напредувала 9,7 километри на руска територија со големи жртви. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|title=Ukraine offensive in Russia expands beyond Kursk region, soldiers say|work=Washington Post|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815231132/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|archive-date=15 August 2024|quote=Ukrainians came under intense attack by artillery, drones and aerial bombs almost immediately. The Ukrainians pushed forward about six miles, the soldiers said, seizing abandoned Russian troop positions [...] "All our group was injured the day we arrived," [...] Many Ukrainian troops were concussed or heavily wounded, while others were killed [...] survivors had to take cover in Russian trenches for days, until an armored vehicle arrived to evacuate them}}</ref> ==== 12 август ==== Руските власти започнале со евакуација на цивили од Краснојарушкиот реон во Белгородската област поради проширувањето на украинската офанзива. Краснојарушки се наоѓа веднаш јужно од Курската област, а исто така се граничи и со Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|title=Authorities in Russia's Belgorod Oblast announce evacuation of border region as Ukrainian incursion reportedly widens|date=2024-08-12|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812100905/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|archive-date=12 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Руските власти потврдиле дека Украинците ја презеле контролата врз најмалку 28 населби, додека украинскиот OSINT тврдел дека Украинците имаат контрола врз 44 населби и оспоруваат уште 10 населби. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/12/kursk-russia-ukraine-war/|title=Russians evacuated from Kursk as Putin grapples with Ukrainian incursion|work=Washington Post}}</ref> Врховниот командант на вооружените сили на Украина, [[Олександр Сирски]], изјавил дека неговите сили контролираат над 1,000 км² од руската територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|title=Top Ukrainian commander says his forces now control 1,000 square kilometers of Russia's Kursk region|date=2024-08-12|work=AP News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813010317/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Украинските војници објавиле видео од себе како возат низ центарот на Суџа, тврдејќи дека центарот на градот е под контрола на украинските вооружени сили. ==== 13 август ==== Според извештаите кои не биле веднаш потврдени, но кои западните набљудувачи ги оцениле како веродостојни, Путин го поставил [[Алексеј Дјумин]] за командант на одбраната против украинската офанзива. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|title=Ukraine's Kursk incursion: how the invasion of Russia could change the political focus of the conflict|last=Wolff|first=Stefan|authorlink=Stefan Wolff|date=15 August 2024|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815230945/https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Според Украина, „''релативно мал''“ број руски војници биле преместени во Курск од [[Запорожје]] и [[Херсон]], а руските офанзиви во последните два региона продолжиле. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|title=Putin pulls units out of Ukraine to defend Russia, Kyiv says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=13 August 2024|work=POLITICO|access-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813182746/https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|archive-date=13 August 2024|last2=Walker|first2=Ali}}</ref> Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател [[Володимир Зеленски]] изјавил дека неговите сили контролираат околу 1.000 км² и 74 населби во Курската Област. <ref name="ua74">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|title=Ukraine war latest: Ukraine controls 74 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky says|date=13 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813220945/https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|archive-date=13 August 2024}}</ref> На состанокот со Зеленски, [[Литванија|литванскиот]] министер за одбрана [[Лауринас Кашчунас]] тврдел дека Русија преместила дел од своите војници од својата балтичка енклава [[Калининградска Област|Калининград]] во Курск, без да навлегува во понатамошни детали. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thehill.com/policy/defense/4827388-russia-moving-troops-kaliningrad-kursk-ukraine-attack/|title=Russia moving troops from Kaliningrad to Kursk to repel Ukraine attack, official says|last=Dress|first=Brad|date=14 August 2024|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|accessdate=21 December 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана тврдело дека ги спречило украинските напади во Кореневскиот реон во близина на селата Обшчи Колодез, Каучук, Алексеевски и Снагост и во Суџанскиот реон во правец на Мартиновка, како и во областите Коренево, Олешња, Николаево-Дарино, Суџа и Михајловка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|title=Минобороны РФ заявило, что российские войска помешали ВСУ прорваться вглубь Курской области в 28 километрах от границы|work=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813152747/https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-13}}</ref> ==== 14 август ==== Русија ја обвинила на Украина за извршување на масовен воздушен напад и напад со беспилотни летала врз Курск, Воронеж, Белгород, [[Нижегородска Област|Нижни Новгород]], [[Волгоград]], [[Брјанска Област|Брјанск]], Орјол и Ростов, додавајќи дека соборила 117 беспилотни летала и четири ракети. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|title=Russia claims over 110 downed drones amid reported explosions near airbases|last=Kateryna Denisova|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814082648/https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Украинската државна телевизија емитувала извештај во кој се тврди дека Суџа бил ставен под украинска контрола и се гледа како украински војници го отстрануваат [[Знаме на Русија|руското знаме]] од службена зграда. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|title=Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha|date=14 August 2024|work=Reuters|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814205134/https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Украинските сили биле прикажани и како доставуваат хуманитарна помош до цивилите во градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|title=Ukrainian military have been delivering humanitarian aid to those who were reportedly abandoned in the Kursk region (video)|work=[[Sky News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815092309/https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Сепак, Апти Алаудинов тврдел дека борбите во градот се во тек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|title=Russia Still Fighting for Control of Sudzha Gas Hub, Chechen Commander Says|date=14 August 2024|work=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175643/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> Украина тврдела дека заробила 102 руски војници за помалку од 24 часа, наводно од 488-от гардиски полк и баталјоните „Ахмат“, <ref>{{Наведени вести|url=https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|title=Рота російських солдатів здалася в полон у Курській області|last=Kovalska|first=Olena|date=2024-08-15|work=Експрес Онлайн|access-date=2024-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035551/https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|archive-date=16 August 2024|publisher=Експрес Online}}</ref> <ref name="alpha">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|title=Спецпризначенці СБУ за раз узяли в полон рекордних 102 росіян на Курщині|last=Holovan|first=Milana|date=2024-08-15|publisher=LIGA|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815142316/https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а Зеленски еден ден претходно изјавил дека „стотици“ се предале за време на офанзивата. <ref name="kyivindependent_100-russian-soldiers">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|title=Ukraine captures over 100 Russian troops in Kursk Oblast in less than a day, Syrskyi says|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814112959/https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Според државната безбедносна служба на Украина, ова било најголемото поединечно предавање на руски војници до тој момент. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|title=Ukrainian forces capture over 100 Russian soldiers in Kursk Oblast at once – photos, videos|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815130819/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украина наводно направила обид да напредува во три насоки: источно од Суџа кон селото Белица и соседната населба Гири, северно кон Лгов и северозападно кон Коренево на патот кон Рилск. Жестока битка била пријавена во близина на населбата Каучук, приближно 30 километри од Лгов. Руските сили ископале нови ровови јужно од Лгов и во Черможној. Украинските сили тврделе дека напредувале 1-2 километри и го завршиле чистењето на Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|title=Украинские силы "продвинулись на 1–2 километра" в Курской области России|date=2024-08-14|work=Radio free Europe/ Radio Liberty (Russian)|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814194330/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|archive-date=14 August 2024|publisher=Радио «Свобода»}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|title=Russian Military Fortifies Southern Outskirts of Lgov, Kursk Oblast|work=Militarnyi|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814102356/https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Черкаскаја Конопелка, јужно од Суџа, наводно била освоена од Украина, додека селото Куриловка, селцето Дмитриуков и селата Борки и Крупец исто така биле окупирани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/BILD_Russian/18213|title=ВСУ взяли ещё четыре населённых пункта к югу от Суджи — аналитик BILD|date=2024-08-14|work=Telegram|publisher=BILD на русском|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814184423/https://t.me/BILD_Russian/18213|archive-date=14 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украинските трупи влегле во селото Камишное каде што била пријавена урбана битка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|title="Ситуация остается тяжелой". Украинская армия в Курской области за сутки заняла еще шесть населенных пунктов|date=2024-08-14|publisher=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815044450/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Градот [[Глушково (Курска Област)|Глушково]] добил наредба за евакуација од гувернерот Смирнов, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|title=Authorities in Russia's Kursk Oblast order evacuation of another town|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814234932/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а евакуацијата на целиот Глушковски реон во Курската област започнала истиот ден. ==== 15 август ==== Украинскиот воен командант [[Олександр Сирски]] објавил формирање на воена администрација предводена од генерал [[Едуард Москалиов]], додавајќи дека 82 населби во областа се нашле под контрола на [[Киев]]. Во своето вечерно обраќање, Зеленски изјавил дека украинските сили ја презеле целосната контрола врз Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|title=BREAKING: Zelensky confirms full capture of Russian town of Sudzha in Kursk Oblast|date=15 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815150301/https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> Руското министерство за одбрана тврдело дека го вратило селото Крупец. Исто така, потврдило дека украинските вооружени сили напредувале приближно два километри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/meduzalive/111110|title=Российские войска освободили село Крупец в Курской области, заявило Минобороны РФ|date=2024-08-15|work=Meduza|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035540/https://t.me/meduzalive/111110|archive-date=16 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|title=Главком ВСУ объявил о создании военной комендатуры в Курской области|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815135643/https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Украина изгубила лансер на [[ХИРМАС|ХИРМА]] во ракетен напад во Сумската област. ==== 16 август ==== На овој ден било објавено дека Русија вработува копачи на ровови за изградба на одбрана со плати од околу 2.500 американски долари месечно, или повеќе, со ветување дека ќе работат надвор од борбените зони. Сателитските снимки го покажале проширувањето на руските ровови во регионот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|title=Ukraine war briefing: Russia hiring trench diggers after Kursk invasion|last=Murray|first=Warren|date=16 August 2024|work=The Guardian|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818014603/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/15/scores-of-job-ads-for-trench-diggers-appear-online-as-ukraine-advances-in-kursk-region-a86034|title=Scores of job ads for trench diggers appear online as Ukraine advances in Kursk region|date=2024-08-15|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=2025-04-15}}</ref> Главниот патен мост преку реката Сејм во Глушково бил уништен од украинската војска, приближно 50 километри западно од руската територија што тогаш ја контролирала Украина. Руските власти изјавиле дека губењето на мостот ќе го попречи преместувањето преку копнени патишта на цивилите во округот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/17/russia-says-ukraine-used-western-weapons-to-destroy-bridge-in-kursk|title=Russia says Ukraine used Western weapons to destroy bridge in Kursk|date=17 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|accessdate=20 March 2025}}</ref> <ref>[https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/ Ukraine 'destroys bridge' in Russia's Kursk region] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818003625/https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/}}, Canberra Times, 16 August 2024.</ref> Приближно 2.000 до 3.000 руски регрути биле заробени јужно од реката. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|title=Fierce fighting in Russia as Ukrainian forces attempt to seize more territory|last=Harding|first=Luke|date=20 August 2024|work=The Guardian|access-date=24 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061913/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|archive-date=26 August 2024|last2=Sabbagh|first2=Dan}}</ref> ==== 17 август ==== Руските сили наводно дигнале во воздух два моста во близина на Теткино и Попово-Лежачи откако се повлекле од десниот брег на реката Сејм во областа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/world/countries/kurskaya-oblast-rossiyane-soobshchayut-ob-otstuplenii-okkupantov-vozle-tetkino-50443768.html|title="Взорвали мосты". Российские военкоры сообщают об "организованном отступлении" оккупантов на восточный берег реки Сейм возле Теткино|date=17 August 2024|language=uk|trans-title="They blew up the bridges." Russian military journalists report an "organized retreat" of the occupiers to the eastern bank of the Seim River near Tetkino|accessdate=17 August 2024}}</ref> Украинската војска тврдела дека ја освоила населбата Коренево, но руското министерство за одбрана ја опишала населбата како спорна. <ref>[https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared Неподтвержденные сообщения о взятии ВСУ райцентра Коренево в Курской области] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818232420/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared|date=18 August 2024}} Radio Free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> ==== 18 август ==== [[Податотека:The_80th_Air_Assault_Brigade_captured_a_T-90M_Proryv_tank_in_the_Kursk_region.jpg|мини|Украински војници со заробен руски тенк [[Т-90]] М Прорјв]] Украинските сили уништиле уште еден мост над реката Сејм во близина на [[Званое]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|title=Ukraine Says Struck Another Bridge in Russia's Kursk Region|work=The Moscow Times|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224306/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref name="ISW_2024-08-16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 16, 2024|last=Kateryna Stepanenko|last2=Christina Harward|date=2024-08-16|work=understandingwar.org|publisher=[[Institute for the Study of War|ISW]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817000945/https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|archive-date=17 August 2024|accessdate=2024-08-18|quote=Russian sources claimed on August 16 that Ukrainian HIMARS strikes destroyed bridges in Glushkovo and Zvannoye (both southwest of Korenevo).|last3=Riley Bailey|last4=Angelica Evans|last5=Frederick W. Kagan}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|title=Russia, le forze ucraine mettono fuori uso un secondo ponte nella regione di Kursk – Video|date=2024-08-18|work=rainews|publisher=[[Rai News 24]]|language=it|trans-title=Russia, Ukrainian forces take out a second bridge in the Kursk region – Video|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224305/https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|archive-date=18 August 2024|accessdate=2024-08-19}}</ref> Според руските блогери, и Украина и Русија ги зацврстиле своите сили што се борат во Курската Област, при што Русија преместила дел од силите од други фронтови на фронтот. <ref name="newsweek20240818">{{Наведени вести|url=https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|title=Kursk invasion map shows Ukrainian advances in new locations|date=18 August 2024|work=Newsweek|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224302/https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|archive-date=18 August 2024|language=en}}</ref> Маринците од 501-от посебен поморски пешадиски баталјон објавиле видео од нив како го симнуваат руското знаме од општинската зграда [[Апанасовка (Курска Област)|Апанасовка]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/marines-of-501st-separate-battalion-remove-1724002539.html|title=Marines of 501st Separate Battalion remove Russian flag in Kursk region|last=Zimko|first=Oleksandra|work=[[RBC-Ukraine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034613/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724002539?lt=1&st=0|archive-date=20 August 2024|accessdate=19 August 2024}}</ref> ==== 19 август ==== Русија тврдела дека украинската војска го уништила третиот и последен мост преку реката Сејм во Кореневскиот реон, што довело до можен логистички притисок врз над 700 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|title=В Росії скаржаться на знищення ЗСУ останнього моста через річку Сейм|last=Fandorin|first=Olga|date=19 August 2024|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819225742/https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|archive-date=19 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили контролираат 92 населени места во Курската Област и 1.250 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|title=Ukraine in control of 92 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky claims|last=Denisova|first=Kateryna|date=19 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034606/https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|archive-date=20 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 20 август ==== Руското Министерство за внатрешни работи ги предупредило жителите на областите Брјанск, Курск и Белгород да не користат мрежни страници за онлајн запознавање и безбедносни камери, наведувајќи загриженост за информации што ги собираат украинските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|title=Don't Use Dating Sites Amid Kursk Incursion, Russia Tells Border Region Residents|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015034/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|archive-date=21 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Јунус-Бек Јевкуров, поранешен шеф на [[Ингушетија]] и актуелен заменик-шеф на Министерството за одбрана, бил назначен за заменик на [[Андреј Белоусов]] во Координативниот совет за безбедносни прашања на граничните територии. Белоусов објавил дека Јевкуров веќе бил во Курската Област тој ден. Украинското Министерство за одбрана тврдело дека украинските сили напредуваат кон селата Новоивановка и Кулбаки. Исто така, навело дека Коренево е нападнато од југ. Мартиновка на патот Суџа-Курск, исто така, било кажано дека е контролирана од Украина, и дека се освооени Плехово на југ, но било изјавено дека Борки, Камишное и Гири се под руска контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|title=Генштаб вперше показав карту територій, які ЗСУ контролюють у Курській області|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101606/https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|title=Генштаб впервые показал карту территорий, которые ВСУ контролируют в Курской области|last=Rozhik|first=Sofia|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101607/https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 21 август ==== Украина изјавила дека уништила неколку понтонски мостови што ги користеле руските сили по должината на реката Сејм. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|title=Ukraine Says Destroyed Russian Army Pontoon Bridges in Kursk Region|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141348/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|archive-date=21 August 2024|accessdate=21 August 2024}}</ref> Руските воздухопловни сили извршиле 17 воздушни напади користејќи 27 воздушни бомби на територијата на Русија под контрола на Украина, а руската армија спровела артилериски напади врз украинските гранични населби [[Порозок]] и [[Пожња]]. <ref name="med21">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|title=Война Девятьсот десятый день. Хроника "Медузы"|date=2024-08-21|work=MEDUZA|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821215507/https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|archive-date=21 August 2024|accessdate=22 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изјавило дека неговите сили ги одбиле украинските напади од Комаровка, Коренево, Малаја Локња и Рускаја Конопелка и нападнале украински војници во близина на осум села во Курската област и девет села во Сумиската Област. ==== 23 август ==== Руските војници се забарикадирале во Женскиот затвор бр. 11 во селото Малаја Локња, ефикасно претворајќи ја зградата во „тврдина“, користејќи стражарски кули како места за стрелање, правејќи ровови меѓу другите одбрани. Затворските чувари исто така биле вклучени со руските трупи во одбраната на објектот, за кој било познато дека има капацитет од 200 жени затворенички. Украинските трупи го опседнале објектот и го нападнале. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|title=В Курській області ЗСУ штурмують жіночу колонію, в якій сховалися війська РФ, - ЗМІ (фото)|date=23 August 2024|work=www.unian.ua|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070612/https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|title=ЗСУ на Курщині штурмують жіночу колонію, де Росія тримала українських полонених|date=2024-08-23|work=Громадське радіо|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824072129/https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|title=На Курщині ДШВ ЗСУ штурмують будівлю жіночої колонії. ВІДЕО|date=2024-08-23|work=novynarnia.com|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070625/https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> ==== 25 август ==== Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили напредувале за еден до три километри, што резултирало со заземање на уште две неодредени населби, а активни операции биле во тек. <ref>{{Наведена изјава за печат|access-date=24 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-armed-forces-advance-in-kursk-region-1724612341.html|title=Ukrainian Armed Forces advance in Kursk region, take control of two more settlements - Zelenskyy|date=25 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061924/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724611169?lt=2&st=1|archive-date=26 August 2024|accessdate=24 August 2024}}</ref> ==== 29 август ==== Руските сили целосно го вратиле Коренево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|title=Russians retake village of Korenevo in Kursk Oblast – Deep State|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830090833/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|archive-date=30 August 2024|accessdate=2024-08-30}}</ref> ==== 30 август ==== Украинскиот воен командант Олександр Сирски изјавил дека неговите сили напредувале до 2 километри во некои области и презеле контрола врз 5 км руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|title=Armed Forces of Ukraine take control of 5 sq km of Kursk Oblast in one day|last=Romanenko|first=Valentyna|date=30 August 2024|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830172520/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|archive-date=30 August 2024|accessdate=30 August 2024}}</ref> 100 членови на „Мечкина бригада“, руска ПМК, изјавиле дека ќе се распоредат од [[Буркина Фасо]] во Курската област за да се борат против украинските сили. <ref name="bbcBurkina">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|title=Russian fighters to leave Burkina Faso for Ukraine|last=Njie|first=Paul|date=30 August 2024|work=BBC|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830161204/https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|archive-date=30 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|title=Russian paramilitaries from the Bear Brigade leave Burkina Faso|last=Roger|first=Benjamin|date=30 August 2024|work=Le Monde|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831013613/https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|archive-date=31 August 2024|last2=Eydoux|first2=Thomas}}</ref> === Септември 2024 === На 5 септември, претседателот Зеленски изјавил дека 60.000 руски војници биле прераспоредени од [[Запорошка Област|Запорошката]] и [[Херсонска Област|Херсонската област]] во [[Курска Област|Курската Област]] и дека бројот на руски гранати испукани во претходните области бил намален. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/09/5/7473581/index.amp|title=Russians redeployed 60,000 troops to Kursk Oblast – Zelenskyy|last=Balachuk|first=Iryna|date=5 September 2024|work=Ukrainian Pravda|access-date=5 September 2024}}</ref> На 7 септември, украинските сили изјавиле дека уништиле два понтонски моста над реката Сејм и систем за воздушна одбрана Оса употребувајќи бомби од СДБ и ракети ХИМАРС. <ref>{{Наведени вести|url=https://mil.in.ua/en/news/defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast|title=Defense Forces strike again at crossings in the Kursk oblast|date=7 September 2024|work=mil.in.ua|access-date=8 September 2024}}</ref> ==== Руска контраофанзива во Кореневскиот округ ==== Руската армија наводно започнала контраофанзивна операција во Курската Област на 10 септември, со извештаи за руски напредувања во Кореневскиот реон . Апти Алаудинов, исто така, изјавил дека руските сили влегле во Снагост. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|title=Russia claims to counterattack against Ukraine in Kursk Oblast|date=11 September 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913211013/https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|archive-date=13 September 2024}}</ref> Било потврдено и дека руските сили ги зазеле населбите Гордеевка и Внезапное. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|title=Russia Launches Counteroffensive in Kursk Region, Pro-Kremlin Sources Say|date=11 September 2024|work=The Moscow Times|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911104117/https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|archive-date=11 September 2024}}</ref> На 11 септември, руските контраофанзивни операции во Кореневскиот реон во Курската област наводно продолжиле, при што некои руски извори изјавиле дека се повторно освоени дури 165 квадратни километри, а Алаудинов изјавил дека се повторно освоени „околу 10 населби“. Овие операции се случиле во време на украинско прераспоредување на трупи од Курската област во [[Покровска офанзива|борбите во близина на Покровск]], што според украинскиот блогер им дало предност на руските сили во Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kyivpost.com/post/38812|title=Russia Claims Early Success as Major Counteroffensive in Kursk Region Begins|date=11 September 2024|work=[[Kyiv Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200248/https://www.kyivpost.com/post/38812|archive-date=13 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref name="al_jazeera_2024_09_11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|title=Russia claims Kursk counteroffensive pushing back Ukraine forces|date=11 September 2024|work=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911145441/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|archive-date=11 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|title=Russia appears to have launched initial major counterattack against Ukraine in Kursk|last=Reevell|first=Patrick|date=2024-09-11|work=[[ABC News (United States)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919072740/https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|archive-date=19 September 2024|accessdate=2024-09-14}}</ref> Една од целите на контраофанзивата наводно била да се ослободат изолираните руски трупи помеѓу реката Сејм и Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|title=Ukrainian Troops Talk of Stiffer Resistance as They Fight in Russian Territory|last=Santora|first=Marc|date=14 September 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914215249/https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024}}</ref> Друг руски вод кој направил обид да премине понтонски мост на реката Сејм бил бомбардиран со ракети [[ХИМАРС]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|title=A Russian Platoon Assembled At A Floating Bridge In Kursk. Ukraine's HIMARS Had Them In Their Crosshairs.|last=Axe|first=David|work=Forbes|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926030608/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|archive-date=26 September 2024|accessdate=26 September 2024}}</ref> На 12 септември, руското Министерство за одбрана ги повторило изјавите на Алаудинов за повторно освојување на 10 населени места и прецизирал дека станува збор за Апанасовка, Бјахово, Вишневка, Викторовка, Внезапное, Гордеевка, Краснооктјабрски, Обуховка, Снагост и 10-ти Октомври. Геолокациски снимки потврдиле руски напредок од 58 км², вклучително и во Снагост и Краснооктјабрски, но не и заземање на села. Институтот за проучување на војната проценил дека овие руски напредувања биле во области каде што Украина немала целосна контрола. <ref name="ISW 12 September">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 12, 2024|last=Wells|first=Katherine|last2=Evans|first2=Angelica|date=12 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916013901/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|archive-date=16 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Gasparyan|first3=Davit|last4=Mappes|first4=Grace|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Bailey|first7=Riley}}</ref> Руското освојување на Снагост било визуелно потврдено на 13 септември, додека руски извори тврделе дека имало понатамошен напредок преку украинскиот Курски пресврт. <ref name="ISW_2024_09_13">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024|last=Barros|first=George|last2=Evans|first2=Angelica|date=13 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174859/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Gasparyan|first6=Davit}}</ref> Руското Министерство за одбрана на 16 септември изјавило дека го вратило селото Борки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/ukraine-updates-russia-says-it-has-retaken-kursk-towns/live-70228135|title=Moscow says it has retaken two Kursk towns|date=2024-09-16|work=[[Deutsche Welle|DW]]|accessdate=2025-05-16}}</ref> На 18 септември, украинската воена администрација на Курската Област изјавила дека рускиот контранапад бил запрен. Сепак, други сугерирале дека контранападот сè уште не достигнал полн интензитет. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russias-kursk-oblast-counteroffensive-halted-kyiv-claims/n|title=Russia's Kursk counteroffensive halted, Kyiv claims|date=18 September 2024|work=The Kyiv Independent|accessdate=18 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2024/09/14/europe/russia-begins-ukraine-counter-attack-kursk-intl/index.html|title=Russia begins efforts to expel Ukraine from Kursk but counter-attack is yet to gain momentum|last=Lister|first=Tim|last2=Gak|first2=Kosta|date=2024-09-14|work=CNN|language=en|accessdate=2024-09-19}}</ref> Апти Алаудинов изјавил дека Русија ја вратила контролата врз населбите Николаево-Дарино и Дарино во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7167252|title=Алаудинов сообщил, что армия РФ отбила курские села Николаево-Дарьино и Дарьино|date=2024-09-19|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-09-19}}</ref> На 24 септември, Алаудинов изјавил дека неговите сили повторно освоиле 12 населби во Курската Област од почетокот на рускиот контранапад; визуелно потврдено дека 11 од нив биле повторно освоени од руските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 24, 2024|last=Kagan|first=Frederick W.|last2=Mappes|first2=Grace|date=24 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240925012911/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|archive-date=25 September 2024|accessdate=24 September 2024|last3=Stepanenko|first3=Kateryna|last4=Barros|first4=George|last5=Gasparyan|first5=Davit|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Zehrung|first7=Haley}}</ref> ==== Украинска инвазија во Глушково ==== До 12 септември, украинските сили извршиле нов пробив преку [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]] во Глушковсккиот реон, на нов дел од фронтот надвор од нивниот главен штаб во Курската Област. <ref name="ISW12Sept">{{cite ISW|date=2024-09-12}}</ref> <ref name="prykhodko">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/uk/news/syly-oborony-zdijsnyly-novyj-proryv-u-kurskij-oblasti/|title=Сили оборони здійснили новий прорив у Курській області|last=Приходько|first=Роман|date=14 September 2024|work={{ill|Мілітарній|uk}}|language=uk|accessdate=13 July 2025}}</ref> Елементи на 116-та механизирана бригада ја преминале границата во близина на селата Нови Пут и Весјолое без да наидат на руски отпор. <ref name="prykhodko" /> Руски извори изјавиле дека украинските сили спроведуваат напади во близина Медвежје. Украинските сили влегле и во југозападниот дел на Теткино. Следниот ден, руски извори изјавиле дека украинските напади продолжиле во близина на Весјолое, Нови Пут и Медвежје. Елементите на 116-та бригада кои го извршиле пробивот подоцна изјавиле дека напредувале „значително длабоко“ на руска територија и дека ставиле група од најмалку илјада руски регрути под закана од опколување. На 16 септември, руските власти наредиле евакуација на населбите во областите Рилск и Хомутовка во Курската област. И двата се наоѓаат во рамките на 15 километри од украинската граница. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240916-russia-evacuates-border-villages-in-kursk-region|title=Russia evacuates border villages in Kursk region|date=16 September 2024|work=France 24|accessdate=16 September 2024}}</ref> === Октомври 2024 година === На 9 октомври, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили ја вратиле контролата врз Покровски и Новаја Сорочина во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-recaptured-two-kursk-region-villages-from-ukraine-news-agencies-687fa2a7|title=Russia Says Two Kursk Region Villages Recaptured From Ukraine|date=2024-10-09|work=[[Barron's]]|accessdate=2024-10-13}}</ref> На 10 октомври, руските сили започнале голем чекор во контраофанзивата во Курската област. <ref name="ISW 2024-10-11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 11, 2024|last=Stepanenko|first=Kateryna|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=11 October 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20241101231030/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|archive-date=1 November 2024|accessdate=12 October 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Harward|first4=Christina|last5=Barros|first5=George|last6=Trotter|first6=Nate}}</ref> Руските напади врз истакнатиот дел во следните месеци биле извршувани секоја недела од истите бригади и полкови, и со тешки оклопи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/01/05/ukrainian-troops-launch-a-new-offensive-in-kursk/|title=On the same day on the same snowy battlefield, Russia and Ukraine both launch offensives|last=Axe|first=David|date=5 January 2025|work=[[Forbes]]|accessdate=27 January 2025}}</ref> Имало извештаи дека руските сили речиси уништиле истакнат дел од украинските трупи во Глушковата област по стратешкото опкружување. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 11 октомври, руските сили напредувале кон селата Веселое и северно од Љубимовка. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 14 октомври, Апти Алаудинов изјавил дека Русија повторно освоила околу половина од територијата окупирана од Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7231259|title=Алаудинов: около 50% занятой ВСУ территории Курской области освобождено|date=2024-10-14|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-10-14}}</ref> Ова било потврдено од ISW, кој изјавил дека геолоцираните снимки можат да потврдат дека 46% биле повторно освоени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-14-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 14, 2024|last=Barros|first=George|last2=Mappes|first2=Grace|date=14 October 2024|work=Institute for the Study of War|accessdate=10 November 2024|last3=Trotter|first3=Nate|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Evans|first5=Angelica|last6=Hird|first6=Karolina}}</ref> До крајот на првата половина на октомври, украинската веб-страница DeepState тврдела дека руските сили го пробиле левото крило на групата украински сили во Курск, преземајќи ја контролата врз селото Зелјони Шијак. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/ukrainian-armed-forces-destroy-russian-bmp-3-near-zelenyi-shlyakh-village-in-the-kursk-region/|title=Ukrainian Armed Forces destroy Russian BMP-3 near Zelenyi Shlyakh village in the Kursk region|last=Кушніков|first=Кирило|date=17 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=13 July 2025}}</ref> На 28 октомври 2024 година било објавено дека украинските сили, вклучувајќи го 33-от јуришен баталјон, 21-та механизирана бригада и 130-от механизиран баталјон на 47-та механизирана бригада, извршиле нов пробив по должината на руско-украинската граница кај селото Новиј Пут во Глушковскиот реон во [[Курска Област|Курската област]] и ги зазеле руските позиции. <ref name="GlushkovoDistrict">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/47th-brigade-overrun-new-russian-positions-in-kursk-oblast/|title=47th Brigade Overrun New Russian Positions in Kursk Oblast|last=Kushnikov|first=Vadim|date=28 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> Според Дејвид Акс, овој пробив се случил на или непосредно пред 26 октомври. <ref name="Forbes12625">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/11/04/why-are-ukraines-best-armored-vehicles-fighting-pointless-skirmishes-around-a-tiny-russian-border-village/|title=Why Are Ukraine's M-2 Bradleys And M-1 Abrams Fighting Pointless Skirmishes Around A Tiny Russian Border Village?|last=Ахе|first=David|authorlink=David Axe|date=4 November 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> === Ноември 2024 === На 10 ноември било објавено дека во подготовка за нова фаза на контраофанзива, околу 50.000 војници, од кои ниту еден не морал да биде пренасочен од источна Украина, биле распоредени во Курската област. Ова наводно вклучувало [[Северна Кореја|севернокорејска]] лесна пешадија, која потоа била обучена за борба подалеку од фронтовската линија, и чие вкупно присуство во регионот изнесувало 10.000. Според украинските власти, оваа сила веројатно требало да нападне во рок од неколку дена. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|title=50,000 Russian and North Korean Troops Mass Ahead of Attack, U.S. Says|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Schmitt|first2=Eric|date=10 November 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114010033/https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|archive-date=14 November 2024|accessdate=10 November 2024|last3=Schwirtz|first3=Michael}}</ref> На брифинг за медиумите на 12 ноември, заменик-портпаролот на американскиот [[Стејт департмент]], Ведант Пател, изјавил за медиумите дека „повеќето од“ над 10.000 севернокорејски војници кои биле испратени во источна Русија биле распоредени на фронтовската линија кај Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|title=US confirms North Korean troops joining Russia in combat against Ukraine|last=Kang|first=Taejun|date=2024-11-12|work=[[Radio Free Asia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219022839/https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|archive-date=19 December 2024|accessdate=2024-12-17}}</ref> === Декември 2024 година === На 11 декември, Министерството за одбрана на Русија изјавило дека руските трупи ги вратиле Дарино и Плехово во Суџанскиот округ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7364614?ysclid=m4l1jpw9l7444417961|title=Армия России освободила Дарьино и Плехово в Курской области|date=2024-12-11|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-12-12}}</ref> {{На|2024|12|16}}, не било јасно која страна го поседува Плехово. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/12/16/europe/north-koreans-kursk-losses-intl/index.html|title=Ukraine says North Koreans took heavy casualties during weekend attack in Kursk region|last=Butenko|first=Victoria|last2=Kostenko|first2=Maria|date=2024-12-16|work=[[CNN News]]|accessdate=2024-12-17|last3=Lister|first3=Tim|last4=Mezzofiore|first4=Gianluca}}</ref> На 12 декември, Русија изјавила дека ја вратила контролата врз Новоивановка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|title=Российские военные освободили Новоивановку в Курской области|date=2024-12-12|work=РБК|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214001311/https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|archive-date=14 December 2024|accessdate=2024-12-12}}</ref> === Јануари 2025 година === На 5 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека украинските сили започнале нова офанзива во Курската област околу 9 часот наутро по московско време, а украинските блогери исто така прикажале дека е во тек операција. Според руските воени блогери, украинскиот напад бил започнат од Суџа во правец на селата Бердин и Болшое Солдатское. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c86wz0vd1dwo|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk region|last=Vernon|first=Will|last2=Walker|first2=Amy|date=5 January 2025|work=[[BBC News]]|accessdate=5 January 2025}}</ref> Русија соопштила дека овие офанзивни напори биле одбиени. <ref name="KI1525">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-2/|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk Oblast, mixed reports surface on outcome|last=Denisova|first=Kateryna|date=5 January 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=5 January 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-war-bloggers-report-new-ukrainian-attack-kursk-region-2025-01-05/|title=Russian war bloggers report new Ukrainian attack in Kursk region|last=Trevelyan|first=Mark|date=5 January 2025|work=[[Reuters]]|access-date=5 January 2025|last2=Papachristou|first2=Lucy}}</ref> Украинските сили напредувале низ полињата јужно од Бердин во јужниот дел од населбата. Руските блогери изјавиле дека украинските офанзиви се насочени кон Леонидово и во близина на Пушкарное. Картите од руските блогери покажале дека Украина ги контролира селата Черкаское Поречное, Мартиновка и Михајловка, влегла во Новосотницки и напредувала во близина на Новаја Сорочина и Јамска Степа. Некои руски блогери изјавиле дека офанзивата е можеби измама за идна поголема офанзива. <ref name="ISW January 5">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-5-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 5, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Evans|first2=Angelica|date=6 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Barros|first6=George}}</ref> Руските сили истовремено извршиле контранапад југоисточно од Суџа, остварувајќи потврден напредок во Махновка, и напредувајќи преку автопат западно од Малаја Локња. <ref name="ISW January 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-6-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 6, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|date=7 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 6 јануари, објавените геолокациски снимки го потврдиле неодамнешниот напредок на украинските сили во јужен Бердин, централен Руское Поречное и централен Новосотницки. Руски извори изјавиле дека Леонидово е повторно освоено. На 7 јануари, објавените геолокациски снимки покажале дека Бердин и Новосотницки биле исчистени од украинските напади <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref>, како и од руските напредувања во близина на четири други населени места во Курската област. Руски извори изјавиле дека Стараја Сорочина, Руское Поречное, Косица и Махновка биле повторно освоени. <ref name="ISW January 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-7-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> Украина потврдила дека украинските офанзивни напори во Курската област се во тек. <ref name="reuters1725">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-hitting-ukrainian-forces-kursk-region-2025-01-07/|title=Ukraine says forces conducting 'new offensive actions' in Russia's Kursk region|date=7 January 2025|work=Reuters|access-date=7 January 2025}}</ref> На 8 јануари, геолоцираните снимки покажале дека руските сили влегле во Николаевка, северозападно од Суџа, од запад. <ref name="ISW January 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Kagan|first2=Frederick W.|date=9 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate}}</ref> На 9 јануари, среде зголемените руски напори за враќање на територијата во Курската област, руските сили ги вратиле локалитетите Александрија и Леонидово, потврдено со геолокациски снимки од напад со големина на батаљон спроведен во областа. Понатамошни потврдени напредувања биле направени во близина на две населби северозападно од Суџа. Руски извори изјавиле дека Погребки, Мерјевка и Најденов исто така биле повторно освоени. Во меѓувреме, било потврдено дека украинските сили напредувале во Николаевка, северозападно од Суџа. <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> На 27 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили го вратиле селото Николаево-Дарино . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7459818|title=Армия России освободила село Николаево-Дарьино в Курской области|date=2025-01-27|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2025-01-27}}</ref> === Февруари 2025 година === На 1 февруари, руските сили започнале воздушен напад врз интернат во Суџа, при што загинале четири лица, според украинските власти. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0e4r9x3e0eo|title=Four dead in Russian strike on Kursk school, Ukraine says|last=Wright|first=George|date=1 February 2025|work=[[BBC]]}}</ref> Новата офанзива што ја започнала Украина на 6 февруари со два механизирани батаљони од градот [[Махновка]], кој го контролирала, довела до заземање на селата Колмаков и Фанасевка истиот ден. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/13/ukraine-resumes-the-offensive-in-kursk|title=Ukraine presses on in Kursk; Denmark warns Russia could wage war in Europe|last=Psaropoulos|first=John T|date=2025-02-13|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=2025-04-05}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-6-2025|title=Institute for the Study of War|date=7 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=2025-02-07}}</ref> На 7 февруари, Путин признал дека ситуацијата е „''многу тешка''“ додека се состанал со регионалните гувернери. Украина изјавила дека е подготвена да понуди хуманитарен коридор за цивилите, но изјавила дека не добила кореспонденција од Русија, при што Зеленски ја обвинил Русија за „''рамнодушност''“ кон судбината на своите граѓани. <ref name="d657">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/07/ukraine-war-briefing-putin-admits-situation-very-difficult-in-kursk-as-kyiv-forces-mount-new-offensive|title=Ukraine war briefing: Putin admits situation 'very difficult' in Kursk as Kyiv forces mount new offensive|last=Murray|first=Warren|date=7 February 2025|work=The Guardian|accessdate=28 February 2025}}</ref> Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили повторно освоиле неколку локалитети во текот на февруари: Свердликово на 17 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7514269|title=Российские войска освободили от ВСУ село Свердликово в курском приграничье|date=2025-02-17|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-19}}</ref> Орловка и Погребки на 26 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535013|title=Армия России отбила у ВСУ Орловку и Погребки в Курской области|date=2025-02-26|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-26}}</ref> Николски на 27 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535995|title=Российская армия отбила у ВСУ курский хутор Никольский|date=2025-02-27|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-27}}</ref> и Новаја Сорочина на 28 февруари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7547039|title=Российские войска отбили у ВСУ курскую деревню Новая Сорочина|date=2025-02-28|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-28}}</ref> === Март 2025 година === ==== Руска офанзива и освојување на Суџа ==== Украинската група за мониторинг „[[DeepStateMap.Live]]“ на 6 март објавила дека руските сили напредувале во близина на селото Куриловка, јужно од Суџа, заканувајќи се на украинската одбрана. <ref name="NV">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russian-troops-push-forward-near-sudzha-in-kursk-oblast-50495535.html|title=Russian forces advance in Kursk Oblast, threatening Ukrainian defenses — DeepState|date=6 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Следниот ден, украински воен извор кој дејствувал во Курската Област изјавил за ''„Украинска правда“'' дека Русите навистина ја пробиле украинската одбранбена линија јужно од Суџа на 5-6 март и дека украинските единици правеле обиди да спречат прекин на нивните снабдувачки патишта и опколување на нивните сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/7/7501734/index.amp|title=Russians breach Ukrainian defensive line near Sudzha, Russia|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Protz|first2=Anastasia|date=7 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> На 7 март, [[Ројтерс]] објавил дека картите со отворен код покажуваат дека руските сили се близу до опколување на илјадници украински војници во Курската Област, со опасност од прекин на линиите за снабдување од напади со беспилотни летала и артилерија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulk-ukrainian-forces-fighting-inside-russia-almost-cut-off-open-source-maps-2025-03-07/|title=Ukrainian forces fighting inside Russia are almost surrounded, open source maps show|last=Osborn|first=Andrew|last2=Malenko|first2=Anastasiia|date=7 March 2025|work=Reuters|accessdate=15 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/2025/03/07/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7|date=7 March 2025|work=Al-Arabiya|language=ar|script-title=ar:قوات أوكرانيا في كورسك باتت محاصرة.. وروسيا تقطع طرق إمدادها}}</ref> ''Телеграф'' објавил дека 10.000 украински војници се нашле под ризик од опколување. Руските сили, исто така, ја преминале украинската граница во Сумската Област. Украинскиот функционер Андриј Коваленко изјавил дека руските сили се обидуваат да го преземат автопатот Јунакивка до Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/07/russia-breaks-through-ukrainian-lines-in-kursk/|title=10,000 Ukrainian troops at risk of encirclement|last=Bowman|first=Verity|date=7 March 2024|work=The Telegraph}}</ref> На 8 март, руските сили започнале напади врз самиот град Суџа. Утрото на 8 март, како дел од операцијата наречена [[Операција „Поток“|„Поток“]] од Русија, група руски војници стигнале до украинските местоположби во Суџа, откако пешачеле таму преку гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород, кој бил напуштен од јануари. <ref name="Ukrinform9Mar">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3968475-ukraines-forces-hunting-on-russian-saboteurs-trying-to-gain-foothold-on-sudzha-outskirts.html|title=Ukraine's forces hunting on Russian saboteurs trying to gain foothold on Sudzha outskirts|date=9 March 2025|work=[[Ukrinform]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="OlhaKyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Petrenko|first2=Roman|date=9 March 2025|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="Reuters9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian soldiers creep through gas pipeline to strike Ukrainian forces in Kursk, bloggers say|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според руските воени блогери, руските специјални сили поминале речиси 16 километри во гасоводот и поминале неколку дена во него пред да излезат во украинскиот заден дел во близина на Суџа. Украинскиот воен блогер Јуриј Бутусов напишал дека напаѓачките руски сили се состоеле од напаѓачка чета; <ref name="CNN9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2025/03/09/europe/russia-advances-kursk-ukraine-intl/index.html|title=Russia is advancing in Kursk, threatening Ukraine's sole territorial bargaining counter|last=Kostenko|first=Maria|last2=Edwards|first2=Christian|date=9 March 2025|work=[[CNN]]|accessdate=9 March 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> според ''„Украинска правда“'' и руски воен блогер, околу стотина мажи излегле од излезот. Според [[Валериј Герасимов]], во операцијата учествувале повеќе од 600 војници. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566168|title=Герасимов рассказал Путину об операции «Поток» по освобождению Суджи|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Во интервју за ТАСС, командантот на специјалните сили „Ахмат“, Апта Алаудинов, изјавил дека руските војници кои патувале низ цевката се обележале со сина лента, иста боја како што ја употребува украинската армија, со цел да ги измамат украинските сили и да ги натераат да мислат „''дека нивните сопствени единици напредуваат''“. Според Институтот за проучување на војната, ова може да се смета за [[перфидност]], воено злосторство. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-19-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 19, 2025|date=20 March 2025|work=Institute for the Study of War|language=en|accessdate=2025-03-21}}</ref> Руски извори ја карактеризирале операцијата како изненадувачки напад. Украински воен извор во Курската Област го негирал ова, изјавувајќи ''за „Украинска правда“'' дека Украинците биле свесни за рускиот план, но дека неколку дена претходно, фокусот на украинската команда се префрлил на Куриловка поради пробивот таму, и дека војниците во Курск немале ресурси да го дигнат во воздух гасоводот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Olha Kyrylenko, Roman Petrenko|date=2025-03-08|work=Ukrainska Pravda|access-date=9 March 2025}}</ref> Украинскиот офицер Мирослав Хај подоцна, на [[8 март]], изјавил дека командантите на украинската воздушна јуришна бригада однапред знаеле за рускиот план, што им овозможило да извршат заседа, која, според него, резултирала со смрт на околу 80% од руските сили кои излегле од гасоводот. <ref name="MyroslavHai">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-ukrainian-armed-forces-officer-says-military-eliminated-a-group-of-russians-in-sudzha-50496288.html|title=Ukrainian forces wipe out 80% of Russian group in attempted Sudzha gas pipeline ambush|date=8 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Украинскиот Генералштаб во соопштението од 8 март негирал дека Русите постигнале голем пробив на границата и изјавил дека руското присуство во селата Журавка и Новенке во украинскиот Сумската Област се сведува само на мали саботажно-извиднички групи и пешадиски единици „од само неколку војници“. Исто така, се вели дека Русите спроведувале „тешки“ напади во близина на Малаја Локња и областите јужно од Суџа. <ref name="Denisova">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-military-releases-video-of-russian-gas-pipeline-attack-in-kursk-oblast/|title=Ukraine releases video of Russian attack via gas pipeline in Kursk Oblast|last=Denisova|first=Kateryna|date=9 March 2025|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-saboteurs-used-gas-pipeline-to-reach-sudzha-now-being-eliminated/|title=Russian Saboteurs Used Gas Pipeline to Reach Sudzha, Now Being Eliminated|date=9 March 2025|work=Militarnyi|accessdate=9 March 2025}}</ref> До 8 март, селото Черкаское Поречное северно од Суџа се вратило под руска контрола, според геолокациски снимки прегледани од Институтот за проучување на војната. Руските блогери на 8 март напишеле дека Лебедевка, западно од Суџа, како и Кубаткин, северно од Суџа, исто така биле повторно освоени. <ref name="ISW8March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 8, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Evans|first2=Angelica|date=8 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=9 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Barros|first4=George|last5=Kagan|first5=Frederick W.|last6=Runkel|first6=William}}</ref> Истиот ден, руското министерство за одбрана објавило дека руските сили повторно ги освоиле селата Викторовка, Николаевка и Стараја Сорочина, северно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563196|title=Российские войска освободили три деревни в Курской области|date=2025-03-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> Следниот ден, министерството формално го презело заземањето на руското село Лебедевка во близина на границата, како и населбата Новенке во украинскиот Сумски регион. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563419|title=Минобороны сообщило о взятии села в Курской области и хутора в Сумской области|date=2025-03-09|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> DeepState на 9 март, исто така, објавил дека Лебедевка паднала под руска контрола и дека руските сили се пробивале во Черкаское Поречное. <ref name="TNVoUA">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-russian-troops-advance-and-regain-control-of-lebedivka-deepstate-50496363.html|title=Russian troops push forward in Kursk Oblast|date=9 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според високи западни и украински воени претставници, укинувањето на помошта за воено разузнавање на Украина од страна на САД имало големо влијание врз брзиот руски напредок. <ref name="m659">{{Наведен нестручен часопис|access-date=19 July 2025}}</ref> <ref name="h626">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/11/deprived-of-us-intelligence-support-ukraine-loses-ground-in-russia-s-kursk-region_6739030_4.html|title=Deprived of US intelligence support, Ukraine loses ground in Russia's Kursk region|last=Grynszpan|first=Emmanuel|date=11 March 2025|work=Le Monde.fr|accessdate=19 July 2025}}</ref> На 9 март, руските блогери напишале дека Суџа била нападната од повеќе насоки и дека се водат „жестоки борби“. <ref name="Independent9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-war-kursk-gas-pipeline-sudzha-b2711710.html|title=Russian forces 'crept through gas pipeline' to ambush Ukrainian troops|date=9 March 2025|work=[[The Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Истиот ден, руските сили ја вратиле Малаја Локња. <ref name="LukeHarding">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/09/russian-forces-recapture-villages-in-kursk-ukrainian-held-pocket-inside-russia|title=Russian forces recapture villages in Ukrainian-held pocket inside Russia|last=Harding|first=Luke|date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана, исто така, го објавило повторното освојување на Черкаское Поречное и Косица. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian forces take three new settlements in drive to oust Ukrainian forces in Kursk|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=22 April 2025}}</ref> На 10 март, била издадена наредба за повлекување на некои украински единици од Суџа. <ref name="nyt-20250316">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2025/03/16/world/europe/ukraine-kursk-retreat-russia.html|title=How Ukraine's Offensive in Russia's Kursk Region Unraveled|last=Santora|first=Marc|date=16 March 2025|work=[[The New York Times]]|access-date=19 March 2025}}</ref> На 11 март, руското Министерство за одбрана објавило повторно освојување на 12 населени места: Агроном, Богдановка, Бондаревка, Дмитриуков, Зазулевка, Ивашковски, Колмаков, Кубаткин, Мартиновка, Михајловка, Правда и Јужни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7564785|title=Армия России отбила у ВСУ 12 населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-11|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ''DeepState'' истиот ден соопштило дека Русите напредувале во близина на Мирное и ги консолидирале своите позиции и ги граделе своите сили во источниот дел на Суџа. На левата страна од Курското боиште, се вели дека Русите се движеле кон Басивка во Сумискиот регион; на десната страна, украинските сили го забавиле рускиот напредок во близина на Гуево, каде што севернокорејските сили биле вклучени во борбите. <ref name="EastSudzha">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/11/7502377/|title=DeepState: Russian troops advance in Kursk Oblast, consolidate positions in eastern part of Sudzha|last=Shumilin|first=Oleksandr|date=11 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=11 March 2025|quote=The enemy is also consolidating their positions and building up forces in the eastern part of Sudzha.}}</ref> Истиот ден, ''[[Форбс]]'' објавил дека најголемиот дел од украинските сили во Курск, со некои од најтешките бригади на Украина, се евакуирале и се преместиле на украинската страна од границата. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> На 12 март, руски војници биле видени како креваат знамиња во центарот на Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-verge-losing-kursk-pocket-its-foothold-inside-russia-2025-03-12/|title=Ukraine on verge of losing Kursk pocket, its foothold inside Russia|last=Trevelyan|first=Mark|work=reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref name="Zadorozhnyy">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-reportedly-launches-assault-on-ukrainian-controlled-sudzha-in-kursk-oblast/|title=Russia reportedly enters Ukraine-held Sudzha in Kursk Oblast; Kyiv hasn't confirmed|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=12 March 2025|work=[[Kyiv Independent]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2025/03/12/videos-show-russian-troops-retaking-kursk-regions-sudzha-a88327|title=Videos Show Russian Troops Retaking Kursk Region's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана објавило повторно освојување на пет населени места: Казачја Локња, 1-ви Књажиј, 2-ри Књажиј, Замостје и Мирни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7565660|title=Минобороны сообщило об освобождении пяти населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Сирски изјавил дека украинските сили се препозиционираат на „''поволни одбранбени линии''“ и дека нема закана од опколување. Истиот ден, картата на ''DeepState'' била ажурирана за да покаже дека украинските сили повеќе не ја контролираат Суџа и го напуштиле градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/online-map-appears-show-ukraine-no-longer-control-russias-sudzha-2025-03-12/|title=Online map appears to show Ukraine no longer in control of Russia's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Воениот аналитичар Руслан Левиев изјавил за ТВ Дожд дека Суџа е под целосна контрола на руските трупи, велејќи дека украинските сили веројатно целосно ќе се повлечат од Курската област во наредните денови. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novayagazeta.eu/articles/2025/03/12/ukrainian-withdrawal-from-kursk-region-rumoured-as-russian-troops-enter-sudzha-en-news|title=Ukrainian withdrawal from Kursk region rumoured as Russian troops enter Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Novaya Gazeta]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/en/news/2025/03/12/ukrainian-forces-withdrawing-from-russia-s-kursk-region-conflict-intelligence-team|title=Ukrainian forces withdrawing from Russia's Kursk region — Conflict Intelligence Team|date=12 March 2025|work=[[Meduza]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> За време на посетата на командниот пункт во Курската Област на 12 март, претседателот Путин наводно ѝ наредил на руската војска „''целосно да го ослободи''“ регионот, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpv4729jvm9o|title=US team headed to Moscow for Ukraine talks as Putin visits Kursk|last=Debusmann Jr|first=Bernd|date=12 March 2025|work=[[BBC]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> велејќи дека ова мора да се направи „''во најкраток можен рок''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-12-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 12, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Wolkov|first2=Nicole|date=12 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=12 March 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Runkel|first7=William}}</ref> На 13 март, руското Министерство за одбрана го објавил повторното освојување на Суџа и населбите Подол и Меловој. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566506|title=Армия России освободила Суджу|date=2025-03-13|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-13}}</ref> Руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз селата Гончаровка, Заолешенка и Рубаншчина и напредуваат кон Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-13-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 13, 2025|last=Evans|first=Angelica|last2=Harward|first2=Christina|date=13 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=14 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Trotter|first7=Nate|last8=Runkel|first8=William}}</ref> На 14 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили ја вратиле населбата Гончаровка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/ukraines-zelensky-says-fighting-very-difficult-in-russias-kursk|title=Ukraine's Zelensky says fighting 'very difficult' in Russia's Kursk|date=15 March 2025|work=[[The Straits Times]]|accessdate=17 March 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehindu.com/news/international/russia-retakes-another-village-in-drive-to-push-ukraine-out-of-kursk/article69330091.ece|title=Russia retakes another village in drive to push Ukraine out of Kursk|date=14 March 2025|work=[[The Hindu]]|accessdate=14 March 2025}}</ref> Според „[[Форбс]]“, спротивно на изјавата на [[Доналд Трамп]] за „илјадници украински војници опколени“ во Курската област, во Курск не се случило никакво опколување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/14/no-russia-has-not-surrounded-thousands-of-ukrainian-troops-in-kursk/|title=No, Russia Has Not Surrounded Thousands Of Ukrainian Troops In Kursk|last=Axe|first=David|work=Forbes|language=en|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 15 март, руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз Гоголевка и го чистат Гуево. Украинските власти изјавиле дека Русите собираат сили по границата за „напад“ врз регионот Сум, иако рекле дека нема ризик од руска офанзива врз самиот град Суми. Руското министерство за одбрана соопштило дека ги вратило населбите Рубаншчина и Заолешенка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-15-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 15, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=15 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=15 March 2025|last3=Evans|first3=Angelica|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 16 март, Генералштабот на Украина го потврдил повлекувањето на украинските трупи од Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-ukraine-confirms-withdrawal-from-sudzha-in-russias-kursk-oblast/|title=Ukraine war latest: Ukraine confirms withdrawal from Sudzha in Russia's Kursk Oblast|date=16 March 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=19 March 2025|language=en}}</ref> Според украинските војници кои дале интервју за Би-Би-Си, Русија собрала значителна сила, вклучувајќи „голем број“ севернокорејски војници за да го врати градот, а повлекувањето било неуредно и „катастрофално“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q198zyppqo|title=Retreat from Kursk: Ukrainian troops tell of catastrophe and panic|last=Beale|first=Jonathan|last2=Levchenko|first2=Anastasiia|date=17 March 2025|work=www.bbc.com|accessdate=19 March 2025}}</ref> Истиот ден било објавено дека Украина сè уште држи „''парче земја по должината на границата''“. Украинските власти изјавиле дека повлекувањето било неопходно за да се зачуваат животите. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|title=Russia Overpowers Bold Ukrainian Military Venture in Kursk|last=Lytvynenko|first=Jane|work=WSJ|access-date=19 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316142905/https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|archive-date=16 March 2025|last2=Marson|first2=James}}</ref> На 20 март, Генералштабот на Украина соопштил дека тие продолжиле да држат позиции во Курската Област и дека границата била под нивна контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3972074-ukrainian-forces-control-situation-on-border-between-sumy-kursk-regions-general-staff.html|title=Ukrainian forces control situation on border between Sumy, Kursk regions – General Staff|date=2025-03-18|work=www.ukrinform.net|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 28 март, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гоголевка, додека мапирањето на DeepState од тој ден потврдило само делумна контрола врз селото. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/moscow-advances-kursk-fights-ukrainians-another-part-russia-war-bloggers-say-2025-03-28/|title=Months after first incursion, Ukrainian troops fighting in second Russian region|last=Trevelyan|first=Mark|date=2025-03-28|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-24}}</ref> ==== Украинска офанзива во Краснаја Јаруга ==== По нивното повлекување од повеќето од нивните местоположби во Курската област, украинските сили започнале изненадувачка офанзива во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. Зеленски ја нарекол операцијата превентивна мерка за да се спречи руската војска да отвори нови боишта. Одбранбениот аналитичар Јан Матвеев и воениот аналитичар на Би-Би-Си, Илја Абишев, ја нарекле диверзивна акција насочена кон пренасочување на руските сили. Според Оливер Керол од ''„Економист“'', операцијата била планирана три недели и имала за цел создавање „тампон зона“ контролирана од Украина на руската страна од границата. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}</ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}</ref> Руски воени извори првпат соопштиле на 18 март дека украинските единици се обидуваат да ја пробијат руската гранична одбрана во [[Краснојарушки округ|Краснојарушкиот реон]]. Матвеев објавил дека главниот украински напад бил започнат од селото Марине кон селото Демидовка. Руското министерство за одбрана соопштило дека украинските сили се обиделе да се инфилтрираат во Демидовка и селото Прилесје во 5:50 часот наутро и направиле пет обиди за напад врз Белгород во текот на денот, тврдејќи дека руските сили ги одбиле сите. Вклучените украински сили броеле до 200 војници и биле поддржани од тенкови и оклопни транспортери, според министерството. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartyniuk2025">Martyniuk, Yevheniia (20 March 2025). </cite></ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFАбишев2025">Абишев, Илья (19 March 2025). </cite></ref> Руските канали на [[Телеграм]] соопштиле дека украинските сили се обиделе да ја преминат границата и кај селото Графовка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.twz.com/news-features/putin-trump-limited-ceasefire-deal-reached-ukraine-now-has-to-agree|title=Putin-Trump Limited Ceasefire Deal Reached, Ukraine Now Has To Agree|last=Altman|first=Howard|date=18 March 2025|accessdate=21 March 2025}}</ref> Следното утро, руските воени канали соопштиле дека сите украински напади биле одбиени, но дека Украинците биле засилувани и се подготвувале да продолжат со нападите. Полициски контролни пунктови биле поставени низ целиот округ, а локалните власти ги охрабриле жителите да се евакуираат. Украинските сили продолжиле да напаѓаат на 19 март; според Тимот за разузнавање на конфликти, украинска единица со јачина до батаљон напредувала 1 километар во регионот пред да биде потисната назад. Институтот за проучување на војна проценил дека украинските сили напредувале северозападно од Прилесје и јужно и југозападно од Демидовка во текот на претходните два дена, а руски извор тврдел дека Украинците напредувале кон Графовка. Следниот ден, руски извори соопштиле дека украинските сили напаѓаат преку границата во близина на Липци и делумно ја опколиле Демидовка од југ. До 24 март, украинските сили влегле во централниот дел на Демидовка. Институтот за проучување на војна ги нарекол украинските придобивки во регионот Белгород од 18 март „маргинални". === Април 2025 година === ==== Курска Област ==== На 4 април, командантот на Европската команда на САД, генерал [[Кристофер Каволи]], изјавил дека вооружените сили на Украина сè уште имаат „значаен дел“ од Курската област под нивна контрола и дека Украинците, исто така, [[Курски поход|го прошириле своето присуство]] на руска почва во блиската[[Белгородска Област]]. <ref name="j879">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/ukrainians-still-hold-part-kursk-expanded-nearby-belgorod-eucom-commander-said/|title=Ukraine still holds land in Russia and is actually expanding, top US general says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=4 April 2025|work=Politico|accessdate=9 April 2025}}</ref> На 8 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гујево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7640199|title=Российские войска отбили у ВСУ село Гуево в Курской области|date=2025-04-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-08}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-pushing-last-ukrainian-forces-out-kursk-region-towards-border-2025-04-08/|title=Russia pushes Ukrainian troops from one of their last footholds in Kursk region, army says|last=Osborn|first=Andrew|date=2025-04-08|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-17}}</ref> На 19 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7673557|title=Российские войска освободили населенный пункт Олешня в Курской области|date=2025-04-19|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-19}}</ref> На 21 април, Сирски изјавил дека руските сили ги интензивирале напорите за потиснување на украинските војници од Курскатаобласт, при што Украина држела околу 30 квадратни километри според мониторинг групата „''DeepState''“ од истиот датум. <ref name="k960">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-steps-up-assault-on-sumy-oblast-kursk-border-as-ukraine-holds-line-syrskyi-says/|title=Russia intensifies push in Kursk, Sumy border areas as Ukraine holds line, Syrskyi says|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=21 April 2025|work=The Kyiv Independent|accessdate=21 April 2025}}</ref> На 22 април, ''„Телеграф“'' објавил дека по 10-дневна битка руските сили го вратиле манастирот „Свети Никола Белогорски“ во Горнал, една од последните преостанати украински местоположби во Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/04/22/ukraine-final-holdout-kursk-falls-russia-captures-monastery/|title=Ukraine's final holdout in Kursk falls as Russia captures monastery|last=Barnes|first=Joe|date=22 April 2025|work=The Telegraph|access-date=22 April 2025}}</ref> На 26 април, Русија соопштила дека ги протерала украинските сили од регионот. Тврдењето било демантирано од украинската влада, која изјавила дека иако украинските сили биле во „тешка позиција“, тие се спротивставиле на опколувањето и ги потиснале руските напади. <ref name="x755">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/kremlin-claims-complete-liberation-kursk-admits-north-korea-assistance-ukraine-war/|title=Russia claims complete 'liberation' of Kursk, admits North Korea assistance|last=Munster|first=Ben|date=26 April 2025|work=Politico|accessdate=26 April 2025}}</ref> <ref name="p941">{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2025/04/26/europe/russia-regains-kursk-claim-intl/index.html|title=Russia claims recapture of Kursk border region but Ukraine says fighting continues|last=Vlasova|first=Svitlana|last2=Nicholls|first2=Catherine|date=26 April 2025|work=CNN|accessdate=26 April 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> <ref name="y483">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx26166ngpdo|title=Russia claims it has regained full control of Kursk from Ukraine|last=Somerville|first=Ewan|date=26 April 2025|work=BBC|accessdate=26 April 2025}}</ref> Русија, исто така, за прв пат признала дека севернокорејските војници се бореле заедно со руските трупи, а рускиот генерал [[Валериј Герасимов]] го пофалил „херојството“ на севернокорејските трупи. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/putin-hails-end-ukraines-kursk-incursion-with-expulsion-last-ukrainian-troops-2025-04-26/|title=Russia says last Ukrainian troops expelled from Kursk region, Kyiv denies assertion|date=April 26, 2025|work=Reuters|access-date=26 April 2025}}</ref> ==== Белгородска Област ==== Според Институтот завојни, руските сили напредувале во Демидовка на 22 април и веројатно ја вратиле контролата врз селото Поповка до 26 април. === Мај 2025 година === ==== Упад кај Теткино ==== Доцна на 4 мај и на 5 мај, оклопна упадна копнена артилерија на Украина ја пробила руско-украинската граница во Курската област во близина на населбата Теткино. <ref name="k982">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-attacks-russias-kursk-region-russian-war-bloggers-say-2025-05-05/|title=Ukraine attacks power station amid reports of Kyiv offensive in Russia's Kursk|date=6 May 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 May 2025}}</ref> <ref name="newsweek">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-incursion-kursk-tetkino-2068378|title=Russia map shows Ukraine's surprise new cross-border incursion|last=Van Brugen|first=Isabel|last2=Feng|first2=John|date=6 May 2025|work=[[Newsweek]]|accessdate=22 June 2025}}</ref> Биле пријавени битки на границата, а жителите биле евакуирани од неколку населби во Глушковската област. <ref name="babel">{{Наведена мрежна страница|url=https://babel.ua/en/texts/117763-russian-sources-say-that-the-armed-forces-of-ukraine-have-launched-a-new-offensive-in-kursk-the-ukrainian-side-is-not-commenting-on-the-situation-here-s-what-is-known-for-now|title=Russian sources say that the Armed Forces of Ukraine have launched a new offensive in Kursk. The Ukrainian side is not commenting on the situation. Hereʼs what is known for now|last=Tsuba|first=Valeriia|last2=Gusiev|first2=Glib|date=7 May 2025|work={{ill|Бабель (інтернет-видання)|uk}}|accessdate=19 December 2025}}</ref> Руски извори соопштиле дека во нападот учествувале 250 украински војници и повеќе од 15 единици тешка опрема. Институтот за проучување на војната проценил дека украинските сили напредувале во јужно Теткино и зазеле позиции таму врз основа на снимки од 6 мај од руски воздушен напад врз зграда во градот. Руски извори соопштиле дека украинските сили зазеле до две улици во Теткино.<ref>{{cite ISW|date=2025-05-07|quote=Ukrainian forces likely recently advanced across the international border into southern Tetkino, Kursk Oblast, amid continued limited Ukrainian attacks in the area. Geolocated footage published on May 6 shows Russian forces conducting an airstrike against a building in southern Tetkino (southwest of Glushkovo), indicating that Ukrainian forces likely seized positions in Tetkino. Russian milbloggers claimed on May 6 that Ukrainian forces seized up to two streets in southern Tetkino...}}</ref> Снимките објавени во текот на следните денови укажале на понатамошен украински напредок во и околу Текино. === Јуни 2025 година === На 22 јуни 2025 година, Сирски изјавил дека и покрај постојаното инсистирање од Русија дека целата област е повторно освоена, украинските сили сè уште бранат мала област од околу 90 квадратни километри во Курск, при што околу 10.000 руски војници се обидуваат да ги потиснат назад. <ref name="h793">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepevvn47o|title=Ukraine still holds ground inside Russia's Kursk, commander says|last=Mackintosh|first=Thomas|date=22 June 2025|work=BBC News|accessdate=27 June 2025}}</ref> === Октомври/ноември 2025 година === Кон крајот на октомври 2025 година, украинскиот портпарол на Курската воена група, Олександр Невидоми, соопштил дека Украина сè уште ја одржува контролата врз некои позиции на руска територија. <ref name="n893">{{Наведена мрежна страница|url=https://mezha.net/eng/bukvy/ukrainian-forces-maintain-control-in-kursk-zone-and-hold-positions-in-russia/|title=Ukrainian Forces Maintain Control in Kursk Zone and Hold Positions in Russia|date=4 November 2025|work=Mezha|accessdate=4 November 2025}}</ref> <ref name="y325">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/4055016-ukrainski-zahisniki-utrimuut-deaki-pozicii-na-teritorii-rf-ugrupovanna-kursk.html|title=Українські захисники утримують деякі позиції на території РФ|date=4 November 2025|work=Укрінформ - актуальні новини України та світу|language=uk|accessdate=4 November 2025}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили нападнале во неодредени области на областа на 2 и 3 ноември. <ref name="g756">{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-3-2025/|title=Russian Offensive Campaign Assessment, November 3, 2025|last=Glynn|first=Jordan|date=4 November 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=4 November 2025}}</ref> == Реакции == === Русија === Руското Министерство за одбрана првично на 6 август соопштило дека нападот е одбиен. Министерството изјавило: „''Откако претрпеа загуби, украинската саботажна група се повлече на своја територија, додека некои од борците се обидоа да воспостават позиција на територијата во непосредна близина на државната граница, каде што беа блокирани од единици на руската армија''.“ <ref name="nva">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|title=Ukrainian forces reportedly enter Kursk Oblast as border fighting continues – Russian media|work=english.nv.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806211618/https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="guardian">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|title=Moscow says Ukraine has launched cross-border attack into Russia|date=6 August 2024|work=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807155109/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Претседателот [[Владимир Путин]] ја опишал офанзивата во Курската област како „провокација од големи размери“. Тој го обвинил „киевскиот режим“ за „неселективно пукање со разни видови оружје, вклучително и ракети, врз цивилни згради, куќи и амбулантни возила“. Путин изјавил дека планира да се сретне со раководителите на безбедносните агенции, Министерството за одбрана и [[Федерална служба за безбедност|Федералната служба за безбедност]] (ФСБ). <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Пратеникот на [[Државна дума|Државната дума]] и пензиониран генерал-мајор Андреј Гуруљов ја критикувал руската армија за неуспехот да ја одбрани Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|title=Putin says Ukraine forces must be squeezed out of Kursk|date=12 August 2024|work=Ynetnews|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144920/https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 8 август, Гуруљов во телевизиско интервју изјавил дека руската војска знаела за планираната украинска инвазија на Курск еден месец пред таа да се случи, но „''од врвот дошла наредба да не се паничи и дека оние одозгора знаат подобро''“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|title=A Russian lawmaker says the military knew Ukraine was planning to hit Kursk, but everyone was told 'not to panic' because 'those above know better'|date=14 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144919/https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 13 август, на барање на руската комесарка за човекови права, [[Татјана Москалкова]], се одржал непосреден вонреден состанок во „форматот Арија“ на [[Совет за безбедност на ООН|Советот за безбедност на Обединетите нации]], која побарал да се „осудат дејствијата на Украина“ во врска со настаните во Курската област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russia-convenes-un-security-council-meeting-to-complain-about-alleged-attacks-by-the-ua-armed-forces-50442101.html|title=Russia convenes informal UN Security Council meeting to address Ukraine's offensive in Kursk Oblast|date=12 August 2024|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=20 April 2025}}</ref> Како одговор на офанзивата, Путин наводно поставил рокови за руските сили да ги потиснат украинските трупи од Курската област, прво до октомври 2024 година, што потоа било одложено за јануари 2025 година. <ref name="y851">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/ukraine%E2%80%99s-kursk-incursion-six-month-assessment|title=Ukraine's Kursk Incursion: Six Month Assessment|last=Evans|first=Angelica|date=6 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=27 February 2025}}</ref> <ref name="g362">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hudson.org/defense-strategy/renewed-ukrainian-offensive-kursk-luke-coffey|title=Renewed Ukrainian Offensive in Kursk|last=Coffey|first=Luke|date=21 January 2025|work=Hudson Institute|accessdate=27 February 2025}}</ref> Про-Кремљски политички аналитичар Сергеј Марков за ''„Вашингтон пост“'' изјавил дека „сигналот дошол од разузнавањето до раководството, но... не биле преземени мерки. Ова е неуспех на целиот систем на разузнавање, а бидејќи Путин е одговорен за ова, тогаш е јасно дека ова е удар за Путин.“ <ref name="businessinsider-conscripts">{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|title=Russia left 'mainly kids' and conscripts to defend its borders, Ukrainian soldier says after surprise attack|date=13 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004138/https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|archive-date=18 August 2024}}</ref> Марков изјавил дека „Путин многу пати рекол дека секој мировен договор треба да ги земе предвид фактите на терен и дека Русија нема да ја напушти територијата што ја зела“ и дека Украина се обидува „да ја прекрши оваа формула и да добие руска територија за размена“. <ref name="washingtonpost-qatar">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|title=Ukraine's offensive derails secret efforts for partial cease-fire with Russia, officials say|date=17 August 2024|work=The Washington Post|access-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818114620/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|archive-date=18 August 2024}}</ref> Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, [[Марија Захарова]], протестирала за „криминалниот киевски режим“ и изјавила дека „сето ова само го зајакнува чувството на неказнивост кај украинските [[Неонацизам|неонацисти]]“. <ref name="tass2">{{cite news |url=https://tass.com/politics/1826339 |title=Russian MFA sees Ukraine's attack on Kursk Region as 'semblance of activity' amid failures |agency=[[TASS]] |access-date=7 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001809/https://tass.com/politics/1826339 |url-status=live }}</ref> Подоцна, на 11 август, таа изјавила: „''Киевскиот режим ја продолжува својата терористичка активност со единствена цел да го заплаши мирното население на Русија''“ и дека упадот „''нема никаква смисла од воена гледна точка''“. <ref name="BBC Tough Response" /> Поранешниот претседател и заменик-претседател на [[Совет за безбедност на Русиј|Советот за безбедност]], [[Дмитриј Медведев]], издал соопштение дека упадот значи дека „''ова [војната] повеќе не е само операција за враќање на нашите официјални територии и казнување на нацистите. Можно е и неопходно е да се оди на териториите на сè уште постоечката Украина. До [[Одеса]], до [[Харков]], до [[Днепар (град)|Днипропетровск]], до [[Николаев]]. До Киев и понатаму''“, и дека „''тековната воена кампања исто така ќе заврши со безусловна победа на Русија''“. <ref name="Politico August 8" /> По напад со [[ХИМАРС]] кој наводно уништил руски баталјон во ноќта меѓу 8 и 9 август, бројни руски воени блогери реагирале со огорченост. Многумина од нив повикале да бидат казнети командантите кои го одобриле движењето на колоната, при што рускиот воен аналитичар Роман Алехин напишал дека „''ни требаат егзекуции''“. Во меѓувреме, блогот „The Two Majors“ напишал дека „''оној што ја дал наредбата за движење во колони во таа област... треба да биде осуден според законите на војната''“. Каналот „Thirteenth“, кој има врски со [[Група Вагнер|Вагнер група]], ги нарекол одговорните „безмозочни суштества“. „Во третата година од војната, дури и мајмун може да се обучи, но не и некој [руски] генерал од Министерството за одбрана кој дал наредба за таков самоубиствен марш во зоната на фронтот“. <ref>{{cite web|url=https://www.kyivpost.com/post/37140|title=Russian milbloggers blame 'incompetence' for Ukrainian HIMARS strike that destroyed Russian battalion|work=[[Kyiv Post]]|date=9 August 2024|access-date=9 August 2024|archive-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809165127/https://www.kyivpost.com/post/37140|url-status=live}}</ref> Шефот на [[Федерална служба за безбедност|ФСБ]], [[Александар Бортников]], ја нарекол украинската офанзива „терористички напад“ и ја обвинил Украина дека напаѓа цивили и цивилна инфраструктура „со поддршка на [[Западен свет|колективниот Запад]]“. <ref>{{cite news |title=Russian Federal Security Service chief terms Ukraine's offensive in Kursk a 'terrorist attack' |url=https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |work=[[Anadolu Agency]] |date=13 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818233657/https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 16 август, советникот на Путин, [[Николај Патрушев]], тврдел, без да обезбеди докази, дека инвазијата на Курската област била „''планирана со учество на НАТО и западните специјални служби''“, <ref>{{cite news |title=Kremlin accuses the West of helping Ukraine attack Russia |url=https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |work=[[SWI swissinfo]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817115431/https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |url-status=live }}</ref> нарекувајќи ја офанзивата „очаен чин, поттикнат од претстојниот колапс на [[Дезинформации во руската инвазија на Украина|неонацистичкиот режим]] во Киев“. <ref>{{cite news |title=Russia claims Western intelligence services orchestrated Ukrainian troops' incursion into Kursk |url=https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |work=[[Anadolu Agency]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004258/https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 28 август биле воведени ограничувања за патување до [[Курчатов]], каде што се наоѓа [[Курска јадрена централа|јадрената централа]]. Само жителите на градот имале дозвола слободно да влегуваат, додека вработените кои не се жители морало да добијат дозвола за влез издадена од локалните власти или од самата централа во случај на нејзините работници. <ref>{{cite news |title=Russia to Restrict Entry to Kursk Nuclear Plant Town |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |work=The Moscow Times |date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=29 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829031652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |url-status=live }}</ref> ====Обвинувања против странски новинари==== На 16 август, Русија ја повикал италијанската амбасадорка [[Чечилија Пичони]] во [[Министерство за надворешни работи (Русија)|Министерството за надворешни работи]] во Москва поради новинарите од италијанскиот јавен радиодифузер [[RAI]] кои известувале во деловите од Курската област под украинска окупација претходниот ден. Министерството ги обвинило новинарите дека нелегално влегле во Русија за да известуваат за „''криминален терористички напад извршен од украински војници''“. <ref>{{cite web|url=https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|title=Russland bestellt wegen RAI-Bericht italienische Botschafterin ein|magazine=[[Tagesschau (German TV programme)|Tagesschau]]|date=16 August 2024|language=de|trans-title=Russia summoned the Italian ambassador due to the RAI reporting|access-date=17 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004246/https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|url-status=live}}</ref> На 17 август, ФСБ отворил кривична постапка против новинарите Симоне Траини и Стефанија Батистини за неовластен влез во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |title=Russia Opens Criminal Probe Into Italian Journalists Who Entered Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=17 August 2024 |language=en |access-date=18 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817181631/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |url-status=live }}</ref> На 20 август, шефицата на мисијата на амбасадата на САД, Стефани Холмс, била повикана од Министерството за надворешни работи поради известувањето на новинари од [[CNN]] во окупираната Курска област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |title=Russia Summons U.S. Envoy Over American Media Reports From Kursk Region |work=[[The Moscow Times]] |date=20 August 2024 |language=en |access-date=20 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015032/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |url-status=live }}</ref> На 22 август, ФСБ исто така поднел обвиненија против новинарот на CNN [[Ник Пејтон Волш]] и украинските новинари Олесија Боровик и Дијана Буцко за нелегален влез во Русија. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |title=Russia Charges CNN Journalist Over Report From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=22 August 2024 |language=en |access-date=22 August 2024 |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101610/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |url-status=live }}</ref> На 27 август, ФСБ поднел слични обвиненија против дописникот на [[Дојче Веле]] Ник Коноли и Наталија Нахорна, новинарка на украинскиот телевизиски канал [[1+1 (телевизиски канал)|1+1]]. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |title=Russia Charges Deutsche Welle Journalist Over Reporting From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=27 August 2024 |language=en |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827082750/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |url-status=live }}</ref> На 27 септември, ФСБ ги обвинил новинарите на [[Australian Broadcasting Corporation]] Кетрин Дис и Флечер Јеунг за нелегален влез во Русија, заедно со романскиот новинар на [[HotNews]] Мирчеа Барба. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/27/russia-charges-australian-romanian-journalists-over-reporting-from-kursk-a86490 |title=Russia Charges Australian, Romanian Journalists Over Reporting From Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=27 September 2024 |language=en |access-date=27 September 2024}}</ref> На 7 октомври, ФСБ започнал истраги против дописничката на [[France 24]] Кетрин Норис Трент и швајцарскиот новинар Курт Пелда од [[CH Media]]. Како одговор, France 24 изјавил дека нивното известување во окупираната Курска област е заштитена активност во согласност со правата што им се гарантирани на новинарите според Женевската конвенција и меѓународното право. <ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |title=FRANCE 24's journalist under investigation in Russia after reporting from Kursk |work=[[France 24]] |date=9 October 2024 |language=en |access-date=9 October 2024 |archive-date=9 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009144123/https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |url-status=live }}</ref> === Украина === Одлуката за инвазија на Курск била критикувана од некои од највисоките воени лидери на Украина, вклучувајќи ги [[Валериј Залужни]] и [[Емил Ишкулов]].<ref name=PoliticoZ>{{cite web|title=Zelenskyy was urged not to invade Kursk. He did it anyway.|website=Politico|last1=Dettmer|first1=Jamie|date=16 September 2024|url=https://www.politico.eu/article/kursk-russia-incursion-objections-war-in-ukraine-volodymyr-zelenskyy/}}</ref> На првиот ден од упадот, раководителот на [[Центар за спротивставување на дезинформации|Центарот за спротивставување на дезинформации на Украина]], Андриј Коваленко, ги отфрлил руските тврдења дека ситуацијата на границата е под контрола, одговарајќи „Русија не ја контролира границата“. <ref name="breach">{{Cite web|url=https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|title=Border breach: Moscow says fighting ongoing as troops repel Ukrainian incursion into Russia's Kursk region|website=[[Meduza]]|access-date=6 August 2024|archive-date=6 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806213441/https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|url-status=live}}</ref> Советникот на претседателот [[Володимир Зеленски]] , [[Михајло Подољак]], го признал упадот на 8 август, но не и улогата на Украина. Подољак изјавил дека тоа е можност да се види како обичните Руси се чувствуваат во однос на својата влада, но дека е малку веројатно дека тие „ќе излезат со цвеќиња за да ги поздрават антипутиновските тенкови“. <ref name="NYT August 8">{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew E. |title=Russian Official Declares State of Emergency Near Border as Ukraine Advances |work=The New York Times |date=8 August 2024 |url=https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html|access-date=8 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808112710/https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html |url-status=live }}</ref> Подољак рекол дека Украина нема интерес да го окупира Курск, но дека мора да ја натера Русија на фер [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори за завршување на војната во Украина]]. <ref>{{cite news |title=Ukraine's operation in Kursk needed to convince Russia to start fair talks, Kyiv says |url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-operation-kursk-needed-convince-russia-start-fair-talks-kyiv-says-2024-08-16/ |work=[[Reuters]] |date=16 August 2024}}</ref> Претседателот Зеленски првпат признал дека украинските сили се вклучени за време на неговото вечерно обраќање на 10 август. Тој изјавил: „''Украина докажува дека навистина може да ја врати правдата и обезбедува токму таков вид притисок што е потребен – притисок врз агресорот''“. <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/europe/downed-ukraine-launched-missile-injures-13-russias-kursk-regional-officials-say-2024-08-11/|title=Zelenskiy acknowledges Ukraine's military operation in Russia|first=Oleksandr|last=Kozhukhar|work=[[Reuters]]|date=11 August 2024|access-date=11 August 2024}}</ref> На 12 август, Зеленски изјавил дека „''Русија мора да биде принудена да склучи мир''“, додавајќи „''Русија донесе војна кај другите, сега таа доаѓа дома''“. Тој нагласил дека операцијата е прашање на безбедност за Украина и дека нејзините трупи зазеле области од кои Русија извршила бројни напади. <ref>{{cite news |title=Zelenskiy says: Russia must be forced to make peace if Putin wants to fight |url=https://www.reuters.com/world/europe/zelenskiy-says-russia-must-be-forced-make-peace-if-putin-wants-fight-2024-08-12/ |work=[[Reuters]] |date=12 August 2024}}</ref> Според Зеленски и други официјални лица, заробувањето на стотици руски војници го надополнило украинскиот „фонд за размена“ за [[Размена на затвореници|размена на затвореници]]. <ref>{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew |title=During Ukraine's Incursion, Russian Conscripts Recount Surrendering in Droves |url=https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |work=[[The New York Times]] |date=17 August 2024 |access-date=21 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821125159/https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |url-status=live }}</ref> На 19 август, Зеленски изјавил дека не ги открил подготовките за упадот на сојузниците на Киев, бидејќи тие можеби ќе сметале дека тоа ја преминува „најстрогата од сите [[Црвени линии во руско-украинската војна|црвени линии]]“. <ref>{{cite news |title=Kyiv didn't disclose preparations for Kursk operation because of West's fear of Russian 'red lines,' Zelensky says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |work=[[The Kyiv Independent]] |date=20 August 2024 |access-date=20 August 2024 |archive-date=20 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820030416/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> Зеленски подоцна изјавил дека една од целите на украинскиот упад била да им се покаже на Русите „''што е поважно за него [Путин]: окупацијата на териториите на Украина или заштитата на неговото население''“. <ref>{{cite news |title=Zelensky Vows More 'Retribution' for Russia, POWs Exchanged |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |work=The Moscow Times |date=25 August 2024 |access-date=26 August 2024 |archive-date=26 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826170652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |url-status=live }}</ref> Портпаролот на украинското Министерство за надворешни работи, Георгиј Тихиј, изјавил дека „за разлика од Русија“, Украина не е заинтересирана за заземање на територијата на својот сосед. Тој рекол: „целта на операцијата е да се спасат животите на нашите луѓе и да се заштити територијата на Украина од руски напади“, како и да се попречи движењето на руските трупи кон [[Донбас]]. Тихиј додал: „Колку побрзо Русија се согласи да воспостави праведен мир ... толку побрзо ќе престанат упадите на украинските одбранбени сили во Русија“. <ref>{{cite news |title=MFA: Ukraine not interested in taking over Russian territory in Kursk region |url=https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |work=[[Interfax-Ukraine]] |date=13 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814160052/https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |url-status=live }}</ref><ref name="ap_20240814">{{Cite web |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers |website=[[Associated Press]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |url-status=live }}</ref> На 14 август, Зеленски изјавил дека создавањето цивилни административни органи во Курската област не треба да се исклучи. Вицепремиерката [[Ирина Верешчук]] изјавила дека украинската војска создава „безбедносна зона“ на руска територија за да ги заштити украинските погранични области. Таа рекла дека Украина ќе спроведува хуманитарни операции во областа, дека меѓународните хуманитарни организации ќе имаат дозвола за влез и дека ќе бидат отворени [[Хуманитарен коридор|безбедни коридори]] за цивилите да се евакуираат кон Украина или кон други делови на Русија. <ref>{{Cite web |url=https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |title=Creation of civil administration in Russia's Kursk Oblast not ruled out, Zelensky says |website=[[The Kyiv Independent]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814142830/https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> На 7 септември, [[Кирило Буданов]] истакнал дека офанзивата кон Курск влијаела и ги „комплицирала“ руските планови за офанзива во претстојната зима. <ref name="ISW September 7">{{cite web |last1=Evans |first1=Angelica |last2=Harward |first2=Christina |last3=Gasparyan |first3=Davit |last4=Bailey |first4=Riley |last5=Stepanenko |first5=Kateryna |title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 7, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |website=[[Institute for the Study of War]] |access-date=18 September 2024 |archive-date=8 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908001933/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |url-status=live }}</ref> На 13 септември, Зеленски го признал рускиот контранапад, но тврдел дека немало „сериозен (руски) успех“, додавајќи дека „ги даде резултатите кои, искрено кажано, ги очекувавме“ и повторно нагласи дека тоа негативно влијаело врз руските операции во Харковската и Доњецката област. <ref>{{Cite web |title=Zelenskiy says Ukraine's Kursk incursion has slowed Moscow's eastern advance |url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-steps-up-attacks-near-ukraines-kurakhove-east-2024-09-13/|access-date=2024-09-14 |website=Reuters|first1=Yuliia |last1=Dysa|first2=Anastasiia |last2=Malenko|date=13 September 2024 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Russia's Kursk Counteroffensive Fully Underway|url=https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|access-date=2024-09-14|website=TWZ|first=Howard|last=Altman|date=13 September 2024|archive-date=14 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174743/https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|url-status=live}}</ref><ref name="ISW_2024_09_13" /> На 16 септември, украинската влада ги поканил [[Обединети нации|Обединетите нации]] и [[Меѓународен комитет на Црвениот крст]] да извршат инспекција на деловите од Курската област кои биле под нејзина контрола. <ref>{{Cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |title=Ukraine invites UN and Red Cross to Russia's Kursk region |website=[[Al Jazeera]] |date=16 September 2024 |access-date=16 September 2024 |archive-date=16 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916125943/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |url-status=live }}</ref> === Соединети Американски Држави === [[Белата куќа]] изјавила дека бара објаснување од Украина во врска со упадот, додавајќи дека немала претходно знаење за нападот. <ref name="Al Jazeera Third Day" /> На 8 август, заменик-портпаролката на Пентагон, [[Сабрина Синг]], изјавила дека упадот е во согласност со американската политика за користење на оружје. <ref name="politico_20240809">{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|title=Kyiv's offensive gets a greenish light from its allies|first1=Joshua|last1=Posaner|first2=Nette|last2=Nöstlinger|first3=Connor|last3=O'Brien|work=[[Politico]]|date=9 August 2024|access-date=12 August 2024|archive-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811183636/https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|url-status=live}}</ref> На 12 август, портпаролот на [[Совет за национална безбедност на САД|Советот за национална безбедност на САД]], [[Џон Кирби]], го повикал Путин да ги повлече своите сили од Украина доколку „не му се допаѓа“ украинскиот упад во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |title=Putin should leave Ukraine if concerned about Kursk Oblast, White House says |first1=Martin |last1=Fornusek |work=[[The Kyiv Independent]] |date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813175904/https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |url-status=live }}</ref> На 13 август, претседателот [[Џо Бајден]] изјавил дека украинскиот упад создава „вистинска дилема“ за Путин. <ref>{{cite news |title=Ukraine's Kursk Oblast incursion creates 'real dilemma for Putin,' Biden says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |access-date=14 August 2024 |work=The Kyiv Independent |date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814003821/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |url-status=live }}</ref> === Германија === Како одговор на офанзивата во Курск, германското Министерство за надворешни работи на 9 август изјавило дека оружјето пренесено од Германија во Украина станува сопственост на Украина и може да се користи од нејзините вооружени сили како што тие сметаат дека е неопходно и правилно. Министерството исто така нагласило дека правото на самоодбрана на Украина е загарантирано со меѓународното право и не е ограничено само на нејзината територија. <ref name="politico_20240809"/><ref name=rbc-germany>{{cite news |url= https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |work= [[RBC-Ukraine]] |title= Germany authorizes Ukraine to use weapons at its discretion |date= 12 August 2024 |first= Daryna |last= Vialko |access-date= 13 August 2024 |archive-date= 12 August 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240812161350/https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |url-status= live }}</ref> Претседателот на Комисијата за одбрана на [[Бундестаг]]от, [[Маркус Фабер]], изјавил за германските медиуми во првите денови од упадот дека Украина е слободна да ги користи „сите материјали“ што ѝ се обезбедени, вклучително и испораките на [[Леопард 2]]. <ref name="politico_20240809"/> Тој на 11 август напишал дека упадот ја принудил Русија да повлече сили од источниот фронт, намалувајќи го притисокот таму и дека тоа создава можност за разговор за дополнителни испораки на Леопард 2. <ref>{{cite tweet |author-link= Marcus Faber|user= MarcusFaber |number= 1822569648102965549 |title= Liebe Freunde, der ukrainische Vorstoß gegen die Invasionstruppen bei #Kursk verläuft besser als gedacht. Er zwingt den Aggressor massiv Truppen von der Front im Osten abzuziehen. Das schafft dort Entspannung. Ein Anlass über weitere #Leopard2 zu sprechen. |language=de}}</ref> === Кина === [[Категорија:Битки на Северното боиште во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Инвазии на Русија]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извори на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извадоци]] jj709qiyfoghi3vskk4xygzc4huc29q 5536619 5536614 2026-04-09T19:03:36Z Тиверополник 1815 /* Кина */ 5536619 wikitext text/x-wiki {{about|походот за време на Руско-украинската војна|походот од Втората светска војна|Битка за Курск}} На 6 август 2024 година, за време на [[Руска инвазија на Украина (2022)|руско-украинската војна]], [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] започнале упад во [[Русија|руската]] [[Курска Област]] и се судриле со [[Вооружени сили на Русија|руските вооружени сили]] и руската гранична полиција. <ref name="REU86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|title=Russia says it moves troop reserves to border after Ukrainian attack|date=6 August 2024|work=[[Reuters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806160504/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="dw.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|title=Russia claims it is repelling Ukrainian border attack|date=6 August 2024|work=[[Deutsche Welle]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806163812/https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="ft.com">{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/83ad1e07-19d6-4ae0-b10e-208926fec4eb|title=Moscow claims Ukraine has launched offensive inside Russia|last=Miller|first=Christopher|date=6 August 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=6 August 2024|language=en}}</ref> Во Курската област била прогласена вонредна состојба, <ref name="BBC 8 Aug">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|title=State of emergency declared as Ukraine launches raid into Russia|last=Waterhouse|first=James|date=8 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809033309/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|archive-date=9 August 2024|last2=Gozzi|first2=Laura}}</ref> а руските резервисти биле брзо испратени во областа. <ref name="BBC Cursino">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|title=Russia must feel war consequences, says Zelensky amid Ukrainian attack|last=Cursino|first=Malu|date=9 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032748/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|archive-date=9 August 2024}}</ref> До крајот на првата недела, украинската војска соопштила дека окупирала 1,000 км² од руска територија, додека руските власти признале дека Украина зазела 28 населени места. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|title=Ukraine says it has seized 1,000 sq km in Kursk offensive as Putin vows 'worthy response'|date=13 August 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035547/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|archive-date=16 August 2024}}</ref> Во втората половина на август, фронтот се стабилизирал, <ref name="forbes_20240911">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/11/vladimir-putin-ordered-his-troops-to-defeat-the-ukrainian-invasion-of-kursk-by-oct-1-they-just-attacked/|title=Vladimir Putin ordered his troops to defeat the Ukrainian invasion of Kursk by Oct. 1. They just attacked.|last=Axe|first=David|date=11 September 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=14 April 2025}}</ref> а на почетокот на октомври, украинското напредување веќе било во застој. Од ноември, севернокорејските сили биле испратени во покраината за да ја поддржат руската војска. До крајот на тој месец, руските сили повторно освоиле околу половина од територијата што ја окупирала Украина. <ref name="MironBBC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|title=Ukraine front could 'collapse' as Russia gains accelerate, experts warn|last=Murphy|first=Matt|last2=Brown|first2=Paul|date=20 November 2024|work=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119222817/https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|archive-date=19 November 2024|accessdate=20 November 2024|last3=Robinson|first3=Olga|last4=Spencer|first4=Thomas|last5=Murray|first5=Alex}}</ref> До [[11 март]] [[2025]] година, поголемиот дел од украинските сили се повлекле како резултат на рускиот контранапад. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> Руските трупи влегле во [[Суџа]], околу кој се формирал сè помал џеб од територијата што сè уште ја контролира Украина, следниот ден. <ref name="guardian_20250310">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/russian-forces-threaten-border-in-effort-to-push-ukrainian-army-out-of-kursk|title=Russian forces threaten border in effort to push Ukrainian army out of Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=17 April 2025}}</ref> Украинските власти изјавиле дека целите на операцијата вклучуваат нанесување штета на руската војска, заробување на руски трупи, поместување на руската артилерија подалеку од домет, попречување на руските снабдувачки линии и пренасочување на нивните сили од други фронтови. Исто така, операцијата имала за цел да изврши притисок врз руската влада и да ја принуди на „фер“ мировни преговори. До крајот на август, операцијата почнала да биде критикувана за пренасочување на украинските сили од [[Источно боиште (Руска инвазија на Украина)|исток]], растегнување на украинскиот персонал по фронтот и дозволување на Русија да [[Покровска офанзива|напредува кон Покровск]]. <ref name="AlexHorton">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/02/ukraine-russia-advance-pokrovsk-vuhledar/|title=Ukraine's east buckling under improved Russian tactics, superior firepower|last=Horton|first=Alex|date=2 October 2024|work=Washington Post|last2=Korolchuk|first2=Serhii}}</ref> <ref name="Miller">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|title=Volodymyr Zelenskyy faces backlash over Russia's breach of eastern defences|last=Miller|first=Christopher|date=30 August 2024|work=FT|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831121654/https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|archive-date=31 August 2024|accessdate=31 August 2024}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека Русија ги преместила силите од областите со „понизок приоритет“, но не и од [[Донечка Област|Донечката област]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-kursk-attack-could-change-war-erode-russia-edge-2024-8|title=Ukraine's shock invasion of Kursk takes away one of Russia's biggest advantages and may force it to rethink how this war is fought|last=Baker|first=Sinéad|date=22 August 2024|work=Business Insider}}</ref> Украинскиот упад во Курск ја изненадило Русија, некои од сојузниците на Украина и многумина во украинската елита. <ref name="ap_20240814">{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers|date=14 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> <ref name="guardiansept">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/20/revealed-russia-anticipated-kursk-incursion-months-in-advance-seized-papers-show|title=Revealed: Russia anticipated Kursk incursion months in advance, seized papers show|last=Walker|first=Shaun|last2=Sauer|first2=Pjotr|date=20 September 2024|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 April 2025}}</ref> Тоа е најзначајниот напад преку границата од руската инвазија на Украина во 2022 година, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|title=Ukraine braces for reprisals as Russia to send more troops to Kursk|date=10 August 2024|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130632/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|archive-date=10 August 2024}}</ref> и првиот извршен првенствено од украинските редовни сили. Претходно се случиле помали упади во Русија од страна на проукраинските сили, при што Украина ги поддржувала, но негирала вмешаност. <ref name="Al Jazeera Third Day">{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|title=Russia battling major Ukrainian cross-border incursion for third day|work=[[Al Jazeera]]|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133835/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|archive-date=8 August 2024}}</ref> Западните аналитичари се разликуваат во нивната проценка на исходот од украинската офанзива, при што истражувачката за одбрана Марина Мирон ја сметала за стратешки неуспех за Украина, Маркус Рајснер сметал дека правилна проценка на битката може да се даде само по целосното повлекување на украинските сили од Курск за да се утврдат претрпените загуби, а поранешниот воен советник Нико Ланге ја сметал за успешна. <ref name="DW1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-whats-happening-with-the-ukrainian-army-in-kursk/a-71927722|title=Russia: What's happening with the Ukrainian army in Kursk?|last=Theise|first=Eugen|last2=Ukhina|first2=Iryna|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2025-03-22}}</ref> Експертот за копнено војување, Ник Рејнолдс, рекол дека Украина ја држела Суџа „извонредно“ време и дека украинската офанзива имала „ефект на обликување врз руското размислување“. == Позадина == Како резултат на [[Руско-украинска војна|руско-украинската војна]], која започна на [[24 февруари]] [[2022]] година, во континентална Русија започнале напади. Главните цели биле [[Вооружени сили на Русија|војската]], [[Воена индустрија на Русија|воената индустрија]] и [[Нафтена индустрија во Русија|нафтената индустрија]]. Многу од нападите биле со беспилотни летала, бомбардирање и саботажа на железници. Украинските разузнавачки служби признале дека извршиле некои од овие напади. Други напади биле извршени од антивоени активисти во Русија. Исто така, имало прекугранично гранатирање, ракетни напади и тајни напади од Украина, главно во областите [[Белгородска Област|Белгород]], [[Курска Област|Курск]] и [[Брјанска Област|Брјанск]]. Неколку пати, паравоени сили со седиште во Украина започнале упади во Русија, зазеле гранични села и се бореле со руската војска. Тие биле извршени од единици составени главно од руски емигранти. Иако Украина ги поддржувала овие копнени упади, таа негирала директна вмешаност. Запленетите руски воени документи што ги прегледал ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' содржеле внатрешни предупредувања за украинска прекугранична операција во областа неколку месеци пред таа да се случи. Командантите на единиците биле предупредени во февруари дека украинската војска планира „''брзо пробивање''“ од [[Сумска Област|Сумската Област]] на руска територија до длабочина од 80 километри. Поконкретно, документ од средината на јуни предупредил на украинските планови за спроведување операција од правец на [[Јунакивка]], со цел преземање на контролата врз [[Суџа]]. Рускиот воен командант [[Валериј Герасимов]] наводно ги игнорирал предупредувањата од разузнавањето дека украинските трупи се собираат во близина на [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]]. <ref name="Bloomberg">{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|title=Russia Declares Border Area Emergency as Ukraine Troops Strike|date=8 August 2024|work=Bloomberg|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808211316/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|archive-date=8 August 2024}}</ref> Блумберг објавил дека руското разузнавање предупредило за можна инвазија на Курската Област две недели однапред. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.kyivpost.com/post/37127|title=Russian General Staff Ignored Intel Reports Predicting Incursion into Kursk Region|date=9 August 2024|work=Kyiv Post|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818003137/https://www.kyivpost.com/post/37127|archive-date=18 August 2024}}</ref> Според Блумберг, повикувајќи се на „''лице блиско до Кремљ''“, Путин не бил информиран за заканата. Сите законски национални граници на Русија се контролирани од Граничната стража на ФСБ под команда на директорот на [[ФСБ]], [[Александар Бортников]]. Повеќето од мажите што ја чуваат границата во Курската Област биле млади, неискусни регрути, лесно опремени пешадиски единици на армијата и [[Национална гарда на Русија|Националната гарда]] (Росгвардија). <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/how-russia-looked-wrong-way-ukraine-invaded-2024-08-17/|title=How Russia looked the wrong way as Ukraine invaded|last=Trevelyan|first=Mark|date=17 August 2024|work=Reuters|last2=Malenko|first2=Anastasiia|last3=Stolyarov|first3=Gleb}}</ref> <ref name="newlinesmag">{{Наведени вести|url=https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|title=How Ukraine Caught Putin's Forces Off Guard in Kursk — And Why|last=Weiss|first=Michael|date=14 August 2024|work=New Lines Magazine|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814202538/https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|archive-date=14 August 2024|last2=Rushton|first2=James}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|title=How the Ukrainian army easily entered Russia and is holding its positions|last=Jégo|first=Marie|date=14 August 2024|work=[[Le Monde]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818020102/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|archive-date=18 August 2024|last2=Vincent|first2=Faustine}}</ref> Некои од регрутите биле невооружени. <ref name="cnn-conscripts">{{Наведени вести|url=https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|title=Putin promised poorly trained conscripts wouldn't be sent to war. Now the front line has come to them|last=Kottasová|first=Ivana|date=16 August 2024|work=[[CNN]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818015947/https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|archive-date=18 August 2024}}</ref> === Подготовки === [[Главна дирекција за разузнавање (Украина)|Воената разузнавачка агенција]] на Украина започнала со подготовки за операцијата во Курск до март 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/31/british-commandos-cia-ukraine-war-zelensky-putin-russia/|title=How British commandos helped bring the CIA into the heart of the Ukraine war|last=Yan|first=Sophia|date=31 March 2025|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> <ref name="newyork">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/03/29/world/europe/us-ukraine-military-war-wiesbaden.html|title=The Partnership: The Secret History of the War in Ukraine|last=Entous|first=Adam|date=29 March 2025|work=[[The New York Times]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> Кон крајот на јуни 2024 година, [[Олександр Сирски]], врховен командант на Украина, им дал наредби на командантите на 80-та и 82-ра воздушно-јуришна бригада на Украина, според командантот на 82-та, Дмитро Волошин. <ref name="fakty">{{Наведена мрежна страница|url=https://fakty.com.ua/ua/ukraine/20241107-zvilnennya-harkivshhyny-ta-kurska-operacziya-istoriya-bezstrashnyh-voyiniv-82-odshbr-dshv/|title=Звільнення Харківщини та Курська операція: історія безстрашних воїнів 82 ОДШБр ДШВ|last=Zakharchenko|first=Yuliia|date=7 November 2024|work=Факти|language=uk|accessdate=4 March 2025}}</ref> Андриј Крисјук, началник на штабот на 82-та бригада, изјавил дека планирањето на операцијата се одвивало помеѓу ограничен круг луѓе во соби без телефони, со цел да се одржи тајноста. Единиците на 80-та, 82-ра и 22-ра механизирана бригада биле дискретно преместени од други фронтови во [[Сумска Област|Сумската Област]] уште кон средината на јули, под изговор за обука и набавка на нова опрема. На офицерите им било кажано да избегнуваат носење воени униформи кога влегуваат во украинските градови и села, за да не привлечат внимание. Военото натрупување го забележале украинските цивили во селото [[Хотин (Сумска Област)|Хотин]] и [[Јунакивка|Јунакивската]] област. <ref name="New York Times">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/world/europe/ukraine-russia-war-kursk-offensive.html|title=Deception and a Gamble: How Ukrainian Troops Invaded Russia|last=Barker|first=Kim|last2=Troianovski|first2=Anton|date=13 August 2024|work=[[The New York Times]]|accessdate=14 August 2024|last3=Kramer|first3=Andrew E.|last4=Méheut|first4=Constant|last5=Lobzina|first5=Alina|last6=Schmitt|first6=Eric|last7=Varghese|first7=Sanjana}}</ref> Падобранците на 80-та бригада наводно тренирале неколку недели за да се подготват за операцијата, вклучително и на лажен терен направен да личи на села во Курската Област. <ref name="Kyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2024/11/14/7484379/|title=Andrii Horets, Deputy Commander of 95th Brigade: The enemy storms the Kursk front every day. No matter what anyone says, they're suffering huge losses, and we aren't|last=Kyrylenko|first=Olha|date=14 November 2024|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=21 April 2025}}</ref> Единиците на 95-та воздушна јуришна бригада биле информирани кон крајот на јули за операцијата, околу една недела пред нејзиниот почеток, бидејќи биле прераспоредувани од [[Битка за Торецк|Торецкиот фронт]], и им биле дадени три дена за обука и подготовка. Павло Розлах, командантот на 80-та бригада, изјавил дека неговата единица започнала да се инфилтрира во Курската Област на 4 август со помош на украинските [[Специјални оперативни сили на Украина|специјални оперативни сили]]. Групи од шест војници биле распоредени и скриени во шумите како подготовка за главниот напад на 6 август. <ref name="Kyiv Independent 80th Brigade">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|title=First Ukrainian troops crossed into Kursk Oblast 2 days before incursion, commander says|last=Denisova|first=Kateryna|date=14 October 2024|work=[[Kyiv Independent]]|access-date=14 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241028023554/https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|archive-date=28 October 2024}}</ref> На украинската инвазија ѝ претходеле артилериски гранати и напади со беспилотни летала во текот на ноќта помеѓу 5 и 6 август. <ref name="wilk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-08-07/ukrainian-military-action-kursk-oblast|title=Ukrainian military action in Kursk oblast|last=Wilk|first=Andrzej|date=7 August 2024|work=[[Centre for Eastern Studies]]|accessdate=17 March 2025}}</ref> == Временска линија == === Август 2024: Украинска офанзива === ==== 6 август ==== На 6 август 2024 година, Русија распоредила воздухопловни и артилериски сили за да се спротивстави на упадот на украинската граница во [[Курска Област|Курската Област]]. Украинските сили, опремени со тенкови и оклопни возила, преминале на руска територија. Руското Министерство за одбрана одговорило со испраќање војници и воздухопловни единици во областа. Според Русија, во упадот учествувале околу 300 украински војници, 11 тенкови и над 20 [[Оклопно возило|оклопни борбени возила]], <ref name="MT86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|title=Moscow Rushes Troops to Kursk Region as 3 Killed in Ukrainian Attacks|date=6 August 2024|work=[[The Moscow Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807000651/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> и тој бил насочен во два правци: кон Олешња во правец на Суџа, источно-североисточно од Суми, и кон Николаево-Дарино, северно-североисточно од Суми. <ref name="ISW August 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 6, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=6 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807173848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Било објавено дека чеченските батаљони Ахмат реагирале на нападите, иако овие тврдења останале непотврдени до 13 септември 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/09/13/world/ukraine-kursk-offensive-cost/index.html|title=Ukraine's Kursk offensive was seen as a major success, but it came at a huge cost|last=Kottasová|first=Ivana|last2=Gak|first2=Kostya|date=13 September 2024|work=[[CNN News]]|accessdate=11 January 2025}}</ref> Нападот започнал во 08:00 часот по [[московско време]]. Соопштението на руските сили на [[Телеграм]] околу 18:20 часот, во кое се тврди дека ги потиснале Украинците назад преку границата и нанеле значителни загуби преку артилерија, воздушни напади и беспилотни летала, подоцна било изменето од нивна страна за да прикаже дека борбите се во тек. [[Москва]] објавила видеа на кои наводно се гледаат украински тенкови како цел на напади од воздух. Снимките од социјалните медиуми покажале дека руските воени авиони дејствувале на ниски надморски височини над Курската Област за да го одбијат нападот. [[Алексеј Смирнов]], вршител на должноста [[Гувернер на Курска Област|гувернер на Курската област]], објавил дека три лица загинале за време на настаните: жена при граничниот упад и две лица во одделни напади пеку беспилотни летала. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|title=Russia Says Deployed Aviation, Artillery To Repel Ukrainian Border Attack|date=6 August 2024|work=[[Barron's]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807032940/https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Руските блогери, исто така, во голема мера ги отфрлиле наводните напади како „неуспешни“ и „медиумски трик“. Според Русија, најмалку 1.000 војници ја преминале границата првиот ден, поддржани од [[Тенк|тенкови]] и оклопни возила. Според Анджеј Вилк од Центарот за источни проучувања, целата украинска групација, вклучувајќи некои елементи кои не преминале во Русија, се состоела од околу 2.000 луѓе од 22-та и 82-ра бригада на Украина, поддржани од артилерија и под-единици за воздушна одбрана. Подоцна, припадниците на украинската војска тврделе дека пробивот на границата го извршиле 80-та и 82-ра бригада за воздушен напад. Руските блогери тврделе дека офанзивата ја спроведува [[Руски доброволен корпус|Рускиот доброволен корпус]] (РДК), додека „ ''Нов глас на Украина“'', повикувајќи се на извор во Главната воена разузнавачка служба на Украина, објавил дека РДК не бил присутен. ==== 7 август ==== [[Податотека:Ukrainian_"Southern_Railway"_1943.jpg|мини|Картата на украинската железничка пруга од 1943 година ја прикажува Суџа во квадрантот А2 на 60 км на главната линија Лгов - Готња - Золочив до [[Харков|Харков.]]]] Еден блогер тврдел дека украинските сили зазеле 11 населени места и напредувале 14 километри длабоко во областа. <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Владините агенции добиле наредба од претседателот [[Владимир Путин]] да „''обезбедат потребна помош на жителите''“, а заменик-премиерот [[Денис Мантуров]] бил испратен да ја надгледува нивната работа. <ref name="mt1">{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|title=Putin Blasts 'Indiscriminate' Ukrainian Incursion into Border Region|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807172737/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|archive-date=7 August 2024}}</ref> Курската област била ставена во [[вонредна состојба]] од страна на гувернерот Смирнов. <ref name="dw1">{{Наведени вести|url=https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|title=Russia: State of emergency in Kursk amid incursion|date=7 August 2024|work=DW|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807184143/https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|archive-date=7 August 2024}}</ref> <ref name="CNBC State of Emergency">{{Наведени вести|url=https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|title=3,000 evacuated, state of emergency declared after Ukraine's raid into Russia|last=Ellyatt|first=Holly|date=8 August 2024|work=[[CNBC]]|access-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133828/https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|archive-date=8 August 2024}}</ref> Путин се состанал со клучни членови на безбедносниот естаблишмент, вклучувајќи ги [[Валериј Герасимов]], [[Александар Бортников]], [[Сергеј Шојгу]] и [[Андреј Белоусов]], за упадот во Курск. <ref name="kru1">{{Наведени вести|url=https://www.kommersant.ru/doc/6879452|date=7 August 2024|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035255/https://www.kommersant.ru/common/socialnetworkblock|archive-date=8 August 2024|script-title=ru:Герасимов назвал целью ВСУ в Курской области захват Суджанского района}}</ref> Герасимов му рекол на Путин дека околу 1.000 украински војници учествувале во нападот и дека нивното напредување е запрено. <ref name="Reuters Videos show Ukrainian Presence">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-fighting-continues-kursk-video-shows-burnt-out-russian-trucks-2024-08-09/|title=Russia reinforces Kursk region, videos show Ukrainian presence, evidence of attack|last=Trevelyan|first=Mark|date=2024-08-10|work=[[Reuters]]|access-date=2024-09-11}}</ref> Геолоцираните снимки потврдиле дека украинските сили напредувале најмалку 10 километри преку руската граница, откако пробиле најмалку две руски одбранбени линии и едно упориште. Руски извори посочиле дека украинските сили се обидуваат да напредуваат по автопатот 38K-030 Суџа- [[Коренево (Курска Област)|Коренево]], а истакнат блогер поврзан со Кремљ тврдел дека до 18:00 часот по локално време на 7 август, украинските сили напредувале и северозападно и југоисточно по автопатот и дека веќе се борат на периферијата на Корнево и Суџа. Дополнително, геолоцираните снимки покажале четворица украински војници како заробуваат најмалку 40 руски војници, како и се борат во градските граници на Суџа, при што украинските сили заземаат бензинска пумпа и влезен пункт. Претходниот ден, се тврдело дека 35 руски војници биле заробени од украинските сили откако не успеале да спречат пробив. <ref name="ISW August 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 7, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=8 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035224/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Hird|first4=Karolina|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Во меѓувреме, украински поручник тврдел дека 300 руски војници биле заробени во „Курската народна република“ во текот на два дена; тој се осврнал на украинските сили што дејствуваат таму како „''контингент од неидентификувани вооружени формации''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|title=About 300 Russian Soldiers Surrendered To AFU In Kursk Region|work=charter97.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810202419/https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|archive-date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Украинскиот пратеник [[Олексиј Гончаренко]] известил дека украинските сили го освоиле гасниот центар Суџа, кој го снабдува гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород со остатокот од [[Европа]]. Дополнително, имало извештаи за борби во Ивница, село оддалечено 24 км од границата. <ref name="Politico August 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|title=Russia declares state of emergency in Kursk as Ukraine pushes incursion|last=Jochecová|first=Ketrin|last2=Posaner|first2=Joshua|date=8 August 2024|work=[[Politico]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808101529/https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Nöstlinger|first3=Nette|last4=Cienski|first4=Jan}}</ref> Руски извори тврделе дека украинските сили стигнале до селото [[Дарино (Курска Област)|Дарино]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-225th-battalion-showed-russian-flag-removal-in-kursk-oblast-village-video-alleged/|title=Ukraine's 225th battalion showed Russian flag removal in Kursk Oblast village, video alleged|last=Denisova|first=Kateryna|date=12 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=19 March 2025}}</ref> ==== 8 август ==== [[РИА Новости]] објавила дека четири лица загинале како резултат на „нападите“ на [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] (ВСУ) во областа, додека борбите продолжиле веќе трет ден.<ref name="Reuters_2024-08-08" /><ref name="AlJazeera_2024-08-08" /> Прорускиот блогер Јуриј Подољака изјавил дека „Суџа е практично изгубена за нас“ и дека украинските сили се движат кон [[Лгов (Курска Област)|Лгов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|title=Battles rage in Kursk region after Ukraine's largest incursion yet into Russia|date=2024-08-08|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808134236/https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|archive-date=8 August 2024|publisher=[[France 24]]}}</ref> Украинските сили го контролирале западниот дел од Суџа и околните патишта; престрелките продолжиле во градот. <ref name="agent">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|last=Oglobin|first=Slava|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru-RU|script-title=ru:Z-каналы сообщили о боях в Судже|trans-title=Z-channels report fighting in Sudzha|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123529/https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Според Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курската Област, шест украински беспилотни летала и пет ракети биле соборени во текот на ноќта и утрото. <ref name="meduzalive8aug">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|date=2024-08-08|work=Meduza|language=ru|script-title=ru:Война Восемьсот девяносто седьмой день|trans-title=War, eight hundred and ninety-seventh day|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808235632/https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> [[Податотека:President_Vladimir_Putin_talks_with_the_governor_of_Kursk_in_August_2024.jpg|мини|[[Владимир Путин]] разговара со Алексеј Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курск, за ситуацијата во врска со украинската инвазија. 8 август 2024 година.]] Во извештаите се тврди дека борбената зона се проширила на 430 км² и дека украинските сили влегле во населбата Мирни и ја презеле контролата врз селата Казачја Локнја, Богдановка. Престрелките се случиле во селото [[Снагост (Курска Област)|Снагост]]. <ref name="agents430км">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|title=Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Украинските трупи биле присутни во области оддалечени 35 километри од украинската граница. <ref name="isw8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 8, 2024|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809215312/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> ==== 9 август ==== Извештаите тврделе дека украинските трупи зазеле околу 100 <ref name="WP Ukraine stuns Russia">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/08/ukraine-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine, powered by Western arms, stuns Russia in cross-border assault|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=8 August 2024|work=Washington Post|last2=Horton|first2=Alex|last3=Hudson|first3=John|last4=Oakford|first4=Samuel}}</ref> – 200 квадратни километри територија, на длабочина од околу 10 километри во просек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|title=Ukraine's Counter-Invasion of Russia Could Gain Bargaining Chips for Kyiv in the Event of Negotiated Peace With Moscow|last=Brooke|first=James|date=9 August 2024|work=New York Sun|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809234611/https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Врз основа на независни и сопствени анализи, [[CNN]] ја проценил површината на територијата над која Русија ја изгубила контролата на 250{{Меѓупростори}}најмалку км². <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|title='Doing the least obvious thing': Ukraine embarrasses Putin with surprise assault on southern Russia|last=Lister|first=Tim|date=10 August 2024|work=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205826/https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Конвој руски војници наводно бил уништен во напад на [[ХИМАРС]] во селото Октјабрское додека се движел по рутата што ги поврзува [[Глушковски регион|Глушковскиот регион]] и [[Курск]] и минувал низ областите [[Рилски регион|Рилски]] и [[Лговски регион|Лговски]]. Снимките од последиците покажуваат 15 изгорени воени камиони, со некои тела внатре. Според украинската аналитичка група NEXTA, „''секој од овие камиони може да носи до 35 целосно опремени војници. Видеото покажува 14 уништени возила, што сугерира дека руската армија можела да изгуби помеѓу 200 и 490 војници за една ноќ како резултат на нападот... Ова би можело да стане една од најголемите еднократни загуби за руската армија од почетокот на целосната војна''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|title=The authorities of the Kursk region are panicking as the Ukrainian Armed Forces approach the Kursk NPP|date=9 August 2024|work=news.online.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810064607/https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|archive-date=10 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|title=Column of Russian vehicles, personnel destroyed in Kursk Oblast, multiple sources say|date=2024-08-09|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810040858/https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|title=Pro-War Bloggers Slam Military Command Over Destroyed Russian Column in Kursk|date=2024-08-09|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810132131/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Руски Телеграм канал напишал: „''Тие беа вооружени, најверојатно по еден вод по возило. Уништени беа 3-4 чети – цел батаљон. Судејќи според изгледот на колоната, околу половина беа убиени. Ова е еден од најкрвавите и најмасовните удари (најверојатно Химари) во целата војна''.“ <ref name="telegraph-column">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|title=Russia sends reinforcements to retake Kursk|date=9 August 2024|work=The Telegraph|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154756/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|archive-date=10 August 2024}}</ref> [[Апти Алаудинов]], командантот на чеченските единици Ахмат кои биле стационирани во [[Белгород]] и [[Курск]] од последниот упад, ги информирал руските медиуми дека тој и неговите сили не се бореле со украинските трупи додека минувале покрај нивните позиции, туку одлучиле да се повлечат додека не пристигнат повеќе руски засилувања, додека некои руски блогери тврделе дека побегнале од битката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|title=Ukraine employed units from the border with Belarus to attack Kursk|date=8 August 2024|work=[[Prensa Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809031357/https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref name="Kyiv Independent August 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|title=Chechen commander admits Russian losses, Ukrainian advances in Kursk Oblast|last=Fornusek|first=Martin|date=9 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809093128/https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Алаудинов во тој момент бил единствениот руски командант кој признал дека украинските сили ги контролираат населбите по должината на границата. Во очекување на руски воздушни напади, на 20.000 луѓе им било наредено да се евакуираат од [[Сумска Област|Сумската Област]]. Руските засилувања, од кои многу биле единици веќе распоредени околу руско-украинската граница, <ref name="ISW 2024-08-09">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 9, 2024|last=Barros|first=George|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811002023/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|archive-date=11 August 2024|accessdate=9 August 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Mappes|first5=Grace|last6=Harward|first6=Christina}}</ref> продолжиле да пристигнуваат во близина на фронтовската линија во Курската Област, каде што борбите продолжиле над Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|title=As Ukraine Pushes Deeper, Russia Sends Reinforcements to Border Area|last=Méheut|first=Constant|date=9 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809133529/https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|title=Russia declares an emergency in Kursk, under attack by Ukraine. 14 die in a Russian strike on a mall|last=Kullab|first=Samya|last2=Hatton|first2=Barry|date=9 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809181020/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> [[Министерство за одбрана на Русија|Руското министерство за одбрана]] објавило извештај за префрлање на воена колона од [[Белгородска Област|Белгородската Област]] во Суџанскиот округ, која вклучувала самоодни артилериски оружја „Мста-С“ од 152 мм и возила за борбена поддршка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|title=Россия перебросила в Курскую область военных и технику из Белгородской и Донецкой областей|last=Zatirko|first=Andrey|date=2024-08-09|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809195051/https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Бојните ознаки покажале дека руската команда префрла војници кои се искусни во борбени дејствија во Курската Област како засилување. <ref name="theinsider-9aug-reserves">{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273743|title=Российское командование перебрасывает резервы в Курскую область с харьковского направления|date=2024-08-09|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810000840/https://theins.ru/news/273743|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Шефот на општинската администрација на Курчатов, Игор Корпунков, известил дека борбите се воделе на 30 километри од [[Курска јадрената централа|Курската јадрената централа]]. <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065 Власти Курской области заявили о приближении ВСУ к Курской АЭС] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810043010/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> <ref name="newop">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|title=Russia Launches New Operation to Halt Advancing Ukrainian Troops|date=2024-08-10|publisher=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810131100/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Властите ги блокирале сите пристапи до јадрената централа, градежните работници на местото ја напуштиле областа, а опремата во централата била деактивирана. [[Росатом]] објавил привремено намалување на бројот на персонал на местото. Околу 15:00 часот, во Курчатов се слушнала експлозија. [[Војници за радијациона, хемиска и биолошка одбрана на Руската Федерација|Руски војници за заштита на РХБ]] биле исто така распоредени за да ја заштитат централата. <ref name="rad">[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109 Курскую АЭС оцепили из-за угрозы атаки ВСУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810013735/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> Гувернерот на Курската Област, Алексеј Смирнов, известил дека пожар избувнал во еден од окрузите како резултат на напад на украинските вооружени сили врз трафостаница. Како резултат на нападот со беспилотни летала, Курчатов, како и делови од окрузите Курчатовски, Октјабрски, Болшесолдатски, Обојански и Беловски, останале без електрична енергија. <ref>[https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html Курчатов, где расположена АЭС, остался без света после атаки дрона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240813205822/https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html|date=13 August 2024}}//Radio free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> Во [[Курска Област|Курските]], [[Брјанска Област|Брјанските]] и [[Белгородска Област|Белгородските области]] бил воведен оперативен режим за борба против тероризмот, предводен од [[Александар Бортников]], <ref name="ISW 2024-08-10" />за привремено преземање на контролата врз регионите додека условите не се вратат во нормала. <ref>[https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset%3Ad89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c В Курской, Брянской и Белгородской областях ввели «режим контртеррористической операции»] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240809232658/https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c|date=9 August 2024}}//[[Би-би-си|BBC]] (Russian)</ref> Ова значело дека движењето било ограничено, можеле да се запленат возила и да се следат телефонски повици, меѓу другите мерки. <ref name="voa1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|title=Russia evacuates tens of thousands amid Ukraine incursion|date=10 August 2024|work=[[Voice of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035546/https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|archive-date=16 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Бројот на украински војници во Курската Област го проценил вишиот соработник на [[Фондација Карнеги за меѓународен мир|фондацијата за меѓународен мир „Карнеги“]] Дара Масикот, на околу 10.000-12.000, кои содржат елементи од четири до пет украински бригади. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|title=Here's what we know about Ukraine's military offensive in Russia|last=Yu|first=Mallory|last2=Handel|first2=Sarah|date=2024-08-09|publisher=NPR|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813201641/https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-10|last3=Kelly|first3=Mary Louise}}</ref> ==== 10 август ==== Според аналитичарите цитирани од ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'', украинското напредување во Курската Област во голема мера било запрено од руски засилувања во овој момент, а ситуацијата се стабилизирала, но украинските сили продолжиле да ја држат својата освоена територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|title=Russia Pushes Back at Ukraine's Cross-Border Assault, but Kyiv Presses On|last=Barker|first=Kim|date=10 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812013228/https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|archive-date=12 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Спротивно на тоа, други извори како што се „''[[Вашингтон пост]]''“ и „''[[Франкфуртер Рундшау]]''“ објавиле дека Русија сè уште не е во можност да ја контролира ситуацијата, со постојани украински напредувања. <ref name="Khurshudyan810">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine appears to expand incursion into Russia, in a morale boost for Kyiv|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=10 August 2024|work=Washington Post|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811083513/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|archive-date=11 August 2024|last2=Galouchka|first2=Anastacia}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|title=Russland bekommt Kursk-Offensive nicht in den Griff: Bewohner senden Video-Appell an Putin|last=Hartmann|first=Fabian|date=11 August 2024|work=Frankfurter Rundschau|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811105332/http://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|archive-date=11 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изнело слични тврдења дека го запреле секое украинско напредување во Курската Област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|title=Russia claims to have thwarted Ukraine's advance in Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 August 2024|work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205830/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Руските власти вовеле режим на „антитерористичка операција“ во Курската Област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|title=Russian authorities impose counter-terrorist operation regime in 3 oblasts|last=Ivashkiv|first=Olena|date=10 August 2024|work=Ukrainska Pravda|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816021634/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|archive-date=16 August 2024|language=en}}</ref> Исто така, битки биле водени во [[Олговка (Курска Област)|Олговка]] во близина на Коренево, фармата Ивашковское и Малаја Локња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области|date=2024-08-09|publisher=Агентство|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154516/https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> На 10 август, 95-та воздушно-јуришна бригада на Украина влегла во Курската Област и добила задача да спроведува напади и операции за чистење околу Малаја Локња и Погребки. Руските вооружени сили тврделе дека ја вратиле контролата врз селото Махновка источно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|title=Бои под Курском. День пятый. Главное|date=2024-08-10|work=Важные истории|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154513/https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Извештаите тврделе дека борбената зона се проширила на 650 км². <ref>{{Наведени вести|url=https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|title=Площадь боевых действий в Курской области в субботу составила 650 кв км|date=2024-08-09|work=Agents (Russia)|access-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811120741/https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|archive-date=11 August 2024}}</ref> Вечерта, гувернерот на Курската Област Смирнов изјавил дека 15 лица биле повредени во градот Курск откако остатоците од пресретната украинска ракета паднале врз станбена зона. <ref name="BBC Tough Response">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|title=Moscow vows 'tough response' to Ukrainian offensive in Russia|last=Murphy|first=Matt|date=11 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813012509/https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|archive-date=13 August 2024|language=en}}</ref> Војниците на 252-от баталјон за територијална одбрана на Украина објавиле снимки од Порож, погранично село во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. ==== 11 август ==== Во ноќта на 11 август, украинските вооружени сили влегле во [[Беловски реон (Курска Област)|Беловскиот реон]], кој се наоѓа југоисточно од Суџанскиот реон, што го потврдиле началникот на округот и вршителот на должноста гувернер. Началникот на округот ги замолил евакуираните да не се враќаат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273773|title=Ukrainian military entered the Belovsky District of the Kursk Region — head of the district|date=2024-08-11|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811101150/https://theins.ru/news/273773|archive-date=11 August 2024|accessdate=2024-08-11}}</ref> Изданието „Проект“ тврдело дека борбената зона се зголемила на 720 км². Оклопна украинска колона влегла во Белгородската Област кај селото Колотиловка, веднаш била нападната од артилерија и беспилотни летала, но на крајот напредувала 9,7 километри на руска територија со големи жртви. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|title=Ukraine offensive in Russia expands beyond Kursk region, soldiers say|work=Washington Post|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815231132/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|archive-date=15 August 2024|quote=Ukrainians came under intense attack by artillery, drones and aerial bombs almost immediately. The Ukrainians pushed forward about six miles, the soldiers said, seizing abandoned Russian troop positions [...] "All our group was injured the day we arrived," [...] Many Ukrainian troops were concussed or heavily wounded, while others were killed [...] survivors had to take cover in Russian trenches for days, until an armored vehicle arrived to evacuate them}}</ref> ==== 12 август ==== Руските власти започнале со евакуација на цивили од Краснојарушкиот реон во Белгородската област поради проширувањето на украинската офанзива. Краснојарушки се наоѓа веднаш јужно од Курската област, а исто така се граничи и со Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|title=Authorities in Russia's Belgorod Oblast announce evacuation of border region as Ukrainian incursion reportedly widens|date=2024-08-12|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812100905/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|archive-date=12 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Руските власти потврдиле дека Украинците ја презеле контролата врз најмалку 28 населби, додека украинскиот OSINT тврдел дека Украинците имаат контрола врз 44 населби и оспоруваат уште 10 населби. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/12/kursk-russia-ukraine-war/|title=Russians evacuated from Kursk as Putin grapples with Ukrainian incursion|work=Washington Post}}</ref> Врховниот командант на вооружените сили на Украина, [[Олександр Сирски]], изјавил дека неговите сили контролираат над 1,000 км² од руската територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|title=Top Ukrainian commander says his forces now control 1,000 square kilometers of Russia's Kursk region|date=2024-08-12|work=AP News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813010317/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Украинските војници објавиле видео од себе како возат низ центарот на Суџа, тврдејќи дека центарот на градот е под контрола на украинските вооружени сили. ==== 13 август ==== Според извештаите кои не биле веднаш потврдени, но кои западните набљудувачи ги оцениле како веродостојни, Путин го поставил [[Алексеј Дјумин]] за командант на одбраната против украинската офанзива. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|title=Ukraine's Kursk incursion: how the invasion of Russia could change the political focus of the conflict|last=Wolff|first=Stefan|authorlink=Stefan Wolff|date=15 August 2024|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815230945/https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Според Украина, „''релативно мал''“ број руски војници биле преместени во Курск од [[Запорожје]] и [[Херсон]], а руските офанзиви во последните два региона продолжиле. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|title=Putin pulls units out of Ukraine to defend Russia, Kyiv says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=13 August 2024|work=POLITICO|access-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813182746/https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|archive-date=13 August 2024|last2=Walker|first2=Ali}}</ref> Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател [[Володимир Зеленски]] изјавил дека неговите сили контролираат околу 1.000 км² и 74 населби во Курската Област. <ref name="ua74">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|title=Ukraine war latest: Ukraine controls 74 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky says|date=13 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813220945/https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|archive-date=13 August 2024}}</ref> На состанокот со Зеленски, [[Литванија|литванскиот]] министер за одбрана [[Лауринас Кашчунас]] тврдел дека Русија преместила дел од своите војници од својата балтичка енклава [[Калининградска Област|Калининград]] во Курск, без да навлегува во понатамошни детали. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thehill.com/policy/defense/4827388-russia-moving-troops-kaliningrad-kursk-ukraine-attack/|title=Russia moving troops from Kaliningrad to Kursk to repel Ukraine attack, official says|last=Dress|first=Brad|date=14 August 2024|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|accessdate=21 December 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана тврдело дека ги спречило украинските напади во Кореневскиот реон во близина на селата Обшчи Колодез, Каучук, Алексеевски и Снагост и во Суџанскиот реон во правец на Мартиновка, како и во областите Коренево, Олешња, Николаево-Дарино, Суџа и Михајловка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|title=Минобороны РФ заявило, что российские войска помешали ВСУ прорваться вглубь Курской области в 28 километрах от границы|work=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813152747/https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-13}}</ref> ==== 14 август ==== Русија ја обвинила на Украина за извршување на масовен воздушен напад и напад со беспилотни летала врз Курск, Воронеж, Белгород, [[Нижегородска Област|Нижни Новгород]], [[Волгоград]], [[Брјанска Област|Брјанск]], Орјол и Ростов, додавајќи дека соборила 117 беспилотни летала и четири ракети. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|title=Russia claims over 110 downed drones amid reported explosions near airbases|last=Kateryna Denisova|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814082648/https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Украинската државна телевизија емитувала извештај во кој се тврди дека Суџа бил ставен под украинска контрола и се гледа како украински војници го отстрануваат [[Знаме на Русија|руското знаме]] од службена зграда. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|title=Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha|date=14 August 2024|work=Reuters|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814205134/https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Украинските сили биле прикажани и како доставуваат хуманитарна помош до цивилите во градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|title=Ukrainian military have been delivering humanitarian aid to those who were reportedly abandoned in the Kursk region (video)|work=[[Sky News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815092309/https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Сепак, Апти Алаудинов тврдел дека борбите во градот се во тек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|title=Russia Still Fighting for Control of Sudzha Gas Hub, Chechen Commander Says|date=14 August 2024|work=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175643/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> Украина тврдела дека заробила 102 руски војници за помалку од 24 часа, наводно од 488-от гардиски полк и баталјоните „Ахмат“, <ref>{{Наведени вести|url=https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|title=Рота російських солдатів здалася в полон у Курській області|last=Kovalska|first=Olena|date=2024-08-15|work=Експрес Онлайн|access-date=2024-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035551/https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|archive-date=16 August 2024|publisher=Експрес Online}}</ref> <ref name="alpha">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|title=Спецпризначенці СБУ за раз узяли в полон рекордних 102 росіян на Курщині|last=Holovan|first=Milana|date=2024-08-15|publisher=LIGA|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815142316/https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а Зеленски еден ден претходно изјавил дека „стотици“ се предале за време на офанзивата. <ref name="kyivindependent_100-russian-soldiers">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|title=Ukraine captures over 100 Russian troops in Kursk Oblast in less than a day, Syrskyi says|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814112959/https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Според државната безбедносна служба на Украина, ова било најголемото поединечно предавање на руски војници до тој момент. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|title=Ukrainian forces capture over 100 Russian soldiers in Kursk Oblast at once – photos, videos|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815130819/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украина наводно направила обид да напредува во три насоки: источно од Суџа кон селото Белица и соседната населба Гири, северно кон Лгов и северозападно кон Коренево на патот кон Рилск. Жестока битка била пријавена во близина на населбата Каучук, приближно 30 километри од Лгов. Руските сили ископале нови ровови јужно од Лгов и во Черможној. Украинските сили тврделе дека напредувале 1-2 километри и го завршиле чистењето на Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|title=Украинские силы "продвинулись на 1–2 километра" в Курской области России|date=2024-08-14|work=Radio free Europe/ Radio Liberty (Russian)|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814194330/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|archive-date=14 August 2024|publisher=Радио «Свобода»}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|title=Russian Military Fortifies Southern Outskirts of Lgov, Kursk Oblast|work=Militarnyi|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814102356/https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Черкаскаја Конопелка, јужно од Суџа, наводно била освоена од Украина, додека селото Куриловка, селцето Дмитриуков и селата Борки и Крупец исто така биле окупирани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/BILD_Russian/18213|title=ВСУ взяли ещё четыре населённых пункта к югу от Суджи — аналитик BILD|date=2024-08-14|work=Telegram|publisher=BILD на русском|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814184423/https://t.me/BILD_Russian/18213|archive-date=14 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украинските трупи влегле во селото Камишное каде што била пријавена урбана битка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|title="Ситуация остается тяжелой". Украинская армия в Курской области за сутки заняла еще шесть населенных пунктов|date=2024-08-14|publisher=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815044450/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Градот [[Глушково (Курска Област)|Глушково]] добил наредба за евакуација од гувернерот Смирнов, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|title=Authorities in Russia's Kursk Oblast order evacuation of another town|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814234932/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а евакуацијата на целиот Глушковски реон во Курската област започнала истиот ден. ==== 15 август ==== Украинскиот воен командант [[Олександр Сирски]] објавил формирање на воена администрација предводена од генерал [[Едуард Москалиов]], додавајќи дека 82 населби во областа се нашле под контрола на [[Киев]]. Во своето вечерно обраќање, Зеленски изјавил дека украинските сили ја презеле целосната контрола врз Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|title=BREAKING: Zelensky confirms full capture of Russian town of Sudzha in Kursk Oblast|date=15 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815150301/https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> Руското министерство за одбрана тврдело дека го вратило селото Крупец. Исто така, потврдило дека украинските вооружени сили напредувале приближно два километри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/meduzalive/111110|title=Российские войска освободили село Крупец в Курской области, заявило Минобороны РФ|date=2024-08-15|work=Meduza|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035540/https://t.me/meduzalive/111110|archive-date=16 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|title=Главком ВСУ объявил о создании военной комендатуры в Курской области|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815135643/https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Украина изгубила лансер на [[ХИРМАС|ХИРМА]] во ракетен напад во Сумската област. ==== 16 август ==== На овој ден било објавено дека Русија вработува копачи на ровови за изградба на одбрана со плати од околу 2.500 американски долари месечно, или повеќе, со ветување дека ќе работат надвор од борбените зони. Сателитските снимки го покажале проширувањето на руските ровови во регионот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|title=Ukraine war briefing: Russia hiring trench diggers after Kursk invasion|last=Murray|first=Warren|date=16 August 2024|work=The Guardian|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818014603/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/15/scores-of-job-ads-for-trench-diggers-appear-online-as-ukraine-advances-in-kursk-region-a86034|title=Scores of job ads for trench diggers appear online as Ukraine advances in Kursk region|date=2024-08-15|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=2025-04-15}}</ref> Главниот патен мост преку реката Сејм во Глушково бил уништен од украинската војска, приближно 50 километри западно од руската територија што тогаш ја контролирала Украина. Руските власти изјавиле дека губењето на мостот ќе го попречи преместувањето преку копнени патишта на цивилите во округот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/17/russia-says-ukraine-used-western-weapons-to-destroy-bridge-in-kursk|title=Russia says Ukraine used Western weapons to destroy bridge in Kursk|date=17 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|accessdate=20 March 2025}}</ref> <ref>[https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/ Ukraine 'destroys bridge' in Russia's Kursk region] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818003625/https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/}}, Canberra Times, 16 August 2024.</ref> Приближно 2.000 до 3.000 руски регрути биле заробени јужно од реката. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|title=Fierce fighting in Russia as Ukrainian forces attempt to seize more territory|last=Harding|first=Luke|date=20 August 2024|work=The Guardian|access-date=24 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061913/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|archive-date=26 August 2024|last2=Sabbagh|first2=Dan}}</ref> ==== 17 август ==== Руските сили наводно дигнале во воздух два моста во близина на Теткино и Попово-Лежачи откако се повлекле од десниот брег на реката Сејм во областа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/world/countries/kurskaya-oblast-rossiyane-soobshchayut-ob-otstuplenii-okkupantov-vozle-tetkino-50443768.html|title="Взорвали мосты". Российские военкоры сообщают об "организованном отступлении" оккупантов на восточный берег реки Сейм возле Теткино|date=17 August 2024|language=uk|trans-title="They blew up the bridges." Russian military journalists report an "organized retreat" of the occupiers to the eastern bank of the Seim River near Tetkino|accessdate=17 August 2024}}</ref> Украинската војска тврдела дека ја освоила населбата Коренево, но руското министерство за одбрана ја опишала населбата како спорна. <ref>[https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared Неподтвержденные сообщения о взятии ВСУ райцентра Коренево в Курской области] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818232420/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared|date=18 August 2024}} Radio Free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> ==== 18 август ==== [[Податотека:The_80th_Air_Assault_Brigade_captured_a_T-90M_Proryv_tank_in_the_Kursk_region.jpg|мини|Украински војници со заробен руски тенк [[Т-90]] М Прорјв]] Украинските сили уништиле уште еден мост над реката Сејм во близина на [[Званое]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|title=Ukraine Says Struck Another Bridge in Russia's Kursk Region|work=The Moscow Times|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224306/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref name="ISW_2024-08-16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 16, 2024|last=Kateryna Stepanenko|last2=Christina Harward|date=2024-08-16|work=understandingwar.org|publisher=[[Institute for the Study of War|ISW]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817000945/https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|archive-date=17 August 2024|accessdate=2024-08-18|quote=Russian sources claimed on August 16 that Ukrainian HIMARS strikes destroyed bridges in Glushkovo and Zvannoye (both southwest of Korenevo).|last3=Riley Bailey|last4=Angelica Evans|last5=Frederick W. Kagan}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|title=Russia, le forze ucraine mettono fuori uso un secondo ponte nella regione di Kursk – Video|date=2024-08-18|work=rainews|publisher=[[Rai News 24]]|language=it|trans-title=Russia, Ukrainian forces take out a second bridge in the Kursk region – Video|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224305/https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|archive-date=18 August 2024|accessdate=2024-08-19}}</ref> Според руските блогери, и Украина и Русија ги зацврстиле своите сили што се борат во Курската Област, при што Русија преместила дел од силите од други фронтови на фронтот. <ref name="newsweek20240818">{{Наведени вести|url=https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|title=Kursk invasion map shows Ukrainian advances in new locations|date=18 August 2024|work=Newsweek|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224302/https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|archive-date=18 August 2024|language=en}}</ref> Маринците од 501-от посебен поморски пешадиски баталјон објавиле видео од нив како го симнуваат руското знаме од општинската зграда [[Апанасовка (Курска Област)|Апанасовка]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/marines-of-501st-separate-battalion-remove-1724002539.html|title=Marines of 501st Separate Battalion remove Russian flag in Kursk region|last=Zimko|first=Oleksandra|work=[[RBC-Ukraine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034613/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724002539?lt=1&st=0|archive-date=20 August 2024|accessdate=19 August 2024}}</ref> ==== 19 август ==== Русија тврдела дека украинската војска го уништила третиот и последен мост преку реката Сејм во Кореневскиот реон, што довело до можен логистички притисок врз над 700 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|title=В Росії скаржаться на знищення ЗСУ останнього моста через річку Сейм|last=Fandorin|first=Olga|date=19 August 2024|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819225742/https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|archive-date=19 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили контролираат 92 населени места во Курската Област и 1.250 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|title=Ukraine in control of 92 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky claims|last=Denisova|first=Kateryna|date=19 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034606/https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|archive-date=20 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 20 август ==== Руското Министерство за внатрешни работи ги предупредило жителите на областите Брјанск, Курск и Белгород да не користат мрежни страници за онлајн запознавање и безбедносни камери, наведувајќи загриженост за информации што ги собираат украинските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|title=Don't Use Dating Sites Amid Kursk Incursion, Russia Tells Border Region Residents|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015034/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|archive-date=21 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Јунус-Бек Јевкуров, поранешен шеф на [[Ингушетија]] и актуелен заменик-шеф на Министерството за одбрана, бил назначен за заменик на [[Андреј Белоусов]] во Координативниот совет за безбедносни прашања на граничните територии. Белоусов објавил дека Јевкуров веќе бил во Курската Област тој ден. Украинското Министерство за одбрана тврдело дека украинските сили напредуваат кон селата Новоивановка и Кулбаки. Исто така, навело дека Коренево е нападнато од југ. Мартиновка на патот Суџа-Курск, исто така, било кажано дека е контролирана од Украина, и дека се освооени Плехово на југ, но било изјавено дека Борки, Камишное и Гири се под руска контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|title=Генштаб вперше показав карту територій, які ЗСУ контролюють у Курській області|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101606/https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|title=Генштаб впервые показал карту территорий, которые ВСУ контролируют в Курской области|last=Rozhik|first=Sofia|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101607/https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 21 август ==== Украина изјавила дека уништила неколку понтонски мостови што ги користеле руските сили по должината на реката Сејм. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|title=Ukraine Says Destroyed Russian Army Pontoon Bridges in Kursk Region|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141348/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|archive-date=21 August 2024|accessdate=21 August 2024}}</ref> Руските воздухопловни сили извршиле 17 воздушни напади користејќи 27 воздушни бомби на територијата на Русија под контрола на Украина, а руската армија спровела артилериски напади врз украинските гранични населби [[Порозок]] и [[Пожња]]. <ref name="med21">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|title=Война Девятьсот десятый день. Хроника "Медузы"|date=2024-08-21|work=MEDUZA|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821215507/https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|archive-date=21 August 2024|accessdate=22 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изјавило дека неговите сили ги одбиле украинските напади од Комаровка, Коренево, Малаја Локња и Рускаја Конопелка и нападнале украински војници во близина на осум села во Курската област и девет села во Сумиската Област. ==== 23 август ==== Руските војници се забарикадирале во Женскиот затвор бр. 11 во селото Малаја Локња, ефикасно претворајќи ја зградата во „тврдина“, користејќи стражарски кули како места за стрелање, правејќи ровови меѓу другите одбрани. Затворските чувари исто така биле вклучени со руските трупи во одбраната на објектот, за кој било познато дека има капацитет од 200 жени затворенички. Украинските трупи го опседнале објектот и го нападнале. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|title=В Курській області ЗСУ штурмують жіночу колонію, в якій сховалися війська РФ, - ЗМІ (фото)|date=23 August 2024|work=www.unian.ua|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070612/https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|title=ЗСУ на Курщині штурмують жіночу колонію, де Росія тримала українських полонених|date=2024-08-23|work=Громадське радіо|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824072129/https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|title=На Курщині ДШВ ЗСУ штурмують будівлю жіночої колонії. ВІДЕО|date=2024-08-23|work=novynarnia.com|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070625/https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> ==== 25 август ==== Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили напредувале за еден до три километри, што резултирало со заземање на уште две неодредени населби, а активни операции биле во тек. <ref>{{Наведена изјава за печат|access-date=24 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-armed-forces-advance-in-kursk-region-1724612341.html|title=Ukrainian Armed Forces advance in Kursk region, take control of two more settlements - Zelenskyy|date=25 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061924/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724611169?lt=2&st=1|archive-date=26 August 2024|accessdate=24 August 2024}}</ref> ==== 29 август ==== Руските сили целосно го вратиле Коренево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|title=Russians retake village of Korenevo in Kursk Oblast – Deep State|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830090833/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|archive-date=30 August 2024|accessdate=2024-08-30}}</ref> ==== 30 август ==== Украинскиот воен командант Олександр Сирски изјавил дека неговите сили напредувале до 2 километри во некои области и презеле контрола врз 5 км руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|title=Armed Forces of Ukraine take control of 5 sq km of Kursk Oblast in one day|last=Romanenko|first=Valentyna|date=30 August 2024|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830172520/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|archive-date=30 August 2024|accessdate=30 August 2024}}</ref> 100 членови на „Мечкина бригада“, руска ПМК, изјавиле дека ќе се распоредат од [[Буркина Фасо]] во Курската област за да се борат против украинските сили. <ref name="bbcBurkina">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|title=Russian fighters to leave Burkina Faso for Ukraine|last=Njie|first=Paul|date=30 August 2024|work=BBC|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830161204/https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|archive-date=30 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|title=Russian paramilitaries from the Bear Brigade leave Burkina Faso|last=Roger|first=Benjamin|date=30 August 2024|work=Le Monde|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831013613/https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|archive-date=31 August 2024|last2=Eydoux|first2=Thomas}}</ref> === Септември 2024 === На 5 септември, претседателот Зеленски изјавил дека 60.000 руски војници биле прераспоредени од [[Запорошка Област|Запорошката]] и [[Херсонска Област|Херсонската област]] во [[Курска Област|Курската Област]] и дека бројот на руски гранати испукани во претходните области бил намален. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/09/5/7473581/index.amp|title=Russians redeployed 60,000 troops to Kursk Oblast – Zelenskyy|last=Balachuk|first=Iryna|date=5 September 2024|work=Ukrainian Pravda|access-date=5 September 2024}}</ref> На 7 септември, украинските сили изјавиле дека уништиле два понтонски моста над реката Сејм и систем за воздушна одбрана Оса употребувајќи бомби од СДБ и ракети ХИМАРС. <ref>{{Наведени вести|url=https://mil.in.ua/en/news/defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast|title=Defense Forces strike again at crossings in the Kursk oblast|date=7 September 2024|work=mil.in.ua|access-date=8 September 2024}}</ref> ==== Руска контраофанзива во Кореневскиот округ ==== Руската армија наводно започнала контраофанзивна операција во Курската Област на 10 септември, со извештаи за руски напредувања во Кореневскиот реон . Апти Алаудинов, исто така, изјавил дека руските сили влегле во Снагост. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|title=Russia claims to counterattack against Ukraine in Kursk Oblast|date=11 September 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913211013/https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|archive-date=13 September 2024}}</ref> Било потврдено и дека руските сили ги зазеле населбите Гордеевка и Внезапное. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|title=Russia Launches Counteroffensive in Kursk Region, Pro-Kremlin Sources Say|date=11 September 2024|work=The Moscow Times|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911104117/https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|archive-date=11 September 2024}}</ref> На 11 септември, руските контраофанзивни операции во Кореневскиот реон во Курската област наводно продолжиле, при што некои руски извори изјавиле дека се повторно освоени дури 165 квадратни километри, а Алаудинов изјавил дека се повторно освоени „околу 10 населби“. Овие операции се случиле во време на украинско прераспоредување на трупи од Курската област во [[Покровска офанзива|борбите во близина на Покровск]], што според украинскиот блогер им дало предност на руските сили во Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kyivpost.com/post/38812|title=Russia Claims Early Success as Major Counteroffensive in Kursk Region Begins|date=11 September 2024|work=[[Kyiv Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200248/https://www.kyivpost.com/post/38812|archive-date=13 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref name="al_jazeera_2024_09_11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|title=Russia claims Kursk counteroffensive pushing back Ukraine forces|date=11 September 2024|work=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911145441/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|archive-date=11 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|title=Russia appears to have launched initial major counterattack against Ukraine in Kursk|last=Reevell|first=Patrick|date=2024-09-11|work=[[ABC News (United States)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919072740/https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|archive-date=19 September 2024|accessdate=2024-09-14}}</ref> Една од целите на контраофанзивата наводно била да се ослободат изолираните руски трупи помеѓу реката Сејм и Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|title=Ukrainian Troops Talk of Stiffer Resistance as They Fight in Russian Territory|last=Santora|first=Marc|date=14 September 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914215249/https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024}}</ref> Друг руски вод кој направил обид да премине понтонски мост на реката Сејм бил бомбардиран со ракети [[ХИМАРС]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|title=A Russian Platoon Assembled At A Floating Bridge In Kursk. Ukraine's HIMARS Had Them In Their Crosshairs.|last=Axe|first=David|work=Forbes|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926030608/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|archive-date=26 September 2024|accessdate=26 September 2024}}</ref> На 12 септември, руското Министерство за одбрана ги повторило изјавите на Алаудинов за повторно освојување на 10 населени места и прецизирал дека станува збор за Апанасовка, Бјахово, Вишневка, Викторовка, Внезапное, Гордеевка, Краснооктјабрски, Обуховка, Снагост и 10-ти Октомври. Геолокациски снимки потврдиле руски напредок од 58 км², вклучително и во Снагост и Краснооктјабрски, но не и заземање на села. Институтот за проучување на војната проценил дека овие руски напредувања биле во области каде што Украина немала целосна контрола. <ref name="ISW 12 September">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 12, 2024|last=Wells|first=Katherine|last2=Evans|first2=Angelica|date=12 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916013901/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|archive-date=16 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Gasparyan|first3=Davit|last4=Mappes|first4=Grace|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Bailey|first7=Riley}}</ref> Руското освојување на Снагост било визуелно потврдено на 13 септември, додека руски извори тврделе дека имало понатамошен напредок преку украинскиот Курски пресврт. <ref name="ISW_2024_09_13">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024|last=Barros|first=George|last2=Evans|first2=Angelica|date=13 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174859/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Gasparyan|first6=Davit}}</ref> Руското Министерство за одбрана на 16 септември изјавило дека го вратило селото Борки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/ukraine-updates-russia-says-it-has-retaken-kursk-towns/live-70228135|title=Moscow says it has retaken two Kursk towns|date=2024-09-16|work=[[Deutsche Welle|DW]]|accessdate=2025-05-16}}</ref> На 18 септември, украинската воена администрација на Курската Област изјавила дека рускиот контранапад бил запрен. Сепак, други сугерирале дека контранападот сè уште не достигнал полн интензитет. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russias-kursk-oblast-counteroffensive-halted-kyiv-claims/n|title=Russia's Kursk counteroffensive halted, Kyiv claims|date=18 September 2024|work=The Kyiv Independent|accessdate=18 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2024/09/14/europe/russia-begins-ukraine-counter-attack-kursk-intl/index.html|title=Russia begins efforts to expel Ukraine from Kursk but counter-attack is yet to gain momentum|last=Lister|first=Tim|last2=Gak|first2=Kosta|date=2024-09-14|work=CNN|language=en|accessdate=2024-09-19}}</ref> Апти Алаудинов изјавил дека Русија ја вратила контролата врз населбите Николаево-Дарино и Дарино во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7167252|title=Алаудинов сообщил, что армия РФ отбила курские села Николаево-Дарьино и Дарьино|date=2024-09-19|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-09-19}}</ref> На 24 септември, Алаудинов изјавил дека неговите сили повторно освоиле 12 населби во Курската Област од почетокот на рускиот контранапад; визуелно потврдено дека 11 од нив биле повторно освоени од руските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 24, 2024|last=Kagan|first=Frederick W.|last2=Mappes|first2=Grace|date=24 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240925012911/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|archive-date=25 September 2024|accessdate=24 September 2024|last3=Stepanenko|first3=Kateryna|last4=Barros|first4=George|last5=Gasparyan|first5=Davit|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Zehrung|first7=Haley}}</ref> ==== Украинска инвазија во Глушково ==== До 12 септември, украинските сили извршиле нов пробив преку [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]] во Глушковсккиот реон, на нов дел од фронтот надвор од нивниот главен штаб во Курската Област. <ref name="ISW12Sept">{{cite ISW|date=2024-09-12}}</ref> <ref name="prykhodko">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/uk/news/syly-oborony-zdijsnyly-novyj-proryv-u-kurskij-oblasti/|title=Сили оборони здійснили новий прорив у Курській області|last=Приходько|first=Роман|date=14 September 2024|work={{ill|Мілітарній|uk}}|language=uk|accessdate=13 July 2025}}</ref> Елементи на 116-та механизирана бригада ја преминале границата во близина на селата Нови Пут и Весјолое без да наидат на руски отпор. <ref name="prykhodko" /> Руски извори изјавиле дека украинските сили спроведуваат напади во близина Медвежје. Украинските сили влегле и во југозападниот дел на Теткино. Следниот ден, руски извори изјавиле дека украинските напади продолжиле во близина на Весјолое, Нови Пут и Медвежје. Елементите на 116-та бригада кои го извршиле пробивот подоцна изјавиле дека напредувале „значително длабоко“ на руска територија и дека ставиле група од најмалку илјада руски регрути под закана од опколување. На 16 септември, руските власти наредиле евакуација на населбите во областите Рилск и Хомутовка во Курската област. И двата се наоѓаат во рамките на 15 километри од украинската граница. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240916-russia-evacuates-border-villages-in-kursk-region|title=Russia evacuates border villages in Kursk region|date=16 September 2024|work=France 24|accessdate=16 September 2024}}</ref> === Октомври 2024 година === На 9 октомври, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили ја вратиле контролата врз Покровски и Новаја Сорочина во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-recaptured-two-kursk-region-villages-from-ukraine-news-agencies-687fa2a7|title=Russia Says Two Kursk Region Villages Recaptured From Ukraine|date=2024-10-09|work=[[Barron's]]|accessdate=2024-10-13}}</ref> На 10 октомври, руските сили започнале голем чекор во контраофанзивата во Курската област. <ref name="ISW 2024-10-11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 11, 2024|last=Stepanenko|first=Kateryna|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=11 October 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20241101231030/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|archive-date=1 November 2024|accessdate=12 October 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Harward|first4=Christina|last5=Barros|first5=George|last6=Trotter|first6=Nate}}</ref> Руските напади врз истакнатиот дел во следните месеци биле извршувани секоја недела од истите бригади и полкови, и со тешки оклопи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/01/05/ukrainian-troops-launch-a-new-offensive-in-kursk/|title=On the same day on the same snowy battlefield, Russia and Ukraine both launch offensives|last=Axe|first=David|date=5 January 2025|work=[[Forbes]]|accessdate=27 January 2025}}</ref> Имало извештаи дека руските сили речиси уништиле истакнат дел од украинските трупи во Глушковата област по стратешкото опкружување. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 11 октомври, руските сили напредувале кон селата Веселое и северно од Љубимовка. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 14 октомври, Апти Алаудинов изјавил дека Русија повторно освоила околу половина од територијата окупирана од Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7231259|title=Алаудинов: около 50% занятой ВСУ территории Курской области освобождено|date=2024-10-14|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-10-14}}</ref> Ова било потврдено од ISW, кој изјавил дека геолоцираните снимки можат да потврдат дека 46% биле повторно освоени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-14-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 14, 2024|last=Barros|first=George|last2=Mappes|first2=Grace|date=14 October 2024|work=Institute for the Study of War|accessdate=10 November 2024|last3=Trotter|first3=Nate|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Evans|first5=Angelica|last6=Hird|first6=Karolina}}</ref> До крајот на првата половина на октомври, украинската веб-страница DeepState тврдела дека руските сили го пробиле левото крило на групата украински сили во Курск, преземајќи ја контролата врз селото Зелјони Шијак. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/ukrainian-armed-forces-destroy-russian-bmp-3-near-zelenyi-shlyakh-village-in-the-kursk-region/|title=Ukrainian Armed Forces destroy Russian BMP-3 near Zelenyi Shlyakh village in the Kursk region|last=Кушніков|first=Кирило|date=17 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=13 July 2025}}</ref> На 28 октомври 2024 година било објавено дека украинските сили, вклучувајќи го 33-от јуришен баталјон, 21-та механизирана бригада и 130-от механизиран баталјон на 47-та механизирана бригада, извршиле нов пробив по должината на руско-украинската граница кај селото Новиј Пут во Глушковскиот реон во [[Курска Област|Курската област]] и ги зазеле руските позиции. <ref name="GlushkovoDistrict">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/47th-brigade-overrun-new-russian-positions-in-kursk-oblast/|title=47th Brigade Overrun New Russian Positions in Kursk Oblast|last=Kushnikov|first=Vadim|date=28 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> Според Дејвид Акс, овој пробив се случил на или непосредно пред 26 октомври. <ref name="Forbes12625">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/11/04/why-are-ukraines-best-armored-vehicles-fighting-pointless-skirmishes-around-a-tiny-russian-border-village/|title=Why Are Ukraine's M-2 Bradleys And M-1 Abrams Fighting Pointless Skirmishes Around A Tiny Russian Border Village?|last=Ахе|first=David|authorlink=David Axe|date=4 November 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> === Ноември 2024 === На 10 ноември било објавено дека во подготовка за нова фаза на контраофанзива, околу 50.000 војници, од кои ниту еден не морал да биде пренасочен од источна Украина, биле распоредени во Курската област. Ова наводно вклучувало [[Северна Кореја|севернокорејска]] лесна пешадија, која потоа била обучена за борба подалеку од фронтовската линија, и чие вкупно присуство во регионот изнесувало 10.000. Според украинските власти, оваа сила веројатно требало да нападне во рок од неколку дена. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|title=50,000 Russian and North Korean Troops Mass Ahead of Attack, U.S. Says|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Schmitt|first2=Eric|date=10 November 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114010033/https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|archive-date=14 November 2024|accessdate=10 November 2024|last3=Schwirtz|first3=Michael}}</ref> На брифинг за медиумите на 12 ноември, заменик-портпаролот на американскиот [[Стејт департмент]], Ведант Пател, изјавил за медиумите дека „повеќето од“ над 10.000 севернокорејски војници кои биле испратени во источна Русија биле распоредени на фронтовската линија кај Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|title=US confirms North Korean troops joining Russia in combat against Ukraine|last=Kang|first=Taejun|date=2024-11-12|work=[[Radio Free Asia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219022839/https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|archive-date=19 December 2024|accessdate=2024-12-17}}</ref> === Декември 2024 година === На 11 декември, Министерството за одбрана на Русија изјавило дека руските трупи ги вратиле Дарино и Плехово во Суџанскиот округ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7364614?ysclid=m4l1jpw9l7444417961|title=Армия России освободила Дарьино и Плехово в Курской области|date=2024-12-11|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-12-12}}</ref> {{На|2024|12|16}}, не било јасно која страна го поседува Плехово. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/12/16/europe/north-koreans-kursk-losses-intl/index.html|title=Ukraine says North Koreans took heavy casualties during weekend attack in Kursk region|last=Butenko|first=Victoria|last2=Kostenko|first2=Maria|date=2024-12-16|work=[[CNN News]]|accessdate=2024-12-17|last3=Lister|first3=Tim|last4=Mezzofiore|first4=Gianluca}}</ref> На 12 декември, Русија изјавила дека ја вратила контролата врз Новоивановка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|title=Российские военные освободили Новоивановку в Курской области|date=2024-12-12|work=РБК|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214001311/https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|archive-date=14 December 2024|accessdate=2024-12-12}}</ref> === Јануари 2025 година === На 5 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека украинските сили започнале нова офанзива во Курската област околу 9 часот наутро по московско време, а украинските блогери исто така прикажале дека е во тек операција. Според руските воени блогери, украинскиот напад бил започнат од Суџа во правец на селата Бердин и Болшое Солдатское. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c86wz0vd1dwo|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk region|last=Vernon|first=Will|last2=Walker|first2=Amy|date=5 January 2025|work=[[BBC News]]|accessdate=5 January 2025}}</ref> Русија соопштила дека овие офанзивни напори биле одбиени. <ref name="KI1525">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-2/|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk Oblast, mixed reports surface on outcome|last=Denisova|first=Kateryna|date=5 January 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=5 January 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-war-bloggers-report-new-ukrainian-attack-kursk-region-2025-01-05/|title=Russian war bloggers report new Ukrainian attack in Kursk region|last=Trevelyan|first=Mark|date=5 January 2025|work=[[Reuters]]|access-date=5 January 2025|last2=Papachristou|first2=Lucy}}</ref> Украинските сили напредувале низ полињата јужно од Бердин во јужниот дел од населбата. Руските блогери изјавиле дека украинските офанзиви се насочени кон Леонидово и во близина на Пушкарное. Картите од руските блогери покажале дека Украина ги контролира селата Черкаское Поречное, Мартиновка и Михајловка, влегла во Новосотницки и напредувала во близина на Новаја Сорочина и Јамска Степа. Некои руски блогери изјавиле дека офанзивата е можеби измама за идна поголема офанзива. <ref name="ISW January 5">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-5-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 5, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Evans|first2=Angelica|date=6 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Barros|first6=George}}</ref> Руските сили истовремено извршиле контранапад југоисточно од Суџа, остварувајќи потврден напредок во Махновка, и напредувајќи преку автопат западно од Малаја Локња. <ref name="ISW January 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-6-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 6, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|date=7 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 6 јануари, објавените геолокациски снимки го потврдиле неодамнешниот напредок на украинските сили во јужен Бердин, централен Руское Поречное и централен Новосотницки. Руски извори изјавиле дека Леонидово е повторно освоено. На 7 јануари, објавените геолокациски снимки покажале дека Бердин и Новосотницки биле исчистени од украинските напади <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref>, како и од руските напредувања во близина на четири други населени места во Курската област. Руски извори изјавиле дека Стараја Сорочина, Руское Поречное, Косица и Махновка биле повторно освоени. <ref name="ISW January 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-7-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> Украина потврдила дека украинските офанзивни напори во Курската област се во тек. <ref name="reuters1725">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-hitting-ukrainian-forces-kursk-region-2025-01-07/|title=Ukraine says forces conducting 'new offensive actions' in Russia's Kursk region|date=7 January 2025|work=Reuters|access-date=7 January 2025}}</ref> На 8 јануари, геолоцираните снимки покажале дека руските сили влегле во Николаевка, северозападно од Суџа, од запад. <ref name="ISW January 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Kagan|first2=Frederick W.|date=9 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate}}</ref> На 9 јануари, среде зголемените руски напори за враќање на територијата во Курската област, руските сили ги вратиле локалитетите Александрија и Леонидово, потврдено со геолокациски снимки од напад со големина на батаљон спроведен во областа. Понатамошни потврдени напредувања биле направени во близина на две населби северозападно од Суџа. Руски извори изјавиле дека Погребки, Мерјевка и Најденов исто така биле повторно освоени. Во меѓувреме, било потврдено дека украинските сили напредувале во Николаевка, северозападно од Суџа. <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> На 27 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили го вратиле селото Николаево-Дарино . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7459818|title=Армия России освободила село Николаево-Дарьино в Курской области|date=2025-01-27|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2025-01-27}}</ref> === Февруари 2025 година === На 1 февруари, руските сили започнале воздушен напад врз интернат во Суџа, при што загинале четири лица, според украинските власти. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0e4r9x3e0eo|title=Four dead in Russian strike on Kursk school, Ukraine says|last=Wright|first=George|date=1 February 2025|work=[[BBC]]}}</ref> Новата офанзива што ја започнала Украина на 6 февруари со два механизирани батаљони од градот [[Махновка]], кој го контролирала, довела до заземање на селата Колмаков и Фанасевка истиот ден. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/13/ukraine-resumes-the-offensive-in-kursk|title=Ukraine presses on in Kursk; Denmark warns Russia could wage war in Europe|last=Psaropoulos|first=John T|date=2025-02-13|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=2025-04-05}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-6-2025|title=Institute for the Study of War|date=7 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=2025-02-07}}</ref> На 7 февруари, Путин признал дека ситуацијата е „''многу тешка''“ додека се состанал со регионалните гувернери. Украина изјавила дека е подготвена да понуди хуманитарен коридор за цивилите, но изјавила дека не добила кореспонденција од Русија, при што Зеленски ја обвинил Русија за „''рамнодушност''“ кон судбината на своите граѓани. <ref name="d657">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/07/ukraine-war-briefing-putin-admits-situation-very-difficult-in-kursk-as-kyiv-forces-mount-new-offensive|title=Ukraine war briefing: Putin admits situation 'very difficult' in Kursk as Kyiv forces mount new offensive|last=Murray|first=Warren|date=7 February 2025|work=The Guardian|accessdate=28 February 2025}}</ref> Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили повторно освоиле неколку локалитети во текот на февруари: Свердликово на 17 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7514269|title=Российские войска освободили от ВСУ село Свердликово в курском приграничье|date=2025-02-17|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-19}}</ref> Орловка и Погребки на 26 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535013|title=Армия России отбила у ВСУ Орловку и Погребки в Курской области|date=2025-02-26|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-26}}</ref> Николски на 27 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535995|title=Российская армия отбила у ВСУ курский хутор Никольский|date=2025-02-27|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-27}}</ref> и Новаја Сорочина на 28 февруари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7547039|title=Российские войска отбили у ВСУ курскую деревню Новая Сорочина|date=2025-02-28|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-28}}</ref> === Март 2025 година === ==== Руска офанзива и освојување на Суџа ==== Украинската група за мониторинг „[[DeepStateMap.Live]]“ на 6 март објавила дека руските сили напредувале во близина на селото Куриловка, јужно од Суџа, заканувајќи се на украинската одбрана. <ref name="NV">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russian-troops-push-forward-near-sudzha-in-kursk-oblast-50495535.html|title=Russian forces advance in Kursk Oblast, threatening Ukrainian defenses — DeepState|date=6 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Следниот ден, украински воен извор кој дејствувал во Курската Област изјавил за ''„Украинска правда“'' дека Русите навистина ја пробиле украинската одбранбена линија јужно од Суџа на 5-6 март и дека украинските единици правеле обиди да спречат прекин на нивните снабдувачки патишта и опколување на нивните сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/7/7501734/index.amp|title=Russians breach Ukrainian defensive line near Sudzha, Russia|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Protz|first2=Anastasia|date=7 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> На 7 март, [[Ројтерс]] објавил дека картите со отворен код покажуваат дека руските сили се близу до опколување на илјадници украински војници во Курската Област, со опасност од прекин на линиите за снабдување од напади со беспилотни летала и артилерија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulk-ukrainian-forces-fighting-inside-russia-almost-cut-off-open-source-maps-2025-03-07/|title=Ukrainian forces fighting inside Russia are almost surrounded, open source maps show|last=Osborn|first=Andrew|last2=Malenko|first2=Anastasiia|date=7 March 2025|work=Reuters|accessdate=15 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/2025/03/07/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7|date=7 March 2025|work=Al-Arabiya|language=ar|script-title=ar:قوات أوكرانيا في كورسك باتت محاصرة.. وروسيا تقطع طرق إمدادها}}</ref> ''Телеграф'' објавил дека 10.000 украински војници се нашле под ризик од опколување. Руските сили, исто така, ја преминале украинската граница во Сумската Област. Украинскиот функционер Андриј Коваленко изјавил дека руските сили се обидуваат да го преземат автопатот Јунакивка до Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/07/russia-breaks-through-ukrainian-lines-in-kursk/|title=10,000 Ukrainian troops at risk of encirclement|last=Bowman|first=Verity|date=7 March 2024|work=The Telegraph}}</ref> На 8 март, руските сили започнале напади врз самиот град Суџа. Утрото на 8 март, како дел од операцијата наречена [[Операција „Поток“|„Поток“]] од Русија, група руски војници стигнале до украинските местоположби во Суџа, откако пешачеле таму преку гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород, кој бил напуштен од јануари. <ref name="Ukrinform9Mar">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3968475-ukraines-forces-hunting-on-russian-saboteurs-trying-to-gain-foothold-on-sudzha-outskirts.html|title=Ukraine's forces hunting on Russian saboteurs trying to gain foothold on Sudzha outskirts|date=9 March 2025|work=[[Ukrinform]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="OlhaKyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Petrenko|first2=Roman|date=9 March 2025|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="Reuters9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian soldiers creep through gas pipeline to strike Ukrainian forces in Kursk, bloggers say|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според руските воени блогери, руските специјални сили поминале речиси 16 километри во гасоводот и поминале неколку дена во него пред да излезат во украинскиот заден дел во близина на Суџа. Украинскиот воен блогер Јуриј Бутусов напишал дека напаѓачките руски сили се состоеле од напаѓачка чета; <ref name="CNN9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2025/03/09/europe/russia-advances-kursk-ukraine-intl/index.html|title=Russia is advancing in Kursk, threatening Ukraine's sole territorial bargaining counter|last=Kostenko|first=Maria|last2=Edwards|first2=Christian|date=9 March 2025|work=[[CNN]]|accessdate=9 March 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> според ''„Украинска правда“'' и руски воен блогер, околу стотина мажи излегле од излезот. Според [[Валериј Герасимов]], во операцијата учествувале повеќе од 600 војници. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566168|title=Герасимов рассказал Путину об операции «Поток» по освобождению Суджи|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Во интервју за ТАСС, командантот на специјалните сили „Ахмат“, Апта Алаудинов, изјавил дека руските војници кои патувале низ цевката се обележале со сина лента, иста боја како што ја употребува украинската армија, со цел да ги измамат украинските сили и да ги натераат да мислат „''дека нивните сопствени единици напредуваат''“. Според Институтот за проучување на војната, ова може да се смета за [[перфидност]], воено злосторство. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-19-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 19, 2025|date=20 March 2025|work=Institute for the Study of War|language=en|accessdate=2025-03-21}}</ref> Руски извори ја карактеризирале операцијата како изненадувачки напад. Украински воен извор во Курската Област го негирал ова, изјавувајќи ''за „Украинска правда“'' дека Украинците биле свесни за рускиот план, но дека неколку дена претходно, фокусот на украинската команда се префрлил на Куриловка поради пробивот таму, и дека војниците во Курск немале ресурси да го дигнат во воздух гасоводот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Olha Kyrylenko, Roman Petrenko|date=2025-03-08|work=Ukrainska Pravda|access-date=9 March 2025}}</ref> Украинскиот офицер Мирослав Хај подоцна, на [[8 март]], изјавил дека командантите на украинската воздушна јуришна бригада однапред знаеле за рускиот план, што им овозможило да извршат заседа, која, според него, резултирала со смрт на околу 80% од руските сили кои излегле од гасоводот. <ref name="MyroslavHai">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-ukrainian-armed-forces-officer-says-military-eliminated-a-group-of-russians-in-sudzha-50496288.html|title=Ukrainian forces wipe out 80% of Russian group in attempted Sudzha gas pipeline ambush|date=8 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Украинскиот Генералштаб во соопштението од 8 март негирал дека Русите постигнале голем пробив на границата и изјавил дека руското присуство во селата Журавка и Новенке во украинскиот Сумската Област се сведува само на мали саботажно-извиднички групи и пешадиски единици „од само неколку војници“. Исто така, се вели дека Русите спроведувале „тешки“ напади во близина на Малаја Локња и областите јужно од Суџа. <ref name="Denisova">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-military-releases-video-of-russian-gas-pipeline-attack-in-kursk-oblast/|title=Ukraine releases video of Russian attack via gas pipeline in Kursk Oblast|last=Denisova|first=Kateryna|date=9 March 2025|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-saboteurs-used-gas-pipeline-to-reach-sudzha-now-being-eliminated/|title=Russian Saboteurs Used Gas Pipeline to Reach Sudzha, Now Being Eliminated|date=9 March 2025|work=Militarnyi|accessdate=9 March 2025}}</ref> До 8 март, селото Черкаское Поречное северно од Суџа се вратило под руска контрола, според геолокациски снимки прегледани од Институтот за проучување на војната. Руските блогери на 8 март напишеле дека Лебедевка, западно од Суџа, како и Кубаткин, северно од Суџа, исто така биле повторно освоени. <ref name="ISW8March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 8, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Evans|first2=Angelica|date=8 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=9 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Barros|first4=George|last5=Kagan|first5=Frederick W.|last6=Runkel|first6=William}}</ref> Истиот ден, руското министерство за одбрана објавило дека руските сили повторно ги освоиле селата Викторовка, Николаевка и Стараја Сорочина, северно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563196|title=Российские войска освободили три деревни в Курской области|date=2025-03-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> Следниот ден, министерството формално го презело заземањето на руското село Лебедевка во близина на границата, како и населбата Новенке во украинскиот Сумски регион. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563419|title=Минобороны сообщило о взятии села в Курской области и хутора в Сумской области|date=2025-03-09|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> DeepState на 9 март, исто така, објавил дека Лебедевка паднала под руска контрола и дека руските сили се пробивале во Черкаское Поречное. <ref name="TNVoUA">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-russian-troops-advance-and-regain-control-of-lebedivka-deepstate-50496363.html|title=Russian troops push forward in Kursk Oblast|date=9 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според високи западни и украински воени претставници, укинувањето на помошта за воено разузнавање на Украина од страна на САД имало големо влијание врз брзиот руски напредок. <ref name="m659">{{Наведен нестручен часопис|access-date=19 July 2025}}</ref> <ref name="h626">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/11/deprived-of-us-intelligence-support-ukraine-loses-ground-in-russia-s-kursk-region_6739030_4.html|title=Deprived of US intelligence support, Ukraine loses ground in Russia's Kursk region|last=Grynszpan|first=Emmanuel|date=11 March 2025|work=Le Monde.fr|accessdate=19 July 2025}}</ref> На 9 март, руските блогери напишале дека Суџа била нападната од повеќе насоки и дека се водат „жестоки борби“. <ref name="Independent9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-war-kursk-gas-pipeline-sudzha-b2711710.html|title=Russian forces 'crept through gas pipeline' to ambush Ukrainian troops|date=9 March 2025|work=[[The Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Истиот ден, руските сили ја вратиле Малаја Локња. <ref name="LukeHarding">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/09/russian-forces-recapture-villages-in-kursk-ukrainian-held-pocket-inside-russia|title=Russian forces recapture villages in Ukrainian-held pocket inside Russia|last=Harding|first=Luke|date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана, исто така, го објавило повторното освојување на Черкаское Поречное и Косица. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian forces take three new settlements in drive to oust Ukrainian forces in Kursk|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=22 April 2025}}</ref> На 10 март, била издадена наредба за повлекување на некои украински единици од Суџа. <ref name="nyt-20250316">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2025/03/16/world/europe/ukraine-kursk-retreat-russia.html|title=How Ukraine's Offensive in Russia's Kursk Region Unraveled|last=Santora|first=Marc|date=16 March 2025|work=[[The New York Times]]|access-date=19 March 2025}}</ref> На 11 март, руското Министерство за одбрана објавило повторно освојување на 12 населени места: Агроном, Богдановка, Бондаревка, Дмитриуков, Зазулевка, Ивашковски, Колмаков, Кубаткин, Мартиновка, Михајловка, Правда и Јужни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7564785|title=Армия России отбила у ВСУ 12 населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-11|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ''DeepState'' истиот ден соопштило дека Русите напредувале во близина на Мирное и ги консолидирале своите позиции и ги граделе своите сили во источниот дел на Суџа. На левата страна од Курското боиште, се вели дека Русите се движеле кон Басивка во Сумискиот регион; на десната страна, украинските сили го забавиле рускиот напредок во близина на Гуево, каде што севернокорејските сили биле вклучени во борбите. <ref name="EastSudzha">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/11/7502377/|title=DeepState: Russian troops advance in Kursk Oblast, consolidate positions in eastern part of Sudzha|last=Shumilin|first=Oleksandr|date=11 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=11 March 2025|quote=The enemy is also consolidating their positions and building up forces in the eastern part of Sudzha.}}</ref> Истиот ден, ''[[Форбс]]'' објавил дека најголемиот дел од украинските сили во Курск, со некои од најтешките бригади на Украина, се евакуирале и се преместиле на украинската страна од границата. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> На 12 март, руски војници биле видени како креваат знамиња во центарот на Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-verge-losing-kursk-pocket-its-foothold-inside-russia-2025-03-12/|title=Ukraine on verge of losing Kursk pocket, its foothold inside Russia|last=Trevelyan|first=Mark|work=reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref name="Zadorozhnyy">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-reportedly-launches-assault-on-ukrainian-controlled-sudzha-in-kursk-oblast/|title=Russia reportedly enters Ukraine-held Sudzha in Kursk Oblast; Kyiv hasn't confirmed|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=12 March 2025|work=[[Kyiv Independent]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2025/03/12/videos-show-russian-troops-retaking-kursk-regions-sudzha-a88327|title=Videos Show Russian Troops Retaking Kursk Region's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана објавило повторно освојување на пет населени места: Казачја Локња, 1-ви Књажиј, 2-ри Књажиј, Замостје и Мирни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7565660|title=Минобороны сообщило об освобождении пяти населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Сирски изјавил дека украинските сили се препозиционираат на „''поволни одбранбени линии''“ и дека нема закана од опколување. Истиот ден, картата на ''DeepState'' била ажурирана за да покаже дека украинските сили повеќе не ја контролираат Суџа и го напуштиле градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/online-map-appears-show-ukraine-no-longer-control-russias-sudzha-2025-03-12/|title=Online map appears to show Ukraine no longer in control of Russia's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Воениот аналитичар Руслан Левиев изјавил за ТВ Дожд дека Суџа е под целосна контрола на руските трупи, велејќи дека украинските сили веројатно целосно ќе се повлечат од Курската област во наредните денови. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novayagazeta.eu/articles/2025/03/12/ukrainian-withdrawal-from-kursk-region-rumoured-as-russian-troops-enter-sudzha-en-news|title=Ukrainian withdrawal from Kursk region rumoured as Russian troops enter Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Novaya Gazeta]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/en/news/2025/03/12/ukrainian-forces-withdrawing-from-russia-s-kursk-region-conflict-intelligence-team|title=Ukrainian forces withdrawing from Russia's Kursk region — Conflict Intelligence Team|date=12 March 2025|work=[[Meduza]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> За време на посетата на командниот пункт во Курската Област на 12 март, претседателот Путин наводно ѝ наредил на руската војска „''целосно да го ослободи''“ регионот, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpv4729jvm9o|title=US team headed to Moscow for Ukraine talks as Putin visits Kursk|last=Debusmann Jr|first=Bernd|date=12 March 2025|work=[[BBC]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> велејќи дека ова мора да се направи „''во најкраток можен рок''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-12-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 12, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Wolkov|first2=Nicole|date=12 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=12 March 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Runkel|first7=William}}</ref> На 13 март, руското Министерство за одбрана го објавил повторното освојување на Суџа и населбите Подол и Меловој. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566506|title=Армия России освободила Суджу|date=2025-03-13|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-13}}</ref> Руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз селата Гончаровка, Заолешенка и Рубаншчина и напредуваат кон Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-13-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 13, 2025|last=Evans|first=Angelica|last2=Harward|first2=Christina|date=13 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=14 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Trotter|first7=Nate|last8=Runkel|first8=William}}</ref> На 14 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили ја вратиле населбата Гончаровка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/ukraines-zelensky-says-fighting-very-difficult-in-russias-kursk|title=Ukraine's Zelensky says fighting 'very difficult' in Russia's Kursk|date=15 March 2025|work=[[The Straits Times]]|accessdate=17 March 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehindu.com/news/international/russia-retakes-another-village-in-drive-to-push-ukraine-out-of-kursk/article69330091.ece|title=Russia retakes another village in drive to push Ukraine out of Kursk|date=14 March 2025|work=[[The Hindu]]|accessdate=14 March 2025}}</ref> Според „[[Форбс]]“, спротивно на изјавата на [[Доналд Трамп]] за „илјадници украински војници опколени“ во Курската област, во Курск не се случило никакво опколување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/14/no-russia-has-not-surrounded-thousands-of-ukrainian-troops-in-kursk/|title=No, Russia Has Not Surrounded Thousands Of Ukrainian Troops In Kursk|last=Axe|first=David|work=Forbes|language=en|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 15 март, руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз Гоголевка и го чистат Гуево. Украинските власти изјавиле дека Русите собираат сили по границата за „напад“ врз регионот Сум, иако рекле дека нема ризик од руска офанзива врз самиот град Суми. Руското министерство за одбрана соопштило дека ги вратило населбите Рубаншчина и Заолешенка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-15-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 15, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=15 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=15 March 2025|last3=Evans|first3=Angelica|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 16 март, Генералштабот на Украина го потврдил повлекувањето на украинските трупи од Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-ukraine-confirms-withdrawal-from-sudzha-in-russias-kursk-oblast/|title=Ukraine war latest: Ukraine confirms withdrawal from Sudzha in Russia's Kursk Oblast|date=16 March 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=19 March 2025|language=en}}</ref> Според украинските војници кои дале интервју за Би-Би-Си, Русија собрала значителна сила, вклучувајќи „голем број“ севернокорејски војници за да го врати градот, а повлекувањето било неуредно и „катастрофално“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q198zyppqo|title=Retreat from Kursk: Ukrainian troops tell of catastrophe and panic|last=Beale|first=Jonathan|last2=Levchenko|first2=Anastasiia|date=17 March 2025|work=www.bbc.com|accessdate=19 March 2025}}</ref> Истиот ден било објавено дека Украина сè уште држи „''парче земја по должината на границата''“. Украинските власти изјавиле дека повлекувањето било неопходно за да се зачуваат животите. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|title=Russia Overpowers Bold Ukrainian Military Venture in Kursk|last=Lytvynenko|first=Jane|work=WSJ|access-date=19 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316142905/https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|archive-date=16 March 2025|last2=Marson|first2=James}}</ref> На 20 март, Генералштабот на Украина соопштил дека тие продолжиле да држат позиции во Курската Област и дека границата била под нивна контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3972074-ukrainian-forces-control-situation-on-border-between-sumy-kursk-regions-general-staff.html|title=Ukrainian forces control situation on border between Sumy, Kursk regions – General Staff|date=2025-03-18|work=www.ukrinform.net|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 28 март, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гоголевка, додека мапирањето на DeepState од тој ден потврдило само делумна контрола врз селото. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/moscow-advances-kursk-fights-ukrainians-another-part-russia-war-bloggers-say-2025-03-28/|title=Months after first incursion, Ukrainian troops fighting in second Russian region|last=Trevelyan|first=Mark|date=2025-03-28|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-24}}</ref> ==== Украинска офанзива во Краснаја Јаруга ==== По нивното повлекување од повеќето од нивните местоположби во Курската област, украинските сили започнале изненадувачка офанзива во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. Зеленски ја нарекол операцијата превентивна мерка за да се спречи руската војска да отвори нови боишта. Одбранбениот аналитичар Јан Матвеев и воениот аналитичар на Би-Би-Си, Илја Абишев, ја нарекле диверзивна акција насочена кон пренасочување на руските сили. Според Оливер Керол од ''„Економист“'', операцијата била планирана три недели и имала за цел создавање „тампон зона“ контролирана од Украина на руската страна од границата. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}</ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}</ref> Руски воени извори првпат соопштиле на 18 март дека украинските единици се обидуваат да ја пробијат руската гранична одбрана во [[Краснојарушки округ|Краснојарушкиот реон]]. Матвеев објавил дека главниот украински напад бил започнат од селото Марине кон селото Демидовка. Руското министерство за одбрана соопштило дека украинските сили се обиделе да се инфилтрираат во Демидовка и селото Прилесје во 5:50 часот наутро и направиле пет обиди за напад врз Белгород во текот на денот, тврдејќи дека руските сили ги одбиле сите. Вклучените украински сили броеле до 200 војници и биле поддржани од тенкови и оклопни транспортери, според министерството. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartyniuk2025">Martyniuk, Yevheniia (20 March 2025). </cite></ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFАбишев2025">Абишев, Илья (19 March 2025). </cite></ref> Руските канали на [[Телеграм]] соопштиле дека украинските сили се обиделе да ја преминат границата и кај селото Графовка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.twz.com/news-features/putin-trump-limited-ceasefire-deal-reached-ukraine-now-has-to-agree|title=Putin-Trump Limited Ceasefire Deal Reached, Ukraine Now Has To Agree|last=Altman|first=Howard|date=18 March 2025|accessdate=21 March 2025}}</ref> Следното утро, руските воени канали соопштиле дека сите украински напади биле одбиени, но дека Украинците биле засилувани и се подготвувале да продолжат со нападите. Полициски контролни пунктови биле поставени низ целиот округ, а локалните власти ги охрабриле жителите да се евакуираат. Украинските сили продолжиле да напаѓаат на 19 март; според Тимот за разузнавање на конфликти, украинска единица со јачина до батаљон напредувала 1 километар во регионот пред да биде потисната назад. Институтот за проучување на војна проценил дека украинските сили напредувале северозападно од Прилесје и јужно и југозападно од Демидовка во текот на претходните два дена, а руски извор тврдел дека Украинците напредувале кон Графовка. Следниот ден, руски извори соопштиле дека украинските сили напаѓаат преку границата во близина на Липци и делумно ја опколиле Демидовка од југ. До 24 март, украинските сили влегле во централниот дел на Демидовка. Институтот за проучување на војна ги нарекол украинските придобивки во регионот Белгород од 18 март „маргинални". === Април 2025 година === ==== Курска Област ==== На 4 април, командантот на Европската команда на САД, генерал [[Кристофер Каволи]], изјавил дека вооружените сили на Украина сè уште имаат „значаен дел“ од Курската област под нивна контрола и дека Украинците, исто така, [[Курски поход|го прошириле своето присуство]] на руска почва во блиската[[Белгородска Област]]. <ref name="j879">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/ukrainians-still-hold-part-kursk-expanded-nearby-belgorod-eucom-commander-said/|title=Ukraine still holds land in Russia and is actually expanding, top US general says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=4 April 2025|work=Politico|accessdate=9 April 2025}}</ref> На 8 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гујево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7640199|title=Российские войска отбили у ВСУ село Гуево в Курской области|date=2025-04-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-08}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-pushing-last-ukrainian-forces-out-kursk-region-towards-border-2025-04-08/|title=Russia pushes Ukrainian troops from one of their last footholds in Kursk region, army says|last=Osborn|first=Andrew|date=2025-04-08|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-17}}</ref> На 19 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7673557|title=Российские войска освободили населенный пункт Олешня в Курской области|date=2025-04-19|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-19}}</ref> На 21 април, Сирски изјавил дека руските сили ги интензивирале напорите за потиснување на украинските војници од Курскатаобласт, при што Украина држела околу 30 квадратни километри според мониторинг групата „''DeepState''“ од истиот датум. <ref name="k960">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-steps-up-assault-on-sumy-oblast-kursk-border-as-ukraine-holds-line-syrskyi-says/|title=Russia intensifies push in Kursk, Sumy border areas as Ukraine holds line, Syrskyi says|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=21 April 2025|work=The Kyiv Independent|accessdate=21 April 2025}}</ref> На 22 април, ''„Телеграф“'' објавил дека по 10-дневна битка руските сили го вратиле манастирот „Свети Никола Белогорски“ во Горнал, една од последните преостанати украински местоположби во Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/04/22/ukraine-final-holdout-kursk-falls-russia-captures-monastery/|title=Ukraine's final holdout in Kursk falls as Russia captures monastery|last=Barnes|first=Joe|date=22 April 2025|work=The Telegraph|access-date=22 April 2025}}</ref> На 26 април, Русија соопштила дека ги протерала украинските сили од регионот. Тврдењето било демантирано од украинската влада, која изјавила дека иако украинските сили биле во „тешка позиција“, тие се спротивставиле на опколувањето и ги потиснале руските напади. <ref name="x755">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/kremlin-claims-complete-liberation-kursk-admits-north-korea-assistance-ukraine-war/|title=Russia claims complete 'liberation' of Kursk, admits North Korea assistance|last=Munster|first=Ben|date=26 April 2025|work=Politico|accessdate=26 April 2025}}</ref> <ref name="p941">{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2025/04/26/europe/russia-regains-kursk-claim-intl/index.html|title=Russia claims recapture of Kursk border region but Ukraine says fighting continues|last=Vlasova|first=Svitlana|last2=Nicholls|first2=Catherine|date=26 April 2025|work=CNN|accessdate=26 April 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> <ref name="y483">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx26166ngpdo|title=Russia claims it has regained full control of Kursk from Ukraine|last=Somerville|first=Ewan|date=26 April 2025|work=BBC|accessdate=26 April 2025}}</ref> Русија, исто така, за прв пат признала дека севернокорејските војници се бореле заедно со руските трупи, а рускиот генерал [[Валериј Герасимов]] го пофалил „херојството“ на севернокорејските трупи. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/putin-hails-end-ukraines-kursk-incursion-with-expulsion-last-ukrainian-troops-2025-04-26/|title=Russia says last Ukrainian troops expelled from Kursk region, Kyiv denies assertion|date=April 26, 2025|work=Reuters|access-date=26 April 2025}}</ref> ==== Белгородска Област ==== Според Институтот завојни, руските сили напредувале во Демидовка на 22 април и веројатно ја вратиле контролата врз селото Поповка до 26 април. === Мај 2025 година === ==== Упад кај Теткино ==== Доцна на 4 мај и на 5 мај, оклопна упадна копнена артилерија на Украина ја пробила руско-украинската граница во Курската област во близина на населбата Теткино. <ref name="k982">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-attacks-russias-kursk-region-russian-war-bloggers-say-2025-05-05/|title=Ukraine attacks power station amid reports of Kyiv offensive in Russia's Kursk|date=6 May 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 May 2025}}</ref> <ref name="newsweek">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-incursion-kursk-tetkino-2068378|title=Russia map shows Ukraine's surprise new cross-border incursion|last=Van Brugen|first=Isabel|last2=Feng|first2=John|date=6 May 2025|work=[[Newsweek]]|accessdate=22 June 2025}}</ref> Биле пријавени битки на границата, а жителите биле евакуирани од неколку населби во Глушковската област. <ref name="babel">{{Наведена мрежна страница|url=https://babel.ua/en/texts/117763-russian-sources-say-that-the-armed-forces-of-ukraine-have-launched-a-new-offensive-in-kursk-the-ukrainian-side-is-not-commenting-on-the-situation-here-s-what-is-known-for-now|title=Russian sources say that the Armed Forces of Ukraine have launched a new offensive in Kursk. The Ukrainian side is not commenting on the situation. Hereʼs what is known for now|last=Tsuba|first=Valeriia|last2=Gusiev|first2=Glib|date=7 May 2025|work={{ill|Бабель (інтернет-видання)|uk}}|accessdate=19 December 2025}}</ref> Руски извори соопштиле дека во нападот учествувале 250 украински војници и повеќе од 15 единици тешка опрема. Институтот за проучување на војната проценил дека украинските сили напредувале во јужно Теткино и зазеле позиции таму врз основа на снимки од 6 мај од руски воздушен напад врз зграда во градот. Руски извори соопштиле дека украинските сили зазеле до две улици во Теткино.<ref>{{cite ISW|date=2025-05-07|quote=Ukrainian forces likely recently advanced across the international border into southern Tetkino, Kursk Oblast, amid continued limited Ukrainian attacks in the area. Geolocated footage published on May 6 shows Russian forces conducting an airstrike against a building in southern Tetkino (southwest of Glushkovo), indicating that Ukrainian forces likely seized positions in Tetkino. Russian milbloggers claimed on May 6 that Ukrainian forces seized up to two streets in southern Tetkino...}}</ref> Снимките објавени во текот на следните денови укажале на понатамошен украински напредок во и околу Текино. === Јуни 2025 година === На 22 јуни 2025 година, Сирски изјавил дека и покрај постојаното инсистирање од Русија дека целата област е повторно освоена, украинските сили сè уште бранат мала област од околу 90 квадратни километри во Курск, при што околу 10.000 руски војници се обидуваат да ги потиснат назад. <ref name="h793">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepevvn47o|title=Ukraine still holds ground inside Russia's Kursk, commander says|last=Mackintosh|first=Thomas|date=22 June 2025|work=BBC News|accessdate=27 June 2025}}</ref> === Октомври/ноември 2025 година === Кон крајот на октомври 2025 година, украинскиот портпарол на Курската воена група, Олександр Невидоми, соопштил дека Украина сè уште ја одржува контролата врз некои позиции на руска територија. <ref name="n893">{{Наведена мрежна страница|url=https://mezha.net/eng/bukvy/ukrainian-forces-maintain-control-in-kursk-zone-and-hold-positions-in-russia/|title=Ukrainian Forces Maintain Control in Kursk Zone and Hold Positions in Russia|date=4 November 2025|work=Mezha|accessdate=4 November 2025}}</ref> <ref name="y325">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/4055016-ukrainski-zahisniki-utrimuut-deaki-pozicii-na-teritorii-rf-ugrupovanna-kursk.html|title=Українські захисники утримують деякі позиції на території РФ|date=4 November 2025|work=Укрінформ - актуальні новини України та світу|language=uk|accessdate=4 November 2025}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили нападнале во неодредени области на областа на 2 и 3 ноември. <ref name="g756">{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-3-2025/|title=Russian Offensive Campaign Assessment, November 3, 2025|last=Glynn|first=Jordan|date=4 November 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=4 November 2025}}</ref> == Реакции == === Русија === Руското Министерство за одбрана првично на 6 август соопштило дека нападот е одбиен. Министерството изјавило: „''Откако претрпеа загуби, украинската саботажна група се повлече на своја територија, додека некои од борците се обидоа да воспостават позиција на територијата во непосредна близина на државната граница, каде што беа блокирани од единици на руската армија''.“ <ref name="nva">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|title=Ukrainian forces reportedly enter Kursk Oblast as border fighting continues – Russian media|work=english.nv.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806211618/https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="guardian">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|title=Moscow says Ukraine has launched cross-border attack into Russia|date=6 August 2024|work=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807155109/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Претседателот [[Владимир Путин]] ја опишал офанзивата во Курската област како „провокација од големи размери“. Тој го обвинил „киевскиот режим“ за „неселективно пукање со разни видови оружје, вклучително и ракети, врз цивилни згради, куќи и амбулантни возила“. Путин изјавил дека планира да се сретне со раководителите на безбедносните агенции, Министерството за одбрана и [[Федерална служба за безбедност|Федералната служба за безбедност]] (ФСБ). <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Пратеникот на [[Државна дума|Државната дума]] и пензиониран генерал-мајор Андреј Гуруљов ја критикувал руската армија за неуспехот да ја одбрани Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|title=Putin says Ukraine forces must be squeezed out of Kursk|date=12 August 2024|work=Ynetnews|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144920/https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 8 август, Гуруљов во телевизиско интервју изјавил дека руската војска знаела за планираната украинска инвазија на Курск еден месец пред таа да се случи, но „''од врвот дошла наредба да не се паничи и дека оние одозгора знаат подобро''“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|title=A Russian lawmaker says the military knew Ukraine was planning to hit Kursk, but everyone was told 'not to panic' because 'those above know better'|date=14 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144919/https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 13 август, на барање на руската комесарка за човекови права, [[Татјана Москалкова]], се одржал непосреден вонреден состанок во „форматот Арија“ на [[Совет за безбедност на ООН|Советот за безбедност на Обединетите нации]], која побарал да се „осудат дејствијата на Украина“ во врска со настаните во Курската област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russia-convenes-un-security-council-meeting-to-complain-about-alleged-attacks-by-the-ua-armed-forces-50442101.html|title=Russia convenes informal UN Security Council meeting to address Ukraine's offensive in Kursk Oblast|date=12 August 2024|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=20 April 2025}}</ref> Како одговор на офанзивата, Путин наводно поставил рокови за руските сили да ги потиснат украинските трупи од Курската област, прво до октомври 2024 година, што потоа било одложено за јануари 2025 година. <ref name="y851">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/ukraine%E2%80%99s-kursk-incursion-six-month-assessment|title=Ukraine's Kursk Incursion: Six Month Assessment|last=Evans|first=Angelica|date=6 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=27 February 2025}}</ref> <ref name="g362">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hudson.org/defense-strategy/renewed-ukrainian-offensive-kursk-luke-coffey|title=Renewed Ukrainian Offensive in Kursk|last=Coffey|first=Luke|date=21 January 2025|work=Hudson Institute|accessdate=27 February 2025}}</ref> Про-Кремљски политички аналитичар Сергеј Марков за ''„Вашингтон пост“'' изјавил дека „сигналот дошол од разузнавањето до раководството, но... не биле преземени мерки. Ова е неуспех на целиот систем на разузнавање, а бидејќи Путин е одговорен за ова, тогаш е јасно дека ова е удар за Путин.“ <ref name="businessinsider-conscripts">{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|title=Russia left 'mainly kids' and conscripts to defend its borders, Ukrainian soldier says after surprise attack|date=13 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004138/https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|archive-date=18 August 2024}}</ref> Марков изјавил дека „Путин многу пати рекол дека секој мировен договор треба да ги земе предвид фактите на терен и дека Русија нема да ја напушти територијата што ја зела“ и дека Украина се обидува „да ја прекрши оваа формула и да добие руска територија за размена“. <ref name="washingtonpost-qatar">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|title=Ukraine's offensive derails secret efforts for partial cease-fire with Russia, officials say|date=17 August 2024|work=The Washington Post|access-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818114620/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|archive-date=18 August 2024}}</ref> Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, [[Марија Захарова]], протестирала за „криминалниот киевски режим“ и изјавила дека „сето ова само го зајакнува чувството на неказнивост кај украинските [[Неонацизам|неонацисти]]“. <ref name="tass2">{{cite news |url=https://tass.com/politics/1826339 |title=Russian MFA sees Ukraine's attack on Kursk Region as 'semblance of activity' amid failures |agency=[[TASS]] |access-date=7 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001809/https://tass.com/politics/1826339 |url-status=live }}</ref> Подоцна, на 11 август, таа изјавила: „''Киевскиот режим ја продолжува својата терористичка активност со единствена цел да го заплаши мирното население на Русија''“ и дека упадот „''нема никаква смисла од воена гледна точка''“. <ref name="BBC Tough Response" /> Поранешниот претседател и заменик-претседател на [[Совет за безбедност на Русиј|Советот за безбедност]], [[Дмитриј Медведев]], издал соопштение дека упадот значи дека „''ова [војната] повеќе не е само операција за враќање на нашите официјални територии и казнување на нацистите. Можно е и неопходно е да се оди на териториите на сè уште постоечката Украина. До [[Одеса]], до [[Харков]], до [[Днепар (град)|Днипропетровск]], до [[Николаев]]. До Киев и понатаму''“, и дека „''тековната воена кампања исто така ќе заврши со безусловна победа на Русија''“. <ref name="Politico August 8" /> По напад со [[ХИМАРС]] кој наводно уништил руски баталјон во ноќта меѓу 8 и 9 август, бројни руски воени блогери реагирале со огорченост. Многумина од нив повикале да бидат казнети командантите кои го одобриле движењето на колоната, при што рускиот воен аналитичар Роман Алехин напишал дека „''ни требаат егзекуции''“. Во меѓувреме, блогот „The Two Majors“ напишал дека „''оној што ја дал наредбата за движење во колони во таа област... треба да биде осуден според законите на војната''“. Каналот „Thirteenth“, кој има врски со [[Група Вагнер|Вагнер група]], ги нарекол одговорните „безмозочни суштества“. „Во третата година од војната, дури и мајмун може да се обучи, но не и некој [руски] генерал од Министерството за одбрана кој дал наредба за таков самоубиствен марш во зоната на фронтот“. <ref>{{cite web|url=https://www.kyivpost.com/post/37140|title=Russian milbloggers blame 'incompetence' for Ukrainian HIMARS strike that destroyed Russian battalion|work=[[Kyiv Post]]|date=9 August 2024|access-date=9 August 2024|archive-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809165127/https://www.kyivpost.com/post/37140|url-status=live}}</ref> Шефот на [[Федерална служба за безбедност|ФСБ]], [[Александар Бортников]], ја нарекол украинската офанзива „терористички напад“ и ја обвинил Украина дека напаѓа цивили и цивилна инфраструктура „со поддршка на [[Западен свет|колективниот Запад]]“. <ref>{{cite news |title=Russian Federal Security Service chief terms Ukraine's offensive in Kursk a 'terrorist attack' |url=https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |work=[[Anadolu Agency]] |date=13 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818233657/https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 16 август, советникот на Путин, [[Николај Патрушев]], тврдел, без да обезбеди докази, дека инвазијата на Курската област била „''планирана со учество на НАТО и западните специјални служби''“, <ref>{{cite news |title=Kremlin accuses the West of helping Ukraine attack Russia |url=https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |work=[[SWI swissinfo]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817115431/https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |url-status=live }}</ref> нарекувајќи ја офанзивата „очаен чин, поттикнат од претстојниот колапс на [[Дезинформации во руската инвазија на Украина|неонацистичкиот режим]] во Киев“. <ref>{{cite news |title=Russia claims Western intelligence services orchestrated Ukrainian troops' incursion into Kursk |url=https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |work=[[Anadolu Agency]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004258/https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 28 август биле воведени ограничувања за патување до [[Курчатов]], каде што се наоѓа [[Курска јадрена централа|јадрената централа]]. Само жителите на градот имале дозвола слободно да влегуваат, додека вработените кои не се жители морало да добијат дозвола за влез издадена од локалните власти или од самата централа во случај на нејзините работници. <ref>{{cite news |title=Russia to Restrict Entry to Kursk Nuclear Plant Town |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |work=The Moscow Times |date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=29 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829031652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |url-status=live }}</ref> ====Обвинувања против странски новинари==== На 16 август, Русија ја повикал италијанската амбасадорка [[Чечилија Пичони]] во [[Министерство за надворешни работи (Русија)|Министерството за надворешни работи]] во Москва поради новинарите од италијанскиот јавен радиодифузер [[RAI]] кои известувале во деловите од Курската област под украинска окупација претходниот ден. Министерството ги обвинило новинарите дека нелегално влегле во Русија за да известуваат за „''криминален терористички напад извршен од украински војници''“. <ref>{{cite web|url=https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|title=Russland bestellt wegen RAI-Bericht italienische Botschafterin ein|magazine=[[Tagesschau (German TV programme)|Tagesschau]]|date=16 August 2024|language=de|trans-title=Russia summoned the Italian ambassador due to the RAI reporting|access-date=17 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004246/https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|url-status=live}}</ref> На 17 август, ФСБ отворил кривична постапка против новинарите Симоне Траини и Стефанија Батистини за неовластен влез во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |title=Russia Opens Criminal Probe Into Italian Journalists Who Entered Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=17 August 2024 |language=en |access-date=18 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817181631/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |url-status=live }}</ref> На 20 август, шефицата на мисијата на амбасадата на САД, Стефани Холмс, била повикана од Министерството за надворешни работи поради известувањето на новинари од [[CNN]] во окупираната Курска област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |title=Russia Summons U.S. Envoy Over American Media Reports From Kursk Region |work=[[The Moscow Times]] |date=20 August 2024 |language=en |access-date=20 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015032/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |url-status=live }}</ref> На 22 август, ФСБ исто така поднел обвиненија против новинарот на CNN [[Ник Пејтон Волш]] и украинските новинари Олесија Боровик и Дијана Буцко за нелегален влез во Русија. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |title=Russia Charges CNN Journalist Over Report From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=22 August 2024 |language=en |access-date=22 August 2024 |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101610/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |url-status=live }}</ref> На 27 август, ФСБ поднел слични обвиненија против дописникот на [[Дојче Веле]] Ник Коноли и Наталија Нахорна, новинарка на украинскиот телевизиски канал [[1+1 (телевизиски канал)|1+1]]. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |title=Russia Charges Deutsche Welle Journalist Over Reporting From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=27 August 2024 |language=en |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827082750/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |url-status=live }}</ref> На 27 септември, ФСБ ги обвинил новинарите на [[Australian Broadcasting Corporation]] Кетрин Дис и Флечер Јеунг за нелегален влез во Русија, заедно со романскиот новинар на [[HotNews]] Мирчеа Барба. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/27/russia-charges-australian-romanian-journalists-over-reporting-from-kursk-a86490 |title=Russia Charges Australian, Romanian Journalists Over Reporting From Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=27 September 2024 |language=en |access-date=27 September 2024}}</ref> На 7 октомври, ФСБ започнал истраги против дописничката на [[France 24]] Кетрин Норис Трент и швајцарскиот новинар Курт Пелда од [[CH Media]]. Како одговор, France 24 изјавил дека нивното известување во окупираната Курска област е заштитена активност во согласност со правата што им се гарантирани на новинарите според Женевската конвенција и меѓународното право. <ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |title=FRANCE 24's journalist under investigation in Russia after reporting from Kursk |work=[[France 24]] |date=9 October 2024 |language=en |access-date=9 October 2024 |archive-date=9 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009144123/https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |url-status=live }}</ref> === Украина === Одлуката за инвазија на Курск била критикувана од некои од највисоките воени лидери на Украина, вклучувајќи ги [[Валериј Залужни]] и [[Емил Ишкулов]].<ref name=PoliticoZ>{{cite web|title=Zelenskyy was urged not to invade Kursk. He did it anyway.|website=Politico|last1=Dettmer|first1=Jamie|date=16 September 2024|url=https://www.politico.eu/article/kursk-russia-incursion-objections-war-in-ukraine-volodymyr-zelenskyy/}}</ref> На првиот ден од упадот, раководителот на [[Центар за спротивставување на дезинформации|Центарот за спротивставување на дезинформации на Украина]], Андриј Коваленко, ги отфрлил руските тврдења дека ситуацијата на границата е под контрола, одговарајќи „Русија не ја контролира границата“. <ref name="breach">{{Cite web|url=https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|title=Border breach: Moscow says fighting ongoing as troops repel Ukrainian incursion into Russia's Kursk region|website=[[Meduza]]|access-date=6 August 2024|archive-date=6 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806213441/https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|url-status=live}}</ref> Советникот на претседателот [[Володимир Зеленски]] , [[Михајло Подољак]], го признал упадот на 8 август, но не и улогата на Украина. Подољак изјавил дека тоа е можност да се види како обичните Руси се чувствуваат во однос на својата влада, но дека е малку веројатно дека тие „ќе излезат со цвеќиња за да ги поздрават антипутиновските тенкови“. <ref name="NYT August 8">{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew E. |title=Russian Official Declares State of Emergency Near Border as Ukraine Advances |work=The New York Times |date=8 August 2024 |url=https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html|access-date=8 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808112710/https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html |url-status=live }}</ref> Подољак рекол дека Украина нема интерес да го окупира Курск, но дека мора да ја натера Русија на фер [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори за завршување на војната во Украина]]. <ref>{{cite news |title=Ukraine's operation in Kursk needed to convince Russia to start fair talks, Kyiv says |url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-operation-kursk-needed-convince-russia-start-fair-talks-kyiv-says-2024-08-16/ |work=[[Reuters]] |date=16 August 2024}}</ref> Претседателот Зеленски првпат признал дека украинските сили се вклучени за време на неговото вечерно обраќање на 10 август. Тој изјавил: „''Украина докажува дека навистина може да ја врати правдата и обезбедува токму таков вид притисок што е потребен – притисок врз агресорот''“. <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/europe/downed-ukraine-launched-missile-injures-13-russias-kursk-regional-officials-say-2024-08-11/|title=Zelenskiy acknowledges Ukraine's military operation in Russia|first=Oleksandr|last=Kozhukhar|work=[[Reuters]]|date=11 August 2024|access-date=11 August 2024}}</ref> На 12 август, Зеленски изјавил дека „''Русија мора да биде принудена да склучи мир''“, додавајќи „''Русија донесе војна кај другите, сега таа доаѓа дома''“. Тој нагласил дека операцијата е прашање на безбедност за Украина и дека нејзините трупи зазеле области од кои Русија извршила бројни напади. <ref>{{cite news |title=Zelenskiy says: Russia must be forced to make peace if Putin wants to fight |url=https://www.reuters.com/world/europe/zelenskiy-says-russia-must-be-forced-make-peace-if-putin-wants-fight-2024-08-12/ |work=[[Reuters]] |date=12 August 2024}}</ref> Според Зеленски и други официјални лица, заробувањето на стотици руски војници го надополнило украинскиот „фонд за размена“ за [[Размена на затвореници|размена на затвореници]]. <ref>{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew |title=During Ukraine's Incursion, Russian Conscripts Recount Surrendering in Droves |url=https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |work=[[The New York Times]] |date=17 August 2024 |access-date=21 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821125159/https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |url-status=live }}</ref> На 19 август, Зеленски изјавил дека не ги открил подготовките за упадот на сојузниците на Киев, бидејќи тие можеби ќе сметале дека тоа ја преминува „најстрогата од сите [[Црвени линии во руско-украинската војна|црвени линии]]“. <ref>{{cite news |title=Kyiv didn't disclose preparations for Kursk operation because of West's fear of Russian 'red lines,' Zelensky says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |work=[[The Kyiv Independent]] |date=20 August 2024 |access-date=20 August 2024 |archive-date=20 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820030416/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> Зеленски подоцна изјавил дека една од целите на украинскиот упад била да им се покаже на Русите „''што е поважно за него [Путин]: окупацијата на териториите на Украина или заштитата на неговото население''“. <ref>{{cite news |title=Zelensky Vows More 'Retribution' for Russia, POWs Exchanged |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |work=The Moscow Times |date=25 August 2024 |access-date=26 August 2024 |archive-date=26 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826170652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |url-status=live }}</ref> Портпаролот на украинското Министерство за надворешни работи, Георгиј Тихиј, изјавил дека „за разлика од Русија“, Украина не е заинтересирана за заземање на територијата на својот сосед. Тој рекол: „целта на операцијата е да се спасат животите на нашите луѓе и да се заштити територијата на Украина од руски напади“, како и да се попречи движењето на руските трупи кон [[Донбас]]. Тихиј додал: „Колку побрзо Русија се согласи да воспостави праведен мир ... толку побрзо ќе престанат упадите на украинските одбранбени сили во Русија“. <ref>{{cite news |title=MFA: Ukraine not interested in taking over Russian territory in Kursk region |url=https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |work=[[Interfax-Ukraine]] |date=13 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814160052/https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |url-status=live }}</ref><ref name="ap_20240814">{{Cite web |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers |website=[[Associated Press]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |url-status=live }}</ref> На 14 август, Зеленски изјавил дека создавањето цивилни административни органи во Курската област не треба да се исклучи. Вицепремиерката [[Ирина Верешчук]] изјавила дека украинската војска создава „безбедносна зона“ на руска територија за да ги заштити украинските погранични области. Таа рекла дека Украина ќе спроведува хуманитарни операции во областа, дека меѓународните хуманитарни организации ќе имаат дозвола за влез и дека ќе бидат отворени [[Хуманитарен коридор|безбедни коридори]] за цивилите да се евакуираат кон Украина или кон други делови на Русија. <ref>{{Cite web |url=https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |title=Creation of civil administration in Russia's Kursk Oblast not ruled out, Zelensky says |website=[[The Kyiv Independent]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814142830/https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> На 7 септември, [[Кирило Буданов]] истакнал дека офанзивата кон Курск влијаела и ги „комплицирала“ руските планови за офанзива во претстојната зима. <ref name="ISW September 7">{{cite web |last1=Evans |first1=Angelica |last2=Harward |first2=Christina |last3=Gasparyan |first3=Davit |last4=Bailey |first4=Riley |last5=Stepanenko |first5=Kateryna |title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 7, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |website=[[Institute for the Study of War]] |access-date=18 September 2024 |archive-date=8 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908001933/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |url-status=live }}</ref> На 13 септември, Зеленски го признал рускиот контранапад, но тврдел дека немало „сериозен (руски) успех“, додавајќи дека „ги даде резултатите кои, искрено кажано, ги очекувавме“ и повторно нагласи дека тоа негативно влијаело врз руските операции во Харковската и Доњецката област. <ref>{{Cite web |title=Zelenskiy says Ukraine's Kursk incursion has slowed Moscow's eastern advance |url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-steps-up-attacks-near-ukraines-kurakhove-east-2024-09-13/|access-date=2024-09-14 |website=Reuters|first1=Yuliia |last1=Dysa|first2=Anastasiia |last2=Malenko|date=13 September 2024 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Russia's Kursk Counteroffensive Fully Underway|url=https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|access-date=2024-09-14|website=TWZ|first=Howard|last=Altman|date=13 September 2024|archive-date=14 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174743/https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|url-status=live}}</ref><ref name="ISW_2024_09_13" /> На 16 септември, украинската влада ги поканил [[Обединети нации|Обединетите нации]] и [[Меѓународен комитет на Црвениот крст]] да извршат инспекција на деловите од Курската област кои биле под нејзина контрола. <ref>{{Cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |title=Ukraine invites UN and Red Cross to Russia's Kursk region |website=[[Al Jazeera]] |date=16 September 2024 |access-date=16 September 2024 |archive-date=16 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916125943/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |url-status=live }}</ref> === Соединети Американски Држави === [[Белата куќа]] изјавила дека бара објаснување од Украина во врска со упадот, додавајќи дека немала претходно знаење за нападот. <ref name="Al Jazeera Third Day" /> На 8 август, заменик-портпаролката на Пентагон, [[Сабрина Синг]], изјавила дека упадот е во согласност со американската политика за користење на оружје. <ref name="politico_20240809">{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|title=Kyiv's offensive gets a greenish light from its allies|first1=Joshua|last1=Posaner|first2=Nette|last2=Nöstlinger|first3=Connor|last3=O'Brien|work=[[Politico]]|date=9 August 2024|access-date=12 August 2024|archive-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811183636/https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|url-status=live}}</ref> На 12 август, портпаролот на [[Совет за национална безбедност на САД|Советот за национална безбедност на САД]], [[Џон Кирби]], го повикал Путин да ги повлече своите сили од Украина доколку „не му се допаѓа“ украинскиот упад во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |title=Putin should leave Ukraine if concerned about Kursk Oblast, White House says |first1=Martin |last1=Fornusek |work=[[The Kyiv Independent]] |date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813175904/https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |url-status=live }}</ref> На 13 август, претседателот [[Џо Бајден]] изјавил дека украинскиот упад создава „вистинска дилема“ за Путин. <ref>{{cite news |title=Ukraine's Kursk Oblast incursion creates 'real dilemma for Putin,' Biden says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |access-date=14 August 2024 |work=The Kyiv Independent |date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814003821/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |url-status=live }}</ref> === Германија === Како одговор на офанзивата во Курск, германското Министерство за надворешни работи на 9 август изјавило дека оружјето пренесено од Германија во Украина станува сопственост на Украина и може да се користи од нејзините вооружени сили како што тие сметаат дека е неопходно и правилно. Министерството исто така нагласило дека правото на самоодбрана на Украина е загарантирано со меѓународното право и не е ограничено само на нејзината територија. <ref name="politico_20240809"/><ref name=rbc-germany>{{cite news |url= https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |work= [[RBC-Ukraine]] |title= Germany authorizes Ukraine to use weapons at its discretion |date= 12 August 2024 |first= Daryna |last= Vialko |access-date= 13 August 2024 |archive-date= 12 August 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240812161350/https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |url-status= live }}</ref> Претседателот на Комисијата за одбрана на [[Бундестаг]]от, [[Маркус Фабер]], изјавил за германските медиуми во првите денови од упадот дека Украина е слободна да ги користи „сите материјали“ што ѝ се обезбедени, вклучително и испораките на [[Леопард 2]]. <ref name="politico_20240809"/> Тој на 11 август напишал дека упадот ја принудил Русија да повлече сили од источниот фронт, намалувајќи го притисокот таму и дека тоа создава можност за разговор за дополнителни испораки на Леопард 2. <ref>{{cite tweet |author-link= Marcus Faber|user= MarcusFaber |number= 1822569648102965549 |title= Liebe Freunde, der ukrainische Vorstoß gegen die Invasionstruppen bei #Kursk verläuft besser als gedacht. Er zwingt den Aggressor massiv Truppen von der Front im Osten abzuziehen. Das schafft dort Entspannung. Ein Anlass über weitere #Leopard2 zu sprechen. |language=de}}</ref> === Кина === Кинеското [[Министерство за надворешни работи на Кина|Министерство за надворешни работи]] изјавило дека сите страни треба „да ги почитуваат трите принципи за деескалација на ситуацијата, имено да нема проширување на бојното поле, да нема ескалација на борбите и ниту една страна да не ја разгорува ситуацијата“, додавајќи дека [[Пекинг]] ќе продолжи да одржува контакт со меѓународната заедница и да игра конструктивна улога во промовирањето на политичко решение на „украинската криза“.<ref>{{cite web|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|title=China reacts to fighting in Kursk region, reminds of 'three principles'|work=[[RBC-Ukraine]]|date=2024-08-12|access-date=12 August 2024|archive-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812102724/https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|url-status=live}}</ref> === Белорусија === На 15 август, белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]] ги повикал и Русија и Украина да започнат [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори]] за да се стави крај на војната. Тој го обвинил Западот дека го поддржува упадот во Курската област со цел да поттикне нова мобилизација и да ја дестабилизира ситуацијата во Русија и Белорусија.<ref>{{cite news |title=Lukashenko urges Russia and Ukraine to end war as Kursk incursion continues |url=https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |work=Euractiv |date=16 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818125413/https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |url-status=live }}</ref> На 18 август, Лукашенко изјавил дека Украина распоредила 120.000 војници во близина на границата со [[Белорусија]] и дека наредил една третина од белоруската армија да биде распоредена во близина на границата со Украина.<ref>{{cite news |title=Nearly a third of Belarus army deployed on Ukraine border, Lukashenko says |url=https://www.reuters.com/world/europe/belarus-lukashenko-says-nearly-third-army-sent-ukraine-border-belta-reports-2024-08-18/ |work=Reuters |date=18 August 2024}}</ref> === Сирија === На 10 август, во соопштение на сириското [[Министерство за надворешни работи и иселеници на Сирија|Министерство за надворешни работи]] се наведува дека земјата го следи упадот „со голема загриженост“, кој го опиша како „терористички напад“.<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|title=Only Syria condemned Ukraine's Kursk operation among all countries 'friendly' to Russia|first=Olexandra|last=Zimko|work=[[MSN]]|date=17 August 2024|access-date=19 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224800/https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|url-status=live}}</ref> === Организации === По извештаите на 10 август за борби во близина на [[Курска нуклеарна електрана]], раководителот на [[Меѓународна агенција за атомска енергија|Меѓународната агенција за атомска енергија]], [[Рафаел Гроси]], ги повикал Русија и Украина да покажат „максимална воздржаност“ за да се избегне [[нуклеарна несреќа]].<ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |title=IAEA chief calls for restraint as fighting remains ongoing 'in the vicinity' of Kursk Nuclear Power Plant |work=The Kyiv Independent |date=10 August 2024 |access-date=10 August 2024 |archive-date=10 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240810055619/https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |url-status=live }}</ref> На 27 август, Гроси ја посетил оваа постројка, при што изјавил дека „се појавила опасност или можност од нуклеарна несреќа“ во близина.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |title=Russian nuclear plant at risk as war with Ukraine rages, UN watchdog warns |work=Al Jazeera |date=27 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=28 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828125549/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |url-status=live }}</ref> [[Антивоен комитет на Русија|Антивоениот комитет на Русија]], група формирана од [[руска дијаспора|Руси во егзил]], издала соопштение во кое го критикува Путин. Во него се вели: „отсуството на какви било значајни воени единици на Руската Федерација на границата во моментот на нападот и истовременото континуирано водење агресивни воени операции повеќе од 900 дена на територијата на суверена Украина е најдобар доказ дека Путин повторно лаже за ‘заштитата на Русија’. Нему не му е грижа за Русија, тој се штити само себеси“.<ref name="cnn-conscripts"/> Генералниот секретар на [[НАТО]] [[Јенс Столтенберг]] го нарекол украинскиот упад „легитимен“ и во рамките на правото на самоодбрана на Киев, додавајќи дека алијансата не добила претходни информации за операцијата и не учествувала во неа.<ref>{{cite web |url=https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |title=Ukraine's incursion into Russia's Kursk region is legitimate, says NATO's Stoltenberg |work=VOA |date=31 August 2024 |access-date=31 August 2024 |archive-date=2 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902001546/https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |url-status=live }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|August 2024 Kursk Oblast incursion}} [[Категорија:Битки на Северното боиште во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Инвазии на Русија]] [[Категорија:Битки во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Курска Област]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извори на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извадоци]] j0b2drs8yo6x9ly83wpwe2adhmw0w1z 5536620 5536619 2026-04-09T19:04:04Z Тиверополник 1815 /* Надворешни врски */ 5536620 wikitext text/x-wiki {{about|походот за време на Руско-украинската војна|походот од Втората светска војна|Битка за Курск}} На 6 август 2024 година, за време на [[Руска инвазија на Украина (2022)|руско-украинската војна]], [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] започнале упад во [[Русија|руската]] [[Курска Област]] и се судриле со [[Вооружени сили на Русија|руските вооружени сили]] и руската гранична полиција. <ref name="REU86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|title=Russia says it moves troop reserves to border after Ukrainian attack|date=6 August 2024|work=[[Reuters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806160504/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="dw.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|title=Russia claims it is repelling Ukrainian border attack|date=6 August 2024|work=[[Deutsche Welle]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806163812/https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="ft.com">{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/83ad1e07-19d6-4ae0-b10e-208926fec4eb|title=Moscow claims Ukraine has launched offensive inside Russia|last=Miller|first=Christopher|date=6 August 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=6 August 2024|language=en}}</ref> Во Курската област била прогласена вонредна состојба, <ref name="BBC 8 Aug">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|title=State of emergency declared as Ukraine launches raid into Russia|last=Waterhouse|first=James|date=8 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809033309/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|archive-date=9 August 2024|last2=Gozzi|first2=Laura}}</ref> а руските резервисти биле брзо испратени во областа. <ref name="BBC Cursino">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|title=Russia must feel war consequences, says Zelensky amid Ukrainian attack|last=Cursino|first=Malu|date=9 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032748/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|archive-date=9 August 2024}}</ref> До крајот на првата недела, украинската војска соопштила дека окупирала 1,000 км² од руска територија, додека руските власти признале дека Украина зазела 28 населени места. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|title=Ukraine says it has seized 1,000 sq km in Kursk offensive as Putin vows 'worthy response'|date=13 August 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035547/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|archive-date=16 August 2024}}</ref> Во втората половина на август, фронтот се стабилизирал, <ref name="forbes_20240911">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/11/vladimir-putin-ordered-his-troops-to-defeat-the-ukrainian-invasion-of-kursk-by-oct-1-they-just-attacked/|title=Vladimir Putin ordered his troops to defeat the Ukrainian invasion of Kursk by Oct. 1. They just attacked.|last=Axe|first=David|date=11 September 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=14 April 2025}}</ref> а на почетокот на октомври, украинското напредување веќе било во застој. Од ноември, севернокорејските сили биле испратени во покраината за да ја поддржат руската војска. До крајот на тој месец, руските сили повторно освоиле околу половина од територијата што ја окупирала Украина. <ref name="MironBBC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|title=Ukraine front could 'collapse' as Russia gains accelerate, experts warn|last=Murphy|first=Matt|last2=Brown|first2=Paul|date=20 November 2024|work=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119222817/https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|archive-date=19 November 2024|accessdate=20 November 2024|last3=Robinson|first3=Olga|last4=Spencer|first4=Thomas|last5=Murray|first5=Alex}}</ref> До [[11 март]] [[2025]] година, поголемиот дел од украинските сили се повлекле како резултат на рускиот контранапад. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> Руските трупи влегле во [[Суџа]], околу кој се формирал сè помал џеб од територијата што сè уште ја контролира Украина, следниот ден. <ref name="guardian_20250310">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/russian-forces-threaten-border-in-effort-to-push-ukrainian-army-out-of-kursk|title=Russian forces threaten border in effort to push Ukrainian army out of Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=17 April 2025}}</ref> Украинските власти изјавиле дека целите на операцијата вклучуваат нанесување штета на руската војска, заробување на руски трупи, поместување на руската артилерија подалеку од домет, попречување на руските снабдувачки линии и пренасочување на нивните сили од други фронтови. Исто така, операцијата имала за цел да изврши притисок врз руската влада и да ја принуди на „фер“ мировни преговори. До крајот на август, операцијата почнала да биде критикувана за пренасочување на украинските сили од [[Источно боиште (Руска инвазија на Украина)|исток]], растегнување на украинскиот персонал по фронтот и дозволување на Русија да [[Покровска офанзива|напредува кон Покровск]]. <ref name="AlexHorton">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/02/ukraine-russia-advance-pokrovsk-vuhledar/|title=Ukraine's east buckling under improved Russian tactics, superior firepower|last=Horton|first=Alex|date=2 October 2024|work=Washington Post|last2=Korolchuk|first2=Serhii}}</ref> <ref name="Miller">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|title=Volodymyr Zelenskyy faces backlash over Russia's breach of eastern defences|last=Miller|first=Christopher|date=30 August 2024|work=FT|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831121654/https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|archive-date=31 August 2024|accessdate=31 August 2024}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека Русија ги преместила силите од областите со „понизок приоритет“, но не и од [[Донечка Област|Донечката област]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-kursk-attack-could-change-war-erode-russia-edge-2024-8|title=Ukraine's shock invasion of Kursk takes away one of Russia's biggest advantages and may force it to rethink how this war is fought|last=Baker|first=Sinéad|date=22 August 2024|work=Business Insider}}</ref> Украинскиот упад во Курск ја изненадило Русија, некои од сојузниците на Украина и многумина во украинската елита. <ref name="ap_20240814">{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers|date=14 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> <ref name="guardiansept">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/20/revealed-russia-anticipated-kursk-incursion-months-in-advance-seized-papers-show|title=Revealed: Russia anticipated Kursk incursion months in advance, seized papers show|last=Walker|first=Shaun|last2=Sauer|first2=Pjotr|date=20 September 2024|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 April 2025}}</ref> Тоа е најзначајниот напад преку границата од руската инвазија на Украина во 2022 година, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|title=Ukraine braces for reprisals as Russia to send more troops to Kursk|date=10 August 2024|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130632/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|archive-date=10 August 2024}}</ref> и првиот извршен првенствено од украинските редовни сили. Претходно се случиле помали упади во Русија од страна на проукраинските сили, при што Украина ги поддржувала, но негирала вмешаност. <ref name="Al Jazeera Third Day">{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|title=Russia battling major Ukrainian cross-border incursion for third day|work=[[Al Jazeera]]|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133835/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|archive-date=8 August 2024}}</ref> Западните аналитичари се разликуваат во нивната проценка на исходот од украинската офанзива, при што истражувачката за одбрана Марина Мирон ја сметала за стратешки неуспех за Украина, Маркус Рајснер сметал дека правилна проценка на битката може да се даде само по целосното повлекување на украинските сили од Курск за да се утврдат претрпените загуби, а поранешниот воен советник Нико Ланге ја сметал за успешна. <ref name="DW1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-whats-happening-with-the-ukrainian-army-in-kursk/a-71927722|title=Russia: What's happening with the Ukrainian army in Kursk?|last=Theise|first=Eugen|last2=Ukhina|first2=Iryna|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2025-03-22}}</ref> Експертот за копнено војување, Ник Рејнолдс, рекол дека Украина ја држела Суџа „извонредно“ време и дека украинската офанзива имала „ефект на обликување врз руското размислување“. == Позадина == Како резултат на [[Руско-украинска војна|руско-украинската војна]], која започна на [[24 февруари]] [[2022]] година, во континентална Русија започнале напади. Главните цели биле [[Вооружени сили на Русија|војската]], [[Воена индустрија на Русија|воената индустрија]] и [[Нафтена индустрија во Русија|нафтената индустрија]]. Многу од нападите биле со беспилотни летала, бомбардирање и саботажа на железници. Украинските разузнавачки служби признале дека извршиле некои од овие напади. Други напади биле извршени од антивоени активисти во Русија. Исто така, имало прекугранично гранатирање, ракетни напади и тајни напади од Украина, главно во областите [[Белгородска Област|Белгород]], [[Курска Област|Курск]] и [[Брјанска Област|Брјанск]]. Неколку пати, паравоени сили со седиште во Украина започнале упади во Русија, зазеле гранични села и се бореле со руската војска. Тие биле извршени од единици составени главно од руски емигранти. Иако Украина ги поддржувала овие копнени упади, таа негирала директна вмешаност. Запленетите руски воени документи што ги прегледал ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' содржеле внатрешни предупредувања за украинска прекугранична операција во областа неколку месеци пред таа да се случи. Командантите на единиците биле предупредени во февруари дека украинската војска планира „''брзо пробивање''“ од [[Сумска Област|Сумската Област]] на руска територија до длабочина од 80 километри. Поконкретно, документ од средината на јуни предупредил на украинските планови за спроведување операција од правец на [[Јунакивка]], со цел преземање на контролата врз [[Суџа]]. Рускиот воен командант [[Валериј Герасимов]] наводно ги игнорирал предупредувањата од разузнавањето дека украинските трупи се собираат во близина на [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]]. <ref name="Bloomberg">{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|title=Russia Declares Border Area Emergency as Ukraine Troops Strike|date=8 August 2024|work=Bloomberg|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808211316/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|archive-date=8 August 2024}}</ref> Блумберг објавил дека руското разузнавање предупредило за можна инвазија на Курската Област две недели однапред. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.kyivpost.com/post/37127|title=Russian General Staff Ignored Intel Reports Predicting Incursion into Kursk Region|date=9 August 2024|work=Kyiv Post|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818003137/https://www.kyivpost.com/post/37127|archive-date=18 August 2024}}</ref> Според Блумберг, повикувајќи се на „''лице блиско до Кремљ''“, Путин не бил информиран за заканата. Сите законски национални граници на Русија се контролирани од Граничната стража на ФСБ под команда на директорот на [[ФСБ]], [[Александар Бортников]]. Повеќето од мажите што ја чуваат границата во Курската Област биле млади, неискусни регрути, лесно опремени пешадиски единици на армијата и [[Национална гарда на Русија|Националната гарда]] (Росгвардија). <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/how-russia-looked-wrong-way-ukraine-invaded-2024-08-17/|title=How Russia looked the wrong way as Ukraine invaded|last=Trevelyan|first=Mark|date=17 August 2024|work=Reuters|last2=Malenko|first2=Anastasiia|last3=Stolyarov|first3=Gleb}}</ref> <ref name="newlinesmag">{{Наведени вести|url=https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|title=How Ukraine Caught Putin's Forces Off Guard in Kursk — And Why|last=Weiss|first=Michael|date=14 August 2024|work=New Lines Magazine|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814202538/https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|archive-date=14 August 2024|last2=Rushton|first2=James}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|title=How the Ukrainian army easily entered Russia and is holding its positions|last=Jégo|first=Marie|date=14 August 2024|work=[[Le Monde]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818020102/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|archive-date=18 August 2024|last2=Vincent|first2=Faustine}}</ref> Некои од регрутите биле невооружени. <ref name="cnn-conscripts">{{Наведени вести|url=https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|title=Putin promised poorly trained conscripts wouldn't be sent to war. Now the front line has come to them|last=Kottasová|first=Ivana|date=16 August 2024|work=[[CNN]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818015947/https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|archive-date=18 August 2024}}</ref> === Подготовки === [[Главна дирекција за разузнавање (Украина)|Воената разузнавачка агенција]] на Украина започнала со подготовки за операцијата во Курск до март 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/31/british-commandos-cia-ukraine-war-zelensky-putin-russia/|title=How British commandos helped bring the CIA into the heart of the Ukraine war|last=Yan|first=Sophia|date=31 March 2025|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> <ref name="newyork">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/03/29/world/europe/us-ukraine-military-war-wiesbaden.html|title=The Partnership: The Secret History of the War in Ukraine|last=Entous|first=Adam|date=29 March 2025|work=[[The New York Times]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> Кон крајот на јуни 2024 година, [[Олександр Сирски]], врховен командант на Украина, им дал наредби на командантите на 80-та и 82-ра воздушно-јуришна бригада на Украина, според командантот на 82-та, Дмитро Волошин. <ref name="fakty">{{Наведена мрежна страница|url=https://fakty.com.ua/ua/ukraine/20241107-zvilnennya-harkivshhyny-ta-kurska-operacziya-istoriya-bezstrashnyh-voyiniv-82-odshbr-dshv/|title=Звільнення Харківщини та Курська операція: історія безстрашних воїнів 82 ОДШБр ДШВ|last=Zakharchenko|first=Yuliia|date=7 November 2024|work=Факти|language=uk|accessdate=4 March 2025}}</ref> Андриј Крисјук, началник на штабот на 82-та бригада, изјавил дека планирањето на операцијата се одвивало помеѓу ограничен круг луѓе во соби без телефони, со цел да се одржи тајноста. Единиците на 80-та, 82-ра и 22-ра механизирана бригада биле дискретно преместени од други фронтови во [[Сумска Област|Сумската Област]] уште кон средината на јули, под изговор за обука и набавка на нова опрема. На офицерите им било кажано да избегнуваат носење воени униформи кога влегуваат во украинските градови и села, за да не привлечат внимание. Военото натрупување го забележале украинските цивили во селото [[Хотин (Сумска Област)|Хотин]] и [[Јунакивка|Јунакивската]] област. <ref name="New York Times">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/world/europe/ukraine-russia-war-kursk-offensive.html|title=Deception and a Gamble: How Ukrainian Troops Invaded Russia|last=Barker|first=Kim|last2=Troianovski|first2=Anton|date=13 August 2024|work=[[The New York Times]]|accessdate=14 August 2024|last3=Kramer|first3=Andrew E.|last4=Méheut|first4=Constant|last5=Lobzina|first5=Alina|last6=Schmitt|first6=Eric|last7=Varghese|first7=Sanjana}}</ref> Падобранците на 80-та бригада наводно тренирале неколку недели за да се подготват за операцијата, вклучително и на лажен терен направен да личи на села во Курската Област. <ref name="Kyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2024/11/14/7484379/|title=Andrii Horets, Deputy Commander of 95th Brigade: The enemy storms the Kursk front every day. No matter what anyone says, they're suffering huge losses, and we aren't|last=Kyrylenko|first=Olha|date=14 November 2024|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=21 April 2025}}</ref> Единиците на 95-та воздушна јуришна бригада биле информирани кон крајот на јули за операцијата, околу една недела пред нејзиниот почеток, бидејќи биле прераспоредувани од [[Битка за Торецк|Торецкиот фронт]], и им биле дадени три дена за обука и подготовка. Павло Розлах, командантот на 80-та бригада, изјавил дека неговата единица започнала да се инфилтрира во Курската Област на 4 август со помош на украинските [[Специјални оперативни сили на Украина|специјални оперативни сили]]. Групи од шест војници биле распоредени и скриени во шумите како подготовка за главниот напад на 6 август. <ref name="Kyiv Independent 80th Brigade">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|title=First Ukrainian troops crossed into Kursk Oblast 2 days before incursion, commander says|last=Denisova|first=Kateryna|date=14 October 2024|work=[[Kyiv Independent]]|access-date=14 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241028023554/https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|archive-date=28 October 2024}}</ref> На украинската инвазија ѝ претходеле артилериски гранати и напади со беспилотни летала во текот на ноќта помеѓу 5 и 6 август. <ref name="wilk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-08-07/ukrainian-military-action-kursk-oblast|title=Ukrainian military action in Kursk oblast|last=Wilk|first=Andrzej|date=7 August 2024|work=[[Centre for Eastern Studies]]|accessdate=17 March 2025}}</ref> == Временска линија == === Август 2024: Украинска офанзива === ==== 6 август ==== На 6 август 2024 година, Русија распоредила воздухопловни и артилериски сили за да се спротивстави на упадот на украинската граница во [[Курска Област|Курската Област]]. Украинските сили, опремени со тенкови и оклопни возила, преминале на руска територија. Руското Министерство за одбрана одговорило со испраќање војници и воздухопловни единици во областа. Според Русија, во упадот учествувале околу 300 украински војници, 11 тенкови и над 20 [[Оклопно возило|оклопни борбени возила]], <ref name="MT86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|title=Moscow Rushes Troops to Kursk Region as 3 Killed in Ukrainian Attacks|date=6 August 2024|work=[[The Moscow Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807000651/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> и тој бил насочен во два правци: кон Олешња во правец на Суџа, источно-североисточно од Суми, и кон Николаево-Дарино, северно-североисточно од Суми. <ref name="ISW August 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 6, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=6 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807173848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Било објавено дека чеченските батаљони Ахмат реагирале на нападите, иако овие тврдења останале непотврдени до 13 септември 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/09/13/world/ukraine-kursk-offensive-cost/index.html|title=Ukraine's Kursk offensive was seen as a major success, but it came at a huge cost|last=Kottasová|first=Ivana|last2=Gak|first2=Kostya|date=13 September 2024|work=[[CNN News]]|accessdate=11 January 2025}}</ref> Нападот започнал во 08:00 часот по [[московско време]]. Соопштението на руските сили на [[Телеграм]] околу 18:20 часот, во кое се тврди дека ги потиснале Украинците назад преку границата и нанеле значителни загуби преку артилерија, воздушни напади и беспилотни летала, подоцна било изменето од нивна страна за да прикаже дека борбите се во тек. [[Москва]] објавила видеа на кои наводно се гледаат украински тенкови како цел на напади од воздух. Снимките од социјалните медиуми покажале дека руските воени авиони дејствувале на ниски надморски височини над Курската Област за да го одбијат нападот. [[Алексеј Смирнов]], вршител на должноста [[Гувернер на Курска Област|гувернер на Курската област]], објавил дека три лица загинале за време на настаните: жена при граничниот упад и две лица во одделни напади пеку беспилотни летала. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|title=Russia Says Deployed Aviation, Artillery To Repel Ukrainian Border Attack|date=6 August 2024|work=[[Barron's]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807032940/https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Руските блогери, исто така, во голема мера ги отфрлиле наводните напади како „неуспешни“ и „медиумски трик“. Според Русија, најмалку 1.000 војници ја преминале границата првиот ден, поддржани од [[Тенк|тенкови]] и оклопни возила. Според Анджеј Вилк од Центарот за источни проучувања, целата украинска групација, вклучувајќи некои елементи кои не преминале во Русија, се состоела од околу 2.000 луѓе од 22-та и 82-ра бригада на Украина, поддржани од артилерија и под-единици за воздушна одбрана. Подоцна, припадниците на украинската војска тврделе дека пробивот на границата го извршиле 80-та и 82-ра бригада за воздушен напад. Руските блогери тврделе дека офанзивата ја спроведува [[Руски доброволен корпус|Рускиот доброволен корпус]] (РДК), додека „ ''Нов глас на Украина“'', повикувајќи се на извор во Главната воена разузнавачка служба на Украина, објавил дека РДК не бил присутен. ==== 7 август ==== [[Податотека:Ukrainian_"Southern_Railway"_1943.jpg|мини|Картата на украинската железничка пруга од 1943 година ја прикажува Суџа во квадрантот А2 на 60 км на главната линија Лгов - Готња - Золочив до [[Харков|Харков.]]]] Еден блогер тврдел дека украинските сили зазеле 11 населени места и напредувале 14 километри длабоко во областа. <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Владините агенции добиле наредба од претседателот [[Владимир Путин]] да „''обезбедат потребна помош на жителите''“, а заменик-премиерот [[Денис Мантуров]] бил испратен да ја надгледува нивната работа. <ref name="mt1">{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|title=Putin Blasts 'Indiscriminate' Ukrainian Incursion into Border Region|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807172737/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|archive-date=7 August 2024}}</ref> Курската област била ставена во [[вонредна состојба]] од страна на гувернерот Смирнов. <ref name="dw1">{{Наведени вести|url=https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|title=Russia: State of emergency in Kursk amid incursion|date=7 August 2024|work=DW|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807184143/https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|archive-date=7 August 2024}}</ref> <ref name="CNBC State of Emergency">{{Наведени вести|url=https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|title=3,000 evacuated, state of emergency declared after Ukraine's raid into Russia|last=Ellyatt|first=Holly|date=8 August 2024|work=[[CNBC]]|access-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133828/https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|archive-date=8 August 2024}}</ref> Путин се состанал со клучни членови на безбедносниот естаблишмент, вклучувајќи ги [[Валериј Герасимов]], [[Александар Бортников]], [[Сергеј Шојгу]] и [[Андреј Белоусов]], за упадот во Курск. <ref name="kru1">{{Наведени вести|url=https://www.kommersant.ru/doc/6879452|date=7 August 2024|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035255/https://www.kommersant.ru/common/socialnetworkblock|archive-date=8 August 2024|script-title=ru:Герасимов назвал целью ВСУ в Курской области захват Суджанского района}}</ref> Герасимов му рекол на Путин дека околу 1.000 украински војници учествувале во нападот и дека нивното напредување е запрено. <ref name="Reuters Videos show Ukrainian Presence">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-fighting-continues-kursk-video-shows-burnt-out-russian-trucks-2024-08-09/|title=Russia reinforces Kursk region, videos show Ukrainian presence, evidence of attack|last=Trevelyan|first=Mark|date=2024-08-10|work=[[Reuters]]|access-date=2024-09-11}}</ref> Геолоцираните снимки потврдиле дека украинските сили напредувале најмалку 10 километри преку руската граница, откако пробиле најмалку две руски одбранбени линии и едно упориште. Руски извори посочиле дека украинските сили се обидуваат да напредуваат по автопатот 38K-030 Суџа- [[Коренево (Курска Област)|Коренево]], а истакнат блогер поврзан со Кремљ тврдел дека до 18:00 часот по локално време на 7 август, украинските сили напредувале и северозападно и југоисточно по автопатот и дека веќе се борат на периферијата на Корнево и Суџа. Дополнително, геолоцираните снимки покажале четворица украински војници како заробуваат најмалку 40 руски војници, како и се борат во градските граници на Суџа, при што украинските сили заземаат бензинска пумпа и влезен пункт. Претходниот ден, се тврдело дека 35 руски војници биле заробени од украинските сили откако не успеале да спречат пробив. <ref name="ISW August 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 7, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=8 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035224/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Hird|first4=Karolina|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Во меѓувреме, украински поручник тврдел дека 300 руски војници биле заробени во „Курската народна република“ во текот на два дена; тој се осврнал на украинските сили што дејствуваат таму како „''контингент од неидентификувани вооружени формации''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|title=About 300 Russian Soldiers Surrendered To AFU In Kursk Region|work=charter97.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810202419/https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|archive-date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Украинскиот пратеник [[Олексиј Гончаренко]] известил дека украинските сили го освоиле гасниот центар Суџа, кој го снабдува гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород со остатокот од [[Европа]]. Дополнително, имало извештаи за борби во Ивница, село оддалечено 24 км од границата. <ref name="Politico August 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|title=Russia declares state of emergency in Kursk as Ukraine pushes incursion|last=Jochecová|first=Ketrin|last2=Posaner|first2=Joshua|date=8 August 2024|work=[[Politico]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808101529/https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Nöstlinger|first3=Nette|last4=Cienski|first4=Jan}}</ref> Руски извори тврделе дека украинските сили стигнале до селото [[Дарино (Курска Област)|Дарино]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-225th-battalion-showed-russian-flag-removal-in-kursk-oblast-village-video-alleged/|title=Ukraine's 225th battalion showed Russian flag removal in Kursk Oblast village, video alleged|last=Denisova|first=Kateryna|date=12 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=19 March 2025}}</ref> ==== 8 август ==== [[РИА Новости]] објавила дека четири лица загинале како резултат на „нападите“ на [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] (ВСУ) во областа, додека борбите продолжиле веќе трет ден.<ref name="Reuters_2024-08-08" /><ref name="AlJazeera_2024-08-08" /> Прорускиот блогер Јуриј Подољака изјавил дека „Суџа е практично изгубена за нас“ и дека украинските сили се движат кон [[Лгов (Курска Област)|Лгов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|title=Battles rage in Kursk region after Ukraine's largest incursion yet into Russia|date=2024-08-08|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808134236/https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|archive-date=8 August 2024|publisher=[[France 24]]}}</ref> Украинските сили го контролирале западниот дел од Суџа и околните патишта; престрелките продолжиле во градот. <ref name="agent">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|last=Oglobin|first=Slava|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru-RU|script-title=ru:Z-каналы сообщили о боях в Судже|trans-title=Z-channels report fighting in Sudzha|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123529/https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Според Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курската Област, шест украински беспилотни летала и пет ракети биле соборени во текот на ноќта и утрото. <ref name="meduzalive8aug">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|date=2024-08-08|work=Meduza|language=ru|script-title=ru:Война Восемьсот девяносто седьмой день|trans-title=War, eight hundred and ninety-seventh day|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808235632/https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> [[Податотека:President_Vladimir_Putin_talks_with_the_governor_of_Kursk_in_August_2024.jpg|мини|[[Владимир Путин]] разговара со Алексеј Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курск, за ситуацијата во врска со украинската инвазија. 8 август 2024 година.]] Во извештаите се тврди дека борбената зона се проширила на 430 км² и дека украинските сили влегле во населбата Мирни и ја презеле контролата врз селата Казачја Локнја, Богдановка. Престрелките се случиле во селото [[Снагост (Курска Област)|Снагост]]. <ref name="agents430км">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|title=Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Украинските трупи биле присутни во области оддалечени 35 километри од украинската граница. <ref name="isw8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 8, 2024|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809215312/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> ==== 9 август ==== Извештаите тврделе дека украинските трупи зазеле околу 100 <ref name="WP Ukraine stuns Russia">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/08/ukraine-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine, powered by Western arms, stuns Russia in cross-border assault|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=8 August 2024|work=Washington Post|last2=Horton|first2=Alex|last3=Hudson|first3=John|last4=Oakford|first4=Samuel}}</ref> – 200 квадратни километри територија, на длабочина од околу 10 километри во просек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|title=Ukraine's Counter-Invasion of Russia Could Gain Bargaining Chips for Kyiv in the Event of Negotiated Peace With Moscow|last=Brooke|first=James|date=9 August 2024|work=New York Sun|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809234611/https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Врз основа на независни и сопствени анализи, [[CNN]] ја проценил површината на територијата над која Русија ја изгубила контролата на 250{{Меѓупростори}}најмалку км². <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|title='Doing the least obvious thing': Ukraine embarrasses Putin with surprise assault on southern Russia|last=Lister|first=Tim|date=10 August 2024|work=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205826/https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Конвој руски војници наводно бил уништен во напад на [[ХИМАРС]] во селото Октјабрское додека се движел по рутата што ги поврзува [[Глушковски регион|Глушковскиот регион]] и [[Курск]] и минувал низ областите [[Рилски регион|Рилски]] и [[Лговски регион|Лговски]]. Снимките од последиците покажуваат 15 изгорени воени камиони, со некои тела внатре. Според украинската аналитичка група NEXTA, „''секој од овие камиони може да носи до 35 целосно опремени војници. Видеото покажува 14 уништени возила, што сугерира дека руската армија можела да изгуби помеѓу 200 и 490 војници за една ноќ како резултат на нападот... Ова би можело да стане една од најголемите еднократни загуби за руската армија од почетокот на целосната војна''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|title=The authorities of the Kursk region are panicking as the Ukrainian Armed Forces approach the Kursk NPP|date=9 August 2024|work=news.online.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810064607/https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|archive-date=10 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|title=Column of Russian vehicles, personnel destroyed in Kursk Oblast, multiple sources say|date=2024-08-09|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810040858/https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|title=Pro-War Bloggers Slam Military Command Over Destroyed Russian Column in Kursk|date=2024-08-09|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810132131/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Руски Телеграм канал напишал: „''Тие беа вооружени, најверојатно по еден вод по возило. Уништени беа 3-4 чети – цел батаљон. Судејќи според изгледот на колоната, околу половина беа убиени. Ова е еден од најкрвавите и најмасовните удари (најверојатно Химари) во целата војна''.“ <ref name="telegraph-column">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|title=Russia sends reinforcements to retake Kursk|date=9 August 2024|work=The Telegraph|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154756/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|archive-date=10 August 2024}}</ref> [[Апти Алаудинов]], командантот на чеченските единици Ахмат кои биле стационирани во [[Белгород]] и [[Курск]] од последниот упад, ги информирал руските медиуми дека тој и неговите сили не се бореле со украинските трупи додека минувале покрај нивните позиции, туку одлучиле да се повлечат додека не пристигнат повеќе руски засилувања, додека некои руски блогери тврделе дека побегнале од битката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|title=Ukraine employed units from the border with Belarus to attack Kursk|date=8 August 2024|work=[[Prensa Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809031357/https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref name="Kyiv Independent August 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|title=Chechen commander admits Russian losses, Ukrainian advances in Kursk Oblast|last=Fornusek|first=Martin|date=9 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809093128/https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Алаудинов во тој момент бил единствениот руски командант кој признал дека украинските сили ги контролираат населбите по должината на границата. Во очекување на руски воздушни напади, на 20.000 луѓе им било наредено да се евакуираат од [[Сумска Област|Сумската Област]]. Руските засилувања, од кои многу биле единици веќе распоредени околу руско-украинската граница, <ref name="ISW 2024-08-09">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 9, 2024|last=Barros|first=George|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811002023/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|archive-date=11 August 2024|accessdate=9 August 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Mappes|first5=Grace|last6=Harward|first6=Christina}}</ref> продолжиле да пристигнуваат во близина на фронтовската линија во Курската Област, каде што борбите продолжиле над Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|title=As Ukraine Pushes Deeper, Russia Sends Reinforcements to Border Area|last=Méheut|first=Constant|date=9 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809133529/https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|title=Russia declares an emergency in Kursk, under attack by Ukraine. 14 die in a Russian strike on a mall|last=Kullab|first=Samya|last2=Hatton|first2=Barry|date=9 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809181020/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> [[Министерство за одбрана на Русија|Руското министерство за одбрана]] објавило извештај за префрлање на воена колона од [[Белгородска Област|Белгородската Област]] во Суџанскиот округ, која вклучувала самоодни артилериски оружја „Мста-С“ од 152 мм и возила за борбена поддршка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|title=Россия перебросила в Курскую область военных и технику из Белгородской и Донецкой областей|last=Zatirko|first=Andrey|date=2024-08-09|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809195051/https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Бојните ознаки покажале дека руската команда префрла војници кои се искусни во борбени дејствија во Курската Област како засилување. <ref name="theinsider-9aug-reserves">{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273743|title=Российское командование перебрасывает резервы в Курскую область с харьковского направления|date=2024-08-09|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810000840/https://theins.ru/news/273743|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Шефот на општинската администрација на Курчатов, Игор Корпунков, известил дека борбите се воделе на 30 километри од [[Курска јадрената централа|Курската јадрената централа]]. <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065 Власти Курской области заявили о приближении ВСУ к Курской АЭС] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810043010/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> <ref name="newop">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|title=Russia Launches New Operation to Halt Advancing Ukrainian Troops|date=2024-08-10|publisher=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810131100/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Властите ги блокирале сите пристапи до јадрената централа, градежните работници на местото ја напуштиле областа, а опремата во централата била деактивирана. [[Росатом]] објавил привремено намалување на бројот на персонал на местото. Околу 15:00 часот, во Курчатов се слушнала експлозија. [[Војници за радијациона, хемиска и биолошка одбрана на Руската Федерација|Руски војници за заштита на РХБ]] биле исто така распоредени за да ја заштитат централата. <ref name="rad">[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109 Курскую АЭС оцепили из-за угрозы атаки ВСУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810013735/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> Гувернерот на Курската Област, Алексеј Смирнов, известил дека пожар избувнал во еден од окрузите како резултат на напад на украинските вооружени сили врз трафостаница. Како резултат на нападот со беспилотни летала, Курчатов, како и делови од окрузите Курчатовски, Октјабрски, Болшесолдатски, Обојански и Беловски, останале без електрична енергија. <ref>[https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html Курчатов, где расположена АЭС, остался без света после атаки дрона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240813205822/https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html|date=13 August 2024}}//Radio free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> Во [[Курска Област|Курските]], [[Брјанска Област|Брјанските]] и [[Белгородска Област|Белгородските области]] бил воведен оперативен режим за борба против тероризмот, предводен од [[Александар Бортников]], <ref name="ISW 2024-08-10" />за привремено преземање на контролата врз регионите додека условите не се вратат во нормала. <ref>[https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset%3Ad89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c В Курской, Брянской и Белгородской областях ввели «режим контртеррористической операции»] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240809232658/https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c|date=9 August 2024}}//[[Би-би-си|BBC]] (Russian)</ref> Ова значело дека движењето било ограничено, можеле да се запленат возила и да се следат телефонски повици, меѓу другите мерки. <ref name="voa1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|title=Russia evacuates tens of thousands amid Ukraine incursion|date=10 August 2024|work=[[Voice of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035546/https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|archive-date=16 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Бројот на украински војници во Курската Област го проценил вишиот соработник на [[Фондација Карнеги за меѓународен мир|фондацијата за меѓународен мир „Карнеги“]] Дара Масикот, на околу 10.000-12.000, кои содржат елементи од четири до пет украински бригади. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|title=Here's what we know about Ukraine's military offensive in Russia|last=Yu|first=Mallory|last2=Handel|first2=Sarah|date=2024-08-09|publisher=NPR|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813201641/https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-10|last3=Kelly|first3=Mary Louise}}</ref> ==== 10 август ==== Според аналитичарите цитирани од ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'', украинското напредување во Курската Област во голема мера било запрено од руски засилувања во овој момент, а ситуацијата се стабилизирала, но украинските сили продолжиле да ја држат својата освоена територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|title=Russia Pushes Back at Ukraine's Cross-Border Assault, but Kyiv Presses On|last=Barker|first=Kim|date=10 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812013228/https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|archive-date=12 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Спротивно на тоа, други извори како што се „''[[Вашингтон пост]]''“ и „''[[Франкфуртер Рундшау]]''“ објавиле дека Русија сè уште не е во можност да ја контролира ситуацијата, со постојани украински напредувања. <ref name="Khurshudyan810">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine appears to expand incursion into Russia, in a morale boost for Kyiv|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=10 August 2024|work=Washington Post|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811083513/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|archive-date=11 August 2024|last2=Galouchka|first2=Anastacia}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|title=Russland bekommt Kursk-Offensive nicht in den Griff: Bewohner senden Video-Appell an Putin|last=Hartmann|first=Fabian|date=11 August 2024|work=Frankfurter Rundschau|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811105332/http://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|archive-date=11 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изнело слични тврдења дека го запреле секое украинско напредување во Курската Област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|title=Russia claims to have thwarted Ukraine's advance in Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 August 2024|work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205830/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Руските власти вовеле режим на „антитерористичка операција“ во Курската Област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|title=Russian authorities impose counter-terrorist operation regime in 3 oblasts|last=Ivashkiv|first=Olena|date=10 August 2024|work=Ukrainska Pravda|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816021634/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|archive-date=16 August 2024|language=en}}</ref> Исто така, битки биле водени во [[Олговка (Курска Област)|Олговка]] во близина на Коренево, фармата Ивашковское и Малаја Локња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области|date=2024-08-09|publisher=Агентство|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154516/https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> На 10 август, 95-та воздушно-јуришна бригада на Украина влегла во Курската Област и добила задача да спроведува напади и операции за чистење околу Малаја Локња и Погребки. Руските вооружени сили тврделе дека ја вратиле контролата врз селото Махновка источно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|title=Бои под Курском. День пятый. Главное|date=2024-08-10|work=Важные истории|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154513/https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Извештаите тврделе дека борбената зона се проширила на 650 км². <ref>{{Наведени вести|url=https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|title=Площадь боевых действий в Курской области в субботу составила 650 кв км|date=2024-08-09|work=Agents (Russia)|access-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811120741/https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|archive-date=11 August 2024}}</ref> Вечерта, гувернерот на Курската Област Смирнов изјавил дека 15 лица биле повредени во градот Курск откако остатоците од пресретната украинска ракета паднале врз станбена зона. <ref name="BBC Tough Response">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|title=Moscow vows 'tough response' to Ukrainian offensive in Russia|last=Murphy|first=Matt|date=11 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813012509/https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|archive-date=13 August 2024|language=en}}</ref> Војниците на 252-от баталјон за територијална одбрана на Украина објавиле снимки од Порож, погранично село во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. ==== 11 август ==== Во ноќта на 11 август, украинските вооружени сили влегле во [[Беловски реон (Курска Област)|Беловскиот реон]], кој се наоѓа југоисточно од Суџанскиот реон, што го потврдиле началникот на округот и вршителот на должноста гувернер. Началникот на округот ги замолил евакуираните да не се враќаат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273773|title=Ukrainian military entered the Belovsky District of the Kursk Region — head of the district|date=2024-08-11|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811101150/https://theins.ru/news/273773|archive-date=11 August 2024|accessdate=2024-08-11}}</ref> Изданието „Проект“ тврдело дека борбената зона се зголемила на 720 км². Оклопна украинска колона влегла во Белгородската Област кај селото Колотиловка, веднаш била нападната од артилерија и беспилотни летала, но на крајот напредувала 9,7 километри на руска територија со големи жртви. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|title=Ukraine offensive in Russia expands beyond Kursk region, soldiers say|work=Washington Post|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815231132/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|archive-date=15 August 2024|quote=Ukrainians came under intense attack by artillery, drones and aerial bombs almost immediately. The Ukrainians pushed forward about six miles, the soldiers said, seizing abandoned Russian troop positions [...] "All our group was injured the day we arrived," [...] Many Ukrainian troops were concussed or heavily wounded, while others were killed [...] survivors had to take cover in Russian trenches for days, until an armored vehicle arrived to evacuate them}}</ref> ==== 12 август ==== Руските власти започнале со евакуација на цивили од Краснојарушкиот реон во Белгородската област поради проширувањето на украинската офанзива. Краснојарушки се наоѓа веднаш јужно од Курската област, а исто така се граничи и со Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|title=Authorities in Russia's Belgorod Oblast announce evacuation of border region as Ukrainian incursion reportedly widens|date=2024-08-12|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812100905/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|archive-date=12 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Руските власти потврдиле дека Украинците ја презеле контролата врз најмалку 28 населби, додека украинскиот OSINT тврдел дека Украинците имаат контрола врз 44 населби и оспоруваат уште 10 населби. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/12/kursk-russia-ukraine-war/|title=Russians evacuated from Kursk as Putin grapples with Ukrainian incursion|work=Washington Post}}</ref> Врховниот командант на вооружените сили на Украина, [[Олександр Сирски]], изјавил дека неговите сили контролираат над 1,000 км² од руската територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|title=Top Ukrainian commander says his forces now control 1,000 square kilometers of Russia's Kursk region|date=2024-08-12|work=AP News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813010317/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Украинските војници објавиле видео од себе како возат низ центарот на Суџа, тврдејќи дека центарот на градот е под контрола на украинските вооружени сили. ==== 13 август ==== Според извештаите кои не биле веднаш потврдени, но кои западните набљудувачи ги оцениле како веродостојни, Путин го поставил [[Алексеј Дјумин]] за командант на одбраната против украинската офанзива. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|title=Ukraine's Kursk incursion: how the invasion of Russia could change the political focus of the conflict|last=Wolff|first=Stefan|authorlink=Stefan Wolff|date=15 August 2024|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815230945/https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Според Украина, „''релативно мал''“ број руски војници биле преместени во Курск од [[Запорожје]] и [[Херсон]], а руските офанзиви во последните два региона продолжиле. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|title=Putin pulls units out of Ukraine to defend Russia, Kyiv says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=13 August 2024|work=POLITICO|access-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813182746/https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|archive-date=13 August 2024|last2=Walker|first2=Ali}}</ref> Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател [[Володимир Зеленски]] изјавил дека неговите сили контролираат околу 1.000 км² и 74 населби во Курската Област. <ref name="ua74">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|title=Ukraine war latest: Ukraine controls 74 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky says|date=13 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813220945/https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|archive-date=13 August 2024}}</ref> На состанокот со Зеленски, [[Литванија|литванскиот]] министер за одбрана [[Лауринас Кашчунас]] тврдел дека Русија преместила дел од своите војници од својата балтичка енклава [[Калининградска Област|Калининград]] во Курск, без да навлегува во понатамошни детали. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thehill.com/policy/defense/4827388-russia-moving-troops-kaliningrad-kursk-ukraine-attack/|title=Russia moving troops from Kaliningrad to Kursk to repel Ukraine attack, official says|last=Dress|first=Brad|date=14 August 2024|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|accessdate=21 December 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана тврдело дека ги спречило украинските напади во Кореневскиот реон во близина на селата Обшчи Колодез, Каучук, Алексеевски и Снагост и во Суџанскиот реон во правец на Мартиновка, како и во областите Коренево, Олешња, Николаево-Дарино, Суџа и Михајловка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|title=Минобороны РФ заявило, что российские войска помешали ВСУ прорваться вглубь Курской области в 28 километрах от границы|work=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813152747/https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-13}}</ref> ==== 14 август ==== Русија ја обвинила на Украина за извршување на масовен воздушен напад и напад со беспилотни летала врз Курск, Воронеж, Белгород, [[Нижегородска Област|Нижни Новгород]], [[Волгоград]], [[Брјанска Област|Брјанск]], Орјол и Ростов, додавајќи дека соборила 117 беспилотни летала и четири ракети. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|title=Russia claims over 110 downed drones amid reported explosions near airbases|last=Kateryna Denisova|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814082648/https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Украинската државна телевизија емитувала извештај во кој се тврди дека Суџа бил ставен под украинска контрола и се гледа како украински војници го отстрануваат [[Знаме на Русија|руското знаме]] од службена зграда. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|title=Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha|date=14 August 2024|work=Reuters|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814205134/https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Украинските сили биле прикажани и како доставуваат хуманитарна помош до цивилите во градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|title=Ukrainian military have been delivering humanitarian aid to those who were reportedly abandoned in the Kursk region (video)|work=[[Sky News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815092309/https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Сепак, Апти Алаудинов тврдел дека борбите во градот се во тек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|title=Russia Still Fighting for Control of Sudzha Gas Hub, Chechen Commander Says|date=14 August 2024|work=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175643/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> Украина тврдела дека заробила 102 руски војници за помалку од 24 часа, наводно од 488-от гардиски полк и баталјоните „Ахмат“, <ref>{{Наведени вести|url=https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|title=Рота російських солдатів здалася в полон у Курській області|last=Kovalska|first=Olena|date=2024-08-15|work=Експрес Онлайн|access-date=2024-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035551/https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|archive-date=16 August 2024|publisher=Експрес Online}}</ref> <ref name="alpha">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|title=Спецпризначенці СБУ за раз узяли в полон рекордних 102 росіян на Курщині|last=Holovan|first=Milana|date=2024-08-15|publisher=LIGA|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815142316/https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а Зеленски еден ден претходно изјавил дека „стотици“ се предале за време на офанзивата. <ref name="kyivindependent_100-russian-soldiers">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|title=Ukraine captures over 100 Russian troops in Kursk Oblast in less than a day, Syrskyi says|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814112959/https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Според државната безбедносна служба на Украина, ова било најголемото поединечно предавање на руски војници до тој момент. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|title=Ukrainian forces capture over 100 Russian soldiers in Kursk Oblast at once – photos, videos|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815130819/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украина наводно направила обид да напредува во три насоки: источно од Суџа кон селото Белица и соседната населба Гири, северно кон Лгов и северозападно кон Коренево на патот кон Рилск. Жестока битка била пријавена во близина на населбата Каучук, приближно 30 километри од Лгов. Руските сили ископале нови ровови јужно од Лгов и во Черможној. Украинските сили тврделе дека напредувале 1-2 километри и го завршиле чистењето на Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|title=Украинские силы "продвинулись на 1–2 километра" в Курской области России|date=2024-08-14|work=Radio free Europe/ Radio Liberty (Russian)|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814194330/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|archive-date=14 August 2024|publisher=Радио «Свобода»}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|title=Russian Military Fortifies Southern Outskirts of Lgov, Kursk Oblast|work=Militarnyi|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814102356/https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Черкаскаја Конопелка, јужно од Суџа, наводно била освоена од Украина, додека селото Куриловка, селцето Дмитриуков и селата Борки и Крупец исто така биле окупирани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/BILD_Russian/18213|title=ВСУ взяли ещё четыре населённых пункта к югу от Суджи — аналитик BILD|date=2024-08-14|work=Telegram|publisher=BILD на русском|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814184423/https://t.me/BILD_Russian/18213|archive-date=14 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украинските трупи влегле во селото Камишное каде што била пријавена урбана битка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|title="Ситуация остается тяжелой". Украинская армия в Курской области за сутки заняла еще шесть населенных пунктов|date=2024-08-14|publisher=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815044450/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Градот [[Глушково (Курска Област)|Глушково]] добил наредба за евакуација од гувернерот Смирнов, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|title=Authorities in Russia's Kursk Oblast order evacuation of another town|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814234932/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а евакуацијата на целиот Глушковски реон во Курската област започнала истиот ден. ==== 15 август ==== Украинскиот воен командант [[Олександр Сирски]] објавил формирање на воена администрација предводена од генерал [[Едуард Москалиов]], додавајќи дека 82 населби во областа се нашле под контрола на [[Киев]]. Во своето вечерно обраќање, Зеленски изјавил дека украинските сили ја презеле целосната контрола врз Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|title=BREAKING: Zelensky confirms full capture of Russian town of Sudzha in Kursk Oblast|date=15 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815150301/https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> Руското министерство за одбрана тврдело дека го вратило селото Крупец. Исто така, потврдило дека украинските вооружени сили напредувале приближно два километри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/meduzalive/111110|title=Российские войска освободили село Крупец в Курской области, заявило Минобороны РФ|date=2024-08-15|work=Meduza|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035540/https://t.me/meduzalive/111110|archive-date=16 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|title=Главком ВСУ объявил о создании военной комендатуры в Курской области|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815135643/https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Украина изгубила лансер на [[ХИРМАС|ХИРМА]] во ракетен напад во Сумската област. ==== 16 август ==== На овој ден било објавено дека Русија вработува копачи на ровови за изградба на одбрана со плати од околу 2.500 американски долари месечно, или повеќе, со ветување дека ќе работат надвор од борбените зони. Сателитските снимки го покажале проширувањето на руските ровови во регионот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|title=Ukraine war briefing: Russia hiring trench diggers after Kursk invasion|last=Murray|first=Warren|date=16 August 2024|work=The Guardian|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818014603/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/15/scores-of-job-ads-for-trench-diggers-appear-online-as-ukraine-advances-in-kursk-region-a86034|title=Scores of job ads for trench diggers appear online as Ukraine advances in Kursk region|date=2024-08-15|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=2025-04-15}}</ref> Главниот патен мост преку реката Сејм во Глушково бил уништен од украинската војска, приближно 50 километри западно од руската територија што тогаш ја контролирала Украина. Руските власти изјавиле дека губењето на мостот ќе го попречи преместувањето преку копнени патишта на цивилите во округот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/17/russia-says-ukraine-used-western-weapons-to-destroy-bridge-in-kursk|title=Russia says Ukraine used Western weapons to destroy bridge in Kursk|date=17 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|accessdate=20 March 2025}}</ref> <ref>[https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/ Ukraine 'destroys bridge' in Russia's Kursk region] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818003625/https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/}}, Canberra Times, 16 August 2024.</ref> Приближно 2.000 до 3.000 руски регрути биле заробени јужно од реката. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|title=Fierce fighting in Russia as Ukrainian forces attempt to seize more territory|last=Harding|first=Luke|date=20 August 2024|work=The Guardian|access-date=24 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061913/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|archive-date=26 August 2024|last2=Sabbagh|first2=Dan}}</ref> ==== 17 август ==== Руските сили наводно дигнале во воздух два моста во близина на Теткино и Попово-Лежачи откако се повлекле од десниот брег на реката Сејм во областа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/world/countries/kurskaya-oblast-rossiyane-soobshchayut-ob-otstuplenii-okkupantov-vozle-tetkino-50443768.html|title="Взорвали мосты". Российские военкоры сообщают об "организованном отступлении" оккупантов на восточный берег реки Сейм возле Теткино|date=17 August 2024|language=uk|trans-title="They blew up the bridges." Russian military journalists report an "organized retreat" of the occupiers to the eastern bank of the Seim River near Tetkino|accessdate=17 August 2024}}</ref> Украинската војска тврдела дека ја освоила населбата Коренево, но руското министерство за одбрана ја опишала населбата како спорна. <ref>[https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared Неподтвержденные сообщения о взятии ВСУ райцентра Коренево в Курской области] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818232420/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared|date=18 August 2024}} Radio Free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> ==== 18 август ==== [[Податотека:The_80th_Air_Assault_Brigade_captured_a_T-90M_Proryv_tank_in_the_Kursk_region.jpg|мини|Украински војници со заробен руски тенк [[Т-90]] М Прорјв]] Украинските сили уништиле уште еден мост над реката Сејм во близина на [[Званое]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|title=Ukraine Says Struck Another Bridge in Russia's Kursk Region|work=The Moscow Times|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224306/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref name="ISW_2024-08-16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 16, 2024|last=Kateryna Stepanenko|last2=Christina Harward|date=2024-08-16|work=understandingwar.org|publisher=[[Institute for the Study of War|ISW]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817000945/https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|archive-date=17 August 2024|accessdate=2024-08-18|quote=Russian sources claimed on August 16 that Ukrainian HIMARS strikes destroyed bridges in Glushkovo and Zvannoye (both southwest of Korenevo).|last3=Riley Bailey|last4=Angelica Evans|last5=Frederick W. Kagan}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|title=Russia, le forze ucraine mettono fuori uso un secondo ponte nella regione di Kursk – Video|date=2024-08-18|work=rainews|publisher=[[Rai News 24]]|language=it|trans-title=Russia, Ukrainian forces take out a second bridge in the Kursk region – Video|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224305/https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|archive-date=18 August 2024|accessdate=2024-08-19}}</ref> Според руските блогери, и Украина и Русија ги зацврстиле своите сили што се борат во Курската Област, при што Русија преместила дел од силите од други фронтови на фронтот. <ref name="newsweek20240818">{{Наведени вести|url=https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|title=Kursk invasion map shows Ukrainian advances in new locations|date=18 August 2024|work=Newsweek|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224302/https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|archive-date=18 August 2024|language=en}}</ref> Маринците од 501-от посебен поморски пешадиски баталјон објавиле видео од нив како го симнуваат руското знаме од општинската зграда [[Апанасовка (Курска Област)|Апанасовка]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/marines-of-501st-separate-battalion-remove-1724002539.html|title=Marines of 501st Separate Battalion remove Russian flag in Kursk region|last=Zimko|first=Oleksandra|work=[[RBC-Ukraine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034613/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724002539?lt=1&st=0|archive-date=20 August 2024|accessdate=19 August 2024}}</ref> ==== 19 август ==== Русија тврдела дека украинската војска го уништила третиот и последен мост преку реката Сејм во Кореневскиот реон, што довело до можен логистички притисок врз над 700 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|title=В Росії скаржаться на знищення ЗСУ останнього моста через річку Сейм|last=Fandorin|first=Olga|date=19 August 2024|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819225742/https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|archive-date=19 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили контролираат 92 населени места во Курската Област и 1.250 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|title=Ukraine in control of 92 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky claims|last=Denisova|first=Kateryna|date=19 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034606/https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|archive-date=20 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 20 август ==== Руското Министерство за внатрешни работи ги предупредило жителите на областите Брјанск, Курск и Белгород да не користат мрежни страници за онлајн запознавање и безбедносни камери, наведувајќи загриженост за информации што ги собираат украинските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|title=Don't Use Dating Sites Amid Kursk Incursion, Russia Tells Border Region Residents|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015034/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|archive-date=21 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Јунус-Бек Јевкуров, поранешен шеф на [[Ингушетија]] и актуелен заменик-шеф на Министерството за одбрана, бил назначен за заменик на [[Андреј Белоусов]] во Координативниот совет за безбедносни прашања на граничните територии. Белоусов објавил дека Јевкуров веќе бил во Курската Област тој ден. Украинското Министерство за одбрана тврдело дека украинските сили напредуваат кон селата Новоивановка и Кулбаки. Исто така, навело дека Коренево е нападнато од југ. Мартиновка на патот Суџа-Курск, исто така, било кажано дека е контролирана од Украина, и дека се освооени Плехово на југ, но било изјавено дека Борки, Камишное и Гири се под руска контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|title=Генштаб вперше показав карту територій, які ЗСУ контролюють у Курській області|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101606/https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|title=Генштаб впервые показал карту территорий, которые ВСУ контролируют в Курской области|last=Rozhik|first=Sofia|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101607/https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 21 август ==== Украина изјавила дека уништила неколку понтонски мостови што ги користеле руските сили по должината на реката Сејм. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|title=Ukraine Says Destroyed Russian Army Pontoon Bridges in Kursk Region|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141348/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|archive-date=21 August 2024|accessdate=21 August 2024}}</ref> Руските воздухопловни сили извршиле 17 воздушни напади користејќи 27 воздушни бомби на територијата на Русија под контрола на Украина, а руската армија спровела артилериски напади врз украинските гранични населби [[Порозок]] и [[Пожња]]. <ref name="med21">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|title=Война Девятьсот десятый день. Хроника "Медузы"|date=2024-08-21|work=MEDUZA|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821215507/https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|archive-date=21 August 2024|accessdate=22 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изјавило дека неговите сили ги одбиле украинските напади од Комаровка, Коренево, Малаја Локња и Рускаја Конопелка и нападнале украински војници во близина на осум села во Курската област и девет села во Сумиската Област. ==== 23 август ==== Руските војници се забарикадирале во Женскиот затвор бр. 11 во селото Малаја Локња, ефикасно претворајќи ја зградата во „тврдина“, користејќи стражарски кули како места за стрелање, правејќи ровови меѓу другите одбрани. Затворските чувари исто така биле вклучени со руските трупи во одбраната на објектот, за кој било познато дека има капацитет од 200 жени затворенички. Украинските трупи го опседнале објектот и го нападнале. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|title=В Курській області ЗСУ штурмують жіночу колонію, в якій сховалися війська РФ, - ЗМІ (фото)|date=23 August 2024|work=www.unian.ua|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070612/https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|title=ЗСУ на Курщині штурмують жіночу колонію, де Росія тримала українських полонених|date=2024-08-23|work=Громадське радіо|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824072129/https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|title=На Курщині ДШВ ЗСУ штурмують будівлю жіночої колонії. ВІДЕО|date=2024-08-23|work=novynarnia.com|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070625/https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> ==== 25 август ==== Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили напредувале за еден до три километри, што резултирало со заземање на уште две неодредени населби, а активни операции биле во тек. <ref>{{Наведена изјава за печат|access-date=24 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-armed-forces-advance-in-kursk-region-1724612341.html|title=Ukrainian Armed Forces advance in Kursk region, take control of two more settlements - Zelenskyy|date=25 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061924/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724611169?lt=2&st=1|archive-date=26 August 2024|accessdate=24 August 2024}}</ref> ==== 29 август ==== Руските сили целосно го вратиле Коренево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|title=Russians retake village of Korenevo in Kursk Oblast – Deep State|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830090833/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|archive-date=30 August 2024|accessdate=2024-08-30}}</ref> ==== 30 август ==== Украинскиот воен командант Олександр Сирски изјавил дека неговите сили напредувале до 2 километри во некои области и презеле контрола врз 5 км руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|title=Armed Forces of Ukraine take control of 5 sq km of Kursk Oblast in one day|last=Romanenko|first=Valentyna|date=30 August 2024|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830172520/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|archive-date=30 August 2024|accessdate=30 August 2024}}</ref> 100 членови на „Мечкина бригада“, руска ПМК, изјавиле дека ќе се распоредат од [[Буркина Фасо]] во Курската област за да се борат против украинските сили. <ref name="bbcBurkina">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|title=Russian fighters to leave Burkina Faso for Ukraine|last=Njie|first=Paul|date=30 August 2024|work=BBC|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830161204/https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|archive-date=30 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|title=Russian paramilitaries from the Bear Brigade leave Burkina Faso|last=Roger|first=Benjamin|date=30 August 2024|work=Le Monde|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831013613/https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|archive-date=31 August 2024|last2=Eydoux|first2=Thomas}}</ref> === Септември 2024 === На 5 септември, претседателот Зеленски изјавил дека 60.000 руски војници биле прераспоредени од [[Запорошка Област|Запорошката]] и [[Херсонска Област|Херсонската област]] во [[Курска Област|Курската Област]] и дека бројот на руски гранати испукани во претходните области бил намален. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/09/5/7473581/index.amp|title=Russians redeployed 60,000 troops to Kursk Oblast – Zelenskyy|last=Balachuk|first=Iryna|date=5 September 2024|work=Ukrainian Pravda|access-date=5 September 2024}}</ref> На 7 септември, украинските сили изјавиле дека уништиле два понтонски моста над реката Сејм и систем за воздушна одбрана Оса употребувајќи бомби од СДБ и ракети ХИМАРС. <ref>{{Наведени вести|url=https://mil.in.ua/en/news/defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast|title=Defense Forces strike again at crossings in the Kursk oblast|date=7 September 2024|work=mil.in.ua|access-date=8 September 2024}}</ref> ==== Руска контраофанзива во Кореневскиот округ ==== Руската армија наводно започнала контраофанзивна операција во Курската Област на 10 септември, со извештаи за руски напредувања во Кореневскиот реон . Апти Алаудинов, исто така, изјавил дека руските сили влегле во Снагост. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|title=Russia claims to counterattack against Ukraine in Kursk Oblast|date=11 September 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913211013/https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|archive-date=13 September 2024}}</ref> Било потврдено и дека руските сили ги зазеле населбите Гордеевка и Внезапное. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|title=Russia Launches Counteroffensive in Kursk Region, Pro-Kremlin Sources Say|date=11 September 2024|work=The Moscow Times|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911104117/https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|archive-date=11 September 2024}}</ref> На 11 септември, руските контраофанзивни операции во Кореневскиот реон во Курската област наводно продолжиле, при што некои руски извори изјавиле дека се повторно освоени дури 165 квадратни километри, а Алаудинов изјавил дека се повторно освоени „околу 10 населби“. Овие операции се случиле во време на украинско прераспоредување на трупи од Курската област во [[Покровска офанзива|борбите во близина на Покровск]], што според украинскиот блогер им дало предност на руските сили во Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kyivpost.com/post/38812|title=Russia Claims Early Success as Major Counteroffensive in Kursk Region Begins|date=11 September 2024|work=[[Kyiv Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200248/https://www.kyivpost.com/post/38812|archive-date=13 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref name="al_jazeera_2024_09_11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|title=Russia claims Kursk counteroffensive pushing back Ukraine forces|date=11 September 2024|work=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911145441/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|archive-date=11 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|title=Russia appears to have launched initial major counterattack against Ukraine in Kursk|last=Reevell|first=Patrick|date=2024-09-11|work=[[ABC News (United States)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919072740/https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|archive-date=19 September 2024|accessdate=2024-09-14}}</ref> Една од целите на контраофанзивата наводно била да се ослободат изолираните руски трупи помеѓу реката Сејм и Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|title=Ukrainian Troops Talk of Stiffer Resistance as They Fight in Russian Territory|last=Santora|first=Marc|date=14 September 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914215249/https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024}}</ref> Друг руски вод кој направил обид да премине понтонски мост на реката Сејм бил бомбардиран со ракети [[ХИМАРС]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|title=A Russian Platoon Assembled At A Floating Bridge In Kursk. Ukraine's HIMARS Had Them In Their Crosshairs.|last=Axe|first=David|work=Forbes|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926030608/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|archive-date=26 September 2024|accessdate=26 September 2024}}</ref> На 12 септември, руското Министерство за одбрана ги повторило изјавите на Алаудинов за повторно освојување на 10 населени места и прецизирал дека станува збор за Апанасовка, Бјахово, Вишневка, Викторовка, Внезапное, Гордеевка, Краснооктјабрски, Обуховка, Снагост и 10-ти Октомври. Геолокациски снимки потврдиле руски напредок од 58 км², вклучително и во Снагост и Краснооктјабрски, но не и заземање на села. Институтот за проучување на војната проценил дека овие руски напредувања биле во области каде што Украина немала целосна контрола. <ref name="ISW 12 September">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 12, 2024|last=Wells|first=Katherine|last2=Evans|first2=Angelica|date=12 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916013901/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|archive-date=16 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Gasparyan|first3=Davit|last4=Mappes|first4=Grace|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Bailey|first7=Riley}}</ref> Руското освојување на Снагост било визуелно потврдено на 13 септември, додека руски извори тврделе дека имало понатамошен напредок преку украинскиот Курски пресврт. <ref name="ISW_2024_09_13">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024|last=Barros|first=George|last2=Evans|first2=Angelica|date=13 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174859/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Gasparyan|first6=Davit}}</ref> Руското Министерство за одбрана на 16 септември изјавило дека го вратило селото Борки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/ukraine-updates-russia-says-it-has-retaken-kursk-towns/live-70228135|title=Moscow says it has retaken two Kursk towns|date=2024-09-16|work=[[Deutsche Welle|DW]]|accessdate=2025-05-16}}</ref> На 18 септември, украинската воена администрација на Курската Област изјавила дека рускиот контранапад бил запрен. Сепак, други сугерирале дека контранападот сè уште не достигнал полн интензитет. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russias-kursk-oblast-counteroffensive-halted-kyiv-claims/n|title=Russia's Kursk counteroffensive halted, Kyiv claims|date=18 September 2024|work=The Kyiv Independent|accessdate=18 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2024/09/14/europe/russia-begins-ukraine-counter-attack-kursk-intl/index.html|title=Russia begins efforts to expel Ukraine from Kursk but counter-attack is yet to gain momentum|last=Lister|first=Tim|last2=Gak|first2=Kosta|date=2024-09-14|work=CNN|language=en|accessdate=2024-09-19}}</ref> Апти Алаудинов изјавил дека Русија ја вратила контролата врз населбите Николаево-Дарино и Дарино во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7167252|title=Алаудинов сообщил, что армия РФ отбила курские села Николаево-Дарьино и Дарьино|date=2024-09-19|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-09-19}}</ref> На 24 септември, Алаудинов изјавил дека неговите сили повторно освоиле 12 населби во Курската Област од почетокот на рускиот контранапад; визуелно потврдено дека 11 од нив биле повторно освоени од руските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 24, 2024|last=Kagan|first=Frederick W.|last2=Mappes|first2=Grace|date=24 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240925012911/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|archive-date=25 September 2024|accessdate=24 September 2024|last3=Stepanenko|first3=Kateryna|last4=Barros|first4=George|last5=Gasparyan|first5=Davit|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Zehrung|first7=Haley}}</ref> ==== Украинска инвазија во Глушково ==== До 12 септември, украинските сили извршиле нов пробив преку [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]] во Глушковсккиот реон, на нов дел од фронтот надвор од нивниот главен штаб во Курската Област. <ref name="ISW12Sept">{{cite ISW|date=2024-09-12}}</ref> <ref name="prykhodko">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/uk/news/syly-oborony-zdijsnyly-novyj-proryv-u-kurskij-oblasti/|title=Сили оборони здійснили новий прорив у Курській області|last=Приходько|first=Роман|date=14 September 2024|work={{ill|Мілітарній|uk}}|language=uk|accessdate=13 July 2025}}</ref> Елементи на 116-та механизирана бригада ја преминале границата во близина на селата Нови Пут и Весјолое без да наидат на руски отпор. <ref name="prykhodko" /> Руски извори изјавиле дека украинските сили спроведуваат напади во близина Медвежје. Украинските сили влегле и во југозападниот дел на Теткино. Следниот ден, руски извори изјавиле дека украинските напади продолжиле во близина на Весјолое, Нови Пут и Медвежје. Елементите на 116-та бригада кои го извршиле пробивот подоцна изјавиле дека напредувале „значително длабоко“ на руска територија и дека ставиле група од најмалку илјада руски регрути под закана од опколување. На 16 септември, руските власти наредиле евакуација на населбите во областите Рилск и Хомутовка во Курската област. И двата се наоѓаат во рамките на 15 километри од украинската граница. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240916-russia-evacuates-border-villages-in-kursk-region|title=Russia evacuates border villages in Kursk region|date=16 September 2024|work=France 24|accessdate=16 September 2024}}</ref> === Октомври 2024 година === На 9 октомври, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили ја вратиле контролата врз Покровски и Новаја Сорочина во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-recaptured-two-kursk-region-villages-from-ukraine-news-agencies-687fa2a7|title=Russia Says Two Kursk Region Villages Recaptured From Ukraine|date=2024-10-09|work=[[Barron's]]|accessdate=2024-10-13}}</ref> На 10 октомври, руските сили започнале голем чекор во контраофанзивата во Курската област. <ref name="ISW 2024-10-11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 11, 2024|last=Stepanenko|first=Kateryna|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=11 October 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20241101231030/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|archive-date=1 November 2024|accessdate=12 October 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Harward|first4=Christina|last5=Barros|first5=George|last6=Trotter|first6=Nate}}</ref> Руските напади врз истакнатиот дел во следните месеци биле извршувани секоја недела од истите бригади и полкови, и со тешки оклопи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/01/05/ukrainian-troops-launch-a-new-offensive-in-kursk/|title=On the same day on the same snowy battlefield, Russia and Ukraine both launch offensives|last=Axe|first=David|date=5 January 2025|work=[[Forbes]]|accessdate=27 January 2025}}</ref> Имало извештаи дека руските сили речиси уништиле истакнат дел од украинските трупи во Глушковата област по стратешкото опкружување. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 11 октомври, руските сили напредувале кон селата Веселое и северно од Љубимовка. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 14 октомври, Апти Алаудинов изјавил дека Русија повторно освоила околу половина од територијата окупирана од Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7231259|title=Алаудинов: около 50% занятой ВСУ территории Курской области освобождено|date=2024-10-14|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-10-14}}</ref> Ова било потврдено од ISW, кој изјавил дека геолоцираните снимки можат да потврдат дека 46% биле повторно освоени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-14-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 14, 2024|last=Barros|first=George|last2=Mappes|first2=Grace|date=14 October 2024|work=Institute for the Study of War|accessdate=10 November 2024|last3=Trotter|first3=Nate|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Evans|first5=Angelica|last6=Hird|first6=Karolina}}</ref> До крајот на првата половина на октомври, украинската веб-страница DeepState тврдела дека руските сили го пробиле левото крило на групата украински сили во Курск, преземајќи ја контролата врз селото Зелјони Шијак. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/ukrainian-armed-forces-destroy-russian-bmp-3-near-zelenyi-shlyakh-village-in-the-kursk-region/|title=Ukrainian Armed Forces destroy Russian BMP-3 near Zelenyi Shlyakh village in the Kursk region|last=Кушніков|first=Кирило|date=17 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=13 July 2025}}</ref> На 28 октомври 2024 година било објавено дека украинските сили, вклучувајќи го 33-от јуришен баталјон, 21-та механизирана бригада и 130-от механизиран баталјон на 47-та механизирана бригада, извршиле нов пробив по должината на руско-украинската граница кај селото Новиј Пут во Глушковскиот реон во [[Курска Област|Курската област]] и ги зазеле руските позиции. <ref name="GlushkovoDistrict">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/47th-brigade-overrun-new-russian-positions-in-kursk-oblast/|title=47th Brigade Overrun New Russian Positions in Kursk Oblast|last=Kushnikov|first=Vadim|date=28 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> Според Дејвид Акс, овој пробив се случил на или непосредно пред 26 октомври. <ref name="Forbes12625">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/11/04/why-are-ukraines-best-armored-vehicles-fighting-pointless-skirmishes-around-a-tiny-russian-border-village/|title=Why Are Ukraine's M-2 Bradleys And M-1 Abrams Fighting Pointless Skirmishes Around A Tiny Russian Border Village?|last=Ахе|first=David|authorlink=David Axe|date=4 November 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> === Ноември 2024 === На 10 ноември било објавено дека во подготовка за нова фаза на контраофанзива, околу 50.000 војници, од кои ниту еден не морал да биде пренасочен од источна Украина, биле распоредени во Курската област. Ова наводно вклучувало [[Северна Кореја|севернокорејска]] лесна пешадија, која потоа била обучена за борба подалеку од фронтовската линија, и чие вкупно присуство во регионот изнесувало 10.000. Според украинските власти, оваа сила веројатно требало да нападне во рок од неколку дена. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|title=50,000 Russian and North Korean Troops Mass Ahead of Attack, U.S. Says|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Schmitt|first2=Eric|date=10 November 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114010033/https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|archive-date=14 November 2024|accessdate=10 November 2024|last3=Schwirtz|first3=Michael}}</ref> На брифинг за медиумите на 12 ноември, заменик-портпаролот на американскиот [[Стејт департмент]], Ведант Пател, изјавил за медиумите дека „повеќето од“ над 10.000 севернокорејски војници кои биле испратени во источна Русија биле распоредени на фронтовската линија кај Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|title=US confirms North Korean troops joining Russia in combat against Ukraine|last=Kang|first=Taejun|date=2024-11-12|work=[[Radio Free Asia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219022839/https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|archive-date=19 December 2024|accessdate=2024-12-17}}</ref> === Декември 2024 година === На 11 декември, Министерството за одбрана на Русија изјавило дека руските трупи ги вратиле Дарино и Плехово во Суџанскиот округ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7364614?ysclid=m4l1jpw9l7444417961|title=Армия России освободила Дарьино и Плехово в Курской области|date=2024-12-11|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-12-12}}</ref> {{На|2024|12|16}}, не било јасно која страна го поседува Плехово. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/12/16/europe/north-koreans-kursk-losses-intl/index.html|title=Ukraine says North Koreans took heavy casualties during weekend attack in Kursk region|last=Butenko|first=Victoria|last2=Kostenko|first2=Maria|date=2024-12-16|work=[[CNN News]]|accessdate=2024-12-17|last3=Lister|first3=Tim|last4=Mezzofiore|first4=Gianluca}}</ref> На 12 декември, Русија изјавила дека ја вратила контролата врз Новоивановка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|title=Российские военные освободили Новоивановку в Курской области|date=2024-12-12|work=РБК|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214001311/https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|archive-date=14 December 2024|accessdate=2024-12-12}}</ref> === Јануари 2025 година === На 5 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека украинските сили започнале нова офанзива во Курската област околу 9 часот наутро по московско време, а украинските блогери исто така прикажале дека е во тек операција. Според руските воени блогери, украинскиот напад бил започнат од Суџа во правец на селата Бердин и Болшое Солдатское. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c86wz0vd1dwo|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk region|last=Vernon|first=Will|last2=Walker|first2=Amy|date=5 January 2025|work=[[BBC News]]|accessdate=5 January 2025}}</ref> Русија соопштила дека овие офанзивни напори биле одбиени. <ref name="KI1525">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-2/|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk Oblast, mixed reports surface on outcome|last=Denisova|first=Kateryna|date=5 January 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=5 January 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-war-bloggers-report-new-ukrainian-attack-kursk-region-2025-01-05/|title=Russian war bloggers report new Ukrainian attack in Kursk region|last=Trevelyan|first=Mark|date=5 January 2025|work=[[Reuters]]|access-date=5 January 2025|last2=Papachristou|first2=Lucy}}</ref> Украинските сили напредувале низ полињата јужно од Бердин во јужниот дел од населбата. Руските блогери изјавиле дека украинските офанзиви се насочени кон Леонидово и во близина на Пушкарное. Картите од руските блогери покажале дека Украина ги контролира селата Черкаское Поречное, Мартиновка и Михајловка, влегла во Новосотницки и напредувала во близина на Новаја Сорочина и Јамска Степа. Некои руски блогери изјавиле дека офанзивата е можеби измама за идна поголема офанзива. <ref name="ISW January 5">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-5-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 5, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Evans|first2=Angelica|date=6 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Barros|first6=George}}</ref> Руските сили истовремено извршиле контранапад југоисточно од Суџа, остварувајќи потврден напредок во Махновка, и напредувајќи преку автопат западно од Малаја Локња. <ref name="ISW January 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-6-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 6, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|date=7 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 6 јануари, објавените геолокациски снимки го потврдиле неодамнешниот напредок на украинските сили во јужен Бердин, централен Руское Поречное и централен Новосотницки. Руски извори изјавиле дека Леонидово е повторно освоено. На 7 јануари, објавените геолокациски снимки покажале дека Бердин и Новосотницки биле исчистени од украинските напади <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref>, како и од руските напредувања во близина на четири други населени места во Курската област. Руски извори изјавиле дека Стараја Сорочина, Руское Поречное, Косица и Махновка биле повторно освоени. <ref name="ISW January 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-7-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> Украина потврдила дека украинските офанзивни напори во Курската област се во тек. <ref name="reuters1725">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-hitting-ukrainian-forces-kursk-region-2025-01-07/|title=Ukraine says forces conducting 'new offensive actions' in Russia's Kursk region|date=7 January 2025|work=Reuters|access-date=7 January 2025}}</ref> На 8 јануари, геолоцираните снимки покажале дека руските сили влегле во Николаевка, северозападно од Суџа, од запад. <ref name="ISW January 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Kagan|first2=Frederick W.|date=9 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate}}</ref> На 9 јануари, среде зголемените руски напори за враќање на територијата во Курската област, руските сили ги вратиле локалитетите Александрија и Леонидово, потврдено со геолокациски снимки од напад со големина на батаљон спроведен во областа. Понатамошни потврдени напредувања биле направени во близина на две населби северозападно од Суџа. Руски извори изјавиле дека Погребки, Мерјевка и Најденов исто така биле повторно освоени. Во меѓувреме, било потврдено дека украинските сили напредувале во Николаевка, северозападно од Суџа. <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> На 27 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили го вратиле селото Николаево-Дарино . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7459818|title=Армия России освободила село Николаево-Дарьино в Курской области|date=2025-01-27|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2025-01-27}}</ref> === Февруари 2025 година === На 1 февруари, руските сили започнале воздушен напад врз интернат во Суџа, при што загинале четири лица, според украинските власти. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0e4r9x3e0eo|title=Four dead in Russian strike on Kursk school, Ukraine says|last=Wright|first=George|date=1 February 2025|work=[[BBC]]}}</ref> Новата офанзива што ја започнала Украина на 6 февруари со два механизирани батаљони од градот [[Махновка]], кој го контролирала, довела до заземање на селата Колмаков и Фанасевка истиот ден. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/13/ukraine-resumes-the-offensive-in-kursk|title=Ukraine presses on in Kursk; Denmark warns Russia could wage war in Europe|last=Psaropoulos|first=John T|date=2025-02-13|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=2025-04-05}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-6-2025|title=Institute for the Study of War|date=7 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=2025-02-07}}</ref> На 7 февруари, Путин признал дека ситуацијата е „''многу тешка''“ додека се состанал со регионалните гувернери. Украина изјавила дека е подготвена да понуди хуманитарен коридор за цивилите, но изјавила дека не добила кореспонденција од Русија, при што Зеленски ја обвинил Русија за „''рамнодушност''“ кон судбината на своите граѓани. <ref name="d657">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/07/ukraine-war-briefing-putin-admits-situation-very-difficult-in-kursk-as-kyiv-forces-mount-new-offensive|title=Ukraine war briefing: Putin admits situation 'very difficult' in Kursk as Kyiv forces mount new offensive|last=Murray|first=Warren|date=7 February 2025|work=The Guardian|accessdate=28 February 2025}}</ref> Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили повторно освоиле неколку локалитети во текот на февруари: Свердликово на 17 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7514269|title=Российские войска освободили от ВСУ село Свердликово в курском приграничье|date=2025-02-17|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-19}}</ref> Орловка и Погребки на 26 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535013|title=Армия России отбила у ВСУ Орловку и Погребки в Курской области|date=2025-02-26|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-26}}</ref> Николски на 27 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535995|title=Российская армия отбила у ВСУ курский хутор Никольский|date=2025-02-27|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-27}}</ref> и Новаја Сорочина на 28 февруари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7547039|title=Российские войска отбили у ВСУ курскую деревню Новая Сорочина|date=2025-02-28|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-28}}</ref> === Март 2025 година === ==== Руска офанзива и освојување на Суџа ==== Украинската група за мониторинг „[[DeepStateMap.Live]]“ на 6 март објавила дека руските сили напредувале во близина на селото Куриловка, јужно од Суџа, заканувајќи се на украинската одбрана. <ref name="NV">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russian-troops-push-forward-near-sudzha-in-kursk-oblast-50495535.html|title=Russian forces advance in Kursk Oblast, threatening Ukrainian defenses — DeepState|date=6 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Следниот ден, украински воен извор кој дејствувал во Курската Област изјавил за ''„Украинска правда“'' дека Русите навистина ја пробиле украинската одбранбена линија јужно од Суџа на 5-6 март и дека украинските единици правеле обиди да спречат прекин на нивните снабдувачки патишта и опколување на нивните сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/7/7501734/index.amp|title=Russians breach Ukrainian defensive line near Sudzha, Russia|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Protz|first2=Anastasia|date=7 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> На 7 март, [[Ројтерс]] објавил дека картите со отворен код покажуваат дека руските сили се близу до опколување на илјадници украински војници во Курската Област, со опасност од прекин на линиите за снабдување од напади со беспилотни летала и артилерија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulk-ukrainian-forces-fighting-inside-russia-almost-cut-off-open-source-maps-2025-03-07/|title=Ukrainian forces fighting inside Russia are almost surrounded, open source maps show|last=Osborn|first=Andrew|last2=Malenko|first2=Anastasiia|date=7 March 2025|work=Reuters|accessdate=15 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/2025/03/07/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7|date=7 March 2025|work=Al-Arabiya|language=ar|script-title=ar:قوات أوكرانيا في كورسك باتت محاصرة.. وروسيا تقطع طرق إمدادها}}</ref> ''Телеграф'' објавил дека 10.000 украински војници се нашле под ризик од опколување. Руските сили, исто така, ја преминале украинската граница во Сумската Област. Украинскиот функционер Андриј Коваленко изјавил дека руските сили се обидуваат да го преземат автопатот Јунакивка до Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/07/russia-breaks-through-ukrainian-lines-in-kursk/|title=10,000 Ukrainian troops at risk of encirclement|last=Bowman|first=Verity|date=7 March 2024|work=The Telegraph}}</ref> На 8 март, руските сили започнале напади врз самиот град Суџа. Утрото на 8 март, како дел од операцијата наречена [[Операција „Поток“|„Поток“]] од Русија, група руски војници стигнале до украинските местоположби во Суџа, откако пешачеле таму преку гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород, кој бил напуштен од јануари. <ref name="Ukrinform9Mar">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3968475-ukraines-forces-hunting-on-russian-saboteurs-trying-to-gain-foothold-on-sudzha-outskirts.html|title=Ukraine's forces hunting on Russian saboteurs trying to gain foothold on Sudzha outskirts|date=9 March 2025|work=[[Ukrinform]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="OlhaKyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Petrenko|first2=Roman|date=9 March 2025|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="Reuters9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian soldiers creep through gas pipeline to strike Ukrainian forces in Kursk, bloggers say|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според руските воени блогери, руските специјални сили поминале речиси 16 километри во гасоводот и поминале неколку дена во него пред да излезат во украинскиот заден дел во близина на Суџа. Украинскиот воен блогер Јуриј Бутусов напишал дека напаѓачките руски сили се состоеле од напаѓачка чета; <ref name="CNN9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2025/03/09/europe/russia-advances-kursk-ukraine-intl/index.html|title=Russia is advancing in Kursk, threatening Ukraine's sole territorial bargaining counter|last=Kostenko|first=Maria|last2=Edwards|first2=Christian|date=9 March 2025|work=[[CNN]]|accessdate=9 March 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> според ''„Украинска правда“'' и руски воен блогер, околу стотина мажи излегле од излезот. Според [[Валериј Герасимов]], во операцијата учествувале повеќе од 600 војници. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566168|title=Герасимов рассказал Путину об операции «Поток» по освобождению Суджи|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Во интервју за ТАСС, командантот на специјалните сили „Ахмат“, Апта Алаудинов, изјавил дека руските војници кои патувале низ цевката се обележале со сина лента, иста боја како што ја употребува украинската армија, со цел да ги измамат украинските сили и да ги натераат да мислат „''дека нивните сопствени единици напредуваат''“. Според Институтот за проучување на војната, ова може да се смета за [[перфидност]], воено злосторство. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-19-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 19, 2025|date=20 March 2025|work=Institute for the Study of War|language=en|accessdate=2025-03-21}}</ref> Руски извори ја карактеризирале операцијата како изненадувачки напад. Украински воен извор во Курската Област го негирал ова, изјавувајќи ''за „Украинска правда“'' дека Украинците биле свесни за рускиот план, но дека неколку дена претходно, фокусот на украинската команда се префрлил на Куриловка поради пробивот таму, и дека војниците во Курск немале ресурси да го дигнат во воздух гасоводот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Olha Kyrylenko, Roman Petrenko|date=2025-03-08|work=Ukrainska Pravda|access-date=9 March 2025}}</ref> Украинскиот офицер Мирослав Хај подоцна, на [[8 март]], изјавил дека командантите на украинската воздушна јуришна бригада однапред знаеле за рускиот план, што им овозможило да извршат заседа, која, според него, резултирала со смрт на околу 80% од руските сили кои излегле од гасоводот. <ref name="MyroslavHai">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-ukrainian-armed-forces-officer-says-military-eliminated-a-group-of-russians-in-sudzha-50496288.html|title=Ukrainian forces wipe out 80% of Russian group in attempted Sudzha gas pipeline ambush|date=8 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Украинскиот Генералштаб во соопштението од 8 март негирал дека Русите постигнале голем пробив на границата и изјавил дека руското присуство во селата Журавка и Новенке во украинскиот Сумската Област се сведува само на мали саботажно-извиднички групи и пешадиски единици „од само неколку војници“. Исто така, се вели дека Русите спроведувале „тешки“ напади во близина на Малаја Локња и областите јужно од Суџа. <ref name="Denisova">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-military-releases-video-of-russian-gas-pipeline-attack-in-kursk-oblast/|title=Ukraine releases video of Russian attack via gas pipeline in Kursk Oblast|last=Denisova|first=Kateryna|date=9 March 2025|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-saboteurs-used-gas-pipeline-to-reach-sudzha-now-being-eliminated/|title=Russian Saboteurs Used Gas Pipeline to Reach Sudzha, Now Being Eliminated|date=9 March 2025|work=Militarnyi|accessdate=9 March 2025}}</ref> До 8 март, селото Черкаское Поречное северно од Суџа се вратило под руска контрола, според геолокациски снимки прегледани од Институтот за проучување на војната. Руските блогери на 8 март напишеле дека Лебедевка, западно од Суџа, како и Кубаткин, северно од Суџа, исто така биле повторно освоени. <ref name="ISW8March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 8, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Evans|first2=Angelica|date=8 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=9 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Barros|first4=George|last5=Kagan|first5=Frederick W.|last6=Runkel|first6=William}}</ref> Истиот ден, руското министерство за одбрана објавило дека руските сили повторно ги освоиле селата Викторовка, Николаевка и Стараја Сорочина, северно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563196|title=Российские войска освободили три деревни в Курской области|date=2025-03-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> Следниот ден, министерството формално го презело заземањето на руското село Лебедевка во близина на границата, како и населбата Новенке во украинскиот Сумски регион. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563419|title=Минобороны сообщило о взятии села в Курской области и хутора в Сумской области|date=2025-03-09|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> DeepState на 9 март, исто така, објавил дека Лебедевка паднала под руска контрола и дека руските сили се пробивале во Черкаское Поречное. <ref name="TNVoUA">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-russian-troops-advance-and-regain-control-of-lebedivka-deepstate-50496363.html|title=Russian troops push forward in Kursk Oblast|date=9 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според високи западни и украински воени претставници, укинувањето на помошта за воено разузнавање на Украина од страна на САД имало големо влијание врз брзиот руски напредок. <ref name="m659">{{Наведен нестручен часопис|access-date=19 July 2025}}</ref> <ref name="h626">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/11/deprived-of-us-intelligence-support-ukraine-loses-ground-in-russia-s-kursk-region_6739030_4.html|title=Deprived of US intelligence support, Ukraine loses ground in Russia's Kursk region|last=Grynszpan|first=Emmanuel|date=11 March 2025|work=Le Monde.fr|accessdate=19 July 2025}}</ref> На 9 март, руските блогери напишале дека Суџа била нападната од повеќе насоки и дека се водат „жестоки борби“. <ref name="Independent9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-war-kursk-gas-pipeline-sudzha-b2711710.html|title=Russian forces 'crept through gas pipeline' to ambush Ukrainian troops|date=9 March 2025|work=[[The Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Истиот ден, руските сили ја вратиле Малаја Локња. <ref name="LukeHarding">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/09/russian-forces-recapture-villages-in-kursk-ukrainian-held-pocket-inside-russia|title=Russian forces recapture villages in Ukrainian-held pocket inside Russia|last=Harding|first=Luke|date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана, исто така, го објавило повторното освојување на Черкаское Поречное и Косица. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian forces take three new settlements in drive to oust Ukrainian forces in Kursk|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=22 April 2025}}</ref> На 10 март, била издадена наредба за повлекување на некои украински единици од Суџа. <ref name="nyt-20250316">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2025/03/16/world/europe/ukraine-kursk-retreat-russia.html|title=How Ukraine's Offensive in Russia's Kursk Region Unraveled|last=Santora|first=Marc|date=16 March 2025|work=[[The New York Times]]|access-date=19 March 2025}}</ref> На 11 март, руското Министерство за одбрана објавило повторно освојување на 12 населени места: Агроном, Богдановка, Бондаревка, Дмитриуков, Зазулевка, Ивашковски, Колмаков, Кубаткин, Мартиновка, Михајловка, Правда и Јужни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7564785|title=Армия России отбила у ВСУ 12 населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-11|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ''DeepState'' истиот ден соопштило дека Русите напредувале во близина на Мирное и ги консолидирале своите позиции и ги граделе своите сили во источниот дел на Суџа. На левата страна од Курското боиште, се вели дека Русите се движеле кон Басивка во Сумискиот регион; на десната страна, украинските сили го забавиле рускиот напредок во близина на Гуево, каде што севернокорејските сили биле вклучени во борбите. <ref name="EastSudzha">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/11/7502377/|title=DeepState: Russian troops advance in Kursk Oblast, consolidate positions in eastern part of Sudzha|last=Shumilin|first=Oleksandr|date=11 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=11 March 2025|quote=The enemy is also consolidating their positions and building up forces in the eastern part of Sudzha.}}</ref> Истиот ден, ''[[Форбс]]'' објавил дека најголемиот дел од украинските сили во Курск, со некои од најтешките бригади на Украина, се евакуирале и се преместиле на украинската страна од границата. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> На 12 март, руски војници биле видени како креваат знамиња во центарот на Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-verge-losing-kursk-pocket-its-foothold-inside-russia-2025-03-12/|title=Ukraine on verge of losing Kursk pocket, its foothold inside Russia|last=Trevelyan|first=Mark|work=reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref name="Zadorozhnyy">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-reportedly-launches-assault-on-ukrainian-controlled-sudzha-in-kursk-oblast/|title=Russia reportedly enters Ukraine-held Sudzha in Kursk Oblast; Kyiv hasn't confirmed|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=12 March 2025|work=[[Kyiv Independent]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2025/03/12/videos-show-russian-troops-retaking-kursk-regions-sudzha-a88327|title=Videos Show Russian Troops Retaking Kursk Region's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана објавило повторно освојување на пет населени места: Казачја Локња, 1-ви Књажиј, 2-ри Књажиј, Замостје и Мирни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7565660|title=Минобороны сообщило об освобождении пяти населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Сирски изјавил дека украинските сили се препозиционираат на „''поволни одбранбени линии''“ и дека нема закана од опколување. Истиот ден, картата на ''DeepState'' била ажурирана за да покаже дека украинските сили повеќе не ја контролираат Суџа и го напуштиле градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/online-map-appears-show-ukraine-no-longer-control-russias-sudzha-2025-03-12/|title=Online map appears to show Ukraine no longer in control of Russia's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Воениот аналитичар Руслан Левиев изјавил за ТВ Дожд дека Суџа е под целосна контрола на руските трупи, велејќи дека украинските сили веројатно целосно ќе се повлечат од Курската област во наредните денови. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novayagazeta.eu/articles/2025/03/12/ukrainian-withdrawal-from-kursk-region-rumoured-as-russian-troops-enter-sudzha-en-news|title=Ukrainian withdrawal from Kursk region rumoured as Russian troops enter Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Novaya Gazeta]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/en/news/2025/03/12/ukrainian-forces-withdrawing-from-russia-s-kursk-region-conflict-intelligence-team|title=Ukrainian forces withdrawing from Russia's Kursk region — Conflict Intelligence Team|date=12 March 2025|work=[[Meduza]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> За време на посетата на командниот пункт во Курската Област на 12 март, претседателот Путин наводно ѝ наредил на руската војска „''целосно да го ослободи''“ регионот, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpv4729jvm9o|title=US team headed to Moscow for Ukraine talks as Putin visits Kursk|last=Debusmann Jr|first=Bernd|date=12 March 2025|work=[[BBC]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> велејќи дека ова мора да се направи „''во најкраток можен рок''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-12-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 12, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Wolkov|first2=Nicole|date=12 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=12 March 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Runkel|first7=William}}</ref> На 13 март, руското Министерство за одбрана го објавил повторното освојување на Суџа и населбите Подол и Меловој. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566506|title=Армия России освободила Суджу|date=2025-03-13|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-13}}</ref> Руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз селата Гончаровка, Заолешенка и Рубаншчина и напредуваат кон Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-13-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 13, 2025|last=Evans|first=Angelica|last2=Harward|first2=Christina|date=13 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=14 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Trotter|first7=Nate|last8=Runkel|first8=William}}</ref> На 14 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили ја вратиле населбата Гончаровка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/ukraines-zelensky-says-fighting-very-difficult-in-russias-kursk|title=Ukraine's Zelensky says fighting 'very difficult' in Russia's Kursk|date=15 March 2025|work=[[The Straits Times]]|accessdate=17 March 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehindu.com/news/international/russia-retakes-another-village-in-drive-to-push-ukraine-out-of-kursk/article69330091.ece|title=Russia retakes another village in drive to push Ukraine out of Kursk|date=14 March 2025|work=[[The Hindu]]|accessdate=14 March 2025}}</ref> Според „[[Форбс]]“, спротивно на изјавата на [[Доналд Трамп]] за „илјадници украински војници опколени“ во Курската област, во Курск не се случило никакво опколување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/14/no-russia-has-not-surrounded-thousands-of-ukrainian-troops-in-kursk/|title=No, Russia Has Not Surrounded Thousands Of Ukrainian Troops In Kursk|last=Axe|first=David|work=Forbes|language=en|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 15 март, руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз Гоголевка и го чистат Гуево. Украинските власти изјавиле дека Русите собираат сили по границата за „напад“ врз регионот Сум, иако рекле дека нема ризик од руска офанзива врз самиот град Суми. Руското министерство за одбрана соопштило дека ги вратило населбите Рубаншчина и Заолешенка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-15-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 15, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=15 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=15 March 2025|last3=Evans|first3=Angelica|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 16 март, Генералштабот на Украина го потврдил повлекувањето на украинските трупи од Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-ukraine-confirms-withdrawal-from-sudzha-in-russias-kursk-oblast/|title=Ukraine war latest: Ukraine confirms withdrawal from Sudzha in Russia's Kursk Oblast|date=16 March 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=19 March 2025|language=en}}</ref> Според украинските војници кои дале интервју за Би-Би-Си, Русија собрала значителна сила, вклучувајќи „голем број“ севернокорејски војници за да го врати градот, а повлекувањето било неуредно и „катастрофално“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q198zyppqo|title=Retreat from Kursk: Ukrainian troops tell of catastrophe and panic|last=Beale|first=Jonathan|last2=Levchenko|first2=Anastasiia|date=17 March 2025|work=www.bbc.com|accessdate=19 March 2025}}</ref> Истиот ден било објавено дека Украина сè уште држи „''парче земја по должината на границата''“. Украинските власти изјавиле дека повлекувањето било неопходно за да се зачуваат животите. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|title=Russia Overpowers Bold Ukrainian Military Venture in Kursk|last=Lytvynenko|first=Jane|work=WSJ|access-date=19 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316142905/https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|archive-date=16 March 2025|last2=Marson|first2=James}}</ref> На 20 март, Генералштабот на Украина соопштил дека тие продолжиле да држат позиции во Курската Област и дека границата била под нивна контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3972074-ukrainian-forces-control-situation-on-border-between-sumy-kursk-regions-general-staff.html|title=Ukrainian forces control situation on border between Sumy, Kursk regions – General Staff|date=2025-03-18|work=www.ukrinform.net|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 28 март, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гоголевка, додека мапирањето на DeepState од тој ден потврдило само делумна контрола врз селото. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/moscow-advances-kursk-fights-ukrainians-another-part-russia-war-bloggers-say-2025-03-28/|title=Months after first incursion, Ukrainian troops fighting in second Russian region|last=Trevelyan|first=Mark|date=2025-03-28|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-24}}</ref> ==== Украинска офанзива во Краснаја Јаруга ==== По нивното повлекување од повеќето од нивните местоположби во Курската област, украинските сили започнале изненадувачка офанзива во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. Зеленски ја нарекол операцијата превентивна мерка за да се спречи руската војска да отвори нови боишта. Одбранбениот аналитичар Јан Матвеев и воениот аналитичар на Би-Би-Си, Илја Абишев, ја нарекле диверзивна акција насочена кон пренасочување на руските сили. Според Оливер Керол од ''„Економист“'', операцијата била планирана три недели и имала за цел создавање „тампон зона“ контролирана од Украина на руската страна од границата. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}</ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}</ref> Руски воени извори првпат соопштиле на 18 март дека украинските единици се обидуваат да ја пробијат руската гранична одбрана во [[Краснојарушки округ|Краснојарушкиот реон]]. Матвеев објавил дека главниот украински напад бил започнат од селото Марине кон селото Демидовка. Руското министерство за одбрана соопштило дека украинските сили се обиделе да се инфилтрираат во Демидовка и селото Прилесје во 5:50 часот наутро и направиле пет обиди за напад врз Белгород во текот на денот, тврдејќи дека руските сили ги одбиле сите. Вклучените украински сили броеле до 200 војници и биле поддржани од тенкови и оклопни транспортери, според министерството. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartyniuk2025">Martyniuk, Yevheniia (20 March 2025). </cite></ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFАбишев2025">Абишев, Илья (19 March 2025). </cite></ref> Руските канали на [[Телеграм]] соопштиле дека украинските сили се обиделе да ја преминат границата и кај селото Графовка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.twz.com/news-features/putin-trump-limited-ceasefire-deal-reached-ukraine-now-has-to-agree|title=Putin-Trump Limited Ceasefire Deal Reached, Ukraine Now Has To Agree|last=Altman|first=Howard|date=18 March 2025|accessdate=21 March 2025}}</ref> Следното утро, руските воени канали соопштиле дека сите украински напади биле одбиени, но дека Украинците биле засилувани и се подготвувале да продолжат со нападите. Полициски контролни пунктови биле поставени низ целиот округ, а локалните власти ги охрабриле жителите да се евакуираат. Украинските сили продолжиле да напаѓаат на 19 март; според Тимот за разузнавање на конфликти, украинска единица со јачина до батаљон напредувала 1 километар во регионот пред да биде потисната назад. Институтот за проучување на војна проценил дека украинските сили напредувале северозападно од Прилесје и јужно и југозападно од Демидовка во текот на претходните два дена, а руски извор тврдел дека Украинците напредувале кон Графовка. Следниот ден, руски извори соопштиле дека украинските сили напаѓаат преку границата во близина на Липци и делумно ја опколиле Демидовка од југ. До 24 март, украинските сили влегле во централниот дел на Демидовка. Институтот за проучување на војна ги нарекол украинските придобивки во регионот Белгород од 18 март „маргинални". === Април 2025 година === ==== Курска Област ==== На 4 април, командантот на Европската команда на САД, генерал [[Кристофер Каволи]], изјавил дека вооружените сили на Украина сè уште имаат „значаен дел“ од Курската област под нивна контрола и дека Украинците, исто така, [[Курски поход|го прошириле своето присуство]] на руска почва во блиската[[Белгородска Област]]. <ref name="j879">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/ukrainians-still-hold-part-kursk-expanded-nearby-belgorod-eucom-commander-said/|title=Ukraine still holds land in Russia and is actually expanding, top US general says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=4 April 2025|work=Politico|accessdate=9 April 2025}}</ref> На 8 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гујево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7640199|title=Российские войска отбили у ВСУ село Гуево в Курской области|date=2025-04-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-08}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-pushing-last-ukrainian-forces-out-kursk-region-towards-border-2025-04-08/|title=Russia pushes Ukrainian troops from one of their last footholds in Kursk region, army says|last=Osborn|first=Andrew|date=2025-04-08|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-17}}</ref> На 19 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7673557|title=Российские войска освободили населенный пункт Олешня в Курской области|date=2025-04-19|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-19}}</ref> На 21 април, Сирски изјавил дека руските сили ги интензивирале напорите за потиснување на украинските војници од Курскатаобласт, при што Украина држела околу 30 квадратни километри според мониторинг групата „''DeepState''“ од истиот датум. <ref name="k960">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-steps-up-assault-on-sumy-oblast-kursk-border-as-ukraine-holds-line-syrskyi-says/|title=Russia intensifies push in Kursk, Sumy border areas as Ukraine holds line, Syrskyi says|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=21 April 2025|work=The Kyiv Independent|accessdate=21 April 2025}}</ref> На 22 април, ''„Телеграф“'' објавил дека по 10-дневна битка руските сили го вратиле манастирот „Свети Никола Белогорски“ во Горнал, една од последните преостанати украински местоположби во Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/04/22/ukraine-final-holdout-kursk-falls-russia-captures-monastery/|title=Ukraine's final holdout in Kursk falls as Russia captures monastery|last=Barnes|first=Joe|date=22 April 2025|work=The Telegraph|access-date=22 April 2025}}</ref> На 26 април, Русија соопштила дека ги протерала украинските сили од регионот. Тврдењето било демантирано од украинската влада, која изјавила дека иако украинските сили биле во „тешка позиција“, тие се спротивставиле на опколувањето и ги потиснале руските напади. <ref name="x755">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/kremlin-claims-complete-liberation-kursk-admits-north-korea-assistance-ukraine-war/|title=Russia claims complete 'liberation' of Kursk, admits North Korea assistance|last=Munster|first=Ben|date=26 April 2025|work=Politico|accessdate=26 April 2025}}</ref> <ref name="p941">{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2025/04/26/europe/russia-regains-kursk-claim-intl/index.html|title=Russia claims recapture of Kursk border region but Ukraine says fighting continues|last=Vlasova|first=Svitlana|last2=Nicholls|first2=Catherine|date=26 April 2025|work=CNN|accessdate=26 April 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> <ref name="y483">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx26166ngpdo|title=Russia claims it has regained full control of Kursk from Ukraine|last=Somerville|first=Ewan|date=26 April 2025|work=BBC|accessdate=26 April 2025}}</ref> Русија, исто така, за прв пат признала дека севернокорејските војници се бореле заедно со руските трупи, а рускиот генерал [[Валериј Герасимов]] го пофалил „херојството“ на севернокорејските трупи. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/putin-hails-end-ukraines-kursk-incursion-with-expulsion-last-ukrainian-troops-2025-04-26/|title=Russia says last Ukrainian troops expelled from Kursk region, Kyiv denies assertion|date=April 26, 2025|work=Reuters|access-date=26 April 2025}}</ref> ==== Белгородска Област ==== Според Институтот завојни, руските сили напредувале во Демидовка на 22 април и веројатно ја вратиле контролата врз селото Поповка до 26 април. === Мај 2025 година === ==== Упад кај Теткино ==== Доцна на 4 мај и на 5 мај, оклопна упадна копнена артилерија на Украина ја пробила руско-украинската граница во Курската област во близина на населбата Теткино. <ref name="k982">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-attacks-russias-kursk-region-russian-war-bloggers-say-2025-05-05/|title=Ukraine attacks power station amid reports of Kyiv offensive in Russia's Kursk|date=6 May 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 May 2025}}</ref> <ref name="newsweek">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-incursion-kursk-tetkino-2068378|title=Russia map shows Ukraine's surprise new cross-border incursion|last=Van Brugen|first=Isabel|last2=Feng|first2=John|date=6 May 2025|work=[[Newsweek]]|accessdate=22 June 2025}}</ref> Биле пријавени битки на границата, а жителите биле евакуирани од неколку населби во Глушковската област. <ref name="babel">{{Наведена мрежна страница|url=https://babel.ua/en/texts/117763-russian-sources-say-that-the-armed-forces-of-ukraine-have-launched-a-new-offensive-in-kursk-the-ukrainian-side-is-not-commenting-on-the-situation-here-s-what-is-known-for-now|title=Russian sources say that the Armed Forces of Ukraine have launched a new offensive in Kursk. The Ukrainian side is not commenting on the situation. Hereʼs what is known for now|last=Tsuba|first=Valeriia|last2=Gusiev|first2=Glib|date=7 May 2025|work={{ill|Бабель (інтернет-видання)|uk}}|accessdate=19 December 2025}}</ref> Руски извори соопштиле дека во нападот учествувале 250 украински војници и повеќе од 15 единици тешка опрема. Институтот за проучување на војната проценил дека украинските сили напредувале во јужно Теткино и зазеле позиции таму врз основа на снимки од 6 мај од руски воздушен напад врз зграда во градот. Руски извори соопштиле дека украинските сили зазеле до две улици во Теткино.<ref>{{cite ISW|date=2025-05-07|quote=Ukrainian forces likely recently advanced across the international border into southern Tetkino, Kursk Oblast, amid continued limited Ukrainian attacks in the area. Geolocated footage published on May 6 shows Russian forces conducting an airstrike against a building in southern Tetkino (southwest of Glushkovo), indicating that Ukrainian forces likely seized positions in Tetkino. Russian milbloggers claimed on May 6 that Ukrainian forces seized up to two streets in southern Tetkino...}}</ref> Снимките објавени во текот на следните денови укажале на понатамошен украински напредок во и околу Текино. === Јуни 2025 година === На 22 јуни 2025 година, Сирски изјавил дека и покрај постојаното инсистирање од Русија дека целата област е повторно освоена, украинските сили сè уште бранат мала област од околу 90 квадратни километри во Курск, при што околу 10.000 руски војници се обидуваат да ги потиснат назад. <ref name="h793">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepevvn47o|title=Ukraine still holds ground inside Russia's Kursk, commander says|last=Mackintosh|first=Thomas|date=22 June 2025|work=BBC News|accessdate=27 June 2025}}</ref> === Октомври/ноември 2025 година === Кон крајот на октомври 2025 година, украинскиот портпарол на Курската воена група, Олександр Невидоми, соопштил дека Украина сè уште ја одржува контролата врз некои позиции на руска територија. <ref name="n893">{{Наведена мрежна страница|url=https://mezha.net/eng/bukvy/ukrainian-forces-maintain-control-in-kursk-zone-and-hold-positions-in-russia/|title=Ukrainian Forces Maintain Control in Kursk Zone and Hold Positions in Russia|date=4 November 2025|work=Mezha|accessdate=4 November 2025}}</ref> <ref name="y325">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/4055016-ukrainski-zahisniki-utrimuut-deaki-pozicii-na-teritorii-rf-ugrupovanna-kursk.html|title=Українські захисники утримують деякі позиції на території РФ|date=4 November 2025|work=Укрінформ - актуальні новини України та світу|language=uk|accessdate=4 November 2025}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили нападнале во неодредени области на областа на 2 и 3 ноември. <ref name="g756">{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-3-2025/|title=Russian Offensive Campaign Assessment, November 3, 2025|last=Glynn|first=Jordan|date=4 November 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=4 November 2025}}</ref> == Реакции == === Русија === Руското Министерство за одбрана првично на 6 август соопштило дека нападот е одбиен. Министерството изјавило: „''Откако претрпеа загуби, украинската саботажна група се повлече на своја територија, додека некои од борците се обидоа да воспостават позиција на територијата во непосредна близина на државната граница, каде што беа блокирани од единици на руската армија''.“ <ref name="nva">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|title=Ukrainian forces reportedly enter Kursk Oblast as border fighting continues – Russian media|work=english.nv.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806211618/https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="guardian">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|title=Moscow says Ukraine has launched cross-border attack into Russia|date=6 August 2024|work=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807155109/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Претседателот [[Владимир Путин]] ја опишал офанзивата во Курската област како „провокација од големи размери“. Тој го обвинил „киевскиот режим“ за „неселективно пукање со разни видови оружје, вклучително и ракети, врз цивилни згради, куќи и амбулантни возила“. Путин изјавил дека планира да се сретне со раководителите на безбедносните агенции, Министерството за одбрана и [[Федерална служба за безбедност|Федералната служба за безбедност]] (ФСБ). <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Пратеникот на [[Државна дума|Државната дума]] и пензиониран генерал-мајор Андреј Гуруљов ја критикувал руската армија за неуспехот да ја одбрани Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|title=Putin says Ukraine forces must be squeezed out of Kursk|date=12 August 2024|work=Ynetnews|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144920/https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 8 август, Гуруљов во телевизиско интервју изјавил дека руската војска знаела за планираната украинска инвазија на Курск еден месец пред таа да се случи, но „''од врвот дошла наредба да не се паничи и дека оние одозгора знаат подобро''“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|title=A Russian lawmaker says the military knew Ukraine was planning to hit Kursk, but everyone was told 'not to panic' because 'those above know better'|date=14 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144919/https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 13 август, на барање на руската комесарка за човекови права, [[Татјана Москалкова]], се одржал непосреден вонреден состанок во „форматот Арија“ на [[Совет за безбедност на ООН|Советот за безбедност на Обединетите нации]], која побарал да се „осудат дејствијата на Украина“ во врска со настаните во Курската област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russia-convenes-un-security-council-meeting-to-complain-about-alleged-attacks-by-the-ua-armed-forces-50442101.html|title=Russia convenes informal UN Security Council meeting to address Ukraine's offensive in Kursk Oblast|date=12 August 2024|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=20 April 2025}}</ref> Како одговор на офанзивата, Путин наводно поставил рокови за руските сили да ги потиснат украинските трупи од Курската област, прво до октомври 2024 година, што потоа било одложено за јануари 2025 година. <ref name="y851">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/ukraine%E2%80%99s-kursk-incursion-six-month-assessment|title=Ukraine's Kursk Incursion: Six Month Assessment|last=Evans|first=Angelica|date=6 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=27 February 2025}}</ref> <ref name="g362">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hudson.org/defense-strategy/renewed-ukrainian-offensive-kursk-luke-coffey|title=Renewed Ukrainian Offensive in Kursk|last=Coffey|first=Luke|date=21 January 2025|work=Hudson Institute|accessdate=27 February 2025}}</ref> Про-Кремљски политички аналитичар Сергеј Марков за ''„Вашингтон пост“'' изјавил дека „сигналот дошол од разузнавањето до раководството, но... не биле преземени мерки. Ова е неуспех на целиот систем на разузнавање, а бидејќи Путин е одговорен за ова, тогаш е јасно дека ова е удар за Путин.“ <ref name="businessinsider-conscripts">{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|title=Russia left 'mainly kids' and conscripts to defend its borders, Ukrainian soldier says after surprise attack|date=13 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004138/https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|archive-date=18 August 2024}}</ref> Марков изјавил дека „Путин многу пати рекол дека секој мировен договор треба да ги земе предвид фактите на терен и дека Русија нема да ја напушти територијата што ја зела“ и дека Украина се обидува „да ја прекрши оваа формула и да добие руска територија за размена“. <ref name="washingtonpost-qatar">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|title=Ukraine's offensive derails secret efforts for partial cease-fire with Russia, officials say|date=17 August 2024|work=The Washington Post|access-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818114620/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|archive-date=18 August 2024}}</ref> Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, [[Марија Захарова]], протестирала за „криминалниот киевски режим“ и изјавила дека „сето ова само го зајакнува чувството на неказнивост кај украинските [[Неонацизам|неонацисти]]“. <ref name="tass2">{{cite news |url=https://tass.com/politics/1826339 |title=Russian MFA sees Ukraine's attack on Kursk Region as 'semblance of activity' amid failures |agency=[[TASS]] |access-date=7 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001809/https://tass.com/politics/1826339 |url-status=live }}</ref> Подоцна, на 11 август, таа изјавила: „''Киевскиот режим ја продолжува својата терористичка активност со единствена цел да го заплаши мирното население на Русија''“ и дека упадот „''нема никаква смисла од воена гледна точка''“. <ref name="BBC Tough Response" /> Поранешниот претседател и заменик-претседател на [[Совет за безбедност на Русиј|Советот за безбедност]], [[Дмитриј Медведев]], издал соопштение дека упадот значи дека „''ова [војната] повеќе не е само операција за враќање на нашите официјални територии и казнување на нацистите. Можно е и неопходно е да се оди на териториите на сè уште постоечката Украина. До [[Одеса]], до [[Харков]], до [[Днепар (град)|Днипропетровск]], до [[Николаев]]. До Киев и понатаму''“, и дека „''тековната воена кампања исто така ќе заврши со безусловна победа на Русија''“. <ref name="Politico August 8" /> По напад со [[ХИМАРС]] кој наводно уништил руски баталјон во ноќта меѓу 8 и 9 август, бројни руски воени блогери реагирале со огорченост. Многумина од нив повикале да бидат казнети командантите кои го одобриле движењето на колоната, при што рускиот воен аналитичар Роман Алехин напишал дека „''ни требаат егзекуции''“. Во меѓувреме, блогот „The Two Majors“ напишал дека „''оној што ја дал наредбата за движење во колони во таа област... треба да биде осуден според законите на војната''“. Каналот „Thirteenth“, кој има врски со [[Група Вагнер|Вагнер група]], ги нарекол одговорните „безмозочни суштества“. „Во третата година од војната, дури и мајмун може да се обучи, но не и некој [руски] генерал од Министерството за одбрана кој дал наредба за таков самоубиствен марш во зоната на фронтот“. <ref>{{cite web|url=https://www.kyivpost.com/post/37140|title=Russian milbloggers blame 'incompetence' for Ukrainian HIMARS strike that destroyed Russian battalion|work=[[Kyiv Post]]|date=9 August 2024|access-date=9 August 2024|archive-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809165127/https://www.kyivpost.com/post/37140|url-status=live}}</ref> Шефот на [[Федерална служба за безбедност|ФСБ]], [[Александар Бортников]], ја нарекол украинската офанзива „терористички напад“ и ја обвинил Украина дека напаѓа цивили и цивилна инфраструктура „со поддршка на [[Западен свет|колективниот Запад]]“. <ref>{{cite news |title=Russian Federal Security Service chief terms Ukraine's offensive in Kursk a 'terrorist attack' |url=https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |work=[[Anadolu Agency]] |date=13 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818233657/https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 16 август, советникот на Путин, [[Николај Патрушев]], тврдел, без да обезбеди докази, дека инвазијата на Курската област била „''планирана со учество на НАТО и западните специјални служби''“, <ref>{{cite news |title=Kremlin accuses the West of helping Ukraine attack Russia |url=https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |work=[[SWI swissinfo]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817115431/https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |url-status=live }}</ref> нарекувајќи ја офанзивата „очаен чин, поттикнат од претстојниот колапс на [[Дезинформации во руската инвазија на Украина|неонацистичкиот режим]] во Киев“. <ref>{{cite news |title=Russia claims Western intelligence services orchestrated Ukrainian troops' incursion into Kursk |url=https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |work=[[Anadolu Agency]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004258/https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 28 август биле воведени ограничувања за патување до [[Курчатов]], каде што се наоѓа [[Курска јадрена централа|јадрената централа]]. Само жителите на градот имале дозвола слободно да влегуваат, додека вработените кои не се жители морало да добијат дозвола за влез издадена од локалните власти или од самата централа во случај на нејзините работници. <ref>{{cite news |title=Russia to Restrict Entry to Kursk Nuclear Plant Town |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |work=The Moscow Times |date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=29 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829031652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |url-status=live }}</ref> ====Обвинувања против странски новинари==== На 16 август, Русија ја повикал италијанската амбасадорка [[Чечилија Пичони]] во [[Министерство за надворешни работи (Русија)|Министерството за надворешни работи]] во Москва поради новинарите од италијанскиот јавен радиодифузер [[RAI]] кои известувале во деловите од Курската област под украинска окупација претходниот ден. Министерството ги обвинило новинарите дека нелегално влегле во Русија за да известуваат за „''криминален терористички напад извршен од украински војници''“. <ref>{{cite web|url=https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|title=Russland bestellt wegen RAI-Bericht italienische Botschafterin ein|magazine=[[Tagesschau (German TV programme)|Tagesschau]]|date=16 August 2024|language=de|trans-title=Russia summoned the Italian ambassador due to the RAI reporting|access-date=17 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004246/https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|url-status=live}}</ref> На 17 август, ФСБ отворил кривична постапка против новинарите Симоне Траини и Стефанија Батистини за неовластен влез во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |title=Russia Opens Criminal Probe Into Italian Journalists Who Entered Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=17 August 2024 |language=en |access-date=18 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817181631/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |url-status=live }}</ref> На 20 август, шефицата на мисијата на амбасадата на САД, Стефани Холмс, била повикана од Министерството за надворешни работи поради известувањето на новинари од [[CNN]] во окупираната Курска област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |title=Russia Summons U.S. Envoy Over American Media Reports From Kursk Region |work=[[The Moscow Times]] |date=20 August 2024 |language=en |access-date=20 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015032/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |url-status=live }}</ref> На 22 август, ФСБ исто така поднел обвиненија против новинарот на CNN [[Ник Пејтон Волш]] и украинските новинари Олесија Боровик и Дијана Буцко за нелегален влез во Русија. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |title=Russia Charges CNN Journalist Over Report From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=22 August 2024 |language=en |access-date=22 August 2024 |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101610/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |url-status=live }}</ref> На 27 август, ФСБ поднел слични обвиненија против дописникот на [[Дојче Веле]] Ник Коноли и Наталија Нахорна, новинарка на украинскиот телевизиски канал [[1+1 (телевизиски канал)|1+1]]. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |title=Russia Charges Deutsche Welle Journalist Over Reporting From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=27 August 2024 |language=en |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827082750/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |url-status=live }}</ref> На 27 септември, ФСБ ги обвинил новинарите на [[Australian Broadcasting Corporation]] Кетрин Дис и Флечер Јеунг за нелегален влез во Русија, заедно со романскиот новинар на [[HotNews]] Мирчеа Барба. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/27/russia-charges-australian-romanian-journalists-over-reporting-from-kursk-a86490 |title=Russia Charges Australian, Romanian Journalists Over Reporting From Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=27 September 2024 |language=en |access-date=27 September 2024}}</ref> На 7 октомври, ФСБ започнал истраги против дописничката на [[France 24]] Кетрин Норис Трент и швајцарскиот новинар Курт Пелда од [[CH Media]]. Како одговор, France 24 изјавил дека нивното известување во окупираната Курска област е заштитена активност во согласност со правата што им се гарантирани на новинарите според Женевската конвенција и меѓународното право. <ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |title=FRANCE 24's journalist under investigation in Russia after reporting from Kursk |work=[[France 24]] |date=9 October 2024 |language=en |access-date=9 October 2024 |archive-date=9 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009144123/https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |url-status=live }}</ref> === Украина === Одлуката за инвазија на Курск била критикувана од некои од највисоките воени лидери на Украина, вклучувајќи ги [[Валериј Залужни]] и [[Емил Ишкулов]].<ref name=PoliticoZ>{{cite web|title=Zelenskyy was urged not to invade Kursk. He did it anyway.|website=Politico|last1=Dettmer|first1=Jamie|date=16 September 2024|url=https://www.politico.eu/article/kursk-russia-incursion-objections-war-in-ukraine-volodymyr-zelenskyy/}}</ref> На првиот ден од упадот, раководителот на [[Центар за спротивставување на дезинформации|Центарот за спротивставување на дезинформации на Украина]], Андриј Коваленко, ги отфрлил руските тврдења дека ситуацијата на границата е под контрола, одговарајќи „Русија не ја контролира границата“. <ref name="breach">{{Cite web|url=https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|title=Border breach: Moscow says fighting ongoing as troops repel Ukrainian incursion into Russia's Kursk region|website=[[Meduza]]|access-date=6 August 2024|archive-date=6 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806213441/https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|url-status=live}}</ref> Советникот на претседателот [[Володимир Зеленски]] , [[Михајло Подољак]], го признал упадот на 8 август, но не и улогата на Украина. Подољак изјавил дека тоа е можност да се види како обичните Руси се чувствуваат во однос на својата влада, но дека е малку веројатно дека тие „ќе излезат со цвеќиња за да ги поздрават антипутиновските тенкови“. <ref name="NYT August 8">{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew E. |title=Russian Official Declares State of Emergency Near Border as Ukraine Advances |work=The New York Times |date=8 August 2024 |url=https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html|access-date=8 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808112710/https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html |url-status=live }}</ref> Подољак рекол дека Украина нема интерес да го окупира Курск, но дека мора да ја натера Русија на фер [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори за завршување на војната во Украина]]. <ref>{{cite news |title=Ukraine's operation in Kursk needed to convince Russia to start fair talks, Kyiv says |url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-operation-kursk-needed-convince-russia-start-fair-talks-kyiv-says-2024-08-16/ |work=[[Reuters]] |date=16 August 2024}}</ref> Претседателот Зеленски првпат признал дека украинските сили се вклучени за време на неговото вечерно обраќање на 10 август. Тој изјавил: „''Украина докажува дека навистина може да ја врати правдата и обезбедува токму таков вид притисок што е потребен – притисок врз агресорот''“. <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/europe/downed-ukraine-launched-missile-injures-13-russias-kursk-regional-officials-say-2024-08-11/|title=Zelenskiy acknowledges Ukraine's military operation in Russia|first=Oleksandr|last=Kozhukhar|work=[[Reuters]]|date=11 August 2024|access-date=11 August 2024}}</ref> На 12 август, Зеленски изјавил дека „''Русија мора да биде принудена да склучи мир''“, додавајќи „''Русија донесе војна кај другите, сега таа доаѓа дома''“. Тој нагласил дека операцијата е прашање на безбедност за Украина и дека нејзините трупи зазеле области од кои Русија извршила бројни напади. <ref>{{cite news |title=Zelenskiy says: Russia must be forced to make peace if Putin wants to fight |url=https://www.reuters.com/world/europe/zelenskiy-says-russia-must-be-forced-make-peace-if-putin-wants-fight-2024-08-12/ |work=[[Reuters]] |date=12 August 2024}}</ref> Според Зеленски и други официјални лица, заробувањето на стотици руски војници го надополнило украинскиот „фонд за размена“ за [[Размена на затвореници|размена на затвореници]]. <ref>{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew |title=During Ukraine's Incursion, Russian Conscripts Recount Surrendering in Droves |url=https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |work=[[The New York Times]] |date=17 August 2024 |access-date=21 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821125159/https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |url-status=live }}</ref> На 19 август, Зеленски изјавил дека не ги открил подготовките за упадот на сојузниците на Киев, бидејќи тие можеби ќе сметале дека тоа ја преминува „најстрогата од сите [[Црвени линии во руско-украинската војна|црвени линии]]“. <ref>{{cite news |title=Kyiv didn't disclose preparations for Kursk operation because of West's fear of Russian 'red lines,' Zelensky says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |work=[[The Kyiv Independent]] |date=20 August 2024 |access-date=20 August 2024 |archive-date=20 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820030416/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> Зеленски подоцна изјавил дека една од целите на украинскиот упад била да им се покаже на Русите „''што е поважно за него [Путин]: окупацијата на териториите на Украина или заштитата на неговото население''“. <ref>{{cite news |title=Zelensky Vows More 'Retribution' for Russia, POWs Exchanged |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |work=The Moscow Times |date=25 August 2024 |access-date=26 August 2024 |archive-date=26 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826170652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |url-status=live }}</ref> Портпаролот на украинското Министерство за надворешни работи, Георгиј Тихиј, изјавил дека „за разлика од Русија“, Украина не е заинтересирана за заземање на територијата на својот сосед. Тој рекол: „целта на операцијата е да се спасат животите на нашите луѓе и да се заштити територијата на Украина од руски напади“, како и да се попречи движењето на руските трупи кон [[Донбас]]. Тихиј додал: „Колку побрзо Русија се согласи да воспостави праведен мир ... толку побрзо ќе престанат упадите на украинските одбранбени сили во Русија“. <ref>{{cite news |title=MFA: Ukraine not interested in taking over Russian territory in Kursk region |url=https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |work=[[Interfax-Ukraine]] |date=13 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814160052/https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |url-status=live }}</ref><ref name="ap_20240814">{{Cite web |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers |website=[[Associated Press]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |url-status=live }}</ref> На 14 август, Зеленски изјавил дека создавањето цивилни административни органи во Курската област не треба да се исклучи. Вицепремиерката [[Ирина Верешчук]] изјавила дека украинската војска создава „безбедносна зона“ на руска територија за да ги заштити украинските погранични области. Таа рекла дека Украина ќе спроведува хуманитарни операции во областа, дека меѓународните хуманитарни организации ќе имаат дозвола за влез и дека ќе бидат отворени [[Хуманитарен коридор|безбедни коридори]] за цивилите да се евакуираат кон Украина или кон други делови на Русија. <ref>{{Cite web |url=https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |title=Creation of civil administration in Russia's Kursk Oblast not ruled out, Zelensky says |website=[[The Kyiv Independent]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814142830/https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> На 7 септември, [[Кирило Буданов]] истакнал дека офанзивата кон Курск влијаела и ги „комплицирала“ руските планови за офанзива во претстојната зима. <ref name="ISW September 7">{{cite web |last1=Evans |first1=Angelica |last2=Harward |first2=Christina |last3=Gasparyan |first3=Davit |last4=Bailey |first4=Riley |last5=Stepanenko |first5=Kateryna |title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 7, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |website=[[Institute for the Study of War]] |access-date=18 September 2024 |archive-date=8 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908001933/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |url-status=live }}</ref> На 13 септември, Зеленски го признал рускиот контранапад, но тврдел дека немало „сериозен (руски) успех“, додавајќи дека „ги даде резултатите кои, искрено кажано, ги очекувавме“ и повторно нагласи дека тоа негативно влијаело врз руските операции во Харковската и Доњецката област. <ref>{{Cite web |title=Zelenskiy says Ukraine's Kursk incursion has slowed Moscow's eastern advance |url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-steps-up-attacks-near-ukraines-kurakhove-east-2024-09-13/|access-date=2024-09-14 |website=Reuters|first1=Yuliia |last1=Dysa|first2=Anastasiia |last2=Malenko|date=13 September 2024 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Russia's Kursk Counteroffensive Fully Underway|url=https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|access-date=2024-09-14|website=TWZ|first=Howard|last=Altman|date=13 September 2024|archive-date=14 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174743/https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|url-status=live}}</ref><ref name="ISW_2024_09_13" /> На 16 септември, украинската влада ги поканил [[Обединети нации|Обединетите нации]] и [[Меѓународен комитет на Црвениот крст]] да извршат инспекција на деловите од Курската област кои биле под нејзина контрола. <ref>{{Cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |title=Ukraine invites UN and Red Cross to Russia's Kursk region |website=[[Al Jazeera]] |date=16 September 2024 |access-date=16 September 2024 |archive-date=16 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916125943/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |url-status=live }}</ref> === Соединети Американски Држави === [[Белата куќа]] изјавила дека бара објаснување од Украина во врска со упадот, додавајќи дека немала претходно знаење за нападот. <ref name="Al Jazeera Third Day" /> На 8 август, заменик-портпаролката на Пентагон, [[Сабрина Синг]], изјавила дека упадот е во согласност со американската политика за користење на оружје. <ref name="politico_20240809">{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|title=Kyiv's offensive gets a greenish light from its allies|first1=Joshua|last1=Posaner|first2=Nette|last2=Nöstlinger|first3=Connor|last3=O'Brien|work=[[Politico]]|date=9 August 2024|access-date=12 August 2024|archive-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811183636/https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|url-status=live}}</ref> На 12 август, портпаролот на [[Совет за национална безбедност на САД|Советот за национална безбедност на САД]], [[Џон Кирби]], го повикал Путин да ги повлече своите сили од Украина доколку „не му се допаѓа“ украинскиот упад во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |title=Putin should leave Ukraine if concerned about Kursk Oblast, White House says |first1=Martin |last1=Fornusek |work=[[The Kyiv Independent]] |date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813175904/https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |url-status=live }}</ref> На 13 август, претседателот [[Џо Бајден]] изјавил дека украинскиот упад создава „вистинска дилема“ за Путин. <ref>{{cite news |title=Ukraine's Kursk Oblast incursion creates 'real dilemma for Putin,' Biden says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |access-date=14 August 2024 |work=The Kyiv Independent |date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814003821/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |url-status=live }}</ref> === Германија === Како одговор на офанзивата во Курск, германското Министерство за надворешни работи на 9 август изјавило дека оружјето пренесено од Германија во Украина станува сопственост на Украина и може да се користи од нејзините вооружени сили како што тие сметаат дека е неопходно и правилно. Министерството исто така нагласило дека правото на самоодбрана на Украина е загарантирано со меѓународното право и не е ограничено само на нејзината територија. <ref name="politico_20240809"/><ref name=rbc-germany>{{cite news |url= https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |work= [[RBC-Ukraine]] |title= Germany authorizes Ukraine to use weapons at its discretion |date= 12 August 2024 |first= Daryna |last= Vialko |access-date= 13 August 2024 |archive-date= 12 August 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240812161350/https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |url-status= live }}</ref> Претседателот на Комисијата за одбрана на [[Бундестаг]]от, [[Маркус Фабер]], изјавил за германските медиуми во првите денови од упадот дека Украина е слободна да ги користи „сите материјали“ што ѝ се обезбедени, вклучително и испораките на [[Леопард 2]]. <ref name="politico_20240809"/> Тој на 11 август напишал дека упадот ја принудил Русија да повлече сили од источниот фронт, намалувајќи го притисокот таму и дека тоа создава можност за разговор за дополнителни испораки на Леопард 2. <ref>{{cite tweet |author-link= Marcus Faber|user= MarcusFaber |number= 1822569648102965549 |title= Liebe Freunde, der ukrainische Vorstoß gegen die Invasionstruppen bei #Kursk verläuft besser als gedacht. Er zwingt den Aggressor massiv Truppen von der Front im Osten abzuziehen. Das schafft dort Entspannung. Ein Anlass über weitere #Leopard2 zu sprechen. |language=de}}</ref> === Кина === Кинеското [[Министерство за надворешни работи на Кина|Министерство за надворешни работи]] изјавило дека сите страни треба „да ги почитуваат трите принципи за деескалација на ситуацијата, имено да нема проширување на бојното поле, да нема ескалација на борбите и ниту една страна да не ја разгорува ситуацијата“, додавајќи дека [[Пекинг]] ќе продолжи да одржува контакт со меѓународната заедница и да игра конструктивна улога во промовирањето на политичко решение на „украинската криза“.<ref>{{cite web|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|title=China reacts to fighting in Kursk region, reminds of 'three principles'|work=[[RBC-Ukraine]]|date=2024-08-12|access-date=12 August 2024|archive-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812102724/https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|url-status=live}}</ref> === Белорусија === На 15 август, белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]] ги повикал и Русија и Украина да започнат [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори]] за да се стави крај на војната. Тој го обвинил Западот дека го поддржува упадот во Курската област со цел да поттикне нова мобилизација и да ја дестабилизира ситуацијата во Русија и Белорусија.<ref>{{cite news |title=Lukashenko urges Russia and Ukraine to end war as Kursk incursion continues |url=https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |work=Euractiv |date=16 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818125413/https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |url-status=live }}</ref> На 18 август, Лукашенко изјавил дека Украина распоредила 120.000 војници во близина на границата со [[Белорусија]] и дека наредил една третина од белоруската армија да биде распоредена во близина на границата со Украина.<ref>{{cite news |title=Nearly a third of Belarus army deployed on Ukraine border, Lukashenko says |url=https://www.reuters.com/world/europe/belarus-lukashenko-says-nearly-third-army-sent-ukraine-border-belta-reports-2024-08-18/ |work=Reuters |date=18 August 2024}}</ref> === Сирија === На 10 август, во соопштение на сириското [[Министерство за надворешни работи и иселеници на Сирија|Министерство за надворешни работи]] се наведува дека земјата го следи упадот „со голема загриженост“, кој го опиша како „терористички напад“.<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|title=Only Syria condemned Ukraine's Kursk operation among all countries 'friendly' to Russia|first=Olexandra|last=Zimko|work=[[MSN]]|date=17 August 2024|access-date=19 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224800/https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|url-status=live}}</ref> === Организации === По извештаите на 10 август за борби во близина на [[Курска нуклеарна електрана]], раководителот на [[Меѓународна агенција за атомска енергија|Меѓународната агенција за атомска енергија]], [[Рафаел Гроси]], ги повикал Русија и Украина да покажат „максимална воздржаност“ за да се избегне [[нуклеарна несреќа]].<ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |title=IAEA chief calls for restraint as fighting remains ongoing 'in the vicinity' of Kursk Nuclear Power Plant |work=The Kyiv Independent |date=10 August 2024 |access-date=10 August 2024 |archive-date=10 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240810055619/https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |url-status=live }}</ref> На 27 август, Гроси ја посетил оваа постројка, при што изјавил дека „се појавила опасност или можност од нуклеарна несреќа“ во близина.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |title=Russian nuclear plant at risk as war with Ukraine rages, UN watchdog warns |work=Al Jazeera |date=27 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=28 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828125549/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |url-status=live }}</ref> [[Антивоен комитет на Русија|Антивоениот комитет на Русија]], група формирана од [[руска дијаспора|Руси во егзил]], издала соопштение во кое го критикува Путин. Во него се вели: „отсуството на какви било значајни воени единици на Руската Федерација на границата во моментот на нападот и истовременото континуирано водење агресивни воени операции повеќе од 900 дена на територијата на суверена Украина е најдобар доказ дека Путин повторно лаже за ‘заштитата на Русија’. Нему не му е грижа за Русија, тој се штити само себеси“.<ref name="cnn-conscripts"/> Генералниот секретар на [[НАТО]] [[Јенс Столтенберг]] го нарекол украинскиот упад „легитимен“ и во рамките на правото на самоодбрана на Киев, додавајќи дека алијансата не добила претходни информации за операцијата и не учествувала во неа.<ref>{{cite web |url=https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |title=Ukraine's incursion into Russia's Kursk region is legitimate, says NATO's Stoltenberg |work=VOA |date=31 August 2024 |access-date=31 August 2024 |archive-date=2 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902001546/https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |url-status=live }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|August 2024 Kursk Oblast incursion}} [[Категорија:Битки на Северното боиште во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Инвазии на Русија]] [[Категорија:Битки во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Курска област]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извори на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извадоци]] 81cjw5cqhhrjehjvkb87pda3jb9t25i 5536624 5536620 2026-04-09T19:11:00Z Тиверополник 1815 5536624 wikitext text/x-wiki {{about|походот за време на Руско-украинската војна|походот од Втората светска војна|Битка за Курск}} {{Infobox military conflict | conflict = Курски поход | partof = [[Напади во Русија за време на Руско-украинската војна| Напади во Русија за време на Руско-украинската војна]] | image = Kursk front of the Russo-Ukrainian War.svg | alt = | caption = Потврден обем на областите под контрола на Украина на 28 април 2025 година | place = [[Курска Област]], [[Русија]] | coordinates = | date = 6 август 2024 – март 2025<ref>{{cite news |url=https://meduza.io/en/feature/2025/03/17/a-costly-gamble |title=A costly gamble |date=17 March 2025}}</ref><ref>{{cite news |url=https://meduza.io/en/feature/2025/08/08/kyiv-s-kursk-miscalculation |title=Kyiv’s Kursk miscalculation |date=8 August 2025}}</ref> | result = Погледни {{slink|#Анализа}} | territory = * Руските сили ја вратиле контролата врз поголемиот дел од територијата што ја држела Украина во Курската Област * Руска [[Сумска офанзива (2025)|офанзива]] во соседната [[Сумска Област]]<ref name="aljazeera_20250313">{{Cite web |last=Psaropoulos |first=John T. |title=Russian forces recapture Kursk, raising questions about US-Ukraine cutoff |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/3/13/russian-forces-recapture-kursk-raising-questions-about-us-ukraine-cutoff |access-date=2025-03-14 |website=Al Jazeera }}</ref> | commander1 = {{flagicon|Ukraine}} [[Олександар Сириски]]<ref name="KyivIndy">{{cite news |url=https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |title=Ukraine forms military administration in Russia's Kursk Oblast, Syrskyi says |date=15 August 2024 |access-date=15 August 2024 |work=[[The Kyiv Independent]] |archive-date=15 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240815153617/https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |url-status=live}}</ref><br />{{flagicon|Ukraine}} [[Едуард Москалов]]<ref name="KyivIndy"/><br />{{flagicon|Ukraine}} Павло Розлач<br />{{nowrap|{{flagicon|Ukraine}} Дмитро Волошин }} | commander2 = {{flagicon|Russia}} [[Андреј Белоусов]]<ref name="yevkurov"/><br />{{flagicon|Russia}} [[Валери Герасимов]]<br />{{flagicon|Russia}} [[Јунус-Бек Јевкуров]]<ref name="yevkurov">{{Cite web |url= https://www.rbc.ru/politics/20/08/2024/66c4a2519a79470ca9b012bb |title= Генерал Евкуров стал замглавы совета по защите приграничных регионов |language= ru |publisher= [[RBK Group]] |date= 2024-08-20 |access-date= 2024-08-20 |archive-date= 20 August 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240820193132/https://www.rbc.ru/politics/20/08/2024/66c4a2519a79470ca9b012bb |url-status= live }}</ref><br />{{flagicon|Russia}} [[Алексеј Дјумин]]<br />{{flagicon|Russia}} [[Александар Бортников]]<ref name="ISW 2024-08-10">{{Cite web |title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 10, 2024 |last1=Harward |first1=Christina |last2=Gasparyan |first2=Davit |last3=Mappes |first3=Grace |last4=Evans |first4=Angelica |last5=Barros |first5=George |last6=Stepanenko |first6=Kateryna |work=Institute for the Study of War |date=10 August 2024 |access-date=10 August 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-10-2024 |archive-date=11 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811020652/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-10-2024 |url-status=live }}</ref><br />{{flagicon|Russia}} [[Апти Алаудинов]]<ref name="Kyiv Independent August 9" /> | combatant1 = {{flag|Ukraine}} | combatant2 = {{flag|Russia}} <br />{{flag|North Korea}}{{efn|од ноември 2024<ref>{{cite news |title=Ukraine reports first clash with North Korean troops |url=https://www.dw.com/en/ukraine-reports-first-clash-with-north-korean-troops/a-70706179 |access-date=8 November 2024 |work=DW |date=2 November 2024 |archive-date=7 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241107065015/https://amp.dw.com/en/ukraine-reports-first-clash-with-north-korean-troops/a-70706179 |url-status=live }}</ref>}} | strength1 = '''Западни проценки:'''<br />10.000–15.000 војници и 600 оклопни возила<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/09/more-ukrainian-brigades-roll-into-russias-kursk-oblast-as-ukrainian-artillery-blocks-russian-reinforcements/|title=More Ukrainian Brigades Roll Into Russia's Kursk Oblast As Ukrainian Artillery Blocks Russian Reinforcements|first=David|last=Axe|author-link=David Axe|website=Forbes|access-date=10 August 2024|archive-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813210936/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/09/more-ukrainian-brigades-roll-into-russias-kursk-oblast-as-ukrainian-artillery-blocks-russian-reinforcements/|url-status=live}}</ref><ref name="Axe 2024-08-14">{{Cite news |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/14/two-more-ukrainian-air-assault-brigades-have-joined-the-invasion-of-russia/ |title=Two More Ukrainian Air Assault Brigades Have Joined The Invasion Of Russia |website=[[Forbes]] |date=14 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=15 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240815212104/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/14/two-more-ukrainian-air-assault-brigades-have-joined-the-invasion-of-russia/ |url-status=live }}</ref><br />(14 August 2024)<br />15,000–30,000 soldiers<ref name="i">{{cite news |last=Ali |first=Taz |date=16 August 2024 |title=Footage shows Western equipment used in Ukraine's Kursk offensive, experts say |url=https://inews.co.uk/news/world/footage-shows-western-equipment-used-in-ukraines-kursk-offensive-experts-say-3230775 |work=i |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818230511/https://inews.co.uk/news/world/footage-shows-western-equipment-used-in-ukraines-kursk-offensive-experts-say-3230775 |url-status=live }}</ref><br />(16 август 2024) | strength2 = '''Според Украина:'''<br />{{flagicon|Russia}} 45,000 војници<br />(6 ноември 2024)<ref name="Ukrinform 20,000">{{Cite news |title= Russia lost over 20,000 soldiers in Kursk region - Syrskyi |url= https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3923964-russia-lost-over-20000-soldiers-in-kursk-region-syrskyi.html |access-date=2024-11-06 |agency=[[Ukrinform]] }}</ref> '''Западни проценки:'''<br />{{flagicon|Russia}} 40,000 војници<br />(12 октомври 2024)<ref name="CNN Third Month">{{cite news |url=https://edition.cnn.com/2024/10/12/europe/ukraine-kursk-russia-incursion-putin-intl/index.html |title='The Kursk operation has become normalized:' As Ukraine's Russia incursion enters third month, Putin is trying to downplay it |first1=Lauren |last1=Kent |first2=Kosta |last2=Gak |first3=Svitlana |last3=Vlasova |work=[[CNN]] |date=12 October 2024 |access-date=13 October 2024}}</ref><br />{{flagicon|North Korea}} 12,000 soldiers<ref name="cnn_20250131">{{Cite news |first1=Kosta |last1=Gak |first2=Victoria |last2=Butenko |first3=Lauren |last3=Kent |date=2025-01-31 |title=North Korean troops pulled back from frontline after heavy losses, Ukrainian officials say |url=https://edition.cnn.com/2025/01/31/europe/ukraine-russia-kursk-north-korean-troops-intl/index.html |access-date=2025-02-06 |work=CNN }}</ref> | units1 = [[Редослед на битката во Курскиот поход|Редослед на битката]] | units2 = [[Редослед на битката во Курскиот поход|Редослед на битката]] | casualties1 = '''Според OSINT:'''<br />{{circa}} 790 парчиња опрема<ref name="kursk_gambit_20250401"/> * 55–73 тенкови<ref name="tanks">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/21/ukraine-lost-too-many-tanks-in-kursk/|title=Ukraine Lost Too Many Tanks In Kursk|work=Forbes|language=English}}</ref><ref name="kursk_gambit_20250401"/> * Неколку [[Страјкер|страјкерски]] [[Оклопно возило|оклопни возила]]<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/17/out-in-the-open-and-on-the-move-in-russias-kursk-oblast-ukrainian-forces-are-vulnerable-and-losing-lots-of-armored-vehicles/|title=Out in the open and on the move in Russia's Kursk Oblast, Ukrainian forces are vulnerable—and losing lots of armored vehicles|first=David|last=Axe|work=[[Forbes]]|date=17 August 2024|access-date=29 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818225259/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/17/out-in-the-open-and-on-the-move-in-russias-kursk-oblast-ukrainian-forces-are-vulnerable-and-losing-lots-of-armored-vehicles/|url-status=live}}</ref> * Неколку ракетни системи земја-воздух<br><ref name="surface">{{Cite web|date=7 August 2024|url=https://meduza.io/en/feature/2024/08/07/fighting-continues-in-russia-s-kursk-region-as-ukrainian-troops-reportedly-advance-further-into-russian-territory|title=Fighting continues in Russia's Kursk region as Ukrainian troops reportedly advance further into Russian territory|website=[[Meduza]]|access-date=7 August 2024|archive-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807132911/https://meduza.io/en/feature/2024/08/07/fighting-continues-in-russia-s-kursk-region-as-ukrainian-troops-reportedly-advance-further-into-russian-territory|url-status=live}}</ref><ref name="insider"/><ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/16/ex-british-challenger-2-tanks-roll-into-kursk-as-ukraines-invasion-of-russia-grinds-into-its-11th-day/|title=Ex-British Challenger 2 Tanks Roll Into Kursk As Ukraine's Invasion of Russia Grinds Into Its 11th Day|work=Forbes|access-date=17 August 2024|archive-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817160615/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/16/ex-british-challenger-2-tanks-roll-into-kursk-as-ukraines-invasion-of-russia-grinds-into-its-11th-day/|url-status=live}}</ref> * 1 [[M142 ХИМАРС]]<ref name="oryxspioenkop.com">{{cite web|url=https://www.oryxspioenkop.com/2022/02/attack-on-europe-documenting-ukrainian.html|website=oryxspioenkop.com|title=Documenting Ukrainian Equipment Losses During The Russian Invasion Of Ukraine|access-date=2024-08-21|archive-date=10 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220510152646/https://www.oryxspioenkop.com/2022/02/attack-on-europe-documenting-ukrainian.html|url-status=live}}</ref> '''Според Русија:'''<br />74,000+ жртви<ref>{{cite web|url=https://tass.com/politics/1943329|title= Ukrainian troops in Kursk Region deflated, actively surrendering — Russian officer|agency=TASS|date=14 April 2025}}</ref><br />100 заробени<ref name="auto2">{{cite web | url=https://edition.cnn.com/2024/08/14/europe/russia-belgorod-emergency-ukraine-incursion-intl-hnk/index.html | title=Ukrainian forces advance in southern Russia, capturing dozens of enemy soldiers, Zelensky says | date=14 August 2024 | access-date=14 August 2024 | archive-date=14 August 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175259/https://edition.cnn.com/2024/08/14/europe/russia-belgorod-emergency-ukraine-incursion-intl-hnk/index.html | url-status=live }}</ref><br />2,915 парчиња опрема<ref>{{cite web |website=TASS | url=https://tass.ru/armiya-i-opk/22424363 |language=ru |script-title=ru:ВСУ за сутки потеряли 320 военных на курском направлении |trans-title=The Ukrainian Armed Forces lost 320 soldiers in the Kursk direction in one day | date=17 November 2024 | access-date=17 November 2024}}</ref> '''Според UALosses:'''<br />3,861 мртви<br/>11,420 исчезнати<br/>314заробени<ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=UA Losses |url=https://ualosses.org/en/soldiers/ |access-date=2 February 2026 |website=ualosses.org}}</ref> | casualties2 = '''Per OSINT:'''<br />{{circa}} 740 парчиња опрема<ref name="kursk_gambit_20250401"/> * 66–80 тенкови<ref name="tanks"/><ref name="kursk_gambit_20250401"/> * 2 [[Ka-52]] хеликоптери<ref name="insider">{{Cite web|url=https://theins.press/en/news/273690|title=Russia begins evacuating residents from Kursk Region border areas as Ukrainian forces reportedly occupy 11 settlements|date=7 August 2024|website=[[The Insider (website)|The Insider]]|access-date=7 August 2024|archive-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001807/https://theins.press/en/news/273690|url-status=live}}</ref><ref name="KI86">{{Cite web|url=https://kyivindependent.com/russian-helicopter-tanks-reportedly-destroyed/|title=Russian helicopter, tanks reportedly destroyed in fighting across border in Kursk Oblast|date=6 August 2024|website=[[The Kyiv Independent]]|first=Nate|last=Ostiller|access-date=6 August 2024|archive-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807020713/https://kyivindependent.com/russian-helicopter-tanks-reportedly-destroyed/|url-status=live}}</ref><ref name="Ka52-2"/> 115–247+ заробени<ref>{{Cite web |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/world/moscow-and-kyiv-swap-prisoners-of-war-as-ukraine-marks-independence-anniversary/ |title=Moscow and Kyiv swap prisoners of war as Ukraine marks independence anniversary |date=24 August 2024 |access-date=24 August 2024 |archive-date=24 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824121358/https://www.seattletimes.com/nation-world/world/moscow-and-kyiv-swap-prisoners-of-war-as-ukraine-marks-independence-anniversary/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.businessinsider.com/apparent-russia-soldier-surrender-videos-kursk-show-no-experience-expert-2024-8 |title=Videos of Russian soldiers appearing to surrender en masse suggest inexperience and desperation, experts say |website=[[Business Insider]] |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827002528/https://www.businessinsider.com/apparent-russia-soldier-surrender-videos-kursk-show-no-experience-expert-2024-8 |url-status=live }}</ref><br />'''Според Украина:'''<ref name="c650">{{cite web | title=Russia has lost 40,000 troops over 6 months of Ukraine's Kursk operation, Ukraine's commander-in-chief says | website=Ukrainska Pravda | date=2025-02-06 | url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/02/6/7496971/ | access-date=2025-02-06}}</ref><br />{{flagicon|Russia}} 77,000 убиени или анети<br>7,236 парчиња опрема <br />1,018 заробени<ref name="d123">{{cite web | title=Ukrainian forces maintain presence in Russia's Kursk region – Syrskyi | website=Ukrinform | date=2025-08-06 | url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4022625-ukrainian-forces-maintain-presence-in-russias-kursk-region-syrskyi.html | access-date=2025-08-13}}</ref><br>931 tactical and strategic UAVs<br /> {{flagicon|North Korea}} 4,500 убиени или ранети<ref name="p426">{{cite web | title=Russia has lost nearly 67,000 Russian and North Korean troops in Kursk Oblast, says Ukraine's General Staff | website=Ukrainska Pravda | date=2025-04-26 | url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/04/26/7509320/ | access-date=2025-07-23}}</ref><br />'''Според Северна Кореја:'''<ref>{{Cite web |title= About 600 North Korean soldiers killed in Russia's war against Ukraine, Seoul says |url= https://www.euronews.com/2025/04/30/about-600-north-korean-soldiers-killed-in-russias-war-against-ukraine-seoul-says |access-date=2025-04-30 |website=EuroNews |author= Kieran Guilbert |date= 30 April 2025 |language=en}}</ref><ref>[https://apnews.com/article/north-korea-soldiers-capture-ukraine-russia-defect-141433c872649d55358748b179781758 Seoul’s spy agency says North Korean soldiers captured in Ukraine haven’t shown desire to defect]</ref><br />{{flagicon|North Korea}} 600 мртви, 4,100 повредени, 2 заробени | casualties3 = '''Според Русија:''' 358 убиени цивили, 503 повредени<ref name="mt288"/> и 789 исчезнати цивили <ref name="g266">{{cite web | author=The Moscow Times | title=Over 350 People Killed and Nearly 800 Still Missing in Kursk Region After Ukrainian Incursion, Prosecutor Says | website=The Moscow Times | date=28 May 2025 | url=https://www.themoscowtimes.com/2025/05/27/over-350-people-killed-and-nearly-800-still-missing-in-kursk-region-after-ukrainian-incursion-prosecutor-says-a89232 | access-date=28 May 2025}}</ref><br />144,000+ евакуирани цивили<ref name="mt133">{{cite news |title=Kursk Governor Says 133K Evacuated, 20K Remain in Border Areas |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/kursk-governor-says-133k-evacuated-20k-remain-in-border-areas-a86110 |access-date=22 August 2024 |work=[[The Moscow Times]] |date=12 August 2024 |language=en |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101609/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/kursk-governor-says-133k-evacuated-20k-remain-in-border-areas-a86110 |url-status=live }}</ref> (133,000+ евакуирани во Курската област и над 11.000 евакуирани во Белгородската област)<ref name="mt133"/><ref>{{cite news | url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraines-incursion-into-russia-explained-in-maps-footage-and-photos | title=Ukraine's incursion into Russia explained in maps, footage and photos | newspaper=The Guardian | last1=Beaumont | first1=Peter | last2=Morresi | first2=Elena | last3=Scruton | first3=Paul | access-date=14 August 2024 | archive-date=16 August 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035545/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraines-incursion-into-russia-explained-in-maps-footage-and-photos | url-status=live }}</ref> | campaignbox = }} На 6 август 2024 година, за време на [[Руска инвазија на Украина (2022)|руско-украинската војна]], [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] започнале упад во [[Русија|руската]] [[Курска Област]] и се судриле со [[Вооружени сили на Русија|руските вооружени сили]] и руската гранична полиција. <ref name="REU86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|title=Russia says it moves troop reserves to border after Ukrainian attack|date=6 August 2024|work=[[Reuters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806160504/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="dw.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|title=Russia claims it is repelling Ukrainian border attack|date=6 August 2024|work=[[Deutsche Welle]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806163812/https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="ft.com">{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/83ad1e07-19d6-4ae0-b10e-208926fec4eb|title=Moscow claims Ukraine has launched offensive inside Russia|last=Miller|first=Christopher|date=6 August 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=6 August 2024|language=en}}</ref> Во Курската област била прогласена вонредна состојба, <ref name="BBC 8 Aug">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|title=State of emergency declared as Ukraine launches raid into Russia|last=Waterhouse|first=James|date=8 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809033309/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|archive-date=9 August 2024|last2=Gozzi|first2=Laura}}</ref> а руските резервисти биле брзо испратени во областа. <ref name="BBC Cursino">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|title=Russia must feel war consequences, says Zelensky amid Ukrainian attack|last=Cursino|first=Malu|date=9 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032748/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|archive-date=9 August 2024}}</ref> До крајот на првата недела, украинската војска соопштила дека окупирала 1,000 км² од руска територија, додека руските власти признале дека Украина зазела 28 населени места. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|title=Ukraine says it has seized 1,000 sq km in Kursk offensive as Putin vows 'worthy response'|date=13 August 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035547/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|archive-date=16 August 2024}}</ref> Во втората половина на август, фронтот се стабилизирал, <ref name="forbes_20240911">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/11/vladimir-putin-ordered-his-troops-to-defeat-the-ukrainian-invasion-of-kursk-by-oct-1-they-just-attacked/|title=Vladimir Putin ordered his troops to defeat the Ukrainian invasion of Kursk by Oct. 1. They just attacked.|last=Axe|first=David|date=11 September 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=14 April 2025}}</ref> а на почетокот на октомври, украинското напредување веќе било во застој. Од ноември, севернокорејските сили биле испратени во покраината за да ја поддржат руската војска. До крајот на тој месец, руските сили повторно освоиле околу половина од територијата што ја окупирала Украина. <ref name="MironBBC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|title=Ukraine front could 'collapse' as Russia gains accelerate, experts warn|last=Murphy|first=Matt|last2=Brown|first2=Paul|date=20 November 2024|work=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119222817/https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|archive-date=19 November 2024|accessdate=20 November 2024|last3=Robinson|first3=Olga|last4=Spencer|first4=Thomas|last5=Murray|first5=Alex}}</ref> До [[11 март]] [[2025]] година, поголемиот дел од украинските сили се повлекле како резултат на рускиот контранапад. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> Руските трупи влегле во [[Суџа]], околу кој се формирал сè помал џеб од територијата што сè уште ја контролира Украина, следниот ден. <ref name="guardian_20250310">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/russian-forces-threaten-border-in-effort-to-push-ukrainian-army-out-of-kursk|title=Russian forces threaten border in effort to push Ukrainian army out of Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=17 April 2025}}</ref> Украинските власти изјавиле дека целите на операцијата вклучуваат нанесување штета на руската војска, заробување на руски трупи, поместување на руската артилерија подалеку од домет, попречување на руските снабдувачки линии и пренасочување на нивните сили од други фронтови. Исто така, операцијата имала за цел да изврши притисок врз руската влада и да ја принуди на „фер“ мировни преговори. До крајот на август, операцијата почнала да биде критикувана за пренасочување на украинските сили од [[Источно боиште (Руска инвазија на Украина)|исток]], растегнување на украинскиот персонал по фронтот и дозволување на Русија да [[Покровска офанзива|напредува кон Покровск]]. <ref name="AlexHorton">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/02/ukraine-russia-advance-pokrovsk-vuhledar/|title=Ukraine's east buckling under improved Russian tactics, superior firepower|last=Horton|first=Alex|date=2 October 2024|work=Washington Post|last2=Korolchuk|first2=Serhii}}</ref> <ref name="Miller">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|title=Volodymyr Zelenskyy faces backlash over Russia's breach of eastern defences|last=Miller|first=Christopher|date=30 August 2024|work=FT|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831121654/https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|archive-date=31 August 2024|accessdate=31 August 2024}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека Русија ги преместила силите од областите со „понизок приоритет“, но не и од [[Донечка Област|Донечката област]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-kursk-attack-could-change-war-erode-russia-edge-2024-8|title=Ukraine's shock invasion of Kursk takes away one of Russia's biggest advantages and may force it to rethink how this war is fought|last=Baker|first=Sinéad|date=22 August 2024|work=Business Insider}}</ref> Украинскиот упад во Курск ја изненадило Русија, некои од сојузниците на Украина и многумина во украинската елита. <ref name="ap_20240814">{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers|date=14 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> <ref name="guardiansept">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/20/revealed-russia-anticipated-kursk-incursion-months-in-advance-seized-papers-show|title=Revealed: Russia anticipated Kursk incursion months in advance, seized papers show|last=Walker|first=Shaun|last2=Sauer|first2=Pjotr|date=20 September 2024|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 April 2025}}</ref> Тоа е најзначајниот напад преку границата од руската инвазија на Украина во 2022 година, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|title=Ukraine braces for reprisals as Russia to send more troops to Kursk|date=10 August 2024|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130632/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|archive-date=10 August 2024}}</ref> и првиот извршен првенствено од украинските редовни сили. Претходно се случиле помали упади во Русија од страна на проукраинските сили, при што Украина ги поддржувала, но негирала вмешаност. <ref name="Al Jazeera Third Day">{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|title=Russia battling major Ukrainian cross-border incursion for third day|work=[[Al Jazeera]]|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133835/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|archive-date=8 August 2024}}</ref> Западните аналитичари се разликуваат во нивната проценка на исходот од украинската офанзива, при што истражувачката за одбрана Марина Мирон ја сметала за стратешки неуспех за Украина, Маркус Рајснер сметал дека правилна проценка на битката може да се даде само по целосното повлекување на украинските сили од Курск за да се утврдат претрпените загуби, а поранешниот воен советник Нико Ланге ја сметал за успешна. <ref name="DW1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-whats-happening-with-the-ukrainian-army-in-kursk/a-71927722|title=Russia: What's happening with the Ukrainian army in Kursk?|last=Theise|first=Eugen|last2=Ukhina|first2=Iryna|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2025-03-22}}</ref> Експертот за копнено војување, Ник Рејнолдс, рекол дека Украина ја држела Суџа „извонредно“ време и дека украинската офанзива имала „ефект на обликување врз руското размислување“. == Позадина == Како резултат на [[Руско-украинска војна|руско-украинската војна]], која започна на [[24 февруари]] [[2022]] година, во континентална Русија започнале напади. Главните цели биле [[Вооружени сили на Русија|војската]], [[Воена индустрија на Русија|воената индустрија]] и [[Нафтена индустрија во Русија|нафтената индустрија]]. Многу од нападите биле со беспилотни летала, бомбардирање и саботажа на железници. Украинските разузнавачки служби признале дека извршиле некои од овие напади. Други напади биле извршени од антивоени активисти во Русија. Исто така, имало прекугранично гранатирање, ракетни напади и тајни напади од Украина, главно во областите [[Белгородска Област|Белгород]], [[Курска Област|Курск]] и [[Брјанска Област|Брјанск]]. Неколку пати, паравоени сили со седиште во Украина започнале упади во Русија, зазеле гранични села и се бореле со руската војска. Тие биле извршени од единици составени главно од руски емигранти. Иако Украина ги поддржувала овие копнени упади, таа негирала директна вмешаност. Запленетите руски воени документи што ги прегледал ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' содржеле внатрешни предупредувања за украинска прекугранична операција во областа неколку месеци пред таа да се случи. Командантите на единиците биле предупредени во февруари дека украинската војска планира „''брзо пробивање''“ од [[Сумска Област|Сумската Област]] на руска територија до длабочина од 80 километри. Поконкретно, документ од средината на јуни предупредил на украинските планови за спроведување операција од правец на [[Јунакивка]], со цел преземање на контролата врз [[Суџа]]. Рускиот воен командант [[Валериј Герасимов]] наводно ги игнорирал предупредувањата од разузнавањето дека украинските трупи се собираат во близина на [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]]. <ref name="Bloomberg">{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|title=Russia Declares Border Area Emergency as Ukraine Troops Strike|date=8 August 2024|work=Bloomberg|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808211316/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|archive-date=8 August 2024}}</ref> Блумберг објавил дека руското разузнавање предупредило за можна инвазија на Курската Област две недели однапред. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.kyivpost.com/post/37127|title=Russian General Staff Ignored Intel Reports Predicting Incursion into Kursk Region|date=9 August 2024|work=Kyiv Post|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818003137/https://www.kyivpost.com/post/37127|archive-date=18 August 2024}}</ref> Според Блумберг, повикувајќи се на „''лице блиско до Кремљ''“, Путин не бил информиран за заканата. Сите законски национални граници на Русија се контролирани од Граничната стража на ФСБ под команда на директорот на [[ФСБ]], [[Александар Бортников]]. Повеќето од мажите што ја чуваат границата во Курската Област биле млади, неискусни регрути, лесно опремени пешадиски единици на армијата и [[Национална гарда на Русија|Националната гарда]] (Росгвардија). <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/how-russia-looked-wrong-way-ukraine-invaded-2024-08-17/|title=How Russia looked the wrong way as Ukraine invaded|last=Trevelyan|first=Mark|date=17 August 2024|work=Reuters|last2=Malenko|first2=Anastasiia|last3=Stolyarov|first3=Gleb}}</ref> <ref name="newlinesmag">{{Наведени вести|url=https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|title=How Ukraine Caught Putin's Forces Off Guard in Kursk — And Why|last=Weiss|first=Michael|date=14 August 2024|work=New Lines Magazine|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814202538/https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|archive-date=14 August 2024|last2=Rushton|first2=James}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|title=How the Ukrainian army easily entered Russia and is holding its positions|last=Jégo|first=Marie|date=14 August 2024|work=[[Le Monde]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818020102/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|archive-date=18 August 2024|last2=Vincent|first2=Faustine}}</ref> Некои од регрутите биле невооружени. <ref name="cnn-conscripts">{{Наведени вести|url=https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|title=Putin promised poorly trained conscripts wouldn't be sent to war. Now the front line has come to them|last=Kottasová|first=Ivana|date=16 August 2024|work=[[CNN]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818015947/https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|archive-date=18 August 2024}}</ref> === Подготовки === [[Главна дирекција за разузнавање (Украина)|Воената разузнавачка агенција]] на Украина започнала со подготовки за операцијата во Курск до март 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/31/british-commandos-cia-ukraine-war-zelensky-putin-russia/|title=How British commandos helped bring the CIA into the heart of the Ukraine war|last=Yan|first=Sophia|date=31 March 2025|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> <ref name="newyork">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/03/29/world/europe/us-ukraine-military-war-wiesbaden.html|title=The Partnership: The Secret History of the War in Ukraine|last=Entous|first=Adam|date=29 March 2025|work=[[The New York Times]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> Кон крајот на јуни 2024 година, [[Олександр Сирски]], врховен командант на Украина, им дал наредби на командантите на 80-та и 82-ра воздушно-јуришна бригада на Украина, според командантот на 82-та, Дмитро Волошин. <ref name="fakty">{{Наведена мрежна страница|url=https://fakty.com.ua/ua/ukraine/20241107-zvilnennya-harkivshhyny-ta-kurska-operacziya-istoriya-bezstrashnyh-voyiniv-82-odshbr-dshv/|title=Звільнення Харківщини та Курська операція: історія безстрашних воїнів 82 ОДШБр ДШВ|last=Zakharchenko|first=Yuliia|date=7 November 2024|work=Факти|language=uk|accessdate=4 March 2025}}</ref> Андриј Крисјук, началник на штабот на 82-та бригада, изјавил дека планирањето на операцијата се одвивало помеѓу ограничен круг луѓе во соби без телефони, со цел да се одржи тајноста. Единиците на 80-та, 82-ра и 22-ра механизирана бригада биле дискретно преместени од други фронтови во [[Сумска Област|Сумската Област]] уште кон средината на јули, под изговор за обука и набавка на нова опрема. На офицерите им било кажано да избегнуваат носење воени униформи кога влегуваат во украинските градови и села, за да не привлечат внимание. Военото натрупување го забележале украинските цивили во селото [[Хотин (Сумска Област)|Хотин]] и [[Јунакивка|Јунакивската]] област. <ref name="New York Times">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/world/europe/ukraine-russia-war-kursk-offensive.html|title=Deception and a Gamble: How Ukrainian Troops Invaded Russia|last=Barker|first=Kim|last2=Troianovski|first2=Anton|date=13 August 2024|work=[[The New York Times]]|accessdate=14 August 2024|last3=Kramer|first3=Andrew E.|last4=Méheut|first4=Constant|last5=Lobzina|first5=Alina|last6=Schmitt|first6=Eric|last7=Varghese|first7=Sanjana}}</ref> Падобранците на 80-та бригада наводно тренирале неколку недели за да се подготват за операцијата, вклучително и на лажен терен направен да личи на села во Курската Област. <ref name="Kyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2024/11/14/7484379/|title=Andrii Horets, Deputy Commander of 95th Brigade: The enemy storms the Kursk front every day. No matter what anyone says, they're suffering huge losses, and we aren't|last=Kyrylenko|first=Olha|date=14 November 2024|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=21 April 2025}}</ref> Единиците на 95-та воздушна јуришна бригада биле информирани кон крајот на јули за операцијата, околу една недела пред нејзиниот почеток, бидејќи биле прераспоредувани од [[Битка за Торецк|Торецкиот фронт]], и им биле дадени три дена за обука и подготовка. Павло Розлах, командантот на 80-та бригада, изјавил дека неговата единица започнала да се инфилтрира во Курската Област на 4 август со помош на украинските [[Специјални оперативни сили на Украина|специјални оперативни сили]]. Групи од шест војници биле распоредени и скриени во шумите како подготовка за главниот напад на 6 август. <ref name="Kyiv Independent 80th Brigade">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|title=First Ukrainian troops crossed into Kursk Oblast 2 days before incursion, commander says|last=Denisova|first=Kateryna|date=14 October 2024|work=[[Kyiv Independent]]|access-date=14 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241028023554/https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|archive-date=28 October 2024}}</ref> На украинската инвазија ѝ претходеле артилериски гранати и напади со беспилотни летала во текот на ноќта помеѓу 5 и 6 август. <ref name="wilk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-08-07/ukrainian-military-action-kursk-oblast|title=Ukrainian military action in Kursk oblast|last=Wilk|first=Andrzej|date=7 August 2024|work=[[Centre for Eastern Studies]]|accessdate=17 March 2025}}</ref> == Временска линија == === Август 2024: Украинска офанзива === ==== 6 август ==== На 6 август 2024 година, Русија распоредила воздухопловни и артилериски сили за да се спротивстави на упадот на украинската граница во [[Курска Област|Курската Област]]. Украинските сили, опремени со тенкови и оклопни возила, преминале на руска територија. Руското Министерство за одбрана одговорило со испраќање војници и воздухопловни единици во областа. Според Русија, во упадот учествувале околу 300 украински војници, 11 тенкови и над 20 [[Оклопно возило|оклопни борбени возила]], <ref name="MT86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|title=Moscow Rushes Troops to Kursk Region as 3 Killed in Ukrainian Attacks|date=6 August 2024|work=[[The Moscow Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807000651/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> и тој бил насочен во два правци: кон Олешња во правец на Суџа, источно-североисточно од Суми, и кон Николаево-Дарино, северно-североисточно од Суми. <ref name="ISW August 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 6, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=6 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807173848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Било објавено дека чеченските батаљони Ахмат реагирале на нападите, иако овие тврдења останале непотврдени до 13 септември 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/09/13/world/ukraine-kursk-offensive-cost/index.html|title=Ukraine's Kursk offensive was seen as a major success, but it came at a huge cost|last=Kottasová|first=Ivana|last2=Gak|first2=Kostya|date=13 September 2024|work=[[CNN News]]|accessdate=11 January 2025}}</ref> Нападот започнал во 08:00 часот по [[московско време]]. Соопштението на руските сили на [[Телеграм]] околу 18:20 часот, во кое се тврди дека ги потиснале Украинците назад преку границата и нанеле значителни загуби преку артилерија, воздушни напади и беспилотни летала, подоцна било изменето од нивна страна за да прикаже дека борбите се во тек. [[Москва]] објавила видеа на кои наводно се гледаат украински тенкови како цел на напади од воздух. Снимките од социјалните медиуми покажале дека руските воени авиони дејствувале на ниски надморски височини над Курската Област за да го одбијат нападот. [[Алексеј Смирнов]], вршител на должноста [[Гувернер на Курска Област|гувернер на Курската област]], објавил дека три лица загинале за време на настаните: жена при граничниот упад и две лица во одделни напади пеку беспилотни летала. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|title=Russia Says Deployed Aviation, Artillery To Repel Ukrainian Border Attack|date=6 August 2024|work=[[Barron's]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807032940/https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Руските блогери, исто така, во голема мера ги отфрлиле наводните напади како „неуспешни“ и „медиумски трик“. Според Русија, најмалку 1.000 војници ја преминале границата првиот ден, поддржани од [[Тенк|тенкови]] и оклопни возила. Според Анджеј Вилк од Центарот за источни проучувања, целата украинска групација, вклучувајќи некои елементи кои не преминале во Русија, се состоела од околу 2.000 луѓе од 22-та и 82-ра бригада на Украина, поддржани од артилерија и под-единици за воздушна одбрана. Подоцна, припадниците на украинската војска тврделе дека пробивот на границата го извршиле 80-та и 82-ра бригада за воздушен напад. Руските блогери тврделе дека офанзивата ја спроведува [[Руски доброволен корпус|Рускиот доброволен корпус]] (РДК), додека „ ''Нов глас на Украина“'', повикувајќи се на извор во Главната воена разузнавачка служба на Украина, објавил дека РДК не бил присутен. ==== 7 август ==== [[Податотека:Ukrainian_"Southern_Railway"_1943.jpg|мини|Картата на украинската железничка пруга од 1943 година ја прикажува Суџа во квадрантот А2 на 60 км на главната линија Лгов - Готња - Золочив до [[Харков|Харков.]]]] Еден блогер тврдел дека украинските сили зазеле 11 населени места и напредувале 14 километри длабоко во областа. <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Владините агенции добиле наредба од претседателот [[Владимир Путин]] да „''обезбедат потребна помош на жителите''“, а заменик-премиерот [[Денис Мантуров]] бил испратен да ја надгледува нивната работа. <ref name="mt1">{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|title=Putin Blasts 'Indiscriminate' Ukrainian Incursion into Border Region|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807172737/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|archive-date=7 August 2024}}</ref> Курската област била ставена во [[вонредна состојба]] од страна на гувернерот Смирнов. <ref name="dw1">{{Наведени вести|url=https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|title=Russia: State of emergency in Kursk amid incursion|date=7 August 2024|work=DW|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807184143/https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|archive-date=7 August 2024}}</ref> <ref name="CNBC State of Emergency">{{Наведени вести|url=https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|title=3,000 evacuated, state of emergency declared after Ukraine's raid into Russia|last=Ellyatt|first=Holly|date=8 August 2024|work=[[CNBC]]|access-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133828/https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|archive-date=8 August 2024}}</ref> Путин се состанал со клучни членови на безбедносниот естаблишмент, вклучувајќи ги [[Валериј Герасимов]], [[Александар Бортников]], [[Сергеј Шојгу]] и [[Андреј Белоусов]], за упадот во Курск. <ref name="kru1">{{Наведени вести|url=https://www.kommersant.ru/doc/6879452|date=7 August 2024|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035255/https://www.kommersant.ru/common/socialnetworkblock|archive-date=8 August 2024|script-title=ru:Герасимов назвал целью ВСУ в Курской области захват Суджанского района}}</ref> Герасимов му рекол на Путин дека околу 1.000 украински војници учествувале во нападот и дека нивното напредување е запрено. <ref name="Reuters Videos show Ukrainian Presence">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-fighting-continues-kursk-video-shows-burnt-out-russian-trucks-2024-08-09/|title=Russia reinforces Kursk region, videos show Ukrainian presence, evidence of attack|last=Trevelyan|first=Mark|date=2024-08-10|work=[[Reuters]]|access-date=2024-09-11}}</ref> Геолоцираните снимки потврдиле дека украинските сили напредувале најмалку 10 километри преку руската граница, откако пробиле најмалку две руски одбранбени линии и едно упориште. Руски извори посочиле дека украинските сили се обидуваат да напредуваат по автопатот 38K-030 Суџа- [[Коренево (Курска Област)|Коренево]], а истакнат блогер поврзан со Кремљ тврдел дека до 18:00 часот по локално време на 7 август, украинските сили напредувале и северозападно и југоисточно по автопатот и дека веќе се борат на периферијата на Корнево и Суџа. Дополнително, геолоцираните снимки покажале четворица украински војници како заробуваат најмалку 40 руски војници, како и се борат во градските граници на Суџа, при што украинските сили заземаат бензинска пумпа и влезен пункт. Претходниот ден, се тврдело дека 35 руски војници биле заробени од украинските сили откако не успеале да спречат пробив. <ref name="ISW August 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 7, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=8 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035224/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Hird|first4=Karolina|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Во меѓувреме, украински поручник тврдел дека 300 руски војници биле заробени во „Курската народна република“ во текот на два дена; тој се осврнал на украинските сили што дејствуваат таму како „''контингент од неидентификувани вооружени формации''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|title=About 300 Russian Soldiers Surrendered To AFU In Kursk Region|work=charter97.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810202419/https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|archive-date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Украинскиот пратеник [[Олексиј Гончаренко]] известил дека украинските сили го освоиле гасниот центар Суџа, кој го снабдува гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород со остатокот од [[Европа]]. Дополнително, имало извештаи за борби во Ивница, село оддалечено 24 км од границата. <ref name="Politico August 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|title=Russia declares state of emergency in Kursk as Ukraine pushes incursion|last=Jochecová|first=Ketrin|last2=Posaner|first2=Joshua|date=8 August 2024|work=[[Politico]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808101529/https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Nöstlinger|first3=Nette|last4=Cienski|first4=Jan}}</ref> Руски извори тврделе дека украинските сили стигнале до селото [[Дарино (Курска Област)|Дарино]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-225th-battalion-showed-russian-flag-removal-in-kursk-oblast-village-video-alleged/|title=Ukraine's 225th battalion showed Russian flag removal in Kursk Oblast village, video alleged|last=Denisova|first=Kateryna|date=12 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=19 March 2025}}</ref> ==== 8 август ==== [[РИА Новости]] објавила дека четири лица загинале како резултат на „нападите“ на [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] (ВСУ) во областа, додека борбите продолжиле веќе трет ден.<ref name="Reuters_2024-08-08" /><ref name="AlJazeera_2024-08-08" /> Прорускиот блогер Јуриј Подољака изјавил дека „Суџа е практично изгубена за нас“ и дека украинските сили се движат кон [[Лгов (Курска Област)|Лгов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|title=Battles rage in Kursk region after Ukraine's largest incursion yet into Russia|date=2024-08-08|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808134236/https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|archive-date=8 August 2024|publisher=[[France 24]]}}</ref> Украинските сили го контролирале западниот дел од Суџа и околните патишта; престрелките продолжиле во градот. <ref name="agent">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|last=Oglobin|first=Slava|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru-RU|script-title=ru:Z-каналы сообщили о боях в Судже|trans-title=Z-channels report fighting in Sudzha|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123529/https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Според Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курската Област, шест украински беспилотни летала и пет ракети биле соборени во текот на ноќта и утрото. <ref name="meduzalive8aug">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|date=2024-08-08|work=Meduza|language=ru|script-title=ru:Война Восемьсот девяносто седьмой день|trans-title=War, eight hundred and ninety-seventh day|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808235632/https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> [[Податотека:President_Vladimir_Putin_talks_with_the_governor_of_Kursk_in_August_2024.jpg|мини|[[Владимир Путин]] разговара со Алексеј Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курск, за ситуацијата во врска со украинската инвазија. 8 август 2024 година.]] Во извештаите се тврди дека борбената зона се проширила на 430 км² и дека украинските сили влегле во населбата Мирни и ја презеле контролата врз селата Казачја Локнја, Богдановка. Престрелките се случиле во селото [[Снагост (Курска Област)|Снагост]]. <ref name="agents430км">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|title=Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Украинските трупи биле присутни во области оддалечени 35 километри од украинската граница. <ref name="isw8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 8, 2024|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809215312/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> ==== 9 август ==== Извештаите тврделе дека украинските трупи зазеле околу 100 <ref name="WP Ukraine stuns Russia">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/08/ukraine-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine, powered by Western arms, stuns Russia in cross-border assault|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=8 August 2024|work=Washington Post|last2=Horton|first2=Alex|last3=Hudson|first3=John|last4=Oakford|first4=Samuel}}</ref> – 200 квадратни километри територија, на длабочина од околу 10 километри во просек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|title=Ukraine's Counter-Invasion of Russia Could Gain Bargaining Chips for Kyiv in the Event of Negotiated Peace With Moscow|last=Brooke|first=James|date=9 August 2024|work=New York Sun|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809234611/https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Врз основа на независни и сопствени анализи, [[CNN]] ја проценил површината на територијата над која Русија ја изгубила контролата на 250{{Меѓупростори}}најмалку км². <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|title='Doing the least obvious thing': Ukraine embarrasses Putin with surprise assault on southern Russia|last=Lister|first=Tim|date=10 August 2024|work=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205826/https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Конвој руски војници наводно бил уништен во напад на [[ХИМАРС]] во селото Октјабрское додека се движел по рутата што ги поврзува [[Глушковски регион|Глушковскиот регион]] и [[Курск]] и минувал низ областите [[Рилски регион|Рилски]] и [[Лговски регион|Лговски]]. Снимките од последиците покажуваат 15 изгорени воени камиони, со некои тела внатре. Според украинската аналитичка група NEXTA, „''секој од овие камиони може да носи до 35 целосно опремени војници. Видеото покажува 14 уништени возила, што сугерира дека руската армија можела да изгуби помеѓу 200 и 490 војници за една ноќ како резултат на нападот... Ова би можело да стане една од најголемите еднократни загуби за руската армија од почетокот на целосната војна''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|title=The authorities of the Kursk region are panicking as the Ukrainian Armed Forces approach the Kursk NPP|date=9 August 2024|work=news.online.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810064607/https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|archive-date=10 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|title=Column of Russian vehicles, personnel destroyed in Kursk Oblast, multiple sources say|date=2024-08-09|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810040858/https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|title=Pro-War Bloggers Slam Military Command Over Destroyed Russian Column in Kursk|date=2024-08-09|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810132131/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Руски Телеграм канал напишал: „''Тие беа вооружени, најверојатно по еден вод по возило. Уништени беа 3-4 чети – цел батаљон. Судејќи според изгледот на колоната, околу половина беа убиени. Ова е еден од најкрвавите и најмасовните удари (најверојатно Химари) во целата војна''.“ <ref name="telegraph-column">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|title=Russia sends reinforcements to retake Kursk|date=9 August 2024|work=The Telegraph|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154756/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|archive-date=10 August 2024}}</ref> [[Апти Алаудинов]], командантот на чеченските единици Ахмат кои биле стационирани во [[Белгород]] и [[Курск]] од последниот упад, ги информирал руските медиуми дека тој и неговите сили не се бореле со украинските трупи додека минувале покрај нивните позиции, туку одлучиле да се повлечат додека не пристигнат повеќе руски засилувања, додека некои руски блогери тврделе дека побегнале од битката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|title=Ukraine employed units from the border with Belarus to attack Kursk|date=8 August 2024|work=[[Prensa Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809031357/https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref name="Kyiv Independent August 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|title=Chechen commander admits Russian losses, Ukrainian advances in Kursk Oblast|last=Fornusek|first=Martin|date=9 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809093128/https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Алаудинов во тој момент бил единствениот руски командант кој признал дека украинските сили ги контролираат населбите по должината на границата. Во очекување на руски воздушни напади, на 20.000 луѓе им било наредено да се евакуираат од [[Сумска Област|Сумската Област]]. Руските засилувања, од кои многу биле единици веќе распоредени околу руско-украинската граница, <ref name="ISW 2024-08-09">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 9, 2024|last=Barros|first=George|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811002023/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|archive-date=11 August 2024|accessdate=9 August 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Mappes|first5=Grace|last6=Harward|first6=Christina}}</ref> продолжиле да пристигнуваат во близина на фронтовската линија во Курската Област, каде што борбите продолжиле над Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|title=As Ukraine Pushes Deeper, Russia Sends Reinforcements to Border Area|last=Méheut|first=Constant|date=9 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809133529/https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|title=Russia declares an emergency in Kursk, under attack by Ukraine. 14 die in a Russian strike on a mall|last=Kullab|first=Samya|last2=Hatton|first2=Barry|date=9 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809181020/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> [[Министерство за одбрана на Русија|Руското министерство за одбрана]] објавило извештај за префрлање на воена колона од [[Белгородска Област|Белгородската Област]] во Суџанскиот округ, која вклучувала самоодни артилериски оружја „Мста-С“ од 152 мм и возила за борбена поддршка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|title=Россия перебросила в Курскую область военных и технику из Белгородской и Донецкой областей|last=Zatirko|first=Andrey|date=2024-08-09|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809195051/https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Бојните ознаки покажале дека руската команда префрла војници кои се искусни во борбени дејствија во Курската Област како засилување. <ref name="theinsider-9aug-reserves">{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273743|title=Российское командование перебрасывает резервы в Курскую область с харьковского направления|date=2024-08-09|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810000840/https://theins.ru/news/273743|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Шефот на општинската администрација на Курчатов, Игор Корпунков, известил дека борбите се воделе на 30 километри од [[Курска јадрената централа|Курската јадрената централа]]. <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065 Власти Курской области заявили о приближении ВСУ к Курской АЭС] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810043010/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> <ref name="newop">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|title=Russia Launches New Operation to Halt Advancing Ukrainian Troops|date=2024-08-10|publisher=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810131100/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Властите ги блокирале сите пристапи до јадрената централа, градежните работници на местото ја напуштиле областа, а опремата во централата била деактивирана. [[Росатом]] објавил привремено намалување на бројот на персонал на местото. Околу 15:00 часот, во Курчатов се слушнала експлозија. [[Војници за радијациона, хемиска и биолошка одбрана на Руската Федерација|Руски војници за заштита на РХБ]] биле исто така распоредени за да ја заштитат централата. <ref name="rad">[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109 Курскую АЭС оцепили из-за угрозы атаки ВСУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810013735/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> Гувернерот на Курската Област, Алексеј Смирнов, известил дека пожар избувнал во еден од окрузите како резултат на напад на украинските вооружени сили врз трафостаница. Како резултат на нападот со беспилотни летала, Курчатов, како и делови од окрузите Курчатовски, Октјабрски, Болшесолдатски, Обојански и Беловски, останале без електрична енергија. <ref>[https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html Курчатов, где расположена АЭС, остался без света после атаки дрона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240813205822/https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html|date=13 August 2024}}//Radio free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> Во [[Курска Област|Курските]], [[Брјанска Област|Брјанските]] и [[Белгородска Област|Белгородските области]] бил воведен оперативен режим за борба против тероризмот, предводен од [[Александар Бортников]], <ref name="ISW 2024-08-10" />за привремено преземање на контролата врз регионите додека условите не се вратат во нормала. <ref>[https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset%3Ad89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c В Курской, Брянской и Белгородской областях ввели «режим контртеррористической операции»] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240809232658/https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c|date=9 August 2024}}//[[Би-би-си|BBC]] (Russian)</ref> Ова значело дека движењето било ограничено, можеле да се запленат возила и да се следат телефонски повици, меѓу другите мерки. <ref name="voa1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|title=Russia evacuates tens of thousands amid Ukraine incursion|date=10 August 2024|work=[[Voice of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035546/https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|archive-date=16 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Бројот на украински војници во Курската Област го проценил вишиот соработник на [[Фондација Карнеги за меѓународен мир|фондацијата за меѓународен мир „Карнеги“]] Дара Масикот, на околу 10.000-12.000, кои содржат елементи од четири до пет украински бригади. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|title=Here's what we know about Ukraine's military offensive in Russia|last=Yu|first=Mallory|last2=Handel|first2=Sarah|date=2024-08-09|publisher=NPR|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813201641/https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-10|last3=Kelly|first3=Mary Louise}}</ref> ==== 10 август ==== Според аналитичарите цитирани од ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'', украинското напредување во Курската Област во голема мера било запрено од руски засилувања во овој момент, а ситуацијата се стабилизирала, но украинските сили продолжиле да ја држат својата освоена територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|title=Russia Pushes Back at Ukraine's Cross-Border Assault, but Kyiv Presses On|last=Barker|first=Kim|date=10 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812013228/https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|archive-date=12 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Спротивно на тоа, други извори како што се „''[[Вашингтон пост]]''“ и „''[[Франкфуртер Рундшау]]''“ објавиле дека Русија сè уште не е во можност да ја контролира ситуацијата, со постојани украински напредувања. <ref name="Khurshudyan810">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine appears to expand incursion into Russia, in a morale boost for Kyiv|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=10 August 2024|work=Washington Post|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811083513/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|archive-date=11 August 2024|last2=Galouchka|first2=Anastacia}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|title=Russland bekommt Kursk-Offensive nicht in den Griff: Bewohner senden Video-Appell an Putin|last=Hartmann|first=Fabian|date=11 August 2024|work=Frankfurter Rundschau|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811105332/http://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|archive-date=11 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изнело слични тврдења дека го запреле секое украинско напредување во Курската Област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|title=Russia claims to have thwarted Ukraine's advance in Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 August 2024|work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205830/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Руските власти вовеле режим на „антитерористичка операција“ во Курската Област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|title=Russian authorities impose counter-terrorist operation regime in 3 oblasts|last=Ivashkiv|first=Olena|date=10 August 2024|work=Ukrainska Pravda|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816021634/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|archive-date=16 August 2024|language=en}}</ref> Исто така, битки биле водени во [[Олговка (Курска Област)|Олговка]] во близина на Коренево, фармата Ивашковское и Малаја Локња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области|date=2024-08-09|publisher=Агентство|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154516/https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> На 10 август, 95-та воздушно-јуришна бригада на Украина влегла во Курската Област и добила задача да спроведува напади и операции за чистење околу Малаја Локња и Погребки. Руските вооружени сили тврделе дека ја вратиле контролата врз селото Махновка источно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|title=Бои под Курском. День пятый. Главное|date=2024-08-10|work=Важные истории|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154513/https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Извештаите тврделе дека борбената зона се проширила на 650 км². <ref>{{Наведени вести|url=https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|title=Площадь боевых действий в Курской области в субботу составила 650 кв км|date=2024-08-09|work=Agents (Russia)|access-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811120741/https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|archive-date=11 August 2024}}</ref> Вечерта, гувернерот на Курската Област Смирнов изјавил дека 15 лица биле повредени во градот Курск откако остатоците од пресретната украинска ракета паднале врз станбена зона. <ref name="BBC Tough Response">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|title=Moscow vows 'tough response' to Ukrainian offensive in Russia|last=Murphy|first=Matt|date=11 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813012509/https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|archive-date=13 August 2024|language=en}}</ref> Војниците на 252-от баталјон за територијална одбрана на Украина објавиле снимки од Порож, погранично село во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. ==== 11 август ==== Во ноќта на 11 август, украинските вооружени сили влегле во [[Беловски реон (Курска Област)|Беловскиот реон]], кој се наоѓа југоисточно од Суџанскиот реон, што го потврдиле началникот на округот и вршителот на должноста гувернер. Началникот на округот ги замолил евакуираните да не се враќаат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273773|title=Ukrainian military entered the Belovsky District of the Kursk Region — head of the district|date=2024-08-11|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811101150/https://theins.ru/news/273773|archive-date=11 August 2024|accessdate=2024-08-11}}</ref> Изданието „Проект“ тврдело дека борбената зона се зголемила на 720 км². Оклопна украинска колона влегла во Белгородската Област кај селото Колотиловка, веднаш била нападната од артилерија и беспилотни летала, но на крајот напредувала 9,7 километри на руска територија со големи жртви. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|title=Ukraine offensive in Russia expands beyond Kursk region, soldiers say|work=Washington Post|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815231132/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|archive-date=15 August 2024|quote=Ukrainians came under intense attack by artillery, drones and aerial bombs almost immediately. The Ukrainians pushed forward about six miles, the soldiers said, seizing abandoned Russian troop positions [...] "All our group was injured the day we arrived," [...] Many Ukrainian troops were concussed or heavily wounded, while others were killed [...] survivors had to take cover in Russian trenches for days, until an armored vehicle arrived to evacuate them}}</ref> ==== 12 август ==== Руските власти започнале со евакуација на цивили од Краснојарушкиот реон во Белгородската област поради проширувањето на украинската офанзива. Краснојарушки се наоѓа веднаш јужно од Курската област, а исто така се граничи и со Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|title=Authorities in Russia's Belgorod Oblast announce evacuation of border region as Ukrainian incursion reportedly widens|date=2024-08-12|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812100905/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|archive-date=12 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Руските власти потврдиле дека Украинците ја презеле контролата врз најмалку 28 населби, додека украинскиот OSINT тврдел дека Украинците имаат контрола врз 44 населби и оспоруваат уште 10 населби. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/12/kursk-russia-ukraine-war/|title=Russians evacuated from Kursk as Putin grapples with Ukrainian incursion|work=Washington Post}}</ref> Врховниот командант на вооружените сили на Украина, [[Олександр Сирски]], изјавил дека неговите сили контролираат над 1,000 км² од руската територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|title=Top Ukrainian commander says his forces now control 1,000 square kilometers of Russia's Kursk region|date=2024-08-12|work=AP News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813010317/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Украинските војници објавиле видео од себе како возат низ центарот на Суџа, тврдејќи дека центарот на градот е под контрола на украинските вооружени сили. ==== 13 август ==== Според извештаите кои не биле веднаш потврдени, но кои западните набљудувачи ги оцениле како веродостојни, Путин го поставил [[Алексеј Дјумин]] за командант на одбраната против украинската офанзива. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|title=Ukraine's Kursk incursion: how the invasion of Russia could change the political focus of the conflict|last=Wolff|first=Stefan|authorlink=Stefan Wolff|date=15 August 2024|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815230945/https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Според Украина, „''релативно мал''“ број руски војници биле преместени во Курск од [[Запорожје]] и [[Херсон]], а руските офанзиви во последните два региона продолжиле. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|title=Putin pulls units out of Ukraine to defend Russia, Kyiv says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=13 August 2024|work=POLITICO|access-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813182746/https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|archive-date=13 August 2024|last2=Walker|first2=Ali}}</ref> Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател [[Володимир Зеленски]] изјавил дека неговите сили контролираат околу 1.000 км² и 74 населби во Курската Област. <ref name="ua74">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|title=Ukraine war latest: Ukraine controls 74 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky says|date=13 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813220945/https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|archive-date=13 August 2024}}</ref> На состанокот со Зеленски, [[Литванија|литванскиот]] министер за одбрана [[Лауринас Кашчунас]] тврдел дека Русија преместила дел од своите војници од својата балтичка енклава [[Калининградска Област|Калининград]] во Курск, без да навлегува во понатамошни детали. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thehill.com/policy/defense/4827388-russia-moving-troops-kaliningrad-kursk-ukraine-attack/|title=Russia moving troops from Kaliningrad to Kursk to repel Ukraine attack, official says|last=Dress|first=Brad|date=14 August 2024|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|accessdate=21 December 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана тврдело дека ги спречило украинските напади во Кореневскиот реон во близина на селата Обшчи Колодез, Каучук, Алексеевски и Снагост и во Суџанскиот реон во правец на Мартиновка, како и во областите Коренево, Олешња, Николаево-Дарино, Суџа и Михајловка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|title=Минобороны РФ заявило, что российские войска помешали ВСУ прорваться вглубь Курской области в 28 километрах от границы|work=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813152747/https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-13}}</ref> ==== 14 август ==== Русија ја обвинила на Украина за извршување на масовен воздушен напад и напад со беспилотни летала врз Курск, Воронеж, Белгород, [[Нижегородска Област|Нижни Новгород]], [[Волгоград]], [[Брјанска Област|Брјанск]], Орјол и Ростов, додавајќи дека соборила 117 беспилотни летала и четири ракети. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|title=Russia claims over 110 downed drones amid reported explosions near airbases|last=Kateryna Denisova|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814082648/https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Украинската државна телевизија емитувала извештај во кој се тврди дека Суџа бил ставен под украинска контрола и се гледа како украински војници го отстрануваат [[Знаме на Русија|руското знаме]] од службена зграда. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|title=Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha|date=14 August 2024|work=Reuters|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814205134/https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Украинските сили биле прикажани и како доставуваат хуманитарна помош до цивилите во градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|title=Ukrainian military have been delivering humanitarian aid to those who were reportedly abandoned in the Kursk region (video)|work=[[Sky News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815092309/https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Сепак, Апти Алаудинов тврдел дека борбите во градот се во тек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|title=Russia Still Fighting for Control of Sudzha Gas Hub, Chechen Commander Says|date=14 August 2024|work=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175643/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> Украина тврдела дека заробила 102 руски војници за помалку од 24 часа, наводно од 488-от гардиски полк и баталјоните „Ахмат“, <ref>{{Наведени вести|url=https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|title=Рота російських солдатів здалася в полон у Курській області|last=Kovalska|first=Olena|date=2024-08-15|work=Експрес Онлайн|access-date=2024-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035551/https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|archive-date=16 August 2024|publisher=Експрес Online}}</ref> <ref name="alpha">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|title=Спецпризначенці СБУ за раз узяли в полон рекордних 102 росіян на Курщині|last=Holovan|first=Milana|date=2024-08-15|publisher=LIGA|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815142316/https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а Зеленски еден ден претходно изјавил дека „стотици“ се предале за време на офанзивата. <ref name="kyivindependent_100-russian-soldiers">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|title=Ukraine captures over 100 Russian troops in Kursk Oblast in less than a day, Syrskyi says|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814112959/https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Според државната безбедносна служба на Украина, ова било најголемото поединечно предавање на руски војници до тој момент. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|title=Ukrainian forces capture over 100 Russian soldiers in Kursk Oblast at once – photos, videos|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815130819/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украина наводно направила обид да напредува во три насоки: источно од Суџа кон селото Белица и соседната населба Гири, северно кон Лгов и северозападно кон Коренево на патот кон Рилск. Жестока битка била пријавена во близина на населбата Каучук, приближно 30 километри од Лгов. Руските сили ископале нови ровови јужно од Лгов и во Черможној. Украинските сили тврделе дека напредувале 1-2 километри и го завршиле чистењето на Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|title=Украинские силы "продвинулись на 1–2 километра" в Курской области России|date=2024-08-14|work=Radio free Europe/ Radio Liberty (Russian)|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814194330/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|archive-date=14 August 2024|publisher=Радио «Свобода»}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|title=Russian Military Fortifies Southern Outskirts of Lgov, Kursk Oblast|work=Militarnyi|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814102356/https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Черкаскаја Конопелка, јужно од Суџа, наводно била освоена од Украина, додека селото Куриловка, селцето Дмитриуков и селата Борки и Крупец исто така биле окупирани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/BILD_Russian/18213|title=ВСУ взяли ещё четыре населённых пункта к югу от Суджи — аналитик BILD|date=2024-08-14|work=Telegram|publisher=BILD на русском|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814184423/https://t.me/BILD_Russian/18213|archive-date=14 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украинските трупи влегле во селото Камишное каде што била пријавена урбана битка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|title="Ситуация остается тяжелой". Украинская армия в Курской области за сутки заняла еще шесть населенных пунктов|date=2024-08-14|publisher=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815044450/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Градот [[Глушково (Курска Област)|Глушково]] добил наредба за евакуација од гувернерот Смирнов, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|title=Authorities in Russia's Kursk Oblast order evacuation of another town|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814234932/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а евакуацијата на целиот Глушковски реон во Курската област започнала истиот ден. ==== 15 август ==== Украинскиот воен командант [[Олександр Сирски]] објавил формирање на воена администрација предводена од генерал [[Едуард Москалиов]], додавајќи дека 82 населби во областа се нашле под контрола на [[Киев]]. Во своето вечерно обраќање, Зеленски изјавил дека украинските сили ја презеле целосната контрола врз Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|title=BREAKING: Zelensky confirms full capture of Russian town of Sudzha in Kursk Oblast|date=15 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815150301/https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> Руското министерство за одбрана тврдело дека го вратило селото Крупец. Исто така, потврдило дека украинските вооружени сили напредувале приближно два километри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/meduzalive/111110|title=Российские войска освободили село Крупец в Курской области, заявило Минобороны РФ|date=2024-08-15|work=Meduza|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035540/https://t.me/meduzalive/111110|archive-date=16 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|title=Главком ВСУ объявил о создании военной комендатуры в Курской области|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815135643/https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Украина изгубила лансер на [[ХИРМАС|ХИРМА]] во ракетен напад во Сумската област. ==== 16 август ==== На овој ден било објавено дека Русија вработува копачи на ровови за изградба на одбрана со плати од околу 2.500 американски долари месечно, или повеќе, со ветување дека ќе работат надвор од борбените зони. Сателитските снимки го покажале проширувањето на руските ровови во регионот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|title=Ukraine war briefing: Russia hiring trench diggers after Kursk invasion|last=Murray|first=Warren|date=16 August 2024|work=The Guardian|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818014603/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/15/scores-of-job-ads-for-trench-diggers-appear-online-as-ukraine-advances-in-kursk-region-a86034|title=Scores of job ads for trench diggers appear online as Ukraine advances in Kursk region|date=2024-08-15|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=2025-04-15}}</ref> Главниот патен мост преку реката Сејм во Глушково бил уништен од украинската војска, приближно 50 километри западно од руската територија што тогаш ја контролирала Украина. Руските власти изјавиле дека губењето на мостот ќе го попречи преместувањето преку копнени патишта на цивилите во округот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/17/russia-says-ukraine-used-western-weapons-to-destroy-bridge-in-kursk|title=Russia says Ukraine used Western weapons to destroy bridge in Kursk|date=17 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|accessdate=20 March 2025}}</ref> <ref>[https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/ Ukraine 'destroys bridge' in Russia's Kursk region] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818003625/https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/}}, Canberra Times, 16 August 2024.</ref> Приближно 2.000 до 3.000 руски регрути биле заробени јужно од реката. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|title=Fierce fighting in Russia as Ukrainian forces attempt to seize more territory|last=Harding|first=Luke|date=20 August 2024|work=The Guardian|access-date=24 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061913/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|archive-date=26 August 2024|last2=Sabbagh|first2=Dan}}</ref> ==== 17 август ==== Руските сили наводно дигнале во воздух два моста во близина на Теткино и Попово-Лежачи откако се повлекле од десниот брег на реката Сејм во областа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/world/countries/kurskaya-oblast-rossiyane-soobshchayut-ob-otstuplenii-okkupantov-vozle-tetkino-50443768.html|title="Взорвали мосты". Российские военкоры сообщают об "организованном отступлении" оккупантов на восточный берег реки Сейм возле Теткино|date=17 August 2024|language=uk|trans-title="They blew up the bridges." Russian military journalists report an "organized retreat" of the occupiers to the eastern bank of the Seim River near Tetkino|accessdate=17 August 2024}}</ref> Украинската војска тврдела дека ја освоила населбата Коренево, но руското министерство за одбрана ја опишала населбата како спорна. <ref>[https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared Неподтвержденные сообщения о взятии ВСУ райцентра Коренево в Курской области] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818232420/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared|date=18 August 2024}} Radio Free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> ==== 18 август ==== [[Податотека:The_80th_Air_Assault_Brigade_captured_a_T-90M_Proryv_tank_in_the_Kursk_region.jpg|мини|Украински војници со заробен руски тенк [[Т-90]] М Прорјв]] Украинските сили уништиле уште еден мост над реката Сејм во близина на [[Званое]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|title=Ukraine Says Struck Another Bridge in Russia's Kursk Region|work=The Moscow Times|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224306/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref name="ISW_2024-08-16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 16, 2024|last=Kateryna Stepanenko|last2=Christina Harward|date=2024-08-16|work=understandingwar.org|publisher=[[Institute for the Study of War|ISW]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817000945/https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|archive-date=17 August 2024|accessdate=2024-08-18|quote=Russian sources claimed on August 16 that Ukrainian HIMARS strikes destroyed bridges in Glushkovo and Zvannoye (both southwest of Korenevo).|last3=Riley Bailey|last4=Angelica Evans|last5=Frederick W. Kagan}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|title=Russia, le forze ucraine mettono fuori uso un secondo ponte nella regione di Kursk – Video|date=2024-08-18|work=rainews|publisher=[[Rai News 24]]|language=it|trans-title=Russia, Ukrainian forces take out a second bridge in the Kursk region – Video|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224305/https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|archive-date=18 August 2024|accessdate=2024-08-19}}</ref> Според руските блогери, и Украина и Русија ги зацврстиле своите сили што се борат во Курската Област, при што Русија преместила дел од силите од други фронтови на фронтот. <ref name="newsweek20240818">{{Наведени вести|url=https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|title=Kursk invasion map shows Ukrainian advances in new locations|date=18 August 2024|work=Newsweek|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224302/https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|archive-date=18 August 2024|language=en}}</ref> Маринците од 501-от посебен поморски пешадиски баталјон објавиле видео од нив како го симнуваат руското знаме од општинската зграда [[Апанасовка (Курска Област)|Апанасовка]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/marines-of-501st-separate-battalion-remove-1724002539.html|title=Marines of 501st Separate Battalion remove Russian flag in Kursk region|last=Zimko|first=Oleksandra|work=[[RBC-Ukraine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034613/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724002539?lt=1&st=0|archive-date=20 August 2024|accessdate=19 August 2024}}</ref> ==== 19 август ==== Русија тврдела дека украинската војска го уништила третиот и последен мост преку реката Сејм во Кореневскиот реон, што довело до можен логистички притисок врз над 700 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|title=В Росії скаржаться на знищення ЗСУ останнього моста через річку Сейм|last=Fandorin|first=Olga|date=19 August 2024|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819225742/https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|archive-date=19 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили контролираат 92 населени места во Курската Област и 1.250 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|title=Ukraine in control of 92 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky claims|last=Denisova|first=Kateryna|date=19 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034606/https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|archive-date=20 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 20 август ==== Руското Министерство за внатрешни работи ги предупредило жителите на областите Брјанск, Курск и Белгород да не користат мрежни страници за онлајн запознавање и безбедносни камери, наведувајќи загриженост за информации што ги собираат украинските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|title=Don't Use Dating Sites Amid Kursk Incursion, Russia Tells Border Region Residents|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015034/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|archive-date=21 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Јунус-Бек Јевкуров, поранешен шеф на [[Ингушетија]] и актуелен заменик-шеф на Министерството за одбрана, бил назначен за заменик на [[Андреј Белоусов]] во Координативниот совет за безбедносни прашања на граничните територии. Белоусов објавил дека Јевкуров веќе бил во Курската Област тој ден. Украинското Министерство за одбрана тврдело дека украинските сили напредуваат кон селата Новоивановка и Кулбаки. Исто така, навело дека Коренево е нападнато од југ. Мартиновка на патот Суџа-Курск, исто така, било кажано дека е контролирана од Украина, и дека се освооени Плехово на југ, но било изјавено дека Борки, Камишное и Гири се под руска контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|title=Генштаб вперше показав карту територій, які ЗСУ контролюють у Курській області|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101606/https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|title=Генштаб впервые показал карту территорий, которые ВСУ контролируют в Курской области|last=Rozhik|first=Sofia|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101607/https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 21 август ==== Украина изјавила дека уништила неколку понтонски мостови што ги користеле руските сили по должината на реката Сејм. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|title=Ukraine Says Destroyed Russian Army Pontoon Bridges in Kursk Region|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141348/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|archive-date=21 August 2024|accessdate=21 August 2024}}</ref> Руските воздухопловни сили извршиле 17 воздушни напади користејќи 27 воздушни бомби на територијата на Русија под контрола на Украина, а руската армија спровела артилериски напади врз украинските гранични населби [[Порозок]] и [[Пожња]]. <ref name="med21">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|title=Война Девятьсот десятый день. Хроника "Медузы"|date=2024-08-21|work=MEDUZA|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821215507/https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|archive-date=21 August 2024|accessdate=22 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изјавило дека неговите сили ги одбиле украинските напади од Комаровка, Коренево, Малаја Локња и Рускаја Конопелка и нападнале украински војници во близина на осум села во Курската област и девет села во Сумиската Област. ==== 23 август ==== Руските војници се забарикадирале во Женскиот затвор бр. 11 во селото Малаја Локња, ефикасно претворајќи ја зградата во „тврдина“, користејќи стражарски кули како места за стрелање, правејќи ровови меѓу другите одбрани. Затворските чувари исто така биле вклучени со руските трупи во одбраната на објектот, за кој било познато дека има капацитет од 200 жени затворенички. Украинските трупи го опседнале објектот и го нападнале. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|title=В Курській області ЗСУ штурмують жіночу колонію, в якій сховалися війська РФ, - ЗМІ (фото)|date=23 August 2024|work=www.unian.ua|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070612/https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|title=ЗСУ на Курщині штурмують жіночу колонію, де Росія тримала українських полонених|date=2024-08-23|work=Громадське радіо|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824072129/https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|title=На Курщині ДШВ ЗСУ штурмують будівлю жіночої колонії. ВІДЕО|date=2024-08-23|work=novynarnia.com|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070625/https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> ==== 25 август ==== Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили напредувале за еден до три километри, што резултирало со заземање на уште две неодредени населби, а активни операции биле во тек. <ref>{{Наведена изјава за печат|access-date=24 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-armed-forces-advance-in-kursk-region-1724612341.html|title=Ukrainian Armed Forces advance in Kursk region, take control of two more settlements - Zelenskyy|date=25 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061924/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724611169?lt=2&st=1|archive-date=26 August 2024|accessdate=24 August 2024}}</ref> ==== 29 август ==== Руските сили целосно го вратиле Коренево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|title=Russians retake village of Korenevo in Kursk Oblast – Deep State|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830090833/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|archive-date=30 August 2024|accessdate=2024-08-30}}</ref> ==== 30 август ==== Украинскиот воен командант Олександр Сирски изјавил дека неговите сили напредувале до 2 километри во некои области и презеле контрола врз 5 км руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|title=Armed Forces of Ukraine take control of 5 sq km of Kursk Oblast in one day|last=Romanenko|first=Valentyna|date=30 August 2024|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830172520/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|archive-date=30 August 2024|accessdate=30 August 2024}}</ref> 100 членови на „Мечкина бригада“, руска ПМК, изјавиле дека ќе се распоредат од [[Буркина Фасо]] во Курската област за да се борат против украинските сили. <ref name="bbcBurkina">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|title=Russian fighters to leave Burkina Faso for Ukraine|last=Njie|first=Paul|date=30 August 2024|work=BBC|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830161204/https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|archive-date=30 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|title=Russian paramilitaries from the Bear Brigade leave Burkina Faso|last=Roger|first=Benjamin|date=30 August 2024|work=Le Monde|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831013613/https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|archive-date=31 August 2024|last2=Eydoux|first2=Thomas}}</ref> === Септември 2024 === На 5 септември, претседателот Зеленски изјавил дека 60.000 руски војници биле прераспоредени од [[Запорошка Област|Запорошката]] и [[Херсонска Област|Херсонската област]] во [[Курска Област|Курската Област]] и дека бројот на руски гранати испукани во претходните области бил намален. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/09/5/7473581/index.amp|title=Russians redeployed 60,000 troops to Kursk Oblast – Zelenskyy|last=Balachuk|first=Iryna|date=5 September 2024|work=Ukrainian Pravda|access-date=5 September 2024}}</ref> На 7 септември, украинските сили изјавиле дека уништиле два понтонски моста над реката Сејм и систем за воздушна одбрана Оса употребувајќи бомби од СДБ и ракети ХИМАРС. <ref>{{Наведени вести|url=https://mil.in.ua/en/news/defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast|title=Defense Forces strike again at crossings in the Kursk oblast|date=7 September 2024|work=mil.in.ua|access-date=8 September 2024}}</ref> ==== Руска контраофанзива во Кореневскиот округ ==== Руската армија наводно започнала контраофанзивна операција во Курската Област на 10 септември, со извештаи за руски напредувања во Кореневскиот реон . Апти Алаудинов, исто така, изјавил дека руските сили влегле во Снагост. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|title=Russia claims to counterattack against Ukraine in Kursk Oblast|date=11 September 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913211013/https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|archive-date=13 September 2024}}</ref> Било потврдено и дека руските сили ги зазеле населбите Гордеевка и Внезапное. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|title=Russia Launches Counteroffensive in Kursk Region, Pro-Kremlin Sources Say|date=11 September 2024|work=The Moscow Times|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911104117/https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|archive-date=11 September 2024}}</ref> На 11 септември, руските контраофанзивни операции во Кореневскиот реон во Курската област наводно продолжиле, при што некои руски извори изјавиле дека се повторно освоени дури 165 квадратни километри, а Алаудинов изјавил дека се повторно освоени „околу 10 населби“. Овие операции се случиле во време на украинско прераспоредување на трупи од Курската област во [[Покровска офанзива|борбите во близина на Покровск]], што според украинскиот блогер им дало предност на руските сили во Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kyivpost.com/post/38812|title=Russia Claims Early Success as Major Counteroffensive in Kursk Region Begins|date=11 September 2024|work=[[Kyiv Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200248/https://www.kyivpost.com/post/38812|archive-date=13 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref name="al_jazeera_2024_09_11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|title=Russia claims Kursk counteroffensive pushing back Ukraine forces|date=11 September 2024|work=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911145441/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|archive-date=11 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|title=Russia appears to have launched initial major counterattack against Ukraine in Kursk|last=Reevell|first=Patrick|date=2024-09-11|work=[[ABC News (United States)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919072740/https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|archive-date=19 September 2024|accessdate=2024-09-14}}</ref> Една од целите на контраофанзивата наводно била да се ослободат изолираните руски трупи помеѓу реката Сејм и Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|title=Ukrainian Troops Talk of Stiffer Resistance as They Fight in Russian Territory|last=Santora|first=Marc|date=14 September 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914215249/https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024}}</ref> Друг руски вод кој направил обид да премине понтонски мост на реката Сејм бил бомбардиран со ракети [[ХИМАРС]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|title=A Russian Platoon Assembled At A Floating Bridge In Kursk. Ukraine's HIMARS Had Them In Their Crosshairs.|last=Axe|first=David|work=Forbes|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926030608/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|archive-date=26 September 2024|accessdate=26 September 2024}}</ref> На 12 септември, руското Министерство за одбрана ги повторило изјавите на Алаудинов за повторно освојување на 10 населени места и прецизирал дека станува збор за Апанасовка, Бјахово, Вишневка, Викторовка, Внезапное, Гордеевка, Краснооктјабрски, Обуховка, Снагост и 10-ти Октомври. Геолокациски снимки потврдиле руски напредок од 58 км², вклучително и во Снагост и Краснооктјабрски, но не и заземање на села. Институтот за проучување на војната проценил дека овие руски напредувања биле во области каде што Украина немала целосна контрола. <ref name="ISW 12 September">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 12, 2024|last=Wells|first=Katherine|last2=Evans|first2=Angelica|date=12 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916013901/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|archive-date=16 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Gasparyan|first3=Davit|last4=Mappes|first4=Grace|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Bailey|first7=Riley}}</ref> Руското освојување на Снагост било визуелно потврдено на 13 септември, додека руски извори тврделе дека имало понатамошен напредок преку украинскиот Курски пресврт. <ref name="ISW_2024_09_13">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024|last=Barros|first=George|last2=Evans|first2=Angelica|date=13 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174859/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Gasparyan|first6=Davit}}</ref> Руското Министерство за одбрана на 16 септември изјавило дека го вратило селото Борки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/ukraine-updates-russia-says-it-has-retaken-kursk-towns/live-70228135|title=Moscow says it has retaken two Kursk towns|date=2024-09-16|work=[[Deutsche Welle|DW]]|accessdate=2025-05-16}}</ref> На 18 септември, украинската воена администрација на Курската Област изјавила дека рускиот контранапад бил запрен. Сепак, други сугерирале дека контранападот сè уште не достигнал полн интензитет. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russias-kursk-oblast-counteroffensive-halted-kyiv-claims/n|title=Russia's Kursk counteroffensive halted, Kyiv claims|date=18 September 2024|work=The Kyiv Independent|accessdate=18 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2024/09/14/europe/russia-begins-ukraine-counter-attack-kursk-intl/index.html|title=Russia begins efforts to expel Ukraine from Kursk but counter-attack is yet to gain momentum|last=Lister|first=Tim|last2=Gak|first2=Kosta|date=2024-09-14|work=CNN|language=en|accessdate=2024-09-19}}</ref> Апти Алаудинов изјавил дека Русија ја вратила контролата врз населбите Николаево-Дарино и Дарино во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7167252|title=Алаудинов сообщил, что армия РФ отбила курские села Николаево-Дарьино и Дарьино|date=2024-09-19|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-09-19}}</ref> На 24 септември, Алаудинов изјавил дека неговите сили повторно освоиле 12 населби во Курската Област од почетокот на рускиот контранапад; визуелно потврдено дека 11 од нив биле повторно освоени од руските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 24, 2024|last=Kagan|first=Frederick W.|last2=Mappes|first2=Grace|date=24 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240925012911/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|archive-date=25 September 2024|accessdate=24 September 2024|last3=Stepanenko|first3=Kateryna|last4=Barros|first4=George|last5=Gasparyan|first5=Davit|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Zehrung|first7=Haley}}</ref> ==== Украинска инвазија во Глушково ==== До 12 септември, украинските сили извршиле нов пробив преку [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]] во Глушковсккиот реон, на нов дел од фронтот надвор од нивниот главен штаб во Курската Област. <ref name="ISW12Sept">{{cite ISW|date=2024-09-12}}</ref> <ref name="prykhodko">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/uk/news/syly-oborony-zdijsnyly-novyj-proryv-u-kurskij-oblasti/|title=Сили оборони здійснили новий прорив у Курській області|last=Приходько|first=Роман|date=14 September 2024|work={{ill|Мілітарній|uk}}|language=uk|accessdate=13 July 2025}}</ref> Елементи на 116-та механизирана бригада ја преминале границата во близина на селата Нови Пут и Весјолое без да наидат на руски отпор. <ref name="prykhodko" /> Руски извори изјавиле дека украинските сили спроведуваат напади во близина Медвежје. Украинските сили влегле и во југозападниот дел на Теткино. Следниот ден, руски извори изјавиле дека украинските напади продолжиле во близина на Весјолое, Нови Пут и Медвежје. Елементите на 116-та бригада кои го извршиле пробивот подоцна изјавиле дека напредувале „значително длабоко“ на руска територија и дека ставиле група од најмалку илјада руски регрути под закана од опколување. На 16 септември, руските власти наредиле евакуација на населбите во областите Рилск и Хомутовка во Курската област. И двата се наоѓаат во рамките на 15 километри од украинската граница. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240916-russia-evacuates-border-villages-in-kursk-region|title=Russia evacuates border villages in Kursk region|date=16 September 2024|work=France 24|accessdate=16 September 2024}}</ref> === Октомври 2024 година === На 9 октомври, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили ја вратиле контролата врз Покровски и Новаја Сорочина во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-recaptured-two-kursk-region-villages-from-ukraine-news-agencies-687fa2a7|title=Russia Says Two Kursk Region Villages Recaptured From Ukraine|date=2024-10-09|work=[[Barron's]]|accessdate=2024-10-13}}</ref> На 10 октомври, руските сили започнале голем чекор во контраофанзивата во Курската област. <ref name="ISW 2024-10-11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 11, 2024|last=Stepanenko|first=Kateryna|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=11 October 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20241101231030/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|archive-date=1 November 2024|accessdate=12 October 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Harward|first4=Christina|last5=Barros|first5=George|last6=Trotter|first6=Nate}}</ref> Руските напади врз истакнатиот дел во следните месеци биле извршувани секоја недела од истите бригади и полкови, и со тешки оклопи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/01/05/ukrainian-troops-launch-a-new-offensive-in-kursk/|title=On the same day on the same snowy battlefield, Russia and Ukraine both launch offensives|last=Axe|first=David|date=5 January 2025|work=[[Forbes]]|accessdate=27 January 2025}}</ref> Имало извештаи дека руските сили речиси уништиле истакнат дел од украинските трупи во Глушковата област по стратешкото опкружување. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 11 октомври, руските сили напредувале кон селата Веселое и северно од Љубимовка. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 14 октомври, Апти Алаудинов изјавил дека Русија повторно освоила околу половина од територијата окупирана од Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7231259|title=Алаудинов: около 50% занятой ВСУ территории Курской области освобождено|date=2024-10-14|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-10-14}}</ref> Ова било потврдено од ISW, кој изјавил дека геолоцираните снимки можат да потврдат дека 46% биле повторно освоени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-14-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 14, 2024|last=Barros|first=George|last2=Mappes|first2=Grace|date=14 October 2024|work=Institute for the Study of War|accessdate=10 November 2024|last3=Trotter|first3=Nate|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Evans|first5=Angelica|last6=Hird|first6=Karolina}}</ref> До крајот на првата половина на октомври, украинската веб-страница DeepState тврдела дека руските сили го пробиле левото крило на групата украински сили во Курск, преземајќи ја контролата врз селото Зелјони Шијак. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/ukrainian-armed-forces-destroy-russian-bmp-3-near-zelenyi-shlyakh-village-in-the-kursk-region/|title=Ukrainian Armed Forces destroy Russian BMP-3 near Zelenyi Shlyakh village in the Kursk region|last=Кушніков|first=Кирило|date=17 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=13 July 2025}}</ref> На 28 октомври 2024 година било објавено дека украинските сили, вклучувајќи го 33-от јуришен баталјон, 21-та механизирана бригада и 130-от механизиран баталјон на 47-та механизирана бригада, извршиле нов пробив по должината на руско-украинската граница кај селото Новиј Пут во Глушковскиот реон во [[Курска Област|Курската област]] и ги зазеле руските позиции. <ref name="GlushkovoDistrict">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/47th-brigade-overrun-new-russian-positions-in-kursk-oblast/|title=47th Brigade Overrun New Russian Positions in Kursk Oblast|last=Kushnikov|first=Vadim|date=28 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> Според Дејвид Акс, овој пробив се случил на или непосредно пред 26 октомври. <ref name="Forbes12625">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/11/04/why-are-ukraines-best-armored-vehicles-fighting-pointless-skirmishes-around-a-tiny-russian-border-village/|title=Why Are Ukraine's M-2 Bradleys And M-1 Abrams Fighting Pointless Skirmishes Around A Tiny Russian Border Village?|last=Ахе|first=David|authorlink=David Axe|date=4 November 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> === Ноември 2024 === На 10 ноември било објавено дека во подготовка за нова фаза на контраофанзива, околу 50.000 војници, од кои ниту еден не морал да биде пренасочен од источна Украина, биле распоредени во Курската област. Ова наводно вклучувало [[Северна Кореја|севернокорејска]] лесна пешадија, која потоа била обучена за борба подалеку од фронтовската линија, и чие вкупно присуство во регионот изнесувало 10.000. Според украинските власти, оваа сила веројатно требало да нападне во рок од неколку дена. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|title=50,000 Russian and North Korean Troops Mass Ahead of Attack, U.S. Says|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Schmitt|first2=Eric|date=10 November 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114010033/https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|archive-date=14 November 2024|accessdate=10 November 2024|last3=Schwirtz|first3=Michael}}</ref> На брифинг за медиумите на 12 ноември, заменик-портпаролот на американскиот [[Стејт департмент]], Ведант Пател, изјавил за медиумите дека „повеќето од“ над 10.000 севернокорејски војници кои биле испратени во источна Русија биле распоредени на фронтовската линија кај Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|title=US confirms North Korean troops joining Russia in combat against Ukraine|last=Kang|first=Taejun|date=2024-11-12|work=[[Radio Free Asia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219022839/https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|archive-date=19 December 2024|accessdate=2024-12-17}}</ref> === Декември 2024 година === На 11 декември, Министерството за одбрана на Русија изјавило дека руските трупи ги вратиле Дарино и Плехово во Суџанскиот округ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7364614?ysclid=m4l1jpw9l7444417961|title=Армия России освободила Дарьино и Плехово в Курской области|date=2024-12-11|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-12-12}}</ref> {{На|2024|12|16}}, не било јасно која страна го поседува Плехово. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/12/16/europe/north-koreans-kursk-losses-intl/index.html|title=Ukraine says North Koreans took heavy casualties during weekend attack in Kursk region|last=Butenko|first=Victoria|last2=Kostenko|first2=Maria|date=2024-12-16|work=[[CNN News]]|accessdate=2024-12-17|last3=Lister|first3=Tim|last4=Mezzofiore|first4=Gianluca}}</ref> На 12 декември, Русија изјавила дека ја вратила контролата врз Новоивановка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|title=Российские военные освободили Новоивановку в Курской области|date=2024-12-12|work=РБК|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214001311/https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|archive-date=14 December 2024|accessdate=2024-12-12}}</ref> === Јануари 2025 година === На 5 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека украинските сили започнале нова офанзива во Курската област околу 9 часот наутро по московско време, а украинските блогери исто така прикажале дека е во тек операција. Според руските воени блогери, украинскиот напад бил започнат од Суџа во правец на селата Бердин и Болшое Солдатское. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c86wz0vd1dwo|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk region|last=Vernon|first=Will|last2=Walker|first2=Amy|date=5 January 2025|work=[[BBC News]]|accessdate=5 January 2025}}</ref> Русија соопштила дека овие офанзивни напори биле одбиени. <ref name="KI1525">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-2/|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk Oblast, mixed reports surface on outcome|last=Denisova|first=Kateryna|date=5 January 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=5 January 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-war-bloggers-report-new-ukrainian-attack-kursk-region-2025-01-05/|title=Russian war bloggers report new Ukrainian attack in Kursk region|last=Trevelyan|first=Mark|date=5 January 2025|work=[[Reuters]]|access-date=5 January 2025|last2=Papachristou|first2=Lucy}}</ref> Украинските сили напредувале низ полињата јужно од Бердин во јужниот дел од населбата. Руските блогери изјавиле дека украинските офанзиви се насочени кон Леонидово и во близина на Пушкарное. Картите од руските блогери покажале дека Украина ги контролира селата Черкаское Поречное, Мартиновка и Михајловка, влегла во Новосотницки и напредувала во близина на Новаја Сорочина и Јамска Степа. Некои руски блогери изјавиле дека офанзивата е можеби измама за идна поголема офанзива. <ref name="ISW January 5">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-5-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 5, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Evans|first2=Angelica|date=6 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Barros|first6=George}}</ref> Руските сили истовремено извршиле контранапад југоисточно од Суџа, остварувајќи потврден напредок во Махновка, и напредувајќи преку автопат западно од Малаја Локња. <ref name="ISW January 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-6-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 6, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|date=7 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 6 јануари, објавените геолокациски снимки го потврдиле неодамнешниот напредок на украинските сили во јужен Бердин, централен Руское Поречное и централен Новосотницки. Руски извори изјавиле дека Леонидово е повторно освоено. На 7 јануари, објавените геолокациски снимки покажале дека Бердин и Новосотницки биле исчистени од украинските напади <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref>, како и од руските напредувања во близина на четири други населени места во Курската област. Руски извори изјавиле дека Стараја Сорочина, Руское Поречное, Косица и Махновка биле повторно освоени. <ref name="ISW January 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-7-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> Украина потврдила дека украинските офанзивни напори во Курската област се во тек. <ref name="reuters1725">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-hitting-ukrainian-forces-kursk-region-2025-01-07/|title=Ukraine says forces conducting 'new offensive actions' in Russia's Kursk region|date=7 January 2025|work=Reuters|access-date=7 January 2025}}</ref> На 8 јануари, геолоцираните снимки покажале дека руските сили влегле во Николаевка, северозападно од Суџа, од запад. <ref name="ISW January 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Kagan|first2=Frederick W.|date=9 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate}}</ref> На 9 јануари, среде зголемените руски напори за враќање на територијата во Курската област, руските сили ги вратиле локалитетите Александрија и Леонидово, потврдено со геолокациски снимки од напад со големина на батаљон спроведен во областа. Понатамошни потврдени напредувања биле направени во близина на две населби северозападно од Суџа. Руски извори изјавиле дека Погребки, Мерјевка и Најденов исто така биле повторно освоени. Во меѓувреме, било потврдено дека украинските сили напредувале во Николаевка, северозападно од Суџа. <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> На 27 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили го вратиле селото Николаево-Дарино . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7459818|title=Армия России освободила село Николаево-Дарьино в Курской области|date=2025-01-27|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2025-01-27}}</ref> === Февруари 2025 година === На 1 февруари, руските сили започнале воздушен напад врз интернат во Суџа, при што загинале четири лица, според украинските власти. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0e4r9x3e0eo|title=Four dead in Russian strike on Kursk school, Ukraine says|last=Wright|first=George|date=1 February 2025|work=[[BBC]]}}</ref> Новата офанзива што ја започнала Украина на 6 февруари со два механизирани батаљони од градот [[Махновка]], кој го контролирала, довела до заземање на селата Колмаков и Фанасевка истиот ден. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/13/ukraine-resumes-the-offensive-in-kursk|title=Ukraine presses on in Kursk; Denmark warns Russia could wage war in Europe|last=Psaropoulos|first=John T|date=2025-02-13|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=2025-04-05}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-6-2025|title=Institute for the Study of War|date=7 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=2025-02-07}}</ref> На 7 февруари, Путин признал дека ситуацијата е „''многу тешка''“ додека се состанал со регионалните гувернери. Украина изјавила дека е подготвена да понуди хуманитарен коридор за цивилите, но изјавила дека не добила кореспонденција од Русија, при што Зеленски ја обвинил Русија за „''рамнодушност''“ кон судбината на своите граѓани. <ref name="d657">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/07/ukraine-war-briefing-putin-admits-situation-very-difficult-in-kursk-as-kyiv-forces-mount-new-offensive|title=Ukraine war briefing: Putin admits situation 'very difficult' in Kursk as Kyiv forces mount new offensive|last=Murray|first=Warren|date=7 February 2025|work=The Guardian|accessdate=28 February 2025}}</ref> Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили повторно освоиле неколку локалитети во текот на февруари: Свердликово на 17 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7514269|title=Российские войска освободили от ВСУ село Свердликово в курском приграничье|date=2025-02-17|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-19}}</ref> Орловка и Погребки на 26 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535013|title=Армия России отбила у ВСУ Орловку и Погребки в Курской области|date=2025-02-26|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-26}}</ref> Николски на 27 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535995|title=Российская армия отбила у ВСУ курский хутор Никольский|date=2025-02-27|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-27}}</ref> и Новаја Сорочина на 28 февруари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7547039|title=Российские войска отбили у ВСУ курскую деревню Новая Сорочина|date=2025-02-28|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-28}}</ref> === Март 2025 година === ==== Руска офанзива и освојување на Суџа ==== Украинската група за мониторинг „[[DeepStateMap.Live]]“ на 6 март објавила дека руските сили напредувале во близина на селото Куриловка, јужно од Суџа, заканувајќи се на украинската одбрана. <ref name="NV">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russian-troops-push-forward-near-sudzha-in-kursk-oblast-50495535.html|title=Russian forces advance in Kursk Oblast, threatening Ukrainian defenses — DeepState|date=6 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Следниот ден, украински воен извор кој дејствувал во Курската Област изјавил за ''„Украинска правда“'' дека Русите навистина ја пробиле украинската одбранбена линија јужно од Суџа на 5-6 март и дека украинските единици правеле обиди да спречат прекин на нивните снабдувачки патишта и опколување на нивните сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/7/7501734/index.amp|title=Russians breach Ukrainian defensive line near Sudzha, Russia|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Protz|first2=Anastasia|date=7 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> На 7 март, [[Ројтерс]] објавил дека картите со отворен код покажуваат дека руските сили се близу до опколување на илјадници украински војници во Курската Област, со опасност од прекин на линиите за снабдување од напади со беспилотни летала и артилерија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulk-ukrainian-forces-fighting-inside-russia-almost-cut-off-open-source-maps-2025-03-07/|title=Ukrainian forces fighting inside Russia are almost surrounded, open source maps show|last=Osborn|first=Andrew|last2=Malenko|first2=Anastasiia|date=7 March 2025|work=Reuters|accessdate=15 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/2025/03/07/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7|date=7 March 2025|work=Al-Arabiya|language=ar|script-title=ar:قوات أوكرانيا في كورسك باتت محاصرة.. وروسيا تقطع طرق إمدادها}}</ref> ''Телеграф'' објавил дека 10.000 украински војници се нашле под ризик од опколување. Руските сили, исто така, ја преминале украинската граница во Сумската Област. Украинскиот функционер Андриј Коваленко изјавил дека руските сили се обидуваат да го преземат автопатот Јунакивка до Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/07/russia-breaks-through-ukrainian-lines-in-kursk/|title=10,000 Ukrainian troops at risk of encirclement|last=Bowman|first=Verity|date=7 March 2024|work=The Telegraph}}</ref> На 8 март, руските сили започнале напади врз самиот град Суџа. Утрото на 8 март, како дел од операцијата наречена [[Операција „Поток“|„Поток“]] од Русија, група руски војници стигнале до украинските местоположби во Суџа, откако пешачеле таму преку гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород, кој бил напуштен од јануари. <ref name="Ukrinform9Mar">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3968475-ukraines-forces-hunting-on-russian-saboteurs-trying-to-gain-foothold-on-sudzha-outskirts.html|title=Ukraine's forces hunting on Russian saboteurs trying to gain foothold on Sudzha outskirts|date=9 March 2025|work=[[Ukrinform]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="OlhaKyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Petrenko|first2=Roman|date=9 March 2025|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="Reuters9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian soldiers creep through gas pipeline to strike Ukrainian forces in Kursk, bloggers say|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според руските воени блогери, руските специјални сили поминале речиси 16 километри во гасоводот и поминале неколку дена во него пред да излезат во украинскиот заден дел во близина на Суџа. Украинскиот воен блогер Јуриј Бутусов напишал дека напаѓачките руски сили се состоеле од напаѓачка чета; <ref name="CNN9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2025/03/09/europe/russia-advances-kursk-ukraine-intl/index.html|title=Russia is advancing in Kursk, threatening Ukraine's sole territorial bargaining counter|last=Kostenko|first=Maria|last2=Edwards|first2=Christian|date=9 March 2025|work=[[CNN]]|accessdate=9 March 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> според ''„Украинска правда“'' и руски воен блогер, околу стотина мажи излегле од излезот. Според [[Валериј Герасимов]], во операцијата учествувале повеќе од 600 војници. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566168|title=Герасимов рассказал Путину об операции «Поток» по освобождению Суджи|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Во интервју за ТАСС, командантот на специјалните сили „Ахмат“, Апта Алаудинов, изјавил дека руските војници кои патувале низ цевката се обележале со сина лента, иста боја како што ја употребува украинската армија, со цел да ги измамат украинските сили и да ги натераат да мислат „''дека нивните сопствени единици напредуваат''“. Според Институтот за проучување на војната, ова може да се смета за [[перфидност]], воено злосторство. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-19-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 19, 2025|date=20 March 2025|work=Institute for the Study of War|language=en|accessdate=2025-03-21}}</ref> Руски извори ја карактеризирале операцијата како изненадувачки напад. Украински воен извор во Курската Област го негирал ова, изјавувајќи ''за „Украинска правда“'' дека Украинците биле свесни за рускиот план, но дека неколку дена претходно, фокусот на украинската команда се префрлил на Куриловка поради пробивот таму, и дека војниците во Курск немале ресурси да го дигнат во воздух гасоводот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Olha Kyrylenko, Roman Petrenko|date=2025-03-08|work=Ukrainska Pravda|access-date=9 March 2025}}</ref> Украинскиот офицер Мирослав Хај подоцна, на [[8 март]], изјавил дека командантите на украинската воздушна јуришна бригада однапред знаеле за рускиот план, што им овозможило да извршат заседа, која, според него, резултирала со смрт на околу 80% од руските сили кои излегле од гасоводот. <ref name="MyroslavHai">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-ukrainian-armed-forces-officer-says-military-eliminated-a-group-of-russians-in-sudzha-50496288.html|title=Ukrainian forces wipe out 80% of Russian group in attempted Sudzha gas pipeline ambush|date=8 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Украинскиот Генералштаб во соопштението од 8 март негирал дека Русите постигнале голем пробив на границата и изјавил дека руското присуство во селата Журавка и Новенке во украинскиот Сумската Област се сведува само на мали саботажно-извиднички групи и пешадиски единици „од само неколку војници“. Исто така, се вели дека Русите спроведувале „тешки“ напади во близина на Малаја Локња и областите јужно од Суџа. <ref name="Denisova">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-military-releases-video-of-russian-gas-pipeline-attack-in-kursk-oblast/|title=Ukraine releases video of Russian attack via gas pipeline in Kursk Oblast|last=Denisova|first=Kateryna|date=9 March 2025|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-saboteurs-used-gas-pipeline-to-reach-sudzha-now-being-eliminated/|title=Russian Saboteurs Used Gas Pipeline to Reach Sudzha, Now Being Eliminated|date=9 March 2025|work=Militarnyi|accessdate=9 March 2025}}</ref> До 8 март, селото Черкаское Поречное северно од Суџа се вратило под руска контрола, според геолокациски снимки прегледани од Институтот за проучување на војната. Руските блогери на 8 март напишеле дека Лебедевка, западно од Суџа, како и Кубаткин, северно од Суџа, исто така биле повторно освоени. <ref name="ISW8March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 8, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Evans|first2=Angelica|date=8 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=9 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Barros|first4=George|last5=Kagan|first5=Frederick W.|last6=Runkel|first6=William}}</ref> Истиот ден, руското министерство за одбрана објавило дека руските сили повторно ги освоиле селата Викторовка, Николаевка и Стараја Сорочина, северно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563196|title=Российские войска освободили три деревни в Курской области|date=2025-03-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> Следниот ден, министерството формално го презело заземањето на руското село Лебедевка во близина на границата, како и населбата Новенке во украинскиот Сумски регион. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563419|title=Минобороны сообщило о взятии села в Курской области и хутора в Сумской области|date=2025-03-09|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> DeepState на 9 март, исто така, објавил дека Лебедевка паднала под руска контрола и дека руските сили се пробивале во Черкаское Поречное. <ref name="TNVoUA">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-russian-troops-advance-and-regain-control-of-lebedivka-deepstate-50496363.html|title=Russian troops push forward in Kursk Oblast|date=9 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според високи западни и украински воени претставници, укинувањето на помошта за воено разузнавање на Украина од страна на САД имало големо влијание врз брзиот руски напредок. <ref name="m659">{{Наведен нестручен часопис|access-date=19 July 2025}}</ref> <ref name="h626">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/11/deprived-of-us-intelligence-support-ukraine-loses-ground-in-russia-s-kursk-region_6739030_4.html|title=Deprived of US intelligence support, Ukraine loses ground in Russia's Kursk region|last=Grynszpan|first=Emmanuel|date=11 March 2025|work=Le Monde.fr|accessdate=19 July 2025}}</ref> На 9 март, руските блогери напишале дека Суџа била нападната од повеќе насоки и дека се водат „жестоки борби“. <ref name="Independent9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-war-kursk-gas-pipeline-sudzha-b2711710.html|title=Russian forces 'crept through gas pipeline' to ambush Ukrainian troops|date=9 March 2025|work=[[The Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Истиот ден, руските сили ја вратиле Малаја Локња. <ref name="LukeHarding">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/09/russian-forces-recapture-villages-in-kursk-ukrainian-held-pocket-inside-russia|title=Russian forces recapture villages in Ukrainian-held pocket inside Russia|last=Harding|first=Luke|date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана, исто така, го објавило повторното освојување на Черкаское Поречное и Косица. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian forces take three new settlements in drive to oust Ukrainian forces in Kursk|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=22 April 2025}}</ref> На 10 март, била издадена наредба за повлекување на некои украински единици од Суџа. <ref name="nyt-20250316">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2025/03/16/world/europe/ukraine-kursk-retreat-russia.html|title=How Ukraine's Offensive in Russia's Kursk Region Unraveled|last=Santora|first=Marc|date=16 March 2025|work=[[The New York Times]]|access-date=19 March 2025}}</ref> На 11 март, руското Министерство за одбрана објавило повторно освојување на 12 населени места: Агроном, Богдановка, Бондаревка, Дмитриуков, Зазулевка, Ивашковски, Колмаков, Кубаткин, Мартиновка, Михајловка, Правда и Јужни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7564785|title=Армия России отбила у ВСУ 12 населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-11|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ''DeepState'' истиот ден соопштило дека Русите напредувале во близина на Мирное и ги консолидирале своите позиции и ги граделе своите сили во источниот дел на Суџа. На левата страна од Курското боиште, се вели дека Русите се движеле кон Басивка во Сумискиот регион; на десната страна, украинските сили го забавиле рускиот напредок во близина на Гуево, каде што севернокорејските сили биле вклучени во борбите. <ref name="EastSudzha">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/11/7502377/|title=DeepState: Russian troops advance in Kursk Oblast, consolidate positions in eastern part of Sudzha|last=Shumilin|first=Oleksandr|date=11 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=11 March 2025|quote=The enemy is also consolidating their positions and building up forces in the eastern part of Sudzha.}}</ref> Истиот ден, ''[[Форбс]]'' објавил дека најголемиот дел од украинските сили во Курск, со некои од најтешките бригади на Украина, се евакуирале и се преместиле на украинската страна од границата. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> На 12 март, руски војници биле видени како креваат знамиња во центарот на Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-verge-losing-kursk-pocket-its-foothold-inside-russia-2025-03-12/|title=Ukraine on verge of losing Kursk pocket, its foothold inside Russia|last=Trevelyan|first=Mark|work=reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref name="Zadorozhnyy">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-reportedly-launches-assault-on-ukrainian-controlled-sudzha-in-kursk-oblast/|title=Russia reportedly enters Ukraine-held Sudzha in Kursk Oblast; Kyiv hasn't confirmed|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=12 March 2025|work=[[Kyiv Independent]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2025/03/12/videos-show-russian-troops-retaking-kursk-regions-sudzha-a88327|title=Videos Show Russian Troops Retaking Kursk Region's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана објавило повторно освојување на пет населени места: Казачја Локња, 1-ви Књажиј, 2-ри Књажиј, Замостје и Мирни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7565660|title=Минобороны сообщило об освобождении пяти населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Сирски изјавил дека украинските сили се препозиционираат на „''поволни одбранбени линии''“ и дека нема закана од опколување. Истиот ден, картата на ''DeepState'' била ажурирана за да покаже дека украинските сили повеќе не ја контролираат Суџа и го напуштиле градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/online-map-appears-show-ukraine-no-longer-control-russias-sudzha-2025-03-12/|title=Online map appears to show Ukraine no longer in control of Russia's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Воениот аналитичар Руслан Левиев изјавил за ТВ Дожд дека Суџа е под целосна контрола на руските трупи, велејќи дека украинските сили веројатно целосно ќе се повлечат од Курската област во наредните денови. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novayagazeta.eu/articles/2025/03/12/ukrainian-withdrawal-from-kursk-region-rumoured-as-russian-troops-enter-sudzha-en-news|title=Ukrainian withdrawal from Kursk region rumoured as Russian troops enter Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Novaya Gazeta]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/en/news/2025/03/12/ukrainian-forces-withdrawing-from-russia-s-kursk-region-conflict-intelligence-team|title=Ukrainian forces withdrawing from Russia's Kursk region — Conflict Intelligence Team|date=12 March 2025|work=[[Meduza]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> За време на посетата на командниот пункт во Курската Област на 12 март, претседателот Путин наводно ѝ наредил на руската војска „''целосно да го ослободи''“ регионот, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpv4729jvm9o|title=US team headed to Moscow for Ukraine talks as Putin visits Kursk|last=Debusmann Jr|first=Bernd|date=12 March 2025|work=[[BBC]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> велејќи дека ова мора да се направи „''во најкраток можен рок''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-12-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 12, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Wolkov|first2=Nicole|date=12 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=12 March 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Runkel|first7=William}}</ref> На 13 март, руското Министерство за одбрана го објавил повторното освојување на Суџа и населбите Подол и Меловој. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566506|title=Армия России освободила Суджу|date=2025-03-13|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-13}}</ref> Руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз селата Гончаровка, Заолешенка и Рубаншчина и напредуваат кон Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-13-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 13, 2025|last=Evans|first=Angelica|last2=Harward|first2=Christina|date=13 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=14 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Trotter|first7=Nate|last8=Runkel|first8=William}}</ref> На 14 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили ја вратиле населбата Гончаровка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/ukraines-zelensky-says-fighting-very-difficult-in-russias-kursk|title=Ukraine's Zelensky says fighting 'very difficult' in Russia's Kursk|date=15 March 2025|work=[[The Straits Times]]|accessdate=17 March 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehindu.com/news/international/russia-retakes-another-village-in-drive-to-push-ukraine-out-of-kursk/article69330091.ece|title=Russia retakes another village in drive to push Ukraine out of Kursk|date=14 March 2025|work=[[The Hindu]]|accessdate=14 March 2025}}</ref> Според „[[Форбс]]“, спротивно на изјавата на [[Доналд Трамп]] за „илјадници украински војници опколени“ во Курската област, во Курск не се случило никакво опколување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/14/no-russia-has-not-surrounded-thousands-of-ukrainian-troops-in-kursk/|title=No, Russia Has Not Surrounded Thousands Of Ukrainian Troops In Kursk|last=Axe|first=David|work=Forbes|language=en|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 15 март, руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз Гоголевка и го чистат Гуево. Украинските власти изјавиле дека Русите собираат сили по границата за „напад“ врз регионот Сум, иако рекле дека нема ризик од руска офанзива врз самиот град Суми. Руското министерство за одбрана соопштило дека ги вратило населбите Рубаншчина и Заолешенка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-15-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 15, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=15 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=15 March 2025|last3=Evans|first3=Angelica|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 16 март, Генералштабот на Украина го потврдил повлекувањето на украинските трупи од Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-ukraine-confirms-withdrawal-from-sudzha-in-russias-kursk-oblast/|title=Ukraine war latest: Ukraine confirms withdrawal from Sudzha in Russia's Kursk Oblast|date=16 March 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=19 March 2025|language=en}}</ref> Според украинските војници кои дале интервју за Би-Би-Си, Русија собрала значителна сила, вклучувајќи „голем број“ севернокорејски војници за да го врати градот, а повлекувањето било неуредно и „катастрофално“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q198zyppqo|title=Retreat from Kursk: Ukrainian troops tell of catastrophe and panic|last=Beale|first=Jonathan|last2=Levchenko|first2=Anastasiia|date=17 March 2025|work=www.bbc.com|accessdate=19 March 2025}}</ref> Истиот ден било објавено дека Украина сè уште држи „''парче земја по должината на границата''“. Украинските власти изјавиле дека повлекувањето било неопходно за да се зачуваат животите. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|title=Russia Overpowers Bold Ukrainian Military Venture in Kursk|last=Lytvynenko|first=Jane|work=WSJ|access-date=19 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316142905/https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|archive-date=16 March 2025|last2=Marson|first2=James}}</ref> На 20 март, Генералштабот на Украина соопштил дека тие продолжиле да држат позиции во Курската Област и дека границата била под нивна контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3972074-ukrainian-forces-control-situation-on-border-between-sumy-kursk-regions-general-staff.html|title=Ukrainian forces control situation on border between Sumy, Kursk regions – General Staff|date=2025-03-18|work=www.ukrinform.net|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 28 март, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гоголевка, додека мапирањето на DeepState од тој ден потврдило само делумна контрола врз селото. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/moscow-advances-kursk-fights-ukrainians-another-part-russia-war-bloggers-say-2025-03-28/|title=Months after first incursion, Ukrainian troops fighting in second Russian region|last=Trevelyan|first=Mark|date=2025-03-28|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-24}}</ref> ==== Украинска офанзива во Краснаја Јаруга ==== По нивното повлекување од повеќето од нивните местоположби во Курската област, украинските сили започнале изненадувачка офанзива во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. Зеленски ја нарекол операцијата превентивна мерка за да се спречи руската војска да отвори нови боишта. Одбранбениот аналитичар Јан Матвеев и воениот аналитичар на Би-Би-Си, Илја Абишев, ја нарекле диверзивна акција насочена кон пренасочување на руските сили. Според Оливер Керол од ''„Економист“'', операцијата била планирана три недели и имала за цел создавање „тампон зона“ контролирана од Украина на руската страна од границата. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}</ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}</ref> Руски воени извори првпат соопштиле на 18 март дека украинските единици се обидуваат да ја пробијат руската гранична одбрана во [[Краснојарушки округ|Краснојарушкиот реон]]. Матвеев објавил дека главниот украински напад бил започнат од селото Марине кон селото Демидовка. Руското министерство за одбрана соопштило дека украинските сили се обиделе да се инфилтрираат во Демидовка и селото Прилесје во 5:50 часот наутро и направиле пет обиди за напад врз Белгород во текот на денот, тврдејќи дека руските сили ги одбиле сите. Вклучените украински сили броеле до 200 војници и биле поддржани од тенкови и оклопни транспортери, според министерството. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartyniuk2025">Martyniuk, Yevheniia (20 March 2025). </cite></ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFАбишев2025">Абишев, Илья (19 March 2025). </cite></ref> Руските канали на [[Телеграм]] соопштиле дека украинските сили се обиделе да ја преминат границата и кај селото Графовка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.twz.com/news-features/putin-trump-limited-ceasefire-deal-reached-ukraine-now-has-to-agree|title=Putin-Trump Limited Ceasefire Deal Reached, Ukraine Now Has To Agree|last=Altman|first=Howard|date=18 March 2025|accessdate=21 March 2025}}</ref> Следното утро, руските воени канали соопштиле дека сите украински напади биле одбиени, но дека Украинците биле засилувани и се подготвувале да продолжат со нападите. Полициски контролни пунктови биле поставени низ целиот округ, а локалните власти ги охрабриле жителите да се евакуираат. Украинските сили продолжиле да напаѓаат на 19 март; според Тимот за разузнавање на конфликти, украинска единица со јачина до батаљон напредувала 1 километар во регионот пред да биде потисната назад. Институтот за проучување на војна проценил дека украинските сили напредувале северозападно од Прилесје и јужно и југозападно од Демидовка во текот на претходните два дена, а руски извор тврдел дека Украинците напредувале кон Графовка. Следниот ден, руски извори соопштиле дека украинските сили напаѓаат преку границата во близина на Липци и делумно ја опколиле Демидовка од југ. До 24 март, украинските сили влегле во централниот дел на Демидовка. Институтот за проучување на војна ги нарекол украинските придобивки во регионот Белгород од 18 март „маргинални". === Април 2025 година === ==== Курска Област ==== На 4 април, командантот на Европската команда на САД, генерал [[Кристофер Каволи]], изјавил дека вооружените сили на Украина сè уште имаат „значаен дел“ од Курската област под нивна контрола и дека Украинците, исто така, [[Курски поход|го прошириле своето присуство]] на руска почва во блиската[[Белгородска Област]]. <ref name="j879">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/ukrainians-still-hold-part-kursk-expanded-nearby-belgorod-eucom-commander-said/|title=Ukraine still holds land in Russia and is actually expanding, top US general says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=4 April 2025|work=Politico|accessdate=9 April 2025}}</ref> На 8 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гујево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7640199|title=Российские войска отбили у ВСУ село Гуево в Курской области|date=2025-04-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-08}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-pushing-last-ukrainian-forces-out-kursk-region-towards-border-2025-04-08/|title=Russia pushes Ukrainian troops from one of their last footholds in Kursk region, army says|last=Osborn|first=Andrew|date=2025-04-08|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-17}}</ref> На 19 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7673557|title=Российские войска освободили населенный пункт Олешня в Курской области|date=2025-04-19|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-19}}</ref> На 21 април, Сирски изјавил дека руските сили ги интензивирале напорите за потиснување на украинските војници од Курскатаобласт, при што Украина држела околу 30 квадратни километри според мониторинг групата „''DeepState''“ од истиот датум. <ref name="k960">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-steps-up-assault-on-sumy-oblast-kursk-border-as-ukraine-holds-line-syrskyi-says/|title=Russia intensifies push in Kursk, Sumy border areas as Ukraine holds line, Syrskyi says|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=21 April 2025|work=The Kyiv Independent|accessdate=21 April 2025}}</ref> На 22 април, ''„Телеграф“'' објавил дека по 10-дневна битка руските сили го вратиле манастирот „Свети Никола Белогорски“ во Горнал, една од последните преостанати украински местоположби во Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/04/22/ukraine-final-holdout-kursk-falls-russia-captures-monastery/|title=Ukraine's final holdout in Kursk falls as Russia captures monastery|last=Barnes|first=Joe|date=22 April 2025|work=The Telegraph|access-date=22 April 2025}}</ref> На 26 април, Русија соопштила дека ги протерала украинските сили од регионот. Тврдењето било демантирано од украинската влада, која изјавила дека иако украинските сили биле во „тешка позиција“, тие се спротивставиле на опколувањето и ги потиснале руските напади. <ref name="x755">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/kremlin-claims-complete-liberation-kursk-admits-north-korea-assistance-ukraine-war/|title=Russia claims complete 'liberation' of Kursk, admits North Korea assistance|last=Munster|first=Ben|date=26 April 2025|work=Politico|accessdate=26 April 2025}}</ref> <ref name="p941">{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2025/04/26/europe/russia-regains-kursk-claim-intl/index.html|title=Russia claims recapture of Kursk border region but Ukraine says fighting continues|last=Vlasova|first=Svitlana|last2=Nicholls|first2=Catherine|date=26 April 2025|work=CNN|accessdate=26 April 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> <ref name="y483">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx26166ngpdo|title=Russia claims it has regained full control of Kursk from Ukraine|last=Somerville|first=Ewan|date=26 April 2025|work=BBC|accessdate=26 April 2025}}</ref> Русија, исто така, за прв пат признала дека севернокорејските војници се бореле заедно со руските трупи, а рускиот генерал [[Валериј Герасимов]] го пофалил „херојството“ на севернокорејските трупи. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/putin-hails-end-ukraines-kursk-incursion-with-expulsion-last-ukrainian-troops-2025-04-26/|title=Russia says last Ukrainian troops expelled from Kursk region, Kyiv denies assertion|date=April 26, 2025|work=Reuters|access-date=26 April 2025}}</ref> ==== Белгородска Област ==== Според Институтот завојни, руските сили напредувале во Демидовка на 22 април и веројатно ја вратиле контролата врз селото Поповка до 26 април. === Мај 2025 година === ==== Упад кај Теткино ==== Доцна на 4 мај и на 5 мај, оклопна упадна копнена артилерија на Украина ја пробила руско-украинската граница во Курската област во близина на населбата Теткино. <ref name="k982">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-attacks-russias-kursk-region-russian-war-bloggers-say-2025-05-05/|title=Ukraine attacks power station amid reports of Kyiv offensive in Russia's Kursk|date=6 May 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 May 2025}}</ref> <ref name="newsweek">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-incursion-kursk-tetkino-2068378|title=Russia map shows Ukraine's surprise new cross-border incursion|last=Van Brugen|first=Isabel|last2=Feng|first2=John|date=6 May 2025|work=[[Newsweek]]|accessdate=22 June 2025}}</ref> Биле пријавени битки на границата, а жителите биле евакуирани од неколку населби во Глушковската област. <ref name="babel">{{Наведена мрежна страница|url=https://babel.ua/en/texts/117763-russian-sources-say-that-the-armed-forces-of-ukraine-have-launched-a-new-offensive-in-kursk-the-ukrainian-side-is-not-commenting-on-the-situation-here-s-what-is-known-for-now|title=Russian sources say that the Armed Forces of Ukraine have launched a new offensive in Kursk. The Ukrainian side is not commenting on the situation. Hereʼs what is known for now|last=Tsuba|first=Valeriia|last2=Gusiev|first2=Glib|date=7 May 2025|work={{ill|Бабель (інтернет-видання)|uk}}|accessdate=19 December 2025}}</ref> Руски извори соопштиле дека во нападот учествувале 250 украински војници и повеќе од 15 единици тешка опрема. Институтот за проучување на војната проценил дека украинските сили напредувале во јужно Теткино и зазеле позиции таму врз основа на снимки од 6 мај од руски воздушен напад врз зграда во градот. Руски извори соопштиле дека украинските сили зазеле до две улици во Теткино.<ref>{{cite ISW|date=2025-05-07|quote=Ukrainian forces likely recently advanced across the international border into southern Tetkino, Kursk Oblast, amid continued limited Ukrainian attacks in the area. Geolocated footage published on May 6 shows Russian forces conducting an airstrike against a building in southern Tetkino (southwest of Glushkovo), indicating that Ukrainian forces likely seized positions in Tetkino. Russian milbloggers claimed on May 6 that Ukrainian forces seized up to two streets in southern Tetkino...}}</ref> Снимките објавени во текот на следните денови укажале на понатамошен украински напредок во и околу Текино. === Јуни 2025 година === На 22 јуни 2025 година, Сирски изјавил дека и покрај постојаното инсистирање од Русија дека целата област е повторно освоена, украинските сили сè уште бранат мала област од околу 90 квадратни километри во Курск, при што околу 10.000 руски војници се обидуваат да ги потиснат назад. <ref name="h793">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepevvn47o|title=Ukraine still holds ground inside Russia's Kursk, commander says|last=Mackintosh|first=Thomas|date=22 June 2025|work=BBC News|accessdate=27 June 2025}}</ref> === Октомври/ноември 2025 година === Кон крајот на октомври 2025 година, украинскиот портпарол на Курската воена група, Олександр Невидоми, соопштил дека Украина сè уште ја одржува контролата врз некои позиции на руска територија. <ref name="n893">{{Наведена мрежна страница|url=https://mezha.net/eng/bukvy/ukrainian-forces-maintain-control-in-kursk-zone-and-hold-positions-in-russia/|title=Ukrainian Forces Maintain Control in Kursk Zone and Hold Positions in Russia|date=4 November 2025|work=Mezha|accessdate=4 November 2025}}</ref> <ref name="y325">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/4055016-ukrainski-zahisniki-utrimuut-deaki-pozicii-na-teritorii-rf-ugrupovanna-kursk.html|title=Українські захисники утримують деякі позиції на території РФ|date=4 November 2025|work=Укрінформ - актуальні новини України та світу|language=uk|accessdate=4 November 2025}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили нападнале во неодредени области на областа на 2 и 3 ноември. <ref name="g756">{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-3-2025/|title=Russian Offensive Campaign Assessment, November 3, 2025|last=Glynn|first=Jordan|date=4 November 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=4 November 2025}}</ref> == Реакции == === Русија === Руското Министерство за одбрана првично на 6 август соопштило дека нападот е одбиен. Министерството изјавило: „''Откако претрпеа загуби, украинската саботажна група се повлече на своја територија, додека некои од борците се обидоа да воспостават позиција на територијата во непосредна близина на државната граница, каде што беа блокирани од единици на руската армија''.“ <ref name="nva">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|title=Ukrainian forces reportedly enter Kursk Oblast as border fighting continues – Russian media|work=english.nv.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806211618/https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="guardian">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|title=Moscow says Ukraine has launched cross-border attack into Russia|date=6 August 2024|work=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807155109/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Претседателот [[Владимир Путин]] ја опишал офанзивата во Курската област како „провокација од големи размери“. Тој го обвинил „киевскиот режим“ за „неселективно пукање со разни видови оружје, вклучително и ракети, врз цивилни згради, куќи и амбулантни возила“. Путин изјавил дека планира да се сретне со раководителите на безбедносните агенции, Министерството за одбрана и [[Федерална служба за безбедност|Федералната служба за безбедност]] (ФСБ). <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Пратеникот на [[Државна дума|Државната дума]] и пензиониран генерал-мајор Андреј Гуруљов ја критикувал руската армија за неуспехот да ја одбрани Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|title=Putin says Ukraine forces must be squeezed out of Kursk|date=12 August 2024|work=Ynetnews|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144920/https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 8 август, Гуруљов во телевизиско интервју изјавил дека руската војска знаела за планираната украинска инвазија на Курск еден месец пред таа да се случи, но „''од врвот дошла наредба да не се паничи и дека оние одозгора знаат подобро''“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|title=A Russian lawmaker says the military knew Ukraine was planning to hit Kursk, but everyone was told 'not to panic' because 'those above know better'|date=14 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144919/https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 13 август, на барање на руската комесарка за човекови права, [[Татјана Москалкова]], се одржал непосреден вонреден состанок во „форматот Арија“ на [[Совет за безбедност на ООН|Советот за безбедност на Обединетите нации]], која побарал да се „осудат дејствијата на Украина“ во врска со настаните во Курската област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russia-convenes-un-security-council-meeting-to-complain-about-alleged-attacks-by-the-ua-armed-forces-50442101.html|title=Russia convenes informal UN Security Council meeting to address Ukraine's offensive in Kursk Oblast|date=12 August 2024|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=20 April 2025}}</ref> Како одговор на офанзивата, Путин наводно поставил рокови за руските сили да ги потиснат украинските трупи од Курската област, прво до октомври 2024 година, што потоа било одложено за јануари 2025 година. <ref name="y851">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/ukraine%E2%80%99s-kursk-incursion-six-month-assessment|title=Ukraine's Kursk Incursion: Six Month Assessment|last=Evans|first=Angelica|date=6 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=27 February 2025}}</ref> <ref name="g362">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hudson.org/defense-strategy/renewed-ukrainian-offensive-kursk-luke-coffey|title=Renewed Ukrainian Offensive in Kursk|last=Coffey|first=Luke|date=21 January 2025|work=Hudson Institute|accessdate=27 February 2025}}</ref> Про-Кремљски политички аналитичар Сергеј Марков за ''„Вашингтон пост“'' изјавил дека „сигналот дошол од разузнавањето до раководството, но... не биле преземени мерки. Ова е неуспех на целиот систем на разузнавање, а бидејќи Путин е одговорен за ова, тогаш е јасно дека ова е удар за Путин.“ <ref name="businessinsider-conscripts">{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|title=Russia left 'mainly kids' and conscripts to defend its borders, Ukrainian soldier says after surprise attack|date=13 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004138/https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|archive-date=18 August 2024}}</ref> Марков изјавил дека „Путин многу пати рекол дека секој мировен договор треба да ги земе предвид фактите на терен и дека Русија нема да ја напушти територијата што ја зела“ и дека Украина се обидува „да ја прекрши оваа формула и да добие руска територија за размена“. <ref name="washingtonpost-qatar">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|title=Ukraine's offensive derails secret efforts for partial cease-fire with Russia, officials say|date=17 August 2024|work=The Washington Post|access-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818114620/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|archive-date=18 August 2024}}</ref> Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, [[Марија Захарова]], протестирала за „криминалниот киевски режим“ и изјавила дека „сето ова само го зајакнува чувството на неказнивост кај украинските [[Неонацизам|неонацисти]]“. <ref name="tass2">{{cite news |url=https://tass.com/politics/1826339 |title=Russian MFA sees Ukraine's attack on Kursk Region as 'semblance of activity' amid failures |agency=[[TASS]] |access-date=7 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001809/https://tass.com/politics/1826339 |url-status=live }}</ref> Подоцна, на 11 август, таа изјавила: „''Киевскиот режим ја продолжува својата терористичка активност со единствена цел да го заплаши мирното население на Русија''“ и дека упадот „''нема никаква смисла од воена гледна точка''“. <ref name="BBC Tough Response" /> Поранешниот претседател и заменик-претседател на [[Совет за безбедност на Русиј|Советот за безбедност]], [[Дмитриј Медведев]], издал соопштение дека упадот значи дека „''ова [војната] повеќе не е само операција за враќање на нашите официјални територии и казнување на нацистите. Можно е и неопходно е да се оди на териториите на сè уште постоечката Украина. До [[Одеса]], до [[Харков]], до [[Днепар (град)|Днипропетровск]], до [[Николаев]]. До Киев и понатаму''“, и дека „''тековната воена кампања исто така ќе заврши со безусловна победа на Русија''“. <ref name="Politico August 8" /> По напад со [[ХИМАРС]] кој наводно уништил руски баталјон во ноќта меѓу 8 и 9 август, бројни руски воени блогери реагирале со огорченост. Многумина од нив повикале да бидат казнети командантите кои го одобриле движењето на колоната, при што рускиот воен аналитичар Роман Алехин напишал дека „''ни требаат егзекуции''“. Во меѓувреме, блогот „The Two Majors“ напишал дека „''оној што ја дал наредбата за движење во колони во таа област... треба да биде осуден според законите на војната''“. Каналот „Thirteenth“, кој има врски со [[Група Вагнер|Вагнер група]], ги нарекол одговорните „безмозочни суштества“. „Во третата година од војната, дури и мајмун може да се обучи, но не и некој [руски] генерал од Министерството за одбрана кој дал наредба за таков самоубиствен марш во зоната на фронтот“. <ref>{{cite web|url=https://www.kyivpost.com/post/37140|title=Russian milbloggers blame 'incompetence' for Ukrainian HIMARS strike that destroyed Russian battalion|work=[[Kyiv Post]]|date=9 August 2024|access-date=9 August 2024|archive-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809165127/https://www.kyivpost.com/post/37140|url-status=live}}</ref> Шефот на [[Федерална служба за безбедност|ФСБ]], [[Александар Бортников]], ја нарекол украинската офанзива „терористички напад“ и ја обвинил Украина дека напаѓа цивили и цивилна инфраструктура „со поддршка на [[Западен свет|колективниот Запад]]“. <ref>{{cite news |title=Russian Federal Security Service chief terms Ukraine's offensive in Kursk a 'terrorist attack' |url=https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |work=[[Anadolu Agency]] |date=13 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818233657/https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 16 август, советникот на Путин, [[Николај Патрушев]], тврдел, без да обезбеди докази, дека инвазијата на Курската област била „''планирана со учество на НАТО и западните специјални служби''“, <ref>{{cite news |title=Kremlin accuses the West of helping Ukraine attack Russia |url=https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |work=[[SWI swissinfo]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817115431/https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |url-status=live }}</ref> нарекувајќи ја офанзивата „очаен чин, поттикнат од претстојниот колапс на [[Дезинформации во руската инвазија на Украина|неонацистичкиот режим]] во Киев“. <ref>{{cite news |title=Russia claims Western intelligence services orchestrated Ukrainian troops' incursion into Kursk |url=https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |work=[[Anadolu Agency]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004258/https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 28 август биле воведени ограничувања за патување до [[Курчатов]], каде што се наоѓа [[Курска јадрена централа|јадрената централа]]. Само жителите на градот имале дозвола слободно да влегуваат, додека вработените кои не се жители морало да добијат дозвола за влез издадена од локалните власти или од самата централа во случај на нејзините работници. <ref>{{cite news |title=Russia to Restrict Entry to Kursk Nuclear Plant Town |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |work=The Moscow Times |date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=29 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829031652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |url-status=live }}</ref> ====Обвинувања против странски новинари==== На 16 август, Русија ја повикал италијанската амбасадорка [[Чечилија Пичони]] во [[Министерство за надворешни работи (Русија)|Министерството за надворешни работи]] во Москва поради новинарите од италијанскиот јавен радиодифузер [[RAI]] кои известувале во деловите од Курската област под украинска окупација претходниот ден. Министерството ги обвинило новинарите дека нелегално влегле во Русија за да известуваат за „''криминален терористички напад извршен од украински војници''“. <ref>{{cite web|url=https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|title=Russland bestellt wegen RAI-Bericht italienische Botschafterin ein|magazine=[[Tagesschau (German TV programme)|Tagesschau]]|date=16 August 2024|language=de|trans-title=Russia summoned the Italian ambassador due to the RAI reporting|access-date=17 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004246/https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|url-status=live}}</ref> На 17 август, ФСБ отворил кривична постапка против новинарите Симоне Траини и Стефанија Батистини за неовластен влез во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |title=Russia Opens Criminal Probe Into Italian Journalists Who Entered Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=17 August 2024 |language=en |access-date=18 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817181631/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |url-status=live }}</ref> На 20 август, шефицата на мисијата на амбасадата на САД, Стефани Холмс, била повикана од Министерството за надворешни работи поради известувањето на новинари од [[CNN]] во окупираната Курска област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |title=Russia Summons U.S. Envoy Over American Media Reports From Kursk Region |work=[[The Moscow Times]] |date=20 August 2024 |language=en |access-date=20 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015032/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |url-status=live }}</ref> На 22 август, ФСБ исто така поднел обвиненија против новинарот на CNN [[Ник Пејтон Волш]] и украинските новинари Олесија Боровик и Дијана Буцко за нелегален влез во Русија. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |title=Russia Charges CNN Journalist Over Report From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=22 August 2024 |language=en |access-date=22 August 2024 |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101610/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |url-status=live }}</ref> На 27 август, ФСБ поднел слични обвиненија против дописникот на [[Дојче Веле]] Ник Коноли и Наталија Нахорна, новинарка на украинскиот телевизиски канал [[1+1 (телевизиски канал)|1+1]]. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |title=Russia Charges Deutsche Welle Journalist Over Reporting From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=27 August 2024 |language=en |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827082750/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |url-status=live }}</ref> На 27 септември, ФСБ ги обвинил новинарите на [[Australian Broadcasting Corporation]] Кетрин Дис и Флечер Јеунг за нелегален влез во Русија, заедно со романскиот новинар на [[HotNews]] Мирчеа Барба. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/27/russia-charges-australian-romanian-journalists-over-reporting-from-kursk-a86490 |title=Russia Charges Australian, Romanian Journalists Over Reporting From Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=27 September 2024 |language=en |access-date=27 September 2024}}</ref> На 7 октомври, ФСБ започнал истраги против дописничката на [[France 24]] Кетрин Норис Трент и швајцарскиот новинар Курт Пелда од [[CH Media]]. Како одговор, France 24 изјавил дека нивното известување во окупираната Курска област е заштитена активност во согласност со правата што им се гарантирани на новинарите според Женевската конвенција и меѓународното право. <ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |title=FRANCE 24's journalist under investigation in Russia after reporting from Kursk |work=[[France 24]] |date=9 October 2024 |language=en |access-date=9 October 2024 |archive-date=9 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009144123/https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |url-status=live }}</ref> === Украина === Одлуката за инвазија на Курск била критикувана од некои од највисоките воени лидери на Украина, вклучувајќи ги [[Валериј Залужни]] и [[Емил Ишкулов]].<ref name=PoliticoZ>{{cite web|title=Zelenskyy was urged not to invade Kursk. He did it anyway.|website=Politico|last1=Dettmer|first1=Jamie|date=16 September 2024|url=https://www.politico.eu/article/kursk-russia-incursion-objections-war-in-ukraine-volodymyr-zelenskyy/}}</ref> На првиот ден од упадот, раководителот на [[Центар за спротивставување на дезинформации|Центарот за спротивставување на дезинформации на Украина]], Андриј Коваленко, ги отфрлил руските тврдења дека ситуацијата на границата е под контрола, одговарајќи „Русија не ја контролира границата“. <ref name="breach">{{Cite web|url=https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|title=Border breach: Moscow says fighting ongoing as troops repel Ukrainian incursion into Russia's Kursk region|website=[[Meduza]]|access-date=6 August 2024|archive-date=6 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806213441/https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|url-status=live}}</ref> Советникот на претседателот [[Володимир Зеленски]] , [[Михајло Подољак]], го признал упадот на 8 август, но не и улогата на Украина. Подољак изјавил дека тоа е можност да се види како обичните Руси се чувствуваат во однос на својата влада, но дека е малку веројатно дека тие „ќе излезат со цвеќиња за да ги поздрават антипутиновските тенкови“. <ref name="NYT August 8">{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew E. |title=Russian Official Declares State of Emergency Near Border as Ukraine Advances |work=The New York Times |date=8 August 2024 |url=https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html|access-date=8 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808112710/https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html |url-status=live }}</ref> Подољак рекол дека Украина нема интерес да го окупира Курск, но дека мора да ја натера Русија на фер [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори за завршување на војната во Украина]]. <ref>{{cite news |title=Ukraine's operation in Kursk needed to convince Russia to start fair talks, Kyiv says |url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-operation-kursk-needed-convince-russia-start-fair-talks-kyiv-says-2024-08-16/ |work=[[Reuters]] |date=16 August 2024}}</ref> Претседателот Зеленски првпат признал дека украинските сили се вклучени за време на неговото вечерно обраќање на 10 август. Тој изјавил: „''Украина докажува дека навистина може да ја врати правдата и обезбедува токму таков вид притисок што е потребен – притисок врз агресорот''“. <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/europe/downed-ukraine-launched-missile-injures-13-russias-kursk-regional-officials-say-2024-08-11/|title=Zelenskiy acknowledges Ukraine's military operation in Russia|first=Oleksandr|last=Kozhukhar|work=[[Reuters]]|date=11 August 2024|access-date=11 August 2024}}</ref> На 12 август, Зеленски изјавил дека „''Русија мора да биде принудена да склучи мир''“, додавајќи „''Русија донесе војна кај другите, сега таа доаѓа дома''“. Тој нагласил дека операцијата е прашање на безбедност за Украина и дека нејзините трупи зазеле области од кои Русија извршила бројни напади. <ref>{{cite news |title=Zelenskiy says: Russia must be forced to make peace if Putin wants to fight |url=https://www.reuters.com/world/europe/zelenskiy-says-russia-must-be-forced-make-peace-if-putin-wants-fight-2024-08-12/ |work=[[Reuters]] |date=12 August 2024}}</ref> Според Зеленски и други официјални лица, заробувањето на стотици руски војници го надополнило украинскиот „фонд за размена“ за [[Размена на затвореници|размена на затвореници]]. <ref>{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew |title=During Ukraine's Incursion, Russian Conscripts Recount Surrendering in Droves |url=https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |work=[[The New York Times]] |date=17 August 2024 |access-date=21 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821125159/https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |url-status=live }}</ref> На 19 август, Зеленски изјавил дека не ги открил подготовките за упадот на сојузниците на Киев, бидејќи тие можеби ќе сметале дека тоа ја преминува „најстрогата од сите [[Црвени линии во руско-украинската војна|црвени линии]]“. <ref>{{cite news |title=Kyiv didn't disclose preparations for Kursk operation because of West's fear of Russian 'red lines,' Zelensky says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |work=[[The Kyiv Independent]] |date=20 August 2024 |access-date=20 August 2024 |archive-date=20 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820030416/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> Зеленски подоцна изјавил дека една од целите на украинскиот упад била да им се покаже на Русите „''што е поважно за него [Путин]: окупацијата на териториите на Украина или заштитата на неговото население''“. <ref>{{cite news |title=Zelensky Vows More 'Retribution' for Russia, POWs Exchanged |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |work=The Moscow Times |date=25 August 2024 |access-date=26 August 2024 |archive-date=26 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826170652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |url-status=live }}</ref> Портпаролот на украинското Министерство за надворешни работи, Георгиј Тихиј, изјавил дека „за разлика од Русија“, Украина не е заинтересирана за заземање на територијата на својот сосед. Тој рекол: „целта на операцијата е да се спасат животите на нашите луѓе и да се заштити територијата на Украина од руски напади“, како и да се попречи движењето на руските трупи кон [[Донбас]]. Тихиј додал: „Колку побрзо Русија се согласи да воспостави праведен мир ... толку побрзо ќе престанат упадите на украинските одбранбени сили во Русија“. <ref>{{cite news |title=MFA: Ukraine not interested in taking over Russian territory in Kursk region |url=https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |work=[[Interfax-Ukraine]] |date=13 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814160052/https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |url-status=live }}</ref><ref name="ap_20240814">{{Cite web |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers |website=[[Associated Press]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |url-status=live }}</ref> На 14 август, Зеленски изјавил дека создавањето цивилни административни органи во Курската област не треба да се исклучи. Вицепремиерката [[Ирина Верешчук]] изјавила дека украинската војска создава „безбедносна зона“ на руска територија за да ги заштити украинските погранични области. Таа рекла дека Украина ќе спроведува хуманитарни операции во областа, дека меѓународните хуманитарни организации ќе имаат дозвола за влез и дека ќе бидат отворени [[Хуманитарен коридор|безбедни коридори]] за цивилите да се евакуираат кон Украина или кон други делови на Русија. <ref>{{Cite web |url=https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |title=Creation of civil administration in Russia's Kursk Oblast not ruled out, Zelensky says |website=[[The Kyiv Independent]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814142830/https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> На 7 септември, [[Кирило Буданов]] истакнал дека офанзивата кон Курск влијаела и ги „комплицирала“ руските планови за офанзива во претстојната зима. <ref name="ISW September 7">{{cite web |last1=Evans |first1=Angelica |last2=Harward |first2=Christina |last3=Gasparyan |first3=Davit |last4=Bailey |first4=Riley |last5=Stepanenko |first5=Kateryna |title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 7, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |website=[[Institute for the Study of War]] |access-date=18 September 2024 |archive-date=8 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908001933/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |url-status=live }}</ref> На 13 септември, Зеленски го признал рускиот контранапад, но тврдел дека немало „сериозен (руски) успех“, додавајќи дека „ги даде резултатите кои, искрено кажано, ги очекувавме“ и повторно нагласи дека тоа негативно влијаело врз руските операции во Харковската и Доњецката област. <ref>{{Cite web |title=Zelenskiy says Ukraine's Kursk incursion has slowed Moscow's eastern advance |url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-steps-up-attacks-near-ukraines-kurakhove-east-2024-09-13/|access-date=2024-09-14 |website=Reuters|first1=Yuliia |last1=Dysa|first2=Anastasiia |last2=Malenko|date=13 September 2024 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Russia's Kursk Counteroffensive Fully Underway|url=https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|access-date=2024-09-14|website=TWZ|first=Howard|last=Altman|date=13 September 2024|archive-date=14 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174743/https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|url-status=live}}</ref><ref name="ISW_2024_09_13" /> На 16 септември, украинската влада ги поканил [[Обединети нации|Обединетите нации]] и [[Меѓународен комитет на Црвениот крст]] да извршат инспекција на деловите од Курската област кои биле под нејзина контрола. <ref>{{Cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |title=Ukraine invites UN and Red Cross to Russia's Kursk region |website=[[Al Jazeera]] |date=16 September 2024 |access-date=16 September 2024 |archive-date=16 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916125943/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |url-status=live }}</ref> === Соединети Американски Држави === [[Белата куќа]] изјавила дека бара објаснување од Украина во врска со упадот, додавајќи дека немала претходно знаење за нападот. <ref name="Al Jazeera Third Day" /> На 8 август, заменик-портпаролката на Пентагон, [[Сабрина Синг]], изјавила дека упадот е во согласност со американската политика за користење на оружје. <ref name="politico_20240809">{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|title=Kyiv's offensive gets a greenish light from its allies|first1=Joshua|last1=Posaner|first2=Nette|last2=Nöstlinger|first3=Connor|last3=O'Brien|work=[[Politico]]|date=9 August 2024|access-date=12 August 2024|archive-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811183636/https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|url-status=live}}</ref> На 12 август, портпаролот на [[Совет за национална безбедност на САД|Советот за национална безбедност на САД]], [[Џон Кирби]], го повикал Путин да ги повлече своите сили од Украина доколку „не му се допаѓа“ украинскиот упад во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |title=Putin should leave Ukraine if concerned about Kursk Oblast, White House says |first1=Martin |last1=Fornusek |work=[[The Kyiv Independent]] |date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813175904/https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |url-status=live }}</ref> На 13 август, претседателот [[Џо Бајден]] изјавил дека украинскиот упад создава „вистинска дилема“ за Путин. <ref>{{cite news |title=Ukraine's Kursk Oblast incursion creates 'real dilemma for Putin,' Biden says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |access-date=14 August 2024 |work=The Kyiv Independent |date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814003821/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |url-status=live }}</ref> === Германија === Како одговор на офанзивата во Курск, германското Министерство за надворешни работи на 9 август изјавило дека оружјето пренесено од Германија во Украина станува сопственост на Украина и може да се користи од нејзините вооружени сили како што тие сметаат дека е неопходно и правилно. Министерството исто така нагласило дека правото на самоодбрана на Украина е загарантирано со меѓународното право и не е ограничено само на нејзината територија. <ref name="politico_20240809"/><ref name=rbc-germany>{{cite news |url= https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |work= [[RBC-Ukraine]] |title= Germany authorizes Ukraine to use weapons at its discretion |date= 12 August 2024 |first= Daryna |last= Vialko |access-date= 13 August 2024 |archive-date= 12 August 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240812161350/https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |url-status= live }}</ref> Претседателот на Комисијата за одбрана на [[Бундестаг]]от, [[Маркус Фабер]], изјавил за германските медиуми во првите денови од упадот дека Украина е слободна да ги користи „сите материјали“ што ѝ се обезбедени, вклучително и испораките на [[Леопард 2]]. <ref name="politico_20240809"/> Тој на 11 август напишал дека упадот ја принудил Русија да повлече сили од источниот фронт, намалувајќи го притисокот таму и дека тоа создава можност за разговор за дополнителни испораки на Леопард 2. <ref>{{cite tweet |author-link= Marcus Faber|user= MarcusFaber |number= 1822569648102965549 |title= Liebe Freunde, der ukrainische Vorstoß gegen die Invasionstruppen bei #Kursk verläuft besser als gedacht. Er zwingt den Aggressor massiv Truppen von der Front im Osten abzuziehen. Das schafft dort Entspannung. Ein Anlass über weitere #Leopard2 zu sprechen. |language=de}}</ref> === Кина === Кинеското [[Министерство за надворешни работи на Кина|Министерство за надворешни работи]] изјавило дека сите страни треба „да ги почитуваат трите принципи за деескалација на ситуацијата, имено да нема проширување на бојното поле, да нема ескалација на борбите и ниту една страна да не ја разгорува ситуацијата“, додавајќи дека [[Пекинг]] ќе продолжи да одржува контакт со меѓународната заедница и да игра конструктивна улога во промовирањето на политичко решение на „украинската криза“.<ref>{{cite web|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|title=China reacts to fighting in Kursk region, reminds of 'three principles'|work=[[RBC-Ukraine]]|date=2024-08-12|access-date=12 August 2024|archive-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812102724/https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|url-status=live}}</ref> === Белорусија === На 15 август, белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]] ги повикал и Русија и Украина да започнат [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори]] за да се стави крај на војната. Тој го обвинил Западот дека го поддржува упадот во Курската област со цел да поттикне нова мобилизација и да ја дестабилизира ситуацијата во Русија и Белорусија.<ref>{{cite news |title=Lukashenko urges Russia and Ukraine to end war as Kursk incursion continues |url=https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |work=Euractiv |date=16 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818125413/https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |url-status=live }}</ref> На 18 август, Лукашенко изјавил дека Украина распоредила 120.000 војници во близина на границата со [[Белорусија]] и дека наредил една третина од белоруската армија да биде распоредена во близина на границата со Украина.<ref>{{cite news |title=Nearly a third of Belarus army deployed on Ukraine border, Lukashenko says |url=https://www.reuters.com/world/europe/belarus-lukashenko-says-nearly-third-army-sent-ukraine-border-belta-reports-2024-08-18/ |work=Reuters |date=18 August 2024}}</ref> === Сирија === На 10 август, во соопштение на сириското [[Министерство за надворешни работи и иселеници на Сирија|Министерство за надворешни работи]] се наведува дека земјата го следи упадот „со голема загриженост“, кој го опиша како „терористички напад“.<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|title=Only Syria condemned Ukraine's Kursk operation among all countries 'friendly' to Russia|first=Olexandra|last=Zimko|work=[[MSN]]|date=17 August 2024|access-date=19 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224800/https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|url-status=live}}</ref> === Организации === По извештаите на 10 август за борби во близина на [[Курска нуклеарна електрана]], раководителот на [[Меѓународна агенција за атомска енергија|Меѓународната агенција за атомска енергија]], [[Рафаел Гроси]], ги повикал Русија и Украина да покажат „максимална воздржаност“ за да се избегне [[нуклеарна несреќа]].<ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |title=IAEA chief calls for restraint as fighting remains ongoing 'in the vicinity' of Kursk Nuclear Power Plant |work=The Kyiv Independent |date=10 August 2024 |access-date=10 August 2024 |archive-date=10 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240810055619/https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |url-status=live }}</ref> На 27 август, Гроси ја посетил оваа постројка, при што изјавил дека „се појавила опасност или можност од нуклеарна несреќа“ во близина.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |title=Russian nuclear plant at risk as war with Ukraine rages, UN watchdog warns |work=Al Jazeera |date=27 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=28 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828125549/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |url-status=live }}</ref> [[Антивоен комитет на Русија|Антивоениот комитет на Русија]], група формирана од [[руска дијаспора|Руси во егзил]], издала соопштение во кое го критикува Путин. Во него се вели: „отсуството на какви било значајни воени единици на Руската Федерација на границата во моментот на нападот и истовременото континуирано водење агресивни воени операции повеќе од 900 дена на територијата на суверена Украина е најдобар доказ дека Путин повторно лаже за ‘заштитата на Русија’. Нему не му е грижа за Русија, тој се штити само себеси“.<ref name="cnn-conscripts"/> Генералниот секретар на [[НАТО]] [[Јенс Столтенберг]] го нарекол украинскиот упад „легитимен“ и во рамките на правото на самоодбрана на Киев, додавајќи дека алијансата не добила претходни информации за операцијата и не учествувала во неа.<ref>{{cite web |url=https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |title=Ukraine's incursion into Russia's Kursk region is legitimate, says NATO's Stoltenberg |work=VOA |date=31 August 2024 |access-date=31 August 2024 |archive-date=2 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902001546/https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |url-status=live }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|August 2024 Kursk Oblast incursion}} [[Категорија:Битки на Северното боиште во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Инвазии на Русија]] [[Категорија:Битки во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Курска област]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извори на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извадоци]] l54qm2vjz3e6pnjkyy37vyk836hq9ro 5536629 5536624 2026-04-09T19:14:42Z Тиверополник 1815 5536629 wikitext text/x-wiki {{about|походот за време на Руско-украинската војна|походот од Втората светска војна|Битка за Курск}} {{Infobox military conflict | conflict = Курски поход | partof = [[Напади во Русија за време на Руско-украинската војна| Напади во Русија за време на Руско-украинската војна]] | image = [[Податотека:Kursk front of the Russo-Ukrainian War.svg|мини]] | alt = | caption = Потврден обем на областите под контрола на Украина на 28 април 2025 година | place = [[Курска Област]], [[Русија]] | coordinates = | date = 6 август 2024 – март 2025<ref>{{cite news |url=https://meduza.io/en/feature/2025/03/17/a-costly-gamble |title=A costly gamble |date=17 March 2025}}</ref><ref>{{cite news |url=https://meduza.io/en/feature/2025/08/08/kyiv-s-kursk-miscalculation |title=Kyiv’s Kursk miscalculation |date=8 August 2025}}</ref> | result = Погледни {{slink|#Анализа}} | territory = * Руските сили ја вратиле контролата врз поголемиот дел од територијата што ја држела Украина во Курската Област * Руска [[Сумска офанзива (2025)|офанзива]] во соседната [[Сумска Област]]<ref name="aljazeera_20250313">{{Cite web |last=Psaropoulos |first=John T. |title=Russian forces recapture Kursk, raising questions about US-Ukraine cutoff |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/3/13/russian-forces-recapture-kursk-raising-questions-about-us-ukraine-cutoff |access-date=2025-03-14 |website=Al Jazeera }}</ref> | commander1 = {{flagicon|Ukraine}} [[Олександар Сириски]]<ref name="KyivIndy">{{cite news |url=https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |title=Ukraine forms military administration in Russia's Kursk Oblast, Syrskyi says |date=15 August 2024 |access-date=15 August 2024 |work=[[The Kyiv Independent]] |archive-date=15 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240815153617/https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |url-status=live}}</ref><br />{{flagicon|Ukraine}} [[Едуард Москалов]]<ref name="KyivIndy"/><br />{{flagicon|Ukraine}} Павло Розлач<br />{{nowrap|{{flagicon|Ukraine}} Дмитро Волошин }} | commander2 = {{flagicon|Russia}} [[Андреј Белоусов]]<ref name="yevkurov"/><br />{{flagicon|Russia}} [[Валери Герасимов]]<br />{{flagicon|Russia}} [[Јунус-Бек Јевкуров]]<ref name="yevkurov">{{Cite web |url= https://www.rbc.ru/politics/20/08/2024/66c4a2519a79470ca9b012bb |title= Генерал Евкуров стал замглавы совета по защите приграничных регионов |language= ru |publisher= [[RBK Group]] |date= 2024-08-20 |access-date= 2024-08-20 |archive-date= 20 August 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240820193132/https://www.rbc.ru/politics/20/08/2024/66c4a2519a79470ca9b012bb |url-status= live }}</ref><br />{{flagicon|Russia}} [[Алексеј Дјумин]]<br />{{flagicon|Russia}} [[Александар Бортников]]<ref name="ISW 2024-08-10">{{Cite web |title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 10, 2024 |last1=Harward |first1=Christina |last2=Gasparyan |first2=Davit |last3=Mappes |first3=Grace |last4=Evans |first4=Angelica |last5=Barros |first5=George |last6=Stepanenko |first6=Kateryna |work=Institute for the Study of War |date=10 August 2024 |access-date=10 August 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-10-2024 |archive-date=11 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811020652/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-10-2024 |url-status=live }}</ref><br />{{flagicon|Russia}} [[Апти Алаудинов]]<ref name="Kyiv Independent August 9" /> | combatant1 = {{flag|Ukraine}} | combatant2 = {{flag|Russia}} <br />{{flag|North Korea}}{{efn|од ноември 2024<ref>{{cite news |title=Ukraine reports first clash with North Korean troops |url=https://www.dw.com/en/ukraine-reports-first-clash-with-north-korean-troops/a-70706179 |access-date=8 November 2024 |work=DW |date=2 November 2024 |archive-date=7 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241107065015/https://amp.dw.com/en/ukraine-reports-first-clash-with-north-korean-troops/a-70706179 |url-status=live }}</ref>}} | strength1 = '''Западни проценки:'''<br />10.000–15.000 војници и 600 оклопни возила<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/09/more-ukrainian-brigades-roll-into-russias-kursk-oblast-as-ukrainian-artillery-blocks-russian-reinforcements/|title=More Ukrainian Brigades Roll Into Russia's Kursk Oblast As Ukrainian Artillery Blocks Russian Reinforcements|first=David|last=Axe|author-link=David Axe|website=Forbes|access-date=10 August 2024|archive-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813210936/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/09/more-ukrainian-brigades-roll-into-russias-kursk-oblast-as-ukrainian-artillery-blocks-russian-reinforcements/|url-status=live}}</ref><ref name="Axe 2024-08-14">{{Cite news |url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/14/two-more-ukrainian-air-assault-brigades-have-joined-the-invasion-of-russia/ |title=Two More Ukrainian Air Assault Brigades Have Joined The Invasion Of Russia |website=[[Forbes]] |date=14 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=15 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240815212104/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/14/two-more-ukrainian-air-assault-brigades-have-joined-the-invasion-of-russia/ |url-status=live }}</ref><br />(14 August 2024)<br />15,000–30,000 soldiers<ref name="i">{{cite news |last=Ali |first=Taz |date=16 August 2024 |title=Footage shows Western equipment used in Ukraine's Kursk offensive, experts say |url=https://inews.co.uk/news/world/footage-shows-western-equipment-used-in-ukraines-kursk-offensive-experts-say-3230775 |work=i |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818230511/https://inews.co.uk/news/world/footage-shows-western-equipment-used-in-ukraines-kursk-offensive-experts-say-3230775 |url-status=live }}</ref><br />(16 август 2024) | strength2 = '''Според Украина:'''<br />{{flagicon|Russia}} 45,000 војници<br />(6 ноември 2024)<ref name="Ukrinform 20,000">{{Cite news |title= Russia lost over 20,000 soldiers in Kursk region - Syrskyi |url= https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3923964-russia-lost-over-20000-soldiers-in-kursk-region-syrskyi.html |access-date=2024-11-06 |agency=[[Ukrinform]] }}</ref> '''Западни проценки:'''<br />{{flagicon|Russia}} 40,000 војници<br />(12 октомври 2024)<ref name="CNN Third Month">{{cite news |url=https://edition.cnn.com/2024/10/12/europe/ukraine-kursk-russia-incursion-putin-intl/index.html |title='The Kursk operation has become normalized:' As Ukraine's Russia incursion enters third month, Putin is trying to downplay it |first1=Lauren |last1=Kent |first2=Kosta |last2=Gak |first3=Svitlana |last3=Vlasova |work=[[CNN]] |date=12 October 2024 |access-date=13 October 2024}}</ref><br />{{flagicon|North Korea}} 12,000 soldiers<ref name="cnn_20250131">{{Cite news |first1=Kosta |last1=Gak |first2=Victoria |last2=Butenko |first3=Lauren |last3=Kent |date=2025-01-31 |title=North Korean troops pulled back from frontline after heavy losses, Ukrainian officials say |url=https://edition.cnn.com/2025/01/31/europe/ukraine-russia-kursk-north-korean-troops-intl/index.html |access-date=2025-02-06 |work=CNN }}</ref> | units1 = [[Редослед на битката во Курскиот поход|Редослед на битката]] | units2 = [[Редослед на битката во Курскиот поход|Редослед на битката]] | casualties1 = '''Според OSINT:'''<br />{{circa}} 790 парчиња опрема<ref name="kursk_gambit_20250401"/> * 55–73 тенкови<ref name="tanks">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/21/ukraine-lost-too-many-tanks-in-kursk/|title=Ukraine Lost Too Many Tanks In Kursk|work=Forbes|language=English}}</ref><ref name="kursk_gambit_20250401"/> * Неколку [[Страјкер|страјкерски]] [[Оклопно возило|оклопни возила]]<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/17/out-in-the-open-and-on-the-move-in-russias-kursk-oblast-ukrainian-forces-are-vulnerable-and-losing-lots-of-armored-vehicles/|title=Out in the open and on the move in Russia's Kursk Oblast, Ukrainian forces are vulnerable—and losing lots of armored vehicles|first=David|last=Axe|work=[[Forbes]]|date=17 August 2024|access-date=29 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818225259/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/17/out-in-the-open-and-on-the-move-in-russias-kursk-oblast-ukrainian-forces-are-vulnerable-and-losing-lots-of-armored-vehicles/|url-status=live}}</ref> * Неколку ракетни системи земја-воздух<br><ref name="surface">{{Cite web|date=7 August 2024|url=https://meduza.io/en/feature/2024/08/07/fighting-continues-in-russia-s-kursk-region-as-ukrainian-troops-reportedly-advance-further-into-russian-territory|title=Fighting continues in Russia's Kursk region as Ukrainian troops reportedly advance further into Russian territory|website=[[Meduza]]|access-date=7 August 2024|archive-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807132911/https://meduza.io/en/feature/2024/08/07/fighting-continues-in-russia-s-kursk-region-as-ukrainian-troops-reportedly-advance-further-into-russian-territory|url-status=live}}</ref><ref name="insider"/><ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/16/ex-british-challenger-2-tanks-roll-into-kursk-as-ukraines-invasion-of-russia-grinds-into-its-11th-day/|title=Ex-British Challenger 2 Tanks Roll Into Kursk As Ukraine's Invasion of Russia Grinds Into Its 11th Day|work=Forbes|access-date=17 August 2024|archive-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817160615/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/08/16/ex-british-challenger-2-tanks-roll-into-kursk-as-ukraines-invasion-of-russia-grinds-into-its-11th-day/|url-status=live}}</ref> * 1 [[M142 ХИМАРС]]<ref name="oryxspioenkop.com">{{cite web|url=https://www.oryxspioenkop.com/2022/02/attack-on-europe-documenting-ukrainian.html|website=oryxspioenkop.com|title=Documenting Ukrainian Equipment Losses During The Russian Invasion Of Ukraine|access-date=2024-08-21|archive-date=10 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220510152646/https://www.oryxspioenkop.com/2022/02/attack-on-europe-documenting-ukrainian.html|url-status=live}}</ref> '''Според Русија:'''<br />74,000+ жртви<ref>{{cite web|url=https://tass.com/politics/1943329|title= Ukrainian troops in Kursk Region deflated, actively surrendering — Russian officer|agency=TASS|date=14 April 2025}}</ref><br />100 заробени<ref name="auto2">{{cite web | url=https://edition.cnn.com/2024/08/14/europe/russia-belgorod-emergency-ukraine-incursion-intl-hnk/index.html | title=Ukrainian forces advance in southern Russia, capturing dozens of enemy soldiers, Zelensky says | date=14 August 2024 | access-date=14 August 2024 | archive-date=14 August 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175259/https://edition.cnn.com/2024/08/14/europe/russia-belgorod-emergency-ukraine-incursion-intl-hnk/index.html | url-status=live }}</ref><br />2,915 парчиња опрема<ref>{{cite web |website=TASS | url=https://tass.ru/armiya-i-opk/22424363 |language=ru |script-title=ru:ВСУ за сутки потеряли 320 военных на курском направлении |trans-title=The Ukrainian Armed Forces lost 320 soldiers in the Kursk direction in one day | date=17 November 2024 | access-date=17 November 2024}}</ref> '''Според UALosses:'''<br />3,861 мртви<br/>11,420 исчезнати<br/>314заробени<ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=UA Losses |url=https://ualosses.org/en/soldiers/ |access-date=2 February 2026 |website=ualosses.org}}</ref> | casualties2 = '''Per OSINT:'''<br />{{circa}} 740 парчиња опрема<ref name="kursk_gambit_20250401"/> * 66–80 тенкови<ref name="tanks"/><ref name="kursk_gambit_20250401"/> * 2 [[Ka-52]] хеликоптери<ref name="insider">{{Cite web|url=https://theins.press/en/news/273690|title=Russia begins evacuating residents from Kursk Region border areas as Ukrainian forces reportedly occupy 11 settlements|date=7 August 2024|website=[[The Insider (website)|The Insider]]|access-date=7 August 2024|archive-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001807/https://theins.press/en/news/273690|url-status=live}}</ref><ref name="KI86">{{Cite web|url=https://kyivindependent.com/russian-helicopter-tanks-reportedly-destroyed/|title=Russian helicopter, tanks reportedly destroyed in fighting across border in Kursk Oblast|date=6 August 2024|website=[[The Kyiv Independent]]|first=Nate|last=Ostiller|access-date=6 August 2024|archive-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807020713/https://kyivindependent.com/russian-helicopter-tanks-reportedly-destroyed/|url-status=live}}</ref><ref name="Ka52-2"/> 115–247+ заробени<ref>{{Cite web |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/world/moscow-and-kyiv-swap-prisoners-of-war-as-ukraine-marks-independence-anniversary/ |title=Moscow and Kyiv swap prisoners of war as Ukraine marks independence anniversary |date=24 August 2024 |access-date=24 August 2024 |archive-date=24 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824121358/https://www.seattletimes.com/nation-world/world/moscow-and-kyiv-swap-prisoners-of-war-as-ukraine-marks-independence-anniversary/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.businessinsider.com/apparent-russia-soldier-surrender-videos-kursk-show-no-experience-expert-2024-8 |title=Videos of Russian soldiers appearing to surrender en masse suggest inexperience and desperation, experts say |website=[[Business Insider]] |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827002528/https://www.businessinsider.com/apparent-russia-soldier-surrender-videos-kursk-show-no-experience-expert-2024-8 |url-status=live }}</ref><br />'''Според Украина:'''<ref name="c650">{{cite web | title=Russia has lost 40,000 troops over 6 months of Ukraine's Kursk operation, Ukraine's commander-in-chief says | website=Ukrainska Pravda | date=2025-02-06 | url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/02/6/7496971/ | access-date=2025-02-06}}</ref><br />{{flagicon|Russia}} 77,000 убиени или анети<br>7,236 парчиња опрема <br />1,018 заробени<ref name="d123">{{cite web | title=Ukrainian forces maintain presence in Russia's Kursk region – Syrskyi | website=Ukrinform | date=2025-08-06 | url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4022625-ukrainian-forces-maintain-presence-in-russias-kursk-region-syrskyi.html | access-date=2025-08-13}}</ref><br>931 tactical and strategic UAVs<br /> {{flagicon|North Korea}} 4,500 убиени или ранети<ref name="p426">{{cite web | title=Russia has lost nearly 67,000 Russian and North Korean troops in Kursk Oblast, says Ukraine's General Staff | website=Ukrainska Pravda | date=2025-04-26 | url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/04/26/7509320/ | access-date=2025-07-23}}</ref><br />'''Според Северна Кореја:'''<ref>{{Cite web |title= About 600 North Korean soldiers killed in Russia's war against Ukraine, Seoul says |url= https://www.euronews.com/2025/04/30/about-600-north-korean-soldiers-killed-in-russias-war-against-ukraine-seoul-says |access-date=2025-04-30 |website=EuroNews |author= Kieran Guilbert |date= 30 April 2025 |language=en}}</ref><ref>[https://apnews.com/article/north-korea-soldiers-capture-ukraine-russia-defect-141433c872649d55358748b179781758 Seoul’s spy agency says North Korean soldiers captured in Ukraine haven’t shown desire to defect]</ref><br />{{flagicon|North Korea}} 600 мртви, 4,100 повредени, 2 заробени | casualties3 = '''Според Русија:''' 358 убиени цивили, 503 повредени<ref name="mt288"/> и 789 исчезнати цивили <ref name="g266">{{cite web | author=The Moscow Times | title=Over 350 People Killed and Nearly 800 Still Missing in Kursk Region After Ukrainian Incursion, Prosecutor Says | website=The Moscow Times | date=28 May 2025 | url=https://www.themoscowtimes.com/2025/05/27/over-350-people-killed-and-nearly-800-still-missing-in-kursk-region-after-ukrainian-incursion-prosecutor-says-a89232 | access-date=28 May 2025}}</ref><br />144,000+ евакуирани цивили<ref name="mt133">{{cite news |title=Kursk Governor Says 133K Evacuated, 20K Remain in Border Areas |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/kursk-governor-says-133k-evacuated-20k-remain-in-border-areas-a86110 |access-date=22 August 2024 |work=[[The Moscow Times]] |date=12 August 2024 |language=en |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101609/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/kursk-governor-says-133k-evacuated-20k-remain-in-border-areas-a86110 |url-status=live }}</ref> (133,000+ евакуирани во Курската област и над 11.000 евакуирани во Белгородската област)<ref name="mt133"/><ref>{{cite news | url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraines-incursion-into-russia-explained-in-maps-footage-and-photos | title=Ukraine's incursion into Russia explained in maps, footage and photos | newspaper=The Guardian | last1=Beaumont | first1=Peter | last2=Morresi | first2=Elena | last3=Scruton | first3=Paul | access-date=14 August 2024 | archive-date=16 August 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035545/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraines-incursion-into-russia-explained-in-maps-footage-and-photos | url-status=live }}</ref> | campaignbox = }} На 6 август 2024 година, за време на [[Руска инвазија на Украина (2022)|руско-украинската војна]], [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] започнале упад во [[Русија|руската]] [[Курска Област]] и се судриле со [[Вооружени сили на Русија|руските вооружени сили]] и руската гранична полиција. <ref name="REU86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|title=Russia says it moves troop reserves to border after Ukrainian attack|date=6 August 2024|work=[[Reuters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806160504/https://www.reuters.com/world/europe/russian-forces-thwart-ukrainian-attempt-penetrate-border-regional-governor-says-2024-08-06/|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="dw.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|title=Russia claims it is repelling Ukrainian border attack|date=6 August 2024|work=[[Deutsche Welle]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806163812/https://www.dw.com/en/russia-claims-it-is-repelling-ukrainian-border-attack/a-69873333|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="ft.com">{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/83ad1e07-19d6-4ae0-b10e-208926fec4eb|title=Moscow claims Ukraine has launched offensive inside Russia|last=Miller|first=Christopher|date=6 August 2024|work=[[Financial Times]]|access-date=6 August 2024|language=en}}</ref> Во Курската област била прогласена вонредна состојба, <ref name="BBC 8 Aug">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|title=State of emergency declared as Ukraine launches raid into Russia|last=Waterhouse|first=James|date=8 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809033309/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2n9y4nm3lo|archive-date=9 August 2024|last2=Gozzi|first2=Laura}}</ref> а руските резервисти биле брзо испратени во областа. <ref name="BBC Cursino">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|title=Russia must feel war consequences, says Zelensky amid Ukrainian attack|last=Cursino|first=Malu|date=9 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809032748/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cy0ngzg9754o|archive-date=9 August 2024}}</ref> До крајот на првата недела, украинската војска соопштила дека окупирала 1,000 км² од руска територија, додека руските власти признале дека Украина зазела 28 населени места. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|title=Ukraine says it has seized 1,000 sq km in Kursk offensive as Putin vows 'worthy response'|date=13 August 2024|work=[[The Guardian]]|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035547/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/13/ukraine-kursk-offensive-1000-square-km-of-russia-seized-incursion|archive-date=16 August 2024}}</ref> Во втората половина на август, фронтот се стабилизирал, <ref name="forbes_20240911">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/11/vladimir-putin-ordered-his-troops-to-defeat-the-ukrainian-invasion-of-kursk-by-oct-1-they-just-attacked/|title=Vladimir Putin ordered his troops to defeat the Ukrainian invasion of Kursk by Oct. 1. They just attacked.|last=Axe|first=David|date=11 September 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=14 April 2025}}</ref> а на почетокот на октомври, украинското напредување веќе било во застој. Од ноември, севернокорејските сили биле испратени во покраината за да ја поддржат руската војска. До крајот на тој месец, руските сили повторно освоиле околу половина од територијата што ја окупирала Украина. <ref name="MironBBC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|title=Ukraine front could 'collapse' as Russia gains accelerate, experts warn|last=Murphy|first=Matt|last2=Brown|first2=Paul|date=20 November 2024|work=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119222817/https://www.bbc.com/news/articles/cn0dpdx420lo|archive-date=19 November 2024|accessdate=20 November 2024|last3=Robinson|first3=Olga|last4=Spencer|first4=Thomas|last5=Murray|first5=Alex}}</ref> До [[11 март]] [[2025]] година, поголемиот дел од украинските сили се повлекле како резултат на рускиот контранапад. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> Руските трупи влегле во [[Суџа]], околу кој се формирал сè помал џеб од територијата што сè уште ја контролира Украина, следниот ден. <ref name="guardian_20250310">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/russian-forces-threaten-border-in-effort-to-push-ukrainian-army-out-of-kursk|title=Russian forces threaten border in effort to push Ukrainian army out of Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=17 April 2025}}</ref> Украинските власти изјавиле дека целите на операцијата вклучуваат нанесување штета на руската војска, заробување на руски трупи, поместување на руската артилерија подалеку од домет, попречување на руските снабдувачки линии и пренасочување на нивните сили од други фронтови. Исто така, операцијата имала за цел да изврши притисок врз руската влада и да ја принуди на „фер“ мировни преговори. До крајот на август, операцијата почнала да биде критикувана за пренасочување на украинските сили од [[Источно боиште (Руска инвазија на Украина)|исток]], растегнување на украинскиот персонал по фронтот и дозволување на Русија да [[Покровска офанзива|напредува кон Покровск]]. <ref name="AlexHorton">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/10/02/ukraine-russia-advance-pokrovsk-vuhledar/|title=Ukraine's east buckling under improved Russian tactics, superior firepower|last=Horton|first=Alex|date=2 October 2024|work=Washington Post|last2=Korolchuk|first2=Serhii}}</ref> <ref name="Miller">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|title=Volodymyr Zelenskyy faces backlash over Russia's breach of eastern defences|last=Miller|first=Christopher|date=30 August 2024|work=FT|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831121654/https://www.ft.com/content/e63ce931-d3a1-4b4a-8540-e578d87873e5|archive-date=31 August 2024|accessdate=31 August 2024}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека Русија ги преместила силите од областите со „понизок приоритет“, но не и од [[Донечка Област|Донечката област]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-kursk-attack-could-change-war-erode-russia-edge-2024-8|title=Ukraine's shock invasion of Kursk takes away one of Russia's biggest advantages and may force it to rethink how this war is fought|last=Baker|first=Sinéad|date=22 August 2024|work=Business Insider}}</ref> Украинскиот упад во Курск ја изненадило Русија, некои од сојузниците на Украина и многумина во украинската елита. <ref name="ap_20240814">{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers|date=14 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> <ref name="guardiansept">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/20/revealed-russia-anticipated-kursk-incursion-months-in-advance-seized-papers-show|title=Revealed: Russia anticipated Kursk incursion months in advance, seized papers show|last=Walker|first=Shaun|last2=Sauer|first2=Pjotr|date=20 September 2024|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 April 2025}}</ref> Тоа е најзначајниот напад преку границата од руската инвазија на Украина во 2022 година, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|title=Ukraine braces for reprisals as Russia to send more troops to Kursk|date=10 August 2024|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810130632/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/ukraine-braces-for-reprisals-as-russia-to-send-more-troops-to-kursk|archive-date=10 August 2024}}</ref> и првиот извршен првенствено од украинските редовни сили. Претходно се случиле помали упади во Русија од страна на проукраинските сили, при што Украина ги поддржувала, но негирала вмешаност. <ref name="Al Jazeera Third Day">{{Наведени вести|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|title=Russia battling major Ukrainian cross-border incursion for third day|work=[[Al Jazeera]]|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133835/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/8/putin-accuses-ukraine-of-major-provocation-in-attack-on-russias-kursk|archive-date=8 August 2024}}</ref> Западните аналитичари се разликуваат во нивната проценка на исходот од украинската офанзива, при што истражувачката за одбрана Марина Мирон ја сметала за стратешки неуспех за Украина, Маркус Рајснер сметал дека правилна проценка на битката може да се даде само по целосното повлекување на украинските сили од Курск за да се утврдат претрпените загуби, а поранешниот воен советник Нико Ланге ја сметал за успешна. <ref name="DW1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/russia-whats-happening-with-the-ukrainian-army-in-kursk/a-71927722|title=Russia: What's happening with the Ukrainian army in Kursk?|last=Theise|first=Eugen|last2=Ukhina|first2=Iryna|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2025-03-22}}</ref> Експертот за копнено војување, Ник Рејнолдс, рекол дека Украина ја држела Суџа „извонредно“ време и дека украинската офанзива имала „ефект на обликување врз руското размислување“. == Позадина == Како резултат на [[Руско-украинска војна|руско-украинската војна]], која започна на [[24 февруари]] [[2022]] година, во континентална Русија започнале напади. Главните цели биле [[Вооружени сили на Русија|војската]], [[Воена индустрија на Русија|воената индустрија]] и [[Нафтена индустрија во Русија|нафтената индустрија]]. Многу од нападите биле со беспилотни летала, бомбардирање и саботажа на железници. Украинските разузнавачки служби признале дека извршиле некои од овие напади. Други напади биле извршени од антивоени активисти во Русија. Исто така, имало прекугранично гранатирање, ракетни напади и тајни напади од Украина, главно во областите [[Белгородска Област|Белгород]], [[Курска Област|Курск]] и [[Брјанска Област|Брјанск]]. Неколку пати, паравоени сили со седиште во Украина започнале упади во Русија, зазеле гранични села и се бореле со руската војска. Тие биле извршени од единици составени главно од руски емигранти. Иако Украина ги поддржувала овие копнени упади, таа негирала директна вмешаност. Запленетите руски воени документи што ги прегледал ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' содржеле внатрешни предупредувања за украинска прекугранична операција во областа неколку месеци пред таа да се случи. Командантите на единиците биле предупредени во февруари дека украинската војска планира „''брзо пробивање''“ од [[Сумска Област|Сумската Област]] на руска територија до длабочина од 80 километри. Поконкретно, документ од средината на јуни предупредил на украинските планови за спроведување операција од правец на [[Јунакивка]], со цел преземање на контролата врз [[Суџа]]. Рускиот воен командант [[Валериј Герасимов]] наводно ги игнорирал предупредувањата од разузнавањето дека украинските трупи се собираат во близина на [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]]. <ref name="Bloomberg">{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|title=Russia Declares Border Area Emergency as Ukraine Troops Strike|date=8 August 2024|work=Bloomberg|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808211316/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-08/russia-calls-kursk-emergency-after-kyiv-sends-troops-over-border|archive-date=8 August 2024}}</ref> Блумберг објавил дека руското разузнавање предупредило за можна инвазија на Курската Област две недели однапред. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.kyivpost.com/post/37127|title=Russian General Staff Ignored Intel Reports Predicting Incursion into Kursk Region|date=9 August 2024|work=Kyiv Post|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818003137/https://www.kyivpost.com/post/37127|archive-date=18 August 2024}}</ref> Според Блумберг, повикувајќи се на „''лице блиско до Кремљ''“, Путин не бил информиран за заканата. Сите законски национални граници на Русија се контролирани од Граничната стража на ФСБ под команда на директорот на [[ФСБ]], [[Александар Бортников]]. Повеќето од мажите што ја чуваат границата во Курската Област биле млади, неискусни регрути, лесно опремени пешадиски единици на армијата и [[Национална гарда на Русија|Националната гарда]] (Росгвардија). <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/how-russia-looked-wrong-way-ukraine-invaded-2024-08-17/|title=How Russia looked the wrong way as Ukraine invaded|last=Trevelyan|first=Mark|date=17 August 2024|work=Reuters|last2=Malenko|first2=Anastasiia|last3=Stolyarov|first3=Gleb}}</ref> <ref name="newlinesmag">{{Наведени вести|url=https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|title=How Ukraine Caught Putin's Forces Off Guard in Kursk — And Why|last=Weiss|first=Michael|date=14 August 2024|work=New Lines Magazine|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814202538/https://newlinesmag.com/spotlight/how-ukraine-caught-putins-forces-off-guard-in-kursk-and-why/|archive-date=14 August 2024|last2=Rushton|first2=James}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|title=How the Ukrainian army easily entered Russia and is holding its positions|last=Jégo|first=Marie|date=14 August 2024|work=[[Le Monde]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818020102/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/14/how-the-ukrainian-army-easily-entered-russia-and-is-holding-its-positions_6715079_4.html|archive-date=18 August 2024|last2=Vincent|first2=Faustine}}</ref> Некои од регрутите биле невооружени. <ref name="cnn-conscripts">{{Наведени вести|url=https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|title=Putin promised poorly trained conscripts wouldn't be sent to war. Now the front line has come to them|last=Kottasová|first=Ivana|date=16 August 2024|work=[[CNN]]|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818015947/https://edition.cnn.com/2024/08/16/europe/russia-putin-war-ukraine-intl-latam/index.html|archive-date=18 August 2024}}</ref> === Подготовки === [[Главна дирекција за разузнавање (Украина)|Воената разузнавачка агенција]] на Украина започнала со подготовки за операцијата во Курск до март 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/31/british-commandos-cia-ukraine-war-zelensky-putin-russia/|title=How British commandos helped bring the CIA into the heart of the Ukraine war|last=Yan|first=Sophia|date=31 March 2025|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> <ref name="newyork">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/03/29/world/europe/us-ukraine-military-war-wiesbaden.html|title=The Partnership: The Secret History of the War in Ukraine|last=Entous|first=Adam|date=29 March 2025|work=[[The New York Times]]|accessdate=4 April 2025}}</ref> Кон крајот на јуни 2024 година, [[Олександр Сирски]], врховен командант на Украина, им дал наредби на командантите на 80-та и 82-ра воздушно-јуришна бригада на Украина, според командантот на 82-та, Дмитро Волошин. <ref name="fakty">{{Наведена мрежна страница|url=https://fakty.com.ua/ua/ukraine/20241107-zvilnennya-harkivshhyny-ta-kurska-operacziya-istoriya-bezstrashnyh-voyiniv-82-odshbr-dshv/|title=Звільнення Харківщини та Курська операція: історія безстрашних воїнів 82 ОДШБр ДШВ|last=Zakharchenko|first=Yuliia|date=7 November 2024|work=Факти|language=uk|accessdate=4 March 2025}}</ref> Андриј Крисјук, началник на штабот на 82-та бригада, изјавил дека планирањето на операцијата се одвивало помеѓу ограничен круг луѓе во соби без телефони, со цел да се одржи тајноста. Единиците на 80-та, 82-ра и 22-ра механизирана бригада биле дискретно преместени од други фронтови во [[Сумска Област|Сумската Област]] уште кон средината на јули, под изговор за обука и набавка на нова опрема. На офицерите им било кажано да избегнуваат носење воени униформи кога влегуваат во украинските градови и села, за да не привлечат внимание. Военото натрупување го забележале украинските цивили во селото [[Хотин (Сумска Област)|Хотин]] и [[Јунакивка|Јунакивската]] област. <ref name="New York Times">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/13/world/europe/ukraine-russia-war-kursk-offensive.html|title=Deception and a Gamble: How Ukrainian Troops Invaded Russia|last=Barker|first=Kim|last2=Troianovski|first2=Anton|date=13 August 2024|work=[[The New York Times]]|accessdate=14 August 2024|last3=Kramer|first3=Andrew E.|last4=Méheut|first4=Constant|last5=Lobzina|first5=Alina|last6=Schmitt|first6=Eric|last7=Varghese|first7=Sanjana}}</ref> Падобранците на 80-та бригада наводно тренирале неколку недели за да се подготват за операцијата, вклучително и на лажен терен направен да личи на села во Курската Област. <ref name="Kyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2024/11/14/7484379/|title=Andrii Horets, Deputy Commander of 95th Brigade: The enemy storms the Kursk front every day. No matter what anyone says, they're suffering huge losses, and we aren't|last=Kyrylenko|first=Olha|date=14 November 2024|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=21 April 2025}}</ref> Единиците на 95-та воздушна јуришна бригада биле информирани кон крајот на јули за операцијата, околу една недела пред нејзиниот почеток, бидејќи биле прераспоредувани од [[Битка за Торецк|Торецкиот фронт]], и им биле дадени три дена за обука и подготовка. Павло Розлах, командантот на 80-та бригада, изјавил дека неговата единица започнала да се инфилтрира во Курската Област на 4 август со помош на украинските [[Специјални оперативни сили на Украина|специјални оперативни сили]]. Групи од шест војници биле распоредени и скриени во шумите како подготовка за главниот напад на 6 август. <ref name="Kyiv Independent 80th Brigade">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|title=First Ukrainian troops crossed into Kursk Oblast 2 days before incursion, commander says|last=Denisova|first=Kateryna|date=14 October 2024|work=[[Kyiv Independent]]|access-date=14 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241028023554/https://kyivindependent.com/80-brigade-kursk/|archive-date=28 October 2024}}</ref> На украинската инвазија ѝ претходеле артилериски гранати и напади со беспилотни летала во текот на ноќта помеѓу 5 и 6 август. <ref name="wilk">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-08-07/ukrainian-military-action-kursk-oblast|title=Ukrainian military action in Kursk oblast|last=Wilk|first=Andrzej|date=7 August 2024|work=[[Centre for Eastern Studies]]|accessdate=17 March 2025}}</ref> == Временска линија == === Август 2024: Украинска офанзива === ==== 6 август ==== На 6 август 2024 година, Русија распоредила воздухопловни и артилериски сили за да се спротивстави на упадот на украинската граница во [[Курска Област|Курската Област]]. Украинските сили, опремени со тенкови и оклопни возила, преминале на руска територија. Руското Министерство за одбрана одговорило со испраќање војници и воздухопловни единици во областа. Според Русија, во упадот учествувале околу 300 украински војници, 11 тенкови и над 20 [[Оклопно возило|оклопни борбени возила]], <ref name="MT86">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|title=Moscow Rushes Troops to Kursk Region as 3 Killed in Ukrainian Attacks|date=6 August 2024|work=[[The Moscow Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807000651/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/06/moscow-rushes-troops-to-kursk-region-as-3-killed-in-ukrainian-attacks-a85947|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> и тој бил насочен во два правци: кон Олешња во правец на Суџа, источно-североисточно од Суми, и кон Николаево-Дарино, северно-североисточно од Суми. <ref name="ISW August 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 6, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=6 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807173848/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-6-2024|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Било објавено дека чеченските батаљони Ахмат реагирале на нападите, иако овие тврдења останале непотврдени до 13 септември 2024 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/09/13/world/ukraine-kursk-offensive-cost/index.html|title=Ukraine's Kursk offensive was seen as a major success, but it came at a huge cost|last=Kottasová|first=Ivana|last2=Gak|first2=Kostya|date=13 September 2024|work=[[CNN News]]|accessdate=11 January 2025}}</ref> Нападот започнал во 08:00 часот по [[московско време]]. Соопштението на руските сили на [[Телеграм]] околу 18:20 часот, во кое се тврди дека ги потиснале Украинците назад преку границата и нанеле значителни загуби преку артилерија, воздушни напади и беспилотни летала, подоцна било изменето од нивна страна за да прикаже дека борбите се во тек. [[Москва]] објавила видеа на кои наводно се гледаат украински тенкови како цел на напади од воздух. Снимките од социјалните медиуми покажале дека руските воени авиони дејствувале на ниски надморски височини над Курската Област за да го одбијат нападот. [[Алексеј Смирнов]], вршител на должноста [[Гувернер на Курска Област|гувернер на Курската област]], објавил дека три лица загинале за време на настаните: жена при граничниот упад и две лица во одделни напади пеку беспилотни летала. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|title=Russia Says Deployed Aviation, Artillery To Repel Ukrainian Border Attack|date=6 August 2024|work=[[Barron's]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807032940/https://www.barrons.com/news/russia-says-fighting-off-ukrainian-border-attack-48e49080|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Руските блогери, исто така, во голема мера ги отфрлиле наводните напади како „неуспешни“ и „медиумски трик“. Според Русија, најмалку 1.000 војници ја преминале границата првиот ден, поддржани од [[Тенк|тенкови]] и оклопни возила. Според Анджеј Вилк од Центарот за источни проучувања, целата украинска групација, вклучувајќи некои елементи кои не преминале во Русија, се состоела од околу 2.000 луѓе од 22-та и 82-ра бригада на Украина, поддржани од артилерија и под-единици за воздушна одбрана. Подоцна, припадниците на украинската војска тврделе дека пробивот на границата го извршиле 80-та и 82-ра бригада за воздушен напад. Руските блогери тврделе дека офанзивата ја спроведува [[Руски доброволен корпус|Рускиот доброволен корпус]] (РДК), додека „ ''Нов глас на Украина“'', повикувајќи се на извор во Главната воена разузнавачка служба на Украина, објавил дека РДК не бил присутен. ==== 7 август ==== [[Податотека:Ukrainian_"Southern_Railway"_1943.jpg|мини|Картата на украинската железничка пруга од 1943 година ја прикажува Суџа во квадрантот А2 на 60 км на главната линија Лгов - Готња - Золочив до [[Харков|Харков.]]]] Еден блогер тврдел дека украинските сили зазеле 11 населени места и напредувале 14 километри длабоко во областа. <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Владините агенции добиле наредба од претседателот [[Владимир Путин]] да „''обезбедат потребна помош на жителите''“, а заменик-премиерот [[Денис Мантуров]] бил испратен да ја надгледува нивната работа. <ref name="mt1">{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|title=Putin Blasts 'Indiscriminate' Ukrainian Incursion into Border Region|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807172737/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/07/putin-blasts-indiscriminate-ukrainian-incursion-into-border-region-a85957|archive-date=7 August 2024}}</ref> Курската област била ставена во [[вонредна состојба]] од страна на гувернерот Смирнов. <ref name="dw1">{{Наведени вести|url=https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|title=Russia: State of emergency in Kursk amid incursion|date=7 August 2024|work=DW|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807184143/https://www.dw.com/en/russia-state-of-emergency-in-kursk-amid-incursion/a-69873333|archive-date=7 August 2024}}</ref> <ref name="CNBC State of Emergency">{{Наведени вести|url=https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|title=3,000 evacuated, state of emergency declared after Ukraine's raid into Russia|last=Ellyatt|first=Holly|date=8 August 2024|work=[[CNBC]]|access-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808133828/https://www.cnbc.com/2024/08/08/state-of-emergency-declared-in-kursk-as-ukrainians-and-russians-clash.html|archive-date=8 August 2024}}</ref> Путин се состанал со клучни членови на безбедносниот естаблишмент, вклучувајќи ги [[Валериј Герасимов]], [[Александар Бортников]], [[Сергеј Шојгу]] и [[Андреј Белоусов]], за упадот во Курск. <ref name="kru1">{{Наведени вести|url=https://www.kommersant.ru/doc/6879452|date=7 August 2024|access-date=7 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035255/https://www.kommersant.ru/common/socialnetworkblock|archive-date=8 August 2024|script-title=ru:Герасимов назвал целью ВСУ в Курской области захват Суджанского района}}</ref> Герасимов му рекол на Путин дека околу 1.000 украински војници учествувале во нападот и дека нивното напредување е запрено. <ref name="Reuters Videos show Ukrainian Presence">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-fighting-continues-kursk-video-shows-burnt-out-russian-trucks-2024-08-09/|title=Russia reinforces Kursk region, videos show Ukrainian presence, evidence of attack|last=Trevelyan|first=Mark|date=2024-08-10|work=[[Reuters]]|access-date=2024-09-11}}</ref> Геолоцираните снимки потврдиле дека украинските сили напредувале најмалку 10 километри преку руската граница, откако пробиле најмалку две руски одбранбени линии и едно упориште. Руски извори посочиле дека украинските сили се обидуваат да напредуваат по автопатот 38K-030 Суџа- [[Коренево (Курска Област)|Коренево]], а истакнат блогер поврзан со Кремљ тврдел дека до 18:00 часот по локално време на 7 август, украинските сили напредувале и северозападно и југоисточно по автопатот и дека веќе се борат на периферијата на Корнево и Суџа. Дополнително, геолоцираните снимки покажале четворица украински војници како заробуваат најмалку 40 руски војници, како и се борат во градските граници на Суџа, при што украинските сили заземаат бензинска пумпа и влезен пункт. Претходниот ден, се тврдело дека 35 руски војници биле заробени од украинските сили откако не успеале да спречат пробив. <ref name="ISW August 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 7, 2024|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=8 August 2024|publisher=[[Institute for the Study of War]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808035224/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-7-2024|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Hird|first4=Karolina|last5=Kagan|first5=Frederick W.}}</ref> Во меѓувреме, украински поручник тврдел дека 300 руски војници биле заробени во „Курската народна република“ во текот на два дена; тој се осврнал на украинските сили што дејствуваат таму како „''контингент од неидентификувани вооружени формации''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|title=About 300 Russian Soldiers Surrendered To AFU In Kursk Region|work=charter97.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810202419/https://charter97.org/en/news/2024/8/8/605916/|archive-date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Украинскиот пратеник [[Олексиј Гончаренко]] известил дека украинските сили го освоиле гасниот центар Суџа, кој го снабдува гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород со остатокот од [[Европа]]. Дополнително, имало извештаи за борби во Ивница, село оддалечено 24 км од границата. <ref name="Politico August 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|title=Russia declares state of emergency in Kursk as Ukraine pushes incursion|last=Jochecová|first=Ketrin|last2=Posaner|first2=Joshua|date=8 August 2024|work=[[Politico]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808101529/https://www.politico.eu/article/russia-vladimir-putin-ukraine-kursk-volodymyr-zelenskyy-dmitry-medvedev-sudzha/|archive-date=8 August 2024|accessdate=8 August 2024|last3=Nöstlinger|first3=Nette|last4=Cienski|first4=Jan}}</ref> Руски извори тврделе дека украинските сили стигнале до селото [[Дарино (Курска Област)|Дарино]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-225th-battalion-showed-russian-flag-removal-in-kursk-oblast-village-video-alleged/|title=Ukraine's 225th battalion showed Russian flag removal in Kursk Oblast village, video alleged|last=Denisova|first=Kateryna|date=12 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=19 March 2025}}</ref> ==== 8 август ==== [[РИА Новости]] објавила дека четири лица загинале како резултат на „нападите“ на [[Вооружени сили на Украина|вооружените сили на Украина]] (ВСУ) во областа, додека борбите продолжиле веќе трет ден.<ref name="Reuters_2024-08-08" /><ref name="AlJazeera_2024-08-08" /> Прорускиот блогер Јуриј Подољака изјавил дека „Суџа е практично изгубена за нас“ и дека украинските сили се движат кон [[Лгов (Курска Област)|Лгов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|title=Battles rage in Kursk region after Ukraine's largest incursion yet into Russia|date=2024-08-08|access-date=2024-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808134236/https://www.france24.com/en/europe/20240808-battles-rage-kursk-region-sudzha-ukraine-largest-incursion-into-russian-territory|archive-date=8 August 2024|publisher=[[France 24]]}}</ref> Украинските сили го контролирале западниот дел од Суџа и околните патишта; престрелките продолжиле во градот. <ref name="agent">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|last=Oglobin|first=Slava|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru-RU|script-title=ru:Z-каналы сообщили о боях в Судже|trans-title=Z-channels report fighting in Sudzha|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123529/https://www.agents.media/z-kanaly-soobshhili-o-boyah-v-sudzhe/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Според Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курската Област, шест украински беспилотни летала и пет ракети биле соборени во текот на ноќта и утрото. <ref name="meduzalive8aug">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|date=2024-08-08|work=Meduza|language=ru|script-title=ru:Война Восемьсот девяносто седьмой день|trans-title=War, eight hundred and ninety-seventh day|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808235632/https://meduza.io/live/2024/08/08/voyna|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> [[Податотека:President_Vladimir_Putin_talks_with_the_governor_of_Kursk_in_August_2024.jpg|мини|[[Владимир Путин]] разговара со Алексеј Смирнов, вршителот на должноста гувернер на Курск, за ситуацијата во врска со украинската инвазија. 8 август 2024 година.]] Во извештаите се тврди дека борбената зона се проширила на 430 км² и дека украинските сили влегле во населбата Мирни и ја презеле контролата врз селата Казачја Локнја, Богдановка. Престрелките се случиле во селото [[Снагост (Курска Област)|Снагост]]. <ref name="agents430км">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|title=Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км|date=2024-08-08|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/|archive-date=8 August 2024|accessdate=2024-08-08}}</ref> Украинските трупи биле присутни во области оддалечени 35 километри од украинската граница. <ref name="isw8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 8, 2024|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809215312/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-8-2024|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> ==== 9 август ==== Извештаите тврделе дека украинските трупи зазеле околу 100 <ref name="WP Ukraine stuns Russia">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/08/ukraine-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine, powered by Western arms, stuns Russia in cross-border assault|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=8 August 2024|work=Washington Post|last2=Horton|first2=Alex|last3=Hudson|first3=John|last4=Oakford|first4=Samuel}}</ref> – 200 квадратни километри територија, на длабочина од околу 10 километри во просек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|title=Ukraine's Counter-Invasion of Russia Could Gain Bargaining Chips for Kyiv in the Event of Negotiated Peace With Moscow|last=Brooke|first=James|date=9 August 2024|work=New York Sun|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809234611/https://www.nysun.com/article/ukraines-counter-invasion-of-russia-could-gain-bargaining-chips-for-kyiv-in-the-event-of-negotiated-peace-with-moscow|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Врз основа на независни и сопствени анализи, [[CNN]] ја проценил површината на територијата над која Русија ја изгубила контролата на 250{{Меѓупростори}}најмалку км². <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|title='Doing the least obvious thing': Ukraine embarrasses Putin with surprise assault on southern Russia|last=Lister|first=Tim|date=10 August 2024|work=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205826/https://edition.cnn.com/2024/08/10/europe/ukraine-putin-embarrasses-surprise-assault-analysis-intl/index.html|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Конвој руски војници наводно бил уништен во напад на [[ХИМАРС]] во селото Октјабрское додека се движел по рутата што ги поврзува [[Глушковски регион|Глушковскиот регион]] и [[Курск]] и минувал низ областите [[Рилски регион|Рилски]] и [[Лговски регион|Лговски]]. Снимките од последиците покажуваат 15 изгорени воени камиони, со некои тела внатре. Според украинската аналитичка група NEXTA, „''секој од овие камиони може да носи до 35 целосно опремени војници. Видеото покажува 14 уништени возила, што сугерира дека руската армија можела да изгуби помеѓу 200 и 490 војници за една ноќ како резултат на нападот... Ова би можело да стане една од најголемите еднократни загуби за руската армија од почетокот на целосната војна''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|title=The authorities of the Kursk region are panicking as the Ukrainian Armed Forces approach the Kursk NPP|date=9 August 2024|work=news.online.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810064607/https://news.online.ua/en/the-russians-are-panicking-because-of-the-approach-of-the-armed-forces-to-the-kursk-npp-883144/|archive-date=10 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|title=Column of Russian vehicles, personnel destroyed in Kursk Oblast, multiple sources say|date=2024-08-09|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810040858/https://kyivindependent.com/column-of-russian-vehicles-personnel-destroyed-amid-fighting-in-kursk-oblast-multiple-sources-say/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|title=Pro-War Bloggers Slam Military Command Over Destroyed Russian Column in Kursk|date=2024-08-09|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810132131/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/09/pro-war-bloggers-slam-military-command-over-destroyed-russian-column-in-kursk-a85978|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Руски Телеграм канал напишал: „''Тие беа вооружени, најверојатно по еден вод по возило. Уништени беа 3-4 чети – цел батаљон. Судејќи според изгледот на колоната, околу половина беа убиени. Ова е еден од најкрвавите и најмасовните удари (најверојатно Химари) во целата војна''.“ <ref name="telegraph-column">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|title=Russia sends reinforcements to retake Kursk|date=9 August 2024|work=The Telegraph|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154756/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/09/russian-drives-past-destruction-ukraine-missile-strike/|archive-date=10 August 2024}}</ref> [[Апти Алаудинов]], командантот на чеченските единици Ахмат кои биле стационирани во [[Белгород]] и [[Курск]] од последниот упад, ги информирал руските медиуми дека тој и неговите сили не се бореле со украинските трупи додека минувале покрај нивните позиции, туку одлучиле да се повлечат додека не пристигнат повеќе руски засилувања, додека некои руски блогери тврделе дека побегнале од битката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|title=Ukraine employed units from the border with Belarus to attack Kursk|date=8 August 2024|work=[[Prensa Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809031357/https://www.plenglish.com/news/2024/08/08/ukraine-employed-units-from-the-border-with-belarus-to-attack-kursk/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref name="Kyiv Independent August 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|title=Chechen commander admits Russian losses, Ukrainian advances in Kursk Oblast|last=Fornusek|first=Martin|date=9 August 2024|work=[[The Kyiv Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809093128/https://kyivindependent.com/chechen-commander-admits-russian-losses/|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> Алаудинов во тој момент бил единствениот руски командант кој признал дека украинските сили ги контролираат населбите по должината на границата. Во очекување на руски воздушни напади, на 20.000 луѓе им било наредено да се евакуираат од [[Сумска Област|Сумската Област]]. Руските засилувања, од кои многу биле единици веќе распоредени околу руско-украинската граница, <ref name="ISW 2024-08-09">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 9, 2024|last=Barros|first=George|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=9 August 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811002023/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-9-2024|archive-date=11 August 2024|accessdate=9 August 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Mappes|first5=Grace|last6=Harward|first6=Christina}}</ref> продолжиле да пристигнуваат во близина на фронтовската линија во Курската Област, каде што борбите продолжиле над Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|title=As Ukraine Pushes Deeper, Russia Sends Reinforcements to Border Area|last=Méheut|first=Constant|date=9 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809133529/https://www.nytimes.com/2024/08/09/world/europe/ukraine-russia-kursk-lipetsk.html|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|title=Russia declares an emergency in Kursk, under attack by Ukraine. 14 die in a Russian strike on a mall|last=Kullab|first=Samya|last2=Hatton|first2=Barry|date=9 August 2024|work=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809181020/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kursk-incursion-3eba46949e065fac9d846987a106e17a|archive-date=9 August 2024|accessdate=9 August 2024}}</ref> [[Министерство за одбрана на Русија|Руското министерство за одбрана]] објавило извештај за префрлање на воена колона од [[Белгородска Област|Белгородската Област]] во Суџанскиот округ, која вклучувала самоодни артилериски оружја „Мста-С“ од 152 мм и возила за борбена поддршка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|title=Россия перебросила в Курскую область военных и технику из Белгородской и Донецкой областей|last=Zatirko|first=Andrey|date=2024-08-09|work=Агентство|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809195051/https://www.agents.media/rossiya-perebrosila-v-kurskuyu-oblast-voennyh-i-tehniku-iz-belgorodskoj-i-donetskoj-oblastej/|archive-date=9 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Бојните ознаки покажале дека руската команда префрла војници кои се искусни во борбени дејствија во Курската Област како засилување. <ref name="theinsider-9aug-reserves">{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273743|title=Российское командование перебрасывает резервы в Курскую область с харьковского направления|date=2024-08-09|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810000840/https://theins.ru/news/273743|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> Шефот на општинската администрација на Курчатов, Игор Корпунков, известил дека борбите се воделе на 30 километри од [[Курска јадрената централа|Курската јадрената централа]]. <ref>[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065 Власти Курской области заявили о приближении ВСУ к Курской АЭС] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810043010/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/vlasti-kurskoi-oblasti-zayavili-opriblizhenii-vsu-kkurskoi-aes-a139065|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> <ref name="newop">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|title=Russia Launches New Operation to Halt Advancing Ukrainian Troops|date=2024-08-10|publisher=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810131100/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/10/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops-a85987|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Властите ги блокирале сите пристапи до јадрената централа, градежните работници на местото ја напуштиле областа, а опремата во централата била деактивирана. [[Росатом]] објавил привремено намалување на бројот на персонал на местото. Околу 15:00 часот, во Курчатов се слушнала експлозија. [[Војници за радијациона, хемиска и биолошка одбрана на Руската Федерација|Руски војници за заштита на РХБ]] биле исто така распоредени за да ја заштитат централата. <ref name="rad">[https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109 Курскую АЭС оцепили из-за угрозы атаки ВСУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240810013735/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/09/kurskuyu-aes-otsepili-iz-za-ugrozi-ataki-vsu-a139109|date=10 August 2024}}//The Moscow Times</ref> Гувернерот на Курската Област, Алексеј Смирнов, известил дека пожар избувнал во еден од окрузите како резултат на напад на украинските вооружени сили врз трафостаница. Како резултат на нападот со беспилотни летала, Курчатов, како и делови од окрузите Курчатовски, Октјабрски, Болшесолдатски, Обојански и Беловски, останале без електрична енергија. <ref>[https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html Курчатов, где расположена АЭС, остался без света после атаки дрона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240813205822/https://www.svoboda.org/a/kurchatov-gde-raspolozhena-aes-ostalsya-bez-sveta-posle-ataki-drona/33073033.html|date=13 August 2024}}//Radio free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> Во [[Курска Област|Курските]], [[Брјанска Област|Брјанските]] и [[Белгородска Област|Белгородските области]] бил воведен оперативен режим за борба против тероризмот, предводен од [[Александар Бортников]], <ref name="ISW 2024-08-10" />за привремено преземање на контролата врз регионите додека условите не се вратат во нормала. <ref>[https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset%3Ad89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c В Курской, Брянской и Белгородской областях ввели «режим контртеррористической операции»] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240809232658/https://www.bbc.com/russian/live/cerv3417007t?post=asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c#asset:d89bd80e-fa29-4c9e-b924-38ccd7957b4c|date=9 August 2024}}//[[Би-би-си|BBC]] (Russian)</ref> Ова значело дека движењето било ограничено, можеле да се запленат возила и да се следат телефонски повици, меѓу другите мерки. <ref name="voa1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|title=Russia evacuates tens of thousands amid Ukraine incursion|date=10 August 2024|work=[[Voice of America]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035546/https://www.voanews.com/a/russia-launches-new-operation-to-halt-advancing-ukrainian-troops/7737304.html|archive-date=16 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Бројот на украински војници во Курската Област го проценил вишиот соработник на [[Фондација Карнеги за меѓународен мир|фондацијата за меѓународен мир „Карнеги“]] Дара Масикот, на околу 10.000-12.000, кои содржат елементи од четири до пет украински бригади. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|title=Here's what we know about Ukraine's military offensive in Russia|last=Yu|first=Mallory|last2=Handel|first2=Sarah|date=2024-08-09|publisher=NPR|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813201641/https://www.npr.org/2024/08/09/nx-s1-5069453/heres-what-we-know-about-ukraines-military-offensive-in-russia|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-10|last3=Kelly|first3=Mary Louise}}</ref> ==== 10 август ==== Според аналитичарите цитирани од ''[[The New York Times|„Њујорк тајмс“]]'', украинското напредување во Курската Област во голема мера било запрено од руски засилувања во овој момент, а ситуацијата се стабилизирала, но украинските сили продолжиле да ја држат својата освоена територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|title=Russia Pushes Back at Ukraine's Cross-Border Assault, but Kyiv Presses On|last=Barker|first=Kim|date=10 August 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812013228/https://www.nytimes.com/2024/08/10/world/europe/ukraine-russia-cross-border-attack.html|archive-date=12 August 2024|accessdate=10 August 2024}}</ref> Спротивно на тоа, други извори како што се „''[[Вашингтон пост]]''“ и „''[[Франкфуртер Рундшау]]''“ објавиле дека Русија сè уште не е во можност да ја контролира ситуацијата, со постојани украински напредувања. <ref name="Khurshudyan810">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|title=Ukraine appears to expand incursion into Russia, in a morale boost for Kyiv|last=Khurshudyan|first=Isabelle|date=10 August 2024|work=Washington Post|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811083513/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/10/ukraine-belgorod-kursk-russia-occupied-war/|archive-date=11 August 2024|last2=Galouchka|first2=Anastacia}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|title=Russland bekommt Kursk-Offensive nicht in den Griff: Bewohner senden Video-Appell an Putin|last=Hartmann|first=Fabian|date=11 August 2024|work=Frankfurter Rundschau|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811105332/http://www.fr.de/politik/russland-bekommt-kursk-offensive-nicht-in-den-griff-bewohner-senden-video-appell-an-putin-zr-93234205.html|archive-date=11 August 2024|accessdate=11 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изнело слични тврдења дека го запреле секое украинско напредување во Курската Област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|title=Russia claims to have thwarted Ukraine's advance in Kursk|last=Sabbagh|first=Dan|date=10 August 2024|work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813205830/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/10/russia-claims-to-have-thwarted-ukraine-advance-in-kursk|archive-date=13 August 2024|accessdate=12 August 2024}}</ref> Руските власти вовеле режим на „антитерористичка операција“ во Курската Област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|title=Russian authorities impose counter-terrorist operation regime in 3 oblasts|last=Ivashkiv|first=Olena|date=10 August 2024|work=Ukrainska Pravda|access-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816021634/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/10/7469768/|archive-date=16 August 2024|language=en}}</ref> Исто така, битки биле водени во [[Олговка (Курска Област)|Олговка]] во близина на Коренево, фармата Ивашковское и Малаја Локња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области|date=2024-08-09|publisher=Агентство|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154516/https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-09}}</ref> На 10 август, 95-та воздушно-јуришна бригада на Украина влегла во Курската Област и добила задача да спроведува напади и операции за чистење околу Малаја Локња и Погребки. Руските вооружени сили тврделе дека ја вратиле контролата врз селото Махновка источно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|title=Бои под Курском. День пятый. Главное|date=2024-08-10|work=Важные истории|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810154513/https://istories.media/news/2024/08/10/boi-pod-kurskom-den-pyatii-glavnoe/|archive-date=10 August 2024|accessdate=2024-08-10}}</ref> Извештаите тврделе дека борбената зона се проширила на 650 км². <ref>{{Наведени вести|url=https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|title=Площадь боевых действий в Курской области в субботу составила 650 кв км|date=2024-08-09|work=Agents (Russia)|access-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811120741/https://www.agents.media/ploshhad-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-v-subbotu-sostavila-650-kv-km/|archive-date=11 August 2024}}</ref> Вечерта, гувернерот на Курската Област Смирнов изјавил дека 15 лица биле повредени во градот Курск откако остатоците од пресретната украинска ракета паднале врз станбена зона. <ref name="BBC Tough Response">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|title=Moscow vows 'tough response' to Ukrainian offensive in Russia|last=Murphy|first=Matt|date=11 August 2024|work=[[BBC News]]|access-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813012509/https://www.bbc.com/news/articles/crkm08rv5m0o|archive-date=13 August 2024|language=en}}</ref> Војниците на 252-от баталјон за територијална одбрана на Украина објавиле снимки од Порож, погранично село во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. ==== 11 август ==== Во ноќта на 11 август, украинските вооружени сили влегле во [[Беловски реон (Курска Област)|Беловскиот реон]], кој се наоѓа југоисточно од Суџанскиот реон, што го потврдиле началникот на округот и вршителот на должноста гувернер. Началникот на округот ги замолил евакуираните да не се враќаат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theins.ru/news/273773|title=Ukrainian military entered the Belovsky District of the Kursk Region — head of the district|date=2024-08-11|work=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811101150/https://theins.ru/news/273773|archive-date=11 August 2024|accessdate=2024-08-11}}</ref> Изданието „Проект“ тврдело дека борбената зона се зголемила на 720 км². Оклопна украинска колона влегла во Белгородската Област кај селото Колотиловка, веднаш била нападната од артилерија и беспилотни летала, но на крајот напредувала 9,7 километри на руска територија со големи жртви. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|title=Ukraine offensive in Russia expands beyond Kursk region, soldiers say|work=Washington Post|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815231132/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/15/russia-ukraine-kursk-captured-soldiers/|archive-date=15 August 2024|quote=Ukrainians came under intense attack by artillery, drones and aerial bombs almost immediately. The Ukrainians pushed forward about six miles, the soldiers said, seizing abandoned Russian troop positions [...] "All our group was injured the day we arrived," [...] Many Ukrainian troops were concussed or heavily wounded, while others were killed [...] survivors had to take cover in Russian trenches for days, until an armored vehicle arrived to evacuate them}}</ref> ==== 12 август ==== Руските власти започнале со евакуација на цивили од Краснојарушкиот реон во Белгородската област поради проширувањето на украинската офанзива. Краснојарушки се наоѓа веднаш јужно од Курската област, а исто така се граничи и со Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|title=Authorities in Russia's Belgorod Oblast announce evacuation of border region as Ukrainian incursion reportedly widens|date=2024-08-12|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812100905/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-belgorod-oblast-announce-evacuation-of-border-region/|archive-date=12 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Руските власти потврдиле дека Украинците ја презеле контролата врз најмалку 28 населби, додека украинскиот OSINT тврдел дека Украинците имаат контрола врз 44 населби и оспоруваат уште 10 населби. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/12/kursk-russia-ukraine-war/|title=Russians evacuated from Kursk as Putin grapples with Ukrainian incursion|work=Washington Post}}</ref> Врховниот командант на вооружените сили на Украина, [[Олександр Сирски]], изјавил дека неговите сили контролираат над 1,000 км² од руската територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|title=Top Ukrainian commander says his forces now control 1,000 square kilometers of Russia's Kursk region|date=2024-08-12|work=AP News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813010317/https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-incursion-kursk-afa42b9613323901bef07800ac2cae9e|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-12}}</ref> Украинските војници објавиле видео од себе како возат низ центарот на Суџа, тврдејќи дека центарот на градот е под контрола на украинските вооружени сили. ==== 13 август ==== Според извештаите кои не биле веднаш потврдени, но кои западните набљудувачи ги оцениле како веродостојни, Путин го поставил [[Алексеј Дјумин]] за командант на одбраната против украинската офанзива. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|title=Ukraine's Kursk incursion: how the invasion of Russia could change the political focus of the conflict|last=Wolff|first=Stefan|authorlink=Stefan Wolff|date=15 August 2024|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815230945/https://theconversation.com/ukraines-kursk-incursion-how-the-invasion-of-russia-could-change-the-political-focus-of-the-conflict-236638|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Според Украина, „''релативно мал''“ број руски војници биле преместени во Курск од [[Запорожје]] и [[Херсон]], а руските офанзиви во последните два региона продолжиле. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|title=Putin pulls units out of Ukraine to defend Russia, Kyiv says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=13 August 2024|work=POLITICO|access-date=13 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813182746/https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-pull-army-units-out-ukraine-defend-russia-kursk-belgrod-region/|archive-date=13 August 2024|last2=Walker|first2=Ali}}</ref> Во своето вечерно обраќање, украинскиот претседател [[Володимир Зеленски]] изјавил дека неговите сили контролираат околу 1.000 км² и 74 населби во Курската Област. <ref name="ua74">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|title=Ukraine war latest: Ukraine controls 74 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky says|date=13 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813220945/https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-23/|archive-date=13 August 2024}}</ref> На состанокот со Зеленски, [[Литванија|литванскиот]] министер за одбрана [[Лауринас Кашчунас]] тврдел дека Русија преместила дел од своите војници од својата балтичка енклава [[Калининградска Област|Калининград]] во Курск, без да навлегува во понатамошни детали. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thehill.com/policy/defense/4827388-russia-moving-troops-kaliningrad-kursk-ukraine-attack/|title=Russia moving troops from Kaliningrad to Kursk to repel Ukraine attack, official says|last=Dress|first=Brad|date=14 August 2024|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|accessdate=21 December 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана тврдело дека ги спречило украинските напади во Кореневскиот реон во близина на селата Обшчи Колодез, Каучук, Алексеевски и Снагост и во Суџанскиот реон во правец на Мартиновка, како и во областите Коренево, Олешња, Николаево-Дарино, Суџа и Михајловка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|title=Минобороны РФ заявило, что российские войска помешали ВСУ прорваться вглубь Курской области в 28 километрах от границы|work=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813152747/https://meduza.io/news/2024/08/13/minoborony-rf-zayavilo-chto-rossiyskie-voyska-pomeshali-vsu-prorvatsya-vglub-kurskoy-oblasti-v-28-kilometrah-ot-granitsy|archive-date=13 August 2024|accessdate=2024-08-13}}</ref> ==== 14 август ==== Русија ја обвинила на Украина за извршување на масовен воздушен напад и напад со беспилотни летала врз Курск, Воронеж, Белгород, [[Нижегородска Област|Нижни Новгород]], [[Волгоград]], [[Брјанска Област|Брјанск]], Орјол и Ростов, додавајќи дека соборила 117 беспилотни летала и четири ракети. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|title=Russia claims over 110 downed drones amid reported explosions near airbases|last=Kateryna Denisova|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814082648/https://kyivindependent.com/russia-claims-over-110-downed-drones/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Украинската државна телевизија емитувала извештај во кој се тврди дека Суџа бил ставен под украинска контрола и се гледа како украински војници го отстрануваат [[Знаме на Русија|руското знаме]] од службена зграда. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|title=Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha|date=14 August 2024|work=Reuters|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814205134/https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Украинските сили биле прикажани и како доставуваат хуманитарна помош до цивилите во градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|title=Ukrainian military have been delivering humanitarian aid to those who were reportedly abandoned in the Kursk region (video)|work=[[Sky News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815092309/https://news.sky.com/video/ukrainian-military-have-been-delivering-humanitarian-aid-to-those-who-were-reportedly-abandoned-in-the-kursk-region-13197067|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Сепак, Апти Алаудинов тврдел дека борбите во градот се во тек. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|title=Russia Still Fighting for Control of Sudzha Gas Hub, Chechen Commander Says|date=14 August 2024|work=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814175643/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/14/russia-still-fighting-for-control-of-sudzha-gas-hub-chechen-commander-says-a86016|archive-date=14 August 2024|accessdate=14 August 2024}}</ref> Украина тврдела дека заробила 102 руски војници за помалку од 24 часа, наводно од 488-от гардиски полк и баталјоните „Ахмат“, <ref>{{Наведени вести|url=https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|title=Рота російських солдатів здалася в полон у Курській області|last=Kovalska|first=Olena|date=2024-08-15|work=Експрес Онлайн|access-date=2024-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035551/https://expres.online/podrobitsi/rota-rosiyskikh-soldativ-zdalasya-v-polon-u-kurskiy-oblasti-video|archive-date=16 August 2024|publisher=Експрес Online}}</ref> <ref name="alpha">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|title=Спецпризначенці СБУ за раз узяли в полон рекордних 102 росіян на Курщині|last=Holovan|first=Milana|date=2024-08-15|publisher=LIGA|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815142316/https://news.liga.net/ua/politics/news/spetspryznachentsi-sbu-vzialy-u-polon-rekordni-102-akhmativtsi-na-kurshchyni-foto|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а Зеленски еден ден претходно изјавил дека „стотици“ се предале за време на офанзивата. <ref name="kyivindependent_100-russian-soldiers">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|title=Ukraine captures over 100 Russian troops in Kursk Oblast in less than a day, Syrskyi says|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=14 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814112959/https://kyivindependent.com/in-kursk-ukraine-captures-more-than-100-russian-soldiers/|archive-date=14 August 2024}}</ref> Според државната безбедносна служба на Украина, ова било најголемото поединечно предавање на руски војници до тој момент. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|title=Ukrainian forces capture over 100 Russian soldiers in Kursk Oblast at once – photos, videos|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815130819/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470484/|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украина наводно направила обид да напредува во три насоки: источно од Суџа кон селото Белица и соседната населба Гири, северно кон Лгов и северозападно кон Коренево на патот кон Рилск. Жестока битка била пријавена во близина на населбата Каучук, приближно 30 километри од Лгов. Руските сили ископале нови ровови јужно од Лгов и во Черможној. Украинските сили тврделе дека напредувале 1-2 километри и го завршиле чистењето на Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|title=Украинские силы "продвинулись на 1–2 километра" в Курской области России|date=2024-08-14|work=Radio free Europe/ Radio Liberty (Russian)|access-date=15 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814194330/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386010#entry-shared|archive-date=14 August 2024|publisher=Радио «Свобода»}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|title=Russian Military Fortifies Southern Outskirts of Lgov, Kursk Oblast|work=Militarnyi|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814102356/https://mil.in.ua/en/news/russian-military-fortifies-southern-outskirts-of-lgov-kursk-oblast/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-14}}</ref> Черкаскаја Конопелка, јужно од Суџа, наводно била освоена од Украина, додека селото Куриловка, селцето Дмитриуков и селата Борки и Крупец исто така биле окупирани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/BILD_Russian/18213|title=ВСУ взяли ещё четыре населённых пункта к югу от Суджи — аналитик BILD|date=2024-08-14|work=Telegram|publisher=BILD на русском|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814184423/https://t.me/BILD_Russian/18213|archive-date=14 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Украинските трупи влегле во селото Камишное каде што била пријавена урбана битка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|title="Ситуация остается тяжелой". Украинская армия в Курской области за сутки заняла еще шесть населенных пунктов|date=2024-08-14|publisher=The Moscow Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815044450/https://www.moscowtimes.ru/2024/08/14/situatsiya-ostaetsya-tyazheloi-ukrainskaya-armiya-vkurskoi-oblasti-zasutki-zanyala-esche-shest-naselennih-punktov-a139450|archive-date=15 August 2024|accessdate=15 August 2024}}</ref> Градот [[Глушково (Курска Област)|Глушково]] добил наредба за евакуација од гувернерот Смирнов, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|title=Authorities in Russia's Kursk Oblast order evacuation of another town|date=14 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240814234932/https://kyivindependent.com/authorities-in-russias-kursk-oblast-order-evacuation-of-another-town/|archive-date=14 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> а евакуацијата на целиот Глушковски реон во Курската област започнала истиот ден. ==== 15 август ==== Украинскиот воен командант [[Олександр Сирски]] објавил формирање на воена администрација предводена од генерал [[Едуард Москалиов]], додавајќи дека 82 населби во областа се нашле под контрола на [[Киев]]. Во своето вечерно обраќање, Зеленски изјавил дека украинските сили ја презеле целосната контрола врз Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|title=BREAKING: Zelensky confirms full capture of Russian town of Sudzha in Kursk Oblast|date=15 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815150301/https://kyivindependent.com/breaking-zelensky-confirms-full-capture-of-russian-town-of-sudzha-in-kursk-oblast/|archive-date=15 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> Руското министерство за одбрана тврдело дека го вратило селото Крупец. Исто така, потврдило дека украинските вооружени сили напредувале приближно два километри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://t.me/meduzalive/111110|title=Российские войска освободили село Крупец в Курской области, заявило Минобороны РФ|date=2024-08-15|work=Meduza|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816035540/https://t.me/meduzalive/111110|archive-date=16 August 2024|accessdate=2024-08-15}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|title=Главком ВСУ объявил о создании военной комендатуры в Курской области|archive-url=https://web.archive.org/web/20240815135643/https://meduza.io/news/2024/08/15/glavkom-vsu-ob-yavil-o-sozdanii-voennoy-komendatury-v-kurskoy-oblasti|archive-date=15 August 2024|accessdate=16 August 2024}}</ref> Украина изгубила лансер на [[ХИРМАС|ХИРМА]] во ракетен напад во Сумската област. ==== 16 август ==== На овој ден било објавено дека Русија вработува копачи на ровови за изградба на одбрана со плати од околу 2.500 американски долари месечно, или повеќе, со ветување дека ќе работат надвор од борбените зони. Сателитските снимки го покажале проширувањето на руските ровови во регионот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|title=Ukraine war briefing: Russia hiring trench diggers after Kursk invasion|last=Murray|first=Warren|date=16 August 2024|work=The Guardian|access-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818014603/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/16/ukraine-war-briefing-russia-hiring-trench-diggers-after-kursk-invasion|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/15/scores-of-job-ads-for-trench-diggers-appear-online-as-ukraine-advances-in-kursk-region-a86034|title=Scores of job ads for trench diggers appear online as Ukraine advances in Kursk region|date=2024-08-15|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=2025-04-15}}</ref> Главниот патен мост преку реката Сејм во Глушково бил уништен од украинската војска, приближно 50 километри западно од руската територија што тогаш ја контролирала Украина. Руските власти изјавиле дека губењето на мостот ќе го попречи преместувањето преку копнени патишта на цивилите во округот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/17/russia-says-ukraine-used-western-weapons-to-destroy-bridge-in-kursk|title=Russia says Ukraine used Western weapons to destroy bridge in Kursk|date=17 August 2024|work=[[Al Jazeera]]|accessdate=20 March 2025}}</ref> <ref>[https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/ Ukraine 'destroys bridge' in Russia's Kursk region] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818003625/https://www.canberratimes.com.au/story/8733023/ukraine-destroys-bridge-in-russias-kursk-region/}}, Canberra Times, 16 August 2024.</ref> Приближно 2.000 до 3.000 руски регрути биле заробени јужно од реката. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|title=Fierce fighting in Russia as Ukrainian forces attempt to seize more territory|last=Harding|first=Luke|date=20 August 2024|work=The Guardian|access-date=24 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061913/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/fierce-fighting-russia-ukrainian-forces-attempt-seize-more-territory|archive-date=26 August 2024|last2=Sabbagh|first2=Dan}}</ref> ==== 17 август ==== Руските сили наводно дигнале во воздух два моста во близина на Теткино и Попово-Лежачи откако се повлекле од десниот брег на реката Сејм во областа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/world/countries/kurskaya-oblast-rossiyane-soobshchayut-ob-otstuplenii-okkupantov-vozle-tetkino-50443768.html|title="Взорвали мосты". Российские военкоры сообщают об "организованном отступлении" оккупантов на восточный берег реки Сейм возле Теткино|date=17 August 2024|language=uk|trans-title="They blew up the bridges." Russian military journalists report an "organized retreat" of the occupiers to the eastern bank of the Seim River near Tetkino|accessdate=17 August 2024}}</ref> Украинската војска тврдела дека ја освоила населбата Коренево, но руското министерство за одбрана ја опишала населбата како спорна. <ref>[https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared Неподтвержденные сообщения о взятии ВСУ райцентра Коренево в Курской области] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240818232420/https://www.svoboda.org/a/hronika-voiny-v-ukraine/31715636.html?lbis=386221#entry-shared|date=18 August 2024}} Radio Free Europe/Radio Liberty (Russian)</ref> ==== 18 август ==== [[Податотека:The_80th_Air_Assault_Brigade_captured_a_T-90M_Proryv_tank_in_the_Kursk_region.jpg|мини|Украински војници со заробен руски тенк [[Т-90]] М Прорјв]] Украинските сили уништиле уште еден мост над реката Сејм во близина на [[Званое]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|title=Ukraine Says Struck Another Bridge in Russia's Kursk Region|work=The Moscow Times|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224306/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/18/ukraine-says-struck-another-bridge-in-russias-kursk-region-a86059|archive-date=18 August 2024}}</ref> <ref name="ISW_2024-08-16">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, August 16, 2024|last=Kateryna Stepanenko|last2=Christina Harward|date=2024-08-16|work=understandingwar.org|publisher=[[Institute for the Study of War|ISW]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817000945/https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-16-2024|archive-date=17 August 2024|accessdate=2024-08-18|quote=Russian sources claimed on August 16 that Ukrainian HIMARS strikes destroyed bridges in Glushkovo and Zvannoye (both southwest of Korenevo).|last3=Riley Bailey|last4=Angelica Evans|last5=Frederick W. Kagan}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|title=Russia, le forze ucraine mettono fuori uso un secondo ponte nella regione di Kursk – Video|date=2024-08-18|work=rainews|publisher=[[Rai News 24]]|language=it|trans-title=Russia, Ukrainian forces take out a second bridge in the Kursk region – Video|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224305/https://www.rainews.it/video/2024/08/russia-le-forze-ucraine-mettono-fuori-uso-un-altro-ponte-nella-regione-di-kursk---video-2f66f24a-c1f4-4690-9b90-4bd53e24b072.html|archive-date=18 August 2024|accessdate=2024-08-19}}</ref> Според руските блогери, и Украина и Русија ги зацврстиле своите сили што се борат во Курската Област, при што Русија преместила дел од силите од други фронтови на фронтот. <ref name="newsweek20240818">{{Наведени вести|url=https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|title=Kursk invasion map shows Ukrainian advances in new locations|date=18 August 2024|work=Newsweek|access-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224302/https://www.newsweek.com/ukraine-russia-war-kursk-invasion-advances-map-isw-1940807|archive-date=18 August 2024|language=en}}</ref> Маринците од 501-от посебен поморски пешадиски баталјон објавиле видео од нив како го симнуваат руското знаме од општинската зграда [[Апанасовка (Курска Област)|Апанасовка]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/marines-of-501st-separate-battalion-remove-1724002539.html|title=Marines of 501st Separate Battalion remove Russian flag in Kursk region|last=Zimko|first=Oleksandra|work=[[RBC-Ukraine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034613/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724002539?lt=1&st=0|archive-date=20 August 2024|accessdate=19 August 2024}}</ref> ==== 19 август ==== Русија тврдела дека украинската војска го уништила третиот и последен мост преку реката Сејм во Кореневскиот реон, што довело до можен логистички притисок врз над 700 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|title=В Росії скаржаться на знищення ЗСУ останнього моста через річку Сейм|last=Fandorin|first=Olga|date=19 August 2024|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819225742/https://ukranews.com/ua/news/1027646-v-rosiyi-skarzhatsya-na-znyshhennya-zsu-ostannogo-mosta-cherez-richku-sejm|archive-date=19 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили контролираат 92 населени места во Курската Област и 1.250 км² руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|title=Ukraine in control of 92 settlements in Russia's Kursk Oblast, Zelensky claims|last=Denisova|first=Kateryna|date=19 August 2024|work=The Kyiv Independent|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820034606/https://kyivindependent.com/ukraine-in-control-of-92-settlements-in-russias-kursk-oblast-zelensky-claims/|archive-date=20 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 20 август ==== Руското Министерство за внатрешни работи ги предупредило жителите на областите Брјанск, Курск и Белгород да не користат мрежни страници за онлајн запознавање и безбедносни камери, наведувајќи загриженост за информации што ги собираат украинските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|title=Don't Use Dating Sites Amid Kursk Incursion, Russia Tells Border Region Residents|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015034/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/dont-use-dating-sites-amid-kursk-incursion-russia-tells-border-region-residents-a86079|archive-date=21 August 2024|accessdate=20 August 2024}}</ref> Јунус-Бек Јевкуров, поранешен шеф на [[Ингушетија]] и актуелен заменик-шеф на Министерството за одбрана, бил назначен за заменик на [[Андреј Белоусов]] во Координативниот совет за безбедносни прашања на граничните територии. Белоусов објавил дека Јевкуров веќе бил во Курската Област тој ден. Украинското Министерство за одбрана тврдело дека украинските сили напредуваат кон селата Новоивановка и Кулбаки. Исто така, навело дека Коренево е нападнато од југ. Мартиновка на патот Суџа-Курск, исто така, било кажано дека е контролирана од Украина, и дека се освооени Плехово на југ, но било изјавено дека Борки, Камишное и Гири се под руска контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|title=Генштаб вперше показав карту територій, які ЗСУ контролюють у Курській області|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101606/https://24tv.ua/operatsiya-kurskiy-oblasti-genshtab-pokazav-kartu-teritoriy-yaki_n2622739|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|title=Генштаб впервые показал карту территорий, которые ВСУ контролируют в Курской области|last=Rozhik|first=Sofia|date=2024-08-20|work=24 Канал|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101607/https://24tv.ua/ru/operacija-v-kurskoj-oblasti-genshtab-pokazal-kartu-territorij-kotorye-kontrolirujut-vsu-24-kanal_n2622742|archive-date=23 August 2024|accessdate=2024-08-20}}</ref> ==== 21 август ==== Украина изјавила дека уништила неколку понтонски мостови што ги користеле руските сили по должината на реката Сејм. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|title=Ukraine Says Destroyed Russian Army Pontoon Bridges in Kursk Region|date=20 August 2024|work=The Moscow Times|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821141348/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/21/ukraine-says-destroyed-russian-army-pontoon-bridges-in-kursk-region-a86097|archive-date=21 August 2024|accessdate=21 August 2024}}</ref> Руските воздухопловни сили извршиле 17 воздушни напади користејќи 27 воздушни бомби на територијата на Русија под контрола на Украина, а руската армија спровела артилериски напади врз украинските гранични населби [[Порозок]] и [[Пожња]]. <ref name="med21">{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|title=Война Девятьсот десятый день. Хроника "Медузы"|date=2024-08-21|work=MEDUZA|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821215507/https://meduza.io/live/2024/08/21/voyna|archive-date=21 August 2024|accessdate=22 August 2024}}</ref> Руското Министерство за одбрана изјавило дека неговите сили ги одбиле украинските напади од Комаровка, Коренево, Малаја Локња и Рускаја Конопелка и нападнале украински војници во близина на осум села во Курската област и девет села во Сумиската Област. ==== 23 август ==== Руските војници се забарикадирале во Женскиот затвор бр. 11 во селото Малаја Локња, ефикасно претворајќи ја зградата во „тврдина“, користејќи стражарски кули како места за стрелање, правејќи ровови меѓу другите одбрани. Затворските чувари исто така биле вклучени со руските трупи во одбраната на објектот, за кој било познато дека има капацитет од 200 жени затворенички. Украинските трупи го опседнале објектот и го нападнале. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|title=В Курській області ЗСУ штурмують жіночу колонію, в якій сховалися війська РФ, - ЗМІ (фото)|date=23 August 2024|work=www.unian.ua|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070612/https://www.unian.ua/war/boji-v-kurskiy-oblasti-malaya-loknya-zsu-shturmuyut-koloniyu-12736299.html|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|title=ЗСУ на Курщині штурмують жіночу колонію, де Росія тримала українських полонених|date=2024-08-23|work=Громадське радіо|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824072129/https://hromadske.radio/news/2024/08/23/zsu-na-kurshchyni-shturmuiut-zhinochu-koloniiu-de-rosiia-trymala-ukrainskykh-polonenykh|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|title=На Курщині ДШВ ЗСУ штурмують будівлю жіночої колонії. ВІДЕО|date=2024-08-23|work=novynarnia.com|language=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824070625/https://novynarnia.com/2024/08/23/na-kurshhyni-dshv-zsu-shturmuyut-budivlyu-zhinochoyi-koloniyi-video/|archive-date=24 August 2024|accessdate=2024-08-24}}</ref> ==== 25 август ==== Во своето вечерно обраќање, претседателот Зеленски изјавил дека украинските сили напредувале за еден до три километри, што резултирало со заземање на уште две неодредени населби, а активни операции биле во тек. <ref>{{Наведена изјава за печат|access-date=24 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-armed-forces-advance-in-kursk-region-1724612341.html|title=Ukrainian Armed Forces advance in Kursk region, take control of two more settlements - Zelenskyy|date=25 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826061924/https://newsukraine.rbc.ua/scroll-load/1724611169?lt=2&st=1|archive-date=26 August 2024|accessdate=24 August 2024}}</ref> ==== 29 август ==== Руските сили целосно го вратиле Коренево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|title=Russians retake village of Korenevo in Kursk Oblast – Deep State|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830090833/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472586/|archive-date=30 August 2024|accessdate=2024-08-30}}</ref> ==== 30 август ==== Украинскиот воен командант Олександр Сирски изјавил дека неговите сили напредувале до 2 километри во некои области и презеле контрола врз 5 км руска територија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|title=Armed Forces of Ukraine take control of 5 sq km of Kursk Oblast in one day|last=Romanenko|first=Valentyna|date=30 August 2024|work=Ukrainska Pravda|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830172520/https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/30/7472700/|archive-date=30 August 2024|accessdate=30 August 2024}}</ref> 100 членови на „Мечкина бригада“, руска ПМК, изјавиле дека ќе се распоредат од [[Буркина Фасо]] во Курската област за да се борат против украинските сили. <ref name="bbcBurkina">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|title=Russian fighters to leave Burkina Faso for Ukraine|last=Njie|first=Paul|date=30 August 2024|work=BBC|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830161204/https://www.bbc.com/news/articles/cg4yg0k976lo|archive-date=30 August 2024}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|title=Russian paramilitaries from the Bear Brigade leave Burkina Faso|last=Roger|first=Benjamin|date=30 August 2024|work=Le Monde|access-date=30 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831013613/https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2024/08/30/russian-paramilitaries-from-the-bear-brigade-leave-burkina-faso_6723888_124.html|archive-date=31 August 2024|last2=Eydoux|first2=Thomas}}</ref> === Септември 2024 === На 5 септември, претседателот Зеленски изјавил дека 60.000 руски војници биле прераспоредени од [[Запорошка Област|Запорошката]] и [[Херсонска Област|Херсонската област]] во [[Курска Област|Курската Област]] и дека бројот на руски гранати испукани во претходните области бил намален. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/09/5/7473581/index.amp|title=Russians redeployed 60,000 troops to Kursk Oblast – Zelenskyy|last=Balachuk|first=Iryna|date=5 September 2024|work=Ukrainian Pravda|access-date=5 September 2024}}</ref> На 7 септември, украинските сили изјавиле дека уништиле два понтонски моста над реката Сејм и систем за воздушна одбрана Оса употребувајќи бомби од СДБ и ракети ХИМАРС. <ref>{{Наведени вести|url=https://mil.in.ua/en/news/defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=defense-forces-strike-again-at-crossings-in-the-kursk-oblast|title=Defense Forces strike again at crossings in the Kursk oblast|date=7 September 2024|work=mil.in.ua|access-date=8 September 2024}}</ref> ==== Руска контраофанзива во Кореневскиот округ ==== Руската армија наводно започнала контраофанзивна операција во Курската Област на 10 септември, со извештаи за руски напредувања во Кореневскиот реон . Апти Алаудинов, исто така, изјавил дека руските сили влегле во Снагост. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|title=Russia claims to counterattack against Ukraine in Kursk Oblast|date=11 September 2024|work=The Kyiv Independent|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913211013/https://kyivindependent.com/russia-claims-pushing-back-against-ukraine-in-kursk-oblast/|archive-date=13 September 2024}}</ref> Било потврдено и дека руските сили ги зазеле населбите Гордеевка и Внезапное. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|title=Russia Launches Counteroffensive in Kursk Region, Pro-Kremlin Sources Say|date=11 September 2024|work=The Moscow Times|access-date=11 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911104117/https://www.themoscowtimes.com/2024/09/11/russia-launches-counteroffensive-in-kursk-region-pro-kremlin-sources-say-a86330|archive-date=11 September 2024}}</ref> На 11 септември, руските контраофанзивни операции во Кореневскиот реон во Курската област наводно продолжиле, при што некои руски извори изјавиле дека се повторно освоени дури 165 квадратни километри, а Алаудинов изјавил дека се повторно освоени „околу 10 населби“. Овие операции се случиле во време на украинско прераспоредување на трупи од Курската област во [[Покровска офанзива|борбите во близина на Покровск]], што според украинскиот блогер им дало предност на руските сили во Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kyivpost.com/post/38812|title=Russia Claims Early Success as Major Counteroffensive in Kursk Region Begins|date=11 September 2024|work=[[Kyiv Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200248/https://www.kyivpost.com/post/38812|archive-date=13 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref name="al_jazeera_2024_09_11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|title=Russia claims Kursk counteroffensive pushing back Ukraine forces|date=11 September 2024|work=[[Al Jazeera]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240911145441/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/11/russia-claims-kursk-counteroffensive-pushing-back-ukraine-forces|archive-date=11 September 2024|accessdate=11 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|title=Russia appears to have launched initial major counterattack against Ukraine in Kursk|last=Reevell|first=Patrick|date=2024-09-11|work=[[ABC News (United States)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919072740/https://abcnews.go.com/International/russia-appears-launched-initial-major-counterattack-ukraine-kursk/story?id=113589694|archive-date=19 September 2024|accessdate=2024-09-14}}</ref> Една од целите на контраофанзивата наводно била да се ослободат изолираните руски трупи помеѓу реката Сејм и Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|title=Ukrainian Troops Talk of Stiffer Resistance as They Fight in Russian Territory|last=Santora|first=Marc|date=14 September 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914215249/https://www.nytimes.com/2024/09/14/world/europe/ukraine-russia-war-kursk.html|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024}}</ref> Друг руски вод кој направил обид да премине понтонски мост на реката Сејм бил бомбардиран со ракети [[ХИМАРС]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|title=A Russian Platoon Assembled At A Floating Bridge In Kursk. Ukraine's HIMARS Had Them In Their Crosshairs.|last=Axe|first=David|work=Forbes|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926030608/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/09/12/aiming-to-counterattack-in-kursk-a-russian-platoon-assembled-at-a-floating-bridge-but-ukraines-himars-had-them-in-their-crosshairs/|archive-date=26 September 2024|accessdate=26 September 2024}}</ref> На 12 септември, руското Министерство за одбрана ги повторило изјавите на Алаудинов за повторно освојување на 10 населени места и прецизирал дека станува збор за Апанасовка, Бјахово, Вишневка, Викторовка, Внезапное, Гордеевка, Краснооктјабрски, Обуховка, Снагост и 10-ти Октомври. Геолокациски снимки потврдиле руски напредок од 58 км², вклучително и во Снагост и Краснооктјабрски, но не и заземање на села. Институтот за проучување на војната проценил дека овие руски напредувања биле во области каде што Украина немала целосна контрола. <ref name="ISW 12 September">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 12, 2024|last=Wells|first=Katherine|last2=Evans|first2=Angelica|date=12 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916013901/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-12-2024|archive-date=16 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Gasparyan|first3=Davit|last4=Mappes|first4=Grace|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Bailey|first7=Riley}}</ref> Руското освојување на Снагост било визуелно потврдено на 13 септември, додека руски извори тврделе дека имало понатамошен напредок преку украинскиот Курски пресврт. <ref name="ISW_2024_09_13">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024|last=Barros|first=George|last2=Evans|first2=Angelica|date=13 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174859/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024|archive-date=14 September 2024|accessdate=14 September 2024|last3=Harward|first3=Christina|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Zehrung|first5=Haley|last6=Gasparyan|first6=Davit}}</ref> Руското Министерство за одбрана на 16 септември изјавило дека го вратило селото Борки. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/en/ukraine-updates-russia-says-it-has-retaken-kursk-towns/live-70228135|title=Moscow says it has retaken two Kursk towns|date=2024-09-16|work=[[Deutsche Welle|DW]]|accessdate=2025-05-16}}</ref> На 18 септември, украинската воена администрација на Курската Област изјавила дека рускиот контранапад бил запрен. Сепак, други сугерирале дека контранападот сè уште не достигнал полн интензитет. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russias-kursk-oblast-counteroffensive-halted-kyiv-claims/n|title=Russia's Kursk counteroffensive halted, Kyiv claims|date=18 September 2024|work=The Kyiv Independent|accessdate=18 September 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2024/09/14/europe/russia-begins-ukraine-counter-attack-kursk-intl/index.html|title=Russia begins efforts to expel Ukraine from Kursk but counter-attack is yet to gain momentum|last=Lister|first=Tim|last2=Gak|first2=Kosta|date=2024-09-14|work=CNN|language=en|accessdate=2024-09-19}}</ref> Апти Алаудинов изјавил дека Русија ја вратила контролата врз населбите Николаево-Дарино и Дарино во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7167252|title=Алаудинов сообщил, что армия РФ отбила курские села Николаево-Дарьино и Дарьино|date=2024-09-19|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-09-19}}</ref> На 24 септември, Алаудинов изјавил дека неговите сили повторно освоиле 12 населби во Курската Област од почетокот на рускиот контранапад; визуелно потврдено дека 11 од нив биле повторно освоени од руските сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 24, 2024|last=Kagan|first=Frederick W.|last2=Mappes|first2=Grace|date=24 September 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20240925012911/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-24-2024|archive-date=25 September 2024|accessdate=24 September 2024|last3=Stepanenko|first3=Kateryna|last4=Barros|first4=George|last5=Gasparyan|first5=Davit|last6=Hird|first6=Karolina|last7=Zehrung|first7=Haley}}</ref> ==== Украинска инвазија во Глушково ==== До 12 септември, украинските сили извршиле нов пробив преку [[Руско-украинска граница|руско-украинската граница]] во Глушковсккиот реон, на нов дел од фронтот надвор од нивниот главен штаб во Курската Област. <ref name="ISW12Sept">{{cite ISW|date=2024-09-12}}</ref> <ref name="prykhodko">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/uk/news/syly-oborony-zdijsnyly-novyj-proryv-u-kurskij-oblasti/|title=Сили оборони здійснили новий прорив у Курській області|last=Приходько|first=Роман|date=14 September 2024|work={{ill|Мілітарній|uk}}|language=uk|accessdate=13 July 2025}}</ref> Елементи на 116-та механизирана бригада ја преминале границата во близина на селата Нови Пут и Весјолое без да наидат на руски отпор. <ref name="prykhodko" /> Руски извори изјавиле дека украинските сили спроведуваат напади во близина Медвежје. Украинските сили влегле и во југозападниот дел на Теткино. Следниот ден, руски извори изјавиле дека украинските напади продолжиле во близина на Весјолое, Нови Пут и Медвежје. Елементите на 116-та бригада кои го извршиле пробивот подоцна изјавиле дека напредувале „значително длабоко“ на руска територија и дека ставиле група од најмалку илјада руски регрути под закана од опколување. На 16 септември, руските власти наредиле евакуација на населбите во областите Рилск и Хомутовка во Курската област. И двата се наоѓаат во рамките на 15 километри од украинската граница. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240916-russia-evacuates-border-villages-in-kursk-region|title=Russia evacuates border villages in Kursk region|date=16 September 2024|work=France 24|accessdate=16 September 2024}}</ref> === Октомври 2024 година === На 9 октомври, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили ја вратиле контролата врз Покровски и Новаја Сорочина во Суџанскиот реон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.barrons.com/news/russia-says-recaptured-two-kursk-region-villages-from-ukraine-news-agencies-687fa2a7|title=Russia Says Two Kursk Region Villages Recaptured From Ukraine|date=2024-10-09|work=[[Barron's]]|accessdate=2024-10-13}}</ref> На 10 октомври, руските сили започнале голем чекор во контраофанзивата во Курската област. <ref name="ISW 2024-10-11">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 11, 2024|last=Stepanenko|first=Kateryna|last2=Gasparyan|first2=Davit|date=11 October 2024|work=Institute for the Study of War|archive-url=https://web.archive.org/web/20241101231030/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-11-2024|archive-date=1 November 2024|accessdate=12 October 2024|last3=Bailey|first3=Riley|last4=Harward|first4=Christina|last5=Barros|first5=George|last6=Trotter|first6=Nate}}</ref> Руските напади врз истакнатиот дел во следните месеци биле извршувани секоја недела од истите бригади и полкови, и со тешки оклопи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/01/05/ukrainian-troops-launch-a-new-offensive-in-kursk/|title=On the same day on the same snowy battlefield, Russia and Ukraine both launch offensives|last=Axe|first=David|date=5 January 2025|work=[[Forbes]]|accessdate=27 January 2025}}</ref> Имало извештаи дека руските сили речиси уништиле истакнат дел од украинските трупи во Глушковата област по стратешкото опкружување. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 11 октомври, руските сили напредувале кон селата Веселое и северно од Љубимовка. <ref name="newsweek1012">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|title=Russia eliminates Ukrainian salient in major Kursk counteroffensive|date=12 October 2024|work=[[Newsweek]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113001152/https://www.newsweek.com/russia-ukraine-isw-maps-1968021|archive-date=13 November 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> На 14 октомври, Апти Алаудинов изјавил дека Русија повторно освоила околу половина од територијата окупирана од Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7231259|title=Алаудинов: около 50% занятой ВСУ территории Курской области освобождено|date=2024-10-14|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-10-14}}</ref> Ова било потврдено од ISW, кој изјавил дека геолоцираните снимки можат да потврдат дека 46% биле повторно освоени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-october-14-2024|title=Russian Offensive Campaign Assessment, October 14, 2024|last=Barros|first=George|last2=Mappes|first2=Grace|date=14 October 2024|work=Institute for the Study of War|accessdate=10 November 2024|last3=Trotter|first3=Nate|last4=Bailey|first4=Riley|last5=Evans|first5=Angelica|last6=Hird|first6=Karolina}}</ref> До крајот на првата половина на октомври, украинската веб-страница DeepState тврдела дека руските сили го пробиле левото крило на групата украински сили во Курск, преземајќи ја контролата врз селото Зелјони Шијак. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/ukrainian-armed-forces-destroy-russian-bmp-3-near-zelenyi-shlyakh-village-in-the-kursk-region/|title=Ukrainian Armed Forces destroy Russian BMP-3 near Zelenyi Shlyakh village in the Kursk region|last=Кушніков|first=Кирило|date=17 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=13 July 2025}}</ref> На 28 октомври 2024 година било објавено дека украинските сили, вклучувајќи го 33-от јуришен баталјон, 21-та механизирана бригада и 130-от механизиран баталјон на 47-та механизирана бригада, извршиле нов пробив по должината на руско-украинската граница кај селото Новиј Пут во Глушковскиот реон во [[Курска Област|Курската област]] и ги зазеле руските позиции. <ref name="GlushkovoDistrict">{{Наведена мрежна страница|url=https://militarnyi.com/en/news/47th-brigade-overrun-new-russian-positions-in-kursk-oblast/|title=47th Brigade Overrun New Russian Positions in Kursk Oblast|last=Kushnikov|first=Vadim|date=28 October 2024|work=[[Militarnyi]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> Според Дејвид Акс, овој пробив се случил на или непосредно пред 26 октомври. <ref name="Forbes12625">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/11/04/why-are-ukraines-best-armored-vehicles-fighting-pointless-skirmishes-around-a-tiny-russian-border-village/|title=Why Are Ukraine's M-2 Bradleys And M-1 Abrams Fighting Pointless Skirmishes Around A Tiny Russian Border Village?|last=Ахе|first=David|authorlink=David Axe|date=4 November 2024|work=[[Forbes]]|accessdate=12 July 2025}}</ref> === Ноември 2024 === На 10 ноември било објавено дека во подготовка за нова фаза на контраофанзива, околу 50.000 војници, од кои ниту еден не морал да биде пренасочен од источна Украина, биле распоредени во Курската област. Ова наводно вклучувало [[Северна Кореја|севернокорејска]] лесна пешадија, која потоа била обучена за борба подалеку од фронтовската линија, и чие вкупно присуство во регионот изнесувало 10.000. Според украинските власти, оваа сила веројатно требало да нападне во рок од неколку дена. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|title=50,000 Russian and North Korean Troops Mass Ahead of Attack, U.S. Says|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Schmitt|first2=Eric|date=10 November 2024|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241114010033/https://www.nytimes.com/2024/11/10/us/politics/russia-north-korea-troops-ukraine.html|archive-date=14 November 2024|accessdate=10 November 2024|last3=Schwirtz|first3=Michael}}</ref> На брифинг за медиумите на 12 ноември, заменик-портпаролот на американскиот [[Стејт департмент]], Ведант Пател, изјавил за медиумите дека „повеќето од“ над 10.000 севернокорејски војници кои биле испратени во источна Русија биле распоредени на фронтовската линија кај Курск. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|title=US confirms North Korean troops joining Russia in combat against Ukraine|last=Kang|first=Taejun|date=2024-11-12|work=[[Radio Free Asia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219022839/https://www.rfa.org/english/korea/2024/11/13/north-korea-us-kursk-confirm/|archive-date=19 December 2024|accessdate=2024-12-17}}</ref> === Декември 2024 година === На 11 декември, Министерството за одбрана на Русија изјавило дека руските трупи ги вратиле Дарино и Плехово во Суџанскиот округ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7364614?ysclid=m4l1jpw9l7444417961|title=Армия России освободила Дарьино и Плехово в Курской области|date=2024-12-11|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2024-12-12}}</ref> {{На|2024|12|16}}, не било јасно која страна го поседува Плехово. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2024/12/16/europe/north-koreans-kursk-losses-intl/index.html|title=Ukraine says North Koreans took heavy casualties during weekend attack in Kursk region|last=Butenko|first=Victoria|last2=Kostenko|first2=Maria|date=2024-12-16|work=[[CNN News]]|accessdate=2024-12-17|last3=Lister|first3=Tim|last4=Mezzofiore|first4=Gianluca}}</ref> На 12 декември, Русија изјавила дека ја вратила контролата врз Новоивановка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|title=Российские военные освободили Новоивановку в Курской области|date=2024-12-12|work=РБК|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214001311/https://www.rbc.ru/politics/12/12/2024/675ac4699a79475e9813f077|archive-date=14 December 2024|accessdate=2024-12-12}}</ref> === Јануари 2025 година === На 5 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека украинските сили започнале нова офанзива во Курската област околу 9 часот наутро по московско време, а украинските блогери исто така прикажале дека е во тек операција. Според руските воени блогери, украинскиот напад бил започнат од Суџа во правец на селата Бердин и Болшое Солдатское. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c86wz0vd1dwo|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk region|last=Vernon|first=Will|last2=Walker|first2=Amy|date=5 January 2025|work=[[BBC News]]|accessdate=5 January 2025}}</ref> Русија соопштила дека овие офанзивни напори биле одбиени. <ref name="KI1525">{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/russia-claims-2/|title=Ukraine launches new offensive in Russia's Kursk Oblast, mixed reports surface on outcome|last=Denisova|first=Kateryna|date=5 January 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=5 January 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russian-war-bloggers-report-new-ukrainian-attack-kursk-region-2025-01-05/|title=Russian war bloggers report new Ukrainian attack in Kursk region|last=Trevelyan|first=Mark|date=5 January 2025|work=[[Reuters]]|access-date=5 January 2025|last2=Papachristou|first2=Lucy}}</ref> Украинските сили напредувале низ полињата јужно од Бердин во јужниот дел од населбата. Руските блогери изјавиле дека украинските офанзиви се насочени кон Леонидово и во близина на Пушкарное. Картите од руските блогери покажале дека Украина ги контролира селата Черкаское Поречное, Мартиновка и Михајловка, влегла во Новосотницки и напредувала во близина на Новаја Сорочина и Јамска Степа. Некои руски блогери изјавиле дека офанзивата е можеби измама за идна поголема офанзива. <ref name="ISW January 5">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-5-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 5, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Evans|first2=Angelica|date=6 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Barros|first6=George}}</ref> Руските сили истовремено извршиле контранапад југоисточно од Суџа, остварувајќи потврден напредок во Махновка, и напредувајќи преку автопат западно од Малаја Локња. <ref name="ISW January 6">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-6-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 6, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|date=7 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 6 јануари, објавените геолокациски снимки го потврдиле неодамнешниот напредок на украинските сили во јужен Бердин, централен Руское Поречное и централен Новосотницки. Руски извори изјавиле дека Леонидово е повторно освоено. На 7 јануари, објавените геолокациски снимки покажале дека Бердин и Новосотницки биле исчистени од украинските напади <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref>, како и од руските напредувања во близина на четири други населени места во Курската област. Руски извори изјавиле дека Стараја Сорочина, Руское Поречное, Косица и Махновка биле повторно освоени. <ref name="ISW January 7">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-7-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 7, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Harward|first2=Christina|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=7 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> Украина потврдила дека украинските офанзивни напори во Курската област се во тек. <ref name="reuters1725">{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-hitting-ukrainian-forces-kursk-region-2025-01-07/|title=Ukraine says forces conducting 'new offensive actions' in Russia's Kursk region|date=7 January 2025|work=Reuters|access-date=7 January 2025}}</ref> На 8 јануари, геолоцираните снимки покажале дека руските сили влегле во Николаевка, северозападно од Суџа, од запад. <ref name="ISW January 8">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 8, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Kagan|first2=Frederick W.|date=9 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Trotter|first5=Nate}}</ref> На 9 јануари, среде зголемените руски напори за враќање на територијата во Курската област, руските сили ги вратиле локалитетите Александрија и Леонидово, потврдено со геолокациски снимки од напад со големина на батаљон спроведен во областа. Понатамошни потврдени напредувања биле направени во близина на две населби северозападно од Суџа. Руски извори изјавиле дека Погребки, Мерјевка и Најденов исто така биле повторно освоени. Во меѓувреме, било потврдено дека украинските сили напредувале во Николаевка, северозападно од Суџа. <ref name="ISW January 9">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-january-9-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2025|last=Mappes|first=Grace|last2=Harward|first2=Christina|date=10 January 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=10 January 2025|last3=Runkel|first3=William|last4=Evans|first4=Angelica|last5=Gibson|first5=Olivia|last6=Kagan|first6=Frederick W.}}</ref> На 27 јануари, руското Министерство за одбрана изјавило дека руските сили го вратиле селото Николаево-Дарино . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7459818|title=Армия России освободила село Николаево-Дарьино в Курской области|date=2025-01-27|work=Коммерсантъ|language=ru|accessdate=2025-01-27}}</ref> === Февруари 2025 година === На 1 февруари, руските сили започнале воздушен напад врз интернат во Суџа, при што загинале четири лица, според украинските власти. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0e4r9x3e0eo|title=Four dead in Russian strike on Kursk school, Ukraine says|last=Wright|first=George|date=1 February 2025|work=[[BBC]]}}</ref> Новата офанзива што ја започнала Украина на 6 февруари со два механизирани батаљони од градот [[Махновка]], кој го контролирала, довела до заземање на селата Колмаков и Фанасевка истиот ден. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/13/ukraine-resumes-the-offensive-in-kursk|title=Ukraine presses on in Kursk; Denmark warns Russia could wage war in Europe|last=Psaropoulos|first=John T|date=2025-02-13|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=2025-04-05}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-february-6-2025|title=Institute for the Study of War|date=7 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=2025-02-07}}</ref> На 7 февруари, Путин признал дека ситуацијата е „''многу тешка''“ додека се состанал со регионалните гувернери. Украина изјавила дека е подготвена да понуди хуманитарен коридор за цивилите, но изјавила дека не добила кореспонденција од Русија, при што Зеленски ја обвинил Русија за „''рамнодушност''“ кон судбината на своите граѓани. <ref name="d657">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/07/ukraine-war-briefing-putin-admits-situation-very-difficult-in-kursk-as-kyiv-forces-mount-new-offensive|title=Ukraine war briefing: Putin admits situation 'very difficult' in Kursk as Kyiv forces mount new offensive|last=Murray|first=Warren|date=7 February 2025|work=The Guardian|accessdate=28 February 2025}}</ref> Руското Министерство за одбрана соопштило дека руските сили повторно освоиле неколку локалитети во текот на февруари: Свердликово на 17 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7514269|title=Российские войска освободили от ВСУ село Свердликово в курском приграничье|date=2025-02-17|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-19}}</ref> Орловка и Погребки на 26 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535013|title=Армия России отбила у ВСУ Орловку и Погребки в Курской области|date=2025-02-26|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-26}}</ref> Николски на 27 февруари, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7535995|title=Российская армия отбила у ВСУ курский хутор Никольский|date=2025-02-27|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-27}}</ref> и Новаја Сорочина на 28 февруари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7547039|title=Российские войска отбили у ВСУ курскую деревню Новая Сорочина|date=2025-02-28|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-02-28}}</ref> === Март 2025 година === ==== Руска офанзива и освојување на Суџа ==== Украинската група за мониторинг „[[DeepStateMap.Live]]“ на 6 март објавила дека руските сили напредувале во близина на селото Куриловка, јужно од Суџа, заканувајќи се на украинската одбрана. <ref name="NV">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russian-troops-push-forward-near-sudzha-in-kursk-oblast-50495535.html|title=Russian forces advance in Kursk Oblast, threatening Ukrainian defenses — DeepState|date=6 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Следниот ден, украински воен извор кој дејствувал во Курската Област изјавил за ''„Украинска правда“'' дека Русите навистина ја пробиле украинската одбранбена линија јужно од Суџа на 5-6 март и дека украинските единици правеле обиди да спречат прекин на нивните снабдувачки патишта и опколување на нивните сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/7/7501734/index.amp|title=Russians breach Ukrainian defensive line near Sudzha, Russia|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Protz|first2=Anastasia|date=7 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> На 7 март, [[Ројтерс]] објавил дека картите со отворен код покажуваат дека руските сили се близу до опколување на илјадници украински војници во Курската Област, со опасност од прекин на линиите за снабдување од напади со беспилотни летала и артилерија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/bulk-ukrainian-forces-fighting-inside-russia-almost-cut-off-open-source-maps-2025-03-07/|title=Ukrainian forces fighting inside Russia are almost surrounded, open source maps show|last=Osborn|first=Andrew|last2=Malenko|first2=Anastasiia|date=7 March 2025|work=Reuters|accessdate=15 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/2025/03/07/%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A3%D9%88%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D9%81%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7|date=7 March 2025|work=Al-Arabiya|language=ar|script-title=ar:قوات أوكرانيا في كورسك باتت محاصرة.. وروسيا تقطع طرق إمدادها}}</ref> ''Телеграф'' објавил дека 10.000 украински војници се нашле под ризик од опколување. Руските сили, исто така, ја преминале украинската граница во Сумската Област. Украинскиот функционер Андриј Коваленко изјавил дека руските сили се обидуваат да го преземат автопатот Јунакивка до Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/03/07/russia-breaks-through-ukrainian-lines-in-kursk/|title=10,000 Ukrainian troops at risk of encirclement|last=Bowman|first=Verity|date=7 March 2024|work=The Telegraph}}</ref> На 8 март, руските сили започнале напади врз самиот град Суџа. Утрото на 8 март, како дел од операцијата наречена [[Операција „Поток“|„Поток“]] од Русија, група руски војници стигнале до украинските местоположби во Суџа, откако пешачеле таму преку гасоводот Уренгој-Помари-Ужгород, кој бил напуштен од јануари. <ref name="Ukrinform9Mar">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3968475-ukraines-forces-hunting-on-russian-saboteurs-trying-to-gain-foothold-on-sudzha-outskirts.html|title=Ukraine's forces hunting on Russian saboteurs trying to gain foothold on Sudzha outskirts|date=9 March 2025|work=[[Ukrinform]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="OlhaKyrylenko">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Kyrylenko|first=Olha|last2=Petrenko|first2=Roman|date=9 March 2025|work=[[Ukrainska Pravda]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref name="Reuters9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian soldiers creep through gas pipeline to strike Ukrainian forces in Kursk, bloggers say|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според руските воени блогери, руските специјални сили поминале речиси 16 километри во гасоводот и поминале неколку дена во него пред да излезат во украинскиот заден дел во близина на Суџа. Украинскиот воен блогер Јуриј Бутусов напишал дека напаѓачките руски сили се состоеле од напаѓачка чета; <ref name="CNN9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnn.com/2025/03/09/europe/russia-advances-kursk-ukraine-intl/index.html|title=Russia is advancing in Kursk, threatening Ukraine's sole territorial bargaining counter|last=Kostenko|first=Maria|last2=Edwards|first2=Christian|date=9 March 2025|work=[[CNN]]|accessdate=9 March 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> според ''„Украинска правда“'' и руски воен блогер, околу стотина мажи излегле од излезот. Според [[Валериј Герасимов]], во операцијата учествувале повеќе од 600 војници. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566168|title=Герасимов рассказал Путину об операции «Поток» по освобождению Суджи|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Во интервју за ТАСС, командантот на специјалните сили „Ахмат“, Апта Алаудинов, изјавил дека руските војници кои патувале низ цевката се обележале со сина лента, иста боја како што ја употребува украинската армија, со цел да ги измамат украинските сили и да ги натераат да мислат „''дека нивните сопствени единици напредуваат''“. Според Институтот за проучување на војната, ова може да се смета за [[перфидност]], воено злосторство. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-19-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 19, 2025|date=20 March 2025|work=Institute for the Study of War|language=en|accessdate=2025-03-21}}</ref> Руски извори ја карактеризирале операцијата како изненадувачки напад. Украински воен извор во Курската Област го негирал ова, изјавувајќи ''за „Украинска правда“'' дека Украинците биле свесни за рускиот план, но дека неколку дена претходно, фокусот на украинската команда се префрлил на Куриловка поради пробивот таму, и дека војниците во Курск немале ресурси да го дигнат во воздух гасоводот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/8/7501875/|title=About 100 Russians use gas pipeline to reach Ukrainian positions near Sudzha, Kursk Oblast|last=Olha Kyrylenko, Roman Petrenko|date=2025-03-08|work=Ukrainska Pravda|access-date=9 March 2025}}</ref> Украинскиот офицер Мирослав Хај подоцна, на [[8 март]], изјавил дека командантите на украинската воздушна јуришна бригада однапред знаеле за рускиот план, што им овозможило да извршат заседа, која, според него, резултирала со смрт на околу 80% од руските сили кои излегле од гасоводот. <ref name="MyroslavHai">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-ukrainian-armed-forces-officer-says-military-eliminated-a-group-of-russians-in-sudzha-50496288.html|title=Ukrainian forces wipe out 80% of Russian group in attempted Sudzha gas pipeline ambush|date=8 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Украинскиот Генералштаб во соопштението од 8 март негирал дека Русите постигнале голем пробив на границата и изјавил дека руското присуство во селата Журавка и Новенке во украинскиот Сумската Област се сведува само на мали саботажно-извиднички групи и пешадиски единици „од само неколку војници“. Исто така, се вели дека Русите спроведувале „тешки“ напади во близина на Малаја Локња и областите јужно од Суџа. <ref name="Denisova">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/ukraines-military-releases-video-of-russian-gas-pipeline-attack-in-kursk-oblast/|title=Ukraine releases video of Russian attack via gas pipeline in Kursk Oblast|last=Denisova|first=Kateryna|date=9 March 2025|work=[[The Kyiv Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mil.in.ua/en/news/russian-saboteurs-used-gas-pipeline-to-reach-sudzha-now-being-eliminated/|title=Russian Saboteurs Used Gas Pipeline to Reach Sudzha, Now Being Eliminated|date=9 March 2025|work=Militarnyi|accessdate=9 March 2025}}</ref> До 8 март, селото Черкаское Поречное северно од Суџа се вратило под руска контрола, според геолокациски снимки прегледани од Институтот за проучување на војната. Руските блогери на 8 март напишеле дека Лебедевка, западно од Суџа, како и Кубаткин, северно од Суџа, исто така биле повторно освоени. <ref name="ISW8March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-8-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 8, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Evans|first2=Angelica|date=8 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=9 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Barros|first4=George|last5=Kagan|first5=Frederick W.|last6=Runkel|first6=William}}</ref> Истиот ден, руското министерство за одбрана објавило дека руските сили повторно ги освоиле селата Викторовка, Николаевка и Стараја Сорочина, северно од Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563196|title=Российские войска освободили три деревни в Курской области|date=2025-03-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> Следниот ден, министерството формално го презело заземањето на руското село Лебедевка во близина на границата, како и населбата Новенке во украинскиот Сумски регион. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7563419|title=Минобороны сообщило о взятии села в Курской области и хутора в Сумской области|date=2025-03-09|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-09}}</ref> DeepState на 9 март, исто така, објавил дека Лебедевка паднала под руска контрола и дека руските сили се пробивале во Черкаское Поречное. <ref name="TNVoUA">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/kursk-oblast-russian-troops-advance-and-regain-control-of-lebedivka-deepstate-50496363.html|title=Russian troops push forward in Kursk Oblast|date=9 March 2025|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Според високи западни и украински воени претставници, укинувањето на помошта за воено разузнавање на Украина од страна на САД имало големо влијание врз брзиот руски напредок. <ref name="m659">{{Наведен нестручен часопис|access-date=19 July 2025}}</ref> <ref name="h626">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/11/deprived-of-us-intelligence-support-ukraine-loses-ground-in-russia-s-kursk-region_6739030_4.html|title=Deprived of US intelligence support, Ukraine loses ground in Russia's Kursk region|last=Grynszpan|first=Emmanuel|date=11 March 2025|work=Le Monde.fr|accessdate=19 July 2025}}</ref> На 9 март, руските блогери напишале дека Суџа била нападната од повеќе насоки и дека се водат „жестоки борби“. <ref name="Independent9March">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-war-kursk-gas-pipeline-sudzha-b2711710.html|title=Russian forces 'crept through gas pipeline' to ambush Ukrainian troops|date=9 March 2025|work=[[The Independent]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Истиот ден, руските сили ја вратиле Малаја Локња. <ref name="LukeHarding">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/09/russian-forces-recapture-villages-in-kursk-ukrainian-held-pocket-inside-russia|title=Russian forces recapture villages in Ukrainian-held pocket inside Russia|last=Harding|first=Luke|date=9 March 2025|work=[[The Guardian]]|accessdate=9 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана, исто така, го објавило повторното освојување на Черкаское Поречное и Косица. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-uses-gas-pipeline-surprise-ukrainian-forces-kursk-bloggers-say-2025-03-09/|title=Russian forces take three new settlements in drive to oust Ukrainian forces in Kursk|last=Faulconbridge|first=Guy|last2=Light|first2=Felix|date=9 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=22 April 2025}}</ref> На 10 март, била издадена наредба за повлекување на некои украински единици од Суџа. <ref name="nyt-20250316">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2025/03/16/world/europe/ukraine-kursk-retreat-russia.html|title=How Ukraine's Offensive in Russia's Kursk Region Unraveled|last=Santora|first=Marc|date=16 March 2025|work=[[The New York Times]]|access-date=19 March 2025}}</ref> На 11 март, руското Министерство за одбрана објавило повторно освојување на 12 населени места: Агроном, Богдановка, Бондаревка, Дмитриуков, Зазулевка, Ивашковски, Колмаков, Кубаткин, Мартиновка, Михајловка, Правда и Јужни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7564785|title=Армия России отбила у ВСУ 12 населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-11|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ''DeepState'' истиот ден соопштило дека Русите напредувале во близина на Мирное и ги консолидирале своите позиции и ги граделе своите сили во источниот дел на Суџа. На левата страна од Курското боиште, се вели дека Русите се движеле кон Басивка во Сумискиот регион; на десната страна, украинските сили го забавиле рускиот напредок во близина на Гуево, каде што севернокорејските сили биле вклучени во борбите. <ref name="EastSudzha">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/03/11/7502377/|title=DeepState: Russian troops advance in Kursk Oblast, consolidate positions in eastern part of Sudzha|last=Shumilin|first=Oleksandr|date=11 March 2025|work=[[Ukrainian Pravda]]|accessdate=11 March 2025|quote=The enemy is also consolidating their positions and building up forces in the eastern part of Sudzha.}}</ref> Истиот ден, ''[[Форбс]]'' објавил дека најголемиот дел од украинските сили во Курск, со некои од најтешките бригади на Украина, се евакуирале и се преместиле на украинската страна од границата. <ref name="withdrawal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|title=Retreat! Ukrainian Brigades Appear To Be Evacuating Kursk.|last=Axe|first=David|work=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250311222929/https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/11/retreat-ukrainian-brigades-appear-to-be-leaving-kursk/|archive-date=11 March 2025|accessdate=2025-03-12}}</ref> На 12 март, руски војници биле видени како креваат знамиња во центарот на Суџа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-verge-losing-kursk-pocket-its-foothold-inside-russia-2025-03-12/|title=Ukraine on verge of losing Kursk pocket, its foothold inside Russia|last=Trevelyan|first=Mark|work=reuters.com|publisher=Reuters|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref name="Zadorozhnyy">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-reportedly-launches-assault-on-ukrainian-controlled-sudzha-in-kursk-oblast/|title=Russia reportedly enters Ukraine-held Sudzha in Kursk Oblast; Kyiv hasn't confirmed|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=12 March 2025|work=[[Kyiv Independent]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2025/03/12/videos-show-russian-troops-retaking-kursk-regions-sudzha-a88327|title=Videos Show Russian Troops Retaking Kursk Region's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[The Moscow Times]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Руското министерство за одбрана објавило повторно освојување на пет населени места: Казачја Локња, 1-ви Књажиј, 2-ри Књажиј, Замостје и Мирни. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7565660|title=Минобороны сообщило об освобождении пяти населенных пунктов в Курской области|date=2025-03-12|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-12}}</ref> Сирски изјавил дека украинските сили се препозиционираат на „''поволни одбранбени линии''“ и дека нема закана од опколување. Истиот ден, картата на ''DeepState'' била ажурирана за да покаже дека украинските сили повеќе не ја контролираат Суџа и го напуштиле градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/online-map-appears-show-ukraine-no-longer-control-russias-sudzha-2025-03-12/|title=Online map appears to show Ukraine no longer in control of Russia's Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> Воениот аналитичар Руслан Левиев изјавил за ТВ Дожд дека Суџа е под целосна контрола на руските трупи, велејќи дека украинските сили веројатно целосно ќе се повлечат од Курската област во наредните денови. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novayagazeta.eu/articles/2025/03/12/ukrainian-withdrawal-from-kursk-region-rumoured-as-russian-troops-enter-sudzha-en-news|title=Ukrainian withdrawal from Kursk region rumoured as Russian troops enter Sudzha|date=12 March 2025|work=[[Novaya Gazeta]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/en/news/2025/03/12/ukrainian-forces-withdrawing-from-russia-s-kursk-region-conflict-intelligence-team|title=Ukrainian forces withdrawing from Russia's Kursk region — Conflict Intelligence Team|date=12 March 2025|work=[[Meduza]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> За време на посетата на командниот пункт во Курската Област на 12 март, претседателот Путин наводно ѝ наредил на руската војска „''целосно да го ослободи''“ регионот, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpv4729jvm9o|title=US team headed to Moscow for Ukraine talks as Putin visits Kursk|last=Debusmann Jr|first=Bernd|date=12 March 2025|work=[[BBC]]|accessdate=12 March 2025}}</ref> велејќи дека ова мора да се направи „''во најкраток можен рок''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-12-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 12, 2025|last=Harward|first=Christina|last2=Wolkov|first2=Nicole|date=12 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=12 March 2025|last3=Mappes|first3=Grace|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Runkel|first7=William}}</ref> На 13 март, руското Министерство за одбрана го објавил повторното освојување на Суџа и населбите Подол и Меловој. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7566506|title=Армия России освободила Суджу|date=2025-03-13|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-03-13}}</ref> Руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз селата Гончаровка, Заолешенка и Рубаншчина и напредуваат кон Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-13-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 13, 2025|last=Evans|first=Angelica|last2=Harward|first2=Christina|date=13 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=14 March 2025|last3=Gibson|first3=Olivia|last4=Novikov|first4=Daria|last5=Barros|first5=George|last6=Kagan|first6=Frederick W.|last7=Trotter|first7=Nate|last8=Runkel|first8=William}}</ref> На 14 март, руското Министерство за одбрана соопштило дека неговите сили ја вратиле населбата Гончаровка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/ukraines-zelensky-says-fighting-very-difficult-in-russias-kursk|title=Ukraine's Zelensky says fighting 'very difficult' in Russia's Kursk|date=15 March 2025|work=[[The Straits Times]]|accessdate=17 March 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thehindu.com/news/international/russia-retakes-another-village-in-drive-to-push-ukraine-out-of-kursk/article69330091.ece|title=Russia retakes another village in drive to push Ukraine out of Kursk|date=14 March 2025|work=[[The Hindu]]|accessdate=14 March 2025}}</ref> Според „[[Форбс]]“, спротивно на изјавата на [[Доналд Трамп]] за „илјадници украински војници опколени“ во Курската област, во Курск не се случило никакво опколување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2025/03/14/no-russia-has-not-surrounded-thousands-of-ukrainian-troops-in-kursk/|title=No, Russia Has Not Surrounded Thousands Of Ukrainian Troops In Kursk|last=Axe|first=David|work=Forbes|language=en|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 15 март, руски извори соопштиле дека руските сили ја презеле контролата врз Гоголевка и го чистат Гуево. Украинските власти изјавиле дека Русите собираат сили по границата за „напад“ врз регионот Сум, иако рекле дека нема ризик од руска офанзива врз самиот град Суми. Руското министерство за одбрана соопштило дека ги вратило населбите Рубаншчина и Заолешенка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-march-15-2025|title=Russian Offensive Campaign Assessment, March 15, 2025|last=Wolkov|first=Nicole|last2=Mappes|first2=Grace|date=15 March 2025|work=[[Institute for the Study of War]]|accessdate=15 March 2025|last3=Evans|first3=Angelica|last4=Gibson|first4=Olivia|last5=Barros|first5=George}}</ref> На 16 март, Генералштабот на Украина го потврдил повлекувањето на украинските трупи од Суџа. <ref>{{Наведени вести|url=https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-ukraine-confirms-withdrawal-from-sudzha-in-russias-kursk-oblast/|title=Ukraine war latest: Ukraine confirms withdrawal from Sudzha in Russia's Kursk Oblast|date=16 March 2025|work=The Kyiv Independent|access-date=19 March 2025|language=en}}</ref> Според украинските војници кои дале интервју за Би-Би-Си, Русија собрала значителна сила, вклучувајќи „голем број“ севернокорејски војници за да го врати градот, а повлекувањето било неуредно и „катастрофално“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0q198zyppqo|title=Retreat from Kursk: Ukrainian troops tell of catastrophe and panic|last=Beale|first=Jonathan|last2=Levchenko|first2=Anastasiia|date=17 March 2025|work=www.bbc.com|accessdate=19 March 2025}}</ref> Истиот ден било објавено дека Украина сè уште држи „''парче земја по должината на границата''“. Украинските власти изјавиле дека повлекувањето било неопходно за да се зачуваат животите. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|title=Russia Overpowers Bold Ukrainian Military Venture in Kursk|last=Lytvynenko|first=Jane|work=WSJ|access-date=19 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316142905/https://www.wsj.com/world/europe/russia-overpowers-bold-ukrainian-military-venture-in-kursk-5a95b48a|archive-date=16 March 2025|last2=Marson|first2=James}}</ref> На 20 март, Генералштабот на Украина соопштил дека тие продолжиле да држат позиции во Курската Област и дека границата била под нивна контрола. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3972074-ukrainian-forces-control-situation-on-border-between-sumy-kursk-regions-general-staff.html|title=Ukrainian forces control situation on border between Sumy, Kursk regions – General Staff|date=2025-03-18|work=www.ukrinform.net|accessdate=2025-03-20}}</ref> На 28 март, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гоголевка, додека мапирањето на DeepState од тој ден потврдило само делумна контрола врз селото. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/moscow-advances-kursk-fights-ukrainians-another-part-russia-war-bloggers-say-2025-03-28/|title=Months after first incursion, Ukrainian troops fighting in second Russian region|last=Trevelyan|first=Mark|date=2025-03-28|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-24}}</ref> ==== Украинска офанзива во Краснаја Јаруга ==== По нивното повлекување од повеќето од нивните местоположби во Курската област, украинските сили започнале изненадувачка офанзива во [[Белгородска Област|Белгородската Област]]. Зеленски ја нарекол операцијата превентивна мерка за да се спречи руската војска да отвори нови боишта. Одбранбениот аналитичар Јан Матвеев и воениот аналитичар на Би-Би-Си, Илја Абишев, ја нарекле диверзивна акција насочена кон пренасочување на руските сили. Според Оливер Керол од ''„Економист“'', операцијата била планирана три недели и имала за цел создавање „тампон зона“ контролирана од Украина на руската страна од границата. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}</ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}</ref> Руски воени извори првпат соопштиле на 18 март дека украинските единици се обидуваат да ја пробијат руската гранична одбрана во [[Краснојарушки округ|Краснојарушкиот реон]]. Матвеев објавил дека главниот украински напад бил започнат од селото Марине кон селото Демидовка. Руското министерство за одбрана соопштило дека украинските сили се обиделе да се инфилтрираат во Демидовка и селото Прилесје во 5:50 часот наутро и направиле пет обиди за напад врз Белгород во текот на денот, тврдејќи дека руските сили ги одбиле сите. Вклучените украински сили броеле до 200 војници и биле поддржани од тенкови и оклопни транспортери, според министерството. <ref name="yevheniia">{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2025/03/20/after-kursk-withdrawal-ukraine-launches-surprise-offensive-in-russias-belgorod/|title=After Kursk withdrawal, Ukraine launches surprise offensive in Russia's Belgorod|last=Martyniuk|first=Yevheniia|date=20 March 2025|work=[[Euromaidan Press]]|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMartyniuk2025">Martyniuk, Yevheniia (20 March 2025). </cite></ref> <ref name="ilya">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cg704gpj0yxo|title=Отвлекающий удар или попытка растянуть силы? Россия заявляет о попытках ВСУ наступать на Белгородскую область|last=Абишев|first=Илья|date=19 March 2025|work=[[BBC Russian Service]]|language=ru|accessdate=5 August 2025}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFАбишев2025">Абишев, Илья (19 March 2025). </cite></ref> Руските канали на [[Телеграм]] соопштиле дека украинските сили се обиделе да ја преминат границата и кај селото Графовка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.twz.com/news-features/putin-trump-limited-ceasefire-deal-reached-ukraine-now-has-to-agree|title=Putin-Trump Limited Ceasefire Deal Reached, Ukraine Now Has To Agree|last=Altman|first=Howard|date=18 March 2025|accessdate=21 March 2025}}</ref> Следното утро, руските воени канали соопштиле дека сите украински напади биле одбиени, но дека Украинците биле засилувани и се подготвувале да продолжат со нападите. Полициски контролни пунктови биле поставени низ целиот округ, а локалните власти ги охрабриле жителите да се евакуираат. Украинските сили продолжиле да напаѓаат на 19 март; според Тимот за разузнавање на конфликти, украинска единица со јачина до батаљон напредувала 1 километар во регионот пред да биде потисната назад. Институтот за проучување на војна проценил дека украинските сили напредувале северозападно од Прилесје и јужно и југозападно од Демидовка во текот на претходните два дена, а руски извор тврдел дека Украинците напредувале кон Графовка. Следниот ден, руски извори соопштиле дека украинските сили напаѓаат преку границата во близина на Липци и делумно ја опколиле Демидовка од југ. До 24 март, украинските сили влегле во централниот дел на Демидовка. Институтот за проучување на војна ги нарекол украинските придобивки во регионот Белгород од 18 март „маргинални". === Април 2025 година === ==== Курска Област ==== На 4 април, командантот на Европската команда на САД, генерал [[Кристофер Каволи]], изјавил дека вооружените сили на Украина сè уште имаат „значаен дел“ од Курската област под нивна контрола и дека Украинците, исто така, [[Курски поход|го прошириле своето присуство]] на руска почва во блиската[[Белгородска Област]]. <ref name="j879">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/ukrainians-still-hold-part-kursk-expanded-nearby-belgorod-eucom-commander-said/|title=Ukraine still holds land in Russia and is actually expanding, top US general says|last=Melkozerova|first=Veronika|date=4 April 2025|work=Politico|accessdate=9 April 2025}}</ref> На 8 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Гујево. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7640199|title=Российские войска отбили у ВСУ село Гуево в Курской области|date=2025-04-08|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-08}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-says-it-is-pushing-last-ukrainian-forces-out-kursk-region-towards-border-2025-04-08/|title=Russia pushes Ukrainian troops from one of their last footholds in Kursk region, army says|last=Osborn|first=Andrew|date=2025-04-08|work=[[Reuters]]|accessdate=2025-04-17}}</ref> На 19 април, руското Министерство за одбрана го објавило повторното освојување на Олешња. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/7673557|title=Российские войска освободили населенный пункт Олешня в Курской области|date=2025-04-19|publisher=[[Kommersant]]|language=ru|accessdate=2025-04-19}}</ref> На 21 април, Сирски изјавил дека руските сили ги интензивирале напорите за потиснување на украинските војници од Курскатаобласт, при што Украина држела околу 30 квадратни километри според мониторинг групата „''DeepState''“ од истиот датум. <ref name="k960">{{Наведена мрежна страница|url=https://kyivindependent.com/russia-steps-up-assault-on-sumy-oblast-kursk-border-as-ukraine-holds-line-syrskyi-says/|title=Russia intensifies push in Kursk, Sumy border areas as Ukraine holds line, Syrskyi says|last=Zadorozhnyy|first=Tim|date=21 April 2025|work=The Kyiv Independent|accessdate=21 April 2025}}</ref> На 22 април, ''„Телеграф“'' објавил дека по 10-дневна битка руските сили го вратиле манастирот „Свети Никола Белогорски“ во Горнал, една од последните преостанати украински местоположби во Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/04/22/ukraine-final-holdout-kursk-falls-russia-captures-monastery/|title=Ukraine's final holdout in Kursk falls as Russia captures monastery|last=Barnes|first=Joe|date=22 April 2025|work=The Telegraph|access-date=22 April 2025}}</ref> На 26 април, Русија соопштила дека ги протерала украинските сили од регионот. Тврдењето било демантирано од украинската влада, која изјавила дека иако украинските сили биле во „тешка позиција“, тие се спротивставиле на опколувањето и ги потиснале руските напади. <ref name="x755">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.politico.eu/article/kremlin-claims-complete-liberation-kursk-admits-north-korea-assistance-ukraine-war/|title=Russia claims complete 'liberation' of Kursk, admits North Korea assistance|last=Munster|first=Ben|date=26 April 2025|work=Politico|accessdate=26 April 2025}}</ref> <ref name="p941">{{Наведена мрежна страница|url=https://edition.cnn.com/2025/04/26/europe/russia-regains-kursk-claim-intl/index.html|title=Russia claims recapture of Kursk border region but Ukraine says fighting continues|last=Vlasova|first=Svitlana|last2=Nicholls|first2=Catherine|date=26 April 2025|work=CNN|accessdate=26 April 2025|last3=Tanno|first3=Sophie}}</ref> <ref name="y483">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx26166ngpdo|title=Russia claims it has regained full control of Kursk from Ukraine|last=Somerville|first=Ewan|date=26 April 2025|work=BBC|accessdate=26 April 2025}}</ref> Русија, исто така, за прв пат признала дека севернокорејските војници се бореле заедно со руските трупи, а рускиот генерал [[Валериј Герасимов]] го пофалил „херојството“ на севернокорејските трупи. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/putin-hails-end-ukraines-kursk-incursion-with-expulsion-last-ukrainian-troops-2025-04-26/|title=Russia says last Ukrainian troops expelled from Kursk region, Kyiv denies assertion|date=April 26, 2025|work=Reuters|access-date=26 April 2025}}</ref> ==== Белгородска Област ==== Според Институтот завојни, руските сили напредувале во Демидовка на 22 април и веројатно ја вратиле контролата врз селото Поповка до 26 април. === Мај 2025 година === ==== Упад кај Теткино ==== Доцна на 4 мај и на 5 мај, оклопна упадна копнена артилерија на Украина ја пробила руско-украинската граница во Курската област во близина на населбата Теткино. <ref name="k982">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-attacks-russias-kursk-region-russian-war-bloggers-say-2025-05-05/|title=Ukraine attacks power station amid reports of Kyiv offensive in Russia's Kursk|date=6 May 2025|work=[[Reuters]]|accessdate=9 May 2025}}</ref> <ref name="newsweek">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newsweek.com/russia-ukraine-incursion-kursk-tetkino-2068378|title=Russia map shows Ukraine's surprise new cross-border incursion|last=Van Brugen|first=Isabel|last2=Feng|first2=John|date=6 May 2025|work=[[Newsweek]]|accessdate=22 June 2025}}</ref> Биле пријавени битки на границата, а жителите биле евакуирани од неколку населби во Глушковската област. <ref name="babel">{{Наведена мрежна страница|url=https://babel.ua/en/texts/117763-russian-sources-say-that-the-armed-forces-of-ukraine-have-launched-a-new-offensive-in-kursk-the-ukrainian-side-is-not-commenting-on-the-situation-here-s-what-is-known-for-now|title=Russian sources say that the Armed Forces of Ukraine have launched a new offensive in Kursk. The Ukrainian side is not commenting on the situation. Hereʼs what is known for now|last=Tsuba|first=Valeriia|last2=Gusiev|first2=Glib|date=7 May 2025|work={{ill|Бабель (інтернет-видання)|uk}}|accessdate=19 December 2025}}</ref> Руски извори соопштиле дека во нападот учествувале 250 украински војници и повеќе од 15 единици тешка опрема. Институтот за проучување на војната проценил дека украинските сили напредувале во јужно Теткино и зазеле позиции таму врз основа на снимки од 6 мај од руски воздушен напад врз зграда во градот. Руски извори соопштиле дека украинските сили зазеле до две улици во Теткино.<ref>{{cite ISW|date=2025-05-07|quote=Ukrainian forces likely recently advanced across the international border into southern Tetkino, Kursk Oblast, amid continued limited Ukrainian attacks in the area. Geolocated footage published on May 6 shows Russian forces conducting an airstrike against a building in southern Tetkino (southwest of Glushkovo), indicating that Ukrainian forces likely seized positions in Tetkino. Russian milbloggers claimed on May 6 that Ukrainian forces seized up to two streets in southern Tetkino...}}</ref> Снимките објавени во текот на следните денови укажале на понатамошен украински напредок во и околу Текино. === Јуни 2025 година === На 22 јуни 2025 година, Сирски изјавил дека и покрај постојаното инсистирање од Русија дека целата област е повторно освоена, украинските сили сè уште бранат мала област од околу 90 квадратни километри во Курск, при што околу 10.000 руски војници се обидуваат да ги потиснат назад. <ref name="h793">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepevvn47o|title=Ukraine still holds ground inside Russia's Kursk, commander says|last=Mackintosh|first=Thomas|date=22 June 2025|work=BBC News|accessdate=27 June 2025}}</ref> === Октомври/ноември 2025 година === Кон крајот на октомври 2025 година, украинскиот портпарол на Курската воена група, Олександр Невидоми, соопштил дека Украина сè уште ја одржува контролата врз некои позиции на руска територија. <ref name="n893">{{Наведена мрежна страница|url=https://mezha.net/eng/bukvy/ukrainian-forces-maintain-control-in-kursk-zone-and-hold-positions-in-russia/|title=Ukrainian Forces Maintain Control in Kursk Zone and Hold Positions in Russia|date=4 November 2025|work=Mezha|accessdate=4 November 2025}}</ref> <ref name="y325">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/4055016-ukrainski-zahisniki-utrimuut-deaki-pozicii-na-teritorii-rf-ugrupovanna-kursk.html|title=Українські захисники утримують деякі позиції на території РФ|date=4 November 2025|work=Укрінформ - актуальні новини України та світу|language=uk|accessdate=4 November 2025}}</ref> Институтот за проучување на војната објавил дека руските сили нападнале во неодредени области на областа на 2 и 3 ноември. <ref name="g756">{{Наведена мрежна страница|url=https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-3-2025/|title=Russian Offensive Campaign Assessment, November 3, 2025|last=Glynn|first=Jordan|date=4 November 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=4 November 2025}}</ref> == Реакции == === Русија === Руското Министерство за одбрана првично на 6 август соопштило дека нападот е одбиен. Министерството изјавило: „''Откако претрпеа загуби, украинската саботажна група се повлече на своја територија, додека некои од борците се обидоа да воспостават позиција на територијата во непосредна близина на државната граница, каде што беа блокирани од единици на руската армија''.“ <ref name="nva">{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|title=Ukrainian forces reportedly enter Kursk Oblast as border fighting continues – Russian media|work=english.nv.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806211618/https://english.nv.ua/nation/ukrainian-army-allegedly-enter-kursk-oblast-fighting-continues-russian-media-50440534.html|archive-date=6 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> <ref name="guardian">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|title=Moscow says Ukraine has launched cross-border attack into Russia|date=6 August 2024|work=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807155109/https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/06/moscow-says-ukraine-has-launched-cross-border-attack-into-russia|archive-date=7 August 2024|accessdate=6 August 2024}}</ref> Претседателот [[Владимир Путин]] ја опишал офанзивата во Курската област како „провокација од големи размери“. Тој го обвинил „киевскиот режим“ за „неселективно пукање со разни видови оружје, вклучително и ракети, врз цивилни згради, куќи и амбулантни возила“. Путин изјавил дека планира да се сретне со раководителите на безбедносните агенции, Министерството за одбрана и [[Федерална служба за безбедност|Федералната служба за безбедност]] (ФСБ). <ref name="NBC87">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|title=Russia says it's battling a surprise cross-border assault by Ukraine|last=Talmazan|first=Yuliya|date=7 August 2024|work=[[NBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240807125305/https://www.nbcnews.com/news/world/kursk-incursion-russia-battles-ukraine-border-attack-putin-war-rcna165497|archive-date=7 August 2024|accessdate=7 August 2024}}</ref> Пратеникот на [[Државна дума|Државната дума]] и пензиониран генерал-мајор Андреј Гуруљов ја критикувал руската армија за неуспехот да ја одбрани Курската област. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|title=Putin says Ukraine forces must be squeezed out of Kursk|date=12 August 2024|work=Ynetnews|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144920/https://www.ynetnews.com/article/rjado9wqr|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 8 август, Гуруљов во телевизиско интервју изјавил дека руската војска знаела за планираната украинска инвазија на Курск еден месец пред таа да се случи, но „''од врвот дошла наредба да не се паничи и дека оние одозгора знаат подобро''“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|title=A Russian lawmaker says the military knew Ukraine was planning to hit Kursk, but everyone was told 'not to panic' because 'those above know better'|date=14 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817144919/https://www.businessinsider.com/russian-lawmaker-military-warned-ukraine-attack-plans-2024-8|archive-date=17 August 2024}}</ref> На 13 август, на барање на руската комесарка за човекови права, [[Татјана Москалкова]], се одржал непосреден вонреден состанок во „форматот Арија“ на [[Совет за безбедност на ООН|Советот за безбедност на Обединетите нации]], која побарал да се „осудат дејствијата на Украина“ во врска со настаните во Курската област. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://english.nv.ua/nation/russia-convenes-un-security-council-meeting-to-complain-about-alleged-attacks-by-the-ua-armed-forces-50442101.html|title=Russia convenes informal UN Security Council meeting to address Ukraine's offensive in Kursk Oblast|date=12 August 2024|work=[[The New Voice of Ukraine]]|accessdate=20 April 2025}}</ref> Како одговор на офанзивата, Путин наводно поставил рокови за руските сили да ги потиснат украинските трупи од Курската област, прво до октомври 2024 година, што потоа било одложено за јануари 2025 година. <ref name="y851">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/ukraine%E2%80%99s-kursk-incursion-six-month-assessment|title=Ukraine's Kursk Incursion: Six Month Assessment|last=Evans|first=Angelica|date=6 February 2025|work=Institute for the Study of War|accessdate=27 February 2025}}</ref> <ref name="g362">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hudson.org/defense-strategy/renewed-ukrainian-offensive-kursk-luke-coffey|title=Renewed Ukrainian Offensive in Kursk|last=Coffey|first=Luke|date=21 January 2025|work=Hudson Institute|accessdate=27 February 2025}}</ref> Про-Кремљски политички аналитичар Сергеј Марков за ''„Вашингтон пост“'' изјавил дека „сигналот дошол од разузнавањето до раководството, но... не биле преземени мерки. Ова е неуспех на целиот систем на разузнавање, а бидејќи Путин е одговорен за ова, тогаш е јасно дека ова е удар за Путин.“ <ref name="businessinsider-conscripts">{{Наведени вести|url=https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|title=Russia left 'mainly kids' and conscripts to defend its borders, Ukrainian soldier says after surprise attack|date=13 August 2024|work=Business Insider|access-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004138/https://www.businessinsider.com/ukraine-soldier-russia-troops-kursk-kids-mandatory-service-wsj-2024-8|archive-date=18 August 2024}}</ref> Марков изјавил дека „Путин многу пати рекол дека секој мировен договор треба да ги земе предвид фактите на терен и дека Русија нема да ја напушти територијата што ја зела“ и дека Украина се обидува „да ја прекрши оваа формула и да добие руска територија за размена“. <ref name="washingtonpost-qatar">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|title=Ukraine's offensive derails secret efforts for partial cease-fire with Russia, officials say|date=17 August 2024|work=The Washington Post|access-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818114620/https://www.washingtonpost.com/world/2024/08/17/kursk-ukraine-russia-energy-ceasefire/|archive-date=18 August 2024}}</ref> Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, [[Марија Захарова]], протестирала за „криминалниот киевски режим“ и изјавила дека „сето ова само го зајакнува чувството на неказнивост кај украинските [[Неонацизам|неонацисти]]“. <ref name="tass2">{{cite news |url=https://tass.com/politics/1826339 |title=Russian MFA sees Ukraine's attack on Kursk Region as 'semblance of activity' amid failures |agency=[[TASS]] |access-date=7 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808001809/https://tass.com/politics/1826339 |url-status=live }}</ref> Подоцна, на 11 август, таа изјавила: „''Киевскиот режим ја продолжува својата терористичка активност со единствена цел да го заплаши мирното население на Русија''“ и дека упадот „''нема никаква смисла од воена гледна точка''“. <ref name="BBC Tough Response" /> Поранешниот претседател и заменик-претседател на [[Совет за безбедност на Русиј|Советот за безбедност]], [[Дмитриј Медведев]], издал соопштение дека упадот значи дека „''ова [војната] повеќе не е само операција за враќање на нашите официјални територии и казнување на нацистите. Можно е и неопходно е да се оди на териториите на сè уште постоечката Украина. До [[Одеса]], до [[Харков]], до [[Днепар (град)|Днипропетровск]], до [[Николаев]]. До Киев и понатаму''“, и дека „''тековната воена кампања исто така ќе заврши со безусловна победа на Русија''“. <ref name="Politico August 8" /> По напад со [[ХИМАРС]] кој наводно уништил руски баталјон во ноќта меѓу 8 и 9 август, бројни руски воени блогери реагирале со огорченост. Многумина од нив повикале да бидат казнети командантите кои го одобриле движењето на колоната, при што рускиот воен аналитичар Роман Алехин напишал дека „''ни требаат егзекуции''“. Во меѓувреме, блогот „The Two Majors“ напишал дека „''оној што ја дал наредбата за движење во колони во таа област... треба да биде осуден според законите на војната''“. Каналот „Thirteenth“, кој има врски со [[Група Вагнер|Вагнер група]], ги нарекол одговорните „безмозочни суштества“. „Во третата година од војната, дури и мајмун може да се обучи, но не и некој [руски] генерал од Министерството за одбрана кој дал наредба за таков самоубиствен марш во зоната на фронтот“. <ref>{{cite web|url=https://www.kyivpost.com/post/37140|title=Russian milbloggers blame 'incompetence' for Ukrainian HIMARS strike that destroyed Russian battalion|work=[[Kyiv Post]]|date=9 August 2024|access-date=9 August 2024|archive-date=9 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809165127/https://www.kyivpost.com/post/37140|url-status=live}}</ref> Шефот на [[Федерална служба за безбедност|ФСБ]], [[Александар Бортников]], ја нарекол украинската офанзива „терористички напад“ и ја обвинил Украина дека напаѓа цивили и цивилна инфраструктура „со поддршка на [[Западен свет|колективниот Запад]]“. <ref>{{cite news |title=Russian Federal Security Service chief terms Ukraine's offensive in Kursk a 'terrorist attack' |url=https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |work=[[Anadolu Agency]] |date=13 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818233657/https://www.aa.com.tr/en/world/russian-federal-security-service-chief-terms-ukraines-offensive-in-kursk-a-terrorist-attack/3302590 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 16 август, советникот на Путин, [[Николај Патрушев]], тврдел, без да обезбеди докази, дека инвазијата на Курската област била „''планирана со учество на НАТО и западните специјални служби''“, <ref>{{cite news |title=Kremlin accuses the West of helping Ukraine attack Russia |url=https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |work=[[SWI swissinfo]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817115431/https://www.swissinfo.ch/eng/kremlin-accuses-the-west-of-helping-ukraine-attack-russia/86956045 |url-status=live }}</ref> нарекувајќи ја офанзивата „очаен чин, поттикнат од претстојниот колапс на [[Дезинформации во руската инвазија на Украина|неонацистичкиот режим]] во Киев“. <ref>{{cite news |title=Russia claims Western intelligence services orchestrated Ukrainian troops' incursion into Kursk |url=https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |work=[[Anadolu Agency]] |date=16 August 2024 |access-date=17 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004258/https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/russia-claims-western-intelligence-services-orchestrated-ukrainian-troops-incursion-into-kursk/3305573 |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=[[WP:ANADOLU]]|date=August 2024}} На 28 август биле воведени ограничувања за патување до [[Курчатов]], каде што се наоѓа [[Курска јадрена централа|јадрената централа]]. Само жителите на градот имале дозвола слободно да влегуваат, додека вработените кои не се жители морало да добијат дозвола за влез издадена од локалните власти или од самата централа во случај на нејзините работници. <ref>{{cite news |title=Russia to Restrict Entry to Kursk Nuclear Plant Town |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |work=The Moscow Times |date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=29 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829031652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/28/russia-to-restrict-entry-to-kursk-nuclear-plant-town-a86186 |url-status=live }}</ref> ====Обвинувања против странски новинари==== На 16 август, Русија ја повикал италијанската амбасадорка [[Чечилија Пичони]] во [[Министерство за надворешни работи (Русија)|Министерството за надворешни работи]] во Москва поради новинарите од италијанскиот јавен радиодифузер [[RAI]] кои известувале во деловите од Курската област под украинска окупација претходниот ден. Министерството ги обвинило новинарите дека нелегално влегле во Русија за да известуваат за „''криминален терористички напад извршен од украински војници''“. <ref>{{cite web|url=https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|title=Russland bestellt wegen RAI-Bericht italienische Botschafterin ein|magazine=[[Tagesschau (German TV programme)|Tagesschau]]|date=16 August 2024|language=de|trans-title=Russia summoned the Italian ambassador due to the RAI reporting|access-date=17 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818004246/https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-ukraine-samstag-420.html?at_medium=mastodon&at_campaign=tagesschau.de#italienische|url-status=live}}</ref> На 17 август, ФСБ отворил кривична постапка против новинарите Симоне Траини и Стефанија Батистини за неовластен влез во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |title=Russia Opens Criminal Probe Into Italian Journalists Who Entered Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=17 August 2024 |language=en |access-date=18 August 2024 |archive-date=17 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817181631/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/17/russia-opens-criminal-probe-into-italian-journalists-who-entered-kursk-a86055 |url-status=live }}</ref> На 20 август, шефицата на мисијата на амбасадата на САД, Стефани Холмс, била повикана од Министерството за надворешни работи поради известувањето на новинари од [[CNN]] во окупираната Курска област. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |title=Russia Summons U.S. Envoy Over American Media Reports From Kursk Region |work=[[The Moscow Times]] |date=20 August 2024 |language=en |access-date=20 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821015032/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/20/russia-summons-us-envoy-over-american-media-reports-from-kursk-region-a86086 |url-status=live }}</ref> На 22 август, ФСБ исто така поднел обвиненија против новинарот на CNN [[Ник Пејтон Волш]] и украинските новинари Олесија Боровик и Дијана Буцко за нелегален влез во Русија. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |title=Russia Charges CNN Journalist Over Report From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=22 August 2024 |language=en |access-date=22 August 2024 |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823101610/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/22/russia-charges-cnn-journalist-over-report-from-sudzha-a86107 |url-status=live }}</ref> На 27 август, ФСБ поднел слични обвиненија против дописникот на [[Дојче Веле]] Ник Коноли и Наталија Нахорна, новинарка на украинскиот телевизиски канал [[1+1 (телевизиски канал)|1+1]]. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |title=Russia Charges Deutsche Welle Journalist Over Reporting From Sudzha |work=[[The Moscow Times]] |date=27 August 2024 |language=en |access-date=27 August 2024 |archive-date=27 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827082750/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/27/russia-charges-deutsche-welle-journalist-over-reporting-from-sudzha-a86161 |url-status=live }}</ref> На 27 септември, ФСБ ги обвинил новинарите на [[Australian Broadcasting Corporation]] Кетрин Дис и Флечер Јеунг за нелегален влез во Русија, заедно со романскиот новинар на [[HotNews]] Мирчеа Барба. <ref>{{cite web |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/09/27/russia-charges-australian-romanian-journalists-over-reporting-from-kursk-a86490 |title=Russia Charges Australian, Romanian Journalists Over Reporting From Kursk |work=[[The Moscow Times]] |date=27 September 2024 |language=en |access-date=27 September 2024}}</ref> На 7 октомври, ФСБ започнал истраги против дописничката на [[France 24]] Кетрин Норис Трент и швајцарскиот новинар Курт Пелда од [[CH Media]]. Како одговор, France 24 изјавил дека нивното известување во окупираната Курска област е заштитена активност во согласност со правата што им се гарантирани на новинарите според Женевската конвенција и меѓународното право. <ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |title=FRANCE 24's journalist under investigation in Russia after reporting from Kursk |work=[[France 24]] |date=9 October 2024 |language=en |access-date=9 October 2024 |archive-date=9 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009144123/https://www.france24.com/en/europe/20241009-france-24-s-journalist-under-investigation-in-russia-after-reporting-from-kursk |url-status=live }}</ref> === Украина === Одлуката за инвазија на Курск била критикувана од некои од највисоките воени лидери на Украина, вклучувајќи ги [[Валериј Залужни]] и [[Емил Ишкулов]].<ref name=PoliticoZ>{{cite web|title=Zelenskyy was urged not to invade Kursk. He did it anyway.|website=Politico|last1=Dettmer|first1=Jamie|date=16 September 2024|url=https://www.politico.eu/article/kursk-russia-incursion-objections-war-in-ukraine-volodymyr-zelenskyy/}}</ref> На првиот ден од упадот, раководителот на [[Центар за спротивставување на дезинформации|Центарот за спротивставување на дезинформации на Украина]], Андриј Коваленко, ги отфрлил руските тврдења дека ситуацијата на границата е под контрола, одговарајќи „Русија не ја контролира границата“. <ref name="breach">{{Cite web|url=https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|title=Border breach: Moscow says fighting ongoing as troops repel Ukrainian incursion into Russia's Kursk region|website=[[Meduza]]|access-date=6 August 2024|archive-date=6 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806213441/https://meduza.io/en/feature/2024/08/06/border-breach|url-status=live}}</ref> Советникот на претседателот [[Володимир Зеленски]] , [[Михајло Подољак]], го признал упадот на 8 август, но не и улогата на Украина. Подољак изјавил дека тоа е можност да се види како обичните Руси се чувствуваат во однос на својата влада, но дека е малку веројатно дека тие „ќе излезат со цвеќиња за да ги поздрават антипутиновските тенкови“. <ref name="NYT August 8">{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew E. |title=Russian Official Declares State of Emergency Near Border as Ukraine Advances |work=The New York Times |date=8 August 2024 |url=https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html|access-date=8 August 2024 |archive-date=8 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808112710/https://www.nytimes.com/2024/08/08/world/europe/russia-border-ukraine.html |url-status=live }}</ref> Подољак рекол дека Украина нема интерес да го окупира Курск, но дека мора да ја натера Русија на фер [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори за завршување на војната во Украина]]. <ref>{{cite news |title=Ukraine's operation in Kursk needed to convince Russia to start fair talks, Kyiv says |url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-operation-kursk-needed-convince-russia-start-fair-talks-kyiv-says-2024-08-16/ |work=[[Reuters]] |date=16 August 2024}}</ref> Претседателот Зеленски првпат признал дека украинските сили се вклучени за време на неговото вечерно обраќање на 10 август. Тој изјавил: „''Украина докажува дека навистина може да ја врати правдата и обезбедува токму таков вид притисок што е потребен – притисок врз агресорот''“. <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/europe/downed-ukraine-launched-missile-injures-13-russias-kursk-regional-officials-say-2024-08-11/|title=Zelenskiy acknowledges Ukraine's military operation in Russia|first=Oleksandr|last=Kozhukhar|work=[[Reuters]]|date=11 August 2024|access-date=11 August 2024}}</ref> На 12 август, Зеленски изјавил дека „''Русија мора да биде принудена да склучи мир''“, додавајќи „''Русија донесе војна кај другите, сега таа доаѓа дома''“. Тој нагласил дека операцијата е прашање на безбедност за Украина и дека нејзините трупи зазеле области од кои Русија извршила бројни напади. <ref>{{cite news |title=Zelenskiy says: Russia must be forced to make peace if Putin wants to fight |url=https://www.reuters.com/world/europe/zelenskiy-says-russia-must-be-forced-make-peace-if-putin-wants-fight-2024-08-12/ |work=[[Reuters]] |date=12 August 2024}}</ref> Според Зеленски и други официјални лица, заробувањето на стотици руски војници го надополнило украинскиот „фонд за размена“ за [[Размена на затвореници|размена на затвореници]]. <ref>{{cite news |last1=Kramer |first1=Andrew |title=During Ukraine's Incursion, Russian Conscripts Recount Surrendering in Droves |url=https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |work=[[The New York Times]] |date=17 August 2024 |access-date=21 August 2024 |archive-date=21 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821125159/https://www.nytimes.com/2024/08/17/world/europe/ukraines-incursion-russian-conscripts.html |url-status=live }}</ref> На 19 август, Зеленски изјавил дека не ги открил подготовките за упадот на сојузниците на Киев, бидејќи тие можеби ќе сметале дека тоа ја преминува „најстрогата од сите [[Црвени линии во руско-украинската војна|црвени линии]]“. <ref>{{cite news |title=Kyiv didn't disclose preparations for Kursk operation because of West's fear of Russian 'red lines,' Zelensky says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |work=[[The Kyiv Independent]] |date=20 August 2024 |access-date=20 August 2024 |archive-date=20 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820030416/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-incursion-breaks-russian-red-line-concept-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> Зеленски подоцна изјавил дека една од целите на украинскиот упад била да им се покаже на Русите „''што е поважно за него [Путин]: окупацијата на териториите на Украина или заштитата на неговото население''“. <ref>{{cite news |title=Zelensky Vows More 'Retribution' for Russia, POWs Exchanged |url=https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |work=The Moscow Times |date=25 August 2024 |access-date=26 August 2024 |archive-date=26 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826170652/https://www.themoscowtimes.com/2024/08/25/zelensky-vows-more-retribution-for-russia-pows-exchanged-a86139 |url-status=live }}</ref> Портпаролот на украинското Министерство за надворешни работи, Георгиј Тихиј, изјавил дека „за разлика од Русија“, Украина не е заинтересирана за заземање на територијата на својот сосед. Тој рекол: „целта на операцијата е да се спасат животите на нашите луѓе и да се заштити територијата на Украина од руски напади“, како и да се попречи движењето на руските трупи кон [[Донбас]]. Тихиј додал: „Колку побрзо Русија се согласи да воспостави праведен мир ... толку побрзо ќе престанат упадите на украинските одбранбени сили во Русија“. <ref>{{cite news |title=MFA: Ukraine not interested in taking over Russian territory in Kursk region |url=https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |work=[[Interfax-Ukraine]] |date=13 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814160052/https://en.interfax.com.ua/news/general/1006778.html |url-status=live }}</ref><ref name="ap_20240814">{{Cite web |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |title=Ukraine's Kursk attack surprised Russia and perhaps some of its backers |website=[[Associated Press]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814153648/https://apnews.com/article/russia-ukraine-incursion-kursk-nato-eu-backers-c400bd59e5a11b5439b92b88914e95a8 |url-status=live }}</ref> На 14 август, Зеленски изјавил дека создавањето цивилни административни органи во Курската област не треба да се исклучи. Вицепремиерката [[Ирина Верешчук]] изјавила дека украинската војска создава „безбедносна зона“ на руска територија за да ги заштити украинските погранични области. Таа рекла дека Украина ќе спроведува хуманитарни операции во областа, дека меѓународните хуманитарни организации ќе имаат дозвола за влез и дека ќе бидат отворени [[Хуманитарен коридор|безбедни коридори]] за цивилите да се евакуираат кон Украина или кон други делови на Русија. <ref>{{Cite web |url=https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |title=Creation of civil administration in Russia's Kursk Oblast not ruled out, Zelensky says |website=[[The Kyiv Independent]] |date=14 August 2024 |access-date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814142830/https://kyivindependent.com/creation-of-civil-administration-in-russias-kursk-oblast-not-ruled-out-zelensky-says/ |url-status=live }}</ref> На 7 септември, [[Кирило Буданов]] истакнал дека офанзивата кон Курск влијаела и ги „комплицирала“ руските планови за офанзива во претстојната зима. <ref name="ISW September 7">{{cite web |last1=Evans |first1=Angelica |last2=Harward |first2=Christina |last3=Gasparyan |first3=Davit |last4=Bailey |first4=Riley |last5=Stepanenko |first5=Kateryna |title=Russian Offensive Campaign Assessment, September 7, 2024 |url=https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |website=[[Institute for the Study of War]] |access-date=18 September 2024 |archive-date=8 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908001933/https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-7-2024 |url-status=live }}</ref> На 13 септември, Зеленски го признал рускиот контранапад, но тврдел дека немало „сериозен (руски) успех“, додавајќи дека „ги даде резултатите кои, искрено кажано, ги очекувавме“ и повторно нагласи дека тоа негативно влијаело врз руските операции во Харковската и Доњецката област. <ref>{{Cite web |title=Zelenskiy says Ukraine's Kursk incursion has slowed Moscow's eastern advance |url=https://www.reuters.com/world/europe/russia-steps-up-attacks-near-ukraines-kurakhove-east-2024-09-13/|access-date=2024-09-14 |website=Reuters|first1=Yuliia |last1=Dysa|first2=Anastasiia |last2=Malenko|date=13 September 2024 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Russia's Kursk Counteroffensive Fully Underway|url=https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|access-date=2024-09-14|website=TWZ|first=Howard|last=Altman|date=13 September 2024|archive-date=14 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914174743/https://www.twz.com/news-features/russias-kursk-counteroffensive-fully-underway|url-status=live}}</ref><ref name="ISW_2024_09_13" /> На 16 септември, украинската влада ги поканил [[Обединети нации|Обединетите нации]] и [[Меѓународен комитет на Црвениот крст]] да извршат инспекција на деловите од Курската област кои биле под нејзина контрола. <ref>{{Cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |title=Ukraine invites UN and Red Cross to Russia's Kursk region |website=[[Al Jazeera]] |date=16 September 2024 |access-date=16 September 2024 |archive-date=16 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240916125943/https://www.aljazeera.com/news/2024/9/16/ukraine-invites-un-and-red-cross-to-kyiv-controlled-kursk |url-status=live }}</ref> === Соединети Американски Држави === [[Белата куќа]] изјавила дека бара објаснување од Украина во врска со упадот, додавајќи дека немала претходно знаење за нападот. <ref name="Al Jazeera Third Day" /> На 8 август, заменик-портпаролката на Пентагон, [[Сабрина Синг]], изјавила дека упадот е во согласност со американската политика за користење на оружје. <ref name="politico_20240809">{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|title=Kyiv's offensive gets a greenish light from its allies|first1=Joshua|last1=Posaner|first2=Nette|last2=Nöstlinger|first3=Connor|last3=O'Brien|work=[[Politico]]|date=9 August 2024|access-date=12 August 2024|archive-date=11 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240811183636/https://www.politico.eu/article/berlin-allies-support-ukraines-surprise-offensive-at-least-so-far-kursk-zelenskyy-putin/|url-status=live}}</ref> На 12 август, портпаролот на [[Совет за национална безбедност на САД|Советот за национална безбедност на САД]], [[Џон Кирби]], го повикал Путин да ги повлече своите сили од Украина доколку „не му се допаѓа“ украинскиот упад во Курската област. <ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |title=Putin should leave Ukraine if concerned about Kursk Oblast, White House says |first1=Martin |last1=Fornusek |work=[[The Kyiv Independent]] |date=13 August 2024 |access-date=13 August 2024 |archive-date=13 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813175904/https://kyivindependent.com/putin-kursk-oblast-white-house/ |url-status=live }}</ref> На 13 август, претседателот [[Џо Бајден]] изјавил дека украинскиот упад создава „вистинска дилема“ за Путин. <ref>{{cite news |title=Ukraine's Kursk Oblast incursion creates 'real dilemma for Putin,' Biden says |url=https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |access-date=14 August 2024 |work=The Kyiv Independent |date=14 August 2024 |archive-date=14 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814003821/https://kyivindependent.com/ukraines-kursk-oblast-incursion-creates-real-dilemma-for-putin-biden-says/ |url-status=live }}</ref> === Германија === Како одговор на офанзивата во Курск, германското Министерство за надворешни работи на 9 август изјавило дека оружјето пренесено од Германија во Украина станува сопственост на Украина и може да се користи од нејзините вооружени сили како што тие сметаат дека е неопходно и правилно. Министерството исто така нагласило дека правото на самоодбрана на Украина е загарантирано со меѓународното право и не е ограничено само на нејзината територија. <ref name="politico_20240809"/><ref name=rbc-germany>{{cite news |url= https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |work= [[RBC-Ukraine]] |title= Germany authorizes Ukraine to use weapons at its discretion |date= 12 August 2024 |first= Daryna |last= Vialko |access-date= 13 August 2024 |archive-date= 12 August 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240812161350/https://newsukraine.rbc.ua/news/germany-authorizes-ukraine-to-use-weapons-1723468922.html |url-status= live }}</ref> Претседателот на Комисијата за одбрана на [[Бундестаг]]от, [[Маркус Фабер]], изјавил за германските медиуми во првите денови од упадот дека Украина е слободна да ги користи „сите материјали“ што ѝ се обезбедени, вклучително и испораките на [[Леопард 2]]. <ref name="politico_20240809"/> Тој на 11 август напишал дека упадот ја принудил Русија да повлече сили од источниот фронт, намалувајќи го притисокот таму и дека тоа создава можност за разговор за дополнителни испораки на Леопард 2. <ref>{{cite tweet |author-link= Marcus Faber|user= MarcusFaber |number= 1822569648102965549 |title= Liebe Freunde, der ukrainische Vorstoß gegen die Invasionstruppen bei #Kursk verläuft besser als gedacht. Er zwingt den Aggressor massiv Truppen von der Front im Osten abzuziehen. Das schafft dort Entspannung. Ein Anlass über weitere #Leopard2 zu sprechen. |language=de}}</ref> === Кина === Кинеското [[Министерство за надворешни работи на Кина|Министерство за надворешни работи]] изјавило дека сите страни треба „да ги почитуваат трите принципи за деескалација на ситуацијата, имено да нема проширување на бојното поле, да нема ескалација на борбите и ниту една страна да не ја разгорува ситуацијата“, додавајќи дека [[Пекинг]] ќе продолжи да одржува контакт со меѓународната заедница и да игра конструктивна улога во промовирањето на политичко решение на „украинската криза“.<ref>{{cite web|url=https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|title=China reacts to fighting in Kursk region, reminds of 'three principles'|work=[[RBC-Ukraine]]|date=2024-08-12|access-date=12 August 2024|archive-date=12 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812102724/https://newsukraine.rbc.ua/news/china-reacts-to-fighting-in-kursk-region-1723448214.html|url-status=live}}</ref> === Белорусија === На 15 август, белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]] ги повикал и Русија и Украина да започнат [[Мировни преговори во руската инвазија на Украина|преговори]] за да се стави крај на војната. Тој го обвинил Западот дека го поддржува упадот во Курската област со цел да поттикне нова мобилизација и да ја дестабилизира ситуацијата во Русија и Белорусија.<ref>{{cite news |title=Lukashenko urges Russia and Ukraine to end war as Kursk incursion continues |url=https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |work=Euractiv |date=16 August 2024 |access-date=18 August 2024 |archive-date=18 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240818125413/https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/lukashenko-urges-russia-and-ukraine-to-end-war-as-kursk-incursion-continues/ |url-status=live }}</ref> На 18 август, Лукашенко изјавил дека Украина распоредила 120.000 војници во близина на границата со [[Белорусија]] и дека наредил една третина од белоруската армија да биде распоредена во близина на границата со Украина.<ref>{{cite news |title=Nearly a third of Belarus army deployed on Ukraine border, Lukashenko says |url=https://www.reuters.com/world/europe/belarus-lukashenko-says-nearly-third-army-sent-ukraine-border-belta-reports-2024-08-18/ |work=Reuters |date=18 August 2024}}</ref> === Сирија === На 10 август, во соопштение на сириското [[Министерство за надворешни работи и иселеници на Сирија|Министерство за надворешни работи]] се наведува дека земјата го следи упадот „со голема загриженост“, кој го опиша како „терористички напад“.<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|title=Only Syria condemned Ukraine's Kursk operation among all countries 'friendly' to Russia|first=Olexandra|last=Zimko|work=[[MSN]]|date=17 August 2024|access-date=19 August 2024|archive-date=18 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818224800/https://www.msn.com/en-ca/news/world/only-syria-condemned-ukraine-s-kursk-operation-among-all-countries-friendly-to-russia/ar-AA1oY8Ed|url-status=live}}</ref> === Организации === По извештаите на 10 август за борби во близина на [[Курска нуклеарна електрана]], раководителот на [[Меѓународна агенција за атомска енергија|Меѓународната агенција за атомска енергија]], [[Рафаел Гроси]], ги повикал Русија и Украина да покажат „максимална воздржаност“ за да се избегне [[нуклеарна несреќа]].<ref>{{cite web |url=https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |title=IAEA chief calls for restraint as fighting remains ongoing 'in the vicinity' of Kursk Nuclear Power Plant |work=The Kyiv Independent |date=10 August 2024 |access-date=10 August 2024 |archive-date=10 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240810055619/https://kyivindependent.com/iaea-chief-calls-for-restraint-to-ensure-nuclear-safety-at-kursk-nuclear-power-plant/ |url-status=live }}</ref> На 27 август, Гроси ја посетил оваа постројка, при што изјавил дека „се појавила опасност или можност од нуклеарна несреќа“ во близина.<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |title=Russian nuclear plant at risk as war with Ukraine rages, UN watchdog warns |work=Al Jazeera |date=27 August 2024 |access-date=29 August 2024 |archive-date=28 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828125549/https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/russian-nuclear-plant-at-risk-as-war-with-ukraine-rages-un-watchdog-warns |url-status=live }}</ref> [[Антивоен комитет на Русија|Антивоениот комитет на Русија]], група формирана од [[руска дијаспора|Руси во егзил]], издала соопштение во кое го критикува Путин. Во него се вели: „отсуството на какви било значајни воени единици на Руската Федерација на границата во моментот на нападот и истовременото континуирано водење агресивни воени операции повеќе од 900 дена на територијата на суверена Украина е најдобар доказ дека Путин повторно лаже за ‘заштитата на Русија’. Нему не му е грижа за Русија, тој се штити само себеси“.<ref name="cnn-conscripts"/> Генералниот секретар на [[НАТО]] [[Јенс Столтенберг]] го нарекол украинскиот упад „легитимен“ и во рамките на правото на самоодбрана на Киев, додавајќи дека алијансата не добила претходни информации за операцијата и не учествувала во неа.<ref>{{cite web |url=https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |title=Ukraine's incursion into Russia's Kursk region is legitimate, says NATO's Stoltenberg |work=VOA |date=31 August 2024 |access-date=31 August 2024 |archive-date=2 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902001546/https://www.voanews.com/a/ukraine-s-incursion-into-russia-s-kursk-region-is-legitimate-says-nato-s-stoltenberg/7766382.html |url-status=live }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|August 2024 Kursk Oblast incursion}} [[Категорија:Битки на Северното боиште во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Инвазии на Русија]] [[Категорија:Битки во Руската инвазија на Украина]] [[Категорија:Курска област]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:CS1 со писмо на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извори на руски (ru)]] [[Категорија:Статии со извадоци]] bd0wfeh2nki1a4nd9do0pxbx0s6kg7u 0 1391101 5536565 2026-04-09T12:07:55Z 2partyrock1975 132107 Создадена страница со: {{Infobox person | name = Редфу<br><small>Redfoo</small> | image = LMFAO, 2011.jpg | caption = Редфу во 2011 година | birth_name = Стефан Кендал Горди | birth_date = {{Birth date and age|1975|9|3}} | birth_place = [[Лос Анџелес]], [[Калифорнија]], [[Соединети Држави|САД]] | occupation = {{hlist|Пејач|рапер|диџеј|п... 5536565 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Редфу<br><small>Redfoo</small> | image = LMFAO, 2011.jpg | caption = Редфу во 2011 година | birth_name = Стефан Кендал Горди | birth_date = {{Birth date and age|1975|9|3}} | birth_place = [[Лос Анџелес]], [[Калифорнија]], [[Соединети Држави|САД]] | occupation = {{hlist|Пејач|рапер|диџеј|продуцент|танчер}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | instrument = вокал | background = solo_singer | genre = {{hlist|[[Хип-хоп]]|[[ЕДМ]]|[[поп-музика|поп]]|[[Електро поп]]}} | years_active = 1993–денес | label = {{hlist|Party Rock|Will.i.am Music|Cherrytree|Interscope|Bubonic}} | associated_acts = {{hlist|[[LMFAO]]}} }} }} '''Стефан Кендал Горди''' (роден на {{роден на|3|септември|1975}}), попознат по неговото сценско име '''Редфу''' (англиски: ''Redfoo''), е американски пејач, рапер, диџеј, танчер и продуцент. Во 2006 година, тој го формирал електро-поп дуото [[LMFAO]] со неговиот внук [[SkyBlu]]. Тие издале два студиски албума пред да се разделат во 2012 година. Тој е најмалиот син на основачот на издавачката куќа Motown Records, [[Бери Горди]]. == Биографија == Редфу е роден на 3 септември 1975 година во Лос Анџелес, од татко Бери Горди и мајка Ненси Левиска (продуцентка и писателка). Одел во средно училиште заедно со музичарите [[will.i.am]] и GoonRock. Дипломирал на средното училиште Палисејдс (Palisades) во Лос Анџелес во 1995 година. Иако неговото семејство било многу поврзано со музиката, негов главен приоритет во младоста бил [[тенис]]от. Меѓутоа, откако ја повредил раката, почнал сериозно да се занимава со музика на 16-годишна возраст. Подоцна тој повторно се вратил на професионалниот тенис и дури учествувал во квалификациите за Отвореното првенство на САД (US Open) во 2013 година. == Музичка кариера == Редфу постигна огромен успех низ целиот свет со групата LMFAO. Нивните најголеми хитови како „[[Party Rock Anthem]]“ и „[[Sexy and I Know It]]“ се искачија на првото место на топ-листите во Соединетите Држави и во многу други земји, продавајќи се во десетици милиони примероци. Откако LMFAO објавија пауза во 2012 година, Редфу ја продолжи својата соло кариера. Издаде неколку популарни синглови како „Bring Out the Bottles“, „Let's Get Ridiculous“ (кој го достигна првото место во Австралија и доби мултиплатинест статус) и „New Thang“, кој стана многу популарен во Јужна Кореја и на TikTok. Во 2013 година, тој беше еден од судиите во австралиската верзија на телевизиското шоу ''The X Factor''. == Дискографија == === Студиски албуми === * ''Balance Beam'' (1997) * ''[[Party Rock]]'' (2009) (со LMFAO) * ''[[Sorry for Party Rocking]]'' (2011) (со LMFAO) * ''[[Party Rock Mansion]]'' (2016) == Филмографија == === Филмови === * ''Very Heavy Love'' (2001) * ''Potheads: The Movie'' (2006) * ''Last Vegas'' (2013) * ''Alvin and the Chipmunks: The Road Chip'' (2015) * ''Deported'' (2020) [[Категорија:Американски пејачи]] [[Категорија:Американски рапери]] [[Категорија:Родени во 1975 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] h6o7or0oq21zky9jh58h5gayjxsj7uz 0 1391102 5536566 2026-04-09T13:02:14Z 19user99 72391 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1347125831|Myriam Spiteri Debono]]“ 5536566 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер|name=Миријам Спитери Дебоно|image=Myriam Spiteri Debono on April 20, 2024 (cropped).jpg|alt=|caption=Спитери Дебоно во 2024 година|office1=11-ти [[Претседател на Малта]]|term_start1=4 април 2024|succeeding1=|predecessor1=[[Џорџ Вела]]|successor1=|office2=[[Speaker of the House of Representatives of Malta|Speaker of the House of Representatives]]|term_start2=5 декември 1996|term_end2=24 октомври 1998|predecessor2=[[Лоренс Гонзи]]|successor2=[[Антон Табоне]]|birth_name=Миријам Замит|birth_date={{birth date and age|1952|10|25|df=y}}|birth_place=[[Victoria, Malta|Victoria]], [[Гозо]], [[Crown Colony of Malta]]|death_date=|death_place=|party=[[Labour Party (Malta)|Labour]]|spouse={{marriage|Anthony Spiteri Debono||24 July 2025|end=d.}}|children=3|relations=|education=|occupation=[[Notary public]]|alma_mater=[[University of Malta]]|profession=|website={{URL|https://president.gov.mt/|president.gov.mt}}|footnotes=}} '''Миријам Спитери Дебоно''' {{Efn|also known as '''Miriam Spiteri Debono'''}} (родена на 25 октомври 1952 година) <ref>[https://one.com.mt/minn-hi-myriam-spiteri-debono/ MIN HI MYRIAM SPITERI DEBONO] {{In lang|mt}} </ref> — малтешка политичарка која е 11-ти и актуелен претседател на Малта. Таа е првата Гозитанка што била избрана на оваа функција. Таа била и претседател на Претставничкиот дом на Малта <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.parlament.mt/settegiugno-commemoration|title=Parlament Ta' Malta|work=www.parlament.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.independent.com.mt/articles/2013-02-24/news/parliaments-standing-orders-only-stencilled-papers-955809793/|title=Parliament's Standing Orders 'only stencilled papers' - The Malta Independent|work=www.independent.com.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref> од 1996 до 1998 година, првата жена на таа позиција. <ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maltatoday.com.mt/news/national/32025/kristy-debono-to-chair-this-evening-s-plenary-session-20131203#.VGWK4snEiW8|title=Kristy Debono to chair this evening's plenary session|publisher=|accessdate=4 June 2017}}</ref> == Ран живот и кариера == == Наводи == {{Наводи}}{{Почетна кутија}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Лоренс Гонзи]]}} {{S-ttl}} {{s-aft|after=[[Антон Табоне]]}} |- {{s-bef|before=[[Џорџ Вела]]}} {{S-ttl}} {{s-inc}} {{s-end}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] 6pt9djm5ow56vqk9pkj2qedb5c55o5s 5536567 5536566 2026-04-09T13:14:48Z 19user99 72391 5536567 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер|name=Миријам Спитери Дебоно|image=Myriam Spiteri Debono on April 20, 2024 (cropped).jpg|alt=|caption=Спитери Дебоно во 2024 година|office1=11-ти [[Претседател на Малта]]|term_start1=4 април 2024|succeeding1=|predecessor1=[[Џорџ Вела]]|successor1=|office2=[[Speaker of the House of Representatives of Malta|Speaker of the House of Representatives]]|term_start2=5 декември 1996|term_end2=24 октомври 1998|predecessor2=[[Лоренс Гонзи]]|successor2=[[Антон Табоне]]|birth_name=Миријам Замит|birth_date={{birth date and age|1952|10|25|df=y}}|birth_place=[[Victoria, Malta|Victoria]], [[Гозо]], [[Crown Colony of Malta]]|death_date=|death_place=|party=[[Labour Party (Malta)|Labour]]|spouse={{marriage|Anthony Spiteri Debono||24 July 2025|end=d.}}|children=3|relations=|education=|occupation=[[Notary public]]|alma_mater=[[University of Malta]]|profession=|website={{URL|https://president.gov.mt/|president.gov.mt}}|footnotes=}} '''Миријам Спитери Дебоно''' {{Efn|also known as '''Miriam Spiteri Debono'''}} (родена на 25 октомври 1952 година)<ref>[https://one.com.mt/minn-hi-myriam-spiteri-debono/ MIN HI MYRIAM SPITERI DEBONO] {{In lang|mt}} </ref> — малтешка политичарка која е 11-ти и актуелен претседател на Малта. Таа е првата Гозитанка што била избрана на оваа функција. Таа била и претседател на Претставничкиот дом на Малта<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.parlament.mt/settegiugno-commemoration|title=Parlament Ta' Malta|work=www.parlament.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.independent.com.mt/articles/2013-02-24/news/parliaments-standing-orders-only-stencilled-papers-955809793/|title=Parliament's Standing Orders 'only stencilled papers' - The Malta Independent|work=www.independent.com.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref> од 1996 до 1998 година, првата жена на таа позиција.<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maltatoday.com.mt/news/national/32025/kristy-debono-to-chair-this-evening-s-plenary-session-20131203#.VGWK4snEiW8|title=Kristy Debono to chair this evening's plenary session|publisher=|accessdate=4 June 2017}}</ref> == Ран живот и кариера == Спитери Дебоно била родена како Миријам Замит во Викторија, Гозо, ќерка на Павлу Замит и неговата сопруга.<ref>{{Cite web |last=Sciberras |first=Clara |date=2024-04-05 |title=Watch: 'Don't Put Your Trust In Princes' - Malta's New President Shares Late Father's Words Of Wisdom |url=https://lovinmalta.com/news/local/watch-dont-put-your-trust-in-princes-maltas-new-president-shares-late-fathers-words-of-wisdom/ |access-date=2024-04-06 |website=Lovin Malta |language=en-GB}}</ref> Таа го стекнала своето формално образование во Гозо, а подоцна студирала на Универзитетот во Малта каде што студирала англиска книжевност и лингвистика, дипломирајќи во 1973 година, и го основала Сојузот на социјалистички студенти.<ref name=":5">{{Cite web |last=Meilak |first=Nicole |title=Who is Myriam Spiteri Debono, the former Speaker set to become the next President? |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128416/who_is_myriam_spiteri_debono_the_former_speaker_set_to_become_the_next_president |access-date=2024-04-01 |website=Malta Today |language=en}}</ref><ref name=":2" /> Таа исто така студирала право и дипломирала како нотар во 1980 година.<ref name=":0">{{Cite web |last=Magri |first=Giulia |date=2024-03-27 |title=Parliament Unanimously Approves Myriam Spiteri Debono as Malta's next President |url=https://timesofmalta.com/article/parliament-approves-myriam-spiteri-debono-malta-next-president.1089991 |access-date=2024-03-27 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref name=":5" /> Нејзините први јавни функции вклучувале претседател на Одборот на задругите и како член-основач на Комисијата за родова еднаквост. Таа била кандидатка на Лабуристичката партија на Малта на пет општи избори (1981, 1987, 1992, 1996, 2003), но никогаш не била избрана за член на парламентот.<ref>{{Cite web |date=2024-03-28 |title=Notary Myriam Spiteri Debono is Malta's third female President and third Gozitan president |url=https://tvmnews.mt/en/news/notary-myriam-spiteri-debono-is-maltas-third-female-president-and-our-third-gozitan-president/ |access-date=2024-03-29 |website=TVM News|language=en-GB}}</ref><ref name="Redemption, representation, maturity">{{cite news|url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-07/local-news/Redemption-representation-maturity-The-principles-that-Myriam-Spiteri-Debono-wants-to-stand-for-6736260032|title=Redemption, representation, maturity: The principles that Myriam Spiteri Debono wants to stand for|first=Albert|last=Galea|work=The Malta Independent|date=7 April 2024|accessdate=26 July 2024}}</ref> Сепак, таа била избрана во националниот извршен одбор на партијата во 1982 година и била секретарка за пропаганда на партијата.<ref name=":5" /><ref>{{Cite news |last=Cachia |first=Paul |title=Min hi Myriam Spiteri Debono? |url=https://newsbook.com.mt/myriam-spiteri-debono-se-tinhatar-bhala-l-11-il-president-ta-malta/ |work=Newsbook}}</ref> Спитери Дебоно била претседател на женскиот дел на Лабуристичката партија на Малта помеѓу 1993 и 1996 година.<ref>{{cite web |title=Press digest |date=3 November 2013 |url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20131103/local/press-digest.493006 |accessdate=4 June 2017 |publisher=Times of Malta}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-03-31 |title=What do they think of Myriam Spiteri Debono? |url=https://timesofmalta.com/article/what-think-myriam-spiteri-debono.1090174 |access-date=2024-03-31 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во септември 1996 година, таа била назначена за претседател на Претставничкиот дом на Малта од страна на премиерот Алфред Сант. Таа била првата жена што ја извршувала оваа функција во Малта и била заменета од Антон Табоне во октомври 1998 година. Во јануари 2023 година, таа била предложена за улогата на комесар за стандарди од страна на Националистичката партија, меѓутоа, таа одбила формално да биде разгледана за улогата, тврдејќи дека не е соодветна за тоа, ниту пак е заинтересирана да ја преземе позицијата.<ref>{{Cite web |last=Xuereb |first=Matthew |date=2023-01-05 |title=Ex-Labour speaker not interested in standard commissioner job |url=https://timesofmalta.com/article/exlabour-speaker-interested-standard-commissioner-job.1005415 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Претседателство== На 21 март 2024 година, била објавено дека таа е фаворит за именување за претседател на Република Малта.<ref>{{Cite web |last=Grech |first=Herman |date=2024-03-21 |title=Myriam Spiteri Debono is frontrunner to become next President of the Republic |url=https://timesofmalta.com/article/myriam-spiteri-debono-frontrunner-next-president-republic.1089583 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sansone |first=Kurt |title=Myriam Spiteri Debono could be the next president |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128225/myriam_spiteri_debono_could_be_the_next_president |access-date=2024-03-21 |website=MaltaToday.com.mt |language=en}}</ref> Следната недела, ова била потврдено во заедничка изјава издадена од канцелариите на премиерот и лидерот на опозицијата. Претставничкиот дом на Малта едногласно гласал за избор на Спитери Дебоно за 11-ти претседател на Малта на 27 март 2024 година, со што таа станала првиот претседател избран согласно новите уставни реформи од 2020 година, вклучувајќи го и новиот услов претседателскиот кандидат да добие двотретинско одобрение од парламентот.<ref name=":1">{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-03-26 |title=Government and Opposition in agreement on Presidential picks |url=https://timesofmalta.com/article/government-opposition-agreement-presidential-picks.1089912 |access-date=2024-03-26 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Спитери Дебоно е третата жена што служи како претседател на Малта, по Агата Барбара и Мари-Луиз Колеиро Прека. Таа е исто така третата личност од Гозо што е назначена на оваа функција, по Антон Бутиџеџ и Ченсу Табоне.<ref>{{Cite news |last=Teuma |first=Owen |date=27 March 2024 |title=Id-deputati kollha tal-Parlament jivvutaw favur Myriam Spiteri Debono bħala President |url=https://newsbook.com.mt/mistenni-l-vot-unanimu-ghall-hatra-ta-myriam-spiteri-debono-bhala-president/}}</ref> Таа била инаугурирана на 4 април 2024 година.<ref>{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-04-04 |title=Myriam Spiteri Debono is sworn in as 11th President of Malta |url=https://timesofmalta.com/article/watch-myriam-spiteri-debono-arrives-sworn-11th-president-malta.1090397 |access-date=2024-04-04 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во времето на нејзиното назначување, таа признала дека е технофоб; поседувала телефон на преклоп и претпочитала да ги диктира своите писма и друга кореспонденција на асистент.<ref>{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-04-07 |title=Watch: President: 'We're slowly losing the sense of what's right and wrong' |url=https://timesofmalta.com/article/watch-president-we-re-slowly-losing-sense-right-wrong.1090592 |access-date=2024-04-07 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Личен живот== Спитери Дебоно го поминала поголемиот дел од својот возрасен живот во Биркиркара, Малта. Таа била во брак со нотарот д-р Ентони Спитери Дебоно, кој починал на 24 јули 2025 година, на 78-годишна возраст.<ref>{{Cite web |title=Anthony Spiteri Debono, president's husband, dies aged 78 |url=https://timesofmalta.com/article/president-myriam-spiteri-debono-husband-dies.1113548 |access-date=24 July 2025 |website=The Times of Malta }}</ref> Тие имаат три деца и четири внуци.<ref>{{Cite web |title=Biography: President of Malta Myriam Spiteri Debono |url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-04/local-news/Biography-President-of-Malta-Myriam-Spiteri-Debono-6736259948 |access-date=2024-04-06 |website=The Malta Independent }}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Почетна кутија}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Лоренс Гонзи]]}} {{S-ttl}} {{s-aft|after=[[Антон Табоне]]}} |- {{s-bef|before=[[Џорџ Вела]]}} {{S-ttl}} {{s-inc}} {{s-end}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] ieg57mlnf55qmf2van36yh1wu6nvheo 5536572 5536567 2026-04-09T13:24:53Z 19user99 72391 5536572 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер|name=Миријам Спитери Дебоно|image=Myriam Spiteri Debono on April 20, 2024 (cropped).jpg|alt=|caption=Спитери Дебоно во 2024 година|office1=11-ти [[Претседател на Малта]]|term_start1=4 април 2024|succeeding1=|predecessor1=[[Џорџ Вела]]|successor1=|office2=[[Претседател на Претставничкиот дом на Малта|Претседател на Претставничкиот дом]]|term_start2=5 декември 1996|term_end2=24 октомври 1998|predecessor2=[[Лоренс Гонзи]]|successor2=[[Антон Табоне]]|birth_name=Миријам Замит|birth_date={{birth date and age|1952|10|25|df=y}}|birth_place=[[Викторија, Малта|Викторија]], [[Гозо]], [[Крунска колонија на Малта]]|death_date=|death_place=|party=[[Лабуристичка партија на Малта|Лабуристичка партија]]|spouse=Ентони Спитери Дебоно|children=3|relations=|education=|occupation=[[Нотар]]|alma_mater=[[Универзитет во Малта]]|profession=|website={{URL|https://president.gov.mt/|president.gov.mt}}|footnotes=}} '''Миријам Спитери Дебоно''' (родена на 25 октомври 1952 година)<ref>[https://one.com.mt/minn-hi-myriam-spiteri-debono/ MIN HI MYRIAM SPITERI DEBONO] {{In lang|mt}} </ref> — малтешка политичарка која е 11-ти и актуелен претседател на Малта. Таа е првата Гозитанка што била избрана на оваа функција. Таа била и претседател на Претставничкиот дом на Малта<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.parlament.mt/settegiugno-commemoration|title=Parlament Ta' Malta|work=www.parlament.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.independent.com.mt/articles/2013-02-24/news/parliaments-standing-orders-only-stencilled-papers-955809793/|title=Parliament's Standing Orders 'only stencilled papers' - The Malta Independent|work=www.independent.com.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref> од 1996 до 1998 година, првата жена на таа позиција.<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maltatoday.com.mt/news/national/32025/kristy-debono-to-chair-this-evening-s-plenary-session-20131203#.VGWK4snEiW8|title=Kristy Debono to chair this evening's plenary session|publisher=|accessdate=4 June 2017}}</ref> == Ран живот и кариера == Спитери Дебоно била родена како Миријам Замит во Викторија, Гозо, ќерка на Павлу Замит и неговата сопруга.<ref>{{Cite web |last=Sciberras |first=Clara |date=2024-04-05 |title=Watch: 'Don't Put Your Trust In Princes' - Malta's New President Shares Late Father's Words Of Wisdom |url=https://lovinmalta.com/news/local/watch-dont-put-your-trust-in-princes-maltas-new-president-shares-late-fathers-words-of-wisdom/ |access-date=2024-04-06 |website=Lovin Malta |language=en-GB}}</ref> Таа го стекнала своето формално образование во Гозо, а подоцна студирала на Универзитетот во Малта каде што студирала англиска книжевност и лингвистика, дипломирајќи во 1973 година, и го основала Сојузот на социјалистички студенти.<ref name=":5">{{Cite web |last=Meilak |first=Nicole |title=Who is Myriam Spiteri Debono, the former Speaker set to become the next President? |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128416/who_is_myriam_spiteri_debono_the_former_speaker_set_to_become_the_next_president |access-date=2024-04-01 |website=Malta Today |language=en}}</ref><ref name=":2" /> Таа исто така студирала право и дипломирала како нотар во 1980 година.<ref name=":0">{{Cite web |last=Magri |first=Giulia |date=2024-03-27 |title=Parliament Unanimously Approves Myriam Spiteri Debono as Malta's next President |url=https://timesofmalta.com/article/parliament-approves-myriam-spiteri-debono-malta-next-president.1089991 |access-date=2024-03-27 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref name=":5" /> Нејзините први јавни функции вклучувале претседател на Одборот на задругите и како член-основач на Комисијата за родова еднаквост. Таа била кандидатка на Лабуристичката партија на Малта на пет општи избори (1981, 1987, 1992, 1996, 2003), но никогаш не била избрана за член на парламентот.<ref>{{Cite web |date=2024-03-28 |title=Notary Myriam Spiteri Debono is Malta's third female President and third Gozitan president |url=https://tvmnews.mt/en/news/notary-myriam-spiteri-debono-is-maltas-third-female-president-and-our-third-gozitan-president/ |access-date=2024-03-29 |website=TVM News|language=en-GB}}</ref><ref name="Redemption, representation, maturity">{{cite news|url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-07/local-news/Redemption-representation-maturity-The-principles-that-Myriam-Spiteri-Debono-wants-to-stand-for-6736260032|title=Redemption, representation, maturity: The principles that Myriam Spiteri Debono wants to stand for|first=Albert|last=Galea|work=The Malta Independent|date=7 April 2024|accessdate=26 July 2024}}</ref> Сепак, таа била избрана во националниот извршен одбор на партијата во 1982 година и била секретарка за пропаганда на партијата.<ref name=":5" /><ref>{{Cite news |last=Cachia |first=Paul |title=Min hi Myriam Spiteri Debono? |url=https://newsbook.com.mt/myriam-spiteri-debono-se-tinhatar-bhala-l-11-il-president-ta-malta/ |work=Newsbook}}</ref> Спитери Дебоно била претседател на женскиот дел на Лабуристичката партија на Малта помеѓу 1993 и 1996 година.<ref>{{cite web |title=Press digest |date=3 November 2013 |url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20131103/local/press-digest.493006 |accessdate=4 June 2017 |publisher=Times of Malta}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-03-31 |title=What do they think of Myriam Spiteri Debono? |url=https://timesofmalta.com/article/what-think-myriam-spiteri-debono.1090174 |access-date=2024-03-31 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во септември 1996 година, таа била назначена за претседател на Претставничкиот дом на Малта од страна на премиерот Алфред Сант. Таа била првата жена што ја извршувала оваа функција во Малта и била заменета од Антон Табоне во октомври 1998 година. Во јануари 2023 година, таа била предложена за улогата на комесар за стандарди од страна на Националистичката партија, меѓутоа, таа одбила формално да биде разгледана за улогата, тврдејќи дека не е соодветна за тоа, ниту пак е заинтересирана да ја преземе позицијата.<ref>{{Cite web |last=Xuereb |first=Matthew |date=2023-01-05 |title=Ex-Labour speaker not interested in standard commissioner job |url=https://timesofmalta.com/article/exlabour-speaker-interested-standard-commissioner-job.1005415 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Претседателство== На 21 март 2024 година, била објавено дека таа е фаворит за именување за претседател на Република Малта.<ref>{{Cite web |last=Grech |first=Herman |date=2024-03-21 |title=Myriam Spiteri Debono is frontrunner to become next President of the Republic |url=https://timesofmalta.com/article/myriam-spiteri-debono-frontrunner-next-president-republic.1089583 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sansone |first=Kurt |title=Myriam Spiteri Debono could be the next president |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128225/myriam_spiteri_debono_could_be_the_next_president |access-date=2024-03-21 |website=MaltaToday.com.mt |language=en}}</ref> Следната недела, ова била потврдено во заедничка изјава издадена од канцелариите на премиерот и лидерот на опозицијата. Претставничкиот дом на Малта едногласно гласал за избор на Спитери Дебоно за 11-ти претседател на Малта на 27 март 2024 година, со што таа станала првиот претседател избран согласно новите уставни реформи од 2020 година, вклучувајќи го и новиот услов претседателскиот кандидат да добие двотретинско одобрение од парламентот.<ref name=":1">{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-03-26 |title=Government and Opposition in agreement on Presidential picks |url=https://timesofmalta.com/article/government-opposition-agreement-presidential-picks.1089912 |access-date=2024-03-26 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Спитери Дебоно е третата жена што служи како претседател на Малта, по Агата Барбара и Мари-Луиз Колеиро Прека. Таа е исто така третата личност од Гозо што е назначена на оваа функција, по Антон Бутиџеџ и Ченсу Табоне.<ref>{{Cite news |last=Teuma |first=Owen |date=27 March 2024 |title=Id-deputati kollha tal-Parlament jivvutaw favur Myriam Spiteri Debono bħala President |url=https://newsbook.com.mt/mistenni-l-vot-unanimu-ghall-hatra-ta-myriam-spiteri-debono-bhala-president/}}</ref> Таа била инаугурирана на 4 април 2024 година.<ref>{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-04-04 |title=Myriam Spiteri Debono is sworn in as 11th President of Malta |url=https://timesofmalta.com/article/watch-myriam-spiteri-debono-arrives-sworn-11th-president-malta.1090397 |access-date=2024-04-04 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во времето на нејзиното назначување, таа признала дека е технофоб; поседувала телефон на преклоп и претпочитала да ги диктира своите писма и друга кореспонденција на асистент.<ref>{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-04-07 |title=Watch: President: 'We're slowly losing the sense of what's right and wrong' |url=https://timesofmalta.com/article/watch-president-we-re-slowly-losing-sense-right-wrong.1090592 |access-date=2024-04-07 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Личен живот== Спитери Дебоно го поминала поголемиот дел од својот возрасен живот во Биркиркара, Малта. Таа била во брак со нотарот д-р Ентони Спитери Дебоно, кој починал на 24 јули 2025 година, на 78-годишна возраст.<ref>{{Cite web |title=Anthony Spiteri Debono, president's husband, dies aged 78 |url=https://timesofmalta.com/article/president-myriam-spiteri-debono-husband-dies.1113548 |access-date=24 July 2025 |website=The Times of Malta }}</ref> Тие имаат три деца и четири внуци.<ref>{{Cite web |title=Biography: President of Malta Myriam Spiteri Debono |url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-04/local-news/Biography-President-of-Malta-Myriam-Spiteri-Debono-6736259948 |access-date=2024-04-06 |website=The Malta Independent }}</ref> ==Почести== === Национални почести === *[[File:MLT National Order of Merit BAR.svg|60x60px]] Голем мајстор и придружник на честа на Националниот ред за заслуги, Малта, ''по право на претседател на Малта'' *[[File:MLT Xirka Gieh ir-Repubblika BAR.svg|60x60px]] Голем мајстор на Ксирка Ѓиех ир-Република, ''по право на претседател на Малта'' == Наводи == {{Наводи}}{{Почетна кутија}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Лоренс Гонзи]]}} {{s-ttl|title= [[Претседател на Претставничкиот дом на Малта|Претседател на Претставничкиот дом]]|years=1996–1998}} {{s-aft|after=[[Антон Табоне]]}} |- {{s-bef|before=[[Џорџ Вела]]}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Малта]]|years=2024–денес}} {{s-inc}} {{s-end}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] hx6txhqhomhmw77nwu8zw1j6vrgus9n 5536574 5536572 2026-04-09T13:28:06Z 19user99 72391 5536574 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер|name=Миријам Спитери Дебоно|image=Myriam Spiteri Debono on April 20, 2024 (cropped).jpg|alt=|caption=Спитери Дебоно во 2024 година|office1=11-ти [[Претседател на Малта]]|term_start1=4 април 2024|succeeding1=|predecessor1=[[Џорџ Вела]]|successor1=|office2=[[Претседател на Претставничкиот дом на Малта|Претседател на Претставничкиот дом]]|term_start2=5 декември 1996|term_end2=24 октомври 1998|predecessor2=[[Лоренс Гонзи]]|successor2=[[Антон Табоне]]|birth_name=Миријам Замит|birth_date={{birth date and age|1952|10|25|df=y}}|birth_place=[[Викторија, Малта|Викторија]], [[Гозо]], [[Крунска колонија на Малта]]|death_date=|death_place=|party=[[Лабуристичка партија на Малта|Лабуристичка партија]]|spouse=Ентони Спитери Дебоно|children=3|relations=|education=|occupation=[[Нотар]]|alma_mater=[[Универзитет во Малта]]|profession=|website={{URL|https://president.gov.mt/|president.gov.mt}}|footnotes=}} '''Миријам Спитери Дебоно''' (родена на 25 октомври 1952 година)<ref>[https://one.com.mt/minn-hi-myriam-spiteri-debono/ MIN HI MYRIAM SPITERI DEBONO] {{In lang|mt}} </ref> — малтешка политичарка која е 11-ти и актуелен претседател на Малта. Таа е првата Гозитанка што била избрана на оваа функција. Таа била и претседател на Претставничкиот дом на Малта<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.parlament.mt/settegiugno-commemoration|title=Parlament Ta' Malta|work=www.parlament.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.independent.com.mt/articles/2013-02-24/news/parliaments-standing-orders-only-stencilled-papers-955809793/|title=Parliament's Standing Orders 'only stencilled papers' - The Malta Independent|work=www.independent.com.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref> од 1996 до 1998 година, првата жена на таа позиција.<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maltatoday.com.mt/news/national/32025/kristy-debono-to-chair-this-evening-s-plenary-session-20131203#.VGWK4snEiW8|title=Kristy Debono to chair this evening's plenary session|publisher=|accessdate=4 June 2017}}</ref> == Ран живот и кариера == Спитери Дебоно била родена како Миријам Замит во Викторија, Гозо, ќерка на Павлу Замит и неговата сопруга.<ref>{{Cite web |last=Sciberras |first=Clara |date=2024-04-05 |title=Watch: 'Don't Put Your Trust In Princes' - Malta's New President Shares Late Father's Words Of Wisdom |url=https://lovinmalta.com/news/local/watch-dont-put-your-trust-in-princes-maltas-new-president-shares-late-fathers-words-of-wisdom/ |access-date=2024-04-06 |website=Lovin Malta |language=en-GB}}</ref> Таа го стекнала своето формално образование во Гозо, а подоцна студирала на Универзитетот во Малта каде што студирала англиска книжевност и лингвистика, дипломирајќи во 1973 година, и го основала Сојузот на социјалистички студенти.<ref name=":5">{{Cite web |last=Meilak |first=Nicole |title=Who is Myriam Spiteri Debono, the former Speaker set to become the next President? |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128416/who_is_myriam_spiteri_debono_the_former_speaker_set_to_become_the_next_president |access-date=2024-04-01 |website=Malta Today |language=en}}</ref> Таа исто така студирала право и дипломирала како нотар во 1980 година.<ref name=":0">{{Cite web |last=Magri |first=Giulia |date=2024-03-27 |title=Parliament Unanimously Approves Myriam Spiteri Debono as Malta's next President |url=https://timesofmalta.com/article/parliament-approves-myriam-spiteri-debono-malta-next-president.1089991 |access-date=2024-03-27 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref name=":5" /> Нејзините први јавни функции вклучувале претседател на Одборот на задругите и како член-основач на Комисијата за родова еднаквост. Таа била кандидатка на [[Лабуристичка партија на Малта|Лабуристичката партија на Малта]] на пет општи избори (1981, 1987, 1992, 1996, 2003), но никогаш не била избрана за член на [[парламент|парламентот]].<ref>{{Cite web |date=2024-03-28 |title=Notary Myriam Spiteri Debono is Malta's third female President and third Gozitan president |url=https://tvmnews.mt/en/news/notary-myriam-spiteri-debono-is-maltas-third-female-president-and-our-third-gozitan-president/ |access-date=2024-03-29 |website=TVM News|language=en-GB}}</ref><ref name="Redemption, representation, maturity">{{cite news|url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-07/local-news/Redemption-representation-maturity-The-principles-that-Myriam-Spiteri-Debono-wants-to-stand-for-6736260032|title=Redemption, representation, maturity: The principles that Myriam Spiteri Debono wants to stand for|first=Albert|last=Galea|work=The Malta Independent|date=7 April 2024|accessdate=26 July 2024}}</ref> Сепак, таа била избрана во националниот извршен одбор на партијата во 1982 година и била секретарка за пропаганда на партијата.<ref name=":5" /><ref>{{Cite news |last=Cachia |first=Paul |title=Min hi Myriam Spiteri Debono? |url=https://newsbook.com.mt/myriam-spiteri-debono-se-tinhatar-bhala-l-11-il-president-ta-malta/ |work=Newsbook}}</ref> Спитери Дебоно била претседател на женскиот дел на Лабуристичката партија на Малта помеѓу 1993 и 1996 година.<ref>{{cite web |title=Press digest |date=3 November 2013 |url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20131103/local/press-digest.493006 |accessdate=4 June 2017 |publisher=Times of Malta}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-03-31 |title=What do they think of Myriam Spiteri Debono? |url=https://timesofmalta.com/article/what-think-myriam-spiteri-debono.1090174 |access-date=2024-03-31 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во септември 1996 година, таа била назначена за претседател на Претставничкиот дом на Малта од страна на премиерот [[Алфред Сант]]. Таа била првата жена што ја извршувала оваа функција во Малта и била заменета од Антон Табоне во октомври 1998 година. Во јануари 2023 година, таа била предложена за улогата на комесар за стандарди од страна на Националистичката партија, меѓутоа, таа одбила формално да биде разгледана за улогата, тврдејќи дека не е соодветна за тоа, ниту пак е заинтересирана да ја преземе позицијата.<ref>{{Cite web |last=Xuereb |first=Matthew |date=2023-01-05 |title=Ex-Labour speaker not interested in standard commissioner job |url=https://timesofmalta.com/article/exlabour-speaker-interested-standard-commissioner-job.1005415 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Претседателство== На 21 март 2024 година, била објавено дека таа е фаворит за именување за претседател на Република Малта.<ref>{{Cite web |last=Grech |first=Herman |date=2024-03-21 |title=Myriam Spiteri Debono is frontrunner to become next President of the Republic |url=https://timesofmalta.com/article/myriam-spiteri-debono-frontrunner-next-president-republic.1089583 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sansone |first=Kurt |title=Myriam Spiteri Debono could be the next president |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128225/myriam_spiteri_debono_could_be_the_next_president |access-date=2024-03-21 |website=MaltaToday.com.mt |language=en}}</ref> Следната недела, ова била потврдено во заедничка изјава издадена од канцелариите на премиерот и лидерот на опозицијата. Претставничкиот дом на Малта едногласно гласал за избор на Спитери Дебоно за 11-ти претседател на Малта на 27 март 2024 година, со што таа станала првиот претседател избран согласно новите уставни реформи од 2020 година, вклучувајќи го и новиот услов претседателскиот кандидат да добие двотретинско одобрение од парламентот.<ref name=":1">{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-03-26 |title=Government and Opposition in agreement on Presidential picks |url=https://timesofmalta.com/article/government-opposition-agreement-presidential-picks.1089912 |access-date=2024-03-26 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Спитери Дебоно е третата жена што служи како претседател на Малта, по [[Агата Барбара]] и [[Мари-Луиз Колеиро Прека]]. Таа е исто така третата личност од Гозо што е назначена на оваа функција, по [[Антон Бутиџеџ]] и Ченсу Табоне.<ref>{{Cite news |last=Teuma |first=Owen |date=27 March 2024 |title=Id-deputati kollha tal-Parlament jivvutaw favur Myriam Spiteri Debono bħala President |url=https://newsbook.com.mt/mistenni-l-vot-unanimu-ghall-hatra-ta-myriam-spiteri-debono-bhala-president/}}</ref> Таа била инаугурирана на 4 април 2024 година.<ref>{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-04-04 |title=Myriam Spiteri Debono is sworn in as 11th President of Malta |url=https://timesofmalta.com/article/watch-myriam-spiteri-debono-arrives-sworn-11th-president-malta.1090397 |access-date=2024-04-04 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во времето на нејзиното назначување, таа признала дека е технофоб; поседувала телефон на преклоп и претпочитала да ги диктира своите писма и друга кореспонденција на асистент.<ref>{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-04-07 |title=Watch: President: 'We're slowly losing the sense of what's right and wrong' |url=https://timesofmalta.com/article/watch-president-we-re-slowly-losing-sense-right-wrong.1090592 |access-date=2024-04-07 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Личен живот== Спитери Дебоно го поминала поголемиот дел од својот возрасен живот во [[Биркиркара]], Малта. Таа била во брак со нотарот д-р Ентони Спитери Дебоно, кој починал на 24 јули 2025 година, на 78-годишна возраст.<ref>{{Cite web |title=Anthony Spiteri Debono, president's husband, dies aged 78 |url=https://timesofmalta.com/article/president-myriam-spiteri-debono-husband-dies.1113548 |access-date=24 July 2025 |website=The Times of Malta }}</ref> Тие имаат три деца и четири внуци.<ref>{{Cite web |title=Biography: President of Malta Myriam Spiteri Debono |url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-04/local-news/Biography-President-of-Malta-Myriam-Spiteri-Debono-6736259948 |access-date=2024-04-06 |website=The Malta Independent }}</ref> ==Почести== === Национални почести === *[[File:MLT National Order of Merit BAR.svg|60x60px]] Голем мајстор и придружник на честа на Националниот ред за заслуги, Малта, ''по право на претседател на Малта'' *[[File:MLT Xirka Gieh ir-Repubblika BAR.svg|60x60px]] Голем мајстор на Ксирка Ѓиех ир-Република, ''по право на претседател на Малта'' == Наводи == {{Наводи}}{{Почетна кутија}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Лоренс Гонзи]]}} {{s-ttl|title= [[Претседател на Претставничкиот дом на Малта|Претседател на Претставничкиот дом]]|years=1996–1998}} {{s-aft|after=[[Антон Табоне]]}} |- {{s-bef|before=[[Џорџ Вела]]}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Малта]]|years=2024–денес}} {{s-inc}} {{s-end}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] jwf2hdxl829o22qw8abszodczqnu78t 5536577 5536574 2026-04-09T13:30:11Z 19user99 72391 5536577 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер|name=Миријам Спитери Дебоно|image=Myriam Spiteri Debono on April 20, 2024 (cropped).jpg|alt=|caption=Спитери Дебоно во 2024 година|office1=11-ти [[Претседател на Малта]]|term_start1=4 април 2024|succeeding1=|predecessor1=[[Џорџ Вела]]|successor1=|office2=[[Претседател на Претставничкиот дом на Малта|Претседател на Претставничкиот дом]]|term_start2=5 декември 1996|term_end2=24 октомври 1998|predecessor2=[[Лоренс Гонзи]]|successor2=[[Антон Табоне]]|birth_name=Миријам Замит|birth_date={{birth date and age|1952|10|25|df=y}}|birth_place=[[Викторија, Малта|Викторија]], [[Гозо]], [[Крунска колонија на Малта]]|death_date=|death_place=|party=[[Лабуристичка партија на Малта|Лабуристичка партија]]|spouse=Ентони Спитери Дебоно|children=3|relations=|education=|occupation=[[Нотар]]|alma_mater=[[Универзитет во Малта]]|profession=|website={{URL|https://president.gov.mt/|president.gov.mt}}|footnotes=}} '''Миријам Спитери Дебоно''' (родена на 25 октомври 1952 година)<ref>[https://one.com.mt/minn-hi-myriam-spiteri-debono/ MIN HI MYRIAM SPITERI DEBONO] {{In lang|mt}} </ref> — малтешка политичарка која е 11-ти и актуелен претседател на Малта. Таа е првата Гозитанка што била избрана на оваа функција. Таа била и претседател на Претставничкиот дом на Малта<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.parlament.mt/settegiugno-commemoration|title=Parlament Ta' Malta|work=www.parlament.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.independent.com.mt/articles/2013-02-24/news/parliaments-standing-orders-only-stencilled-papers-955809793/|title=Parliament's Standing Orders 'only stencilled papers' - The Malta Independent|work=www.independent.com.mt|accessdate=4 June 2017}}</ref> од 1996 до 1998 година, првата жена на таа позиција.<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maltatoday.com.mt/news/national/32025/kristy-debono-to-chair-this-evening-s-plenary-session-20131203#.VGWK4snEiW8|title=Kristy Debono to chair this evening's plenary session|publisher=|accessdate=4 June 2017}}</ref> == Ран живот и кариера == Спитери Дебоно била родена како Миријам Замит во Викторија, Гозо, ќерка на Павлу Замит и неговата сопруга.<ref>{{Cite web |last=Sciberras |first=Clara |date=2024-04-05 |title=Watch: 'Don't Put Your Trust In Princes' - Malta's New President Shares Late Father's Words Of Wisdom |url=https://lovinmalta.com/news/local/watch-dont-put-your-trust-in-princes-maltas-new-president-shares-late-fathers-words-of-wisdom/ |access-date=2024-04-06 |website=Lovin Malta |language=en-GB}}</ref> Таа го стекнала своето формално образование во Гозо, а подоцна студирала на Универзитетот во Малта каде што студирала англиска книжевност и лингвистика, дипломирајќи во 1973 година, и го основала Сојузот на социјалистички студенти.<ref name=":5">{{Cite web |last=Meilak |first=Nicole |title=Who is Myriam Spiteri Debono, the former Speaker set to become the next President? |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128416/who_is_myriam_spiteri_debono_the_former_speaker_set_to_become_the_next_president |access-date=2024-04-01 |website=Malta Today |language=en}}</ref> Таа исто така студирала право и дипломирала како нотар во 1980 година.<ref name=":0">{{Cite web |last=Magri |first=Giulia |date=2024-03-27 |title=Parliament Unanimously Approves Myriam Spiteri Debono as Malta's next President |url=https://timesofmalta.com/article/parliament-approves-myriam-spiteri-debono-malta-next-president.1089991 |access-date=2024-03-27 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref name=":5" /> Нејзините први јавни функции вклучувале претседател на Одборот на задругите и како член-основач на Комисијата за родова еднаквост. Таа била кандидатка на [[Лабуристичка партија на Малта|Лабуристичката партија на Малта]] на пет општи избори (1981, 1987, 1992, 1996, 2003), но никогаш не била избрана за член на [[парламент|парламентот]].<ref>{{Cite web |date=2024-03-28 |title=Notary Myriam Spiteri Debono is Malta's third female President and third Gozitan president |url=https://tvmnews.mt/en/news/notary-myriam-spiteri-debono-is-maltas-third-female-president-and-our-third-gozitan-president/ |access-date=2024-03-29 |website=TVM News|language=en-GB}}</ref><ref name="Redemption, representation, maturity">{{cite news|url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-07/local-news/Redemption-representation-maturity-The-principles-that-Myriam-Spiteri-Debono-wants-to-stand-for-6736260032|title=Redemption, representation, maturity: The principles that Myriam Spiteri Debono wants to stand for|first=Albert|last=Galea|work=The Malta Independent|date=7 April 2024|accessdate=26 July 2024}}</ref> Сепак, таа била избрана во националниот извршен одбор на партијата во 1982 година и била секретарка за пропаганда на партијата.<ref name=":5" /><ref>{{Cite news |last=Cachia |first=Paul |title=Min hi Myriam Spiteri Debono? |url=https://newsbook.com.mt/myriam-spiteri-debono-se-tinhatar-bhala-l-11-il-president-ta-malta/ |work=Newsbook}}</ref> Спитери Дебоно била претседател на женскиот дел на Лабуристичката партија на Малта помеѓу 1993 и 1996 година.<ref>{{cite web |title=Press digest |date=3 November 2013 |url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20131103/local/press-digest.493006 |accessdate=4 June 2017 |publisher=Times of Malta}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-03-31 |title=What do they think of Myriam Spiteri Debono? |url=https://timesofmalta.com/article/what-think-myriam-spiteri-debono.1090174 |access-date=2024-03-31 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во септември 1996 година, таа била назначена за претседател на Претставничкиот дом на Малта од страна на премиерот [[Алфред Сант]]. Таа била првата жена што ја извршувала оваа функција во Малта и била заменета од Антон Табоне во октомври 1998 година. Во јануари 2023 година, таа била предложена за улогата на комесар за стандарди од страна на Националистичката партија, меѓутоа, таа одбила формално да биде разгледана за улогата, тврдејќи дека не е соодветна за тоа, ниту пак е заинтересирана да ја преземе позицијата.<ref>{{Cite web |last=Xuereb |first=Matthew |date=2023-01-05 |title=Ex-Labour speaker not interested in standard commissioner job |url=https://timesofmalta.com/article/exlabour-speaker-interested-standard-commissioner-job.1005415 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Претседателство== На 21 март 2024 година, била објавено дека таа е фаворит за именување за претседател на Република Малта.<ref>{{Cite web |last=Grech |first=Herman |date=2024-03-21 |title=Myriam Spiteri Debono is frontrunner to become next President of the Republic |url=https://timesofmalta.com/article/myriam-spiteri-debono-frontrunner-next-president-republic.1089583 |access-date=2024-03-21 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sansone |first=Kurt |title=Myriam Spiteri Debono could be the next president |url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/128225/myriam_spiteri_debono_could_be_the_next_president |access-date=2024-03-21 |website=MaltaToday.com.mt |language=en}}</ref> Следната недела, ова била потврдено во заедничка изјава издадена од канцелариите на премиерот и лидерот на опозицијата. Претставничкиот дом на Малта едногласно гласал за избор на Спитери Дебоно за 11-ти претседател на Малта на 27 март 2024 година, со што таа станала првиот претседател избран согласно новите уставни реформи од 2020 година, вклучувајќи го и новиот услов претседателскиот кандидат да добие двотретинско одобрение од парламентот.<ref name=":1">{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-03-26 |title=Government and Opposition in agreement on Presidential picks |url=https://timesofmalta.com/article/government-opposition-agreement-presidential-picks.1089912 |access-date=2024-03-26 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Спитери Дебоно е третата жена што служи како претседател на Малта, по [[Агата Барбара]] и [[Мари-Луиз Колеиро Прека]]. Таа е исто така третата личност од Гозо што е назначена на оваа функција, по [[Антон Бутиџеџ]] и Ченсу Табоне.<ref>{{Cite news |last=Teuma |first=Owen |date=27 March 2024 |title=Id-deputati kollha tal-Parlament jivvutaw favur Myriam Spiteri Debono bħala President |url=https://newsbook.com.mt/mistenni-l-vot-unanimu-ghall-hatra-ta-myriam-spiteri-debono-bhala-president/}}</ref> Таа била инаугурирана на 4 април 2024 година.<ref>{{Cite web |last=Arena |first=Jessica |date=2024-04-04 |title=Myriam Spiteri Debono is sworn in as 11th President of Malta |url=https://timesofmalta.com/article/watch-myriam-spiteri-debono-arrives-sworn-11th-president-malta.1090397 |access-date=2024-04-04 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> Во времето на нејзиното назначување, таа признала дека е технофоб; поседувала телефон на преклоп и претпочитала да ги диктира своите писма и друга кореспонденција на асистент.<ref>{{Cite web |last=Zammit |first=Mark Lawrence |date=2024-04-07 |title=Watch: President: 'We're slowly losing the sense of what's right and wrong' |url=https://timesofmalta.com/article/watch-president-we-re-slowly-losing-sense-right-wrong.1090592 |access-date=2024-04-07 |website=Times of Malta |language=en-gb}}</ref> ==Личен живот== Спитери Дебоно го поминала поголемиот дел од својот возрасен живот во [[Биркиркара]], Малта. Таа била во брак со нотарот д-р Ентони Спитери Дебоно, кој починал на 24 јули 2025 година, на 78-годишна возраст.<ref>{{Cite web |title=Anthony Spiteri Debono, president's husband, dies aged 78 |url=https://timesofmalta.com/article/president-myriam-spiteri-debono-husband-dies.1113548 |access-date=24 July 2025 |website=The Times of Malta }}</ref> Тие имаат три деца и четири внуци.<ref>{{Cite web |title=Biography: President of Malta Myriam Spiteri Debono |url=https://www.independent.com.mt/articles/2024-04-04/local-news/Biography-President-of-Malta-Myriam-Spiteri-Debono-6736259948 |access-date=2024-04-06 |website=The Malta Independent }}</ref> ==Почести== === Национални почести === *[[File:MLT National Order of Merit BAR.svg|60x60px]] Голем мајстор и придружник на честа на Националниот ред за заслуги, Малта, ''по право на претседател на Малта'' *[[File:MLT Xirka Gieh ir-Repubblika BAR.svg|60x60px]] Голем мајстор на Ксирка Ѓиех ир-Република, ''по право на претседател на Малта'' == Наводи == {{Наводи}}{{Почетна кутија}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Лоренс Гонзи]]}} {{s-ttl|title= [[Претседател на Претставничкиот дом на Малта|Претседател на Претставничкиот дом]]|years=1996–1998}} {{s-aft|after=[[Антон Табоне]]}} |- {{s-bef|before=[[Џорџ Вела]]}} {{s-ttl|title=[[Претседател на Малта]]|years=2024–денес}} {{s-inc}} {{s-end}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1952 година]] [[Категорија:Претседатели на Малта]] [[Категорија:Малтешки политичари]] 0vbo6cuap8ox1l8h2y45ejudgojz52x 0 1391103 5536568 2026-04-09T13:17:54Z Buli 2648 Создадена страница со: {{Infobox artifact | name = Seikilos epitaph | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Marble | type = [[Stele]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} The '''Seikilos epitaph''' is an Ancient... 5536568 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact | name = Seikilos epitaph | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Marble | type = [[Stele]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} The '''Seikilos epitaph''' is an [[Ancient Greece|Ancient Greek]] inscription that preserves the oldest surviving complete [[musical composition]], including [[musical notation]].{{sfn|Randel|2003|pp=361, 767}} Commonly dated between the [[1st century|1st]] and [[2nd century]] AD, the inscription was found engraved on a [[Column|pillar]] ([[stele]]) from the ancient Greek town of [[Tralles (diocese)|Tralles]] (modern [[Aydın]] in present-day [[Turkey]]) in 1883. The stele includes two poems; an [[elegiac]] [[Couplet|distich]] and a song with vocal notation signs above the words. A Hellenistic [[Ionia|Ionic]] song, it is either in the [[Mode (music)#Greek scales|Phrygian]] [[octave species]] or [[Musical system of ancient Greece#Ionian (Iastian)|Ionian (Iastian) tonos]]. The melody of the song is recorded, alongside its lyrics, in [[Musical notation#Ancient Greece|ancient Greek musical notation]]. While older music with notation exists (e.g. the [[Hurrian songs]] or the [[Delphic Hymns]]), all of it is in fragments; the Seikilos epitaph is unique in that it is a complete, though short, composition. Based on its structure and language, the artifact is generally understood to have been an [[epitaph]] (a tombstone inscription) created by a man named Seikilos and possibly dedicated to a woman named Euterpe. An alternative view, put forward by [[Armand D'Angour]], holds that the inscription does not mark a tomb, but was instead a monument erected by Seikilos himself to commemorate his musical and poetic skills. fc78gy3lgmol31lf8dvhyq7cprleqwq 5536569 5536568 2026-04-09T13:18:18Z Buli 2648 5536569 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact | name = Seikilos epitaph | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Marble | type = [[Stele]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} The '''Seikilos epitaph''' is an [[Ancient Greece|Ancient Greek]] inscription that preserves the oldest surviving complete [[musical composition]], including [[musical notation]].{{sfn|Randel|2003|pp=361, 767}} Commonly dated between the [[1st century|1st]] and [[2nd century]] AD, the inscription was found engraved on a [[Column|pillar]] ([[stele]]) from the ancient Greek town of [[Tralles (diocese)|Tralles]] (modern [[Aydın]] in present-day [[Turkey]]) in 1883. The stele includes two poems; an [[elegiac]] [[Couplet|distich]] and a song with vocal notation signs above the words. A Hellenistic [[Ionia|Ionic]] song, it is either in the [[Mode (music)#Greek scales|Phrygian]] [[octave species]] or [[Musical system of ancient Greece#Ionian (Iastian)|Ionian (Iastian) tonos]]. The melody of the song is recorded, alongside its lyrics, in [[Musical notation#Ancient Greece|ancient Greek musical notation]]. While older music with notation exists (e.g. the [[Hurrian songs]] or the [[Delphic Hymns]]), all of it is in fragments; the Seikilos epitaph is unique in that it is a complete, though short, composition. Based on its structure and language, the artifact is generally understood to have been an [[epitaph]] (a tombstone inscription) created by a man named Seikilos and possibly dedicated to a woman named Euterpe. An alternative view, put forward by [[Armand D'Angour]], holds that the inscription does not mark a tomb, but was instead a monument erected by Seikilos himself to commemorate his musical and poetic skills. == Наводи == {{наводи}} tc6mggu2imnqxnstv9eg479aolyjrwf 5536580 5536569 2026-04-09T13:37:35Z Buli 2648 5536580 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact | name = Seikilos epitaph | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Marble | type = [[Stele]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} '''Епитафот на Сејкилос''' е [[Стара Грција|старогрчки]] натпис на кој е зачувана најстарата целосна [[музичка композиција]], заедно со [[музичка нотација]].{{sfn|Randel|2003|pp=361, 767}} Обично се датира помеѓу [[1 век|1]] и [[2 век]] н.е. Натписот бил пронајден во 1883 година, исклесан на [[столб]] ([[стела]]) во античкиот град [[Тралес]] (денешен [[Ајдин]] во денешна [[Турција]]). Стелата содржи две поеми; елегичен [[дистих]] и песна со знаци за вокална нотација напишана над зборовите. Врз основа на структурата и јазикот, артефактот вообичаено се смета дека бил [[епитаф]] (натпис на надгробна плоча) создаден од човек по име Сејкилос, и најверојатно посветен на жена по име Евтерпа. Според алтернативно толкување, предложено од [[Арманд Д'Ангур]], натписот не е надгробен, туку станува збор за споменик кој самиот Сејкилос го поставил за ги одбележи своите музички и поетски вештини. == Наводи == {{наводи}} 45elhvo2ki7lx9nxpcl4efx1qe31slu 5536581 5536580 2026-04-09T13:38:07Z Buli 2648 5536581 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact | name = Епитаф на Сејкилос | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Marble | type = [[Stele]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} '''Епитафот на Сејкилос''' е [[Стара Грција|старогрчки]] натпис на кој е зачувана најстарата целосна [[музичка композиција]], заедно со [[музичка нотација]].{{sfn|Randel|2003|pp=361, 767}} Обично се датира помеѓу [[1 век|1]] и [[2 век]] н.е. Натписот бил пронајден во 1883 година, исклесан на [[столб]] ([[стела]]) во античкиот град [[Тралес]] (денешен [[Ајдин]] во денешна [[Турција]]). Стелата содржи две поеми; елегичен [[дистих]] и песна со знаци за вокална нотација напишана над зборовите. Врз основа на структурата и јазикот, артефактот вообичаено се смета дека бил [[епитаф]] (натпис на надгробна плоча) создаден од човек по име Сејкилос, и најверојатно посветен на жена по име Евтерпа. Според алтернативно толкување, предложено од [[Арманд Д'Ангур]], натписот не е надгробен, туку станува збор за споменик кој самиот Сејкилос го поставил за ги одбележи своите музички и поетски вештини. == Наводи == {{наводи}} 0mh0jutfpn1qj20qf5tx0phijjtu3p6 5536582 5536581 2026-04-09T13:38:37Z Buli 2648 5536582 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact | name = Епитаф на Сејкилос | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Marble | type = [[Стела]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} '''Епитафот на Сејкилос''' е [[Стара Грција|старогрчки]] натпис на кој е зачувана најстарата целосна [[музичка композиција]], заедно со [[музичка нотација]].{{sfn|Randel|2003|pp=361, 767}} Обично се датира помеѓу [[1 век|1]] и [[2 век]] н.е. Натписот бил пронајден во 1883 година, исклесан на [[столб]] ([[стела]]) во античкиот град [[Тралес]] (денешен [[Ајдин]] во денешна [[Турција]]). Стелата содржи две поеми; елегичен [[дистих]] и песна со знаци за вокална нотација напишана над зборовите. Врз основа на структурата и јазикот, артефактот вообичаено се смета дека бил [[епитаф]] (натпис на надгробна плоча) создаден од човек по име Сејкилос, и најверојатно посветен на жена по име Евтерпа. Според алтернативно толкување, предложено од [[Арманд Д'Ангур]], натписот не е надгробен, туку станува збор за споменик кој самиот Сејкилос го поставил за ги одбележи своите музички и поетски вештини. == Наводи == {{наводи}} nti14vqg6ub8n5qp5mtabvt5pimuzrx 5536583 5536582 2026-04-09T13:39:57Z Buli 2648 5536583 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact | name = Епитаф на Сејкилос | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Мермер | type = [[Стела]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} '''Епитафот на Сејкилос''' е [[Стара Грција|старогрчки]] натпис на кој е зачувана најстарата целосна [[музичка композиција]], заедно со [[музичка нотација]].{{sfn|Randel|2003|pp=361, 767}} Обично се датира помеѓу [[1 век|1]] и [[2 век]] н.е. Натписот бил пронајден во 1883 година, исклесан на [[столб]] ([[стела]]) во античкиот град [[Тралес]] (денешен [[Ајдин]] во денешна [[Турција]]). Стелата содржи две поеми; елегичен [[дистих]] и песна со знаци за вокална нотација напишана над зборовите. Врз основа на структурата и јазикот, артефактот вообичаено се смета дека бил [[епитаф]] (натпис на надгробна плоча) создаден од човек по име Сејкилос, и најверојатно посветен на жена по име Евтерпа. Според алтернативно толкување, предложено од [[Арманд Д'Ангур]], натписот не е надгробен, туку станува збор за споменик кој самиот Сејкилос го поставил за ги одбележи своите музички и поетски вештини. == Наводи == {{наводи}} szx2z4t0x6mng1398ik8ralaok44wfs 5536584 5536583 2026-04-09T13:42:15Z Buli 2648 /* Наводи */ 5536584 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact | name = Епитаф на Сејкилос | image = Seikilos epitaph 04.jpg | writing = [[Koine Greek]] | created = {{circa|1st}} or 2nd century AD, [[Tralles (diocese)|Tralles]], [[Asia Minor]] | location = [[National Museum of Denmark]] | image_caption = Seikilos stele with poetry and musical notation | material = Мермер | type = [[Стела]] | discovered_date = 1883 | discovered_by = [[W. M. Ramsay]] }} '''Епитафот на Сејкилос''' е [[Стара Грција|старогрчки]] натпис на кој е зачувана најстарата целосна [[музичка композиција]], заедно со [[музичка нотација]].{{sfn|Randel|2003|pp=361, 767}} Обично се датира помеѓу [[1 век|1]] и [[2 век]] н.е. Натписот бил пронајден во 1883 година, исклесан на [[столб]] ([[стела]]) во античкиот град [[Тралес]] (денешен [[Ајдин]] во денешна [[Турција]]). Стелата содржи две поеми; елегичен [[дистих]] и песна со знаци за вокална нотација напишана над зборовите. Врз основа на структурата и јазикот, артефактот вообичаено се смета дека бил [[епитаф]] (натпис на надгробна плоча) создаден од човек по име Сејкилос, и најверојатно посветен на жена по име Евтерпа. Според алтернативно толкување, предложено од [[Арманд Д'Ангур]], натписот не е надгробен, туку станува збор за споменик кој самиот Сејкилос го поставил за ги одбележи своите музички и поетски вештини. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Старогрчки јазик]] 8z2yvcyp8fsr2sxb5eh1i0wkmp3kkc6 0 1391104 5536573 2026-04-09T13:24:55Z Pitikjp22 127221 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1344384946|BIGZ building]]“ 5536573 wikitext text/x-wiki '''Зградата БИГЗ''' ({{Langx|sr|Зграда БИГЗ-а|Zgrada BIGZ-a}}) — зграда лоцирана во [[Белград]], главниот град на [[Србија]]. Дизајнирана е од Драгиша Брашован, таа е еден од најрепрезентативните архитектонски обележја на српската [[Модернизам|модерна архитектура]]. Монументална зграда, со својата позиција, волумен и естетика, доминира на влезот во јужниот дел на Белград.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Таа била највисоката зграда во Белград 23 години, сè додека не била надмината од Кулата Ушќе 1 во 1964 година. Заштитена е од 1992 година. Во поново време претставува значајно културно, уметничко и социјално место.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}</ref> == Локација == Зградата БИГЗ се наоѓа на адресата ''Булевар војводе Мишиќа'' број 17,<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}</ref> во [[Мостарска клучка|мостарската клучка]] од населбата Сењак, западно од кружната раскрсница Мостар на автопатот Белград-Ниш. Веднаш источно од зградата се наоѓа [[Мостарска клучка|хотелот „Радисон Колекција“, „Стара Мелница Белград“]], прогласен за споменик на културата во 1987 година. Преку ''булевар војводе Мишиќа'' се наоѓаат објектите на [[Белградски саем|Белградскиот саем]].<ref>{{Наведена книга|title=Beograd - plan i vodič|last=Tamara Marinković-Radošević|date=2007|publisher=Geokarta|isbn=978-86-459-0006-0|location=Belgrade}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Beograd - plan grada|date=2006|publisher=M@gic M@p|isbn=86-83501-53-1|location=Smedrevska Palanka}}</ref> == Историја == === Потекло === Првата српска печатница била основана во 1831 година. Првично се наоѓала во [[Крагуевац]], тогашниот главен град на Србија, а потоа во 1835 година била преместена во Белград. Во следните сто години неколку пати била променета адресата, но секогаш се наоѓала во населбите Косанчиќев Венац и Варош Капија. Кога градската администрација одлучила да го изгради мостот преку реката [[Сава]] во раните 1930-ти, рушењето на неколку десетици згради за создавање пристапен пат станало неизбежно, вклучувајќи ја и изградбата на печатницата.<ref name="renov2">{{cite news|author=Goran Vesić|date=17 January 2020|newspaper=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Бидејќи во 1931 година се одбележувала стогодишнината од основањето на печатницата, бил објавен архитектонски конкурс за новата зграда. Зградата требало да се гради во населбата Каленичка Гумно. Министерството за образование го објавило победникот во април 1933 година, а тоа бил проект на архитектот Драгиша Брашован. Проблемот се појавил бидејќи предложената зграда била премногу масивна и робусна за стариот дел на Врачар. Градот Белград потоа одлучил да пресече неколку нови улици низ оваа област, дополнително намалувајќи ја парцелата избрана за зградата.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Потоа Министерството одлучило да го премести проектот и да ја изгради зградата на парцелата на браќата Гоѓевац, во индустриската зона помеѓу населбата Сењак и брегот на Сава. Проектираната градба многу подобро одговарала на индустриската средина, но била потребна одредена ревизија на проектот, особено во однос на висината. Брашован патувал низ Европа за да посети разни големи печатници со цел да го усоврши својот проект и да го направи помодерен и пофункционален. Тој главно користеше германски извори.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> === Градежништво === Изградбата започнала во јуни 1936 година. Зградата била завршена во мај 1940 година, но опремата не била инсталирана сè до февруари 1941 година. Тоа била првата зграда во српската архитектура која постојано имплементирала структурна рамка од армиран бетон. Зградата била масивна и робусна, за да може да смести голем број печатарски машини кои во тоа време биле многу големи. Решението за структурното оптоварување била плоча од армиран бетон со дебелина од над еден метар на која се потпирала целата зграда.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> За да го намали притисокот, Брашован ја дизајнирал зградата во облик на кирилската буква П (П), што била и обликот на печатарската машина. Печатницата требало да почне со работа на есен 1941 година, но тоа било спречено од германското бомбардирање на Белград во април, како дел од [[Априлска војна|инвазијата на Оската врз Југославија]] во [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Зградата била тешко оштетена.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> === Втората светска војна === Во 1943 година, како дел од стратешката бомбардирачка кампања во рамките на нафтената кампања против нацистичка Германија, САД започнале масовно бомбардирање на нафтените полиња и рафинериите во Романија, познато како операција „Плимен бран“. По враќањето, бидејќи Белград била важна стратешка точка, бомбардерите ги фрлиле своите неискористени бомби врз градот. Германските окупаторски сили ископале неколку базени низ градот за да складираат вода за гаснење на пожарите. Еден од таквите базени бил изграден веднаш до зградата. Со текот на времето, граѓаните ги користеле базените за пливање, без да бидат спречени од Германските окупатори. Базените конечно биле повторно наполнети до 1950 година.<ref>{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=5 July 2019|work=Politika|page=14|language=Serbian|script-title=sr: Историја градског јавног купања дуга 115 година|trans-title=115 years long history of public swimming}}</ref> === Повоена === [[Податотека:D.Brašovan_Zgrada_BIGZ-a_1.JPG|мини|250x250пкс|Зграда БИГЗ]] Иако сè уште не била поправена, печатењето започнало во зачуваните делови од зградата во 1944 година, по ослободувањето од нацистите. Зградата била реконструирана, а Државната печатница била преименувана во „Југоштампа“ во 1946 година. Во 1955 година се споила со три други издавачки куќи („Југославија“, „Омладина“ и „Рад“) во „Београдски графички завод“, кој, пак, бил преименуван во „Београдски графичко-издавачки завод“ (со акроним БИГЗ) во 1970 година.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoran_Vesić2020">Goran Vesić (17 January 2020). <bdi lang="sr">Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија</bdi> &#x5B;Popular BIGZ building, formerly State Press House&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;18.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> По завршетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во зградата е основана и сместена Издавачката и графичка институција во Белград (''Београдски издавчко-графички завод'', скратено БИГЗ), па оттука зградата подоцна е именувана по неа. Во тоа време, таа била најголемата печатница на [[Балкански Полуостров|Балканот]], печатејќи претежно џебни книги во огромен број.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Од крајот на 1940-тите до 1980-тите, компанијата имала повеќе од 3.000 вработени. По [[Распад на СФРЈ|социјалната и економската криза од почетокот на 1990-тите]], недостатокот на средства ја оставил зградата претежно неискористена и запуштена. До почетокот на милениумот, полека почнала да биде изнајмена од неколку мали бизниси. Неговиот модернистички индустриски дизајн, големите простории и ходници, нејзината изолација и релативната оддалеченост од станбените згради во голема мера привлекле многу млади уметници, дизајнери, архитекти, музичари и диџеи. Прогласена е за споменик на културата и ставен под државна заштита во 1992 година.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> === 21 век === Од 2018 година, во нејзините простории моментално се наоѓаат [[Печатење|печатници]], магацини, музички и уметнички студија, ноќни клубови, училиште за [[капуера]], радио станици, културен центар, циркус итн. Меѓу неговите попознати станари е Чекаоница БИГЗ, џез клуб. Бидејќи содржи таква културна, социјална и уметничка разновидност и богатство, некако неофицијално станала центар на уметничкиот живот во Белград.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата на БИГЗ е многу значајно место за Новата српска сцена. Многу бендови настапуваат во зградата, како што се: Vizelj, The Schtrebers, DžDž, Metak Za Zlikovca, Stuttgart Online, Autopark, Petrol, Repetitor, Sinestezija, Tobija, The Branka, Damjan od Resnika, Bolesna Štenad, Brigand, Figlio Di Puttana, Vox Populi, Dažd, [[S.A.R.S.|SARS]], Very Heavy Sars, Pozdravi Kevu, White City Massive и многу други. Музичарите од зградата на БИГЗ основале организација наречена „Manekeni bigza“ (модели на БИГЗ) и организираат неколку фестивали како „Festivalito“ и „Bigz na Povetarcu“ (БИГЗ на ветер).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.manekenibigza.org/bigz/|title=Manekeni BIGZ-a - Manifest|last=SS Sinister|date=2011|work=Manekeni BIGZ-a|language=sr|trans-title=Photo models of BIGZ - Manifesto|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424100124/http://www.manekenibigza.org/bigz/|archive-date=24 April 2011}}</ref> === Приватизација === Компанијата БИГЗ бил мнозински сопственик на зградата до 2007 година, кога бизнисменот Петар Матиќ, сопственик на MPC, го купиl BIGZ од државата за 310 милиони динари, или 3,87 милиони евра по тековните цени. Исто така, постојат и други сопственици, во сооднос 80:20 во корист на Матиќ.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Канадската компанија „Типин Корпорејшн“, специјализирана за купување и реновирање на стари објекти во централна и источна Европа, била заинтересирана за купување на зградата БИГЗ. Тие планирале да ја вратат фасадата во нејзиниот полн сјај, додека ентериерот би бил адаптиран во модернизиран простор за уметници и музичари. На крајот, тие не успеале да постигнат договор со Матиќ во врска со цената.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Во 2015 година, тие му понудиле на Матиќ да купат 80% од неговиот удел, но тој одби. „Типин Корпорејшн“ понудила вкупно 30 милиони евра за купување и инвестиции.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Австриската компанија „Соравија“ ги адаптирала соседните урнатини на Старата воденица во модерен хотел „Радисон Колекција“, градејќи три дополнителни стаклени кули (две за хотелот, една за изнајмување) веднаш до зградата БИГЗ. Хотелот бил отворен во декември 2014 година, а од 2015 година „Соравија“ е во преговори со Матиќ и малцинските сопственици за купување и на зградата БИГЗ. Во јануари 2018 година, градоначалникот на Белград, [[Синиша Мали|Синиша Мали,]] објавил дека „Соравија“ ќе ја купи зградата и дека реконструкцијата ќе му биде доверена на архитектот Даниел Либескинд. Австриската компанија изјавила дека купопродажбата може да се заврши во февруари и дека планираат да ја адаптираат зградата во станови, галерии, ресторани, деловен и уметнички простор,<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> иако додале дека вклучувањето на Либескинд било „само идеја“.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Наместо тоа, во јануари 2020 година, заменик-градоначалникот Горан Весиќ најавил реконструкција на зградата, која би започнала напролет,<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoran_Vesić2020">Goran Vesić (17 January 2020). <bdi lang="sr">Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија</bdi> &#x5B;Popular BIGZ building, formerly State Press House&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;18.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> но ништо не било преземено. Во јануари 2021 година, „Соравија“ изјавила дека се откажува од имотот. Тие потпишале одредени преддоговори со ко-сопствениците на зградата, но на крајот се повлекоа поради „одредени спорови“. Во исто време, било објавено дека „Марера Пропертис“, по преговорите со Матиќ од средината на 2018 година, би ја купила зградата за вкупен износ од 50 милиони евра. Неформалниот културен центар би бил адаптиран во деловен простор за изнајмување. Работите биле планирани да започнат во летото 2022 година, а требало да бидат завршени за 18 месеци, или до крајот на 2023 година.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Само четири месеци претходно, „Марера Пропертис“ се здобила со дел од зградата Београѓанка, уште позначаен симбол на Белград, за цена од само 860 евра/м2, што се сметало за „мизерно“ за центарот на Белград. Компанијата основала посебни компании за купување на секоја зграда одделно.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/462093/Prodata-Beogradanka|title=Prodata "Beograđanka"|last=Dejan Aleksić|date=10 September 2020|work=Politika|pages=1 & 14|language=Serbian|trans-title="Beograđanka" is sold}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Biznis/a637913/Beogradjanka-ima-novog-vlasnika.html|title="Beograđanka" ima novog vlasnika|last=N1 Beograd|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101182730/http://rs.n1info.com/Biznis/a637913/Beogradjanka-ima-novog-vlasnika.html|archive-date=1 November 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title="Beograđanka" has a new owner}}</ref> Новинарите откриле дека „Марера Пропертис“ во основа постоела само на хартија и дека зад неа стоел руски фонд со седиште на Кипар поврзан со офшор компании од [[Британски Девствени Острови|Британските Девствени Острови]], кој "перел" пари од Србија. Се покажало дека неколку сегашни и поранешни раководители на компанијата биле, директно или индиректно, поврзани со Синиша Мали, српски министер за финансии и поранешен градоначалник на Белград.<ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Biznis/a638113/Beogradjanka-presla-u-ruke-jednog-gazde-nadmetanja-nije-bilo.html|title=Brkić: Očekivano da posao oko Beograđanke ostane u krugu SNS politike|last=Vanja Đurić|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029002629/http://rs.n1info.com/Biznis/a638113/Beogradjanka-presla-u-ruke-jednog-gazde-nadmetanja-nije-bilo.html|archive-date=29 October 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title=Brkić: it was expected that business surrounding Beograđanka will remain in the circle of SNS politics}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Vesti/a637981/SSP-NDMBGD-i-SDS-Beogradjanku-kupila-firma-osnovana-pre-nekoliko-dana.html|title=SSP, NDMBGD i SDS: Beograđanku kupila firma osnovana pre nekoliko dana|last=Beta|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028210310/http://rs.n1info.com/Vesti/a637981/SSP-NDMBGD-i-SDS-Beogradjanku-kupila-firma-osnovana-pre-nekoliko-dana.html|archive-date=28 October 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title=SSP, NDMBGD i SDS: Beograđanka purchased by the company founded few days ago|author-link=Beta News Agency}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://direktno.rs/beograd/300368/prodaja-beogradjanke-firma-marera-properties.html|title=Da li je prodaja Beograđanke povezana sa Sinišom Malim?|last=Direktno.rs|date=9 September 2020|publisher=Direktno|language=Serbian|trans-title=Is the selling of Beograđanka connected to Siniša Mali?}}</ref> Компанијата била поврзана со други контроверзни проекти во Белград и за краток временски период стекна голем број недвижности во главните зони на Белград, како што се зградата „Беко“ (К Дистрикт), зградата на поранешната кафеана „Под Липом“, зградата „Трудбеник“, зградата „Југохемија“ или Блок 18 во [[Нов Белград]]. Со оглед на начинот на работење, локалните агенти за недвижности изјавиле дека „Марера Пропертис“ не инвестира капитал, што е резултат на органскиот раст (пари од еден завршен проект се инвестираат во следниот проект).<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}</ref><ref name="marera1">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#!|title="Marera" čisti BIGZ|last=Daliborka Mučibabić|date=23 February 2021|work=Politika|page=16|language=sr|trans-title="Marera" cleaning BIGZ}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (23 February 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#! ""Marera" čisti BIGZ"] &#x5B;"Marera" cleaning BIGZ&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;16.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> === Реконструкција === Марера официјално ја преземале зградата во февруари 2021 година, овој пат во партнерство со компанијата „Александар Градња“. Чистењето на зградата започнала веднаш, а на сегашните станари им биле дадени 120 дена да ги напуштат просториите. Веќе било објавено дека некои подоцнежни доградби во ентериерот, како што се новите ѕидови, ќе бидат срушени, но надворешноста на зградата мора да се зачува. Студиото „Реморкер Архитекти“ го спровел проектот за реновирање.<ref name="marera1">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#!|title="Marera" čisti BIGZ|last=Daliborka Mučibabić|date=23 February 2021|work=Politika|page=16|language=sr|trans-title="Marera" cleaning BIGZ}}</ref> Во август 2022 година било објавено дека фасадата ќе биде завршена до крајот на 2022 година, додека целосното реновирање ќе биде завршено до пролетта 2023 година.<ref>{{Наведени вести|last=Daliborka Mučibabić|date=3 August 2022|work=Politika|page=15|language=sr|script-title=sr: Комплетно нова фасада зграде до краја године|trans-title=Completely new façade by the end of the year}}</ref> Иако првите станари биле планирани да се вселат во јули 2023 година, рокот за завршување беше поместен до септември 2023 година.<ref>{{Наведени вести|last=Daliborka Mučibabić|date=6 May 2023|work=Politika|page=16|language=sr|script-title=sr: Извирила нова БИГЗ-ова фасада|trans-title=BIGZ's new façade peeked}}</ref> == Архитектура == Зградата е еден од најкарактеристичните архитектонски обележја на модернистичката архитектура во Србија. Зградата е монументална и доминантна, поради својот дизајн и нејзината локацијата.<ref name="renov3">{{cite news|author=Goran Vesić|date=17 January 2020|newspaper=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> И покрај тоа што е оштетена до 2020-тите, нејзината „робусна убавина и индустриски изглед се сè уште моќни“.<ref name="tuzna">{{cite news|author=Snežana Ristić|date=10 April 2021|newspaper=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}</ref> Основниот распоред е дело на украинскиот архитект Павел Крат, кој го базирал на делата на браќата Веснин и супрематистичките идеи на [[Казимир Малевич]] во врска со распоредот на белите квадрати. Потоа Брашован вклучил карактеристики на рускиот конструктивизам, [[Баухаус]] и [[Кубизам|чешкиот кубизам]].<ref>{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=15 January 2021|work=Politika|page=18|language=sr|script-title=sr: Бела тачка на црвеном платну (извод из књиге "Београд кроз кључаонице 100 кућа" Ненада Новака Стефановића)|trans-title=White spot on red canvas (excerpt from book "Belgrade through 100 keyholes" by Nenad Novak Stefanović}}</ref> Зградата изгледа како да е направена од четири, масивни квадратни кутии поставени хоризонтално, а една подигната вертикално. Дискретни потсетувања на стилот Баухаус се очигледни во кружното, кршливо продолжение што ги опкружува скалите на самиот врв од зградата и елегантната ограда на терасата на покривот со канделабри што изгледа како да виси кога се гледа одоздола. Самата тераса се разликува од остатокот од зградата, потсетувајќи на палуба од прекуокеански брод или пентхаус од луксузен хотел. Сите пет квадратни делови од фасадата имаат различен облик и распоред на прозорците, што делумно укажува на намената на делот. Еден од хоризонталните делови има основна форма на многу побујната фасада што Брашован ја користел по Втората светска војна на хотелот Метропол.<ref name="tuzna">{{Наведени вести|last=Snežana Ristić|date=10 April 2021|work=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSnežana_Ristić2021">Snežana Ristić (10 April 2021). <bdi lang="sr">Тужна зграда</bdi> &#x5B;Sad building&#x5D;. ''Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52'' (in Serbian). p.&nbsp;4.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата BIGZ била првата градба во Белград со скелетен систем на носачи направен од армиран бетон. Зградата се потпира на армирано-бетонска плоча долга повеќе од 1 метар во дебелина, што му овозможила на Брашован голема попустливост во решавањето на комплицираната внатрешна структура на зградата. Решенијата за темелите, надворешноста и ентериерот во тоа време се сметале за многу порадикални од вообичаениот начин на градба. И покрај модерниот скелетен систем, зградата не изгледа како да „лебди“ - таа е доста масивна и цврста, а одвнатре изгледала уште поголема. Со две монументални симетрични скалишта, лифтови во метални кафези и навидум бесконечен, полуосветлен лавиринт од ходници, таа наликува на сценографии од филмот „''[[Метрополис (филм)|Метрополис“]]'' на [[Фриц Ланг]] од 1927 година.<ref name="tuzna">{{Наведени вести|last=Snežana Ristić|date=10 April 2021|work=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSnežana_Ristić2021">Snežana Ristić (10 April 2021). <bdi lang="sr">Тужна зграда</bdi> &#x5B;Sad building&#x5D;. ''Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52'' (in Serbian). p.&nbsp;4.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата има вкупна површина од 25.000 квадратни метри, со дополнителни 10.000 квадратни метри од коридори запоставени со децении.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Неодамна, зградата BIGZ е во процес на вклучување на листата за заштита и зачувување на проектот Docomomo International како културен споменик на модернистичката архитектура. == Наводи == {{Наводи|30em}} [[Категорија:Згради и градби во Белград]] k5brdh5d4ye0hk8ishj2gakqxocn57q 5536576 5536573 2026-04-09T13:29:22Z Pitikjp22 127221 infobox 5536576 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Зграда БИГЗ | native_name = Зграда БИГЗ-а | native_name_lang = sr | logo = | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = File:D.Brašovan Zgrada BIGZ-a 2.JPG | image_size = | image_alt = <!-- or | alt = --> | image_caption = Зградата БИГЗ | pushpin_map = Белград, Србија | pushpin_map_caption = Локација во Белград | pushpin_map_alt = | map_caption = | pushpin_mapsize = | pushpin_label = | pushpin_mark = | pushpin_relief = | former_names = State Press House | alternate_names = | etymology = Скратенка од ''Beogradski izdavačko-grafički zavod'' (Белградски издавачко-графички завод) | status = [[Културен споменик]] (1992) | cancelled = | topped_out = | building_type = | architectural_style = [[Модернизам]] | classification = | location = | address = Булевар Војвода Мишиќ 17 | location_city = [[Белград]] | location_country = Србија | coordinates = {{coord|44.796911|N|20.446263|E|display=inline, title}} | altitude = | current_tenants = | namesake = | groundbreaking_date = | construction_start_date = 1936 | construction_stop_date = | est_completion = | topped_out_date = | completion_date = 1941 | opened_date = | inauguration_date = | relocated_date = | renovation_date = | closing_date = | demolished_date = | cost = | ren_cost = | client = | owner = | landlord = | affiliation = | height = {{convert|64|m|ft|abbr=on}} | architectural = | tip = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | observatory = | diameter = | circumference = | weight = | other_dimensions = | structural_system = | material = | size = | floor_count = | floor_area = {{convert|35000|m2|sqft|-2|abbr=on}} | elevator_count = | grounds_area = | architect = | architecture_firm = | developer = | engineer = | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | main_contractor = | awards = | designations = | known_for = | ren_architect = | ren_firm = | ren_engineer = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_contractor = | ren_awards = | number_of_rooms = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | embed = | embedded = | references = | footnotes = }} '''Зградата БИГЗ''' ({{Langx|sr|Зграда БИГЗ-а|Zgrada BIGZ-a}}) — зграда лоцирана во [[Белград]], главниот град на [[Србија]]. Дизајнирана е од Драгиша Брашован, таа е еден од најрепрезентативните архитектонски обележја на српската [[Модернизам|модерна архитектура]]. Монументална зграда, со својата позиција, волумен и естетика, доминира на влезот во јужниот дел на Белград.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Таа била највисоката зграда во Белград 23 години, сè додека не била надмината од Кулата Ушќе 1 во 1964 година. Заштитена е од 1992 година. Во поново време претставува значајно културно, уметничко и социјално место.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}</ref> == Локација == Зградата БИГЗ се наоѓа на адресата ''Булевар војводе Мишиќа'' број 17,<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}</ref> во [[Мостарска клучка|мостарската клучка]] од населбата Сењак, западно од кружната раскрсница Мостар на автопатот Белград-Ниш. Веднаш источно од зградата се наоѓа [[Мостарска клучка|хотелот „Радисон Колекција“, „Стара Мелница Белград“]], прогласен за споменик на културата во 1987 година. Преку ''булевар војводе Мишиќа'' се наоѓаат објектите на [[Белградски саем|Белградскиот саем]].<ref>{{Наведена книга|title=Beograd - plan i vodič|last=Tamara Marinković-Radošević|date=2007|publisher=Geokarta|isbn=978-86-459-0006-0|location=Belgrade}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Beograd - plan grada|date=2006|publisher=M@gic M@p|isbn=86-83501-53-1|location=Smedrevska Palanka}}</ref> == Историја == === Потекло === Првата српска печатница била основана во 1831 година. Првично се наоѓала во [[Крагуевац]], тогашниот главен град на Србија, а потоа во 1835 година била преместена во Белград. Во следните сто години неколку пати била променета адресата, но секогаш се наоѓала во населбите Косанчиќев Венац и Варош Капија. Кога градската администрација одлучила да го изгради мостот преку реката [[Сава]] во раните 1930-ти, рушењето на неколку десетици згради за создавање пристапен пат станало неизбежно, вклучувајќи ја и изградбата на печатницата.<ref name="renov2">{{cite news|author=Goran Vesić|date=17 January 2020|newspaper=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Бидејќи во 1931 година се одбележувала стогодишнината од основањето на печатницата, бил објавен архитектонски конкурс за новата зграда. Зградата требало да се гради во населбата Каленичка Гумно. Министерството за образование го објавило победникот во април 1933 година, а тоа бил проект на архитектот Драгиша Брашован. Проблемот се појавил бидејќи предложената зграда била премногу масивна и робусна за стариот дел на Врачар. Градот Белград потоа одлучил да пресече неколку нови улици низ оваа област, дополнително намалувајќи ја парцелата избрана за зградата.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Потоа Министерството одлучило да го премести проектот и да ја изгради зградата на парцелата на браќата Гоѓевац, во индустриската зона помеѓу населбата Сењак и брегот на Сава. Проектираната градба многу подобро одговарала на индустриската средина, но била потребна одредена ревизија на проектот, особено во однос на висината. Брашован патувал низ Европа за да посети разни големи печатници со цел да го усоврши својот проект и да го направи помодерен и пофункционален. Тој главно користеше германски извори.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> === Градежништво === Изградбата започнала во јуни 1936 година. Зградата била завршена во мај 1940 година, но опремата не била инсталирана сè до февруари 1941 година. Тоа била првата зграда во српската архитектура која постојано имплементирала структурна рамка од армиран бетон. Зградата била масивна и робусна, за да може да смести голем број печатарски машини кои во тоа време биле многу големи. Решението за структурното оптоварување била плоча од армиран бетон со дебелина од над еден метар на која се потпирала целата зграда.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> За да го намали притисокот, Брашован ја дизајнирал зградата во облик на кирилската буква П (П), што била и обликот на печатарската машина. Печатницата требало да почне со работа на есен 1941 година, но тоа било спречено од германското бомбардирање на Белград во април, како дел од [[Априлска војна|инвазијата на Оската врз Југославија]] во [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Зградата била тешко оштетена.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> === Втората светска војна === Во 1943 година, како дел од стратешката бомбардирачка кампања во рамките на нафтената кампања против нацистичка Германија, САД започнале масовно бомбардирање на нафтените полиња и рафинериите во Романија, познато како операција „Плимен бран“. По враќањето, бидејќи Белград била важна стратешка точка, бомбардерите ги фрлиле своите неискористени бомби врз градот. Германските окупаторски сили ископале неколку базени низ градот за да складираат вода за гаснење на пожарите. Еден од таквите базени бил изграден веднаш до зградата. Со текот на времето, граѓаните ги користеле базените за пливање, без да бидат спречени од Германските окупатори. Базените конечно биле повторно наполнети до 1950 година.<ref>{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=5 July 2019|work=Politika|page=14|language=Serbian|script-title=sr: Историја градског јавног купања дуга 115 година|trans-title=115 years long history of public swimming}}</ref> === Повоена === [[Податотека:D.Brašovan_Zgrada_BIGZ-a_1.JPG|мини|250x250пкс|Зграда БИГЗ]] Иако сè уште не била поправена, печатењето започнало во зачуваните делови од зградата во 1944 година, по ослободувањето од нацистите. Зградата била реконструирана, а Државната печатница била преименувана во „Југоштампа“ во 1946 година. Во 1955 година се споила со три други издавачки куќи („Југославија“, „Омладина“ и „Рад“) во „Београдски графички завод“, кој, пак, бил преименуван во „Београдски графичко-издавачки завод“ (со акроним БИГЗ) во 1970 година.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoran_Vesić2020">Goran Vesić (17 January 2020). <bdi lang="sr">Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија</bdi> &#x5B;Popular BIGZ building, formerly State Press House&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;18.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> По завршетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во зградата е основана и сместена Издавачката и графичка институција во Белград (''Београдски издавчко-графички завод'', скратено БИГЗ), па оттука зградата подоцна е именувана по неа. Во тоа време, таа била најголемата печатница на [[Балкански Полуостров|Балканот]], печатејќи претежно џебни книги во огромен број.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Од крајот на 1940-тите до 1980-тите, компанијата имала повеќе од 3.000 вработени. По [[Распад на СФРЈ|социјалната и економската криза од почетокот на 1990-тите]], недостатокот на средства ја оставил зградата претежно неискористена и запуштена. До почетокот на милениумот, полека почнала да биде изнајмена од неколку мали бизниси. Неговиот модернистички индустриски дизајн, големите простории и ходници, нејзината изолација и релативната оддалеченост од станбените згради во голема мера привлекле многу млади уметници, дизајнери, архитекти, музичари и диџеи. Прогласена е за споменик на културата и ставен под државна заштита во 1992 година.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> === 21 век === Од 2018 година, во нејзините простории моментално се наоѓаат [[Печатење|печатници]], магацини, музички и уметнички студија, ноќни клубови, училиште за [[капуера]], радио станици, културен центар, циркус итн. Меѓу неговите попознати станари е Чекаоница БИГЗ, џез клуб. Бидејќи содржи таква културна, социјална и уметничка разновидност и богатство, некако неофицијално станала центар на уметничкиот живот во Белград.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата на БИГЗ е многу значајно место за Новата српска сцена. Многу бендови настапуваат во зградата, како што се: Vizelj, The Schtrebers, DžDž, Metak Za Zlikovca, Stuttgart Online, Autopark, Petrol, Repetitor, Sinestezija, Tobija, The Branka, Damjan od Resnika, Bolesna Štenad, Brigand, Figlio Di Puttana, Vox Populi, Dažd, [[S.A.R.S.|SARS]], Very Heavy Sars, Pozdravi Kevu, White City Massive и многу други. Музичарите од зградата на БИГЗ основале организација наречена „Manekeni bigza“ (модели на БИГЗ) и организираат неколку фестивали како „Festivalito“ и „Bigz na Povetarcu“ (БИГЗ на ветер).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.manekenibigza.org/bigz/|title=Manekeni BIGZ-a - Manifest|last=SS Sinister|date=2011|work=Manekeni BIGZ-a|language=sr|trans-title=Photo models of BIGZ - Manifesto|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424100124/http://www.manekenibigza.org/bigz/|archive-date=24 April 2011}}</ref> === Приватизација === Компанијата БИГЗ бил мнозински сопственик на зградата до 2007 година, кога бизнисменот Петар Матиќ, сопственик на MPC, го купиl BIGZ од државата за 310 милиони динари, или 3,87 милиони евра по тековните цени. Исто така, постојат и други сопственици, во сооднос 80:20 во корист на Матиќ.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Канадската компанија „Типин Корпорејшн“, специјализирана за купување и реновирање на стари објекти во централна и источна Европа, била заинтересирана за купување на зградата БИГЗ. Тие планирале да ја вратат фасадата во нејзиниот полн сјај, додека ентериерот би бил адаптиран во модернизиран простор за уметници и музичари. На крајот, тие не успеале да постигнат договор со Матиќ во врска со цената.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Во 2015 година, тие му понудиле на Матиќ да купат 80% од неговиот удел, но тој одби. „Типин Корпорејшн“ понудила вкупно 30 милиони евра за купување и инвестиции.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Австриската компанија „Соравија“ ги адаптирала соседните урнатини на Старата воденица во модерен хотел „Радисон Колекција“, градејќи три дополнителни стаклени кули (две за хотелот, една за изнајмување) веднаш до зградата БИГЗ. Хотелот бил отворен во декември 2014 година, а од 2015 година „Соравија“ е во преговори со Матиќ и малцинските сопственици за купување и на зградата БИГЗ. Во јануари 2018 година, градоначалникот на Белград, [[Синиша Мали|Синиша Мали,]] објавил дека „Соравија“ ќе ја купи зградата и дека реконструкцијата ќе му биде доверена на архитектот Даниел Либескинд. Австриската компанија изјавила дека купопродажбата може да се заврши во февруари и дека планираат да ја адаптираат зградата во станови, галерии, ресторани, деловен и уметнички простор,<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> иако додале дека вклучувањето на Либескинд било „само идеја“.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Наместо тоа, во јануари 2020 година, заменик-градоначалникот Горан Весиќ најавил реконструкција на зградата, која би започнала напролет,<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoran_Vesić2020">Goran Vesić (17 January 2020). <bdi lang="sr">Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија</bdi> &#x5B;Popular BIGZ building, formerly State Press House&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;18.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> но ништо не било преземено. Во јануари 2021 година, „Соравија“ изјавила дека се откажува од имотот. Тие потпишале одредени преддоговори со ко-сопствениците на зградата, но на крајот се повлекоа поради „одредени спорови“. Во исто време, било објавено дека „Марера Пропертис“, по преговорите со Матиќ од средината на 2018 година, би ја купила зградата за вкупен износ од 50 милиони евра. Неформалниот културен центар би бил адаптиран во деловен простор за изнајмување. Работите биле планирани да започнат во летото 2022 година, а требало да бидат завршени за 18 месеци, или до крајот на 2023 година.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Само четири месеци претходно, „Марера Пропертис“ се здобила со дел од зградата Београѓанка, уште позначаен симбол на Белград, за цена од само 860 евра/м2, што се сметало за „мизерно“ за центарот на Белград. Компанијата основала посебни компании за купување на секоја зграда одделно.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/462093/Prodata-Beogradanka|title=Prodata "Beograđanka"|last=Dejan Aleksić|date=10 September 2020|work=Politika|pages=1 & 14|language=Serbian|trans-title="Beograđanka" is sold}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Biznis/a637913/Beogradjanka-ima-novog-vlasnika.html|title="Beograđanka" ima novog vlasnika|last=N1 Beograd|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101182730/http://rs.n1info.com/Biznis/a637913/Beogradjanka-ima-novog-vlasnika.html|archive-date=1 November 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title="Beograđanka" has a new owner}}</ref> Новинарите откриле дека „Марера Пропертис“ во основа постоела само на хартија и дека зад неа стоел руски фонд со седиште на Кипар поврзан со офшор компании од [[Британски Девствени Острови|Британските Девствени Острови]], кој "перел" пари од Србија. Се покажало дека неколку сегашни и поранешни раководители на компанијата биле, директно или индиректно, поврзани со Синиша Мали, српски министер за финансии и поранешен градоначалник на Белград.<ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Biznis/a638113/Beogradjanka-presla-u-ruke-jednog-gazde-nadmetanja-nije-bilo.html|title=Brkić: Očekivano da posao oko Beograđanke ostane u krugu SNS politike|last=Vanja Đurić|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029002629/http://rs.n1info.com/Biznis/a638113/Beogradjanka-presla-u-ruke-jednog-gazde-nadmetanja-nije-bilo.html|archive-date=29 October 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title=Brkić: it was expected that business surrounding Beograđanka will remain in the circle of SNS politics}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Vesti/a637981/SSP-NDMBGD-i-SDS-Beogradjanku-kupila-firma-osnovana-pre-nekoliko-dana.html|title=SSP, NDMBGD i SDS: Beograđanku kupila firma osnovana pre nekoliko dana|last=Beta|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028210310/http://rs.n1info.com/Vesti/a637981/SSP-NDMBGD-i-SDS-Beogradjanku-kupila-firma-osnovana-pre-nekoliko-dana.html|archive-date=28 October 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title=SSP, NDMBGD i SDS: Beograđanka purchased by the company founded few days ago|author-link=Beta News Agency}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://direktno.rs/beograd/300368/prodaja-beogradjanke-firma-marera-properties.html|title=Da li je prodaja Beograđanke povezana sa Sinišom Malim?|last=Direktno.rs|date=9 September 2020|publisher=Direktno|language=Serbian|trans-title=Is the selling of Beograđanka connected to Siniša Mali?}}</ref> Компанијата била поврзана со други контроверзни проекти во Белград и за краток временски период стекна голем број недвижности во главните зони на Белград, како што се зградата „Беко“ (К Дистрикт), зградата на поранешната кафеана „Под Липом“, зградата „Трудбеник“, зградата „Југохемија“ или Блок 18 во [[Нов Белград]]. Со оглед на начинот на работење, локалните агенти за недвижности изјавиле дека „Марера Пропертис“ не инвестира капитал, што е резултат на органскиот раст (пари од еден завршен проект се инвестираат во следниот проект).<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}</ref><ref name="marera1">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#!|title="Marera" čisti BIGZ|last=Daliborka Mučibabić|date=23 February 2021|work=Politika|page=16|language=sr|trans-title="Marera" cleaning BIGZ}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (23 February 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#! ""Marera" čisti BIGZ"] &#x5B;"Marera" cleaning BIGZ&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;16.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> === Реконструкција === Марера официјално ја преземале зградата во февруари 2021 година, овој пат во партнерство со компанијата „Александар Градња“. Чистењето на зградата започнала веднаш, а на сегашните станари им биле дадени 120 дена да ги напуштат просториите. Веќе било објавено дека некои подоцнежни доградби во ентериерот, како што се новите ѕидови, ќе бидат срушени, но надворешноста на зградата мора да се зачува. Студиото „Реморкер Архитекти“ го спровел проектот за реновирање.<ref name="marera1">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#!|title="Marera" čisti BIGZ|last=Daliborka Mučibabić|date=23 February 2021|work=Politika|page=16|language=sr|trans-title="Marera" cleaning BIGZ}}</ref> Во август 2022 година било објавено дека фасадата ќе биде завршена до крајот на 2022 година, додека целосното реновирање ќе биде завршено до пролетта 2023 година.<ref>{{Наведени вести|last=Daliborka Mučibabić|date=3 August 2022|work=Politika|page=15|language=sr|script-title=sr: Комплетно нова фасада зграде до краја године|trans-title=Completely new façade by the end of the year}}</ref> Иако првите станари биле планирани да се вселат во јули 2023 година, рокот за завршување беше поместен до септември 2023 година.<ref>{{Наведени вести|last=Daliborka Mučibabić|date=6 May 2023|work=Politika|page=16|language=sr|script-title=sr: Извирила нова БИГЗ-ова фасада|trans-title=BIGZ's new façade peeked}}</ref> == Архитектура == Зградата е еден од најкарактеристичните архитектонски обележја на модернистичката архитектура во Србија. Зградата е монументална и доминантна, поради својот дизајн и нејзината локацијата.<ref name="renov3">{{cite news|author=Goran Vesić|date=17 January 2020|newspaper=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> И покрај тоа што е оштетена до 2020-тите, нејзината „робусна убавина и индустриски изглед се сè уште моќни“.<ref name="tuzna">{{cite news|author=Snežana Ristić|date=10 April 2021|newspaper=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}</ref> Основниот распоред е дело на украинскиот архитект Павел Крат, кој го базирал на делата на браќата Веснин и супрематистичките идеи на [[Казимир Малевич]] во врска со распоредот на белите квадрати. Потоа Брашован вклучил карактеристики на рускиот конструктивизам, [[Баухаус]] и [[Кубизам|чешкиот кубизам]].<ref>{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=15 January 2021|work=Politika|page=18|language=sr|script-title=sr: Бела тачка на црвеном платну (извод из књиге "Београд кроз кључаонице 100 кућа" Ненада Новака Стефановића)|trans-title=White spot on red canvas (excerpt from book "Belgrade through 100 keyholes" by Nenad Novak Stefanović}}</ref> Зградата изгледа како да е направена од четири, масивни квадратни кутии поставени хоризонтално, а една подигната вертикално. Дискретни потсетувања на стилот Баухаус се очигледни во кружното, кршливо продолжение што ги опкружува скалите на самиот врв од зградата и елегантната ограда на терасата на покривот со канделабри што изгледа како да виси кога се гледа одоздола. Самата тераса се разликува од остатокот од зградата, потсетувајќи на палуба од прекуокеански брод или пентхаус од луксузен хотел. Сите пет квадратни делови од фасадата имаат различен облик и распоред на прозорците, што делумно укажува на намената на делот. Еден од хоризонталните делови има основна форма на многу побујната фасада што Брашован ја користел по Втората светска војна на хотелот Метропол.<ref name="tuzna">{{Наведени вести|last=Snežana Ristić|date=10 April 2021|work=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSnežana_Ristić2021">Snežana Ristić (10 April 2021). <bdi lang="sr">Тужна зграда</bdi> &#x5B;Sad building&#x5D;. ''Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52'' (in Serbian). p.&nbsp;4.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата BIGZ била првата градба во Белград со скелетен систем на носачи направен од армиран бетон. Зградата се потпира на армирано-бетонска плоча долга повеќе од 1 метар во дебелина, што му овозможила на Брашован голема попустливост во решавањето на комплицираната внатрешна структура на зградата. Решенијата за темелите, надворешноста и ентериерот во тоа време се сметале за многу порадикални од вообичаениот начин на градба. И покрај модерниот скелетен систем, зградата не изгледа како да „лебди“ - таа е доста масивна и цврста, а одвнатре изгледала уште поголема. Со две монументални симетрични скалишта, лифтови во метални кафези и навидум бесконечен, полуосветлен лавиринт од ходници, таа наликува на сценографии од филмот „''[[Метрополис (филм)|Метрополис“]]'' на [[Фриц Ланг]] од 1927 година.<ref name="tuzna">{{Наведени вести|last=Snežana Ristić|date=10 April 2021|work=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSnežana_Ristić2021">Snežana Ristić (10 April 2021). <bdi lang="sr">Тужна зграда</bdi> &#x5B;Sad building&#x5D;. ''Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52'' (in Serbian). p.&nbsp;4.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата има вкупна површина од 25.000 квадратни метри, со дополнителни 10.000 квадратни метри од коридори запоставени со децении.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Неодамна, зградата BIGZ е во процес на вклучување на листата за заштита и зачувување на проектот Docomomo International како културен споменик на модернистичката архитектура. == Наводи == {{Наводи|30em}} [[Категорија:Згради и градби во Белград]] opewpksj0bm26s5wv77aobq1aji74a1 5536578 5536576 2026-04-09T13:30:32Z Pitikjp22 127221 5536578 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Зграда БИГЗ | native_name = Зграда БИГЗ-а | native_name_lang = sr | logo = | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = File:D.Brašovan Zgrada BIGZ-a 2.JPG | image_size = | image_alt = <!-- or | alt = --> | image_caption = Зградата БИГЗ | pushpin_map = Белград, Србија | pushpin_map_caption = Локација во Белград | pushpin_map_alt = | map_caption = | pushpin_mapsize = | pushpin_label = | pushpin_mark = | pushpin_relief = | alternate_names = | etymology = Скратенка од ''Beogradski izdavačko-grafički zavod'' (Белградски издавачко-графички завод) | status = Културен споменик (1992) | cancelled = | topped_out = | building_type = | architectural_style = [[Модернизам]] | classification = | address = Булевар Војвода Мишиќ 17 | location_city = [[Белград]] | location_country = Србија | coordinates = {{coord|44.796911|N|20.446263|E|display=inline, title}} | altitude = | current_tenants = | namesake = | groundbreaking_date = | construction_start_date = 1936 | construction_stop_date = | est_completion = | topped_out_date = | completion_date = 1941 | opened_date = | inauguration_date = | relocated_date = | renovation_date = | closing_date = | demolished_date = | cost = | ren_cost = | client = | owner = | landlord = | affiliation = | height = {{convert|64|m|ft|abbr=on}} | architectural = | tip = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | observatory = | diameter = | circumference = | weight = | other_dimensions = | structural_system = | material = | size = | floor_count = | floor_area = {{convert|35000|m2|sqft|-2|abbr=on}} | elevator_count = | grounds_area = | architect = | architecture_firm = | developer = | engineer = | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | main_contractor = | awards = | designations = | known_for = | ren_architect = | ren_firm = | ren_engineer = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_contractor = | ren_awards = | number_of_rooms = | parking = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | embed = | embedded = | references = | footnotes = }} '''Зградата БИГЗ''' ({{Langx|sr|Зграда БИГЗ-а|Zgrada BIGZ-a}}) — зграда лоцирана во [[Белград]], главниот град на [[Србија]]. Дизајнирана е од Драгиша Брашован, таа е еден од најрепрезентативните архитектонски обележја на српската [[Модернизам|модерна архитектура]]. Монументална зграда, со својата позиција, волумен и естетика, доминира на влезот во јужниот дел на Белград.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Таа била највисоката зграда во Белград 23 години, сè додека не била надмината од Кулата Ушќе 1 во 1964 година. Заштитена е од 1992 година. Во поново време претставува значајно културно, уметничко и социјално место.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}</ref> == Локација == Зградата БИГЗ се наоѓа на адресата ''Булевар војводе Мишиќа'' број 17,<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}</ref> во [[Мостарска клучка|мостарската клучка]] од населбата Сењак, западно од кружната раскрсница Мостар на автопатот Белград-Ниш. Веднаш источно од зградата се наоѓа [[Мостарска клучка|хотелот „Радисон Колекција“, „Стара Мелница Белград“]], прогласен за споменик на културата во 1987 година. Преку ''булевар војводе Мишиќа'' се наоѓаат објектите на [[Белградски саем|Белградскиот саем]].<ref>{{Наведена книга|title=Beograd - plan i vodič|last=Tamara Marinković-Radošević|date=2007|publisher=Geokarta|isbn=978-86-459-0006-0|location=Belgrade}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Beograd - plan grada|date=2006|publisher=M@gic M@p|isbn=86-83501-53-1|location=Smedrevska Palanka}}</ref> == Историја == === Потекло === Првата српска печатница била основана во 1831 година. Првично се наоѓала во [[Крагуевац]], тогашниот главен град на Србија, а потоа во 1835 година била преместена во Белград. Во следните сто години неколку пати била променета адресата, но секогаш се наоѓала во населбите Косанчиќев Венац и Варош Капија. Кога градската администрација одлучила да го изгради мостот преку реката [[Сава]] во раните 1930-ти, рушењето на неколку десетици згради за создавање пристапен пат станало неизбежно, вклучувајќи ја и изградбата на печатницата.<ref name="renov2">{{cite news|author=Goran Vesić|date=17 January 2020|newspaper=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Бидејќи во 1931 година се одбележувала стогодишнината од основањето на печатницата, бил објавен архитектонски конкурс за новата зграда. Зградата требало да се гради во населбата Каленичка Гумно. Министерството за образование го објавило победникот во април 1933 година, а тоа бил проект на архитектот Драгиша Брашован. Проблемот се појавил бидејќи предложената зграда била премногу масивна и робусна за стариот дел на Врачар. Градот Белград потоа одлучил да пресече неколку нови улици низ оваа област, дополнително намалувајќи ја парцелата избрана за зградата.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> Потоа Министерството одлучило да го премести проектот и да ја изгради зградата на парцелата на браќата Гоѓевац, во индустриската зона помеѓу населбата Сењак и брегот на Сава. Проектираната градба многу подобро одговарала на индустриската средина, но била потребна одредена ревизија на проектот, особено во однос на висината. Брашован патувал низ Европа за да посети разни големи печатници со цел да го усоврши својот проект и да го направи помодерен и пофункционален. Тој главно користеше германски извори.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> === Градежништво === Изградбата започнала во јуни 1936 година. Зградата била завршена во мај 1940 година, но опремата не била инсталирана сè до февруари 1941 година. Тоа била првата зграда во српската архитектура која постојано имплементирала структурна рамка од армиран бетон. Зградата била масивна и робусна, за да може да смести голем број печатарски машини кои во тоа време биле многу големи. Решението за структурното оптоварување била плоча од армиран бетон со дебелина од над еден метар на која се потпирала целата зграда.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> За да го намали притисокот, Брашован ја дизајнирал зградата во облик на кирилската буква П (П), што била и обликот на печатарската машина. Печатницата требало да почне со работа на есен 1941 година, но тоа било спречено од германското бомбардирање на Белград во април, како дел од [[Априлска војна|инвазијата на Оската врз Југославија]] во [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Зградата била тешко оштетена.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> === Втората светска војна === Во 1943 година, како дел од стратешката бомбардирачка кампања во рамките на нафтената кампања против нацистичка Германија, САД започнале масовно бомбардирање на нафтените полиња и рафинериите во Романија, познато како операција „Плимен бран“. По враќањето, бидејќи Белград била важна стратешка точка, бомбардерите ги фрлиле своите неискористени бомби врз градот. Германските окупаторски сили ископале неколку базени низ градот за да складираат вода за гаснење на пожарите. Еден од таквите базени бил изграден веднаш до зградата. Со текот на времето, граѓаните ги користеле базените за пливање, без да бидат спречени од Германските окупатори. Базените конечно биле повторно наполнети до 1950 година.<ref>{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=5 July 2019|work=Politika|page=14|language=Serbian|script-title=sr: Историја градског јавног купања дуга 115 година|trans-title=115 years long history of public swimming}}</ref> === Повоена === [[Податотека:D.Brašovan_Zgrada_BIGZ-a_1.JPG|мини|250x250пкс|Зграда БИГЗ]] Иако сè уште не била поправена, печатењето започнало во зачуваните делови од зградата во 1944 година, по ослободувањето од нацистите. Зградата била реконструирана, а Државната печатница била преименувана во „Југоштампа“ во 1946 година. Во 1955 година се споила со три други издавачки куќи („Југославија“, „Омладина“ и „Рад“) во „Београдски графички завод“, кој, пак, бил преименуван во „Београдски графичко-издавачки завод“ (со акроним БИГЗ) во 1970 година.<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoran_Vesić2020">Goran Vesić (17 January 2020). <bdi lang="sr">Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија</bdi> &#x5B;Popular BIGZ building, formerly State Press House&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;18.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> По завршетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во зградата е основана и сместена Издавачката и графичка институција во Белград (''Београдски издавчко-графички завод'', скратено БИГЗ), па оттука зградата подоцна е именувана по неа. Во тоа време, таа била најголемата печатница на [[Балкански Полуостров|Балканот]], печатејќи претежно џебни книги во огромен број.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Од крајот на 1940-тите до 1980-тите, компанијата имала повеќе од 3.000 вработени. По [[Распад на СФРЈ|социјалната и економската криза од почетокот на 1990-тите]], недостатокот на средства ја оставил зградата претежно неискористена и запуштена. До почетокот на милениумот, полека почнала да биде изнајмена од неколку мали бизниси. Неговиот модернистички индустриски дизајн, големите простории и ходници, нејзината изолација и релативната оддалеченост од станбените згради во голема мера привлекле многу млади уметници, дизајнери, архитекти, музичари и диџеи. Прогласена е за споменик на културата и ставен под државна заштита во 1992 година.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> === 21 век === Од 2018 година, во нејзините простории моментално се наоѓаат [[Печатење|печатници]], магацини, музички и уметнички студија, ноќни клубови, училиште за [[капуера]], радио станици, културен центар, циркус итн. Меѓу неговите попознати станари е Чекаоница БИГЗ, џез клуб. Бидејќи содржи таква културна, социјална и уметничка разновидност и богатство, некако неофицијално станала центар на уметничкиот живот во Белград.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата на БИГЗ е многу значајно место за Новата српска сцена. Многу бендови настапуваат во зградата, како што се: Vizelj, The Schtrebers, DžDž, Metak Za Zlikovca, Stuttgart Online, Autopark, Petrol, Repetitor, Sinestezija, Tobija, The Branka, Damjan od Resnika, Bolesna Štenad, Brigand, Figlio Di Puttana, Vox Populi, Dažd, [[S.A.R.S.|SARS]], Very Heavy Sars, Pozdravi Kevu, White City Massive и многу други. Музичарите од зградата на БИГЗ основале организација наречена „Manekeni bigza“ (модели на БИГЗ) и организираат неколку фестивали како „Festivalito“ и „Bigz na Povetarcu“ (БИГЗ на ветер).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.manekenibigza.org/bigz/|title=Manekeni BIGZ-a - Manifest|last=SS Sinister|date=2011|work=Manekeni BIGZ-a|language=sr|trans-title=Photo models of BIGZ - Manifesto|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424100124/http://www.manekenibigza.org/bigz/|archive-date=24 April 2011}}</ref> === Приватизација === Компанијата БИГЗ бил мнозински сопственик на зградата до 2007 година, кога бизнисменот Петар Матиќ, сопственик на MPC, го купиl BIGZ од државата за 310 милиони динари, или 3,87 милиони евра по тековните цени. Исто така, постојат и други сопственици, во сооднос 80:20 во корист на Матиќ.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Канадската компанија „Типин Корпорејшн“, специјализирана за купување и реновирање на стари објекти во централна и источна Европа, била заинтересирана за купување на зградата БИГЗ. Тие планирале да ја вратат фасадата во нејзиниот полн сјај, додека ентериерот би бил адаптиран во модернизиран простор за уметници и музичари. На крајот, тие не успеале да постигнат договор со Матиќ во врска со цената.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Во 2015 година, тие му понудиле на Матиќ да купат 80% од неговиот удел, но тој одби. „Типин Корпорејшн“ понудила вкупно 30 милиони евра за купување и инвестиции.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}} [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Австриската компанија „Соравија“ ги адаптирала соседните урнатини на Старата воденица во модерен хотел „Радисон Колекција“, градејќи три дополнителни стаклени кули (две за хотелот, една за изнајмување) веднаш до зградата БИГЗ. Хотелот бил отворен во декември 2014 година, а од 2015 година „Соравија“ е во преговори со Матиќ и малцинските сопственици за купување и на зградата БИГЗ. Во јануари 2018 година, градоначалникот на Белград, [[Синиша Мали|Синиша Мали,]] објавил дека „Соравија“ ќе ја купи зградата и дека реконструкцијата ќе му биде доверена на архитектот Даниел Либескинд. Австриската компанија изјавила дека купопродажбата може да се заврши во февруари и дека планираат да ја адаптираат зградата во станови, галерии, ресторани, деловен и уметнички простор,<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> иако додале дека вклучувањето на Либескинд било „само идеја“.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Наместо тоа, во јануари 2020 година, заменик-градоначалникот Горан Весиќ најавил реконструкција на зградата, која би започнала напролет,<ref name="renov">{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=17 January 2020|work=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoran_Vesić2020">Goran Vesić (17 January 2020). <bdi lang="sr">Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија</bdi> &#x5B;Popular BIGZ building, formerly State Press House&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;18.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> но ништо не било преземено. Во јануари 2021 година, „Соравија“ изјавила дека се откажува од имотот. Тие потпишале одредени преддоговори со ко-сопствениците на зградата, но на крајот се повлекоа поради „одредени спорови“. Во исто време, било објавено дека „Марера Пропертис“, по преговорите со Матиќ од средината на 2018 година, би ја купила зградата за вкупен износ од 50 милиони евра. Неформалниот културен центар би бил адаптиран во деловен простор за изнајмување. Работите биле планирани да започнат во летото 2022 година, а требало да бидат завршени за 18 месеци, или до крајот на 2023 година.<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2021">Daliborka Mučibabić (4 January 2021). [http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a# "Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a"] &#x5B;Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too&#x5D;. ''Politika'' (in Serbian). p.&nbsp;15.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Само четири месеци претходно, „Марера Пропертис“ се здобила со дел од зградата Београѓанка, уште позначаен симбол на Белград, за цена од само 860 евра/м2, што се сметало за „мизерно“ за центарот на Белград. Компанијата основала посебни компании за купување на секоја зграда одделно.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/462093/Prodata-Beogradanka|title=Prodata "Beograđanka"|last=Dejan Aleksić|date=10 September 2020|work=Politika|pages=1 & 14|language=Serbian|trans-title="Beograđanka" is sold}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Biznis/a637913/Beogradjanka-ima-novog-vlasnika.html|title="Beograđanka" ima novog vlasnika|last=N1 Beograd|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101182730/http://rs.n1info.com/Biznis/a637913/Beogradjanka-ima-novog-vlasnika.html|archive-date=1 November 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title="Beograđanka" has a new owner}}</ref> Новинарите откриле дека „Марера Пропертис“ во основа постоела само на хартија и дека зад неа стоел руски фонд со седиште на Кипар поврзан со офшор компании од [[Британски Девствени Острови|Британските Девствени Острови]], кој "перел" пари од Србија. Се покажало дека неколку сегашни и поранешни раководители на компанијата биле, директно или индиректно, поврзани со Синиша Мали, српски министер за финансии и поранешен градоначалник на Белград.<ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Biznis/a638113/Beogradjanka-presla-u-ruke-jednog-gazde-nadmetanja-nije-bilo.html|title=Brkić: Očekivano da posao oko Beograđanke ostane u krugu SNS politike|last=Vanja Đurić|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029002629/http://rs.n1info.com/Biznis/a638113/Beogradjanka-presla-u-ruke-jednog-gazde-nadmetanja-nije-bilo.html|archive-date=29 October 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title=Brkić: it was expected that business surrounding Beograđanka will remain in the circle of SNS politics}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://rs.n1info.com/Vesti/a637981/SSP-NDMBGD-i-SDS-Beogradjanku-kupila-firma-osnovana-pre-nekoliko-dana.html|title=SSP, NDMBGD i SDS: Beograđanku kupila firma osnovana pre nekoliko dana|last=Beta|date=9 September 2020|access-date=17 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028210310/http://rs.n1info.com/Vesti/a637981/SSP-NDMBGD-i-SDS-Beogradjanku-kupila-firma-osnovana-pre-nekoliko-dana.html|archive-date=28 October 2020|publisher=N1|language=Serbian|trans-title=SSP, NDMBGD i SDS: Beograđanka purchased by the company founded few days ago|author-link=Beta News Agency}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://direktno.rs/beograd/300368/prodaja-beogradjanke-firma-marera-properties.html|title=Da li je prodaja Beograđanke povezana sa Sinišom Malim?|last=Direktno.rs|date=9 September 2020|publisher=Direktno|language=Serbian|trans-title=Is the selling of Beograđanka connected to Siniša Mali?}}</ref> Компанијата била поврзана со други контроверзни проекти во Белград и за краток временски период стекна голем број недвижности во главните зони на Белград, како што се зградата „Беко“ (К Дистрикт), зградата на поранешната кафеана „Под Липом“, зградата „Трудбеник“, зградата „Југохемија“ или Блок 18 во [[Нов Белград]]. Со оглед на начинот на работење, локалните агенти за недвижности изјавиле дека „Марера Пропертис“ не инвестира капитал, што е резултат на органскиот раст (пари од еден завршен проект се инвестираат во следниот проект).<ref name="marera">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/470120/Vlasnik-Beogradanke-kupuje-i-zgradu-BIGZ-a#|title=Vlasnik "Beograđanke" kupuje i zgradu BIGZ-a|last=Daliborka Mučibabić|date=4 January 2021|work=Politika|page=15|language=sr|trans-title=Owner of "Beograđanke" buys BIGZ building too}}</ref><ref name="marera1">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#!|title="Marera" čisti BIGZ|last=Daliborka Mučibabić|date=23 February 2021|work=Politika|page=16|language=sr|trans-title="Marera" cleaning BIGZ}} [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> === Реконструкција === Марера официјално ја преземале зградата во февруари 2021 година, овој пат во партнерство со компанијата „Александар Градња“. Чистењето на зградата започнала веднаш, а на сегашните станари им биле дадени 120 дена да ги напуштат просториите. Веќе било објавено дека некои подоцнежни доградби во ентериерот, како што се новите ѕидови, ќе бидат срушени, но надворешноста на зградата мора да се зачува. Студиото „Реморкер Архитекти“ го спровел проектот за реновирање.<ref name="marera1">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/473494/Marera-cisti-BIGZ#!|title="Marera" čisti BIGZ|last=Daliborka Mučibabić|date=23 February 2021|work=Politika|page=16|language=sr|trans-title="Marera" cleaning BIGZ}}</ref> Во август 2022 година било објавено дека фасадата ќе биде завршена до крајот на 2022 година, додека целосното реновирање ќе биде завршено до пролетта 2023 година.<ref>{{Наведени вести|last=Daliborka Mučibabić|date=3 August 2022|work=Politika|page=15|language=sr|script-title=sr: Комплетно нова фасада зграде до краја године|trans-title=Completely new façade by the end of the year}}</ref> Иако првите станари биле планирани да се вселат во јули 2023 година, рокот за завршување беше поместен до септември 2023 година.<ref>{{Наведени вести|last=Daliborka Mučibabić|date=6 May 2023|work=Politika|page=16|language=sr|script-title=sr: Извирила нова БИГЗ-ова фасада|trans-title=BIGZ's new façade peeked}}</ref> == Архитектура == Зградата е еден од најкарактеристичните архитектонски обележја на модернистичката архитектура во Србија. Зградата е монументална и доминантна, поради својот дизајн и нејзината локацијата.<ref name="renov3">{{cite news|author=Goran Vesić|date=17 January 2020|newspaper=Politika|page=18|language=Serbian|script-title=sr: Популарна зграда БИГЗ-а, некада Државна штампарија|trans-title=Popular BIGZ building, formerly State Press House}}</ref> И покрај тоа што е оштетена до 2020-тите, нејзината „робусна убавина и индустриски изглед се сè уште моќни“.<ref name="tuzna">{{cite news|author=Snežana Ristić|date=10 April 2021|newspaper=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}</ref> Основниот распоред е дело на украинскиот архитект Павел Крат, кој го базирал на делата на браќата Веснин и супрематистичките идеи на [[Казимир Малевич]] во врска со распоредот на белите квадрати. Потоа Брашован вклучил карактеристики на рускиот конструктивизам, [[Баухаус]] и [[Кубизам|чешкиот кубизам]].<ref>{{Наведени вести|last=Goran Vesić|date=15 January 2021|work=Politika|page=18|language=sr|script-title=sr: Бела тачка на црвеном платну (извод из књиге "Београд кроз кључаонице 100 кућа" Ненада Новака Стефановића)|trans-title=White spot on red canvas (excerpt from book "Belgrade through 100 keyholes" by Nenad Novak Stefanović}}</ref> Зградата изгледа како да е направена од четири, масивни квадратни кутии поставени хоризонтално, а една подигната вертикално. Дискретни потсетувања на стилот Баухаус се очигледни во кружното, кршливо продолжение што ги опкружува скалите на самиот врв од зградата и елегантната ограда на терасата на покривот со канделабри што изгледа како да виси кога се гледа одоздола. Самата тераса се разликува од остатокот од зградата, потсетувајќи на палуба од прекуокеански брод или пентхаус од луксузен хотел. Сите пет квадратни делови од фасадата имаат различен облик и распоред на прозорците, што делумно укажува на намената на делот. Еден од хоризонталните делови има основна форма на многу побујната фасада што Брашован ја користел по Втората светска војна на хотелот Метропол.<ref name="tuzna">{{Наведени вести|last=Snežana Ristić|date=10 April 2021|work=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSnežana_Ristić2021">Snežana Ristić (10 April 2021). <bdi lang="sr">Тужна зграда</bdi> &#x5B;Sad building&#x5D;. ''Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52'' (in Serbian). p.&nbsp;4.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата BIGZ била првата градба во Белград со скелетен систем на носачи направен од армиран бетон. Зградата се потпира на армирано-бетонска плоча долга повеќе од 1 метар во дебелина, што му овозможила на Брашован голема попустливост во решавањето на комплицираната внатрешна структура на зградата. Решенијата за темелите, надворешноста и ентериерот во тоа време се сметале за многу порадикални од вообичаениот начин на градба. И покрај модерниот скелетен систем, зградата не изгледа како да „лебди“ - таа е доста масивна и цврста, а одвнатре изгледала уште поголема. Со две монументални симетрични скалишта, лифтови во метални кафези и навидум бесконечен, полуосветлен лавиринт од ходници, таа наликува на сценографии од филмот „''[[Метрополис (филм)|Метрополис“]]'' на [[Фриц Ланг]] од 1927 година.<ref name="tuzna">{{Наведени вести|last=Snežana Ristić|date=10 April 2021|work=Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52|page=4|language=sr|script-title=sr: Тужна зграда|trans-title=Sad building}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSnežana_Ristić2021">Snežana Ristić (10 April 2021). <bdi lang="sr">Тужна зграда</bdi> &#x5B;Sad building&#x5D;. ''Politika-Kulturni dodatak, year LXIV, No. 52'' (in Serbian). p.&nbsp;4.</cite> [[Category:CS1 uses Serbian-language script (sr)]] [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Зградата има вкупна површина од 25.000 квадратни метри, со дополнителни 10.000 квадратни метри од коридори запоставени со децении.<ref name="Politika">{{Наведени вести|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje|title=Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje|last=Daliborka Mučibabić|date=30 January 2018|work=[[Politika]]|page=14|language=Serbian|trans-title=If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaliborka_Mučibabić2018">Daliborka Mučibabić (30 January 2018). [http://www.politika.rs/sr/clanak/397393/Ako-Soravija-kupi-BIGZ-arhitekta-Libeskind-preureduje-zdanje "Ako "Soravija" kupi BIGZ, arhitekta Libeskind preuređuje zdanje"] &#x5B;If "Soravia" is to purchase the BIGZ, architect Liebeskind will reconstruct it&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]'' (in Serbian). p.&nbsp;14.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Неодамна, зградата BIGZ е во процес на вклучување на листата за заштита и зачувување на проектот Docomomo International како културен споменик на модернистичката архитектура. == Наводи == {{Наводи|30em}} [[Категорија:Згради и градби во Белград]] 0y8fnqhz9va6h3g25288mwgzq4vq6vf 1 1391105 5536579 2026-04-09T13:31:31Z Pitikjp22 127221 Создадена страница со: {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Архитектура|земја= Србија}} 5536579 wikitext text/x-wiki {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Архитектура|земја= Србија}} 7jg8xrioxcw6fgfr2hpkifhn8z7yq3g 0 1391107 5536593 2026-04-09T17:20:55Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: '''Каиџу''' ({{Langx|ja|怪獣}}) — јапонски збор што означува „чуден ѕвер“, но почесто се преведува како „чудовиште“. Обично се користи во жанрот токусацу. Поврзаните поими вклучуваат: '''каиџу еига''' (怪獣映画) — филм за „кајџу“; '''каиџин''' (怪人), што се однесу... 5536593 wikitext text/x-wiki '''Каиџу''' ({{Langx|ja|怪獣}}) — јапонски збор што означува „чуден ѕвер“, но почесто се преведува како „чудовиште“. Обично се користи во жанрот токусацу. Поврзаните поими вклучуваат: '''каиџу еига''' (怪獣映画) — филм за „кајџу“; '''каиџин''' (怪人), што се однесува на хуманоидни чудовишта, и '''даикаиџу''' (大怪獣, „џиновско чудовиште“), што означува поразновидни видови чудовишта. Најпознатото каиџу е [[Гоџила]]. Меѓу другите добро познати каиџуа се: [[Мотра]], Ангирус, Родан, Гамера и [[Кинг Гидора]]. Поимот '''ултра-кајџу''' (ウルトラ怪獣) е скратено име за ултра-чудовиштата во „Ултра-серијалот“. == Концепција == Каиџуата обично се моделирани според вистински животни или митолошки суштества. Меѓутоа, постојат неколку егзотични примери. Во серијалот ''Choujin Sentai Jetman'' се прикажани чудовишта засновани на семафори, чешми и [[Домат|домати]].<ref>{{cite web|title=Картинки-примеры монстров из Jetman|url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/monster.html|archive-url=https://www.webcitation.org/66PuWvhI8?url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/jetman/monster.html|archive-date=2012-03-25}}</ref> ''Kamen Rider Super-1'' вклучува цела армија чудовишта базирани на предмети од [[домаќинство]]то, како што се [[чадор]]и и [[скали]]<ref>{{cite web|title=Kamen Rider Super-1|work=Igadevil.com|url=http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708113645/http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|archive-date=2006-07-08}}</ref>. Додека терминот „кајџу“ на [[Западен свет|Западот]] се користи за опис на чудовишта од [[токусацу]] и јапонскиот [[фолклор]], суштества како што се [[вампир]]ите, [[врколак|врколаците]], [[Чудовиштето на Франкенштајн]], [[мумија|мумиите]] и [[зомби]]јата, исто така може да влезат во оваа категорија. На пример, Чудовиштето на Франкенштајн веќе се појави како кајџу во филмот „[[Франкенштајн против Барагон]]“, создаден од компанијата [[Toho]]. Кајџу обично се прикажуваат како „топовско месо“ во служба на поголемо зло. Некои кајџу се елитни воини кои служат како „десна рака“ на некој главен негативец и на крајот се уништени од хероите. Други имаат неутрален карактер и сеат уништување само кога се во бес. Во раните години на токусацу жанрот, „херојските“ чудовишта можеа да се видат само во филмовите од типот „Daikaiju Eiga“, но подоцна, со почетокот на телевизиските продукции, кајџу почнаа да се појавуваат и како помошници на главниот херој, спасувајќи цивили или покажувајќи карактеристики на вистинска личност. Овие кајџу презедоа многу класични особини на монструми кои се појавуваат како „несфатени суштества“. Некои кајџу често се појавуваат покрај хероите за да предизвикаат хумористични моменти, за разлика од помрачниот пристап кон овие ликови во постарите [[Франшиза (медиуми)|франшизи]], како што е на пример ''[[Kamen Rider]]''. == Наводи == {{наводи}} gi92f5kpjusy2kxv8eksjmzrko5crzx 5536679 5536593 2026-04-09T21:16:20Z Andrew012p 85224 5536679 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gojira 1954 poster 3.jpg|мини|319x319пкс|Даикаиџу Годзила од истоимениот филм од [[1954]] г.]] '''Каиџу''' ({{Langx|ja|怪獣}}) — јапонски збор што означува „чуден ѕвер“, но почесто се преведува како „[[чудовиште]]“. Обично се користи во жанрот токусацу. Поврзаните поими вклучуваат: '''каиџу еига''' (怪獣映画) — филм за „кајџу“; '''каиџин''' (怪人), што се однесува на хуманоидни чудовишта, и '''даикаиџу''' (大怪獣, „џиновско чудовиште“), што означува поразновидни видови чудовишта. Најпознатото каиџу е [[Годзила]]. Меѓу другите добро познати каиџуа се: [[Мотра]], Ангирус, Родан, Гамера и [[Кинг Гидора]]. Поимот '''ултра-кајџу''' (ウルトラ怪獣) е скратено име за ултра-чудовиштата во „Ултра-серијалот“. == Концепција == Каиџуата обично се моделирани според вистински животни или митолошки суштества. Меѓутоа, постојат неколку егзотични примери. Во серијалот ''Choujin Sentai Jetman'' се прикажани чудовишта засновани на семафори, чешми и [[Домат|домати]].<ref>{{cite web|title=Картинки-примеры монстров из Jetman|url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/monster.html|archive-url=https://www.webcitation.org/66PuWvhI8?url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/jetman/monster.html|archive-date=2012-03-25}}</ref> ''Kamen Rider Super-1'' вклучува цела војска чудовишта засновани на предмети од [[домаќинство]]то, како што се [[чадор]]и и [[скали]].<ref>{{cite web|title=Kamen Rider Super-1|work=Igadevil.com|url=http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708113645/http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|archive-date=2006-07-08}}</ref> Додека поимот „каиџу“ на Западот се користи за опис на чудовишта од [[токусацу]] и јапонскиот [[фолклор]], суштества како што се [[вампир]]ите, [[врколак|врколаците]], [[Чудовиштето на Франкенштајн]], [[мумија|мумиите]] и [[зомби]]јата, исто така може да влезат во оваа категорија. На пример, Чудовиштето на Франкенштајн веќе се појавил како каиџу во филмот „[[Франкенштајн против Барагон]]“, создаден од компанијата [[Toho]]. Каиџу обично се прикажуваат како „топовско месо“ во служба на поголемо зло. Некои каиџуа се елитни воини што служат како „десна рака“ на некој главен [[злобник]] и на крајот се уништени од хероите. Други имаат неутрален карактер и сеат уништување само кога се во бес. Во раните години на жанрот токусацу, „херојските“ чудовишта можеле да се видат само во филмовите од типот „Daikaiju Eiga“, но подоцна, со почетокот на телевизиските продукции, каиџуа почнале да се појавуваат и како помошници на главниот херој, спасувајќи цивили или покажувајќи одлики на вистинска личност. Овие каиџуа презеле многу класични особини на чудовишта што се појавуваат како „несфатени суштества“. Некои каиџуа често се појавуваат покрај хероите за да предизвикаат хумористични моменти, за разлика од помрачниот пристап кон овие ликови во постарите франшизи, како што е на пример ''Kamen Rider''. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category-inline|Kaiju}} [[Категорија:Жанрови на научна фантастика]] [[Категорија:Жанрови на фантастика]] ecldy4aa521ia7r2lm1zgd10rq1rf8g 5536680 5536679 2026-04-09T21:16:52Z Andrew012p 85224 5536680 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gojira 1954 poster 3.jpg|мини|319x319пкс|Даикаиџу Годзила од истоимениот филм од [[1954]] г.]] '''Каиџу''' ({{Langx|ja|怪獣}}) — јапонски збор што означува „чуден ѕвер“, но почесто се преведува како „[[чудовиште]]“. Обично се користи во жанрот токусацу. Поврзаните поими вклучуваат: '''каиџу еига''' (јап. 怪獣映画) — филм за „каиџу“; '''каиџин''' (怪人), што се однесува на хуманоидни чудовишта, и '''даикаиџу''' (大怪獣, „џиновско чудовиште“), што означува поразновидни видови чудовишта. Најпознатото каиџу е [[Годзила]]. Меѓу другите добро познати каиџуа се: [[Мотра]], Ангирус, Родан, Гамера и [[Кинг Гидора]]. Поимот '''ултра-каиџу''' (ウルトラ怪獣) е скратено име за ултра-чудовиштата во „Ултра-серијалот“. == Концепција == Каиџуата обично се моделирани според вистински животни или митолошки суштества. Меѓутоа, постојат неколку егзотични примери. Во серијалот ''Choujin Sentai Jetman'' се прикажани чудовишта засновани на семафори, чешми и [[Домат|домати]].<ref>{{cite web|title=Картинки-примеры монстров из Jetman|url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/monster.html|archive-url=https://www.webcitation.org/66PuWvhI8?url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/jetman/monster.html|archive-date=2012-03-25}}</ref> ''Kamen Rider Super-1'' вклучува цела војска чудовишта засновани на предмети од [[домаќинство]]то, како што се [[чадор]]и и [[скали]].<ref>{{cite web|title=Kamen Rider Super-1|work=Igadevil.com|url=http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708113645/http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|archive-date=2006-07-08}}</ref> Додека поимот „каиџу“ на Западот се користи за опис на чудовишта од [[токусацу]] и јапонскиот [[фолклор]], суштества како што се [[вампир]]ите, [[врколак|врколаците]], [[Чудовиштето на Франкенштајн]], [[мумија|мумиите]] и [[зомби]]јата, исто така може да влезат во оваа категорија. На пример, Чудовиштето на Франкенштајн веќе се појавил како каиџу во филмот „[[Франкенштајн против Барагон]]“, создаден од компанијата [[Toho]]. Каиџу обично се прикажуваат како „топовско месо“ во служба на поголемо зло. Некои каиџуа се елитни воини што служат како „десна рака“ на некој главен [[злобник]] и на крајот се уништени од хероите. Други имаат неутрален карактер и сеат уништување само кога се во бес. Во раните години на жанрот токусацу, „херојските“ чудовишта можеле да се видат само во филмовите од типот „Daikaiju Eiga“, но подоцна, со почетокот на телевизиските продукции, каиџуа почнале да се појавуваат и како помошници на главниот херој, спасувајќи цивили или покажувајќи одлики на вистинска личност. Овие каиџуа презеле многу класични особини на чудовишта што се појавуваат како „несфатени суштества“. Некои каиџуа често се појавуваат покрај хероите за да предизвикаат хумористични моменти, за разлика од помрачниот пристап кон овие ликови во постарите франшизи, како што е на пример ''Kamen Rider''. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category-inline|Kaiju}} [[Категорија:Жанрови на научна фантастика]] [[Категорија:Жанрови на фантастика]] aof3d2fdj16ow53xbffluohvu95lm0j 5536681 5536680 2026-04-09T21:18:09Z Andrew012p 85224 5536681 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gojira 1954 poster 3.jpg|мини|319x319пкс|Даикаиџу Годзила од истоимениот филм од [[1954]] г.]] '''Каиџу''' ({{Langx|ja|怪獣}}) — јапонски збор што означува „чуден ѕвер“, но почесто се преведува како „[[чудовиште]]“. Обично се користи во жанрот [[токусацу]]. Поврзаните поими вклучуваат: '''каиџу еига''' (јап. 怪獣映画) — филм за „каиџу“; '''каиџин''' (怪人), што се однесува на хуманоидни чудовишта, и '''даикаиџу''' (大怪獣, „џиновско чудовиште“), што означува поразновидни видови чудовишта. Најпознатото каиџу е [[Годзила]]. Меѓу другите добро познати каиџуа се: [[Мотра]], Ангирус, Родан, Гамера и [[Кинг Гидора]]. Поимот '''ултра-каиџу''' (ウルトラ怪獣) е скратено име за ултра-чудовиштата во „Ултра-серијалот“. == Концепција == Каиџуата обично се моделирани според вистински животни или митолошки суштества. Меѓутоа, постојат неколку егзотични примери. Во серијалот ''Choujin Sentai Jetman'' се прикажани чудовишта засновани на семафори, чешми и [[Домат|домати]].<ref>{{cite web|title=Картинки-примеры монстров из Jetman|url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/monster.html|archive-url=https://www.webcitation.org/66PuWvhI8?url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/jetman/monster.html|archive-date=2012-03-25}}</ref> ''Kamen Rider Super-1'' вклучува цела војска чудовишта засновани на предмети од [[домаќинство]]то, како што се [[чадор]]и и [[скали]].<ref>{{cite web|title=Kamen Rider Super-1|work=Igadevil.com|url=http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708113645/http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|archive-date=2006-07-08}}</ref> Додека поимот „каиџу“ на Западот се користи за опис на чудовишта од [[токусацу]] и јапонскиот [[фолклор]], суштества како што се [[вампир]]ите, [[врколак|врколаците]], [[Чудовиштето на Франкенштајн]], [[мумија|мумиите]] и [[зомби]]јата, исто така може да влезат во оваа категорија. На пример, Чудовиштето на Франкенштајн веќе се појавил како каиџу во филмот „[[Франкенштајн против Барагон]]“, создаден од компанијата [[Toho]]. Каиџу обично се прикажуваат како „топовско месо“ во служба на поголемо зло. Некои каиџуа се елитни воини што служат како „десна рака“ на некој главен [[злобник]] и на крајот се уништени од хероите. Други имаат неутрален карактер и сеат уништување само кога се во бес. Во раните години на жанрот токусацу, „херојските“ чудовишта можеле да се видат само во филмовите од типот „Daikaiju Eiga“, но подоцна, со почетокот на телевизиските продукции, каиџуа почнале да се појавуваат и како помошници на главниот херој, спасувајќи цивили или покажувајќи одлики на вистинска личност. Овие каиџуа презеле многу класични особини на чудовишта што се појавуваат како „несфатени суштества“. Некои каиџуа често се појавуваат покрај хероите за да предизвикаат хумористични моменти, за разлика од помрачниот пристап кон овие ликови во постарите франшизи, како што е на пример ''Kamen Rider''. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category-inline|Kaiju}} [[Категорија:Жанрови на научна фантастика]] [[Категорија:Жанрови на фантастика]] 2qp1izs84opo713s6s8ty5onnm4pf70 5536683 5536681 2026-04-09T21:20:16Z Andrew012p 85224 5536683 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gojira 1954 poster 3.jpg|мини|319x319пкс|Даикаиџу Годзила од истоимениот филм од [[1954]] г.]] '''Каиџу''' ({{Langx|ja|怪獣}}) — јапонски збор што означува „чуден ѕвер“, но почесто се преведува како „[[чудовиште]]“. Обично се користи во жанрот [[токусацу]]. Поврзаните поими вклучуваат: '''каиџу еига''' (јап. 怪獣映画) — филм за „каиџуа“; '''каиџин''' (怪人), што се однесува на хуманоидни чудовишта, и '''даикаиџу''' (大怪獣, „џиновско чудовиште“), што означува поразновидни видови чудовишта. Најпознатото каиџу е [[Годзила]]. Меѓу другите добро познати каиџуа се: [[Мотра]], Ангирус, Родан, Гамера и [[Кинг Гидора]]. Поимот '''ултра-каиџу''' (ウルトラ怪獣) е скратено име за ултра-чудовиштата во „Ултра-серијалот“. == Концепција == Каиџуата обично се моделирани според вистински животни или митолошки суштества. Меѓутоа, постојат неколку егзотични примери. Во серијалот ''Choujin Sentai Jetman'' се прикажани чудовишта засновани на семафори, чешми и [[Домат|домати]].<ref>{{cite web|title=Картинки-примеры монстров из Jetman|url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/monster.html|archive-url=https://www.webcitation.org/66PuWvhI8?url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/jetman/monster.html|archive-date=2012-03-25}}</ref> ''Kamen Rider Super-1'' вклучува цела војска чудовишта засновани на предмети од [[домаќинство]]то, како што се [[чадор]]и и [[скали]].<ref>{{cite web|title=Kamen Rider Super-1|work=Igadevil.com|url=http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708113645/http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|archive-date=2006-07-08}}</ref> Додека поимот „каиџу“ на Западот се користи за опис на чудовишта од [[токусацу]] и јапонскиот [[фолклор]], суштества како што се [[вампир]]ите, [[врколак|врколаците]], [[Чудовиштето на Франкенштајн]], [[мумија|мумиите]] и [[зомби]]јата, исто така може да влезат во оваа категорија. На пример, Чудовиштето на Франкенштајн веќе се појавил како каиџу во филмот „[[Франкенштајн против Барагон]]“, создаден од компанијата [[Toho]]. Каиџу обично се прикажуваат како „топовско месо“ во служба на поголемо зло. Некои каиџуа се елитни воини што служат како „десна рака“ на некој главен [[злобник]] и на крајот се уништени од хероите. Други имаат неутрален карактер и сеат уништување само кога се во бес. Во раните години на жанрот токусацу, „херојските“ чудовишта можеле да се видат само во филмовите од типот „Daikaiju Eiga“, но подоцна, со почетокот на телевизиските продукции, каиџуа почнале да се појавуваат и како помошници на главниот херој, спасувајќи цивили или покажувајќи одлики на вистинска личност. Овие каиџуа презеле многу класични особини на чудовишта што се појавуваат како „несфатени суштества“. Некои каиџуа често се појавуваат покрај хероите за да предизвикаат хумористични моменти, за разлика од помрачниот пристап кон овие ликови во постарите франшизи, како што е на пример ''Kamen Rider''. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category-inline|Kaiju}} [[Категорија:Жанрови на научна фантастика]] [[Категорија:Жанрови на фантастика]] adgq5vzl8ge2devm0js058kbxuytsm3 5536684 5536683 2026-04-09T21:21:20Z Andrew012p 85224 5536684 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gojira 1954 poster 3.jpg|мини|319x319пкс|Даикаиџу Годзила од истоимениот филм од [[1954]] г.]] '''Каиџу''' ({{Langx|ja|怪獣}}) — јапонски збор што означува „чуден ѕвер“, но почесто се преведува како „[[чудовиште]]“. Обично се користи во жанрот [[токусацу]]. Поврзаните поими вклучуваат: '''каиџу еига''' (јап. 怪獣映画) — филм за „каиџуа“; '''каиџин''' (怪人), што се однесува на хуманоидни чудовишта, и '''даикаиџу''' (大怪獣, „џиновско чудовиште“), што означува поразновидни видови чудовишта. Најпознатото каиџу е [[Годзила]]. Меѓу другите добро познати каиџуа се: [[Мотра]], Ангирус, Родан, Гамера и [[Кинг Гидора]]. Поимот '''ултра-каиџу''' (ウルトラ怪獣) е скратено име за ултрачудовиштата во „Ултрасеријалот“. == Концепција == Каиџуата обично се моделирани според вистински животни или митолошки суштества. Меѓутоа, постојат неколку егзотични примери. Во серијалот ''Choujin Sentai Jetman'' се прикажани чудовишта засновани на семафори, чешми и [[Домат|домати]].<ref>{{cite web|title=Картинки-примеры монстров из Jetman|url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/monster.html|archive-url=https://www.webcitation.org/66PuWvhI8?url=http://www.fortunecity.com/tatooine/halojones/75/jetman/monster.html|archive-date=2012-03-25}}</ref> ''Kamen Rider Super-1'' вклучува цела војска чудовишта засновани на предмети од [[домаќинство]]то, како што се [[чадор]]и и [[скали]].<ref>{{cite web|title=Kamen Rider Super-1|work=Igadevil.com|url=http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708113645/http://igadevil.com/KamenRiders/kamenridersuper1.html|archive-date=2006-07-08}}</ref> Додека поимот „каиџу“ на Западот се користи за опис на чудовишта од [[токусацу]] и јапонскиот [[фолклор]], суштества како што се [[вампир]]ите, [[врколак|врколаците]], [[Чудовиштето на Франкенштајн]], [[мумија|мумиите]] и [[зомби]]јата, исто така може да влезат во оваа категорија. На пример, Чудовиштето на Франкенштајн веќе се појавил како каиџу во филмот „[[Франкенштајн против Барагон]]“, создаден од компанијата [[Toho]]. Каиџу обично се прикажуваат како „топовско месо“ во служба на поголемо зло. Некои каиџуа се елитни воини што служат како „десна рака“ на некој главен [[злобник]] и на крајот се уништени од хероите. Други имаат неутрален карактер и сеат уништување само кога се во бес. Во раните години на жанрот токусацу, „херојските“ чудовишта можеле да се видат само во филмовите од типот „Daikaiju Eiga“, но подоцна, со почетокот на телевизиските продукции, каиџуа почнале да се појавуваат и како помошници на главниот херој, спасувајќи цивили или покажувајќи одлики на вистинска личност. Овие каиџуа презеле многу класични особини на чудовишта што се појавуваат како „несфатени суштества“. Некои каиџуа често се појавуваат покрај хероите за да предизвикаат хумористични моменти, за разлика од помрачниот пристап кон овие ликови во постарите франшизи, како што е на пример ''Kamen Rider''. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category-inline|Kaiju}} [[Категорија:Жанрови на научна фантастика]] [[Категорија:Жанрови на фантастика]] 62c07492gj5q7oyozzz8vasd5alnytr 0 1391108 5536596 2026-04-09T17:51:56Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:fr:Special:Redirect/revision/232811735|L'Église de Moret]]“ 5536596 wikitext text/x-wiki '''''Црквата во Море''''' - циклус од 14 слики од [[Алфред Сисли]] кои прикажуваат погледи на западната и јужната [[фасада]] на [[Готска архитектура|раскошната готска]] црква во [[Море-сир-Лоан]], насликани од различни гледни точки, периоди од денот и под различни климатски услови, насликани од 1893 до 1894 година. == Контекст == Од 1881 година па натаму, Алфред Сисли почнал да го слика [[Море-сир-Лоан|Море,]] каде што се населил трајно во 1889 година и го искористил живописниот потенцијал усовршувајќи ја својата уметност до висок степен.<ref name="Stevens162">{{Меѓујазична врска|MaryAnne Stevens}}, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> Особено, тој создал циклус што ја претставува раскошната готска црква Нотр Дам, од која се познати 14 платна, создадени во различно време од денот и во различни временски услови.<ref name="Stevens162">{{Меѓујазична врска|MaryAnne Stevens}}, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> 12 од овие платна насликал од куќата Парваншер.<ref>{{Наведено списание|last=Casajus|first=Dominique|last2=Lafitte|first2=Odile|date=2023|title=Alfred Sisley et la maison Parvanchère|url=https://shs.hal.science/halshs-04306794v1|journal=Culture & Patrimoine. La revue des Amis de Moret et de sa Région|language=fr|issue=247|page=15|access-date=2025-05-14}}</ref> Циклусот ''Црквата во Море'' од Сисли често се споредува со циклусот [[Руанската катедрала (циклус на Моне)|Руанската катедрала]] од [[Клод Моне]], создадени приближно во исто време. Меѓутоа, двајцата сликари користеле многу различни методи.<ref name="Stevens162">{{Меѓујазична врска|MaryAnne Stevens}}, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> Според гледната точка избрана од Сисли, може да се разликуваат две подгрупи. Од една страна, погледи на западната фасада на црквата, а од друга страна, на јужната страна со [[Трансепт|трансептот]] и пазарот. Првата се движи од експозиции под светлото утринско сонце, кое ја засилува монументалноста на мотивот ([[Франсоа Долт|Долт]] (Д.) 818) до влажен гризај (Д. 839). Втората се движи од дождливи ситуации (Не-Д., Глазгов), при што сликарот се движи кон југоисточниот агол со фасадата и пазарот под интензивното летно сонце (Не-Д., Авињон) <ref name="Stevens162">{{Меѓујазична врска|MaryAnne Stevens}}, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> == Прием == Според [[Марсел Пруст]] ''Црквата во Море „''е најубавото нешто што Сисли го создал“. [[Франсис Пикабија]] ја открил работата на Сисли во 1887 година и вдахновен од неговиот циклус слики ''Црквата во Море,'' нацртал цртеж со јаглен во 1903 година и насликал [[Маслено сликарство|масло на платно]], ''„Црквата во Море“'', во 1904 година. == Список на сликите во серијата == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin-top:0.5em;" ! scope="col" |Titre ! scope="col" |Musée ! scope="col" |Ville ! scope="col" |Pays ! scope="col" |Technique ! scope="col" |Dimensions (cm) ! scope="col" |Année ! scope="col" |Daulte<ref>{{Наведена книга|title=Alfred Sisley: Catalogue Raisonné|last=Daulte|first=François|publisher=La Bibliothèque des Arts|year=1998|isbn=2884530541}}</ref> ! class="unsortable" scope="col" width="100px" |Illus. |- |{{Подредување|Transept|''L’Église de Moret et le vieux marché''}} |musée Calvet |[[Авињон|Avignon]] |[[Франција|France]] |Huile sur toile | align="right" |46 × 55 | align="right" |1893 | align="right" |Non-D |[[Податотека:Musée_Calvet_Sisley.jpg|врска=Fichier:Musée_Calvet_Sisley.jpg|131x131пкс]] |- |{{Подредување|Transept|''L'Église de Moret, temps pluvieux, le matin''}} |Hunterian Museum and Art Gallery |[[Глазгов|Glasgow]] |[[Шкотска|Écosse]] |Huile sur toile | align="right" |81 × 66 | align="right" |1893 | align="right" |Non-D |[[Податотека:Alfred_Sisley,_Notre-Dame_de_Moret_im_Morgenregen,_1893.jpg|врска=Fichier:Alfred_Sisley,_Notre-Dame_de_Moret_im_Morgenregen,_1893.jpg|100x100пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret, temps pluvieux le matin''}} |[[Musée Langmatt Fondation Sidney et Jenny Brown]] |Baden (Suisse) |[[Швајцарија|Suisse]] |Huile sur toile | align="right" |81 x 65 | align="right" |1893 | align="right" |821 |[[Податотека:The_church_at_Moret,_Rainy_Weather,_Morning_-_Alfred_Sisley_-_Museum_Langmatt-8641_(without_frame).jpg|врска=Fichier:The_church_at_Moret,_Rainy_Weather,_Morning_-_Alfred_Sisley_-_Museum_Langmatt-8641_(without_frame).jpg|125x125пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret, au soleil''}} |musée des Beaux-Arts de Rouen |[[Руан|Rouen]] |[[Франција|France]] |Huile sur toile | align="right" |81 × 65 | align="right" |1893 | align="right" |820 |[[Податотека:Alfred_Sisley_038.jpg|врска=Fichier:Alfred_Sisley_038.jpg|100x100пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret au soleil du matin''}} |musée des Beaux-Arts de Winterthour |Winterthour |[[Швајцарија|Suisse]] |Huile sur toile | align="right" |81 × 65 | align="right" |1893 | align="right" |818 |[[Податотека:Sisley_-_Die_Kirche_von_Moret_im_Morgengrauen.jpeg|врска=Fichier:Sisley_-_Die_Kirche_von_Moret_im_Morgengrauen.jpeg|125x125пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret, après la pluie''}} |Detroit Institute of Arts |[[Детроит|Detroit]] |[[Соединети Американски Држави|États-Unis]] |Huile sur toile | align="right" |60,3 × 73 | align="right" |1894 | align="right" |836 |[[Податотека:Alfred_Sisley_-_Church_at_Moret_after_the_Rain_-_20.114_-_Detroit_Institute_of_Arts.jpg|врска=Fichier:Alfred_Sisley_-_Church_at_Moret_after_the_Rain_-_20.114_-_Detroit_Institute_of_Arts.jpg|121x121пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret, en hiver''}} |musée national d'Art de Roumanie |[[Букурешт|Bucarest]] |[[Романија|Roumanie]] |Huile sur toile | align="right" |65,5 × 81 | align="right" |1894 | align="right" |839 |[[Податотека:Sisley.jpg|врска=Fichier:Sisley.jpg|126x126пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret, temps de gelée''}} |musée des Beaux-Arts de Berne |[[Берн|Berne]] |[[Швајцарија|Suisse]] |Huile sur toile | align="right" |65 × 81 | align="right" |1893 | align="right" |819 |[[Податотека:L'Église_de_Moret,_temps_de_gelée.jpg|врска=Fichier:L'Église_de_Moret,_temps_de_gelée.jpg|100x100пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret au soleil''}} |Collection particulière | |Suisse |Huile sur toile | align="right" |73 × 92 | align="right" |1894 | align="right" |837 |[[Податотека:L’église_de_Moret-sur-Loing_au_soleil.jpg|врска=Fichier:L’église_de_Moret-sur-Loing_au_soleil.jpg|100x100пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret, l'après-midi''}} |Collection particulière |Lausanne |Suisse |Huile sur toile | align="right" |64 × 83 | align="right" |1894 | align="right" |822 |[[Податотека:Alfred_Sisley_039.jpg|врска=Fichier:Alfred_Sisley_039.jpg|121x121пкс]] |- |{{Подредување|Église de Moret|''L'Église de Moret, le soir''}} |Petit Palais |[[Париз|Paris]] |[[Франција|France]] |Huile sur toile | align="right" |82 × 101 | align="right" |1894 | align="right" |840 |[[Податотека:Sisley,_Alfred-L'église_à_Moret-Paris,_Petit-Palais.jpg|врска=Fichier:Sisley,_Alfred-L'église_à_Moret-Paris,_Petit-Palais.jpg|126x126пкс]] |- |{{Подредување|Transept|''La Vieille Église de Moret par la pluie, côté du transept''}} |Birmingham Museums Trust |Birmingham |Angleterre |Huile sur toile | align="right" |73 × 60 | align="right" |1894 | align="right" |834 |[[Податотека:Alfred_Sisley_(1839-1899)_-_The_Church_at_Moret_in_the_Rain_-_1948P26_-_Birmingham_Museums_Trust.jpg|врска=Fichier:Alfred_Sisley_(1839-1899)_-_The_Church_at_Moret_in_the_Rain_-_1948P26_-_Birmingham_Museums_Trust.jpg|121x121пкс]] |- |{{Подредување|Transept|''La Vieille Église de Moret, le matin au soleil''}} |Collection particulière | | |Huile sur toile | align="right" |66 × 81.5 | align="right" |1894 | align="right" |838 |[[Податотека:LA_VIEILLE_ÉGLISE_DE_MORET,_LE_MATIN_AU_SOLEIL.PNG|врска=Fichier:LA_VIEILLE_ÉGLISE_DE_MORET,_LE_MATIN_AU_SOLEIL.PNG|100x100пкс]] |- |{{Подредување|Transept|''L'Église de Moret le soir''}} |Collection particulière |New York |[[Соединети Американски Држави|États-Unis]] |Huile sur toile | align="right" |81 x 100 | align="right" |1894 | align="right" |835 |[[Податотека:Alfred_Sisley_-_L'église_de_Moret_l'après-midi.jpg|врска=Fichier:Alfred_Sisley_-_L'église_de_Moret_l'après-midi.jpg|100x100пкс]] |} == Наводи == == Надворешни врски == [[Категорија:Уметнички слики од 1894 година]] [[Категорија:Уметнички слики од 1893 година]] [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Категории на Ризницата со месна врска иста како на Википодатоците]] qap3vbusxgbos1b1unky24r2dxdhiuy 5536597 5536596 2026-04-09T17:57:42Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5536597 wikitext text/x-wiki '''''Црквата во Море''''' — циклус од 14 слики од [[Алфред Сисли]] кои прикажуваат погледи на западната и јужната [[фасада]] на [[Готска архитектура|раскошната готска]] црква во [[Море-сир-Лоан]], насликани од различни гледни точки, периоди од денот и под различни климатски услови, насликани од 1893 до 1894 година. == Контекст == Од 1881 година па натаму, Алфред Сисли почнал да го слика [[Море-сир-Лоан|Море,]] каде што се населил трајно во 1889 година и го искористил живописниот потенцијал усовршувајќи ја својата уметност до висок степен.<ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> Особено, тој создал циклус што ја претставува раскошната готска црква Нотр Дам, од која се познати 14 платна, создадени во различно време од денот и во различни временски услови.<ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> 12 од овие платна насликал од куќата Парваншер.<ref>{{Наведено списание|last=Casajus|first=Dominique|last2=Lafitte|first2=Odile|date=2023|title=Alfred Sisley et la maison Parvanchère|url=https://shs.hal.science/halshs-04306794v1|journal=Culture & Patrimoine. La revue des Amis de Moret et de sa Région|language=fr|issue=247|page=15|access-date=2025-05-14}}</ref> Циклусот ''Црквата во Море'' од Сисли често се споредува со циклусот [[Руанската катедрала (циклус на Моне)|Руанската катедрала]] од [[Клод Моне]], создадени приближно во исто време. Меѓутоа, двајцата сликари користеле многу различни методи.<ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> Според гледната точка избрана од Сисли, може да се разликуваат две подгрупи. Од една страна, погледи на западната фасада на црквата, а од друга страна, на јужната страна со [[Трансепт|трансептот]] и пазарот. Првата се движи од експозиции под светлото утринско сонце, кое ја засилува монументалноста на мотивот ([[Франсоа Долт|Долт]] (Д.) 818) до влажен гризај (Д. 839). Втората се движи од дождливи ситуации (Не-Д., Глазгов), при што сликарот се движи кон југоисточниот агол со фасадата и пазарот под интензивното летно сонце (Не-Д., Авињон) <ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> == Прием == Според [[Марсел Пруст]] ''Црквата во Море „''е најубавото нешто што Сисли го создал“. [[Франсис Пикабија]] ја открил работата на Сисли во 1887 година и вдахновен од неговиот циклус слики ''Црквата во Море,'' нацртал цртеж со јаглен во 1903 година и насликал [[Маслено сликарство|масло на платно]], ''„Црквата во Море“'', во 1904 година. == Список на сликите во циклусот== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin-top:0.5em;" |- ! scope="col" | Наслов ! scope="col" | Музеј ! scope="col" | Град ! scope="col" | Држава ! scope="col" | Техника ! scope="col" | Димензии (cm) ! scope="col" | Година ! scope="col" | Долт<ref>{{Ouvrage|nom1=Daulte|prénom1=François|lien auteur1= |titre=Alfred Sisley: Catalogue Raisonné|éditeur=La Bibliothèque des Arts|année=1998|isbn=2884530541}}</ref> ! scope="col" class="unsortable" width="100px" | Illus. |- | {{sort|Transept|''Црквата во Море и стариот пазар''}} | [[Музеј Калве]] | [[Авињон]] | [[Франција]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 46 × 55 | align="right" | 1893 | align="right" | не | [[Податотека:Musée Calvet Sisley.jpg|100px]] |- | {{sort|Transept|''Црквата во Море, дождливо време, наутро''}} | [[Хантеров музеј и уметничка галерија]] | [[Глазгов]] | [[Шкотска]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 × 66 | align="right" | 1893 | align="right" | не | [[Податотека:Alfred Sisley, Notre-Dame de Moret im Morgenregen, 1893.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, дождливо време наутро''}} | [[Музеј Лангмат, Фондација Сидни и Џени Браун]] | [[Баден (Швајцарија)]] | [[Швајцарија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 x 65 | align="right" | 1893 | align="right" | 821 | [[Податотека:The church at Moret, Rainy Weather, Morning - Alfred Sisley - Museum Langmatt-8641 (without frame).jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, на сончево време''}} | [[Музеј на ликовни уметности во Руан]] | [[Руан]] | [[Франција]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 × 65 | align="right" | 1893 | align="right" | 820 | [[Податотека:Alfred Sisley 038.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море на утринско сонце''}} | [[Музеј на ликовни уметности во Винтертур]] | [[Винтертур]] | [[Швајцарија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 × 65 | align="right" | 1893 | align="right" | 818 | [[Податотека:Sisley - Die Kirche von Moret im Morgengrauen.jpeg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, после дожд''}} | [[Детроитски уметнички институт]] | [[Детроит]] | [[САД]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 60,3 × 73 | align="right" | 1894 | align="right" | 836 | [[Податотека:Alfred Sisley - Church at Moret after the Rain - 20.114 - Detroit Institute of Arts.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, en hiver'' }} | [[Национален музеј на уметноста на Романија]] | [[Букурешт]] | [[Романија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 65,5 × 81 | align="right" | 1894 | align="right" | 839 | [[Податотека:Sisley.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, мразно време''}} | [[Музеј на ликовни уметности во Берн]] | [[Берн]] | [[Швајцарија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 65 × 81 | align="right" | 1893 | align="right" | 819 | [[Податотека:L'Église de Moret, temps de gelée.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море на сонце''}} | Приватна збирка | | Suisse | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 73 × 92 | align="right" | 1894 | align="right" | 837 | [[Податотека:L’église de Moret-sur-Loing au soleil.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, попладне''}} | Приватна збирка | Лозана | Швајцарија | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 64 × 83 | align="right" | 1894 | align="right" | 822 | [[Податотека:Alfred Sisley 039.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, навечер''}} | [[Пети пале]] | [[Париз]] | [[Франција]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 82 × 101 | align="right" | 1894 | align="right" | 840 | [[Податотека:Sisley, Alfred-L'église à Moret-Paris, Petit-Palais.jpg|100px]] |- | {{sort|Transept|''Старата црква во Море на дожд, La Vieille Église de Moret par la pluie, од страната на трансептот''}} | [[Фондација на музеи во Бирмингем]] | Бирмингем | Англија | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 73 × 60 | align="right" | 1894 | align="right" | 834 | [[Податотека:Alfred Sisley (1839-1899) - The Church at Moret in the Rain - 1948P26 - Birmingham Museums Trust.jpg|100px]] |- | {{sort|Transept|''Старата црква во Море, на утринско сонце''}} | Приватна збирка | | | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 66 × 81.5 | align="right" | 1894 | align="right" | 838 | [[Податотека:LA VIEILLE ÉGLISE DE MORET, LE MATIN AU SOLEIL.PNG|100px]] |- | {{sort|Transept|''Црквата во Море навечер''}} | Приватна збирка | Њујорк | [[САД]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 x 100 | align="right" | 1894 | align="right" | 835 | [[Податотека:Alfred Sisley - L'église de Moret l'après-midi.jpg|100px]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Алфред Сисли}} [[Категорија:Уметнички слики од 1894 година]] [[Категорија:Уметнички слики од 1893 година]] [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Категории на Ризницата со месна врска иста како на Википодатоците]] 4bu38mhtewruswuwskjnmq7od1312wr 5536598 5536597 2026-04-09T18:06:52Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5536598 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Инфокутија Уметничко дело | title = Црквата во Море на утринско сонце | image_file = Alfred Sisley 038.jpg | image_size = 300px | medium = [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | artist = [[Алфред Сисли]] | year = 1893 | height_metric = 65 | width_metric = 81 | height_imperial = | width_imperial = | condition = | city = [[Руан]], Франција | museum = [[Музеј на ликовните уметности во Руан]] | coordinates = <!-- Only use for the exact coordinates of the artwork itself (and only where known) and not for the coordinates of the museum. Leave blank if coordinates are not known. --> | owner = | url = }} '''''Црквата во Море''''' — циклус од 14 слики од [[Алфред Сисли]] кои прикажуваат погледи на западната и јужната [[фасада]] на [[Готска архитектура|раскошната готска]] црква во [[Море-сир-Лоан]], насликани од различни гледни точки, периоди од денот и под различни климатски услови, насликани од 1893 до 1894 година. == Контекст == Од 1881 година па натаму, Алфред Сисли почнал да го слика [[Море-сир-Лоан|Море,]] каде што се населил трајно во 1889 година и го искористил живописниот потенцијал усовршувајќи ја својата уметност до висок степен.<ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> Особено, тој создал циклус што ја претставува раскошната готска црква Нотр Дам, од која се познати 14 платна, создадени во различно време од денот и во различни временски услови.<ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> 12 од овие платна насликал од куќата Парваншер.<ref>{{Наведено списание|last=Casajus|first=Dominique|last2=Lafitte|first2=Odile|date=2023|title=Alfred Sisley et la maison Parvanchère|url=https://shs.hal.science/halshs-04306794v1|journal=Culture & Patrimoine. La revue des Amis de Moret et de sa Région|language=fr|issue=247|page=15|access-date=2025-05-14}}</ref> Циклусот ''Црквата во Море'' од Сисли често се споредува со циклусот [[Руанската катедрала (циклус на Моне)|Руанската катедрала]] од [[Клод Моне]], создадени приближно во исто време. Меѓутоа, двајцата сликари користеле многу различни методи.<ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> Според гледната точка избрана од Сисли, може да се разликуваат две подгрупи. Од една страна, погледи на западната фасада на црквата, а од друга страна, на јужната страна со [[Трансепт|трансептот]] и пазарот. Првата се движи од експозиции под светлото утринско сонце, кое ја засилува монументалноста на мотивот ([[Франсоа Долт|Долт]] (Д.) 818) до влажен гризај (Д. 839). Втората се движи од дождливи ситуации (Не-Д., Глазгов), при што сликарот се движи кон југоисточниот агол со фасадата и пазарот под интензивното летно сонце (Не-Д., Авињон) <ref name="Stevens162">MaryAnne Stevens, [[Алфред Сисли|Alfred Sisley]], ''Sisley l'impressionniste'', Hazan Eds, 2017 {{ISBN|2754109846}}, {{P.|162}}.</ref> == Прием == Според [[Марсел Пруст]] ''Црквата во Море „''е најубавото нешто што Сисли го создал“. [[Франсис Пикабија]] ја открил работата на Сисли во 1887 година и вдахновен од неговиот циклус слики ''Црквата во Море,'' нацртал цртеж со јаглен во 1903 година и насликал [[Маслено сликарство|масло на платно]], ''„Црквата во Море“'', во 1904 година. == Список на сликите во циклусот== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin-top:0.5em;" |- ! scope="col" | Наслов ! scope="col" | Музеј ! scope="col" | Град ! scope="col" | Држава ! scope="col" | Техника ! scope="col" | Димензии (cm) ! scope="col" | Година ! scope="col" | Долт<ref>{{Ouvrage|nom1=Daulte|prénom1=François|lien auteur1= |titre=Alfred Sisley: Catalogue Raisonné|éditeur=La Bibliothèque des Arts|année=1998|isbn=2884530541}}</ref> ! scope="col" class="unsortable" width="100px" | Illus. |- | {{sort|Transept|''Црквата во Море и стариот пазар''}} | [[Музеј Калве]] | [[Авињон]] | [[Франција]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 46 × 55 | align="right" | 1893 | align="right" | не | [[Податотека:Musée Calvet Sisley.jpg|100px]] |- | {{sort|Transept|''Црквата во Море, дождливо време, наутро''}} | [[Хантеров музеј и уметничка галерија]] | [[Глазгов]] | [[Шкотска]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 × 66 | align="right" | 1893 | align="right" | не | [[Податотека:Alfred Sisley, Notre-Dame de Moret im Morgenregen, 1893.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, дождливо време наутро''}} | [[Музеј Лангмат, Фондација Сидни и Џени Браун]] | [[Баден (Швајцарија)]] | [[Швајцарија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 x 65 | align="right" | 1893 | align="right" | 821 | [[Податотека:The church at Moret, Rainy Weather, Morning - Alfred Sisley - Museum Langmatt-8641 (without frame).jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, на сончево време''}} | [[Музеј на ликовни уметности во Руан]] | [[Руан]] | [[Франција]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 × 65 | align="right" | 1893 | align="right" | 820 | [[Податотека:Alfred Sisley 038.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море на утринско сонце''}} | [[Музеј на ликовни уметности во Винтертур]] | [[Винтертур]] | [[Швајцарија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 × 65 | align="right" | 1893 | align="right" | 818 | [[Податотека:Sisley - Die Kirche von Moret im Morgengrauen.jpeg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, после дожд''}} | [[Детроитски уметнички институт]] | [[Детроит]] | [[САД]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 60,3 × 73 | align="right" | 1894 | align="right" | 836 | [[Податотека:Alfred Sisley - Church at Moret after the Rain - 20.114 - Detroit Institute of Arts.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, en hiver'' }} | [[Национален музеј на уметноста на Романија]] | [[Букурешт]] | [[Романија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 65,5 × 81 | align="right" | 1894 | align="right" | 839 | [[Податотека:Sisley.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, мразно време''}} | [[Музеј на ликовни уметности во Берн]] | [[Берн]] | [[Швајцарија]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 65 × 81 | align="right" | 1893 | align="right" | 819 | [[Податотека:L'Église de Moret, temps de gelée.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море на сонце''}} | Приватна збирка | | Suisse | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 73 × 92 | align="right" | 1894 | align="right" | 837 | [[Податотека:L’église de Moret-sur-Loing au soleil.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, попладне''}} | Приватна збирка | Лозана | Швајцарија | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 64 × 83 | align="right" | 1894 | align="right" | 822 | [[Податотека:Alfred Sisley 039.jpg|100px]] |- | {{sort|Église de Moret|''Црквата во Море, навечер''}} | [[Пети пале]] | [[Париз]] | [[Франција]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 82 × 101 | align="right" | 1894 | align="right" | 840 | [[Податотека:Sisley, Alfred-L'église à Moret-Paris, Petit-Palais.jpg|100px]] |- | {{sort|Transept|''Старата црква во Море на дожд, La Vieille Église de Moret par la pluie, од страната на трансептот''}} | [[Фондација на музеи во Бирмингем]] | Бирмингем | Англија | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 73 × 60 | align="right" | 1894 | align="right" | 834 | [[Податотека:Alfred Sisley (1839-1899) - The Church at Moret in the Rain - 1948P26 - Birmingham Museums Trust.jpg|100px]] |- | {{sort|Transept|''Старата црква во Море, на утринско сонце''}} | Приватна збирка | | | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 66 × 81.5 | align="right" | 1894 | align="right" | 838 | [[Податотека:LA VIEILLE ÉGLISE DE MORET, LE MATIN AU SOLEIL.PNG|100px]] |- | {{sort|Transept|''Црквата во Море навечер''}} | Приватна збирка | Њујорк | [[САД]] | [[Маслено сликарство|Масло на платно]] | align="right" | 81 x 100 | align="right" | 1894 | align="right" | 835 | [[Податотека:Alfred Sisley - L'église de Moret l'après-midi.jpg|100px]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Paintings of Église Notre-Dame de Moret-sur-Loing by Alfred Sisley}} {{Алфред Сисли}} [[Категорија:Уметнички слики од 1894 година]] [[Категорија:Уметнички слики од 1893 година]] [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Категории на Ризницата со месна врска иста како на Википодатоците]] bii5uisohjii57gyan4ej68qpewsbkt 1 1391109 5536599 2026-04-09T18:07:15Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5536599 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1391111 5536616 2026-04-09T18:59:11Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1309435099|Trams in Dubrovnik]]“ 5536616 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Јавен превоз|box_width=230px|name=Трамваj во Дубровник|image=ETH Bildarchiv SIK 03-038653 Dubrovnik tramway.tif|imagesize=|image2=|imagesize2=|caption=Трамвајот во Дубровник во 1968 година|locale=[[Дубровник]], [[Хрватска]]|transit_type=[[Трамвај]]|lines=|stations=|ridership=|began_operation=22 декември 1910|ended_operation=20 март 1970|owner=|operator=|marks=|vehicles=|system_length=|track_gauge={{Track gauge|760mm|allk=on}}<ref>{{cite web |url=http://tehnicki-muzej.hr/hr/odjeli/promet,7.html?item=95 | url-status=usurped | archive-url = https://web.archive.org/web/20180122103750/http://tehnicki-muzej.hr/hr/odjeli/promet,7.html?item=95 | archive-date = 22 January 2018 |title=Dubrovački tramvaj |author=<!--Not stated--> |date=2014-04-16 |publisher=[[Nikola Tesla Technical Museum]] |language=hr |access-date=2017-03-28 |quote=Širina kolosijeka po kojoj se tramvaj kretao u Dubrovniku iznosila je 760 mm (uskotračni kolosijek).}}</ref>|minimum_radius_of_curvature=|average_speed=|top_speed=|map=[[File:Plan Straßenbahn Dubrovnik.png|thumb|center|300px|Formal map of the Dubrovnik tram network]]|map_state=show}} '''Трамваите во Дубровник''' претставувале вид јавен транзитен систем што функционирал во [[Хрватска|хрватскиот]] град [[Дубровник]] од 1910 до 1970 година. Сообраќал на релацијата Пиле - Груж (која не била составен дел од Дубровник во времето кога бил пуштен во употреба) како и Пиле - Лапад, која подоцна била изградена во 1928 година. == Историја == [[Податотека:Dubrovnik_Tram-10_Veza-Lapad_Pile_1952.jpg|лево|мини|Трамвај бр. 10 кај Пиле во 1952 година]] Со изградбата на [[теснолиниската железница]] [[Брод – Босански Брод – Добој – Сараево]] и [[Сараево – Метковиќ (Плоче)]] , како и на [[железницата Габела – Зеленика]] (со крак до Дубровник), градот Дубровник добил значење во тогашното Австроунгарско Царство. Изградбата на железницата ја инспирирала и идејата за поврзување на Груж и Пиле, а со оглед на тоа што Груж во тоа време бил пристаниште, но и предградие на градот. Првиот предуслов за реализација на оваа идеја била изградбата и почетокот на работата на електраната во Дубровник на 1 јуни 1901 година, а во 1905 година бил формиран Комитетот за изградба на електричен трамвај. Изградбата била завршена (за тоа време) во рекордно време од 48 работни дена. Ширината била 760 мм. Пет моторни возила (броени од 1 до 5), три затворени приколки (броени од 21, 22 и 23), куќиште за тркала и сет тркала беа купени од компанијата „Grazer Wagonen und Maschinenfabrik“ во Грац.<ref name="100 godina dubrovačkog tramvaja" /> Договорот меѓу Општината и Дубровничка електрична железница го потпишаа во име на Општината д-р Иво Дегиули и д-р Мато Грациќ, а во име на ДЕЖ претставниците Луко Бона и Мато Шариќ. Договорот беше одобрен од Општинскиот совет на 16 март 1913 година, а документот беше заверен од Далматинскиот регионален комитет во Задар на 1 август 1913 година. Првиот [[трамвај]] започнал со работа на 22 декември 1910 година со две линии од кои првата помеѓу градските порти кај (Пиле) и блиското пристаниште Груж и се проширил во текот на својот век со продолжување на оригиналната линија до [[Железничка станица|железничката станица]] во Дубровник и втора линија до Лапад. === Несреќа во 1970 година и конечно затворање === Во сабота во раните утрински часови околу 9 часот наутро на 7 март 1970 година, се случила една од најсериозните сообраќајни несреќи со дубровничкиот трамвај што се случиле во последните 60 години откако ова превозно средство се појавило на нашите градски улици. Трамвајот број 5, кој сообраќаел на релацијата Пиле - Лапад, со голема брзина се спуштил по улицата Маршал Тито до последната трамвајска станица, каде што скокнал од шините и летнал на 27м од едната на другата страна на патот со што ја урнал оградата и се урнал од висина од 4 метри во градскиот парк директно на влезот низ ѕидините во стариот дел на градот. Во несреќата едно лице загинало, додека други биле тешко повредени. Советот за национална одбрана и Советот за урбанистичко планирање и комунални работи на Општинското собрание на Дубровник донело резолуција за укинување на трамвајскиот сообраќај во Дубровник, која била донесена во 1910 година. Заклучокот на двата совети почнал да се спроведува со прекинување на трамвајскиот сообраќај и подигнување на трамвајските пруги на трасата од Бониново до Пиле. На 20 април во 12 часот, трамвајскиот сообраќај бил официјално прекинат. Точно во 12 часот напладне, сите трамвајски вагони им биле наредени на станицата Лапад, а оттаму, во придружба на граѓаните и сите активни и пензионирани вработени во компанијата тргнале на нивното последно кратко возење до депото. Последниот целосен ден на трамвајска услуга бил во петок, 20 март 1970 година, а веќе следното утро, на 21 март, на сите им биле дадени бесплатни возења како последно збогување со старите трамвајски вагони, од кои неколку биле оригиналите од 1910 година. Големи толпи, претежно локални жители, ја искористија својата последна шанса да се возат со трамваите кои вршеле посебна линија помеѓу Лапад и железничката станица во Груз. Напладне се формирала разгранета поворка од 9 преостанати возила на системот, кои едно по едно влегле во депото за последен пат, кое ги затворило своите порти без церемонија во 12:30 часот. Тоа бил крајот на трамваите во Дубровник.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.inet.hr/~dfejzagi/kraj.htm|title=Rastanak S Tramvajem|work=Inet.hr|accessdate=27 July 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lostindubrovnik.com/the-dubrovnik-tram/|title=The Dubrovnik tram|work=Lost in Dubrovnik|accessdate=27 July 2025}}</ref> Патниот транспорт во градот сега се одвива исклучиво со [[Автобус|автобуси]]. Трамваите превезле околу 100 милиони патници во текот на нивното шест децениско постоење. == Галерија == <gallery> Податотека:Dubrovnik_tram_1.jpg|алт=Restored Dubrovnik tram on display at the Zagreb Technical Museum| Реставрираниот трамвај во Дубровник изложен во Техничкиот музеј во Загреб Податотека:ETH_Bildarchiv_SIK_03-039103_Dubrovnik_tramway.tif|алт=Dubrovnik tram in 1968| Трамвајот во Дубровник во 1968 година Податотека:ETH_Bildarchiv_SIK_03-039104_Dubrovnik_tramway.tif|алт=Dubrovnik tram in operation| Трамвајот во Дубровник е во функција Податотека:Dubrovnik_pile_tram_postcard.jpg|алт=Tram at the beginning of its service, 1910| Трамвај на почетокот на својата услуга, 1910 година </gallery> == Видете исто така == * Список на градски трамвајски системи во Хрватска == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20050209123556/http://www.dubrovacki-tramvaj.com/ Дубровнички трамвај] {{Trams in Croatia}} [[Категорија:Статии со извори на хрватски (hr)]] [[Категорија:Историја на Дубровник]] 1b8vhdn4o9u3475u8uy2vr3qulwoxbt 0 1391112 5536618 2026-04-09T19:02:36Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1271756665|View of Montmartre from Cité des Fleurs to Les Batignolles]]“ 5536618 wikitext text/x-wiki '''''„Поглед на Монмартр од Сите де Флер во Батињол“''''' - слика во [[Маслено сликарство|масло на платно]] од [[Алфред Сисли]], насликана во пролетта 1869 година и која сега се наоѓа во [[Музеј Гренобл|Музејот Гренобл]]. Носи референца на француските национални музеи Inv. MG 1317. На музејот во 1901 година му ја подарил пријателот на уметникот и колега сликар [[Жозеф-Огист Руселен]], само две години по смртта на Сисли. Таа е една од првите [[Импресионизам|импресионистички]] слики што го [[Монмартр]], претставен во многу зелена околина. == Контекст == [[Податотека:Claude_Monet_-_Intérieur,_Après_dîner.jpg|лево|мини|[[Клод Моне]], ''Ентериер, По вечера'', прикажувајќи го домот на Сисли (1868 &#x2013; 1869), [[Вашингтон]], [[Национална уметничка галерија (Вашингтон)|Национална уметничка галерија]].]] И покрај тоа што е роден во Париз, на Сисли не му било лесно да создава прикази на градот, тој претпочитал индустриски теми како што е ''[[Поглед на каналот Сен Мартен]]'' или прикажување на градот од далечина како во ова дело. Тој го насликал од својот стан на [[Сите де Флер]], [[Батињол]], каде што живеел со својата придружничка Мари-Аделаид-Ежени Лекуезек помеѓу 1867 и 1873 година<ref name="Richard Shone" /> и каде што нивните деца Пјер и Жан се родени на 17 јуни 1867 година и 29 јануари 1869 година. [[Ричард Шон]] забележал дека дури и на овој датум композициите на Сисли покажале поголем интерес за водата и небото отколку за урбаниот живот и зградите, што значи дека тој веќе бил всушност [[Пределно сликарство|пределен сликар]].<ref name="Richard Shone">Richard Shone, Éditions Phaidon, {{ISBN|0714894117}}, 2004, p. 38</ref> [[Мериен Стивенс]] го споредува делото со бурното небо и драматичните воденици во приказите на Монмартр од [[Жорж Мишел]] и [[Констан Тројон]].<ref name="MaryAnne Stevens" /><gallery> Податотека:Georges_Michel,_The_Mill_of_Montmartre,_ca._1820.jpg|алт=The Mill in Montmartre, c. 1820 by Georges Michel, Metropolitan Museum of Art| ''Мелницата на Монмартр'', околу 1820 година од [[Жорж Мишел]], [[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј.]] Податотека:La_Pente_de_Montmartre.jpg|алт=Pente de Montmartre 1850 par Constant Troyon, National Gallery of Art| ''Падина на Монмартр'' 1850 par [[Констан Тројон]], [[Вашингтон]], <a href="./Национална_уметничка_галерија_(Вашингтон)" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&amp;quot;userAdded&amp;quot;:true,&amp;quot;adapted&amp;quot;:true}">Национална уметничка галерија</a> Податотека:Montmartre_from_Batignolles.jpg|алт=Montmartre seen from boulevard des Batignolles in 2011| ''Монмартр гледан од'' булеварот Батињол во 2011 </gallery> == Наводи == {{Алфред Сисли}} [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Уметнички слики од 1869 година]] [[Категорија:Слики на Монматр]] bgms7e827dz5t3l5gpta1g7zgi3zhbw 5536630 5536618 2026-04-09T19:19:56Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка, поправки 5536630 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Инфокутија Уметничко дело | image = [[Податотека:Vue de Montmartre, depuis la Cité des Fleurs aux Batignolles.jpg|335px]] | image_size = 335px | title = Поглед на Монмартр од Сите де Флер во Батињол | artist = [[Алфред Сисли]] | year = 1869 | medium = Масло на платно | height_metric = 70 | width_metric = 116 | dimensions_ref = <ref>{{нмс |url=https://www.navigart.fr/grenoble-collections/#/artwork/alfred-sisley-vue-de-montmartre-depuis-la-cite-des-fleurs-aux-batignolles-60000000004865 |title=Vue de Montmartre depuis la Cité des Fleurs aux Batignolles |publisher=Musée de Grenoble |accessdate=2023-12-04}}</ref> | museum = [[Музеј Гренобл]] }} '''''„Поглед на Монмартр од Сите де Флер во Батињол“''''' — слика во [[Маслено сликарство|масло на платно]] од [[Алфред Сисли]], насликана во пролетта 1869 година и која сега се наоѓа во [[Музеј Гренобл|Музејот Гренобл]]. Носи референца на француските национални музеи Inv. MG 1317. На музејот во 1901 година му ја подарил пријателот на уметникот и колега сликар [[Жозеф-Огист Руселен]], само две години по смртта на Сисли. Таа е една од првите [[Импресионизам|импресионистички]] слики што го [[Монмартр]], претставен во многу зелена околина. == Контекст == [[Податотека:Claude_Monet_-_Intérieur,_Après_dîner.jpg|лево|мини|[[Клод Моне]], ''Ентериер, По вечера'', прикажувајќи го домот на Сисли (1868 &#x2013; 1869), [[Вашингтон]], [[Национална уметничка галерија (Вашингтон)|Национална уметничка галерија]].]] И покрај тоа што е роден во Париз, на Сисли не му било лесно да создава прикази на градот, тој претпочитал индустриски теми како што е ''[[Поглед на каналот Сен Мартен]]'' или прикажување на градот од далечина како во ова дело. Тој го насликал од својот стан на [[Сите де Флер]], [[Батињол]], каде што живеел со својата придружничка Мари-Аделаид-Ежени Лекуезек<ref name="MaryAnne Stevens">MaryAnne Stevens, in ''Sisley: Royal Academy of Arts, Londres, 3 juillet-18 octobre 1992, Musée d'Orsay, Paris, 28 octobre 1992-31 janvier 1993, Walters Art Gallery, Baltimore, 14 mars-13 juin 1993'', Réunion des musées nationaux, 1992, p. 106</ref> помеѓу 1867 и 1873 година<ref name="Richard Shone" /> и каде што нивните деца Пјер и Жан се родени на 17 јуни 1867 година и 29 јануари 1869 година. [[Ричард Шон]] забележал дека дури и на овој датум композициите на Сисли покажале поголем интерес за водата и небото отколку за урбаниот живот и зградите, што значи дека тој веќе бил всушност [[Пределно сликарство|пределен сликар]].<ref name="Richard Shone">Richard Shone, Éditions Phaidon, {{ISBN|0714894117}}, 2004, p. 38</ref> [[Мериен Стивенс]] го споредува делото со бурното небо и драматичните воденици во приказите на Монмартр од [[Жорж Мишел]] и [[Констан Тројон]].<ref name="MaryAnne Stevens" /> ==Галерија== <gallery> Податотека:Georges_Michel,_The_Mill_of_Montmartre,_ca._1820.jpg|алт=The Mill in Montmartre, c. 1820 by Georges Michel, Metropolitan Museum of Art| ''Мелницата на Монмартр'', околу 1820 година од [[Жорж Мишел]], [[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј.]] Податотека:La_Pente_de_Montmartre.jpg|алт=Pente de Montmartre 1850 par Constant Troyon, National Gallery of Art| ''Падина на Монмартр'', 1850 од [[Констан Тројон]], [[Вашингтон]],Национална уметничка галерија Податотека:Montmartre_from_Batignolles.jpg|алт=Montmartre seen from boulevard des Batignolles in 2011| Поглед на ''Монмартр'' од булеварот Батињол во 2011 </gallery> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Vue de Montmartre, depuis la Cité des Fleurs aux Batignolles}} {{Алфред Сисли}} [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Уметнички слики од 1869 година]] [[Категорија:Слики на Монмартр]] gmdb7jvo7in5fb675ka42boxegz047h 0 1391113 5536622 2026-04-09T19:08:01Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1285723753|Unveiling of the Gundulić monument]]“ 5536622 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Fran_Gundulic2.JPG|мини|Официјално откривање на споменикот на Иван Гундулиќ 1893 година]] '''Откривањето на споменикот [[Иван Гундулиќ|на Гундулиќ]]''' во [[Дубровник]] на 20 мај 1893 година бил симболичен настан во политичката историја на Дубровник, бидејќи ги изнел на површина пошироките тензии меѓу двете политички страни на градот, [[Хрвати|Хрватите]] и Србите-католиците во политичките борби пред Првата [[Прва светска војна|светска војна]] во регионот. == Подготовката == На својата седница на 9 март 1880 година, Општинскиот совет на Дубровник го усвоил предлогот добиен од „Дубровничка младина“, организација позната како дел од српско-католичкото движење во Дубровник, за подигнување споменик за 300 годишнината од раѓањето на Гундулиќ во 1888 година.{{Sfn|Grkeš|2021}} Градоначалник на градот во тоа време бил Рафаел „Рафо“ Пуциќ . Било одлучено да се номинира петчлен комитет за да ја надгледува изградбата на споменикот. Членовите биле почитуваните интелектуалци Медо Пуциќ, Перо Будмани, [[Ivo Kaznačić|Иво Казначиќ]], Мато Водопиќ и Луко Зоре.{{Sfn|Grkeš|2021}} Во 1882 година, буџетот за поставување на споменикот изнесувал 11.000 флорини.{{Sfn|Grkeš|2021}} Во 1882 година, починал претседателот на надзорниот одбор Медо Пуциќ, како и Иван Август Казначиќ во 1883 година, а Мато Водопиќ се откажал од своето членство кога бил именуван за епископ во 1882 година, како и Будмани кој го напушти одборот за да се фокусира на својата работа за Речникот на Академијата, но воедно работата била попречена и од недостаток на средства.{{Sfn|Grkeš|2021}} Кога политичката коалиција на членовите на Српско-католичката и Автономистичката партија повторно започнала со работа на тоа, во 1891 година комитетот бил реконституиран со нови членови: Мариница Ѓорѓи, Лујо Бизаро, Нико Бошковиќ, Иво Богоевиќ, Луко Бона, Брња Кабога, Балдо Костиќ, Влахо Матијевиќ, Јеро Пуљеши, Стијепо Томашевиќ, Луко Зоре и Никола Уцов.{{Sfn|Grkeš|2021}} Буџетот за поставување на споменикот бил овојпат зголемен на 15.800 флорини, што било за 4.800 форинти повеќе,{{Sfn|Grkeš|2021}} а новиот комитет организирал нови начини на финансирање преку рекламирање на потфатот во весници и меѓу разни достоинственици, дури и контактирајќи ги емигрантите во [[Аргентина]].{{Sfn|Grkeš|2021}} Споменикот е подигнат на 20 мај 1893 година. на најголемиот плоштад во Дубровник, Полјана. Изработен е од хрватскиот скулптор Иван Рендиќ.<ref>{{Наведено списание|last=Kolendić|first=Anton|date=1965|title=City|url=https://books.google.com/books?id=dWZ9AAAAMAAJ|journal=Dubrovnik|publisher=Jugoslavija|volume=6|page=67|quote=Poljana (Gundulić Square): here every morning the peasants from the neighbourhood bring fresh food.. The monument was erected in 1893, the work of the well-known Dalmatian sculptor, Ivan Rendić.}}</ref> == Откривањето == Откривањето, како и сите официјални прослави во тој период, не биле само културно, туку и силно национално и политичко., а ќленовите на Хрватската партија на правата и Хрватската народна партија се обиделе да доведат што е можно повеќе Хрвати од различни хрватски региони за да му дадат на настанот хрватски национален и политички карактер. Од друга страна, членовите на [[Serb Party|Српската партија]] (српско-католици) се обиделе да соберат што е можно повеќе Срби-католици за да му дадат српски шмек на прославата. Така, собирот станал симбол на поделба меѓу спротивставените национални движења.{{Sfn|Grkeš|2021}} Официјално бил откриен на 26 јули 1893 година, од последниот машки член на семејството, баронот Франо Геталдиќ-Гундулиќ ( ''видете'' Куќа Гундулиќи ). == Наводи == {{Наводи}} == Извори == * {{Наведено списание|last=Grkeš|first=Ivan|year=2021|title=Spomenik kao prijeporno mjesto. Trodnevna proslava otkrivanja Gundulićeva spomenika u Dubrovniku 1893. godine|trans-title=Monument as a Place of Controversy: A Three-Day Celebration Marking the Unveiling of Gundulić’s Monument in Dubrovnik in 1893|journal=Anali Zavoda za Povijesne Znanosti Hrvatske Akademije Znanosti i Umjetnosti u Dubrovniku|language=hr|volume=59|issue=59|pages=205–241|doi=10.21857/ypn4oc1rq9|doi-access=free}} == Дополнително читање == * {{Наведена книга|title=Mladi Supilo|last=Perić|first=Ivo|date=1996|publisher=Školska knjiga|isbn=9789530619029}} * {{Наведена книга|title=Dubrovački eseji|last=Banac|first=Ivo|date=1992|publisher=Matica Hrvatska}} {{DEFAULTSORT:Unveiling of the Gundulic monument}} [[Категорија:Политичка историја на Хрватска]] [[Категорија:Српско-хрватско движење во Дубровник]] [[Категорија:Историја на Дубровник]] 3gs75l3t722sdaqb1c74dmuay3vl9zt 1 1391114 5536627 2026-04-09T19:13:24Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Војна во Европа|земја=Меѓународна статија}} 5536627 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Војна во Европа|земја=Меѓународна статија}} ldv792q2vnkgdf3e0vh1yidcf7vdt1m 14 1391115 5536628 2026-04-09T19:13:48Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Статии од СИЕ Пролет 2026 по тема|Војна во Европа]] 5536628 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Статии од СИЕ Пролет 2026 по тема|Војна во Европа]] gf62z9hxxbnpmxec1oi1mm2uspe8njy 1 1391116 5536631 2026-04-09T19:20:12Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5536631 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1391117 5536634 2026-04-09T19:31:48Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1332477144|Avenue of Chestnut Trees at La Celle-Saint-Cloud]]“ 5536634 wikitext text/x-wiki '''''Алеја на костени во Ла Сел-Сен-Клу''''' ({{Langx|fr|Allée de châtaigniers à La Celle-Saint-Cloud}}) или '''''Раб на шумата Фонтенбло''''' ({{Langx|fr|Lisière de la forêt de Fontainebleau}} ) - слика од [[Алфред Сисли]] од 1865 [[Импресионизам|година]], создадена во шумата во [[Ла Сел-Сен-Клу]]. Била одбиена од [[Париски салон|Парискиот салон]] во 1867 година и купена од [[Жан-Батист Форе]] во 1877 година. Во 1919 година била купена од [[Џозеф Дувин]], кој во 1921 година ја подарил на [[Пети пале]], каде што сè уште е изложена. == Наводи == {{Алфред Сисли}} [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Пределни слики]] [[Категорија:Слики во Пети пале]] [[Категорија:Уметнички слики од 1865 година]] 1rfth5mnrx9j8fxmt8aa019dhy6y6ky 5536636 5536634 2026-04-09T19:42:11Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5536636 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Инфокутија Уметничко дело | image = [[Податотека:Allee_de_chataigniers_-_Alfred_Sisley.jpg|300px]] | image_size = 300px | title = Алеја на костени во Ла Сел-Сен-Клу | artist = [[Алфред Сисли]] | year = 1865 | medium = масло на платно | height_metric = 129 | width_metric = 208 | dimensions_ref = <ref>{{нмс |url=https://www.parismuseescollections.paris.fr/en/node/227063#infos-principales |title= Lisière de la forêt de Fontainebleau |publisher=[[Paris Musées]]}}</ref> | museum = [[Пети пале]] | city = [[Париз]] }} '''''Алеја на костени во Ла Сел-Сен-Клу''''' ({{Langx|fr|Allée de châtaigniers à La Celle-Saint-Cloud}}) или '''''Раб на шумата Фонтенбло''''' ({{Langx|fr|Lisière de la forêt de Fontainebleau}} ) — [[импресионизам|предимпресионистичка]] слика од [[Алфред Сисли]] од 1865 година, создадена во шумата во [[Ла Сел-Сен-Клу]]. Била одбиена од [[Париски салон|Парискиот салон]] во 1867 година, а [[Жан-Батист Форе]] ја купил во 1877 година. Во 1919 година ја купил [[Џозеф Дувин]], кој во 1921 година му ја подарил на [[Пети пале]], каде што сè уште е изложена.<ref>Gary Tinterow and Henri Loyrette, ''Origins of Impressionism'', New York, Metropolitan Museum of Art, 1994, pp. 461-462</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Allée de châtaigniers à La Celle-Saint-Cloud}} {{Алфред Сисли}} [[Категорија:Слики од Алфред Сисли]] [[Категорија:Пределни слики]] [[Категорија:Слики во Пети пале]] [[Категорија:Уметнички слики од 1865 година]] 7uznkcpnycjzrw3udhy4omc90ibs0vm 1 1391118 5536637 2026-04-09T19:42:26Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5536637 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1391119 5536650 2026-04-09T19:51:54Z 19user99 72391 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1279439626|Turda Gorge]]“ 5536650 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Looking_east_through_the_Turda_gorge,_Romania,_2017.jpg|десно|мини|250x250пкс|Турдската кисура гледана од западниот дел ]] [[Податотека:Tordai_hasadék_ML.jpg|мини|250x250пкс|Турдската клисура гледана од источниот крај]] '''Турдска клисура''' ( {{Langx|ro|Cheile Turzii}}, {{Langx|hu|Tordai-hasadék}}) — природен резерват (на реката Хашдате) сместен 6 км западно од [[Турда]] и околу 15 км југоисточно од [[Клуж-Напока]], во [[Трансилванија]], [[Романија]] . == Географија == [[Кањон|Кањонот]], формиран преку [[ерозија]] на [[Јура|јурскиот]] [[варовник]] на планината, е долг 2900 метри, а ѕидовите имаат висина што достигнува 300 метри. <ref name="autogenerated1" /> Вкупната површина на кањонот е 324 [[Хектар|хектари]]. == Галерија == <gallery> Податотека:Tordai-hasadek.JPG|алт=Turda Gorges seen from the west end| Турдската клисура гледана од западниот крај Податотека:CheileTurzii02.jpg|алт=Cheile Turzii| Турдската клисура Податотека:Cheile_Turzii-Podeț-(48).JPG|алт=One of the bridges of Cheile Turzii| Еден од мостовите на Турдската клисура Податотека:Cheile_Turzii_(2).jpg Податотека:CheileTurziiPesteraBalica.jpg|алт="Balica's Cave" in Cheile Turzii| „Пештерата на Балица“ во Турдската клисура Податотека:CheileTurziiCabana.jpg|алт=The chalet| Шалето Податотека:2007_06210073Turda.JPG|алт=Cheile Turzii seen from Turda| Турдската клисура гледан од [[Турда]] Податотека:Henric_Trenk_-_Intrare_in_Cheile_Turzii.jpg|алт=Henric Trenk's painting of Cheile Turzii| Турдската клисура насликана од Хенрик Тренк </gallery> == Наводи == <references /> == За понатамошно читање == [[Категорија:Знаменитости во Романија]] j9koyrfztmmasdcjp7hofhceflicmzv 5536656 5536650 2026-04-09T20:02:16Z 19user99 72391 5536656 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Looking_east_through_the_Turda_gorge,_Romania,_2017.jpg|десно|мини|250x250пкс|Турдската кисура гледана од западниот дел ]] [[Податотека:Tordai_hasadék_ML.jpg|мини|250x250пкс|Турдската клисура гледана од источниот крај]] '''Турдска клисура''' ( {{Langx|ro|Cheile Turzii}}, {{Langx|hu|Tordai-hasadék}}) — природен резерват во [[Трансилванија]], [[Романија]] кој е сместен 6 км западно од [[Турда]] и околу 15 км југоисточно од [[Клуж-Напока]]. Турдската клисура се наоѓа на реката Хашдате. == Географија == [[Кањон|Кањонот]], формиран преку [[ерозија]] на [[Јура|јурскиот]] [[варовник]] на планината, е долг 2900 метри,<ref name=autogenerated1>Violeta Nicula, p. 64</ref> а ѕидовите имаат висина што достигнува 300 метри.<ref name="autogenerated1" /> Вкупната површина на кањонот е 324 [[Хектар|хектари]]. Турдската клисура содржи еден од најбогатите и најживописните карстни предели во Романија. Повеќе од 1000 растителни и животински видови живеат овде. Некои од овие растителни и животински видови се ретки или дури загрозени, како дивиот лук или некои видови орел. ==Историја== Турдската клисура била населена уште од неолитскиот период. ==Флора== Во резерватот може да се најдат повеќе од 1000 растителни видови, вклучувајќи ги Allium obliquum, Dianthus integripetalus, и Viola jobi. ==Фауна== Во Турдската клисура живеат 67 видови птици, пеперутки (Eublema, Heterogynis, Dysauxes, Phybalopterix итн.), риби, водоземци и некои цицачи (лисици, ласици, куни, диви свињи итн.). ==Пештери== Во Турдската клисура постојат околу 60 познати пештери, речиси сите се со мала големина - најдолгата е само 120 метри. ==Други туристички атракции== Турдската клисура се наоѓа само на неколку километри од два други кањони ([[Турени|Туренската клисура]] и Борзештската клисура), како и од водопадот Чиукаш. Турдската клисура е едно од главните места за качување по карпи во Романија. == Галерија == <gallery> Податотека:Tordai-hasadek.JPG|алт=Turda Gorges seen from the west end| Турдската клисура гледана од западниот крај Податотека:CheileTurzii02.jpg|алт=Cheile Turzii| Турдската клисура Податотека:Cheile_Turzii-Podeț-(48).JPG|алт=One of the bridges of Cheile Turzii| Еден од мостовите на Турдската клисура Податотека:Cheile_Turzii_(2).jpg Податотека:CheileTurziiPesteraBalica.jpg|алт="Balica's Cave" in Cheile Turzii| „Пештерата на Балица“ во Турдската клисура Податотека:CheileTurziiCabana.jpg|алт=The chalet| Шалето Податотека:2007_06210073Turda.JPG|алт=Cheile Turzii seen from Turda| Турдската клисура гледан од [[Турда]] Податотека:Henric_Trenk_-_Intrare_in_Cheile_Turzii.jpg|алт=Henric Trenk's painting of Cheile Turzii| Турдската клисура насликана од Хенрик Тренк </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == * ''Turda, date istorice'', Violeta Nicula, Editura Triade, pag. 64-66 == Надворешни врски == * [http://infoturda.ro/divertisment/wallpaper/album/7-cheile-turzii.html Turda Gorges Wallpapers] * [http://www.turdaturism.ro Turda tourism] * [http://www.welcometoromania.ro/DN75/DN75_Cheile_Turzii_r.htm Cheile Turzii] [[Категорија:Знаменитости во Романија]] leqb3hhibbkk6dr646pw2nqit6k3qcv 5536657 5536656 2026-04-09T20:05:16Z 19user99 72391 5536657 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Looking_east_through_the_Turda_gorge,_Romania,_2017.jpg|десно|мини|250x250пкс|Турдската кисура гледана од западниот дел ]] [[Податотека:Tordai_hasadék_ML.jpg|мини|250x250пкс|Турдската клисура гледана од источниот крај]] '''Турдска клисура''' ({{Langx|ro|Cheile Turzii}}, {{Langx|hu|Tordai-hasadék}}) — природен резерват во [[Трансилванија]], [[Романија]] кој е сместен 6 км западно од [[Турда]] и околу 15 км југоисточно од [[Клуж-Напока]]. Турдската клисура се наоѓа на реката Хашдате. == Географија == [[Кањон|Кањонот]], формиран преку [[ерозија]] на [[Јура|јурскиот]] [[варовник]] на планината, е долг 2900 метри,<ref name=autogenerated1>Violeta Nicula, p. 64</ref> а ѕидовите имаат висина што достигнува 300 метри.<ref name="autogenerated1" /> Вкупната површина на кањонот е 324 [[Хектар|хектари]]. Турдската клисура содржи еден од најбогатите и најживописните карстни предели во Романија. Повеќе од 1000 растителни и животински видови живеат овде. Некои од овие растителни и животински видови се ретки или дури [[Загрозен вид|загрозени]], како дивиот лук или некои видови орел. ==Историја== Турдската клисура била населена уште од [[Младо камено време|неолитскиот период]]. ==Флора== Во резерватот може да се најдат повеќе од 1000 растителни видови, вклучувајќи ги ''Allium obliquum'', ''Dianthus integripetalus'', и ''Viola jobi''. ==Фауна== Во Турдската клисура живеат 67 видови птици, пеперутки (Eublema, Heterogynis, Dysauxes, Phybalopterix итн.), риби, водоземци и некои цицачи (лисици, ласици, куни, диви свињи итн.). ==Пештери== Во Турдската клисура постојат околу 60 познати [[Пештера|пештери]], речиси сите се со мала големина - најдолгата е само 120 метри. ==Други туристички атракции== Турдската клисура се наоѓа само на неколку километри од два други кањони ([[Турени|Туренската клисура]] и Борзештската клисура), како и од водопадот Чиукаш. Турдската клисура е едно од главните места за качување по карпи во Романија. == Галерија == <gallery> Податотека:Tordai-hasadek.JPG|алт=Turda Gorges seen from the west end| Турдската клисура гледана од западниот крај Податотека:CheileTurzii02.jpg|алт=Cheile Turzii| Турдската клисура Податотека:Cheile_Turzii-Podeț-(48).JPG|алт=One of the bridges of Cheile Turzii| Еден од мостовите на Турдската клисура Податотека:Cheile_Turzii_(2).jpg|Во Турдската клисура Податотека:CheileTurziiPesteraBalica.jpg|алт="Balica's Cave" in Cheile Turzii| „Пештерата на Балица“ во Турдската клисура Податотека:CheileTurziiCabana.jpg|алт=The chalet| Шалето Податотека:2007_06210073Turda.JPG|алт=Cheile Turzii seen from Turda| Турдската клисура гледана од [[Турда]] Податотека:Henric_Trenk_-_Intrare_in_Cheile_Turzii.jpg|алт=Henric Trenk's painting of Cheile Turzii| Турдската клисура насликана од Хенрик Тренк </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == * ''Turda, date istorice'', Violeta Nicula, Editura Triade, pag. 64-66 == Надворешни врски == * [http://infoturda.ro/divertisment/wallpaper/album/7-cheile-turzii.html Turda Gorges Wallpapers] * [http://www.turdaturism.ro Turda tourism] * [http://www.welcometoromania.ro/DN75/DN75_Cheile_Turzii_r.htm Cheile Turzii] [[Категорија:Знаменитости во Романија]] ioqst6rrhlqo3ykob0fry2omp5p9hul 0 1391120 5536658 2026-04-09T20:07:12Z Тиверополник 1815 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1340805332|Intermarium]]“ 5536658 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Intermarium.png|мини|Концептот на [[Јозеф Пилсудски|Јожеф Пилсудски]] за меѓуморје по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], кој се протега од [[Балтичко Море|Балтичкото Море]] на север до [[Средоземно Море|Средоземното Море]] и [[Црно Море|Црното Море]] на југ. Во светло зелена боја: источните делови од украинските и белоруските земји се вклучени во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] во 1922 година.]] '''Меѓуморје''' или '''Интермариум''' ({{Langx|pl|Międzymorze}}) -геополитички план по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], осмислен од [[Јозеф Пилсудски|Јожеф Пилсудски,]] за обединување на поранешните [[Полско-литванска Државна Заедница|полско-литвански земји на Заедницата]] во рамките на една политичка држава. Планот поминал низ неколку повторувања, од кои некои предвидувале вклучување на соседните држави. Предложената мултинационална политичка држава би вклучувала територии што се наоѓаат помеѓу [[Балтичко Море|Балтичкото]], [[Црно Море|Црното]] и [[Јадранско Море|Јадранското Море]], па оттука и името ''Интермариум'' ([[Латински јазик|латински]] за „Меѓу мориња“). Перспективна [[федерација]] <ref>Richard K Debo, ''Survival and Consolidation: The Foreign Policy of Soviet Russia, 1918–1921'', McGill-Queen's Press, 1992, {{ISBN|0-7735-0828-7}}, p. 59.</ref> <ref>James H. Billington, ''Fire in the Minds of Men'', Transaction Publishers, {{ISBN|0-7658-0471-9}}, p. 432</ref> <ref>David Parker, ''The Tragedy of Great Power Politics'', W. W. Norton & Company, 2001, {{ISBN|0-393-02025-8}}, p. 194</ref> на земјите од [[Средна Европа|Средна]] и [[Источна Европа|Источна]] [[Европа]], планот за Меѓуморје по [[Првата светска војна]] што го спроведувал Пилсудски имала за цел да ги регрутира во предложената федерација [[Балтички држави|балтичките држави]] ([[Литванија]], [[Латвија]], [[Естонија]]), [[Финска]], [[Белоруска Народна Република|Белорусија]], [[Украинска Народна Република|Украина]], [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]], [[Кралство Романија|Романија]], [[Кралство Југославија|Југославија]] и [[Прва Чехословачка Република|Чехословачка]]. Полското име ''Międzymorze'' (од ''między'', „помеѓу“; и ''morze'', „море“), што значи „Помеѓу мориња“, било преведено на латински како ''Intermarium''. <ref>Tomasz Piesakowski, ''Akcja niepodległościowa na terenie międzynarodowym, 1945–1990'', 1999, p. 149: {{Јаз|pl|"...&nbsp;przyjmując łacińskie określenie 'Intermarium' (Międzymorze). Podkreślano, że 'Intermarium' to nie tylko pojęcie obszaru geopolitycznego zamieszkanego przez 16 narodów, ale idea wspólnoty wszystkich wolnych narodów tego obszaru."}}</ref> Предложената федерација требала да ја имитира [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]], која се протегала од Балтичкото Море до Црното Море, која од крајот на 16 век до крајот на 18 век ги обединила [[Кралство Полска|Кралството Полска]] и [[Големо Кнежевство Литванија|Големото Војводство Литванија]]. Меѓуморје ја надополнувало другата [[Геополитика|геополитичка]] визија на Пилсудски, прометејството, чија цел била распарчување на [[Руска Империја|Руското Царство]] и лишување на Русија од нејзините територијални придобивки. <ref name="Debo59">"Pilsudski hoped to build not merely a Polish nation state but a greater federation of peoples under the aegis of Poland which would replace Russia as the great power of Eastern Europe. Lithuania, Belorussia and Ukraine were all to be included. His plan called for a truncated and vastly reduced Russia, a plan which excluded negotiations prior to military victory." Richard K Debo, ''Survival and Consolidation: The Foreign Policy of Soviet Russia, 1918–1992'', [https://books.google.com/books?id=gQfUB0CXBO4C&q=excluded+negotiations&pg=PA59 p. 59], McGill-Queen's Press, 1992, {{ISBN|0-7735-0828-7}}.</ref> Некои [[Литванци]] го сметале Меѓуморје за закана за нивната нововоспоставена независност, а некои [[Украинци]] за закана за нивните стремежи за независност, <ref name="Zerkalo3a">Oleksa Pidlutsky, "Figures of the 20th century. Józef Piłsudski: the Chief who Created a State for Himself", ''[[Zerkalo Nedeli]]'' [''Mirror Weekly''], 3–9 February 2001, available online [http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/329/29435/ in Russian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051126150005/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/329/29435/}} and [http://www.zn.kiev.ua/ie/show/329/29435/ in Ukrainian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051107051914/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/329/29435/}}.</ref> <ref name="Derh">"The essence of [Józef Piłsudski's 'federalist' program] was that after the overthrow of tsardom and the disintegration of the Russian empire, a large, strong and mighty Poland was to be created in Eastern Europe. It would be the reincarnation of the ''Rzeczpospolita'' on 'federative' principles. It was to include the Polish, Lithuanian, Belarusian and Ukrainian lands. The leading role, of course, was to be given to the Polish ethnic, political, economic and cultural element. ... As such two influential and popular political doctrines with regard to Ukraine—the 'incorporationist' and the 'federalist'—even before the creation of Polish statehood, were based on ignoring the right of the Ukrainian people to self-determination and put forward claims to rule over the Ukrainian territories&nbsp;..." "Ukraine in Polish concepts of foreign policy", in Oleksandr Derhachov (ed.), ''Ukrainian Statehood in the Twentieth Century: Historical and Political Analysis'', Kyiv, 1996, {{ISBN|966-543-040-8}}.</ref> <ref name="Szporluk">Roman Szporluk, ''Imperiia ta natsii'', Kyiv, Dukh i Litera, 2001, {{ISBN|966-7888-05-3}}, [http://litopys.org.ua/sporl/sh08.htm section II] {{In lang|uk}}</ref> и додека Франција го поддржала предлогот, на него се спротивставиле [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] и поголемиот број други западни сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.unian.info/politics/1110820-intermarium-alliance-will-the-idea-become-reality.html|title=Intermarium Alliance – Will the idea become reality?|work=www.unian.info|accessdate=2015-11-01}}</ref> <ref name="EidintasZalys">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=0_i8yez8udgC&q=Polish-Lithuanian+Commonwealth+negative&pg=PA78|title=Lithuania in European Politics: The Years of the First Republic, 1918-1940|last=Eidintas|first=Alfonsas|last2=Zalys|first2=Vytautas|date=1999|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-312-22458-5|language=en}}</ref> Во рок од две децении од неуспехот на големиот модел на Пилсудски, сите земји што тој ги сметал за кандидати за членство во федерацијата паднале во рацете на Советскиот Сојуз или [[Трет Рајх|нацистичка Германија]], освен Финска (која претрпела некои територијални загуби во [[Зимска војна|Зимската војна]] од 1939-40 година со Советскиот Сојуз). == Преседани == [[Податотека:Map_of_the_Grand_Duchy_of_Lithuania_(pink)_and_the_Crown_of_the_Kingdom_of_Poland_(red)_and_its_neighborhood_in_1386_–_1434_(English_version).png|мини|Полско-литванскиот сојуз во својот најголем обем, 1386–1434]] [[Податотека:Polish-Lithuanian_Commonwealth_1635.png|алт=|мини|[[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]] во својот најголем обем, 1635 година]] === Заедница === [[Полско-литвански сојуз|Полско-литванскиот сојуз]] и воен сојуз се создале како заеднички одговор на заедничките закани што ги претставувале [[Тевтонски ред|Тевтонскиот ред]], [[Златна Орда|Златната орда]] и [[Големо Московско Кнежевство|Големото Московско Кнежетво]] . Сојузот првпат бил воспоставен во 1385 година од страна на Кревскиот сојуз, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://polishhistory.pl/union-of-krewo-act-of-kreva/|title=Union of Krewo (Act of Kreva)|date=2022-08-13|work=Polish History|language=en-US|accessdate=2023-02-24}}</ref> свечено склучен со бракот на полската кралица [[Јадвига Анжујска]] и литванскиот голем војвода [[Владислав II Јагело|Владислав]] од династијата Гедиминиди. Подоцна, во 1569 година се формирала подолготрајна федерација во форма на [[Полско-литванска Државна Заедница]], аранжман кој траел до 1795 година, односно до [[Трета поделба на Полска|Третата поделба на Полска]]. Така, Полско-литванскиот сојуз траел вкупно 410 години и понекогаш оваа земја била најголемата во Европа. Во рамките на заедницата, биле дадени предлози за воспоставување проширени полско-литвански- <nowiki><i id="mwrQ">московјански</i></nowiki> или полско-литвански<nowiki><i id="mwrw">-рутенски</i></nowiki> заедници. Иако заедницата привремено контролирала делови од Русија и управувала со голем дел од Рутенија со векови, овие предлози никогаш не биле спроведени на уставно ниво. === Планот на Адам Чарториски === Помеѓу ноемвриските и јануарските востанија, во периодот помеѓу 1832 и 1861 година, идејата за воскреснување на нова полско-литванска заедница ја застапувал принцот [[Адам Јежи Чарториски]], кој живеел во егзил во хотелот Ламберт во [[Париз]]. Во младоста, Чарториски се борел против Руското Царство во [[Полско-руска војна (1792)|Полско-руската војна]] од 1792 година; тој би го сторил тоа повторно во Кошќушковото востание од 1794 година доколку не бил уапсен во [[Брисел]] на пат кон Полска. Потоа, во 1795 година, тој и неговиот помлад брат добиле наредба да влезат во [[Руска царска армија|Царската руска армија]], а [[Катерина II (Русија)|Катерина Велика]] била толку поволно импресионирана од нив што им вратила дел од нивните конфискувани имоти. Адам Чарториски подоцна им служел на руските цареви [[Павле I (Русија)|Павле]] и [[Александар I (Русија)|Александар I]] како дипломат и министер за надворешни работи, воспоставувајќи антифранцуска коалиција за време на [[Наполеонови војни|Наполеоновите војни]]. Чарториски, еден од водачите на Полското ноемвриско востание од 1830 година, бил осуден на смрт по неговото задушување од страна на Русија, но на крајот му било дозволено да оди во егзил во Франција. [[Податотека:Coat_of_arms_of_the_January_Uprising.svg|мини|[[Грб]] за предложениот [[Полско-литванско-рутенска државна Заедница комонвелт|Полско-литванско-рутенски комонвелт]] за време на јануарското востание од 1863 година: Полски [[Грб на Полска|Бел Орел]], Литвански ''[[Грб на Литванија|Пагауне]]'' и Рутенски [[Архангел Михаил]]]] Во Париз, „визионерот“ државник и поранешен пријател, доверлив човек и ''де факто'' министер за надворешни работи на Александар I дејствувал како „некрунисан крал и непризнаен министер за надворешни работи“ на непостоечка Полска. Во својата книга „''Essai sur la diplomatie''“ (Есеј за дипломатијата), која ја завршил во 1827 година, но ја објавил дури во 1830 година, Чарториски забележал дека „''со проширување на своето влијание на југ и запад, и бидејќи по природа е недостижна од исток и север, Русија станува извор на постојана закана за Европа''“. Тој тврдел дека Русија би направила подобро доколку негува „пријатели, а не робови“. Тој, исто така, идентификувал идна закана од [[Кралство Прусија|Прусија]] и се залагал за вклучување на [[Источна Прусија]] во обновената Полска. Дипломатските напори на Чарториски го предвиделе прометистичкиот проект на Пилсудски во поврзувањето на напорите за полска независност со слични движења на други потчинети нации во Европа, дури на исток до [[Кавказ (планински венец)|Кавказските Планини]], особено во [[Грузија]]. Чарториски пред сè се стремел да реконституира - со француска, британска и отоманска поддршка - еден вид [[Панславизам|„пансловенски“]] полско-литванска заедница со федерација на [[Чеси|Чесите]], [[Словаци|Словаците]], [[Унгарци|Унгарците]], [[Романци|Романците]] и сите [[јужни Словени]] од идната [[Југославија]]. Полска, според неговата концепција, можела да посредува во судирите меѓу Унгарија и Словените, и меѓу Унгарија и Романија. Планот изгледал остварлив за време на периодот на [[Револуции од 1848|националните револуции]] во 1848-49 година, но пропаднал поради недостаток на западна поддршка, поради унгарската непопустливост кон Чесите, Словаците и Романците и поради подемот на [[Германски национализам|германскиот национализам]]. Маријан Камил Џиевановски напишал дека „потфатот на принцот претставува [витална] врска [помеѓу] Јагелон [федеративен прототип] од 16 век и федеративно-прометејската програма на Јозеф Пилсудски [која следела по Првата светска војна]“. == ''Меѓуморје'' на Јозеф Пилсудски == [[Податотека:Jozef_Pilsudski1_(cropped).jpg|мини|[[Јозеф Пилсудски]]]] [[Податотека:Intermarium_Polish-Lithuanian_Commonwealth.png|мини|Првичниот план на Пилсудски за Меѓуморје: обновен [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литвански Комонвелт]]]] Стратешката цел на Јожеф Пилсудски била да воскресне нова, демократска форма на Полско-литванската заедница, додека работел на распаѓање на [[Руското Царство]], а подоцна и на [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]], на неговите етнички составни делови. <ref name="Levy2007">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=wNb4RXDxEt4C&pg=PA166|title=The Intermarium: Wilson, Madison, & East Central European Federalism|last=Jonathan Levy|date=6 June 2007|publisher=Universal-Publishers|isbn=978-1-58112-369-2|pages=166–167|access-date=11 April 2011}}</ref> (Вториот бил неговиот прометеистички проект.) Пилсудски ја гледал федерацијата како противтежа на рускиот и германскиот [[империјализам]]. <ref name="Cisek2002">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=hNuGZOGk6UoC&pg=PA47|title=Kościuszko, we are here!: American pilots of the Kościuszko Squadron in defense of Poland, 1919-1921|last=Janusz Cisek|date=26 September 2002|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-1240-2|page=47|access-date=11 April 2011}}</ref> <ref name="Spero2004">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RaLqtGuwyoEC&pg=PA36|title=Bridging the European divide: middle power politics and regional security dilemmas|last=Joshua B. Spero|publisher=Rowman & Littlefield|year=2004|isbn=978-0-7425-3553-4|page=36|access-date=11 April 2011}}</ref> Според Џиевановски, планот никогаш не бил изразен на систематски начин, туку се потпирал на прагматичните инстинкти на Пилсудски. Според британскиот научник Џорџ Санфорд, околу времето на [[Полско-советска војна|Полско-советската војна]] од 1920 година, Пилсудски разбрал дека планот не е изводлив. === Опозиција === Планот на Пилсудски се соочил со отпор од речиси сите страни. Советите, чија [[сфера на влијание]] била директно загрозена, работеле на спречување на агендата на Меѓуморје. Сојузничките сили претпоставувале дека болшевизмот е само привремена закана и не сакале да го видат ослабен нивниот важен (од гледна точка на рамнотежата на силите) традиционален сојузник, Русија. Тие го презирале одбивањето на Пилсудски да им помогне на своите бели сојузници, го гледале Пилсудски со сомнеж, ги сметале неговите планови за нереални и ја повикале Полска да се ограничи на области со јасна полска етничка припадност. Литванците, <ref name="historynet" /> кои ја воспоставиле својата независност во 1918 година, не биле подготвени да се приклучат; Украинците, слично барајќи независност, исто така се плашеле дека Полска повторно може да ги покори; а Белорусите, иако речиси не биле толку заинтересирани за независност како Украина, сè уште се плашеле од полската доминација. Шансите за планот на Пилсудски не биле зголемени од серијата војни по Првата светска војна и гранични судири меѓу Полска и нејзините соседи во спорните територии - [[Полско-советска војна|Полско-советската војна]], [[Полско-литванска војна|Полско-литванската војна]], [[Полско-украинска војна|Полско-украинската војна]] и граничните судири меѓу Полска и Чехословачка. Концептот на Пилсудски наишол на отпор во самата Полска, каде што лидерот на Национална демократија Роман Дмовски <ref name="PWN:wojna">{{In lang|pl}} [http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3997498 "Wojna polsko-bolszewicka"]. {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131111103019/http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3997498|date=2013-11-11}}. ''[[Internetowa encyklopedia PWN]]''. Accessed 27 October 2006.</ref> <ref name="Pacz1">"Pilsudski dreamed of drawing all the nations situated between Germany and Russia into an enormous federation in which Poland, by virtue of its size, would be the leader, while Dmowski wanted to see a unitary Polish state, in which other Slav peoples would become assimilated." Andrzej Paczkowski, [https://books.google.com/books?id=WoKQWem2yl4C&q=0271023082 ''The Spring Will Be Ours: Poland and the Poles from Occupation to Freedom''], p. 10, Penn State Press, 2003, {{ISBN|0-271-02308-2}}</ref> се залагал за етнички хомогена Полска во која малцинствата би биле полонизирани. <ref name="BFG">Manfred F. Boemeke, Gerald D. Feldman, Elisabeth Glaser, ''The Treaty of Versailles: A Reassessment After 75 Years'', Cambridge University Press, 1998, {{ISBN|0-521-62132-1}}, [https://books.google.com/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=RA1-PA314 p.314]</ref> Многу полски политичари, вклучувајќи го и Дмовски, се спротивставиле на идејата за мултиетничка федерација, претпочитајќи наместо тоа да работат за [[Унитарна држава|унитарна]] полска [[национална држава]]. Санфорд ги опишал политиките на Пилсудски по неговото повторно доаѓање на власт во 1926 година како слични фокусирани на полонизацијата на источнословенските малцинства во земјата и на централизацијата на моќта Додека некои научници ги прифаќаат по номинална вредност демократските принципи што Пилсудски ги сметал за неговиот федеративен план, други ги гледаат таквите тврдења со скептицизам, посочувајќи го [[Државен удар во Полска (1926)|државниот удар]] во 1926 година кога Пилсудски презел речиси диктаторски овластувања. Особено, неговиот проект е негативно оценет од повеќето украински историчари, при што Олександр Дерхачов тврдел дека федерацијата би создала поголема Полска во која интересите на не-Полјаците, особено Украинците, би биле игнорирани. Некои историчари сметаат дека Пилсудски, кој тврдел дека „''не може да има независна Полска без независна Украина''“, можеби бил повеќе заинтересиран за одвојување на Украина од Русија отколку за обезбедување благосостојба на Украинците. <ref name="PolSize">"The newly founded Polish state cared much more about the expansion of its borders to the east and southeast ('between the seas') than about helping the dying [Ukrainian] state of which Petlura was ''de facto'' dictator." "A Belated Idealist", ''[[Zerkalo Nedeli]]'' [''Mirror Weekly''], 22–28 May 2004. Available online [http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/495/46522/ in Russian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060116140351/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/495/46522/|date=2006-01-16}} and [http://www.zn.kiev.ua/ie/show/495/46522/ in Ukrainian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070310220124/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/495/46522/|date=2007-03-10}}. Piłsudski is quoted to have said: "After Polish independence we will see about Poland's size." (ibid)</ref> Тој не се двоумел да употреби воена сила за да ги прошири границите на Полска до Галиција и Волинија, спречувајќи го [[Западноукраинска Народна Република|украинскиот обид за самоопределување]] на спорните територии источно од реката [[Буг]], кои содржеле значително полско присуство (полско мнозинство главно во градови како [[Лавов|Лвов]], опкружен со рурално украинско мнозинство). Зборувајќи за идните граници на Полска, Пилсудски рекол: „''Сè што можеме да добиеме на запад зависи од [[Антанта|Антантата]] - од степенот до кој таа може да сака да ја притисне Германија''“, додека на исток „''постојат врати кои се отвораат и затвораат, и зависи од тоа кој ги присилува да се отворат и колку далеку''“. Во источниот хаос, полските сили се заложиле да се прошират колку што е можно повеќе. Од друга страна, Полска немала интерес да се придружи на западната интервенција во [[Руска граѓанска војна|Руската граѓанска војна]] или да ја освои самата Русија. [[Податотека:Revised_Intermarium_Plan.png|мини|Ревидираниот план на Пилсудски]] [[Податотека:Intermarium_third_europe.png|мини|Планот на Јозеф Бек за „Трета Европа“, сојуз на [[Втора Полска Република|Полска]], [[Кралство Романија|Романија]] и [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]]]] По Полско-советската војна (1919–1921) и воспоставувањето на [[Украинска Советска Социјалистичка Република|Украинска ССР]], концептот на Пилсудски за федерација на земјите од Средна и Источна Европа, заснован на полско-украинска оска, изгубил секаква шанса за реализација. Пилсудски потоа размислувал за федерација или сојуз со [[Балтички држави|балтичките]] и [[Балкански Полуостров|балканските]] држави. Овој план предвидувал Средноевропска унија која ги вклучувала Полска, [[Прва Чехословачка Република|Чехословачка]], [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]], [[Финска]], балтичките држави, [[Скандинавија]], [[Кралство Италија|Италија]], [[Кралство Романија|Романија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]], [[Кралство Југославија|Југославија]] и [[Кралство Грција|Грција]] - со што се протегала не само западно-исток од Балтичкото Море до Црното Море, туку северно-јужно од [[Северноледен Океан|Арктичкиот Океан]] до [[Средоземното Море]]. Овој проект, исто така, пропаднал: Чехословачка и Литванија не верувале во Полска; и иако имала релативно добри односи со другите земји, тие имале тензии со своите соседи, што го отежнувало практично создавањето во Средна Европа голем блок од земји кои сите имале добри односи едни со други. На крајот, наместо голема федерација, бил основан само [[полско-романски сојуз]], почнувајќи од 1921 година. <ref>Hugh Ragsdale, ''The Soviets, the Munich Crisis, and the Coming of World War II'', Cambridge University Press, Cambridge {{ISBN|0-521-83030-3}} </ref> За споредба, Чехословачка имала поголем успех со својата [[Мала Антанта]] (1920–1938) со Романија и Југославија, поддржана од Франција. Пилсудски починал во 1935 година. Подоцнежна, многу помала верзија на неговиот концепт се обидел да изнесе меѓувоениот полски министер за надворешни работи Јозеф Бек, протеже на Пилсудски. Неговиот предлог, кон крајот на 1930-тите, за „Трета Европа“ - сојуз на Полска, Романија и Унгарија - добил малку поддршка пред да започне [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Концептот на Бек за Трета Европа не успеал да постигне никаква популарност бидејќи [[Трет Рајх|Германија]] била втора најголема економија во светот, а цела [[Источна Европа]] била економски зависна од ''Рајхот''. Од економски причини, стремежот во Источна Европа бил да се следи примерот на [[Берлин|Берлин,]] а не [[Варшава|на Варшава]]. <ref name="green">{{Наведена книга|title=Origins of the Second World War Reconsidered A.J.P. Taylor and the Historians|last=Greenwood|first=Sean|date=2002|publisher=Taylor & Francis|isbn=9781134714186|editor-last=Gordon Martel|location=London|page=227|chapter=Danzig: the phantom crisis, 1939}}</ref> Непочитувајќи го [[Советско-полски пакт за ненапаѓање|Полско-советскиот пакт за ненапаѓање]] од 1932 година, [[Советскиот Сојуз]] се здружил со [[Нацистичка Германија]] за да ги подели Средна и Источна Европа меѓу нив. Според некои историчари, токму неуспехот да се создаде силна противтежа на Германија и Советскиот Сојуз, како што предложил Пилсудски, ги осудил потенцијалните земји-членки на Меѓуморје на нивните судбини во Втората светска војна. <ref name="Petersen2011-2"> {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=PZDriQW8DHIC&pg=PA78|title=The World Island: Eurasian Geopolitics and the Fate of the West|last=Alexandros Petersen|date=18 February 2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39137-8|pages=77–78|access-date=12 April 2011}} </ref> <ref name="Petersen2011"> {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=2QwHa1iec-0C&pg=PA153|title=The World Island: Eurasian Geopolitics and the Fate of the West|last=Alexandros Petersen|date=18 February 2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39137-8|page=153|access-date=12 April 2011}} </ref> == Втората светска војна и потоа == [[Податотека:Ac.sikorski.jpg|мини|[[Владислав Сикорски]]]] Концептот на „Средна [и Источна] Европска Унија“ - триаголен геополитички ентитет закотвен во Балтичкото, Црното и Јадранското или Егејското Море - бил оживеан за време на [[Втората светска војна]] кај полската влада во егзил на [[Владислав Сикорски]]. Овој концепт бил поддржан од британското Министерство за надворешни работи предводено од британскиот министер за надворешни работи Ентони Еден. <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=AWgNAQAAIAAJ|title=Hidryma Meletōn Chersonēsou tou Haimou|publisher=Institute for Balkan Studies|year=1964|page=111|quote=Negotiations lasting until the end of 1941 led to the conclusion of an agreement, signed on January 15, 1942, by Prime Ministers Tsouderos and Slobodan Jovanovid, concerning the establishment of a Balkan Union whose primary|access-date=12 January 2014}}</ref> Прв чекор кон негово спроведување - разговорите од 1942 година меѓу грчката, југословенската, полската и чехословачката влада во егзил во врска со потенцијалните [[Грчко-југословенска федерација|грчко-југословенски]] и [[Полско-чехословачка федерација|полско-чехословачки федерации]] (со конечна цел за приклучување на Унгарија, Романија, Бугарија и Албанија <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=wNb4RXDxEt4C&pg=PA203|title=The Intermarium: Wilson, Madison, and East Central European Federalism|last=Levy|first=Jonathan|publisher=Universal-Publishers|year=2007|isbn=978-1-58112-369-2|pages=203|access-date=12 January 2014}}</ref>) - на крајот пропаднале поради советското противење, што довело до чешко двоумење и рамнодушност или непријателство на сојузниците. Декларацијата на [[Полска подземна држава|Полската подземна држава]] во тој период повикувала на создавање на федерална унија на Средна и Источна Европа, без која било држава. <ref name="Gar246">{{Наведено списание|last=Garliński|first=Józef|date=April 1975|title=The Polish Underground State 1939–1945|journal=Journal of Contemporary History|volume=10|issue=2|page=246|doi=10.1177/002200947501000202|jstor=260146}}</ref> <ref name="Kersten1991">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RD3-e7Zx-rEC&pg=PA50|title=The establishment of Communist rule in Poland, 1943–1948|last=Krystyna Kersten|publisher=University of California Press|year=1991|isbn=978-0-520-06219-1|page=50|access-date=8 April 2011}}</ref> На 12 мај 2011 година, земјите од [[Вишеградска група|Вишеградската група]] ( [[Полска|Република Полска]], [[Чешка]], [[Словачка]] и [[Унгарија]]) објавиле формирање на Вишеградска борбена група под полска команда. Борбената група била формирана до 2016 година како сила на ЕУ, а не како дел од командата на [[НАТО]]. Покрај тоа, почнувајќи од 2013 година, четирите земји требало да започнат заеднички воени вежби под покровителство на Силите на НАТО. Некои научници го сметале ова за прв чекор кон тесна регионална соработка во Средна Европа. На 6 август 2015 година, полскиот претседател [[Анджеј Дуда]], во своето инаугуративно обраќање, објавил планови за изградба на регионален сојуз на средноевропски држави, моделиран според концептот Меѓуморје. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://geostrategy.org.ua/en/komentari-ta-ocinki/item/800-misiya-dudi-povernennya-do-kontseptsiyi-mizhmor%E2%80%99ya-yuzefa-pilsudskogo-ta-ideyi-ukrayinsko-polskoyi-spivpratsi-ezhi-gedroytsya|title=Duda's mission: Recover Pilsudski's Intermarium and Giedroyc's commitment to Ukraine|work=Geostrategy|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526020731/https://geostrategy.org.ua/en/komentari-ta-ocinki/item/800-misiya-dudi-povernennya-do-kontseptsiyi-mizhmor%E2%80%99ya-yuzefa-pilsudskogo-ta-ideyi-ukrayinsko-polskoyi-spivpratsi-ezhi-gedroytsya|archive-date=2019-05-26|accessdate=2015-08-18}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://forsal.pl/artykuly/886941,sojusz-panstw-od-baltyku-po-morze-czarne-duda-chce-odnowic-miedzywojenna-idee-miedzymorza.html|title=Sojusz państw od Bałtyku po Morze Czarne? Duda chce odnowić międzywojenną ideę miedzymorza|date=5 August 2015}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://slavaukraine.net/en/news/latest-news/2978-plan-intermarium-britain-will-support-you-not-against-france-ukraine-and-poland-will-do.html|title=Plan 'Intermarium' – Britain will support you, not against France, Ukraine and Poland will do|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055752/http://slavaukraine.net/en/news/latest-news/2978-plan-intermarium-britain-will-support-you-not-against-france-ukraine-and-poland-will-do.html|archive-date=2019-04-17|accessdate=2015-08-18}}</ref> Во 2016 година, [[Иницијатива „Три мориња“|Иницијативата „Три мориња“]] одржала почетен самит во [[Дубровник]], [[Хрватска]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://visegradpost.com/en/2016/08/28/the-three-seas-initiative-central-and-eastern-europe-takes-charge-of-its-own-destiny/|title=The Three Seas Initiative: Central and Eastern Europe takes charge of its own destiny|date=28 August 2016|work=Visegrád Post|accessdate=2017-07-04}}</ref> Иницијативата „Три мориња“ има 13 земји-членки по должината на оската север-југ од Балтичкото Море до Јадранското Море и Црното Море: [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]], [[Полска]], [[Чешка]], [[Словачка]], [[Австрија]], [[Унгарија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Романија]], [[Бугарија]] и [[Грција]]. [[Категорија:Историја на Украина (1918–1991)]] [[Категорија:Историја на Украина (1795–1918)]] [[Категорија:Белоруска ССР]] [[Категорија:Источна Европа]] [[Категорија:Европа во новиот век]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] figcv7isr1qp7myqg7icxtuwlj4dk9s 5536660 5536658 2026-04-09T20:12:39Z Тиверополник 1815 5536660 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Intermarium.png|мини|Концептот на [[Јозеф Пилсудски|Јожеф Пилсудски]] за меѓуморје по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], кој се протега од [[Балтичко Море|Балтичкото Море]] на север до [[Средоземно Море|Средоземното Море]] и [[Црно Море|Црното Море]] на југ. Во светло зелена боја: источните делови од украинските и белоруските земји се вклучени во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] во 1922 година.]] '''Меѓуморје''' или '''Интермариум''' ({{Langx|pl|Międzymorze}}) — геополитички план по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], осмислен од [[Јозеф Пилсудски|Јожеф Пилсудски,]] за обединување на поранешните [[Полско-литванска Државна Заедница|полско-литвански земји на Заедницата]] во рамките на една политичка држава. Планот поминал низ неколку повторувања, од кои некои предвидувале вклучување на соседните држави. Предложената мултинационална политичка држава би вклучувала територии што се наоѓаат помеѓу [[Балтичко Море|Балтичкото]], [[Црно Море|Црното]] и [[Јадранско Море|Јадранското Море]], па оттука и името ''Интермариум'' ([[Латински јазик|латински]] за „Меѓу мориња“). Перспективна [[федерација]] <ref>Richard K Debo, ''Survival and Consolidation: The Foreign Policy of Soviet Russia, 1918–1921'', McGill-Queen's Press, 1992, {{ISBN|0-7735-0828-7}}, p. 59.</ref> <ref>James H. Billington, ''Fire in the Minds of Men'', Transaction Publishers, {{ISBN|0-7658-0471-9}}, p. 432</ref> <ref>David Parker, ''The Tragedy of Great Power Politics'', W. W. Norton & Company, 2001, {{ISBN|0-393-02025-8}}, p. 194</ref> на земјите од [[Средна Европа|Средна]] и [[Источна Европа|Источна]] [[Европа]], планот за Меѓуморје по [[Првата светска војна]] што го спроведувал Пилсудски имала за цел да ги регрутира во предложената федерација [[Балтички држави|балтичките држави]] ([[Литванија]], [[Латвија]], [[Естонија]]), [[Финска]], [[Белоруска Народна Република|Белорусија]], [[Украинска Народна Република|Украина]], [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]], [[Кралство Романија|Романија]], [[Кралство Југославија|Југославија]] и [[Прва Чехословачка Република|Чехословачка]]. Полското име ''Międzymorze'' (од ''między'', „помеѓу“; и ''morze'', „море“), што значи „Помеѓу мориња“, било преведено на латински како ''Intermarium''. <ref>Tomasz Piesakowski, ''Akcja niepodległościowa na terenie międzynarodowym, 1945–1990'', 1999, p. 149: {{Јаз|pl|"...&nbsp;przyjmując łacińskie określenie 'Intermarium' (Międzymorze). Podkreślano, że 'Intermarium' to nie tylko pojęcie obszaru geopolitycznego zamieszkanego przez 16 narodów, ale idea wspólnoty wszystkich wolnych narodów tego obszaru."}}</ref> Предложената федерација требала да ја имитира [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]], која се протегала од Балтичкото Море до Црното Море, која од крајот на 16 век до крајот на 18 век ги обединила [[Кралство Полска|Кралството Полска]] и [[Големо Кнежевство Литванија|Големото Војводство Литванија]]. Меѓуморје ја надополнувало другата [[Геополитика|геополитичка]] визија на Пилсудски, прометејството, чија цел била распарчување на [[Руска Империја|Руското Царство]] и лишување на Русија од нејзините територијални придобивки. <ref name="Debo59">"Pilsudski hoped to build not merely a Polish nation state but a greater federation of peoples under the aegis of Poland which would replace Russia as the great power of Eastern Europe. Lithuania, Belorussia and Ukraine were all to be included. His plan called for a truncated and vastly reduced Russia, a plan which excluded negotiations prior to military victory." Richard K Debo, ''Survival and Consolidation: The Foreign Policy of Soviet Russia, 1918–1992'', [https://books.google.com/books?id=gQfUB0CXBO4C&q=excluded+negotiations&pg=PA59 p. 59], McGill-Queen's Press, 1992, {{ISBN|0-7735-0828-7}}.</ref> Некои [[Литванци]] го сметале Меѓуморје за закана за нивната нововоспоставена независност, а некои [[Украинци]] за закана за нивните стремежи за независност, <ref name="Zerkalo3a">Oleksa Pidlutsky, "Figures of the 20th century. Józef Piłsudski: the Chief who Created a State for Himself", ''[[Zerkalo Nedeli]]'' [''Mirror Weekly''], 3–9 February 2001, available online [http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/329/29435/ in Russian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051126150005/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/329/29435/}} and [http://www.zn.kiev.ua/ie/show/329/29435/ in Ukrainian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051107051914/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/329/29435/}}.</ref> <ref name="Derh">"The essence of [Józef Piłsudski's 'federalist' program] was that after the overthrow of tsardom and the disintegration of the Russian empire, a large, strong and mighty Poland was to be created in Eastern Europe. It would be the reincarnation of the ''Rzeczpospolita'' on 'federative' principles. It was to include the Polish, Lithuanian, Belarusian and Ukrainian lands. The leading role, of course, was to be given to the Polish ethnic, political, economic and cultural element. ... As such two influential and popular political doctrines with regard to Ukraine—the 'incorporationist' and the 'federalist'—even before the creation of Polish statehood, were based on ignoring the right of the Ukrainian people to self-determination and put forward claims to rule over the Ukrainian territories&nbsp;..." "Ukraine in Polish concepts of foreign policy", in Oleksandr Derhachov (ed.), ''Ukrainian Statehood in the Twentieth Century: Historical and Political Analysis'', Kyiv, 1996, {{ISBN|966-543-040-8}}.</ref> <ref name="Szporluk">Roman Szporluk, ''Imperiia ta natsii'', Kyiv, Dukh i Litera, 2001, {{ISBN|966-7888-05-3}}, [http://litopys.org.ua/sporl/sh08.htm section II] {{In lang|uk}}</ref> и додека Франција го поддржала предлогот, на него се спротивставиле [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] и поголемиот број други западни сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.unian.info/politics/1110820-intermarium-alliance-will-the-idea-become-reality.html|title=Intermarium Alliance – Will the idea become reality?|work=www.unian.info|accessdate=2015-11-01}}</ref> <ref name="EidintasZalys">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=0_i8yez8udgC&q=Polish-Lithuanian+Commonwealth+negative&pg=PA78|title=Lithuania in European Politics: The Years of the First Republic, 1918-1940|last=Eidintas|first=Alfonsas|last2=Zalys|first2=Vytautas|date=1999|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-312-22458-5|language=en}}</ref> Во рок од две децении од неуспехот на големиот модел на Пилсудски, сите земји што тој ги сметал за кандидати за членство во федерацијата паднале во рацете на Советскиот Сојуз или [[Трет Рајх|нацистичка Германија]], освен Финска (која претрпела некои територијални загуби во [[Зимска војна|Зимската војна]] од 1939-40 година со Советскиот Сојуз). == Преседани == [[Податотека:Map_of_the_Grand_Duchy_of_Lithuania_(pink)_and_the_Crown_of_the_Kingdom_of_Poland_(red)_and_its_neighborhood_in_1386_–_1434_(English_version).png|мини|Полско-литванскиот сојуз во својот најголем обем, 1386–1434]] [[Податотека:Polish-Lithuanian_Commonwealth_1635.png|алт=|мини|[[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]] во својот најголем обем, 1635 година]] === Заедница === [[Полско-литвански сојуз|Полско-литванскиот сојуз]] и воен сојуз се создале како заеднички одговор на заедничките закани што ги претставувале [[Тевтонски ред|Тевтонскиот ред]], [[Златна Орда|Златната орда]] и [[Големо Московско Кнежевство|Големото Московско Кнежетво]] . Сојузот првпат бил воспоставен во 1385 година од страна на Кревскиот сојуз, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://polishhistory.pl/union-of-krewo-act-of-kreva/|title=Union of Krewo (Act of Kreva)|date=2022-08-13|work=Polish History|language=en-US|accessdate=2023-02-24}}</ref> свечено склучен со бракот на полската кралица [[Јадвига Анжујска]] и литванскиот голем војвода [[Владислав II Јагело|Владислав]] од династијата Гедиминиди. Подоцна, во 1569 година се формирала подолготрајна федерација во форма на [[Полско-литванска Државна Заедница]], аранжман кој траел до 1795 година, односно до [[Трета поделба на Полска|Третата поделба на Полска]]. Така, Полско-литванскиот сојуз траел вкупно 410 години и понекогаш оваа земја била најголемата во Европа. Во рамките на заедницата, биле дадени предлози за воспоставување проширени полско-литвански- <nowiki><i id="mwrQ">московјански</i></nowiki> или полско-литвански<nowiki><i id="mwrw">-рутенски</i></nowiki> заедници. Иако заедницата привремено контролирала делови од Русија и управувала со голем дел од Рутенија со векови, овие предлози никогаш не биле спроведени на уставно ниво. === Планот на Адам Чарториски === Помеѓу ноемвриските и јануарските востанија, во периодот помеѓу 1832 и 1861 година, идејата за воскреснување на нова полско-литванска заедница ја застапувал принцот [[Адам Јежи Чарториски]], кој живеел во егзил во хотелот Ламберт во [[Париз]]. Во младоста, Чарториски се борел против Руското Царство во [[Полско-руска војна (1792)|Полско-руската војна]] од 1792 година; тој би го сторил тоа повторно во Кошќушковото востание од 1794 година доколку не бил уапсен во [[Брисел]] на пат кон Полска. Потоа, во 1795 година, тој и неговиот помлад брат добиле наредба да влезат во [[Руска царска армија|Царската руска армија]], а [[Катерина II (Русија)|Катерина Велика]] била толку поволно импресионирана од нив што им вратила дел од нивните конфискувани имоти. Адам Чарториски подоцна им служел на руските цареви [[Павле I (Русија)|Павле]] и [[Александар I (Русија)|Александар I]] како дипломат и министер за надворешни работи, воспоставувајќи антифранцуска коалиција за време на [[Наполеонови војни|Наполеоновите војни]]. Чарториски, еден од водачите на Полското ноемвриско востание од 1830 година, бил осуден на смрт по неговото задушување од страна на Русија, но на крајот му било дозволено да оди во егзил во Франција. [[Податотека:Coat_of_arms_of_the_January_Uprising.svg|мини|[[Грб]] за предложениот [[Полско-литванско-рутенска државна Заедница комонвелт|Полско-литванско-рутенски комонвелт]] за време на јануарското востание од 1863 година: Полски [[Грб на Полска|Бел Орел]], Литвански ''[[Грб на Литванија|Пагауне]]'' и Рутенски [[Архангел Михаил]]]] Во Париз, „визионерот“ државник и поранешен пријател, доверлив човек и ''де факто'' министер за надворешни работи на Александар I дејствувал како „некрунисан крал и непризнаен министер за надворешни работи“ на непостоечка Полска. Во својата книга „''Essai sur la diplomatie''“ (Есеј за дипломатијата), која ја завршил во 1827 година, но ја објавил дури во 1830 година, Чарториски забележал дека „''со проширување на своето влијание на југ и запад, и бидејќи по природа е недостижна од исток и север, Русија станува извор на постојана закана за Европа''“. Тој тврдел дека Русија би направила подобро доколку негува „пријатели, а не робови“. Тој, исто така, идентификувал идна закана од [[Кралство Прусија|Прусија]] и се залагал за вклучување на [[Источна Прусија]] во обновената Полска. Дипломатските напори на Чарториски го предвиделе прометистичкиот проект на Пилсудски во поврзувањето на напорите за полска независност со слични движења на други потчинети нации во Европа, дури на исток до [[Кавказ (планински венец)|Кавказските Планини]], особено во [[Грузија]]. Чарториски пред сè се стремел да реконституира - со француска, британска и отоманска поддршка - еден вид [[Панславизам|„пансловенски“]] полско-литванска заедница со федерација на [[Чеси|Чесите]], [[Словаци|Словаците]], [[Унгарци|Унгарците]], [[Романци|Романците]] и сите [[јужни Словени]] од идната [[Југославија]]. Полска, според неговата концепција, можела да посредува во судирите меѓу Унгарија и Словените, и меѓу Унгарија и Романија. Планот изгледал остварлив за време на периодот на [[Револуции од 1848|националните револуции]] во 1848-49 година, но пропаднал поради недостаток на западна поддршка, поради унгарската непопустливост кон Чесите, Словаците и Романците и поради подемот на [[Германски национализам|германскиот национализам]]. Маријан Камил Џиевановски напишал дека „потфатот на принцот претставува [витална] врска [помеѓу] Јагелон [федеративен прототип] од 16 век и федеративно-прометејската програма на Јозеф Пилсудски [која следела по Првата светска војна]“. == ''Меѓуморје'' на Јозеф Пилсудски == [[Податотека:Jozef_Pilsudski1_(cropped).jpg|мини|[[Јозеф Пилсудски]]]] [[Податотека:Intermarium_Polish-Lithuanian_Commonwealth.png|мини|Првичниот план на Пилсудски за Меѓуморје: обновен [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литвански Комонвелт]]]] Стратешката цел на Јожеф Пилсудски била да воскресне нова, демократска форма на Полско-литванската заедница, додека работел на распаѓање на [[Руското Царство]], а подоцна и на [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]], на неговите етнички составни делови. <ref name="Levy2007">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=wNb4RXDxEt4C&pg=PA166|title=The Intermarium: Wilson, Madison, & East Central European Federalism|last=Jonathan Levy|date=6 June 2007|publisher=Universal-Publishers|isbn=978-1-58112-369-2|pages=166–167|access-date=11 April 2011}}</ref> (Вториот бил неговиот прометеистички проект.) Пилсудски ја гледал федерацијата како противтежа на рускиот и германскиот [[империјализам]]. <ref name="Cisek2002">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=hNuGZOGk6UoC&pg=PA47|title=Kościuszko, we are here!: American pilots of the Kościuszko Squadron in defense of Poland, 1919-1921|last=Janusz Cisek|date=26 September 2002|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-1240-2|page=47|access-date=11 April 2011}}</ref> <ref name="Spero2004">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RaLqtGuwyoEC&pg=PA36|title=Bridging the European divide: middle power politics and regional security dilemmas|last=Joshua B. Spero|publisher=Rowman & Littlefield|year=2004|isbn=978-0-7425-3553-4|page=36|access-date=11 April 2011}}</ref> Според Џиевановски, планот никогаш не бил изразен на систематски начин, туку се потпирал на прагматичните инстинкти на Пилсудски. Според британскиот научник Џорџ Санфорд, околу времето на [[Полско-советска војна|Полско-советската војна]] од 1920 година, Пилсудски разбрал дека планот не е изводлив. === Опозиција === Планот на Пилсудски се соочил со отпор од речиси сите страни. Советите, чија [[сфера на влијание]] била директно загрозена, работеле на спречување на агендата на Меѓуморје. Сојузничките сили претпоставувале дека болшевизмот е само привремена закана и не сакале да го видат ослабен нивниот важен (од гледна точка на рамнотежата на силите) традиционален сојузник, Русија. Тие го презирале одбивањето на Пилсудски да им помогне на своите бели сојузници, го гледале Пилсудски со сомнеж, ги сметале неговите планови за нереални и ја повикале Полска да се ограничи на области со јасна полска етничка припадност. Литванците, <ref name="historynet"> [http://www.historynet.com/wars_conflicts/20_21_century/3038436.html?featured=y&c=y "Polish-Soviet War: Battle of Warsaw"]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071007194853/http://www.historynet.com/wars_conflicts/20_21_century/3038436.html?featured=y&c=y |date=2007-10-07 }}. Accessed September 30, 2007.</ref> кои ја воспоставиле својата независност во 1918 година, не биле подготвени да се приклучат; Украинците, слично барајќи независност, исто така се плашеле дека Полска повторно може да ги покори; а Белорусите, иако речиси не биле толку заинтересирани за независност како Украина, сè уште се плашеле од полската доминација. Шансите за планот на Пилсудски не биле зголемени од серијата војни по Првата светска војна и гранични судири меѓу Полска и нејзините соседи во спорните територии - [[Полско-советска војна|Полско-советската војна]], [[Полско-литванска војна|Полско-литванската војна]], [[Полско-украинска војна|Полско-украинската војна]] и граничните судири меѓу Полска и Чехословачка. Концептот на Пилсудски наишол на отпор во самата Полска, каде што лидерот на Национална демократија Роман Дмовски <ref name="PWN:wojna">{{In lang|pl}} [http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3997498 "Wojna polsko-bolszewicka"]. {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131111103019/http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3997498|date=2013-11-11}}. ''[[Internetowa encyklopedia PWN]]''. Accessed 27 October 2006.</ref> <ref name="Pacz1">"Pilsudski dreamed of drawing all the nations situated between Germany and Russia into an enormous federation in which Poland, by virtue of its size, would be the leader, while Dmowski wanted to see a unitary Polish state, in which other Slav peoples would become assimilated." Andrzej Paczkowski, [https://books.google.com/books?id=WoKQWem2yl4C&q=0271023082 ''The Spring Will Be Ours: Poland and the Poles from Occupation to Freedom''], p. 10, Penn State Press, 2003, {{ISBN|0-271-02308-2}}</ref> се залагал за етнички хомогена Полска во која малцинствата би биле полонизирани. <ref name="BFG">Manfred F. Boemeke, Gerald D. Feldman, Elisabeth Glaser, ''The Treaty of Versailles: A Reassessment After 75 Years'', Cambridge University Press, 1998, {{ISBN|0-521-62132-1}}, [https://books.google.com/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=RA1-PA314 p.314]</ref> Многу полски политичари, вклучувајќи го и Дмовски, се спротивставиле на идејата за мултиетничка федерација, претпочитајќи наместо тоа да работат за [[Унитарна држава|унитарна]] полска [[национална држава]]. Санфорд ги опишал политиките на Пилсудски по неговото повторно доаѓање на власт во 1926 година како слични фокусирани на полонизацијата на источнословенските малцинства во земјата и на централизацијата на моќта Додека некои научници ги прифаќаат по номинална вредност демократските принципи што Пилсудски ги сметал за неговиот федеративен план, други ги гледаат таквите тврдења со скептицизам, посочувајќи го [[Државен удар во Полска (1926)|државниот удар]] во 1926 година кога Пилсудски презел речиси диктаторски овластувања. Особено, неговиот проект е негативно оценет од повеќето украински историчари, при што Олександр Дерхачов тврдел дека федерацијата би создала поголема Полска во која интересите на не-Полјаците, особено Украинците, би биле игнорирани. Некои историчари сметаат дека Пилсудски, кој тврдел дека „''не може да има независна Полска без независна Украина''“, можеби бил повеќе заинтересиран за одвојување на Украина од Русија отколку за обезбедување благосостојба на Украинците. <ref name="PolSize">"The newly founded Polish state cared much more about the expansion of its borders to the east and southeast ('between the seas') than about helping the dying [Ukrainian] state of which Petlura was ''de facto'' dictator." "A Belated Idealist", ''[[Zerkalo Nedeli]]'' [''Mirror Weekly''], 22–28 May 2004. Available online [http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/495/46522/ in Russian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060116140351/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/495/46522/|date=2006-01-16}} and [http://www.zn.kiev.ua/ie/show/495/46522/ in Ukrainian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070310220124/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/495/46522/|date=2007-03-10}}. Piłsudski is quoted to have said: "After Polish independence we will see about Poland's size." (ibid)</ref> Тој не се двоумел да употреби воена сила за да ги прошири границите на Полска до Галиција и Волинија, спречувајќи го [[Западноукраинска Народна Република|украинскиот обид за самоопределување]] на спорните територии источно од реката [[Буг]], кои содржеле значително полско присуство (полско мнозинство главно во градови како [[Лавов|Лвов]], опкружен со рурално украинско мнозинство). Зборувајќи за идните граници на Полска, Пилсудски рекол: „''Сè што можеме да добиеме на запад зависи од [[Антанта|Антантата]] - од степенот до кој таа може да сака да ја притисне Германија''“, додека на исток „''постојат врати кои се отвораат и затвораат, и зависи од тоа кој ги присилува да се отворат и колку далеку''“. Во источниот хаос, полските сили се заложиле да се прошират колку што е можно повеќе. Од друга страна, Полска немала интерес да се придружи на западната интервенција во [[Руска граѓанска војна|Руската граѓанска војна]] или да ја освои самата Русија. [[Податотека:Revised_Intermarium_Plan.png|мини|Ревидираниот план на Пилсудски]] [[Податотека:Intermarium_third_europe.png|мини|Планот на Јозеф Бек за „Трета Европа“, сојуз на [[Втора Полска Република|Полска]], [[Кралство Романија|Романија]] и [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]]]] По Полско-советската војна (1919–1921) и воспоставувањето на [[Украинска Советска Социјалистичка Република|Украинска ССР]], концептот на Пилсудски за федерација на земјите од Средна и Источна Европа, заснован на полско-украинска оска, изгубил секаква шанса за реализација. Пилсудски потоа размислувал за федерација или сојуз со [[Балтички држави|балтичките]] и [[Балкански Полуостров|балканските]] држави. Овој план предвидувал Средноевропска унија која ги вклучувала Полска, [[Прва Чехословачка Република|Чехословачка]], [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]], [[Финска]], балтичките држави, [[Скандинавија]], [[Кралство Италија|Италија]], [[Кралство Романија|Романија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]], [[Кралство Југославија|Југославија]] и [[Кралство Грција|Грција]] - со што се протегала не само западно-исток од Балтичкото Море до Црното Море, туку северно-јужно од [[Северноледен Океан|Арктичкиот Океан]] до [[Средоземното Море]]. Овој проект, исто така, пропаднал: Чехословачка и Литванија не верувале во Полска; и иако имала релативно добри односи со другите земји, тие имале тензии со своите соседи, што го отежнувало практично создавањето во Средна Европа голем блок од земји кои сите имале добри односи едни со други. На крајот, наместо голема федерација, бил основан само [[полско-романски сојуз]], почнувајќи од 1921 година. <ref>Hugh Ragsdale, ''The Soviets, the Munich Crisis, and the Coming of World War II'', Cambridge University Press, Cambridge {{ISBN|0-521-83030-3}} </ref> За споредба, Чехословачка имала поголем успех со својата [[Мала Антанта]] (1920–1938) со Романија и Југославија, поддржана од Франција. Пилсудски починал во 1935 година. Подоцнежна, многу помала верзија на неговиот концепт се обидел да изнесе меѓувоениот полски министер за надворешни работи Јозеф Бек, протеже на Пилсудски. Неговиот предлог, кон крајот на 1930-тите, за „Трета Европа“ - сојуз на Полска, Романија и Унгарија - добил малку поддршка пред да започне [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Концептот на Бек за Трета Европа не успеал да постигне никаква популарност бидејќи [[Трет Рајх|Германија]] била втора најголема економија во светот, а цела [[Источна Европа]] била економски зависна од ''Рајхот''. Од економски причини, стремежот во Источна Европа бил да се следи примерот на [[Берлин|Берлин,]] а не [[Варшава|на Варшава]]. <ref name="green">{{Наведена книга|title=Origins of the Second World War Reconsidered A.J.P. Taylor and the Historians|last=Greenwood|first=Sean|date=2002|publisher=Taylor & Francis|isbn=9781134714186|editor-last=Gordon Martel|location=London|page=227|chapter=Danzig: the phantom crisis, 1939}}</ref> Непочитувајќи го [[Советско-полски пакт за ненапаѓање|Полско-советскиот пакт за ненапаѓање]] од 1932 година, [[Советскиот Сојуз]] се здружил со [[Нацистичка Германија]] за да ги подели Средна и Источна Европа меѓу нив. Според некои историчари, токму неуспехот да се создаде силна противтежа на Германија и Советскиот Сојуз, како што предложил Пилсудски, ги осудил потенцијалните земји-членки на Меѓуморје на нивните судбини во Втората светска војна. <ref name="Petersen2011-2"> {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=PZDriQW8DHIC&pg=PA78|title=The World Island: Eurasian Geopolitics and the Fate of the West|last=Alexandros Petersen|date=18 February 2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39137-8|pages=77–78|access-date=12 April 2011}} </ref> <ref name="Petersen2011"> {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=2QwHa1iec-0C&pg=PA153|title=The World Island: Eurasian Geopolitics and the Fate of the West|last=Alexandros Petersen|date=18 February 2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39137-8|page=153|access-date=12 April 2011}} </ref> == Втората светска војна и потоа == [[Податотека:Ac.sikorski.jpg|мини|[[Владислав Сикорски]]]] Концептот на „Средна [и Источна] Европска Унија“ - триаголен геополитички ентитет закотвен во Балтичкото, Црното и Јадранското или Егејското Море - бил оживеан за време на [[Втората светска војна]] кај полската влада во егзил на [[Владислав Сикорски]]. Овој концепт бил поддржан од британското Министерство за надворешни работи предводено од британскиот министер за надворешни работи Ентони Еден. <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=AWgNAQAAIAAJ|title=Hidryma Meletōn Chersonēsou tou Haimou|publisher=Institute for Balkan Studies|year=1964|page=111|quote=Negotiations lasting until the end of 1941 led to the conclusion of an agreement, signed on January 15, 1942, by Prime Ministers Tsouderos and Slobodan Jovanovid, concerning the establishment of a Balkan Union whose primary|access-date=12 January 2014}}</ref> Прв чекор кон негово спроведување - разговорите од 1942 година меѓу грчката, југословенската, полската и чехословачката влада во егзил во врска со потенцијалните [[Грчко-југословенска федерација|грчко-југословенски]] и [[Полско-чехословачка федерација|полско-чехословачки федерации]] (со конечна цел за приклучување на Унгарија, Романија, Бугарија и Албанија <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=wNb4RXDxEt4C&pg=PA203|title=The Intermarium: Wilson, Madison, and East Central European Federalism|last=Levy|first=Jonathan|publisher=Universal-Publishers|year=2007|isbn=978-1-58112-369-2|pages=203|access-date=12 January 2014}}</ref>) - на крајот пропаднале поради советското противење, што довело до чешко двоумење и рамнодушност или непријателство на сојузниците. Декларацијата на [[Полска подземна држава|Полската подземна држава]] во тој период повикувала на создавање на федерална унија на Средна и Источна Европа, без која било држава. <ref name="Gar246">{{Наведено списание|last=Garliński|first=Józef|date=April 1975|title=The Polish Underground State 1939–1945|journal=Journal of Contemporary History|volume=10|issue=2|page=246|doi=10.1177/002200947501000202|jstor=260146}}</ref> <ref name="Kersten1991">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RD3-e7Zx-rEC&pg=PA50|title=The establishment of Communist rule in Poland, 1943–1948|last=Krystyna Kersten|publisher=University of California Press|year=1991|isbn=978-0-520-06219-1|page=50|access-date=8 April 2011}}</ref> На 12 мај 2011 година, земјите од [[Вишеградска група|Вишеградската група]] ( [[Полска|Република Полска]], [[Чешка]], [[Словачка]] и [[Унгарија]]) објавиле формирање на Вишеградска борбена група под полска команда. Борбената група била формирана до 2016 година како сила на ЕУ, а не како дел од командата на [[НАТО]]. Покрај тоа, почнувајќи од 2013 година, четирите земји требало да започнат заеднички воени вежби под покровителство на Силите на НАТО. Некои научници го сметале ова за прв чекор кон тесна регионална соработка во Средна Европа. На 6 август 2015 година, полскиот претседател [[Анджеј Дуда]], во своето инаугуративно обраќање, објавил планови за изградба на регионален сојуз на средноевропски држави, моделиран според концептот Меѓуморје. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://geostrategy.org.ua/en/komentari-ta-ocinki/item/800-misiya-dudi-povernennya-do-kontseptsiyi-mizhmor%E2%80%99ya-yuzefa-pilsudskogo-ta-ideyi-ukrayinsko-polskoyi-spivpratsi-ezhi-gedroytsya|title=Duda's mission: Recover Pilsudski's Intermarium and Giedroyc's commitment to Ukraine|work=Geostrategy|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526020731/https://geostrategy.org.ua/en/komentari-ta-ocinki/item/800-misiya-dudi-povernennya-do-kontseptsiyi-mizhmor%E2%80%99ya-yuzefa-pilsudskogo-ta-ideyi-ukrayinsko-polskoyi-spivpratsi-ezhi-gedroytsya|archive-date=2019-05-26|accessdate=2015-08-18}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://forsal.pl/artykuly/886941,sojusz-panstw-od-baltyku-po-morze-czarne-duda-chce-odnowic-miedzywojenna-idee-miedzymorza.html|title=Sojusz państw od Bałtyku po Morze Czarne? Duda chce odnowić międzywojenną ideę miedzymorza|date=5 August 2015}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://slavaukraine.net/en/news/latest-news/2978-plan-intermarium-britain-will-support-you-not-against-france-ukraine-and-poland-will-do.html|title=Plan 'Intermarium' – Britain will support you, not against France, Ukraine and Poland will do|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055752/http://slavaukraine.net/en/news/latest-news/2978-plan-intermarium-britain-will-support-you-not-against-france-ukraine-and-poland-will-do.html|archive-date=2019-04-17|accessdate=2015-08-18}}</ref> Во 2016 година, [[Иницијатива „Три мориња“|Иницијативата „Три мориња“]] одржала почетен самит во [[Дубровник]], [[Хрватска]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://visegradpost.com/en/2016/08/28/the-three-seas-initiative-central-and-eastern-europe-takes-charge-of-its-own-destiny/|title=The Three Seas Initiative: Central and Eastern Europe takes charge of its own destiny|date=28 August 2016|work=Visegrád Post|accessdate=2017-07-04}}</ref> Иницијативата „Три мориња“ има 13 земји-членки по должината на оската север-југ од Балтичкото Море до Јадранското Море и Црното Море: [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]], [[Полска]], [[Чешка]], [[Словачка]], [[Австрија]], [[Унгарија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Романија]], [[Бугарија]] и [[Грција]]. == Наводи == {{наводи}} ==Библиографија== {{refbegin}} * [[Janusz Cisek]], ''Kilka uwag o myśli federacyjnej Józefa Piłsudskiego, Międzymorze&nbsp;– Polska i kraje Europy środkowo-wschodniej XIX–XX wiek'' (Some Remarks on Józef Piłsudski's Federationist Thought, Międzymorze&nbsp;– Poland and the East-Central European Countries in the 19th–20th Centuries), Warsaw, 1995. * [[Marek Jan Chodakiewicz]], ''Intermarium: The Land between the Black and Baltic Seas'' (Transaction Publishers) New Brunswick, NJ. 2012. * [[M.K. Dziewanowski|Marian Kamil Dziewanowski]], ''"Polski pionier zjednoczonej Europy"'' ("A Polish Pioneer of a United Europe"), ''[[Gwiazda Polarna]]'' (Pole Star), vol. 96, no 19 (September 17, 2005), pp.&nbsp;10–11. * [[M.K. Dziewanowski]], ''Czartoryski and His Essai sur la diplomatie'', 1971, {{ASIN|B0072XRK6}}. * [[M.K. Dziewanowski]], ''Joseph Pilsudski: a European Federalist, 1918–1922'', Stanford, Hoover Institution, 1979. * Peter Jordan, ''Central Union of Europe'', introduction by Ernest Minor Patterson, Ph.D., ''President, The American Academy of Political and Social Science'', New York, Robert M. McBride & Company, 1944. * [[Jonathan Levy]], ''The Intermarium: Madison, Wilson, and East Central European Federalism'', {{ISBN|1-58112-369-8}}, 2006 [https://www.amazon.com/dp/1581123698] * [[Sławomir Łukasiewicz]], ''Trzecia Europa: Polska myśl federalistyczna w Stanach Zjednoczonych, 1940–1971'' (Third Europe: Polish Federalist Thought in the United States, 1940–1971), Warsaw, Institute for National Remembrance (''Instytut Pamięci Narodowej''), 2010, {{ISBN|978-83-7629-137-6}}. * [[Anna Mazurkiewicz]] ([[University of Gdańsk]]), review of [[Sławomir Łukasiewicz]], ''Trzecia Europa: Polska myśl federalistyczna w Stanach Zjednoczonych, 1940–1971'', in ''Polish American Studies: A Journal of Polish American History and Culture, Published by the Polish American Historical Association'', vol. LXVIII, no. 1 (Spring 2011), {{ISSN|0032-2806}}, pp.&nbsp;77–81. * [[Piotr Okulewicz]], ''Koncepcja "miedzymorza" w myśli i praktyce politycznej obozu Józefa Piłsudskiego w latach 1918–1926'' (The Concept of Międzymorze in the Political Thought and Practice of Józef Piłsudski's Camp in the Years 1918–1926), Poznań, 2001, {{ISBN|83-7177-060-X}}. * [[Antoni Plutynski]], ''We Are 115 Millions'', with a foreword by [[Douglas Reed]], London, Eyre & Spottiswoode, 1944. * David J. Smith, [[Artis Pabriks]], [[Aldis Purs]], [[Thomas Lane (historian)|Thomas Lane]], ''The Baltic States: Estonia, Latvia and Lithuania'', Routledge (UK), 2002, {{ISBN|0-415-28580-1}} [https://books.google.com/books?id=YaYbzQQN97EC&dq=autonomy+Polish-Lithuanian+Commonwealth&pg=RA2-PA30 Google Print, p. 30] (also available [https://books.google.com/books?id=fecMC0LXU-sC&dq=autonomy+Polish-Lithuanian+Commonwealth&pg=PA30 here]). {{refend}} * Visegrad Group Defence Cooperation (published 1 May 2019) [http://www.visegradgroup.eu/about/cooperation/defence] == Надворешни врски == * [https://belsat.eu/en/program/intermarium-en/ Intermarium]. Television program of [[Belsat TV|BelSat]] [[Категорија:Историја на Украина (1918–1991)]] [[Категорија:Историја на Украина (1795–1918)]] [[Категорија:Белоруска ССР]] [[Category:Втора Полска Република]] [[Category:Историја на Литванија (1918–1940)]] [[Категорија:Источна Европа]] [[Категорија:Европа во новиот век]] adkvu6nwsowhpar8alah7b14g1zlglc 5536661 5536660 2026-04-09T20:12:58Z Тиверополник 1815 5536661 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Intermarium.png|мини|Концептот на [[Јозеф Пилсудски|Јожеф Пилсудски]] за меѓуморје по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], кој се протега од [[Балтичко Море|Балтичкото Море]] на север до [[Средоземно Море|Средоземното Море]] и [[Црно Море|Црното Море]] на југ. Во светло зелена боја: источните делови од украинските и белоруските земји се вклучени во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] во 1922 година.]] '''Меѓуморје''' или '''Интермариум''' ({{Langx|pl|Międzymorze}}) — геополитички план по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], осмислен од [[Јозеф Пилсудски|Јожеф Пилсудски,]] за обединување на поранешните [[Полско-литванска Државна Заедница|полско-литвански земји на Заедницата]] во рамките на една политичка држава. Планот поминал низ неколку повторувања, од кои некои предвидувале вклучување на соседните држави. Предложената мултинационална политичка држава би вклучувала територии што се наоѓаат помеѓу [[Балтичко Море|Балтичкото]], [[Црно Море|Црното]] и [[Јадранско Море|Јадранското Море]], па оттука и името ''Интермариум'' ([[Латински јазик|латински]] за „Меѓу мориња“). Перспективна [[федерација]] <ref>Richard K Debo, ''Survival and Consolidation: The Foreign Policy of Soviet Russia, 1918–1921'', McGill-Queen's Press, 1992, {{ISBN|0-7735-0828-7}}, p. 59.</ref> <ref>James H. Billington, ''Fire in the Minds of Men'', Transaction Publishers, {{ISBN|0-7658-0471-9}}, p. 432</ref> <ref>David Parker, ''The Tragedy of Great Power Politics'', W. W. Norton & Company, 2001, {{ISBN|0-393-02025-8}}, p. 194</ref> на земјите од [[Средна Европа|Средна]] и [[Источна Европа|Источна]] [[Европа]], планот за Меѓуморје по [[Првата светска војна]] што го спроведувал Пилсудски имала за цел да ги регрутира во предложената федерација [[Балтички држави|балтичките држави]] ([[Литванија]], [[Латвија]], [[Естонија]]), [[Финска]], [[Белоруска Народна Република|Белорусија]], [[Украинска Народна Република|Украина]], [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]], [[Кралство Романија|Романија]], [[Кралство Југославија|Југославија]] и [[Прва Чехословачка Република|Чехословачка]]. Полското име ''Międzymorze'' (од ''między'', „помеѓу“; и ''morze'', „море“), што значи „Помеѓу мориња“, било преведено на латински како ''Intermarium''. <ref>Tomasz Piesakowski, ''Akcja niepodległościowa na terenie międzynarodowym, 1945–1990'', 1999, p. 149: {{Јаз|pl|"...&nbsp;przyjmując łacińskie określenie 'Intermarium' (Międzymorze). Podkreślano, że 'Intermarium' to nie tylko pojęcie obszaru geopolitycznego zamieszkanego przez 16 narodów, ale idea wspólnoty wszystkich wolnych narodów tego obszaru."}}</ref> Предложената федерација требала да ја имитира [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]], која се протегала од Балтичкото Море до Црното Море, која од крајот на 16 век до крајот на 18 век ги обединила [[Кралство Полска|Кралството Полска]] и [[Големо Кнежевство Литванија|Големото Војводство Литванија]]. Меѓуморје ја надополнувало другата [[Геополитика|геополитичка]] визија на Пилсудски, прометејството, чија цел била распарчување на [[Руска Империја|Руското Царство]] и лишување на Русија од нејзините територијални придобивки. <ref name="Debo59">"Pilsudski hoped to build not merely a Polish nation state but a greater federation of peoples under the aegis of Poland which would replace Russia as the great power of Eastern Europe. Lithuania, Belorussia and Ukraine were all to be included. His plan called for a truncated and vastly reduced Russia, a plan which excluded negotiations prior to military victory." Richard K Debo, ''Survival and Consolidation: The Foreign Policy of Soviet Russia, 1918–1992'', [https://books.google.com/books?id=gQfUB0CXBO4C&q=excluded+negotiations&pg=PA59 p. 59], McGill-Queen's Press, 1992, {{ISBN|0-7735-0828-7}}.</ref> Некои [[Литванци]] го сметале Меѓуморје за закана за нивната нововоспоставена независност, а некои [[Украинци]] за закана за нивните стремежи за независност, <ref name="Zerkalo3a">Oleksa Pidlutsky, "Figures of the 20th century. Józef Piłsudski: the Chief who Created a State for Himself", ''[[Zerkalo Nedeli]]'' [''Mirror Weekly''], 3–9 February 2001, available online [http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/329/29435/ in Russian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051126150005/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/329/29435/}} and [http://www.zn.kiev.ua/ie/show/329/29435/ in Ukrainian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051107051914/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/329/29435/}}.</ref> <ref name="Derh">"The essence of [Józef Piłsudski's 'federalist' program] was that after the overthrow of tsardom and the disintegration of the Russian empire, a large, strong and mighty Poland was to be created in Eastern Europe. It would be the reincarnation of the ''Rzeczpospolita'' on 'federative' principles. It was to include the Polish, Lithuanian, Belarusian and Ukrainian lands. The leading role, of course, was to be given to the Polish ethnic, political, economic and cultural element. ... As such two influential and popular political doctrines with regard to Ukraine—the 'incorporationist' and the 'federalist'—even before the creation of Polish statehood, were based on ignoring the right of the Ukrainian people to self-determination and put forward claims to rule over the Ukrainian territories&nbsp;..." "Ukraine in Polish concepts of foreign policy", in Oleksandr Derhachov (ed.), ''Ukrainian Statehood in the Twentieth Century: Historical and Political Analysis'', Kyiv, 1996, {{ISBN|966-543-040-8}}.</ref> <ref name="Szporluk">Roman Szporluk, ''Imperiia ta natsii'', Kyiv, Dukh i Litera, 2001, {{ISBN|966-7888-05-3}}, [http://litopys.org.ua/sporl/sh08.htm section II] {{In lang|uk}}</ref> и додека Франција го поддржала предлогот, на него се спротивставиле [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] и поголемиот број други западни сили. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.unian.info/politics/1110820-intermarium-alliance-will-the-idea-become-reality.html|title=Intermarium Alliance – Will the idea become reality?|work=www.unian.info|accessdate=2015-11-01}}</ref> <ref name="EidintasZalys">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=0_i8yez8udgC&q=Polish-Lithuanian+Commonwealth+negative&pg=PA78|title=Lithuania in European Politics: The Years of the First Republic, 1918-1940|last=Eidintas|first=Alfonsas|last2=Zalys|first2=Vytautas|date=1999|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-312-22458-5|language=en}}</ref> Во рок од две децении од неуспехот на големиот модел на Пилсудски, сите земји што тој ги сметал за кандидати за членство во федерацијата паднале во рацете на Советскиот Сојуз или [[Трет Рајх|нацистичка Германија]], освен Финска (која претрпела некои територијални загуби во [[Зимска војна|Зимската војна]] од 1939-40 година со Советскиот Сојуз). == Преседани == [[Податотека:Map_of_the_Grand_Duchy_of_Lithuania_(pink)_and_the_Crown_of_the_Kingdom_of_Poland_(red)_and_its_neighborhood_in_1386_–_1434_(English_version).png|мини|Полско-литванскиот сојуз во својот најголем обем, 1386–1434]] [[Податотека:Polish-Lithuanian_Commonwealth_1635.png|алт=|мини|[[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]] во својот најголем обем, 1635 година]] === Заедница === [[Полско-литвански сојуз|Полско-литванскиот сојуз]] и воен сојуз се создале како заеднички одговор на заедничките закани што ги претставувале [[Тевтонски ред|Тевтонскиот ред]], [[Златна Орда|Златната орда]] и [[Големо Московско Кнежевство|Големото Московско Кнежетво]]. Сојузот првпат бил воспоставен во 1385 година од страна на Кревскиот сојуз, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://polishhistory.pl/union-of-krewo-act-of-kreva/|title=Union of Krewo (Act of Kreva)|date=2022-08-13|work=Polish History|language=en-US|accessdate=2023-02-24}}</ref> свечено склучен со бракот на полската кралица [[Јадвига Анжујска]] и литванскиот голем војвода [[Владислав II Јагело|Владислав]] од династијата Гедиминиди. Подоцна, во 1569 година се формирала подолготрајна федерација во форма на [[Полско-литванска Државна Заедница]], аранжман кој траел до 1795 година, односно до [[Трета поделба на Полска|Третата поделба на Полска]]. Така, Полско-литванскиот сојуз траел вкупно 410 години и понекогаш оваа земја била најголемата во Европа. Во рамките на заедницата, биле дадени предлози за воспоставување проширени полско-литвански- <nowiki><i id="mwrQ">московјански</i></nowiki> или полско-литвански<nowiki><i id="mwrw">-рутенски</i></nowiki> заедници. Иако заедницата привремено контролирала делови од Русија и управувала со голем дел од Рутенија со векови, овие предлози никогаш не биле спроведени на уставно ниво. === Планот на Адам Чарториски === Помеѓу ноемвриските и јануарските востанија, во периодот помеѓу 1832 и 1861 година, идејата за воскреснување на нова полско-литванска заедница ја застапувал принцот [[Адам Јежи Чарториски]], кој живеел во егзил во хотелот Ламберт во [[Париз]]. Во младоста, Чарториски се борел против Руското Царство во [[Полско-руска војна (1792)|Полско-руската војна]] од 1792 година; тој би го сторил тоа повторно во Кошќушковото востание од 1794 година доколку не бил уапсен во [[Брисел]] на пат кон Полска. Потоа, во 1795 година, тој и неговиот помлад брат добиле наредба да влезат во [[Руска царска армија|Царската руска армија]], а [[Катерина II (Русија)|Катерина Велика]] била толку поволно импресионирана од нив што им вратила дел од нивните конфискувани имоти. Адам Чарториски подоцна им служел на руските цареви [[Павле I (Русија)|Павле]] и [[Александар I (Русија)|Александар I]] како дипломат и министер за надворешни работи, воспоставувајќи антифранцуска коалиција за време на [[Наполеонови војни|Наполеоновите војни]]. Чарториски, еден од водачите на Полското ноемвриско востание од 1830 година, бил осуден на смрт по неговото задушување од страна на Русија, но на крајот му било дозволено да оди во егзил во Франција. [[Податотека:Coat_of_arms_of_the_January_Uprising.svg|мини|[[Грб]] за предложениот [[Полско-литванско-рутенска државна Заедница комонвелт|Полско-литванско-рутенски комонвелт]] за време на јануарското востание од 1863 година: Полски [[Грб на Полска|Бел Орел]], Литвански ''[[Грб на Литванија|Пагауне]]'' и Рутенски [[Архангел Михаил]]]] Во Париз, „визионерот“ државник и поранешен пријател, доверлив човек и ''де факто'' министер за надворешни работи на Александар I дејствувал како „некрунисан крал и непризнаен министер за надворешни работи“ на непостоечка Полска. Во својата книга „''Essai sur la diplomatie''“ (Есеј за дипломатијата), која ја завршил во 1827 година, но ја објавил дури во 1830 година, Чарториски забележал дека „''со проширување на своето влијание на југ и запад, и бидејќи по природа е недостижна од исток и север, Русија станува извор на постојана закана за Европа''“. Тој тврдел дека Русија би направила подобро доколку негува „пријатели, а не робови“. Тој, исто така, идентификувал идна закана од [[Кралство Прусија|Прусија]] и се залагал за вклучување на [[Источна Прусија]] во обновената Полска. Дипломатските напори на Чарториски го предвиделе прометистичкиот проект на Пилсудски во поврзувањето на напорите за полска независност со слични движења на други потчинети нации во Европа, дури на исток до [[Кавказ (планински венец)|Кавказските Планини]], особено во [[Грузија]]. Чарториски пред сè се стремел да реконституира - со француска, британска и отоманска поддршка - еден вид [[Панславизам|„пансловенски“]] полско-литванска заедница со федерација на [[Чеси|Чесите]], [[Словаци|Словаците]], [[Унгарци|Унгарците]], [[Романци|Романците]] и сите [[јужни Словени]] од идната [[Југославија]]. Полска, според неговата концепција, можела да посредува во судирите меѓу Унгарија и Словените, и меѓу Унгарија и Романија. Планот изгледал остварлив за време на периодот на [[Револуции од 1848|националните револуции]] во 1848-49 година, но пропаднал поради недостаток на западна поддршка, поради унгарската непопустливост кон Чесите, Словаците и Романците и поради подемот на [[Германски национализам|германскиот национализам]]. Маријан Камил Џиевановски напишал дека „потфатот на принцот претставува [витална] врска [помеѓу] Јагелон [федеративен прототип] од 16 век и федеративно-прометејската програма на Јозеф Пилсудски [која следела по Првата светска војна]“. == ''Меѓуморје'' на Јозеф Пилсудски == [[Податотека:Jozef_Pilsudski1_(cropped).jpg|мини|[[Јозеф Пилсудски]]]] [[Податотека:Intermarium_Polish-Lithuanian_Commonwealth.png|мини|Првичниот план на Пилсудски за Меѓуморје: обновен [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литвански Комонвелт]]]] Стратешката цел на Јожеф Пилсудски била да воскресне нова, демократска форма на Полско-литванската заедница, додека работел на распаѓање на [[Руското Царство]], а подоцна и на [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]], на неговите етнички составни делови. <ref name="Levy2007">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=wNb4RXDxEt4C&pg=PA166|title=The Intermarium: Wilson, Madison, & East Central European Federalism|last=Jonathan Levy|date=6 June 2007|publisher=Universal-Publishers|isbn=978-1-58112-369-2|pages=166–167|access-date=11 April 2011}}</ref> (Вториот бил неговиот прометеистички проект.) Пилсудски ја гледал федерацијата како противтежа на рускиот и германскиот [[империјализам]]. <ref name="Cisek2002">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=hNuGZOGk6UoC&pg=PA47|title=Kościuszko, we are here!: American pilots of the Kościuszko Squadron in defense of Poland, 1919-1921|last=Janusz Cisek|date=26 September 2002|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-1240-2|page=47|access-date=11 April 2011}}</ref> <ref name="Spero2004">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RaLqtGuwyoEC&pg=PA36|title=Bridging the European divide: middle power politics and regional security dilemmas|last=Joshua B. Spero|publisher=Rowman & Littlefield|year=2004|isbn=978-0-7425-3553-4|page=36|access-date=11 April 2011}}</ref> Според Џиевановски, планот никогаш не бил изразен на систематски начин, туку се потпирал на прагматичните инстинкти на Пилсудски. Според британскиот научник Џорџ Санфорд, околу времето на [[Полско-советска војна|Полско-советската војна]] од 1920 година, Пилсудски разбрал дека планот не е изводлив. === Опозиција === Планот на Пилсудски се соочил со отпор од речиси сите страни. Советите, чија [[сфера на влијание]] била директно загрозена, работеле на спречување на агендата на Меѓуморје. Сојузничките сили претпоставувале дека болшевизмот е само привремена закана и не сакале да го видат ослабен нивниот важен (од гледна точка на рамнотежата на силите) традиционален сојузник, Русија. Тие го презирале одбивањето на Пилсудски да им помогне на своите бели сојузници, го гледале Пилсудски со сомнеж, ги сметале неговите планови за нереални и ја повикале Полска да се ограничи на области со јасна полска етничка припадност. Литванците, <ref name="historynet"> [http://www.historynet.com/wars_conflicts/20_21_century/3038436.html?featured=y&c=y "Polish-Soviet War: Battle of Warsaw"]. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071007194853/http://www.historynet.com/wars_conflicts/20_21_century/3038436.html?featured=y&c=y |date=2007-10-07 }}. Accessed September 30, 2007.</ref> кои ја воспоставиле својата независност во 1918 година, не биле подготвени да се приклучат; Украинците, слично барајќи независност, исто така се плашеле дека Полска повторно може да ги покори; а Белорусите, иако речиси не биле толку заинтересирани за независност како Украина, сè уште се плашеле од полската доминација. Шансите за планот на Пилсудски не биле зголемени од серијата војни по Првата светска војна и гранични судири меѓу Полска и нејзините соседи во спорните територии - [[Полско-советска војна|Полско-советската војна]], [[Полско-литванска војна|Полско-литванската војна]], [[Полско-украинска војна|Полско-украинската војна]] и граничните судири меѓу Полска и Чехословачка. Концептот на Пилсудски наишол на отпор во самата Полска, каде што лидерот на Национална демократија Роман Дмовски <ref name="PWN:wojna">{{In lang|pl}} [http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3997498 "Wojna polsko-bolszewicka"]. {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131111103019/http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3997498|date=2013-11-11}}. ''[[Internetowa encyklopedia PWN]]''. Accessed 27 October 2006.</ref> <ref name="Pacz1">"Pilsudski dreamed of drawing all the nations situated between Germany and Russia into an enormous federation in which Poland, by virtue of its size, would be the leader, while Dmowski wanted to see a unitary Polish state, in which other Slav peoples would become assimilated." Andrzej Paczkowski, [https://books.google.com/books?id=WoKQWem2yl4C&q=0271023082 ''The Spring Will Be Ours: Poland and the Poles from Occupation to Freedom''], p. 10, Penn State Press, 2003, {{ISBN|0-271-02308-2}}</ref> се залагал за етнички хомогена Полска во која малцинствата би биле полонизирани. <ref name="BFG">Manfred F. Boemeke, Gerald D. Feldman, Elisabeth Glaser, ''The Treaty of Versailles: A Reassessment After 75 Years'', Cambridge University Press, 1998, {{ISBN|0-521-62132-1}}, [https://books.google.com/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=RA1-PA314 p.314]</ref> Многу полски политичари, вклучувајќи го и Дмовски, се спротивставиле на идејата за мултиетничка федерација, претпочитајќи наместо тоа да работат за [[Унитарна држава|унитарна]] полска [[национална држава]]. Санфорд ги опишал политиките на Пилсудски по неговото повторно доаѓање на власт во 1926 година како слични фокусирани на полонизацијата на источнословенските малцинства во земјата и на централизацијата на моќта Додека некои научници ги прифаќаат по номинална вредност демократските принципи што Пилсудски ги сметал за неговиот федеративен план, други ги гледаат таквите тврдења со скептицизам, посочувајќи го [[Државен удар во Полска (1926)|државниот удар]] во 1926 година кога Пилсудски презел речиси диктаторски овластувања. Особено, неговиот проект е негативно оценет од повеќето украински историчари, при што Олександр Дерхачов тврдел дека федерацијата би создала поголема Полска во која интересите на не-Полјаците, особено Украинците, би биле игнорирани. Некои историчари сметаат дека Пилсудски, кој тврдел дека „''не може да има независна Полска без независна Украина''“, можеби бил повеќе заинтересиран за одвојување на Украина од Русија отколку за обезбедување благосостојба на Украинците. <ref name="PolSize">"The newly founded Polish state cared much more about the expansion of its borders to the east and southeast ('between the seas') than about helping the dying [Ukrainian] state of which Petlura was ''de facto'' dictator." "A Belated Idealist", ''[[Zerkalo Nedeli]]'' [''Mirror Weekly''], 22–28 May 2004. Available online [http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/495/46522/ in Russian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060116140351/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/495/46522/|date=2006-01-16}} and [http://www.zn.kiev.ua/ie/show/495/46522/ in Ukrainian] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070310220124/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/495/46522/|date=2007-03-10}}. Piłsudski is quoted to have said: "After Polish independence we will see about Poland's size." (ibid)</ref> Тој не се двоумел да употреби воена сила за да ги прошири границите на Полска до Галиција и Волинија, спречувајќи го [[Западноукраинска Народна Република|украинскиот обид за самоопределување]] на спорните територии источно од реката [[Буг]], кои содржеле значително полско присуство (полско мнозинство главно во градови како [[Лавов|Лвов]], опкружен со рурално украинско мнозинство). Зборувајќи за идните граници на Полска, Пилсудски рекол: „''Сè што можеме да добиеме на запад зависи од [[Антанта|Антантата]] - од степенот до кој таа може да сака да ја притисне Германија''“, додека на исток „''постојат врати кои се отвораат и затвораат, и зависи од тоа кој ги присилува да се отворат и колку далеку''“. Во источниот хаос, полските сили се заложиле да се прошират колку што е можно повеќе. Од друга страна, Полска немала интерес да се придружи на западната интервенција во [[Руска граѓанска војна|Руската граѓанска војна]] или да ја освои самата Русија. [[Податотека:Revised_Intermarium_Plan.png|мини|Ревидираниот план на Пилсудски]] [[Податотека:Intermarium_third_europe.png|мини|Планот на Јозеф Бек за „Трета Европа“, сојуз на [[Втора Полска Република|Полска]], [[Кралство Романија|Романија]] и [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]]]] По Полско-советската војна (1919–1921) и воспоставувањето на [[Украинска Советска Социјалистичка Република|Украинска ССР]], концептот на Пилсудски за федерација на земјите од Средна и Источна Европа, заснован на полско-украинска оска, изгубил секаква шанса за реализација. Пилсудски потоа размислувал за федерација или сојуз со [[Балтички држави|балтичките]] и [[Балкански Полуостров|балканските]] држави. Овој план предвидувал Средноевропска унија која ги вклучувала Полска, [[Прва Чехословачка Република|Чехословачка]], [[Кралство Унгарија (1920–1946)|Унгарија]], [[Финска]], балтичките држави, [[Скандинавија]], [[Кралство Италија|Италија]], [[Кралство Романија|Романија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]], [[Кралство Југославија|Југославија]] и [[Кралство Грција|Грција]] - со што се протегала не само западно-исток од Балтичкото Море до Црното Море, туку северно-јужно од [[Северноледен Океан|Арктичкиот Океан]] до [[Средоземното Море]]. Овој проект, исто така, пропаднал: Чехословачка и Литванија не верувале во Полска; и иако имала релативно добри односи со другите земји, тие имале тензии со своите соседи, што го отежнувало практично создавањето во Средна Европа голем блок од земји кои сите имале добри односи едни со други. На крајот, наместо голема федерација, бил основан само [[полско-романски сојуз]], почнувајќи од 1921 година. <ref>Hugh Ragsdale, ''The Soviets, the Munich Crisis, and the Coming of World War II'', Cambridge University Press, Cambridge {{ISBN|0-521-83030-3}} </ref> За споредба, Чехословачка имала поголем успех со својата [[Мала Антанта]] (1920–1938) со Романија и Југославија, поддржана од Франција. Пилсудски починал во 1935 година. Подоцнежна, многу помала верзија на неговиот концепт се обидел да изнесе меѓувоениот полски министер за надворешни работи Јозеф Бек, протеже на Пилсудски. Неговиот предлог, кон крајот на 1930-тите, за „Трета Европа“ - сојуз на Полска, Романија и Унгарија - добил малку поддршка пред да започне [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Концептот на Бек за Трета Европа не успеал да постигне никаква популарност бидејќи [[Трет Рајх|Германија]] била втора најголема економија во светот, а цела [[Источна Европа]] била економски зависна од ''Рајхот''. Од економски причини, стремежот во Источна Европа бил да се следи примерот на [[Берлин|Берлин,]] а не [[Варшава|на Варшава]]. <ref name="green">{{Наведена книга|title=Origins of the Second World War Reconsidered A.J.P. Taylor and the Historians|last=Greenwood|first=Sean|date=2002|publisher=Taylor & Francis|isbn=9781134714186|editor-last=Gordon Martel|location=London|page=227|chapter=Danzig: the phantom crisis, 1939}}</ref> Непочитувајќи го [[Советско-полски пакт за ненапаѓање|Полско-советскиот пакт за ненапаѓање]] од 1932 година, [[Советскиот Сојуз]] се здружил со [[Нацистичка Германија]] за да ги подели Средна и Источна Европа меѓу нив. Според некои историчари, токму неуспехот да се создаде силна противтежа на Германија и Советскиот Сојуз, како што предложил Пилсудски, ги осудил потенцијалните земји-членки на Меѓуморје на нивните судбини во Втората светска војна. <ref name="Petersen2011-2"> {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=PZDriQW8DHIC&pg=PA78|title=The World Island: Eurasian Geopolitics and the Fate of the West|last=Alexandros Petersen|date=18 February 2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39137-8|pages=77–78|access-date=12 April 2011}} </ref> <ref name="Petersen2011"> {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=2QwHa1iec-0C&pg=PA153|title=The World Island: Eurasian Geopolitics and the Fate of the West|last=Alexandros Petersen|date=18 February 2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-39137-8|page=153|access-date=12 April 2011}} </ref> == Втората светска војна и потоа == [[Податотека:Ac.sikorski.jpg|мини|[[Владислав Сикорски]]]] Концептот на „Средна [и Источна] Европска Унија“ - триаголен геополитички ентитет закотвен во Балтичкото, Црното и Јадранското или Егејското Море - бил оживеан за време на [[Втората светска војна]] кај полската влада во егзил на [[Владислав Сикорски]]. Овој концепт бил поддржан од британското Министерство за надворешни работи предводено од британскиот министер за надворешни работи Ентони Еден. <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=AWgNAQAAIAAJ|title=Hidryma Meletōn Chersonēsou tou Haimou|publisher=Institute for Balkan Studies|year=1964|page=111|quote=Negotiations lasting until the end of 1941 led to the conclusion of an agreement, signed on January 15, 1942, by Prime Ministers Tsouderos and Slobodan Jovanovid, concerning the establishment of a Balkan Union whose primary|access-date=12 January 2014}}</ref> Прв чекор кон негово спроведување - разговорите од 1942 година меѓу грчката, југословенската, полската и чехословачката влада во егзил во врска со потенцијалните [[Грчко-југословенска федерација|грчко-југословенски]] и [[Полско-чехословачка федерација|полско-чехословачки федерации]] (со конечна цел за приклучување на Унгарија, Романија, Бугарија и Албанија <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=wNb4RXDxEt4C&pg=PA203|title=The Intermarium: Wilson, Madison, and East Central European Federalism|last=Levy|first=Jonathan|publisher=Universal-Publishers|year=2007|isbn=978-1-58112-369-2|pages=203|access-date=12 January 2014}}</ref>) - на крајот пропаднале поради советското противење, што довело до чешко двоумење и рамнодушност или непријателство на сојузниците. Декларацијата на [[Полска подземна држава|Полската подземна држава]] во тој период повикувала на создавање на федерална унија на Средна и Источна Европа, без која било држава. <ref name="Gar246">{{Наведено списание|last=Garliński|first=Józef|date=April 1975|title=The Polish Underground State 1939–1945|journal=Journal of Contemporary History|volume=10|issue=2|page=246|doi=10.1177/002200947501000202|jstor=260146}}</ref> <ref name="Kersten1991">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RD3-e7Zx-rEC&pg=PA50|title=The establishment of Communist rule in Poland, 1943–1948|last=Krystyna Kersten|publisher=University of California Press|year=1991|isbn=978-0-520-06219-1|page=50|access-date=8 April 2011}}</ref> На 12 мај 2011 година, земјите од [[Вишеградска група|Вишеградската група]] ( [[Полска|Република Полска]], [[Чешка]], [[Словачка]] и [[Унгарија]]) објавиле формирање на Вишеградска борбена група под полска команда. Борбената група била формирана до 2016 година како сила на ЕУ, а не како дел од командата на [[НАТО]]. Покрај тоа, почнувајќи од 2013 година, четирите земји требало да започнат заеднички воени вежби под покровителство на Силите на НАТО. Некои научници го сметале ова за прв чекор кон тесна регионална соработка во Средна Европа. На 6 август 2015 година, полскиот претседател [[Анджеј Дуда]], во своето инаугуративно обраќање, објавил планови за изградба на регионален сојуз на средноевропски држави, моделиран според концептот Меѓуморје. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://geostrategy.org.ua/en/komentari-ta-ocinki/item/800-misiya-dudi-povernennya-do-kontseptsiyi-mizhmor%E2%80%99ya-yuzefa-pilsudskogo-ta-ideyi-ukrayinsko-polskoyi-spivpratsi-ezhi-gedroytsya|title=Duda's mission: Recover Pilsudski's Intermarium and Giedroyc's commitment to Ukraine|work=Geostrategy|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526020731/https://geostrategy.org.ua/en/komentari-ta-ocinki/item/800-misiya-dudi-povernennya-do-kontseptsiyi-mizhmor%E2%80%99ya-yuzefa-pilsudskogo-ta-ideyi-ukrayinsko-polskoyi-spivpratsi-ezhi-gedroytsya|archive-date=2019-05-26|accessdate=2015-08-18}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://forsal.pl/artykuly/886941,sojusz-panstw-od-baltyku-po-morze-czarne-duda-chce-odnowic-miedzywojenna-idee-miedzymorza.html|title=Sojusz państw od Bałtyku po Morze Czarne? Duda chce odnowić międzywojenną ideę miedzymorza|date=5 August 2015}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://slavaukraine.net/en/news/latest-news/2978-plan-intermarium-britain-will-support-you-not-against-france-ukraine-and-poland-will-do.html|title=Plan 'Intermarium' – Britain will support you, not against France, Ukraine and Poland will do|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055752/http://slavaukraine.net/en/news/latest-news/2978-plan-intermarium-britain-will-support-you-not-against-france-ukraine-and-poland-will-do.html|archive-date=2019-04-17|accessdate=2015-08-18}}</ref> Во 2016 година, [[Иницијатива „Три мориња“|Иницијативата „Три мориња“]] одржала почетен самит во [[Дубровник]], [[Хрватска]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://visegradpost.com/en/2016/08/28/the-three-seas-initiative-central-and-eastern-europe-takes-charge-of-its-own-destiny/|title=The Three Seas Initiative: Central and Eastern Europe takes charge of its own destiny|date=28 August 2016|work=Visegrád Post|accessdate=2017-07-04}}</ref> Иницијативата „Три мориња“ има 13 земји-членки по должината на оската север-југ од Балтичкото Море до Јадранското Море и Црното Море: [[Естонија]], [[Латвија]], [[Литванија]], [[Полска]], [[Чешка]], [[Словачка]], [[Австрија]], [[Унгарија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Романија]], [[Бугарија]] и [[Грција]]. == Наводи == {{наводи}} ==Библиографија== {{refbegin}} * [[Janusz Cisek]], ''Kilka uwag o myśli federacyjnej Józefa Piłsudskiego, Międzymorze&nbsp;– Polska i kraje Europy środkowo-wschodniej XIX–XX wiek'' (Some Remarks on Józef Piłsudski's Federationist Thought, Międzymorze&nbsp;– Poland and the East-Central European Countries in the 19th–20th Centuries), Warsaw, 1995. * [[Marek Jan Chodakiewicz]], ''Intermarium: The Land between the Black and Baltic Seas'' (Transaction Publishers) New Brunswick, NJ. 2012. * [[M.K. Dziewanowski|Marian Kamil Dziewanowski]], ''"Polski pionier zjednoczonej Europy"'' ("A Polish Pioneer of a United Europe"), ''[[Gwiazda Polarna]]'' (Pole Star), vol. 96, no 19 (September 17, 2005), pp.&nbsp;10–11. * [[M.K. Dziewanowski]], ''Czartoryski and His Essai sur la diplomatie'', 1971, {{ASIN|B0072XRK6}}. * [[M.K. Dziewanowski]], ''Joseph Pilsudski: a European Federalist, 1918–1922'', Stanford, Hoover Institution, 1979. * Peter Jordan, ''Central Union of Europe'', introduction by Ernest Minor Patterson, Ph.D., ''President, The American Academy of Political and Social Science'', New York, Robert M. McBride & Company, 1944. * [[Jonathan Levy]], ''The Intermarium: Madison, Wilson, and East Central European Federalism'', {{ISBN|1-58112-369-8}}, 2006 [https://www.amazon.com/dp/1581123698] * [[Sławomir Łukasiewicz]], ''Trzecia Europa: Polska myśl federalistyczna w Stanach Zjednoczonych, 1940–1971'' (Third Europe: Polish Federalist Thought in the United States, 1940–1971), Warsaw, Institute for National Remembrance (''Instytut Pamięci Narodowej''), 2010, {{ISBN|978-83-7629-137-6}}. * [[Anna Mazurkiewicz]] ([[University of Gdańsk]]), review of [[Sławomir Łukasiewicz]], ''Trzecia Europa: Polska myśl federalistyczna w Stanach Zjednoczonych, 1940–1971'', in ''Polish American Studies: A Journal of Polish American History and Culture, Published by the Polish American Historical Association'', vol. LXVIII, no. 1 (Spring 2011), {{ISSN|0032-2806}}, pp.&nbsp;77–81. * [[Piotr Okulewicz]], ''Koncepcja "miedzymorza" w myśli i praktyce politycznej obozu Józefa Piłsudskiego w latach 1918–1926'' (The Concept of Międzymorze in the Political Thought and Practice of Józef Piłsudski's Camp in the Years 1918–1926), Poznań, 2001, {{ISBN|83-7177-060-X}}. * [[Antoni Plutynski]], ''We Are 115 Millions'', with a foreword by [[Douglas Reed]], London, Eyre & Spottiswoode, 1944. * David J. Smith, [[Artis Pabriks]], [[Aldis Purs]], [[Thomas Lane (historian)|Thomas Lane]], ''The Baltic States: Estonia, Latvia and Lithuania'', Routledge (UK), 2002, {{ISBN|0-415-28580-1}} [https://books.google.com/books?id=YaYbzQQN97EC&dq=autonomy+Polish-Lithuanian+Commonwealth&pg=RA2-PA30 Google Print, p. 30] (also available [https://books.google.com/books?id=fecMC0LXU-sC&dq=autonomy+Polish-Lithuanian+Commonwealth&pg=PA30 here]). {{refend}} * Visegrad Group Defence Cooperation (published 1 May 2019) [http://www.visegradgroup.eu/about/cooperation/defence] == Надворешни врски == * [https://belsat.eu/en/program/intermarium-en/ Intermarium]. Television program of [[Belsat TV|BelSat]] [[Категорија:Историја на Украина (1918–1991)]] [[Категорија:Историја на Украина (1795–1918)]] [[Категорија:Белоруска ССР]] [[Category:Втора Полска Република]] [[Category:Историја на Литванија (1918–1940)]] [[Категорија:Источна Европа]] [[Категорија:Европа во новиот век]] hqny4o4my7fltv42956dr7wth60v89m 1 1391121 5536659 2026-04-09T20:09:00Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Општество|земја=Меѓународна статија}} 5536659 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Општество|земја=Меѓународна статија}} 6f3f74bftso21rlbgu5nug8k36qrizp 0 1391122 5536662 2026-04-09T20:13:42Z 19user99 72391 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1340136663|Pădurea Domnească]]“ 5536662 wikitext text/x-wiki   '''Падуреа Домнеаска,''' или '''Природен резерват на кнежевствената шума''' ( {{Langx|ro|Rezervația naturală Pădurea Domnească}} , pronunciation: [ pə ˈ дуре̯а​​​​ ( Домˈне̯аскə ) —резерват во округот Глодени , [[Глодени (реон)|Молдавија]] [[Молдавија|,]] кој е основан во 1993 година. Зафаќа површина од 6.032 хектари, најголем од сите научни резервати во Молдавија. Падуреа Домнеаска се протега по должината на брегот на [[Прут|реката Прут]], веднаш до границата на Молдавија со [[Романија]]. Најблиската населба е населбата Глодени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Биодиверзитет == [[Податотека:Stamp_of_Moldova_125.gif|лево|мини|Печат на Молдавија со сцена од Падуреа Домнеаска]] Падуреа Домнеаска е единствената област во Молдавија каде што живеат [[Европски бизон|европски бизони]]. Овој вид е класифициран како изумрен во земјата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.iucnredlist.org/en|title=IUCN Red List of Threatened Species: Bison bonasus|last=Rafał Kowalczyk (Mammal Research Institute|first=Polish Academy of Sciences)|last2=Group)|first2=Glenn Plumb (IUCN SSC Bison Specialist|date=2020-07-28|work=IUCN Red List of Threatened Species|accessdate=2021-08-30|last3=Mammals)|first3=Jose Hernandez-Blanco (Severtsov Institute of Ecology and Evolution · Laboratory for Behavior and Behavior Ecology of}}</ref> Бизоните, кои претходно исчезнале на територијата на Молдавија, биле донесени од полските национални паркови [[Национален парк Кампиноски|Кампинос]] и Бјаловјежа во 2005 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldova.org/en/the-bison-come-back-to-moldova-4123-eng/|title=The Bison Come Back to Moldova|last=invitat|first=Autor|date=2005-08-27|work=Moldova.org|language=en-GB|accessdate=2021-08-30}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|title=Protected areas|date=2009-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090306122131/http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|archive-date=2009-03-06|accessdate=2021-08-30}}</ref> Потоа, еден мажјак и две женки живееле во расадник со површина од 32 хектари. Во 2018 година, веќе имало седум бизони во шумата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldpres.md/news/2018/07/02/18005672|title=Rezervaţia "Pădurea Domnească" a împlinit 25 de ani de la fondare|work=www.moldpres.md|language=en|accessdate=2021-08-30}}</ref> Во 2019 година, Молдавија водела преговори со Министерството за животна средина на [[Белорусија]] за размена на уште неколку животни. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707233813/http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|archive-date=2019-07-07|accessdate=2021-08-30}}</ref> <ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-moldova-discuss-bison-exchange-program-118559-2019/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-02-08|work=eng.belta.by|language=en-EN|accessdate=2021-08-30}}</ref> Белоруските државни медиуми објавиле дека Молдавија годишно троши 25.000-30.000 долари за програмата за бизони. <ref name=":1" /> Резерватот бил создаден со цел да се зачува масивот од поплавни и мочурливи шуми во долината на средниот тек на реката Прут, како и зачувување на ретки и загрозени видови на животни и растенија. Падуреа Домнеаска е дом на 49 видови цицачи и повеќе од 150 видови птици. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707233813/http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|archive-date=2019-07-07|accessdate=2021-08-30}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/ "Belarus, Moldova discuss bison exchange program"]. 2019-07-07. [https://web.archive.org/web/20190707233813/http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/ Archived] from the original on 2019-07-07<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-08-30</span></span>.</cite></ref> Исто така, 19 растителни видови со различен степен на закана од исчезнување се вклучени во [[Црвен список на МСЗП|Црвената листа на IUCN]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moldsilva.gov.md/pageview.php?l=ro&idc=319&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca/Citeste-mai-mult|title=Citeşte mai mult /|last=silviculturii|first=Agenţia Moldsilva-autoritatea administrativă centrală în domeniul|work=www.moldsilva.gov.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> Вкупно, во резерватот можат да се најдат околу 575 растителни видови. Просечната надморска височина е од 40 до 60 метри. == Пешачки патеки == Резерватот е дел од неколку локални планинарски патеки што ја поврзуваат Падуреа Домнеаска и блиските природни места. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Пејзажен резерват О сута де мовиле ( ''сто могили'' ) - природен пејзаж покриен со повеќе од 3500 могили, извори и мали езера. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=137&t=/Traseul-turistic/Suta-de-Movile&|title=Obiective turistice {{!}} Suta de Movile {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Бутештска клисура - [[Кањон|клисура]] која се наоѓа во близина на Бутешти. Варовничките карпи во клисурата се долги повеќе од 2 км, широки 125 метри и високи до 40 метри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=135&t=/Traseul-turistic/Cheile-Buteti|title=Obective turistice {{!}} Cheile Butești {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Гребените Стинџа Маре - остатоци од древен варовнички корален гребен (пред милиони години оваа област била дното на морето). Сместени јужно од Кобан, тие се долги 1000 метри, широки 100 метри и високи до 40 метри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=138&t=/Traseul-turistic/Stinca-Mare&|title=Obiective turistice {{!}} Stînca Mare {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Парцели со дабови насади (123 хектари), со огромни дабови дрвја стари околу 250 години и високи до 35 метри. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=171&t=/Traseul-turistic/Stejarii-seculari&|title=Obiective turistice {{!}} Stejarii seculari {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed"> Податотека:Valea_100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(1).jpg|алт=Sută de movile| Сута де мовиле Податотека:100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(3).jpg|алт=Sută de movile| Сута де мовиле Податотека:Pestera_in_reciful_Butesti_Glodeni_(4).jpg|алт=Cheile Buteşti| Бутештска клисура Податотека:Stinca_Mare_Cobani_Glodeni_02.jpg|алт=Stînca Mare| Стинца Маре </gallery> == Библиографија == * [https://www.moldsilva.gov.md/category.php?l=ro&idc=315&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca Молдавска шумска агенција: Pădurea Domnească {{In lang|ro}}] == Надворешни врски == * {{Ризница-вметнато}} == Наводи == {{Наводи}} 32mjf9dz89gapscygiz11k5blck9mx2 5536710 5536662 2026-04-09T21:58:19Z 19user99 72391 5536710 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area |iucn_category = Ia |designation = |name = Падуреа Домнеаска |alt_name = Rezervația naturală Pădurea Domnească |image = |image_caption = |image_map = |map = Молдавија |relief = да |map_width = |map_caption = |coordinates = |nearest_city = |location = [[Глодени (реон)|Глодени]], {{MLD}} |area = {{convert|6032|ha|km2}} |established = {{start date|1993}} |visitation_num = |visitation_year = }} '''Падуреа Домнеаска''' или '''Природен резерват на кнежевствената шума''' ({{Langx|ro|Rezervația naturală Pădurea Domnească}}) — резерват во округот [[Глодени (реон)|Глодени]] во [[Молдавија]] кој е основан во 1993 година. Зафаќа површина од 6.032 хектари, најголем од сите научни резервати во Молдавија. Падуреа Домнеаска се протега по должината на брегот на [[Прут|реката Прут]], веднаш до границата на Молдавија со [[Романија]]. Најблиската населба е населбата Глодени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Биодиверзитет == [[Податотека:Stamp_of_Moldova_125.gif|десно|мини|Печат на Молдавија со сцена од Падуреа Домнеаска]] Падуреа Домнеаска е единствената област во Молдавија каде што живеат [[Европски бизон|европски бизони]]. Овој вид е класифициран како изумрен во земјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.iucnredlist.org/en|title=IUCN Red List of Threatened Species: Bison bonasus|last=Rafał Kowalczyk (Mammal Research Institute|first=Polish Academy of Sciences)|last2=Group)|first2=Glenn Plumb (IUCN SSC Bison Specialist|date=2020-07-28|work=IUCN Red List of Threatened Species|accessdate=2021-08-30|last3=Mammals)|first3=Jose Hernandez-Blanco (Severtsov Institute of Ecology and Evolution · Laboratory for Behavior and Behavior Ecology of}}</ref> Бизоните, кои претходно исчезнале на територијата на Молдавија, биле донесени од полските национални паркови [[Национален парк Кампиноски|Кампинос]] и Бјаловјежа во 2005 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldova.org/en/the-bison-come-back-to-moldova-4123-eng/|title=The Bison Come Back to Moldova|last=invitat|first=Autor|date=2005-08-27|work=Moldova.org|language=en-GB|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|title=Protected areas|date=2009-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090306122131/http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|archive-date=2009-03-06|accessdate=2021-08-30}}</ref> Потоа, еден мажјак и две женки живееле во расадник со површина од 32 хектари. Во 2018 година, веќе имало седум бизони во шумата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldpres.md/news/2018/07/02/18005672|title=Rezervaţia "Pădurea Domnească" a împlinit 25 de ani de la fondare|work=www.moldpres.md|language=en|accessdate=2021-08-30}}</ref> Во 2019 година, Молдавија водела преговори со Министерството за животна средина на [[Белорусија]] за размена на уште неколку животни. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707233813/http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|archive-date=2019-07-07|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-moldova-discuss-bison-exchange-program-118559-2019/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-02-08|work=eng.belta.by|language=en-EN|accessdate=2021-08-30}}</ref> Белоруските државни медиуми објавиле дека Молдавија годишно троши 25.000-30.000 долари за програмата за бизони.<ref name=":1" /> [[Податотека:Pădurea_Domnească_-_zimbru_-_01.jpg|десно|мини|Бизони во Падуреа Домнеаска]] Резерватот бил создаден со цел да се зачува масивот од поплавни и мочурливи шуми во долината на средниот тек на реката Прут, како и зачувување на ретки и загрозени видови на животни и растенија. Падуреа Домнеаска е дом на 49 видови цицачи и повеќе од 150 видови птици.<ref name=":0"/> Исто така, 19 растителни видови со различен степен на закана од исчезнување се вклучени во [[Црвен список на МСЗП|Црвената листа на IUCN]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moldsilva.gov.md/pageview.php?l=ro&idc=319&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca/Citeste-mai-mult|title=Citeşte mai mult /|last=silviculturii|first=Agenţia Moldsilva-autoritatea administrativă centrală în domeniul|work=www.moldsilva.gov.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> Вкупно, во резерватот можат да се најдат околу 575 растителни видови. Просечната надморска височина е од 40 до 60 метри. == Патеки за пешачење == Резерватот е дел од неколку локални планинарски патеки што ја поврзуваат Падуреа Домнеаска и блиските природни места.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Пејзажен резерват O sută de movile (''Сто могили'') - природен пејзаж покриен со повеќе од 3500 могили, извори и мали езера.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=137&t=/Traseul-turistic/Suta-de-Movile&|title=Obiective turistice {{!}} Suta de Movile {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Бутештска клисура - [[Кањон|клисура]] која се наоѓа во близина на Бутешти. Варовничките карпи во клисурата се долги повеќе од 2 км, широки 125 метри и високи до 40 метри. * Гребените Стинџа Маре - остатоци од древен варовнички корален гребен (пред милиони години оваа област била дното на морето). Сместени јужно од Кобан, тие се долги 1000 метри, широки 100 метри и високи до 40 метри. * Парцели со дабови насади (123 хектари), со огромни дабови дрвја стари околу 250 години и високи до 35 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=171&t=/Traseul-turistic/Stejarii-seculari&|title=Obiective turistice {{!}} Stejarii seculari {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed"> Податотека:Valea_100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(1).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(3).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:Pestera_in_reciful_Butesti_Glodeni_(4).jpg|алт=Cheile Buteşti| Бутештска клисура Податотека:Stinca_Mare_Cobani_Glodeni_02.jpg|алт=Stînca Mare| Стинца Маре </gallery> == Библиографија == * [https://www.moldsilva.gov.md/category.php?l=ro&idc=315&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca Молдавска шумска агенција: Pădurea Domnească {{In lang|ro}}] == Надворешни врски == * {{Ризница-вметнато}} == Наводи == {{Наводи}} 84pqr3m2nnqx434zvt4pm4y6550msz8 5536713 5536710 2026-04-09T22:03:00Z 19user99 72391 5536713 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area |iucn_category = Ia |designation = |name = Падуреа Домнеаска |alt_name = Rezervația naturală Pădurea Domnească |image = |image_caption = |image_map = |map = Молдавија |relief = да |map_width = |map_caption = |coordinates = |nearest_city = |location = [[Глодени (реон)|Глодени]], {{MLD}} |area = {{convert|6032|ha|km2}} |established = {{start date|1993}} |visitation_num = |visitation_year = }} '''Падуреа Домнеаска''' или '''Природен резерват на кнежевствената шума''' ({{Langx|ro|Rezervația naturală Pădurea Domnească}}) — резерват во округот [[Глодени (реон)|Глодени]] во [[Молдавија]] кој е основан во 1993 година. Зафаќа површина од 6.032 хектари, најголем од сите научни резервати во Молдавија. Падуреа Домнеаска се протега по должината на брегот на [[Прут|реката Прут]], веднаш до границата на Молдавија со [[Романија]]. Најблиската населба е населбата Глодени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Биодиверзитет == [[Податотека:Stamp_of_Moldova_125.gif|десно|мини|Печат на Молдавија со сцена од Падуреа Домнеаска]] Падуреа Домнеаска е единствената област во Молдавија каде што живеат [[Европски бизон|европски бизони]]. Овој вид е класифициран како изумрен во земјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.iucnredlist.org/en|title=IUCN Red List of Threatened Species: Bison bonasus|last=Rafał Kowalczyk (Mammal Research Institute|first=Polish Academy of Sciences)|last2=Group)|first2=Glenn Plumb (IUCN SSC Bison Specialist|date=2020-07-28|work=IUCN Red List of Threatened Species|accessdate=2021-08-30|last3=Mammals)|first3=Jose Hernandez-Blanco (Severtsov Institute of Ecology and Evolution · Laboratory for Behavior and Behavior Ecology of}}</ref> Бизоните, кои претходно исчезнале на територијата на Молдавија, биле донесени од полските национални паркови [[Национален парк Кампиноски|Кампинос]] и Бјаловјежа во 2005 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldova.org/en/the-bison-come-back-to-moldova-4123-eng/|title=The Bison Come Back to Moldova|last=invitat|first=Autor|date=2005-08-27|work=Moldova.org|language=en-GB|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|title=Protected areas|date=2009-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090306122131/http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|archive-date=2009-03-06|accessdate=2021-08-30}}</ref> Потоа, еден мажјак и две женки живееле во расадник со површина од 32 хектари. Во 2018 година, веќе имало седум бизони во шумата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldpres.md/news/2018/07/02/18005672|title=Rezervaţia "Pădurea Domnească" a împlinit 25 de ani de la fondare|work=www.moldpres.md|language=en|accessdate=2021-08-30}}</ref> Во 2019 година, Молдавија водела преговори со Министерството за животна средина на [[Белорусија]] за размена на уште неколку животни. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707233813/http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|archive-date=2019-07-07|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-moldova-discuss-bison-exchange-program-118559-2019/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-02-08|work=eng.belta.by|language=en-EN|accessdate=2021-08-30}}</ref> Белоруските државни медиуми објавиле дека Молдавија годишно троши 25.000-30.000 долари за програмата за бизони.<ref name=":1" /> [[Податотека:Pădurea_Domnească_-_zimbru_-_01.jpg|десно|мини|Бизони во Падуреа Домнеаска]] Резерватот бил создаден со цел да се зачува масивот од поплавни и мочурливи шуми во долината на средниот тек на реката Прут, како и зачувување на ретки и загрозени видови на животни и растенија. Падуреа Домнеаска е дом на 49 видови цицачи и повеќе од 150 видови птици.<ref name=":0"/> Исто така, 19 растителни видови со различен степен на закана од исчезнување се вклучени во [[Црвен список на МСЗП|Црвениот список на МСЗП]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moldsilva.gov.md/pageview.php?l=ro&idc=319&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca/Citeste-mai-mult|title=Citeşte mai mult /|last=silviculturii|first=Agenţia Moldsilva-autoritatea administrativă centrală în domeniul|work=www.moldsilva.gov.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> Вкупно, во резерватот можат да се најдат околу 575 растителни видови. Просечната надморска височина е од 40 до 60 метри. == Патеки за пешачење == Резерватот е дел од неколку локални планинарски патеки што ја поврзуваат Падуреа Домнеаска и блиските природни места.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Пејзажен резерват O sută de movile (''Сто могили'') - природен пејзаж покриен со повеќе од 3500 могили, извори и мали езера.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=137&t=/Traseul-turistic/Suta-de-Movile&|title=Obiective turistice {{!}} Suta de Movile {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Бутештска клисура - [[Кањон|клисура]] која се наоѓа во близина на Бутешти. Варовничките карпи во клисурата се долги повеќе од 2 км, широки 125 метри и високи до 40 метри. * Гребените Стинџа Маре - остатоци од древен варовнички корален гребен (пред милиони години оваа област била дното на морето). Сместени јужно од Кобан, тие се долги 1000 метри, широки 100 метри и високи до 40 метри. * Парцели со дабови насади (123 хектари), со огромни дабови дрвја стари околу 250 години и високи до 35 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=171&t=/Traseul-turistic/Stejarii-seculari&|title=Obiective turistice {{!}} Stejarii seculari {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed"> Податотека:Valea_100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(1).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(3).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:Pestera_in_reciful_Butesti_Glodeni_(4).jpg|алт=Cheile Buteşti| Бутештска клисура Податотека:Stinca_Mare_Cobani_Glodeni_02.jpg|алт=Stînca Mare| Стинца Маре </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * [https://www.moldsilva.gov.md/category.php?l=ro&idc=315&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca Молдавска шумска агенција: Pădurea Domnească {{In lang|ro}}] == Надворешни врски == * {{Ризница-вметнато}} [[Категорија:Природни резервати во Молдавија]] [[Категорија:Биосферни резервати во Молдавија]] ge9g0eb99r7o8uwoj3k3a2n1dj97n07 5536715 5536713 2026-04-09T22:05:15Z 19user99 72391 5536715 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area |iucn_category = Ia |designation = |name = Падуреа Домнеаска |alt_name = Природен резерват на кнежевствената шума |image = |image_caption = |image_map = |map = Молдавија |relief = да |map_width = |map_caption = |coordinates = |nearest_city = |location = [[Глодени (реон)|Глодени]], {{MLD}} |area = 6,032 хектари (60.32 километри кубни) |established = {{start date|1993 година}} |visitation_num = |visitation_year = }} '''Падуреа Домнеаска''' или '''Природен резерват на кнежевствената шума''' ({{Langx|ro|Rezervația naturală Pădurea Domnească}}) — резерват во округот [[Глодени (реон)|Глодени]] во [[Молдавија]] кој бил основан во 1993 година. Зафаќа површина од 6.032 хектари и претставува најголем од сите научни резервати во Молдавија. Падуреа Домнеаска се протега по должината на брегот на реката [[Прут|реката Прут]], веднаш до границата на Молдавија со [[Романија]]. Најблиската населба е населбата Глодени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Биодиверзитет == [[Податотека:Stamp_of_Moldova_125.gif|десно|мини|Печат на Молдавија со сцена од Падуреа Домнеаска]] Падуреа Домнеаска е единствената област во Молдавија каде што живеат [[Европски бизон|европски бизони]]. Овој вид е класифициран како изумрен во земјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.iucnredlist.org/en|title=IUCN Red List of Threatened Species: Bison bonasus|last=Rafał Kowalczyk (Mammal Research Institute|first=Polish Academy of Sciences)|last2=Group)|first2=Glenn Plumb (IUCN SSC Bison Specialist|date=2020-07-28|work=IUCN Red List of Threatened Species|accessdate=2021-08-30|last3=Mammals)|first3=Jose Hernandez-Blanco (Severtsov Institute of Ecology and Evolution · Laboratory for Behavior and Behavior Ecology of}}</ref> Бизоните, кои претходно исчезнале на територијата на Молдавија, биле донесени од полските национални паркови [[Национален парк Кампиноски|Кампинос]] и Бјаловјежа во 2005 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldova.org/en/the-bison-come-back-to-moldova-4123-eng/|title=The Bison Come Back to Moldova|last=invitat|first=Autor|date=2005-08-27|work=Moldova.org|language=en-GB|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|title=Protected areas|date=2009-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090306122131/http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|archive-date=2009-03-06|accessdate=2021-08-30}}</ref> Потоа, еден мажјак и две женки живееле во расадник со површина од 32 хектари. Во 2018 година, веќе имало седум бизони во шумата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldpres.md/news/2018/07/02/18005672|title=Rezervaţia "Pădurea Domnească" a împlinit 25 de ani de la fondare|work=www.moldpres.md|language=en|accessdate=2021-08-30}}</ref> Во 2019 година, Молдавија водела преговори со Министерството за животна средина на [[Белорусија]] за размена на уште неколку животни. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707233813/http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|archive-date=2019-07-07|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-moldova-discuss-bison-exchange-program-118559-2019/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-02-08|work=eng.belta.by|language=en-EN|accessdate=2021-08-30}}</ref> Белоруските државни медиуми објавиле дека Молдавија годишно троши 25.000-30.000 долари за програмата за бизони.<ref name=":1" /> [[Податотека:Pădurea_Domnească_-_zimbru_-_01.jpg|десно|мини|Бизони во Падуреа Домнеаска]] Резерватот бил создаден со цел да се зачува масивот од поплавни и мочурливи шуми во долината на средниот тек на реката Прут, како и зачувување на ретки и загрозени видови на животни и растенија. Падуреа Домнеаска е дом на 49 видови цицачи и повеќе од 150 видови птици.<ref name=":0"/> Исто така, 19 растителни видови со различен степен на закана од исчезнување се вклучени во [[Црвен список на МСЗП|Црвениот список на МСЗП]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moldsilva.gov.md/pageview.php?l=ro&idc=319&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca/Citeste-mai-mult|title=Citeşte mai mult /|last=silviculturii|first=Agenţia Moldsilva-autoritatea administrativă centrală în domeniul|work=www.moldsilva.gov.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> Вкупно, во резерватот можат да се најдат околу 575 растителни видови. Просечната надморска височина е од 40 до 60 метри. == Патеки за пешачење == Резерватот е дел од неколку локални планинарски патеки што ја поврзуваат Падуреа Домнеаска и блиските природни места.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Пејзажен резерват O sută de movile (''Сто могили'') - природен пејзаж покриен со повеќе од 3500 могили, извори и мали езера.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=137&t=/Traseul-turistic/Suta-de-Movile&|title=Obiective turistice {{!}} Suta de Movile {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Бутештска клисура - [[Кањон|клисура]] која се наоѓа во близина на Бутешти. Варовничките карпи во клисурата се долги повеќе од 2 км, широки 125 метри и високи до 40 метри. * Гребените Стинџа Маре - остатоци од древен варовнички корален гребен (пред милиони години оваа област била дното на морето). Сместени јужно од Кобан, тие се долги 1000 метри, широки 100 метри и високи до 40 метри. * Парцели со дабови насади (123 хектари), со огромни дабови дрвја стари околу 250 години и високи до 35 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=171&t=/Traseul-turistic/Stejarii-seculari&|title=Obiective turistice {{!}} Stejarii seculari {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed"> Податотека:Valea_100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(1).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(3).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:Pestera_in_reciful_Butesti_Glodeni_(4).jpg|алт=Cheile Buteşti| Бутештска клисура Податотека:Stinca_Mare_Cobani_Glodeni_02.jpg|алт=Stînca Mare| Стинца Маре </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * [https://www.moldsilva.gov.md/category.php?l=ro&idc=315&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca Молдавска шумска агенција: Pădurea Domnească {{In lang|ro}}] == Надворешни врски == * {{Ризница-вметнато}} [[Категорија:Природни резервати во Молдавија]] [[Категорија:Биосферни резервати во Молдавија]] 1fda8we8732ltv3qwn3rm1t3bn1lzzb 5536717 5536715 2026-04-09T22:06:30Z 19user99 72391 5536717 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area |iucn_category = Ia |designation = |name = Падуреа Домнеаска |alt_name = Природен резерват на кнежевствената шума |image = |image_caption = |image_map = |map = Молдавија |relief = да |map_width = |map_caption = |coordinates = |nearest_city = |location = [[Глодени (реон)|Глодени]], {{MLD}} |area = 6,032 хектари (60.32 километри кубни) |established = {{start date|1993 година}} |visitation_num = |visitation_year = }} '''Падуреа Домнеаска''' или '''Природен резерват на кнежевствената шума''' ({{Langx|ro|Rezervația naturală Pădurea Domnească}}) — резерват во округот [[Глодени (реон)|Глодени]] во [[Молдавија]] кој бил основан во 1993 година. Зафаќа површина од 6.032 хектари и претставува најголем од сите научни резервати во Молдавија. Падуреа Домнеаска се протега по должината на брегот на реката [[Прут|реката Прут]], веднаш до границата на Молдавија со [[Романија]]. Најблиската населба е населбата Глодени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Биодиверзитет == [[Податотека:Stamp_of_Moldova_125.gif|десно|мини|Печат на Молдавија со сцена од Падуреа Домнеаска]] Падуреа Домнеаска е единствената област во Молдавија каде што живеат [[Европски бизон|европски бизони]]. Овој вид е класифициран како изумрен во земјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.iucnredlist.org/en|title=IUCN Red List of Threatened Species: Bison bonasus|last=Rafał Kowalczyk (Mammal Research Institute|first=Polish Academy of Sciences)|last2=Group)|first2=Glenn Plumb (IUCN SSC Bison Specialist|date=2020-07-28|work=IUCN Red List of Threatened Species|accessdate=2021-08-30|last3=Mammals)|first3=Jose Hernandez-Blanco (Severtsov Institute of Ecology and Evolution · Laboratory for Behavior and Behavior Ecology of}}</ref> Бизоните, кои претходно исчезнале на територијата на Молдавија, биле донесени од полските национални паркови [[Национален парк Кампиноски|Кампинос]] и Бјаловјежа во 2005 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldova.org/en/the-bison-come-back-to-moldova-4123-eng/|title=The Bison Come Back to Moldova|last=invitat|first=Autor|date=2005-08-27|work=Moldova.org|language=en-GB|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|title=Protected areas|date=2009-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090306122131/http://www.iatp.md/arii/text/eng/pad_domn_bison.htm|archive-date=2009-03-06|accessdate=2021-08-30}}</ref> Потоа, еден мажјак и две женки живееле во расадник со површина од 32 хектари. Во 2018 година, веќе имало седум бизони во шумата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.moldpres.md/news/2018/07/02/18005672|title=Rezervaţia "Pădurea Domnească" a împlinit 25 de ani de la fondare|work=www.moldpres.md|language=en|accessdate=2021-08-30}}</ref> Во 2019 година, Молдавија водела преговори со Министерството за животна средина на [[Белорусија]] за размена на уште неколку животни.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707233813/http://www.mlh.by/en/press-service/news/2584/|archive-date=2019-07-07|accessdate=2021-08-30}}</ref><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-moldova-discuss-bison-exchange-program-118559-2019/|title=Belarus, Moldova discuss bison exchange program|date=2019-02-08|work=eng.belta.by|language=en-EN|accessdate=2021-08-30}}</ref> Белоруските државни медиуми објавиле дека Молдавија годишно троши 25.000-30.000 долари за програмата за бизони.<ref name=":1" /> [[Податотека:Pădurea_Domnească_-_zimbru_-_01.jpg|десно|мини|Бизони во Падуреа Домнеаска]] Резерватот бил создаден со цел да се зачува масивот од поплавни и мочурливи шуми во долината на средниот тек на реката Прут, како и зачувување на ретки и загрозени видови на животни и растенија. Падуреа Домнеаска е дом на 49 видови цицачи и повеќе од 150 видови птици.<ref name=":0"/> Исто така, 19 растителни видови со различен степен на закана од исчезнување се вклучени во [[Црвен список на МСЗП|Црвениот список на МСЗП]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moldsilva.gov.md/pageview.php?l=ro&idc=319&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca/Citeste-mai-mult|title=Citeşte mai mult /|last=silviculturii|first=Agenţia Moldsilva-autoritatea administrativă centrală în domeniul|work=www.moldsilva.gov.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> Вкупно, во резерватот можат да се најдат околу 575 растителни видови. Просечната надморска височина е од 40 до 60 метри. == Патеки за пешачење == Резерватот е дел од неколку локални планинарски патеки што ја поврзуваат Падуреа Домнеаска и блиските природни места.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=183&t=/Traseul-turistic/Harta&|title=Schema traseului turistic {{!}} Harta {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> * Пејзажен резерват O sută de movile (''Сто могили'') - природен пејзаж покриен со повеќе од 3500 могили, извори и мали езера. * Бутештска клисура - [[Кањон|клисура]] која се наоѓа во близина на Бутешти. Варовничките карпи во клисурата се долги повеќе од 2 км, широки 125 метри и високи до 40 метри. * Гребените Стинџа Маре - остатоци од древен варовнички корален гребен (пред милиони години оваа област била дното на морето). Сместени јужно од Кобан, тие се долги 1000 метри, широки 100 метри и високи до 40 метри. * Парцели со дабови насади (123 хектари), со огромни дабови дрвја стари околу 250 години и високи до 35 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://padureadomneasca.silvicultura.md/pageview.php?l=ro&idc=171&t=/Traseul-turistic/Stejarii-seculari&|title=Obiective turistice {{!}} Stejarii seculari {{!}} Rezervaţia Naturală "Pădurea Domnească"|work=padureadomneasca.silvicultura.md|language=ro|accessdate=2021-08-30}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed"> Податотека:Valea_100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(1).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:100_movile_rez._Padurea_Domneasca_Glodeni_(3).jpg|алт=Sută de movile| Сто могили Податотека:Pestera_in_reciful_Butesti_Glodeni_(4).jpg|алт=Cheile Buteşti| Бутештска клисура Податотека:Stinca_Mare_Cobani_Glodeni_02.jpg|алт=Stînca Mare| Стинца Маре </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * [https://www.moldsilva.gov.md/category.php?l=ro&idc=315&t=/Despre-Agentie/Entitati-subordonate/Rezervatia-Naturala-Padurea-Domneasca Молдавска шумска агенција: Pădurea Domnească {{In lang|ro}}] == Надворешни врски == * {{Ризница-вметнато}} [[Категорија:Природни резервати во Молдавија]] [[Категорија:Биосферни резервати во Молдавија]] rcryws2ahb16l3yp73c3rts77fpyr1h 14 1391123 5536663 2026-04-09T20:14:44Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Литванија во новиот век| 1918]] [[Категорија:Историја на Литванија по период|1918]] [[Category:Литванија во 20 век]] 5536663 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Литванија во новиот век| 1918]] [[Категорија:Историја на Литванија по период|1918]] [[Category:Литванија во 20 век]] 3mcaeij1ukokulr24q2nl67e5qr95jt 14 1391124 5536664 2026-04-09T20:15:29Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Историја на Литванија по период|Нов век]] [[Категорија:Европа во новиот век]] [[Категорија:Нов век по земја|Литванија ]] 5536664 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Историја на Литванија по период|Нов век]] [[Категорија:Европа во новиот век]] [[Категорија:Нов век по земја|Литванија ]] j0gwvzmu3odh53bxegv751uiwq8g0oy 0 1391125 5536665 2026-04-09T20:22:51Z Тиверополник 1815 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1346144677|Lublin Triangle]]“ 5536665 wikitext text/x-wiki   '''Лублинскиот триаголник''' ({{Langx|lt|Liublino trikampis}} ; {{Langx|pl|Trójkąt Lubelski}}; {{Langx|uk|Люблінський трикутник|Liublinskyi trykutnyk}}) - регионален сојуз на три [[Европа|европски]] земји{{Цп}} [[Литванија]], [[Полска]] и [[Украина]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://emerging-europe.com/news/ukraine-poland-and-lithuania-launch-lublin-triangle-a-new-regional-cooperation-initiative/|title=Ukraine, Poland, and Lithuania launch Lublin Triangle, a new regional cooperation initiative|last=Đorđević|first=Nikola|date=29 July 2020|work=Emerging Europe}}</ref> со цел зајакнување на меѓусебната воена, културна, економска и политичка соработка и поддршка на интеграцијата на Украина во [[Европската Унија]] и [[НАТО]]. Иницијативата за Лублинскиот триаголник се повикува на интегративното наследство на [[Лублинска унија|Лублинската унија од 1569 година]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://jamestown.org/program/lithuania-poland-and-ukraine-inaugurate-lublin-triangle/|title=Lithuania, Poland and Ukraine Inaugurate 'Lublin Triangle'|work=Jamestown}}</ref> Земјите од Лублинскиот триаголник ја изјавуваат својата поддршка за враќање на територијалниот интегритет на Украина во рамките на меѓународно признатите граници и повикуваат на прекин на [[Руско-украинска војна|руската агресија врз Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2020/08/01/poland-lithuania-and-ukraine-create-lublin-triangle-to-counter-russian-aggression-and-expand-europe/|title=Poland, Lithuania and Ukraine create Lublin Triangle to counter Russian aggression and expand Europe|last=Goble|first=Paul A.|date=1 August 2020|work=Euromaidan Press}}</ref> Лублинскиот триаголник го поддржува доделувањето на статус на партнер на [[НАТО]] на Украина и го смета [[Проширување на НАТО|проширувањето за членство]] во НАТО за Украина како следниот неопходен чекор во таа насока. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mfa.gov.ua/en/news/kuleba-czaputowicz-and-linkevicius-launched-lublin-triangle-new-format-ukraine-poland-and-lithuania|title=Kuleba, Czaputowicz and Linkevičius launched the Lublin Triangle - a new format of Ukraine, Poland and Lithuania|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://urm.lt/default/en/news/joint-declaration-of-foreign-ministers-of-the-republic-of-poland-the-republic-of-lithuania-and-ukraine-on-establishing-lublin-triangle-|title=Joint Declaration of Foreign Ministers of the Republic of Poland, the Republic of Lithuania and Ukraine on establishing Lublin Triangle|last=Kryptis|first=Dizaino|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/meeting-of-foreign-ministers-of-poland-lithuania-and-ukraine|title=Meeting of Foreign Ministers of Poland, Lithuania and Ukraine|date=28 July 2020}}</ref> Трипартитниот формат се потпира на традициите и историските врски на трите земји. Релевантната заедничка декларација била усвоена од неколку министри на [[28 јули]] [[2020]] година во [[Лублин]], [[Полска]]. Лублин бил избран како намерно повикување на [[Лублинска унија|Унијата на Лублин]] од 1569 година, со која се создала [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]], тогаш една од најголемите земји во Европа. == Историја == Заедничка декларација од министрите за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина, [[Линас Линкевичиус]], [[Јацек Чапутович]] и [[Дмитро Кулеба]], за создавање на форматот била потпишана на 28 јули 2020 година во Лублин, Полска. На 1 август 2020 година, министерот за надворешни работи на Украина, Дмитро Кулеба, го поканил министерот за надворешни работи на [[Белорусија]], [[Владимир Макеј]], на вториот состанок, кој требсло да се одржи во [[Киев]]. За време на Економскиот форум во Карпач, Полска, на 10 септември 2020 година, Јан Хофмокл, директор на Источниот оддел на полското Министерство за надворешни работи, изјавил дека Лублинскиот триаголник всушност треба да биде квадрат со Белорусија. Според него, во почетната фаза [[Минск]] бил заинтересиран за овој политички проект, но подоцна се предомислил. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3097629-lublinskij-trikutnik-mav-buti-kvadratom-iz-bilorussu-mzs-polsi.html|title=Люблінський трикутник мав бути квадратом із Білоруссю – МЗС Польщі|date=11 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 17 септември 2020 година се одржал првиот состанок (во формат на видеоконференција) на националните координатори на Лублинскиот триаголник, создаден од министрите за надворешни работи на Украина, Полска и Литванија во јули 2020 година. Васил Боднар (Украина), Марчин Пжидач (Полска) и Далиус Чекуолис (Литванија), заменик-министри за надворешни работи, биле назначени за координатори на овој механизам за соработка. Страните разговарале за подготовките за следниот состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, кој требало да се одржи во Киев на иницијатива на украинскиот министерв Дмитро Кулеба. Една од главните задачи на Лублинскиот триаголник е координирање на активностите на Украина, Полска и Литванија за ефикасно справување со предизвиците и заканите за заедничката безбедност, меѓу кои приоритет е справувањето со хибридните закани од Русија. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3101846-lublinskij-trikutnik-viznaciv-odnim-iz-prioritetiv-protidiu-gibridnim-zagrozam-rf.html|title=Люблінський трикутник визначив одним із пріоритетів протидію гібридним загрозам РФ|date=17 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 29 јануари 2021 година, за време на првиот онлајн состанок на Лублинскиот триаголник, украинскиот министер за надворешни работи Дмитро Кулеба на брифинг изјавил дека Украина, Литванија и Полска се за приклучување на Белорусија кон Лублинскиот триаголник, но дека времето сè уште не е дојдено.{{Цитатник|„Секако, без Белорусија, Лублинскиот триаголник е малку нецелосен. Би сакале, на крајот, демократска Белорусија да се придружи и да го претвори „Лублинскиот триаголник“ во Лублински „квадрат“. Но, времето за ова сè уште не е дојдено. Во исто време, сите разбираме дека ситуацијата во Белорусија има влијание не само врз билатералните односи на земјата со соседите, туку и врз ситуацијата во регионот како целина.“ - изјавил Кулеба, сумирајќи го првиот состанок на Лублинскиот триаголник.<ref>{{Cite news|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-lublinskyi-trykutnyk-bilorus/31076313.html|title=Кулеба вважає "Люблінський трикутник" без Білорусі "трохи неповним"|website=Радіо Свобода|date=18 February 2021}}</ref>}}На 4 март 2021 година, претседателката на Координативниот совет на Белорусија, [[Светлана Тихановскаја|Свјатлана Тихановскаја]], изјавила дека добила покана од Дмитро Кулеба за состанок на Лублинскиот триаголник и дека чека покана за офлајн состанок со Кулеба и Врховната рада. Таа истакнала дека сака „Лублинскиот триаголник“ да стане „Лублинска четворка“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/countries/tihanovska-revolyuciya-v-bilorusi-prodovzhitsya-pidpilno-interv-yu-ostanni-novini-50144447.html|title="Не треба порівнювати Білорусь з Україною". Майбутнє революції, доля Лукашенка, відносини з Кремлем — інтерв'ю НВ зі Світланою Тіхановською|work=nv.ua}}</ref> На 5 октомври 2021 година, во формат на тркалезна маса во рамките на Варшавскиот безбедносен форум, се одржал состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, при што Дмитро Кулеба истакнал дека Лублинскиот триаголник е живописен пример за нов тренд во меѓународната политика за создавање регионални сојузи:  {{Quote box|quote=Меѓународната агенда со децении ја обликуваат големи меѓународни организации и сојузи. ОБСЕ, Советот на Европа, НАТО, ЕУ и ООН го структурираа светскиот поредок. Денес, првенствено како резултат на агресивните дејствија на Русија, на големите сојузи им е сè потешко да го одржуваат меѓународниот мир и безбедност. Затоа, флексибилните регионални формати, како што е Лублинскиот триаголник, стануваат сè поважни. Овој важен регионален формат на соработка веќе го открива потенцијалот на нашите три земји, нè зближува и ја зацврстува безбедноста на Украина, Полска и Литванија во контекст на растечките предизвици во регионот. Вајмарскиот триаголник некогаш ѝ помогна на Полска да се врати во европската политика. Денес, Лублинскиот триаголник ја враќа Украина во просторот на Средна Европа, на кој отсекогаш историски припаѓала.}}Дмитро Кулеба нагласил дека Лублинскиот триаголник е вграден во неодамна одобрената Стратегија за надворешна политика на Украина како еден од важните нови меѓународни формати на соработка меѓу Украина. Заедно со [[Асоцијативно Трио|Асоцијативното Трио]], Квадригата и [[Кримска платформа|Кримската платформа]], овие нови формати ја одразуваат новата проактивна надворешна политика на Украина и имаат за цел да создадат регион на безбедност и просперитет за Украина и регионот на Балтичкото и Црното Море. На 2 декември 2021 година, претседателите на Лублинскиот триаголник ги одржале првите заеднички разговори и усвоиле изјава со која ја повикале меѓународната заедница да ги засили санкциите против [[Руската Федерација]] поради нејзината постојана агресија врз Украина. Шефовите на државите, исто така, побарале [[Московски кремљ|Кремљ]] да ги повлече руските трупи од границите на Украина и привремено окупираните територии. Во изјавата, претседателите ја потврдиле својата посветеност на зацврстување на енергетската безбедност на Европа и изразија загриженост во врска со проектот „[[Северен тек|Северен тек 2]]“. Лидерите се согласиле да работат заедно за да се спротивстават на обидите на Русија да го монополизира европскиот пазар на гас и да ја користи енергијата како геополитичко оружје. Претседателите, исто така, изразиле меѓусебна поддршка во услови на миграциска криза на границите на ЕУ, вештачки создадена од режимот на [[Александар Лукашенко|Лукашенко]]. Во пресрет на големата [[Руска инвазија на Украина (2022)|руска инвазија на Украина]], на 23 февруари 2022 година, шефовите на државите од Лублинскиот триаголник се состанале во [[Киев]], каде што потпишале заедничка декларација. Во неа се осудило одлуката на Руската Федерација да ги признае привремено окупираните територии на [[Донецк|Донечката]] и [[Луганска Област|Луганската]] област како независни, а исто така се поддржило и доделувањето на [[Приклучување на Украина кон ЕУ|статус на кандидат за членство во ЕУ на Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lb.ua/world/2022/02/23/506472_prezidenti_polshchi_i_litvi_pidtrimali.html|title=The presidents of Poland and Lithuania supported granting Ukraine the status of a candidate for EU membership|date=23 February 2022|work=LB.ua|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/poland-lithuania-say-ukraine-deserves-eu-candidate-status-due-current-security-2022-02-23/|title=Poland and Lithuania say Ukraine deserves EU candidate status due to 'current security challenges'|date=2022-02-23|work=Reuters|access-date=2023-01-11|language=en}}</ref> На 26 ноември 2022 година, премиерите на Лублинскиот триаголник потпишале заедничка изјава врз основа на резултатите од состанокот во рамките на „Лублинскиот триаголник“ во Киев, во која ја повикалеа меѓународната заедница да ја признае заедничката цел за ослободување на целата привремено окупирана територија на Украина. Во документот, исто така, пишува за зголемување на процесот на преговори во врска со пристапувањето на Украина во НАТО. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2022/11/26/liublinsky-trykutnyk-kyiv/|title="Lublin triangle" in Kyiv: the prime ministers of Poland, Lithuania and Ukraine called on the world to recognize the common goal of liberating the entire Ukrainian territory|date=2022-11-26|work=novynarnia.com|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-zayava-premyer-ministriv-ukrayini-litovskoyi-respubliki-ta-respublika-polshcha-pro-rezultati-zustrichi-lyublinskogo-trikutnika|title=JOINT STATEMENT of the Prime Ministers of Ukraine, the Republic of Lithuania and the Republic of Poland on the results of the meeting of the Lublin Triangle|work=www.kmu.gov.ua|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 6 декември 2022 година, за време на Форумот ЕУ-Украина за борба против дезинформациите што се одржал во [[Брисел]], три невладини организации од Литванија, Полска и Украина (Иницијативата за граѓанска отпорност, Институтот Кошќушко и Детектор Медија), претставиле заеднички детален извештај во кој ги истакнале предизвиците кои произлегуваат од руските дезинформации и пропагандни активности во земјите од Лублинскиот триаголник. Овој извештај е олицетворение на директната и тесна соработка меѓу трите партнерски држави. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/lublin-triangle-presents-joint-report-on-russian-disinformation-and-propaganda|title=Lublin Triangle presents joint report on Russian disinformation and propaganda|date=8 December 2022|work=gov.pl|accessdate=7 April 2023}}</ref> На 11 јануари 2023 година, претседателите на државите од Лублинскиот триаголник одржале втор самит во [[Лавов]] <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-ukraina-zelenkyi-polshcha-lytva/32218967.html|title=The presidents of Poland and Lithuania came to Ukraine and met with Zelenskyi|date=11 January 2023|work=Радіо Свобода|access-date=2023-01-11|language=uk}}</ref> и потпишале заедничка декларација. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/lyublinskiy-trikutnik-u-lvovi-vidbulasya-zustrich-zelenskogo-dudi-ta-nausedi-novini-ukrajini-50296869.html|title=Zelenskyi, Duda and Nauseda met in Lviv. The presidents signed the Joint Declaration|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> Полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] објавил дека Украина треба да добие тенкови „Леопард“ како дел од создавањето на меѓународна коалиција. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tvpworld.com/65600196/lublin-triangle-signs-joint-declaration-with-promise-of-leopard-tanks-for-ukraine|title=Lublin Triangle signs joint declaration, with promise of Leopard tanks for Ukraine|last=S.A|first=Telewizja Polska|work=tvpworld.com|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3650672-lublin-triangle-countries-support-ukrainian-peace-formula-tribunal-to-prosecute-russia.html|title=Lublin Triangle countries support Ukrainian peace formula, tribunal to prosecute Russia|date=11 January 2023|work=www.ukrinform.net|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/ukraina-poluchit-rotu-tankov-leopard-v-ramkah-mezhdunarodnoy-koalicii-duda-50296870.html|title=Ukraine will receive a Leopard company within the framework of the Duda international coalition|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 28 јуни 2023 година, претседателите на Полска, Литванија и Украина одржале состанок во Киев за да разговараат за зацврстување на присуството на НАТО на Источното крило и да ја поддржат потенцијалната членство на Украина. Претседателот Дуда нагласил: „''Правиме сè за самитот во Вилнус да биде богат со одлуки, така што ќе предизвика подобрување на безбедноста во нашиот дел од Европа и сигурна перспектива за членство на Украина во Северноатлантскиот сојуз''“. Лидерите претходно се состанале повеќе пати за да го потврдат суверенитетот на Украина и да се справат со загриженоста за воениот судир. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.euractiv.com/section/politics/news/lublin-triangle-gathers-in-kyiv-to-prepare-for-nato-summit/|title='Lublin Triangle' gathers in Kyiv to prepare for NATO summit|last=Krzysztoszek|first=Aleksandra|date=2023-06-28|work=EURACTIV|access-date=2023-07-02|language=en}}</ref> == Механизми на соработка == [[Податотека:2022.11.26_Wizyta_w_Kijowie_20221126_20221126_KMAJ2644_(52524574258).jpg|мини|Состанок на премиерите на Лублинскиот триаголник во [[Киев]], 26 ноември 2022 година]] Според оваа Заедничка декларација на Литванија, Полска и Украина, министрите за надворешни работи на страните треба да одржуваат редовни состаноци, особено во областите на мултилатерални активности, и со учество на избрани партнери. Тие, исто така, е потребно да организираат консултации на ниво на раководството на министерствата за надворешни работи на нивните земји и да создат ставови во овие министерства за прашања од соработката во рамките на Лублинскиот триаголник. <ref name="МЗСУ">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-deklaraciya-ministriv-zakordonnih-sprav-ukrayini-respubliki-polshcha-ta-litovskoyi-respubliki-shchodo-zasnuvannya-lyublinskogo-trikutnika|title=Спільна декларація міністрів закордонних справ України, Республіки Польща та Литовської Республіки щодо заснування "Люблінського трикутника"|last=|work=|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Ukraine)]]|accessdate=2 August 2020}}</ref> За време на првата видеоконференција на 17 септември 2020 година, националните координатори ги предложиле главните активности на Лублинскиот триаголник и се согласиле да обезбедат одржливо заедничко дејство на форматот на различни работни нивоа. За време на состанокот, тие се согласиле за основните принципи на Лублинскиот триаголник и ги изложиле плановите за соработка во блиска иднина. Една од главните задачи треба да биде координирање на активностите на трите држави за ефикасно справување со актуелните предизвици и закани за нашата заедничка безбедност. Меѓу приоритетните теми во соработката е заедничкото спротивставување на хибридните закани од Русија, особено во борбата против дезинформациите. Била нагласена важноста од одржување на тесна соработка во рамките на меѓународните организации.{{Цитатник|„Нè обединуваат не само заедничките вредности и интереси, туку и заедничката одговорност за иднината на нашите земји и регионот во кој живееме и кој е во средината на глобалната политика во последните години.“ - изјавил Васил Боднар<ref>{{Cite web|url=https://prm.ua/protidiya-zagrozam-rosiyi-stane-prioritetom-lyublinskogo-trikutnika/|title="Люблінський трикутник" тристоронній механізм проти загрози Росії|website=prm.ua|date=17 September 2020 }}</ref>}}Заменик-министрите, исто така, се согласииле да започнат трипартитни тематски консултации на ниво на директори на министерствата за надворешни работи на трите земји. Координаторите посветиле важно внимание на ситуацијата во Белорусија и некои други земји во регионот. Васил Боднар ја изразил својата благодарност до партнерите за нивната постојана поддршка за територијалниот интегритет и суверенитет на Украина и поддршката во спротивставувањето на руската агресија. Тој, исто така, ги информирал своите колеги за главните цели на [[Кримска платформа|Кримската платформа]] и ги поканил Полска и Литванија активно да соработуваат во рамките на платформата, која има за цел деокупирање на Крим. На 12 октомври 2020 година, премиерот на Украина, [[Денис Шмигал]], ја истакнал важноста на новосоздадениот „Лублински триаголник“ и го поканил полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] да го прошири неговиот формат, имено да разговара за можноста за средба на шефовите на влади во форматот „Лублински триаголник“ за време на неговата посета на Украина. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-shmyhal-duda/30889480.html|title=Шмигаль на зустрічі з Дудою запропонував розширити формат "Люблінського трикутника"|date=12 October 2020|work=Радіо Свобода}}</ref> На 27 февруари 2021 година, литванскиот министер за надворешни работи, Габриелиус Ландсбергис, за украинското радио „Либерти“ изјавил дека иницијативата „Лублински триаголник“, која ги обединува Украина, Литванија и Полска, ја доближува Украина до европската интеграција:{{Цитатник|„Мислам дека овој формат е многу корисен. И сигурен сум дека овој формат може да се прошири, не само за политика. Можеме да разговараме и за заедничка историја, геополитика, економија и многу други работи. Таквата комуникација овозможува да ја структурираме нашата соработка до одреден степен... Секако, тоа е многу корисно и ја приближува европската интеграција на Украина.“ - рекол тој.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=r-R7smbcGxg|title=Про тирана Путіна, приниження і успіх Борреля у Москві і санкції проти Росії &#124; Габріелюс Ландсбергіс|date=27 February 2021 |via=www.youtube.com}}</ref>}}Тој истакнал дека иницијативата Кримска платформа е „''исклучително корисна не само за наоѓање конкретни решенија, туку и за потсетување на проблемот со окупацијата на Крим''“. На 2 декември 2021 година, заменик-министерот за надворешни работи на Украина, Микола Точицки, изјавил дека иако Украина и Полска покажуваат високо ниво на стратешко партнерство, Киев и Варшава планираат понатамошно активно да го развиваат Лублинскиот триаголник. Според Точицки, за време на политичките консултации во Варшава, страните разговарале за широк спектар на прашања, вклучително и сложената историја. == Иницијативи == [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_emblem.svg|мини|Грб на литванско-полско-украинската бригада]] [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_Anaconda_2016.jpg|мини|300x300пкс|Војници на ЛИТПОЛУКРБРИГ на церемонијата на отворањето на вежбата „Анаконда-2016“ на воениот полигон Нова Деба во Полска, јуни 2016 година.]] === Меѓупарламентарно собрание === Меѓупарламентарното собрание на Врховната рада на Украина, Сејмот и Сенатот на Република Полска и Сејмот на Република Литванија било основано во 2005 година за да се воспостави дијалог меѓу трите земји во парламентарна димензија. Инаугуративниот состанок на Собранието се одржал на [[16 јуни]] [[2008]] година во Киев, Украина. Во рамките на Собранието постојат комисии за европска и евроатлантска интеграција на Украина, хуманитарна и културна соработка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://poland.mfa.gov.ua/spivrobitnictvo/3394-naukovo-tehnichne-spivrobitnictvo|title=Польща - Інституційні механізми|work=poland.mfa.gov.ua}}</ref> === Литванско-полско-украинска бригада === [[Литванско-полско-украинска бригада|Литванско-полско-украинската бригада]] претставува мултинационална единица со капацитети на општа воена бригада, наменета за спроведување независни воени операции во согласност со меѓународното право или учество во такви акции. Таа е составена од специјалните воени единици на трите земји избрани од 21-та стрелачка бригада Подхале (Полска), 80-та воздушно-десантна јуришна бригада (Украина) и баталјонот „Големата војвотка Бируте Улан“ (Литванија). Од 2016 година, ЛИТПОЛУКРБРИГ е важен елемент на акциите на НАТО насочени кон примена на стандардите на НАТО во вооружените сили на Украина. Главните активности на бригадата вклучуваат обука на украински офицери и воени единици за овие стандарди, планирање и извршување на оперативни задачи и одржување на оперативната готовност. === Младински Лублински триаголник === Младинскиот триаголник Лублин претставува институционализирана платформа за соработка меѓу младите од Литванија, Полска и Украина. Инициран од младинската невладина организација „Платформа за јавна дипломатија“, Младинскиот триаголник Лублин веќе добил поддршка од министерствата за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина. Иницијативата е инспирирана од испитувањето за потенцијалот на младинската соработка под покровителство на Лублинскиот триаголник, спроведена од Платформата за јавна дипломатија и финансирана од Фондацијата Конрад Аденауер. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kas.de/en/web/ukraine/single-title/-/content/youth-lublin-triangle-study-of-the-potential-1|title=Youth Lublin Triangle: Study of the potential|date=28 January 2021|work=Foundation Office Ukraine}}</ref> Основите за проектот биле поставени на онлајн форумот одржан на 9-10 април 2021 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.rada.fm/2021/03/10/youth-lublin-triangle-forum/|title=Youth Lublin Triangle Forum|date=10 March 2021|work=RADA}}</ref> На форумот учествувале претставници на младинските совети на Литванија, Украина, Полска и Белорусија, како и високи функционери од Литванија и Украина. Врз основа на блиските историски и културни врски меѓу земјите-членки, бил создаден Младински триаголник за да се обезбеди синергија меѓу младите луѓе и да се подготват за живот во просперитетен и безбеден единствен европски простор. Областите на соработка ќе вклучуваат, меѓу другото, историски и културен дијалог, како и професионален и академски развој. == Споредба на земји == {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !Име ![[Литванија]] ![[Полска|Poland]] ![[Украина|Ukraine]] |- !Официјално име !Republic of Lithuania ({{Мали|Lietuvos Respublika}}) !Republic of Poland ({{Мали|Rzeczpospolita Polska}}) !Ukraine ({{Мали|Україна}}) |- |'''Грб''' | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Lithuania.svg|57x57пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Herb_Polski.svg|59x59пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Ukraine.svg|70x70пкс]] |- |'''Знаме''' | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Lithuania}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Poland}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Ukraine}} |- |'''[[Список на држави по население|Население]]''' |{{Пораст}} 2,794,329<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://osp.stat.gov.lt/|title=Pradžia – Oficialiosios statistikos portalas|work=osp.stat.gov.lt}}</ref> |{{Пад}} 38,383,000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://stat.gov.pl/en/topics/population/population/population-size-and-structure-and-vital-statistics-in-poland-by-territorial-division-as-of-december-31-2019,3,27.html|title=Population. Size and structure and vital statistics in Poland by territorial division. As of 31 December 2019|last=demografia.stat.gov.pl/|work=stat.gov.pl}}</ref> |{{Пад}} 41,660,982 (excluding Crimea and Sevastopol)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population of Ukraine|work=database.ukrcensus.gov.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20220429101914/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|archive-date=29 April 2022|accessdate=14 November 2023}}</ref> |- |'''[[Список на држави и територии по површина|Површина]]''' |65,300&nbsp;km² (25,200 sq mi) |312,696&nbsp;km² (120,733 sq mi) |603,628&nbsp;km² (233,062 sq mi) |- |'''[[Список на земјите по густина на населеност|Густина на население]]''' |43/km² (111.4/sq mi) |123/km² (318.6/sq mi) |73.8/km² (191.1/sq mi) |- |'''Влада''' |[[Унитарна држава|Unitary]] semi-presidential constitutional republic |[[Унитарна држава|Unitary]] [[Парламентарен систем|parliamentary]] constitutional republic |[[Унитарна држава|Unitary]] semi-presidential constitutional republic |- |'''Основање''' |16 February 1918 (Independence declared)<br /><br />11 March 1990 (Independence restored) |11 November 1918 ([[Ден на независноста на Полска|Independence declared]]) |22 January 1918 (Independence declared)<br /><br />24 August 1991 (Independence restored) |- |'''Главен Град''' | rowspan="2" |{{Грб|Vilnius}} – 588,412 (829,759 Metro) | rowspan="2" |{{Грб|Warsaw}} – 1,863,056 (3,100,844 Metro) | rowspan="2" |[[Податотека:COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|27x27пкс]] [[Киев|Kyiv]] – 2,950,800 (3,375,000 Metro) |- |'''Најголем град''' |- |'''Официјален јазик''' |[[Литвански јазик|Lithuanian]] (''de facto'' and ''de jure'') |[[Полски јазик|Polish]] (''de facto'' and ''de jure'') |[[Украински јазик|Ukrainian]] (''de facto'' and ''de jure'') |- |'''Премиер''' |Prime Minister Inga Ruginienė (Social Democratic; 2025–present) |Prime Minister [[Доналд Туск|Donald Tusk]] (Civic Platform; 2023–present) |Prime Minister Yulia Svyrydenko ([[Независен политичар|Independent]]; 2025–present) |- |'''Претседател''' |President Gitanas Nausėda ([[Независен политичар|Independent]]; 2019–present) |President Karol Nawrocki (Law and Justice; 2025–present) |President [[Володимир Зеленски|Volodymyr Zelenskyy]] (Servant of the People; 2019–present) |- |'''Главни религии''' |77.2% [[Римокатоличка црква|Roman Catholic]], 4.1% [[Православие|Eastern Orthodox]], 0.8% [[Староверци|Old Believers]], 0.6% [[Лутеранство|Lutheran]], 0.2% Reformed, 0.9% [[Религија во Литванија|others]] |87.58% Roman Catholic, 7.10% Opting out of answer, 1.28% [[Религија во Полска|Other faiths]], 2.41% Irreligious, 1.63% Not stated |67.3% [[Православие|Eastern Orthodox]], 9.4% Greek Catholic, 0.8% [[Римокатоличка црква|Roman Catholic]], 7.7% unspecified [[Христијани|Christian]], 2.2% [[Протестантство|Protestant]], 1.0% [[Ислам|Muslim]], 0.4% [[Јудаизам|Jewish]], 0.1% [[Будизам|Buddhist]], 11.0% unaffiliated |- |'''Етнички групи''' |84.2% [[Литванци|Lithuanians]], 7.1% [[Полјаци|Poles]], 5.8% [[Руси|Russians]], 1.2% [[Белоруси|Belarusians]], 0.5% [[Украинци|Ukrainians]], 1.7% other |98% [[Полјаци|Poles]], 2% other or undeclared |77.8% [[Украинци|Ukrainians]], 17.3% [[Руси|Russians]], 0.8% [[Романци|Romanians]] and [[Молдавци|Moldovans]], 0.6% [[Белоруси|Belarusians]], 0.5% [[Кримски Татари|Crimean Tatars]], 0.4% [[Бугари|Bulgarians]], 0.3% [[Унгарци|Hungarians]], 0.3% [[Полјаци|Poles]], 0.2% [[Грци|Greeks]], 1.7% other |- |'''[[Список на земјите по БДП (номинален)|БДП (номинален)]]''' |{{Простсписок|*{{increase}} $68,031 billion (2022) ([[List of countries by GDP (nominal)|86th]]) *{{increase}} $24,032 per capita (2022) ([[List of countries by GDP (nominal) per capita|41st]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $716,305 (2022) ([[List of countries by GDP (nominal)|23rd]]) *{{increase}} $19,023 per capita (2022) ([[List of countries by GDP (nominal) per capita|52nd]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $164.593 billion (2021) ([[List of countries by GDP (nominal)|57th]]) *{{increase}} $3,984 per capita (2021) ([[List of countries by GDP (nominal) per capita|116th]])}} |- |'''Надворешен долг (номинален)''' |47.3 % of GDP (2020) |57.5 % of GDP (2020) |60.8 % of GDP (2020) |- |'''БДП (ПКМ)''' |{{Простсписок|*{{increase}} $130,670 billion (2022) ([[List of countries by GDP (PPP)|86th]]) *{{increase}} $46,159 (2022) ([[List of countries by GDP (PPP) per capita|38th]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $1,599,249 trillion (2022) ([[List of countries by GDP (PPP)|22nd]]) *{{increase}} $42,466 per capita (2022) ([[List of countries by GDP (PPP) per capita|41st]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $576.106 billion (2021) ([[List of countries by GDP (PPP)|40th]]) *{{increase}} $13,943 per capita (2021) ([[List of countries by GDP (PPP) per capita|96th]])}} |- |'''Валута''' |[[Евро|Euro]] (€) – EUR |[[Полска злота|Polish złoty]] (zł) – PLN |[[Украинска гривна|Ukrainian hryvnia]] (₴) – UAH |- |'''[[Список на земјите по ИЧР|ИЧР]]''' |{{Простсписок|0.882 {{color|darkgreen|very high}} [[List of countries by Human Development Index|34th]] *0.791 {{color|darkgreen|very high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|31st]]}} |{{Простсписок|0.880 {{color|darkgreen|very high}} [[List of countries by Human Development Index|35th]] *0.813 {{color|darkgreen|very high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|26th]]}} |{{Простсписок|0.779 {{color|darkgreen|high}} [[List of countries by Human Development Index|74th]] *0.728 {{color|darkgreen|high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|45th]]}} |} [[Категорија:Меѓународни економски организации]] [[Категорија:Меѓувладини организации]] [[Категорија:Европа во 2020 година]] [[Категорија:Надворешни односи на Полска]] [[Категорија:Надворешни односи на Литванија]] [[Категорија:Надворешни односи на Украина]] [[Категорија:Воени сојузи]] [[Категорија:Економија на Украина]] [[Категорија:Економија на Литванија]] [[Категорија:Економија на Полска]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] k1vqw36qa0a4z9rmzyd1wonrz9d6v0z 5536672 5536665 2026-04-09T20:39:51Z Тиверополник 1815 /* Споредба на земји */ 5536672 wikitext text/x-wiki   '''Лублинскиот триаголник''' ({{Langx|lt|Liublino trikampis}} ; {{Langx|pl|Trójkąt Lubelski}}; {{Langx|uk|Люблінський трикутник|Liublinskyi trykutnyk}}) - регионален сојуз на три [[Европа|европски]] земји{{Цп}} [[Литванија]], [[Полска]] и [[Украина]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://emerging-europe.com/news/ukraine-poland-and-lithuania-launch-lublin-triangle-a-new-regional-cooperation-initiative/|title=Ukraine, Poland, and Lithuania launch Lublin Triangle, a new regional cooperation initiative|last=Đorđević|first=Nikola|date=29 July 2020|work=Emerging Europe}}</ref> со цел зајакнување на меѓусебната воена, културна, економска и политичка соработка и поддршка на интеграцијата на Украина во [[Европската Унија]] и [[НАТО]]. Иницијативата за Лублинскиот триаголник се повикува на интегративното наследство на [[Лублинска унија|Лублинската унија од 1569 година]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://jamestown.org/program/lithuania-poland-and-ukraine-inaugurate-lublin-triangle/|title=Lithuania, Poland and Ukraine Inaugurate 'Lublin Triangle'|work=Jamestown}}</ref> Земјите од Лублинскиот триаголник ја изјавуваат својата поддршка за враќање на територијалниот интегритет на Украина во рамките на меѓународно признатите граници и повикуваат на прекин на [[Руско-украинска војна|руската агресија врз Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2020/08/01/poland-lithuania-and-ukraine-create-lublin-triangle-to-counter-russian-aggression-and-expand-europe/|title=Poland, Lithuania and Ukraine create Lublin Triangle to counter Russian aggression and expand Europe|last=Goble|first=Paul A.|date=1 August 2020|work=Euromaidan Press}}</ref> Лублинскиот триаголник го поддржува доделувањето на статус на партнер на [[НАТО]] на Украина и го смета [[Проширување на НАТО|проширувањето за членство]] во НАТО за Украина како следниот неопходен чекор во таа насока. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mfa.gov.ua/en/news/kuleba-czaputowicz-and-linkevicius-launched-lublin-triangle-new-format-ukraine-poland-and-lithuania|title=Kuleba, Czaputowicz and Linkevičius launched the Lublin Triangle - a new format of Ukraine, Poland and Lithuania|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://urm.lt/default/en/news/joint-declaration-of-foreign-ministers-of-the-republic-of-poland-the-republic-of-lithuania-and-ukraine-on-establishing-lublin-triangle-|title=Joint Declaration of Foreign Ministers of the Republic of Poland, the Republic of Lithuania and Ukraine on establishing Lublin Triangle|last=Kryptis|first=Dizaino|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/meeting-of-foreign-ministers-of-poland-lithuania-and-ukraine|title=Meeting of Foreign Ministers of Poland, Lithuania and Ukraine|date=28 July 2020}}</ref> Трипартитниот формат се потпира на традициите и историските врски на трите земји. Релевантната заедничка декларација била усвоена од неколку министри на [[28 јули]] [[2020]] година во [[Лублин]], [[Полска]]. Лублин бил избран како намерно повикување на [[Лублинска унија|Унијата на Лублин]] од 1569 година, со која се создала [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]], тогаш една од најголемите земји во Европа. == Историја == Заедничка декларација од министрите за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина, [[Линас Линкевичиус]], [[Јацек Чапутович]] и [[Дмитро Кулеба]], за создавање на форматот била потпишана на 28 јули 2020 година во Лублин, Полска. На 1 август 2020 година, министерот за надворешни работи на Украина, Дмитро Кулеба, го поканил министерот за надворешни работи на [[Белорусија]], [[Владимир Макеј]], на вториот состанок, кој требсло да се одржи во [[Киев]]. За време на Економскиот форум во Карпач, Полска, на 10 септември 2020 година, Јан Хофмокл, директор на Источниот оддел на полското Министерство за надворешни работи, изјавил дека Лублинскиот триаголник всушност треба да биде квадрат со Белорусија. Според него, во почетната фаза [[Минск]] бил заинтересиран за овој политички проект, но подоцна се предомислил. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3097629-lublinskij-trikutnik-mav-buti-kvadratom-iz-bilorussu-mzs-polsi.html|title=Люблінський трикутник мав бути квадратом із Білоруссю – МЗС Польщі|date=11 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 17 септември 2020 година се одржал првиот состанок (во формат на видеоконференција) на националните координатори на Лублинскиот триаголник, создаден од министрите за надворешни работи на Украина, Полска и Литванија во јули 2020 година. Васил Боднар (Украина), Марчин Пжидач (Полска) и Далиус Чекуолис (Литванија), заменик-министри за надворешни работи, биле назначени за координатори на овој механизам за соработка. Страните разговарале за подготовките за следниот состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, кој требало да се одржи во Киев на иницијатива на украинскиот министерв Дмитро Кулеба. Една од главните задачи на Лублинскиот триаголник е координирање на активностите на Украина, Полска и Литванија за ефикасно справување со предизвиците и заканите за заедничката безбедност, меѓу кои приоритет е справувањето со хибридните закани од Русија. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3101846-lublinskij-trikutnik-viznaciv-odnim-iz-prioritetiv-protidiu-gibridnim-zagrozam-rf.html|title=Люблінський трикутник визначив одним із пріоритетів протидію гібридним загрозам РФ|date=17 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 29 јануари 2021 година, за време на првиот онлајн состанок на Лублинскиот триаголник, украинскиот министер за надворешни работи Дмитро Кулеба на брифинг изјавил дека Украина, Литванија и Полска се за приклучување на Белорусија кон Лублинскиот триаголник, но дека времето сè уште не е дојдено.{{Цитатник|„Секако, без Белорусија, Лублинскиот триаголник е малку нецелосен. Би сакале, на крајот, демократска Белорусија да се придружи и да го претвори „Лублинскиот триаголник“ во Лублински „квадрат“. Но, времето за ова сè уште не е дојдено. Во исто време, сите разбираме дека ситуацијата во Белорусија има влијание не само врз билатералните односи на земјата со соседите, туку и врз ситуацијата во регионот како целина.“ - изјавил Кулеба, сумирајќи го првиот состанок на Лублинскиот триаголник.<ref>{{Cite news|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-lublinskyi-trykutnyk-bilorus/31076313.html|title=Кулеба вважає "Люблінський трикутник" без Білорусі "трохи неповним"|website=Радіо Свобода|date=18 February 2021}}</ref>}}На 4 март 2021 година, претседателката на Координативниот совет на Белорусија, [[Светлана Тихановскаја|Свјатлана Тихановскаја]], изјавила дека добила покана од Дмитро Кулеба за состанок на Лублинскиот триаголник и дека чека покана за офлајн состанок со Кулеба и Врховната рада. Таа истакнала дека сака „Лублинскиот триаголник“ да стане „Лублинска четворка“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/countries/tihanovska-revolyuciya-v-bilorusi-prodovzhitsya-pidpilno-interv-yu-ostanni-novini-50144447.html|title="Не треба порівнювати Білорусь з Україною". Майбутнє революції, доля Лукашенка, відносини з Кремлем — інтерв'ю НВ зі Світланою Тіхановською|work=nv.ua}}</ref> На 5 октомври 2021 година, во формат на тркалезна маса во рамките на Варшавскиот безбедносен форум, се одржал состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, при што Дмитро Кулеба истакнал дека Лублинскиот триаголник е живописен пример за нов тренд во меѓународната политика за создавање регионални сојузи:  {{Quote box|quote=Меѓународната агенда со децении ја обликуваат големи меѓународни организации и сојузи. ОБСЕ, Советот на Европа, НАТО, ЕУ и ООН го структурираа светскиот поредок. Денес, првенствено како резултат на агресивните дејствија на Русија, на големите сојузи им е сè потешко да го одржуваат меѓународниот мир и безбедност. Затоа, флексибилните регионални формати, како што е Лублинскиот триаголник, стануваат сè поважни. Овој важен регионален формат на соработка веќе го открива потенцијалот на нашите три земји, нè зближува и ја зацврстува безбедноста на Украина, Полска и Литванија во контекст на растечките предизвици во регионот. Вајмарскиот триаголник некогаш ѝ помогна на Полска да се врати во европската политика. Денес, Лублинскиот триаголник ја враќа Украина во просторот на Средна Европа, на кој отсекогаш историски припаѓала.}}Дмитро Кулеба нагласил дека Лублинскиот триаголник е вграден во неодамна одобрената Стратегија за надворешна политика на Украина како еден од важните нови меѓународни формати на соработка меѓу Украина. Заедно со [[Асоцијативно Трио|Асоцијативното Трио]], Квадригата и [[Кримска платформа|Кримската платформа]], овие нови формати ја одразуваат новата проактивна надворешна политика на Украина и имаат за цел да создадат регион на безбедност и просперитет за Украина и регионот на Балтичкото и Црното Море. На 2 декември 2021 година, претседателите на Лублинскиот триаголник ги одржале првите заеднички разговори и усвоиле изјава со која ја повикале меѓународната заедница да ги засили санкциите против [[Руската Федерација]] поради нејзината постојана агресија врз Украина. Шефовите на државите, исто така, побарале [[Московски кремљ|Кремљ]] да ги повлече руските трупи од границите на Украина и привремено окупираните територии. Во изјавата, претседателите ја потврдиле својата посветеност на зацврстување на енергетската безбедност на Европа и изразија загриженост во врска со проектот „[[Северен тек|Северен тек 2]]“. Лидерите се согласиле да работат заедно за да се спротивстават на обидите на Русија да го монополизира европскиот пазар на гас и да ја користи енергијата како геополитичко оружје. Претседателите, исто така, изразиле меѓусебна поддршка во услови на миграциска криза на границите на ЕУ, вештачки создадена од режимот на [[Александар Лукашенко|Лукашенко]]. Во пресрет на големата [[Руска инвазија на Украина (2022)|руска инвазија на Украина]], на 23 февруари 2022 година, шефовите на државите од Лублинскиот триаголник се состанале во [[Киев]], каде што потпишале заедничка декларација. Во неа се осудило одлуката на Руската Федерација да ги признае привремено окупираните територии на [[Донецк|Донечката]] и [[Луганска Област|Луганската]] област како независни, а исто така се поддржило и доделувањето на [[Приклучување на Украина кон ЕУ|статус на кандидат за членство во ЕУ на Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lb.ua/world/2022/02/23/506472_prezidenti_polshchi_i_litvi_pidtrimali.html|title=The presidents of Poland and Lithuania supported granting Ukraine the status of a candidate for EU membership|date=23 February 2022|work=LB.ua|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/poland-lithuania-say-ukraine-deserves-eu-candidate-status-due-current-security-2022-02-23/|title=Poland and Lithuania say Ukraine deserves EU candidate status due to 'current security challenges'|date=2022-02-23|work=Reuters|access-date=2023-01-11|language=en}}</ref> На 26 ноември 2022 година, премиерите на Лублинскиот триаголник потпишале заедничка изјава врз основа на резултатите од состанокот во рамките на „Лублинскиот триаголник“ во Киев, во која ја повикалеа меѓународната заедница да ја признае заедничката цел за ослободување на целата привремено окупирана територија на Украина. Во документот, исто така, пишува за зголемување на процесот на преговори во врска со пристапувањето на Украина во НАТО. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2022/11/26/liublinsky-trykutnyk-kyiv/|title="Lublin triangle" in Kyiv: the prime ministers of Poland, Lithuania and Ukraine called on the world to recognize the common goal of liberating the entire Ukrainian territory|date=2022-11-26|work=novynarnia.com|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-zayava-premyer-ministriv-ukrayini-litovskoyi-respubliki-ta-respublika-polshcha-pro-rezultati-zustrichi-lyublinskogo-trikutnika|title=JOINT STATEMENT of the Prime Ministers of Ukraine, the Republic of Lithuania and the Republic of Poland on the results of the meeting of the Lublin Triangle|work=www.kmu.gov.ua|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 6 декември 2022 година, за време на Форумот ЕУ-Украина за борба против дезинформациите што се одржал во [[Брисел]], три невладини организации од Литванија, Полска и Украина (Иницијативата за граѓанска отпорност, Институтот Кошќушко и Детектор Медија), претставиле заеднички детален извештај во кој ги истакнале предизвиците кои произлегуваат од руските дезинформации и пропагандни активности во земјите од Лублинскиот триаголник. Овој извештај е олицетворение на директната и тесна соработка меѓу трите партнерски држави. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/lublin-triangle-presents-joint-report-on-russian-disinformation-and-propaganda|title=Lublin Triangle presents joint report on Russian disinformation and propaganda|date=8 December 2022|work=gov.pl|accessdate=7 April 2023}}</ref> На 11 јануари 2023 година, претседателите на државите од Лублинскиот триаголник одржале втор самит во [[Лавов]] <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-ukraina-zelenkyi-polshcha-lytva/32218967.html|title=The presidents of Poland and Lithuania came to Ukraine and met with Zelenskyi|date=11 January 2023|work=Радіо Свобода|access-date=2023-01-11|language=uk}}</ref> и потпишале заедничка декларација. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/lyublinskiy-trikutnik-u-lvovi-vidbulasya-zustrich-zelenskogo-dudi-ta-nausedi-novini-ukrajini-50296869.html|title=Zelenskyi, Duda and Nauseda met in Lviv. The presidents signed the Joint Declaration|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> Полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] објавил дека Украина треба да добие тенкови „Леопард“ како дел од создавањето на меѓународна коалиција. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tvpworld.com/65600196/lublin-triangle-signs-joint-declaration-with-promise-of-leopard-tanks-for-ukraine|title=Lublin Triangle signs joint declaration, with promise of Leopard tanks for Ukraine|last=S.A|first=Telewizja Polska|work=tvpworld.com|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3650672-lublin-triangle-countries-support-ukrainian-peace-formula-tribunal-to-prosecute-russia.html|title=Lublin Triangle countries support Ukrainian peace formula, tribunal to prosecute Russia|date=11 January 2023|work=www.ukrinform.net|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/ukraina-poluchit-rotu-tankov-leopard-v-ramkah-mezhdunarodnoy-koalicii-duda-50296870.html|title=Ukraine will receive a Leopard company within the framework of the Duda international coalition|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 28 јуни 2023 година, претседателите на Полска, Литванија и Украина одржале состанок во Киев за да разговараат за зацврстување на присуството на НАТО на Источното крило и да ја поддржат потенцијалната членство на Украина. Претседателот Дуда нагласил: „''Правиме сè за самитот во Вилнус да биде богат со одлуки, така што ќе предизвика подобрување на безбедноста во нашиот дел од Европа и сигурна перспектива за членство на Украина во Северноатлантскиот сојуз''“. Лидерите претходно се состанале повеќе пати за да го потврдат суверенитетот на Украина и да се справат со загриженоста за воениот судир. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.euractiv.com/section/politics/news/lublin-triangle-gathers-in-kyiv-to-prepare-for-nato-summit/|title='Lublin Triangle' gathers in Kyiv to prepare for NATO summit|last=Krzysztoszek|first=Aleksandra|date=2023-06-28|work=EURACTIV|access-date=2023-07-02|language=en}}</ref> == Механизми на соработка == [[Податотека:2022.11.26_Wizyta_w_Kijowie_20221126_20221126_KMAJ2644_(52524574258).jpg|мини|Состанок на премиерите на Лублинскиот триаголник во [[Киев]], 26 ноември 2022 година]] Според оваа Заедничка декларација на Литванија, Полска и Украина, министрите за надворешни работи на страните треба да одржуваат редовни состаноци, особено во областите на мултилатерални активности, и со учество на избрани партнери. Тие, исто така, е потребно да организираат консултации на ниво на раководството на министерствата за надворешни работи на нивните земји и да создат ставови во овие министерства за прашања од соработката во рамките на Лублинскиот триаголник. <ref name="МЗСУ">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-deklaraciya-ministriv-zakordonnih-sprav-ukrayini-respubliki-polshcha-ta-litovskoyi-respubliki-shchodo-zasnuvannya-lyublinskogo-trikutnika|title=Спільна декларація міністрів закордонних справ України, Республіки Польща та Литовської Республіки щодо заснування "Люблінського трикутника"|last=|work=|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Ukraine)]]|accessdate=2 August 2020}}</ref> За време на првата видеоконференција на 17 септември 2020 година, националните координатори ги предложиле главните активности на Лублинскиот триаголник и се согласиле да обезбедат одржливо заедничко дејство на форматот на различни работни нивоа. За време на состанокот, тие се согласиле за основните принципи на Лублинскиот триаголник и ги изложиле плановите за соработка во блиска иднина. Една од главните задачи треба да биде координирање на активностите на трите држави за ефикасно справување со актуелните предизвици и закани за нашата заедничка безбедност. Меѓу приоритетните теми во соработката е заедничкото спротивставување на хибридните закани од Русија, особено во борбата против дезинформациите. Била нагласена важноста од одржување на тесна соработка во рамките на меѓународните организации.{{Цитатник|„Нè обединуваат не само заедничките вредности и интереси, туку и заедничката одговорност за иднината на нашите земји и регионот во кој живееме и кој е во средината на глобалната политика во последните години.“ - изјавил Васил Боднар<ref>{{Cite web|url=https://prm.ua/protidiya-zagrozam-rosiyi-stane-prioritetom-lyublinskogo-trikutnika/|title="Люблінський трикутник" тристоронній механізм проти загрози Росії|website=prm.ua|date=17 September 2020 }}</ref>}}Заменик-министрите, исто така, се согласииле да започнат трипартитни тематски консултации на ниво на директори на министерствата за надворешни работи на трите земји. Координаторите посветиле важно внимание на ситуацијата во Белорусија и некои други земји во регионот. Васил Боднар ја изразил својата благодарност до партнерите за нивната постојана поддршка за територијалниот интегритет и суверенитет на Украина и поддршката во спротивставувањето на руската агресија. Тој, исто така, ги информирал своите колеги за главните цели на [[Кримска платформа|Кримската платформа]] и ги поканил Полска и Литванија активно да соработуваат во рамките на платформата, која има за цел деокупирање на Крим. На 12 октомври 2020 година, премиерот на Украина, [[Денис Шмигал]], ја истакнал важноста на новосоздадениот „Лублински триаголник“ и го поканил полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] да го прошири неговиот формат, имено да разговара за можноста за средба на шефовите на влади во форматот „Лублински триаголник“ за време на неговата посета на Украина. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-shmyhal-duda/30889480.html|title=Шмигаль на зустрічі з Дудою запропонував розширити формат "Люблінського трикутника"|date=12 October 2020|work=Радіо Свобода}}</ref> На 27 февруари 2021 година, литванскиот министер за надворешни работи, Габриелиус Ландсбергис, за украинското радио „Либерти“ изјавил дека иницијативата „Лублински триаголник“, која ги обединува Украина, Литванија и Полска, ја доближува Украина до европската интеграција:{{Цитатник|„Мислам дека овој формат е многу корисен. И сигурен сум дека овој формат може да се прошири, не само за политика. Можеме да разговараме и за заедничка историја, геополитика, економија и многу други работи. Таквата комуникација овозможува да ја структурираме нашата соработка до одреден степен... Секако, тоа е многу корисно и ја приближува европската интеграција на Украина.“ - рекол тој.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=r-R7smbcGxg|title=Про тирана Путіна, приниження і успіх Борреля у Москві і санкції проти Росії &#124; Габріелюс Ландсбергіс|date=27 February 2021 |via=www.youtube.com}}</ref>}}Тој истакнал дека иницијативата Кримска платформа е „''исклучително корисна не само за наоѓање конкретни решенија, туку и за потсетување на проблемот со окупацијата на Крим''“. На 2 декември 2021 година, заменик-министерот за надворешни работи на Украина, Микола Точицки, изјавил дека иако Украина и Полска покажуваат високо ниво на стратешко партнерство, Киев и Варшава планираат понатамошно активно да го развиваат Лублинскиот триаголник. Според Точицки, за време на политичките консултации во Варшава, страните разговарале за широк спектар на прашања, вклучително и сложената историја. == Иницијативи == [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_emblem.svg|мини|Грб на литванско-полско-украинската бригада]] [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_Anaconda_2016.jpg|мини|300x300пкс|Војници на ЛИТПОЛУКРБРИГ на церемонијата на отворањето на вежбата „Анаконда-2016“ на воениот полигон Нова Деба во Полска, јуни 2016 година.]] === Меѓупарламентарно собрание === Меѓупарламентарното собрание на Врховната рада на Украина, Сејмот и Сенатот на Република Полска и Сејмот на Република Литванија било основано во 2005 година за да се воспостави дијалог меѓу трите земји во парламентарна димензија. Инаугуративниот состанок на Собранието се одржал на [[16 јуни]] [[2008]] година во Киев, Украина. Во рамките на Собранието постојат комисии за европска и евроатлантска интеграција на Украина, хуманитарна и културна соработка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://poland.mfa.gov.ua/spivrobitnictvo/3394-naukovo-tehnichne-spivrobitnictvo|title=Польща - Інституційні механізми|work=poland.mfa.gov.ua}}</ref> === Литванско-полско-украинска бригада === [[Литванско-полско-украинска бригада|Литванско-полско-украинската бригада]] претставува мултинационална единица со капацитети на општа воена бригада, наменета за спроведување независни воени операции во согласност со меѓународното право или учество во такви акции. Таа е составена од специјалните воени единици на трите земји избрани од 21-та стрелачка бригада Подхале (Полска), 80-та воздушно-десантна јуришна бригада (Украина) и баталјонот „Големата војвотка Бируте Улан“ (Литванија). Од 2016 година, ЛИТПОЛУКРБРИГ е важен елемент на акциите на НАТО насочени кон примена на стандардите на НАТО во вооружените сили на Украина. Главните активности на бригадата вклучуваат обука на украински офицери и воени единици за овие стандарди, планирање и извршување на оперативни задачи и одржување на оперативната готовност. === Младински Лублински триаголник === Младинскиот триаголник Лублин претставува институционализирана платформа за соработка меѓу младите од Литванија, Полска и Украина. Инициран од младинската невладина организација „Платформа за јавна дипломатија“, Младинскиот триаголник Лублин веќе добил поддршка од министерствата за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина. Иницијативата е инспирирана од испитувањето за потенцијалот на младинската соработка под покровителство на Лублинскиот триаголник, спроведена од Платформата за јавна дипломатија и финансирана од Фондацијата Конрад Аденауер. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kas.de/en/web/ukraine/single-title/-/content/youth-lublin-triangle-study-of-the-potential-1|title=Youth Lublin Triangle: Study of the potential|date=28 January 2021|work=Foundation Office Ukraine}}</ref> Основите за проектот биле поставени на онлајн форумот одржан на 9-10 април 2021 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.rada.fm/2021/03/10/youth-lublin-triangle-forum/|title=Youth Lublin Triangle Forum|date=10 March 2021|work=RADA}}</ref> На форумот учествувале претставници на младинските совети на Литванија, Украина, Полска и Белорусија, како и високи функционери од Литванија и Украина. Врз основа на блиските историски и културни врски меѓу земјите-членки, бил создаден Младински триаголник за да се обезбеди синергија меѓу младите луѓе и да се подготват за живот во просперитетен и безбеден единствен европски простор. Областите на соработка ќе вклучуваат, меѓу другото, историски и културен дијалог, како и професионален и академски развој. == Споредба на земји == {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !Име ![[Литванија]] ![[Полска]] ![[Украина]] |- !Официјално име !Ррепублика Литванија <br>({{smaller|Lietuvos Respublika}}) !Ррепублика Полска<br> ({{smaller|Rzeczpospolita Polska}}) !Украина <br>({{smaller|Україна}}) |- |'''Грб''' | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Lithuania.svg|57x57пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Herb_Polski.svg|59x59пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Ukraine.svg|70x70пкс]] |- |'''Знаме''' | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Lithuania}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Poland}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Ukraine}} |- |'''[[Список на држави по население|Население]]''' |{{Пораст}} 2,794,329<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://osp.stat.gov.lt/|title=Pradžia – Oficialiosios statistikos portalas|work=osp.stat.gov.lt}}</ref> |{{Пад}} 38,383,000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://stat.gov.pl/en/topics/population/population/population-size-and-structure-and-vital-statistics-in-poland-by-territorial-division-as-of-december-31-2019,3,27.html|title=Population. Size and structure and vital statistics in Poland by territorial division. As of 31 December 2019|last=demografia.stat.gov.pl/|work=stat.gov.pl}}</ref> |{{Пад}} 41,660,982 (освен Крим и Севастопол)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population of Ukraine|work=database.ukrcensus.gov.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20220429101914/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|archive-date=29 April 2022|accessdate=14 November 2023}}</ref> |- |'''[[Список на држави и територии по површина|Површина]]''' |65,300&nbsp;km² (25,200 sq mi) |312,696&nbsp;km² (120,733 sq mi) |603,628&nbsp;km² (233,062 sq mi) |- |'''[[Список на земјите по густина на населеност|Густина на население]]''' |43/km² (111.4/sq mi) |123/km² (318.6/sq mi) |73.8/km² (191.1/sq mi) |- |'''Влада''' |[[Унитарна држава|Унитарна]] полупретседателска уставна република |[[Унитарна држава|Унитарна]] [[Парламентарен систем|парламентарна]] уставна република |[[Унитарна држава|Унитарна]] полупретседателска уставна република |- |'''Основање''' |16 февруари 1918 година (прогласена независност))<br />11 март 1990 (Обновена независност) |11 ноември 1918 ([[Ден на независноста на Полска|Обновена независност]]) |22 јануари 1918 (Прогласена независност)<br /><br />24 August 1991 (Обновена независност) |- |'''Главен Град''' | rowspan="2" |{{Грб|Vilnius}} – 588,412 (829,759 општина) | rowspan="2" |{{Грб|Warsaw}} – 1,863,056 (3,100,844 општина) | rowspan="2" |[[Податотека:COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|27x27пкс]] [[Киев|Kyiv]] – 2,950,800 (3,375,000 општина) |- |'''Најголем град''' |- |'''Официјален јазик''' |[[Литвански јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |[[Полски јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |[[Украински јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |- |'''Премиер''' |Премиерка Инга Ругиниена (Социјалдемократска партија; 2025–денес) |Премиер [[Доналд Туск]] (Граѓанска платформа; 2023–денес) |Премиерка Јулија Свириденко ([[Независен политичар|Независен]]; 2025–денес) |- |'''Претседател''' |Претседател Гитанас Науседа ([[Независен политичар|Независен]]; 2019–сега) |Претседател Карол Навроцки (Закон и правда; 2025–денес) |Претседател [[Володимир Зеленски]] (Слуга на народот; 2019–денес) |- |'''Главни религии''' |77.2% [[Римокатоличка црква]], 4.1% [[Православие]], 0.8% [[Староверци]], 0.6% [[Лутеранство]], 0.2% Reformed, 0.9% [[Религија во Литванија|Останати]] |87.58% Римокатолици, 7,10% се откажуваат од одговорот, 1.28% [[Религија во Полска|Останати]], 2.41% Нерелигиозни, 1,63% Не е наведено |67.3% [[Православие]], 9.4% Унијати, 0.8% [[Римокатоличка црква]], 7.7% неодредени [[Христијани]], 2.2% [[Протестантство]], 1.0% [[Ислам]], 0.4% [[Јудаизам]], 0.1% [[Будизам]], 11.0% unaffiliated |- |'''Етнички групи''' |84.2% [[Литванци]], 7.1% [[Полјаци]], 5.8% [[Руси]], 1.2% [[Белоруси]], 0.5% [[Украинци]], 1.7% останати |98% [[Полјаци]], 2% останати |77.8% [[Украинци]], 17.3% [[Руси]], 0.8% [[Романци]] and [[Молдавци]], 0.6% [[Белоруси]], 0.5% [[Кримски Татари]], 0.4% [[Бугари]], 0.3% [[Унгарци]], 0.3% [[Полјаци]], 0.2% [[Грци]], 1.7% other |- |'''[[Список на земјите по БДП (номинален)|БДП (номинален)]]''' |{{Простсписок|*{{increase}} $68,031 billion (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|86]]) *{{increase}} $24,032 per capita (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|41]]) |{{Простсписок|*{{increase}} $716,305 (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|23]]) *{{increase}} $19,023 per capita (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|52]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $164.593 billion (2021) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|57]])}} *{{increase}} $3,984 per capita (2021) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|116]])}} |- |'''Надворешен долг (номинален)''' |47.3 % of БДП (2020) |57.5 % of БДП (2020) |60.8 % of БДП (2020) |- |'''БДП (ПКМ)''' |{{Простсписок|*{{increase}} $130,670 billion (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)|86]]) *{{increase}} $46,159 (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)|86]]) |{{Простсписок|*{{increase}} $1,599,249 trillion (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)22]]) *{{increase}} $42,466 per capita (2022) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|41]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $576.106 billion (2021) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|40]])}} *{{increase}} $13,943 per capita (2021) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|96]])}} |- |'''Валута''' |[[Евро]] (€) – EUR |[[Полска злота]] (zł) – PLN |[[Украинска гривна]] (₴) – UAH |- |'''[[Список на земјите по ИЧР|ИЧР]]''' |{{Простсписок|0.882 {{color|darkgreen|very high}} [[Список на земјите по ИЧР|34]] *0.791 {{color|darkgreen|very high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|31st]]}} |{{Простсписок|0.880 {{color|darkgreen|very high}} [[Список на земјите по ИЧР|35]] *0.813 {{color|darkgreen|very high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|26th]]}} |{{Простсписок|0.779 {{color|darkgreen|high}} [[Список на земјите по ИЧР|74]] *0.728 {{color|darkgreen|high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|45th]]}} |} [[Категорија:Меѓународни економски организации]] [[Категорија:Меѓувладини организации]] [[Категорија:Европа во 2020 година]] [[Категорија:Надворешни односи на Полска]] [[Категорија:Надворешни односи на Литванија]] [[Категорија:Надворешни односи на Украина]] [[Категорија:Воени сојузи]] [[Категорија:Економија на Украина]] [[Категорија:Економија на Литванија]] [[Категорија:Економија на Полска]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 57v5n3exb5byxte71gdalcp2skhhz7i 5536673 5536672 2026-04-09T20:42:21Z Тиверополник 1815 5536673 wikitext text/x-wiki {{Infobox Geopolitical organization | linking_name = Лублински триаголник | name = | conventional_long_name = Лублински триаголник | image_symbol = Lublin Triangle logo.svg | symbol_width = 260px | image_map = Location of Lublin Triangle.svg | map_caption = {{Leftlegend|#004F5C|Земји на Лублинскиот триаголник}} {{Leftlegend|#000080|[[ЕУ]] или [[НАТО]] земји}} | map_width = 260px | membership = {{unbulleted list|[[Литванија]]|[[Полска]]|[[Украина]]}} | established = 28 јули 2020 | area_km2 = 981,607 | population_estimate = {{increase}} 80,600,000<ref>{{cite web|url=https://ourworldindata.org/grapher/un-population-projection-medium-variant?tab=table&time=2023|title=Population, including UN projections, 2023|author=United Nations|access-date=25 February 2023}}</ref> | population_estimate_year = 2022 | population_density_km2 = 84 | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP = {{increase}} $2.3 трилиони<ref>{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=946,964,926,&s=NGDPD,PPPGDP,&sy=2020&ey=2022&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $28,000 | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal = {{increase}} $1.0 трилиони | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $12,000 | official_website = [https://www.umcs.pl/en/lublin-triangle-poland-lithuania-ukraine,22124.htm Official Website] | demonym = | area_rank = | HDI = | HDI_year = | today = | official_languages = {{hlist|[[Lithuanian language|Lithuanian]]|[[Polish language|Polish]]|[[Ukrainian language|Ukrainian]]}} }} '''Лублинскиот триаголник''' ({{Langx|lt|Liublino trikampis}} ; {{Langx|pl|Trójkąt Lubelski}}; {{Langx|uk|Люблінський трикутник|Liublinskyi trykutnyk}}) - регионален сојуз на три [[Европа|европски]] земји{{Цп}} [[Литванија]], [[Полска]] и [[Украина]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://emerging-europe.com/news/ukraine-poland-and-lithuania-launch-lublin-triangle-a-new-regional-cooperation-initiative/|title=Ukraine, Poland, and Lithuania launch Lublin Triangle, a new regional cooperation initiative|last=Đorđević|first=Nikola|date=29 July 2020|work=Emerging Europe}}</ref> со цел зајакнување на меѓусебната воена, културна, економска и политичка соработка и поддршка на интеграцијата на Украина во [[Европската Унија]] и [[НАТО]]. Иницијативата за Лублинскиот триаголник се повикува на интегративното наследство на [[Лублинска унија|Лублинската унија од 1569 година]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://jamestown.org/program/lithuania-poland-and-ukraine-inaugurate-lublin-triangle/|title=Lithuania, Poland and Ukraine Inaugurate 'Lublin Triangle'|work=Jamestown}}</ref> Земјите од Лублинскиот триаголник ја изјавуваат својата поддршка за враќање на територијалниот интегритет на Украина во рамките на меѓународно признатите граници и повикуваат на прекин на [[Руско-украинска војна|руската агресија врз Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2020/08/01/poland-lithuania-and-ukraine-create-lublin-triangle-to-counter-russian-aggression-and-expand-europe/|title=Poland, Lithuania and Ukraine create Lublin Triangle to counter Russian aggression and expand Europe|last=Goble|first=Paul A.|date=1 August 2020|work=Euromaidan Press}}</ref> Лублинскиот триаголник го поддржува доделувањето на статус на партнер на [[НАТО]] на Украина и го смета [[Проширување на НАТО|проширувањето за членство]] во НАТО за Украина како следниот неопходен чекор во таа насока. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mfa.gov.ua/en/news/kuleba-czaputowicz-and-linkevicius-launched-lublin-triangle-new-format-ukraine-poland-and-lithuania|title=Kuleba, Czaputowicz and Linkevičius launched the Lublin Triangle - a new format of Ukraine, Poland and Lithuania|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://urm.lt/default/en/news/joint-declaration-of-foreign-ministers-of-the-republic-of-poland-the-republic-of-lithuania-and-ukraine-on-establishing-lublin-triangle-|title=Joint Declaration of Foreign Ministers of the Republic of Poland, the Republic of Lithuania and Ukraine on establishing Lublin Triangle|last=Kryptis|first=Dizaino|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/meeting-of-foreign-ministers-of-poland-lithuania-and-ukraine|title=Meeting of Foreign Ministers of Poland, Lithuania and Ukraine|date=28 July 2020}}</ref> Трипартитниот формат се потпира на традициите и историските врски на трите земји. Релевантната заедничка декларација била усвоена од неколку министри на [[28 јули]] [[2020]] година во [[Лублин]], [[Полска]]. Лублин бил избран како намерно повикување на [[Лублинска унија|Унијата на Лублин]] од 1569 година, со која се создала [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]], тогаш една од најголемите земји во Европа. == Историја == Заедничка декларација од министрите за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина, [[Линас Линкевичиус]], [[Јацек Чапутович]] и [[Дмитро Кулеба]], за создавање на форматот била потпишана на 28 јули 2020 година во Лублин, Полска. На 1 август 2020 година, министерот за надворешни работи на Украина, Дмитро Кулеба, го поканил министерот за надворешни работи на [[Белорусија]], [[Владимир Макеј]], на вториот состанок, кој требсло да се одржи во [[Киев]]. За време на Економскиот форум во Карпач, Полска, на 10 септември 2020 година, Јан Хофмокл, директор на Источниот оддел на полското Министерство за надворешни работи, изјавил дека Лублинскиот триаголник всушност треба да биде квадрат со Белорусија. Според него, во почетната фаза [[Минск]] бил заинтересиран за овој политички проект, но подоцна се предомислил. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3097629-lublinskij-trikutnik-mav-buti-kvadratom-iz-bilorussu-mzs-polsi.html|title=Люблінський трикутник мав бути квадратом із Білоруссю – МЗС Польщі|date=11 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 17 септември 2020 година се одржал првиот состанок (во формат на видеоконференција) на националните координатори на Лублинскиот триаголник, создаден од министрите за надворешни работи на Украина, Полска и Литванија во јули 2020 година. Васил Боднар (Украина), Марчин Пжидач (Полска) и Далиус Чекуолис (Литванија), заменик-министри за надворешни работи, биле назначени за координатори на овој механизам за соработка. Страните разговарале за подготовките за следниот состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, кој требало да се одржи во Киев на иницијатива на украинскиот министерв Дмитро Кулеба. Една од главните задачи на Лублинскиот триаголник е координирање на активностите на Украина, Полска и Литванија за ефикасно справување со предизвиците и заканите за заедничката безбедност, меѓу кои приоритет е справувањето со хибридните закани од Русија. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3101846-lublinskij-trikutnik-viznaciv-odnim-iz-prioritetiv-protidiu-gibridnim-zagrozam-rf.html|title=Люблінський трикутник визначив одним із пріоритетів протидію гібридним загрозам РФ|date=17 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 29 јануари 2021 година, за време на првиот онлајн состанок на Лублинскиот триаголник, украинскиот министер за надворешни работи Дмитро Кулеба на брифинг изјавил дека Украина, Литванија и Полска се за приклучување на Белорусија кон Лублинскиот триаголник, но дека времето сè уште не е дојдено.{{Цитатник|„Секако, без Белорусија, Лублинскиот триаголник е малку нецелосен. Би сакале, на крајот, демократска Белорусија да се придружи и да го претвори „Лублинскиот триаголник“ во Лублински „квадрат“. Но, времето за ова сè уште не е дојдено. Во исто време, сите разбираме дека ситуацијата во Белорусија има влијание не само врз билатералните односи на земјата со соседите, туку и врз ситуацијата во регионот како целина.“ - изјавил Кулеба, сумирајќи го првиот состанок на Лублинскиот триаголник.<ref>{{Cite news|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-lublinskyi-trykutnyk-bilorus/31076313.html|title=Кулеба вважає "Люблінський трикутник" без Білорусі "трохи неповним"|website=Радіо Свобода|date=18 February 2021}}</ref>}}На 4 март 2021 година, претседателката на Координативниот совет на Белорусија, [[Светлана Тихановскаја|Свјатлана Тихановскаја]], изјавила дека добила покана од Дмитро Кулеба за состанок на Лублинскиот триаголник и дека чека покана за офлајн состанок со Кулеба и Врховната рада. Таа истакнала дека сака „Лублинскиот триаголник“ да стане „Лублинска четворка“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/countries/tihanovska-revolyuciya-v-bilorusi-prodovzhitsya-pidpilno-interv-yu-ostanni-novini-50144447.html|title="Не треба порівнювати Білорусь з Україною". Майбутнє революції, доля Лукашенка, відносини з Кремлем — інтерв'ю НВ зі Світланою Тіхановською|work=nv.ua}}</ref> На 5 октомври 2021 година, во формат на тркалезна маса во рамките на Варшавскиот безбедносен форум, се одржал состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, при што Дмитро Кулеба истакнал дека Лублинскиот триаголник е живописен пример за нов тренд во меѓународната политика за создавање регионални сојузи:  {{Quote box|quote=Меѓународната агенда со децении ја обликуваат големи меѓународни организации и сојузи. ОБСЕ, Советот на Европа, НАТО, ЕУ и ООН го структурираа светскиот поредок. Денес, првенствено како резултат на агресивните дејствија на Русија, на големите сојузи им е сè потешко да го одржуваат меѓународниот мир и безбедност. Затоа, флексибилните регионални формати, како што е Лублинскиот триаголник, стануваат сè поважни. Овој важен регионален формат на соработка веќе го открива потенцијалот на нашите три земји, нè зближува и ја зацврстува безбедноста на Украина, Полска и Литванија во контекст на растечките предизвици во регионот. Вајмарскиот триаголник некогаш ѝ помогна на Полска да се врати во европската политика. Денес, Лублинскиот триаголник ја враќа Украина во просторот на Средна Европа, на кој отсекогаш историски припаѓала.}}Дмитро Кулеба нагласил дека Лублинскиот триаголник е вграден во неодамна одобрената Стратегија за надворешна политика на Украина како еден од важните нови меѓународни формати на соработка меѓу Украина. Заедно со [[Асоцијативно Трио|Асоцијативното Трио]], Квадригата и [[Кримска платформа|Кримската платформа]], овие нови формати ја одразуваат новата проактивна надворешна политика на Украина и имаат за цел да создадат регион на безбедност и просперитет за Украина и регионот на Балтичкото и Црното Море. На 2 декември 2021 година, претседателите на Лублинскиот триаголник ги одржале првите заеднички разговори и усвоиле изјава со која ја повикале меѓународната заедница да ги засили санкциите против [[Руската Федерација]] поради нејзината постојана агресија врз Украина. Шефовите на државите, исто така, побарале [[Московски кремљ|Кремљ]] да ги повлече руските трупи од границите на Украина и привремено окупираните територии. Во изјавата, претседателите ја потврдиле својата посветеност на зацврстување на енергетската безбедност на Европа и изразија загриженост во врска со проектот „[[Северен тек|Северен тек 2]]“. Лидерите се согласиле да работат заедно за да се спротивстават на обидите на Русија да го монополизира европскиот пазар на гас и да ја користи енергијата како геополитичко оружје. Претседателите, исто така, изразиле меѓусебна поддршка во услови на миграциска криза на границите на ЕУ, вештачки создадена од режимот на [[Александар Лукашенко|Лукашенко]]. Во пресрет на големата [[Руска инвазија на Украина (2022)|руска инвазија на Украина]], на 23 февруари 2022 година, шефовите на државите од Лублинскиот триаголник се состанале во [[Киев]], каде што потпишале заедничка декларација. Во неа се осудило одлуката на Руската Федерација да ги признае привремено окупираните територии на [[Донецк|Донечката]] и [[Луганска Област|Луганската]] област како независни, а исто така се поддржило и доделувањето на [[Приклучување на Украина кон ЕУ|статус на кандидат за членство во ЕУ на Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lb.ua/world/2022/02/23/506472_prezidenti_polshchi_i_litvi_pidtrimali.html|title=The presidents of Poland and Lithuania supported granting Ukraine the status of a candidate for EU membership|date=23 February 2022|work=LB.ua|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/poland-lithuania-say-ukraine-deserves-eu-candidate-status-due-current-security-2022-02-23/|title=Poland and Lithuania say Ukraine deserves EU candidate status due to 'current security challenges'|date=2022-02-23|work=Reuters|access-date=2023-01-11|language=en}}</ref> На 26 ноември 2022 година, премиерите на Лублинскиот триаголник потпишале заедничка изјава врз основа на резултатите од состанокот во рамките на „Лублинскиот триаголник“ во Киев, во која ја повикалеа меѓународната заедница да ја признае заедничката цел за ослободување на целата привремено окупирана територија на Украина. Во документот, исто така, пишува за зголемување на процесот на преговори во врска со пристапувањето на Украина во НАТО. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2022/11/26/liublinsky-trykutnyk-kyiv/|title="Lublin triangle" in Kyiv: the prime ministers of Poland, Lithuania and Ukraine called on the world to recognize the common goal of liberating the entire Ukrainian territory|date=2022-11-26|work=novynarnia.com|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-zayava-premyer-ministriv-ukrayini-litovskoyi-respubliki-ta-respublika-polshcha-pro-rezultati-zustrichi-lyublinskogo-trikutnika|title=JOINT STATEMENT of the Prime Ministers of Ukraine, the Republic of Lithuania and the Republic of Poland on the results of the meeting of the Lublin Triangle|work=www.kmu.gov.ua|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 6 декември 2022 година, за време на Форумот ЕУ-Украина за борба против дезинформациите што се одржал во [[Брисел]], три невладини организации од Литванија, Полска и Украина (Иницијативата за граѓанска отпорност, Институтот Кошќушко и Детектор Медија), претставиле заеднички детален извештај во кој ги истакнале предизвиците кои произлегуваат од руските дезинформации и пропагандни активности во земјите од Лублинскиот триаголник. Овој извештај е олицетворение на директната и тесна соработка меѓу трите партнерски држави. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/lublin-triangle-presents-joint-report-on-russian-disinformation-and-propaganda|title=Lublin Triangle presents joint report on Russian disinformation and propaganda|date=8 December 2022|work=gov.pl|accessdate=7 April 2023}}</ref> На 11 јануари 2023 година, претседателите на државите од Лублинскиот триаголник одржале втор самит во [[Лавов]] <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-ukraina-zelenkyi-polshcha-lytva/32218967.html|title=The presidents of Poland and Lithuania came to Ukraine and met with Zelenskyi|date=11 January 2023|work=Радіо Свобода|access-date=2023-01-11|language=uk}}</ref> и потпишале заедничка декларација. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/lyublinskiy-trikutnik-u-lvovi-vidbulasya-zustrich-zelenskogo-dudi-ta-nausedi-novini-ukrajini-50296869.html|title=Zelenskyi, Duda and Nauseda met in Lviv. The presidents signed the Joint Declaration|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> Полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] објавил дека Украина треба да добие тенкови „Леопард“ како дел од создавањето на меѓународна коалиција. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tvpworld.com/65600196/lublin-triangle-signs-joint-declaration-with-promise-of-leopard-tanks-for-ukraine|title=Lublin Triangle signs joint declaration, with promise of Leopard tanks for Ukraine|last=S.A|first=Telewizja Polska|work=tvpworld.com|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3650672-lublin-triangle-countries-support-ukrainian-peace-formula-tribunal-to-prosecute-russia.html|title=Lublin Triangle countries support Ukrainian peace formula, tribunal to prosecute Russia|date=11 January 2023|work=www.ukrinform.net|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/ukraina-poluchit-rotu-tankov-leopard-v-ramkah-mezhdunarodnoy-koalicii-duda-50296870.html|title=Ukraine will receive a Leopard company within the framework of the Duda international coalition|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 28 јуни 2023 година, претседателите на Полска, Литванија и Украина одржале состанок во Киев за да разговараат за зацврстување на присуството на НАТО на Источното крило и да ја поддржат потенцијалната членство на Украина. Претседателот Дуда нагласил: „''Правиме сè за самитот во Вилнус да биде богат со одлуки, така што ќе предизвика подобрување на безбедноста во нашиот дел од Европа и сигурна перспектива за членство на Украина во Северноатлантскиот сојуз''“. Лидерите претходно се состанале повеќе пати за да го потврдат суверенитетот на Украина и да се справат со загриженоста за воениот судир. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.euractiv.com/section/politics/news/lublin-triangle-gathers-in-kyiv-to-prepare-for-nato-summit/|title='Lublin Triangle' gathers in Kyiv to prepare for NATO summit|last=Krzysztoszek|first=Aleksandra|date=2023-06-28|work=EURACTIV|access-date=2023-07-02|language=en}}</ref> == Механизми на соработка == [[Податотека:2022.11.26_Wizyta_w_Kijowie_20221126_20221126_KMAJ2644_(52524574258).jpg|мини|Состанок на премиерите на Лублинскиот триаголник во [[Киев]], 26 ноември 2022 година]] Според оваа Заедничка декларација на Литванија, Полска и Украина, министрите за надворешни работи на страните треба да одржуваат редовни состаноци, особено во областите на мултилатерални активности, и со учество на избрани партнери. Тие, исто така, е потребно да организираат консултации на ниво на раководството на министерствата за надворешни работи на нивните земји и да создат ставови во овие министерства за прашања од соработката во рамките на Лублинскиот триаголник. <ref name="МЗСУ">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-deklaraciya-ministriv-zakordonnih-sprav-ukrayini-respubliki-polshcha-ta-litovskoyi-respubliki-shchodo-zasnuvannya-lyublinskogo-trikutnika|title=Спільна декларація міністрів закордонних справ України, Республіки Польща та Литовської Республіки щодо заснування "Люблінського трикутника"|last=|work=|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Ukraine)]]|accessdate=2 August 2020}}</ref> За време на првата видеоконференција на 17 септември 2020 година, националните координатори ги предложиле главните активности на Лублинскиот триаголник и се согласиле да обезбедат одржливо заедничко дејство на форматот на различни работни нивоа. За време на состанокот, тие се согласиле за основните принципи на Лублинскиот триаголник и ги изложиле плановите за соработка во блиска иднина. Една од главните задачи треба да биде координирање на активностите на трите држави за ефикасно справување со актуелните предизвици и закани за нашата заедничка безбедност. Меѓу приоритетните теми во соработката е заедничкото спротивставување на хибридните закани од Русија, особено во борбата против дезинформациите. Била нагласена важноста од одржување на тесна соработка во рамките на меѓународните организации.{{Цитатник|„Нè обединуваат не само заедничките вредности и интереси, туку и заедничката одговорност за иднината на нашите земји и регионот во кој живееме и кој е во средината на глобалната политика во последните години.“ - изјавил Васил Боднар<ref>{{Cite web|url=https://prm.ua/protidiya-zagrozam-rosiyi-stane-prioritetom-lyublinskogo-trikutnika/|title="Люблінський трикутник" тристоронній механізм проти загрози Росії|website=prm.ua|date=17 September 2020 }}</ref>}}Заменик-министрите, исто така, се согласииле да започнат трипартитни тематски консултации на ниво на директори на министерствата за надворешни работи на трите земји. Координаторите посветиле важно внимание на ситуацијата во Белорусија и некои други земји во регионот. Васил Боднар ја изразил својата благодарност до партнерите за нивната постојана поддршка за територијалниот интегритет и суверенитет на Украина и поддршката во спротивставувањето на руската агресија. Тој, исто така, ги информирал своите колеги за главните цели на [[Кримска платформа|Кримската платформа]] и ги поканил Полска и Литванија активно да соработуваат во рамките на платформата, која има за цел деокупирање на Крим. На 12 октомври 2020 година, премиерот на Украина, [[Денис Шмигал]], ја истакнал важноста на новосоздадениот „Лублински триаголник“ и го поканил полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] да го прошири неговиот формат, имено да разговара за можноста за средба на шефовите на влади во форматот „Лублински триаголник“ за време на неговата посета на Украина. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-shmyhal-duda/30889480.html|title=Шмигаль на зустрічі з Дудою запропонував розширити формат "Люблінського трикутника"|date=12 October 2020|work=Радіо Свобода}}</ref> На 27 февруари 2021 година, литванскиот министер за надворешни работи, Габриелиус Ландсбергис, за украинското радио „Либерти“ изјавил дека иницијативата „Лублински триаголник“, која ги обединува Украина, Литванија и Полска, ја доближува Украина до европската интеграција:{{Цитатник|„Мислам дека овој формат е многу корисен. И сигурен сум дека овој формат може да се прошири, не само за политика. Можеме да разговараме и за заедничка историја, геополитика, економија и многу други работи. Таквата комуникација овозможува да ја структурираме нашата соработка до одреден степен... Секако, тоа е многу корисно и ја приближува европската интеграција на Украина.“ - рекол тој.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=r-R7smbcGxg|title=Про тирана Путіна, приниження і успіх Борреля у Москві і санкції проти Росії &#124; Габріелюс Ландсбергіс|date=27 February 2021 |via=www.youtube.com}}</ref>}}Тој истакнал дека иницијативата Кримска платформа е „''исклучително корисна не само за наоѓање конкретни решенија, туку и за потсетување на проблемот со окупацијата на Крим''“. На 2 декември 2021 година, заменик-министерот за надворешни работи на Украина, Микола Точицки, изјавил дека иако Украина и Полска покажуваат високо ниво на стратешко партнерство, Киев и Варшава планираат понатамошно активно да го развиваат Лублинскиот триаголник. Според Точицки, за време на политичките консултации во Варшава, страните разговарале за широк спектар на прашања, вклучително и сложената историја. == Иницијативи == [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_emblem.svg|мини|Грб на литванско-полско-украинската бригада]] [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_Anaconda_2016.jpg|мини|300x300пкс|Војници на ЛИТПОЛУКРБРИГ на церемонијата на отворањето на вежбата „Анаконда-2016“ на воениот полигон Нова Деба во Полска, јуни 2016 година.]] === Меѓупарламентарно собрание === Меѓупарламентарното собрание на Врховната рада на Украина, Сејмот и Сенатот на Република Полска и Сејмот на Република Литванија било основано во 2005 година за да се воспостави дијалог меѓу трите земји во парламентарна димензија. Инаугуративниот состанок на Собранието се одржал на [[16 јуни]] [[2008]] година во Киев, Украина. Во рамките на Собранието постојат комисии за европска и евроатлантска интеграција на Украина, хуманитарна и културна соработка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://poland.mfa.gov.ua/spivrobitnictvo/3394-naukovo-tehnichne-spivrobitnictvo|title=Польща - Інституційні механізми|work=poland.mfa.gov.ua}}</ref> === Литванско-полско-украинска бригада === [[Литванско-полско-украинска бригада|Литванско-полско-украинската бригада]] претставува мултинационална единица со капацитети на општа воена бригада, наменета за спроведување независни воени операции во согласност со меѓународното право или учество во такви акции. Таа е составена од специјалните воени единици на трите земји избрани од 21-та стрелачка бригада Подхале (Полска), 80-та воздушно-десантна јуришна бригада (Украина) и баталјонот „Големата војвотка Бируте Улан“ (Литванија). Од 2016 година, ЛИТПОЛУКРБРИГ е важен елемент на акциите на НАТО насочени кон примена на стандардите на НАТО во вооружените сили на Украина. Главните активности на бригадата вклучуваат обука на украински офицери и воени единици за овие стандарди, планирање и извршување на оперативни задачи и одржување на оперативната готовност. === Младински Лублински триаголник === Младинскиот триаголник Лублин претставува институционализирана платформа за соработка меѓу младите од Литванија, Полска и Украина. Инициран од младинската невладина организација „Платформа за јавна дипломатија“, Младинскиот триаголник Лублин веќе добил поддршка од министерствата за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина. Иницијативата е инспирирана од испитувањето за потенцијалот на младинската соработка под покровителство на Лублинскиот триаголник, спроведена од Платформата за јавна дипломатија и финансирана од Фондацијата Конрад Аденауер. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kas.de/en/web/ukraine/single-title/-/content/youth-lublin-triangle-study-of-the-potential-1|title=Youth Lublin Triangle: Study of the potential|date=28 January 2021|work=Foundation Office Ukraine}}</ref> Основите за проектот биле поставени на онлајн форумот одржан на 9-10 април 2021 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.rada.fm/2021/03/10/youth-lublin-triangle-forum/|title=Youth Lublin Triangle Forum|date=10 March 2021|work=RADA}}</ref> На форумот учествувале претставници на младинските совети на Литванија, Украина, Полска и Белорусија, како и високи функционери од Литванија и Украина. Врз основа на блиските историски и културни врски меѓу земјите-членки, бил создаден Младински триаголник за да се обезбеди синергија меѓу младите луѓе и да се подготват за живот во просперитетен и безбеден единствен европски простор. Областите на соработка ќе вклучуваат, меѓу другото, историски и културен дијалог, како и професионален и академски развој. == Споредба на земји == {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !Име ![[Литванија]] ![[Полска]] ![[Украина]] |- !Официјално име !Ррепублика Литванија <br>({{smaller|Lietuvos Respublika}}) !Ррепублика Полска<br> ({{smaller|Rzeczpospolita Polska}}) !Украина <br>({{smaller|Україна}}) |- |'''Грб''' | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Lithuania.svg|57x57пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Herb_Polski.svg|59x59пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Ukraine.svg|70x70пкс]] |- |'''Знаме''' | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Lithuania}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Poland}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Ukraine}} |- |'''[[Список на држави по население|Население]]''' |{{Пораст}} 2,794,329<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://osp.stat.gov.lt/|title=Pradžia – Oficialiosios statistikos portalas|work=osp.stat.gov.lt}}</ref> |{{Пад}} 38,383,000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://stat.gov.pl/en/topics/population/population/population-size-and-structure-and-vital-statistics-in-poland-by-territorial-division-as-of-december-31-2019,3,27.html|title=Population. Size and structure and vital statistics in Poland by territorial division. As of 31 December 2019|last=demografia.stat.gov.pl/|work=stat.gov.pl}}</ref> |{{Пад}} 41,660,982 (освен Крим и Севастопол)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population of Ukraine|work=database.ukrcensus.gov.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20220429101914/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|archive-date=29 April 2022|accessdate=14 November 2023}}</ref> |- |'''[[Список на држави и територии по површина|Површина]]''' |65,300&nbsp;km² (25,200 sq mi) |312,696&nbsp;km² (120,733 sq mi) |603,628&nbsp;km² (233,062 sq mi) |- |'''[[Список на земјите по густина на населеност|Густина на население]]''' |43/km² (111.4/sq mi) |123/km² (318.6/sq mi) |73.8/km² (191.1/sq mi) |- |'''Влада''' |[[Унитарна држава|Унитарна]] полупретседателска уставна република |[[Унитарна држава|Унитарна]] [[Парламентарен систем|парламентарна]] уставна република |[[Унитарна држава|Унитарна]] полупретседателска уставна република |- |'''Основање''' |16 февруари 1918 година (прогласена независност))<br />11 март 1990 (Обновена независност) |11 ноември 1918 ([[Ден на независноста на Полска|Обновена независност]]) |22 јануари 1918 (Прогласена независност)<br /><br />24 August 1991 (Обновена независност) |- |'''Главен Град''' | rowspan="2" |{{Грб|Vilnius}} – 588,412 (829,759 општина) | rowspan="2" |{{Грб|Warsaw}} – 1,863,056 (3,100,844 општина) | rowspan="2" |[[Податотека:COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|27x27пкс]] [[Киев|Kyiv]] – 2,950,800 (3,375,000 општина) |- |'''Најголем град''' |- |'''Официјален јазик''' |[[Литвански јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |[[Полски јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |[[Украински јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |- |'''Премиер''' |Премиерка Инга Ругиниена (Социјалдемократска партија; 2025–денес) |Премиер [[Доналд Туск]] (Граѓанска платформа; 2023–денес) |Премиерка Јулија Свириденко ([[Независен политичар|Независен]]; 2025–денес) |- |'''Претседател''' |Претседател Гитанас Науседа ([[Независен политичар|Независен]]; 2019–сега) |Претседател Карол Навроцки (Закон и правда; 2025–денес) |Претседател [[Володимир Зеленски]] (Слуга на народот; 2019–денес) |- |'''Главни религии''' |77.2% [[Римокатоличка црква]], 4.1% [[Православие]], 0.8% [[Староверци]], 0.6% [[Лутеранство]], 0.2% Reformed, 0.9% [[Религија во Литванија|Останати]] |87.58% Римокатолици, 7,10% се откажуваат од одговорот, 1.28% [[Религија во Полска|Останати]], 2.41% Нерелигиозни, 1,63% Не е наведено |67.3% [[Православие]], 9.4% Унијати, 0.8% [[Римокатоличка црква]], 7.7% неодредени [[Христијани]], 2.2% [[Протестантство]], 1.0% [[Ислам]], 0.4% [[Јудаизам]], 0.1% [[Будизам]], 11.0% unaffiliated |- |'''Етнички групи''' |84.2% [[Литванци]], 7.1% [[Полјаци]], 5.8% [[Руси]], 1.2% [[Белоруси]], 0.5% [[Украинци]], 1.7% останати |98% [[Полјаци]], 2% останати |77.8% [[Украинци]], 17.3% [[Руси]], 0.8% [[Романци]] and [[Молдавци]], 0.6% [[Белоруси]], 0.5% [[Кримски Татари]], 0.4% [[Бугари]], 0.3% [[Унгарци]], 0.3% [[Полјаци]], 0.2% [[Грци]], 1.7% other |- |'''[[Список на земјите по БДП (номинален)|БДП (номинален)]]''' |{{Простсписок|*{{increase}} $68,031 billion (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|86]]) *{{increase}} $24,032 per capita (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|41]]) |{{Простсписок|*{{increase}} $716,305 (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|23]]) *{{increase}} $19,023 per capita (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|52]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $164.593 billion (2021) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|57]])}} *{{increase}} $3,984 per capita (2021) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|116]])}} |- |'''Надворешен долг (номинален)''' |47.3 % of БДП (2020) |57.5 % of БДП (2020) |60.8 % of БДП (2020) |- |'''БДП (ПКМ)''' |{{Простсписок|*{{increase}} $130,670 billion (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)|86]]) *{{increase}} $46,159 (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)|86]]) |{{Простсписок|*{{increase}} $1,599,249 trillion (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)22]]) *{{increase}} $42,466 per capita (2022) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|41]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $576.106 billion (2021) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|40]])}} *{{increase}} $13,943 per capita (2021) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|96]])}} |- |'''Валута''' |[[Евро]] (€) – EUR |[[Полска злота]] (zł) – PLN |[[Украинска гривна]] (₴) – UAH |- |'''[[Список на земјите по ИЧР|ИЧР]]''' |{{Простсписок|0.882 {{color|darkgreen|very high}} [[Список на земјите по ИЧР|34]] *0.791 {{color|darkgreen|very high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|31st]]}} |{{Простсписок|0.880 {{color|darkgreen|very high}} [[Список на земјите по ИЧР|35]] *0.813 {{color|darkgreen|very high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|26th]]}} |{{Простсписок|0.779 {{color|darkgreen|high}} [[Список на земјите по ИЧР|74]] *0.728 {{color|darkgreen|high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|45th]]}} |} [[Категорија:Меѓународни економски организации]] [[Категорија:Меѓувладини организации]] [[Категорија:Европа во 2020 година]] [[Категорија:Надворешни односи на Полска]] [[Категорија:Надворешни односи на Литванија]] [[Категорија:Надворешни односи на Украина]] [[Категорија:Воени сојузи]] [[Категорија:Економија на Украина]] [[Категорија:Економија на Литванија]] [[Категорија:Економија на Полска]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] pq2kxemkxifc4uf50muyym9bo9qtpxg 5536674 5536673 2026-04-09T20:46:07Z Тиверополник 1815 5536674 wikitext text/x-wiki {{Infobox Geopolitical organization | linking_name = Лублински триаголник | name = | conventional_long_name = Лублински триаголник | image_symbol = Lublin Triangle logo.svg | symbol_width = 260px | image_map = Location of Lublin Triangle.svg | map_caption = {{Leftlegend|#004F5C|Земји на Лублинскиот триаголник}} {{Leftlegend|#000080|[[ЕУ]] или [[НАТО]] земји}} | map_width = 260px | membership = {{unbulleted list|[[Литванија]]|[[Полска]]|[[Украина]]}} | established = 28 јули 2020 | area_km2 = 981,607 | population_estimate = {{increase}} 80,600,000<ref>{{cite web|url=https://ourworldindata.org/grapher/un-population-projection-medium-variant?tab=table&time=2023|title=Population, including UN projections, 2023|author=United Nations|access-date=25 February 2023}}</ref> | population_estimate_year = 2022 | population_density_km2 = 84 | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP = {{increase}} $2.3 трилиони<ref>{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=946,964,926,&s=NGDPD,PPPGDP,&sy=2020&ey=2022&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $28,000 | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal = {{increase}} $1.0 трилиони | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $12,000 | official_website = [https://www.umcs.pl/en/lublin-triangle-poland-lithuania-ukraine,22124.htm Official Website] | demonym = | area_rank = | HDI = | HDI_year = | today = | official_languages = {{hlist|[[Lithuanian language|Lithuanian]]|[[Polish language|Polish]]|[[Ukrainian language|Ukrainian]]}} }} '''Лублинскиот триаголник''' ({{Langx|lt|Liublino trikampis}}; {{Langx|pl|Trójkąt Lubelski}}; {{Langx|uk|Люблінський трикутник|Liublinskyi trykutnyk}}) — регионален сојуз на три [[Европа|европски]] земји{{Цп}} [[Литванија]], [[Полска]] и [[Украина]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://emerging-europe.com/news/ukraine-poland-and-lithuania-launch-lublin-triangle-a-new-regional-cooperation-initiative/|title=Ukraine, Poland, and Lithuania launch Lublin Triangle, a new regional cooperation initiative|last=Đorđević|first=Nikola|date=29 July 2020|work=Emerging Europe}}</ref> со цел зајакнување на меѓусебната воена, културна, економска и политичка соработка и поддршка на интеграцијата на Украина во [[Европската Унија]] и [[НАТО]]. Иницијативата за Лублинскиот триаголник се повикува на интегративното наследство на [[Лублинска унија|Лублинската унија од 1569 година]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://jamestown.org/program/lithuania-poland-and-ukraine-inaugurate-lublin-triangle/|title=Lithuania, Poland and Ukraine Inaugurate 'Lublin Triangle'|work=Jamestown}}</ref> Земјите од Лублинскиот триаголник ја изјавуваат својата поддршка за враќање на територијалниот интегритет на Украина во рамките на меѓународно признатите граници и повикуваат на прекин на [[Руско-украинска војна|руската агресија врз Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://euromaidanpress.com/2020/08/01/poland-lithuania-and-ukraine-create-lublin-triangle-to-counter-russian-aggression-and-expand-europe/|title=Poland, Lithuania and Ukraine create Lublin Triangle to counter Russian aggression and expand Europe|last=Goble|first=Paul A.|date=1 August 2020|work=Euromaidan Press}}</ref> Лублинскиот триаголник го поддржува доделувањето на статус на партнер на [[НАТО]] на Украина и го смета [[Проширување на НАТО|проширувањето за членство]] во НАТО за Украина како следниот неопходен чекор во таа насока. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mfa.gov.ua/en/news/kuleba-czaputowicz-and-linkevicius-launched-lublin-triangle-new-format-ukraine-poland-and-lithuania|title=Kuleba, Czaputowicz and Linkevičius launched the Lublin Triangle - a new format of Ukraine, Poland and Lithuania|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://urm.lt/default/en/news/joint-declaration-of-foreign-ministers-of-the-republic-of-poland-the-republic-of-lithuania-and-ukraine-on-establishing-lublin-triangle-|title=Joint Declaration of Foreign Ministers of the Republic of Poland, the Republic of Lithuania and Ukraine on establishing Lublin Triangle|last=Kryptis|first=Dizaino|date=28 July 2020}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/meeting-of-foreign-ministers-of-poland-lithuania-and-ukraine|title=Meeting of Foreign Ministers of Poland, Lithuania and Ukraine|date=28 July 2020}}</ref> Трипартитниот формат се потпира на традициите и историските врски на трите земји. Релевантната заедничка декларација била усвоена од неколку министри на [[28 јули]] [[2020]] година во [[Лублин]], [[Полска]]. Лублин бил избран како намерно повикување на [[Лублинска унија|Унијата на Лублин]] од 1569 година, со која се создала [[Полско-литванска Државна Заедница|Полско-литванската Заедница]], тогаш една од најголемите земји во Европа. == Историја == Заедничка декларација од министрите за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина, [[Линас Линкевичиус]], [[Јацек Чапутович]] и [[Дмитро Кулеба]], за создавање на форматот била потпишана на 28 јули 2020 година во Лублин, Полска. На 1 август 2020 година, министерот за надворешни работи на Украина, Дмитро Кулеба, го поканил министерот за надворешни работи на [[Белорусија]], [[Владимир Макеј]], на вториот состанок, кој требсло да се одржи во [[Киев]]. За време на Економскиот форум во Карпач, Полска, на 10 септември 2020 година, Јан Хофмокл, директор на Источниот оддел на полското Министерство за надворешни работи, изјавил дека Лублинскиот триаголник всушност треба да биде квадрат со Белорусија. Според него, во почетната фаза [[Минск]] бил заинтересиран за овој политички проект, но подоцна се предомислил. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3097629-lublinskij-trikutnik-mav-buti-kvadratom-iz-bilorussu-mzs-polsi.html|title=Люблінський трикутник мав бути квадратом із Білоруссю – МЗС Польщі|date=11 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 17 септември 2020 година се одржал првиот состанок (во формат на видеоконференција) на националните координатори на Лублинскиот триаголник, создаден од министрите за надворешни работи на Украина, Полска и Литванија во јули 2020 година. Васил Боднар (Украина), Марчин Пжидач (Полска) и Далиус Чекуолис (Литванија), заменик-министри за надворешни работи, биле назначени за координатори на овој механизам за соработка. Страните разговарале за подготовките за следниот состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, кој требало да се одржи во Киев на иницијатива на украинскиот министерв Дмитро Кулеба. Една од главните задачи на Лублинскиот триаголник е координирање на активностите на Украина, Полска и Литванија за ефикасно справување со предизвиците и заканите за заедничката безбедност, меѓу кои приоритет е справувањето со хибридните закани од Русија. <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/3101846-lublinskij-trikutnik-viznaciv-odnim-iz-prioritetiv-protidiu-gibridnim-zagrozam-rf.html|title=Люблінський трикутник визначив одним із пріоритетів протидію гібридним загрозам РФ|date=17 September 2020|work=www.ukrinform.ua}}</ref> На 29 јануари 2021 година, за време на првиот онлајн состанок на Лублинскиот триаголник, украинскиот министер за надворешни работи Дмитро Кулеба на брифинг изјавил дека Украина, Литванија и Полска се за приклучување на Белорусија кон Лублинскиот триаголник, но дека времето сè уште не е дојдено.{{Цитатник|„Секако, без Белорусија, Лублинскиот триаголник е малку нецелосен. Би сакале, на крајот, демократска Белорусија да се придружи и да го претвори „Лублинскиот триаголник“ во Лублински „квадрат“. Но, времето за ова сè уште не е дојдено. Во исто време, сите разбираме дека ситуацијата во Белорусија има влијание не само врз билатералните односи на земјата со соседите, туку и врз ситуацијата во регионот како целина.“ - изјавил Кулеба, сумирајќи го првиот состанок на Лублинскиот триаголник.<ref>{{Cite news|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-lublinskyi-trykutnyk-bilorus/31076313.html|title=Кулеба вважає "Люблінський трикутник" без Білорусі "трохи неповним"|website=Радіо Свобода|date=18 February 2021}}</ref>}}На 4 март 2021 година, претседателката на Координативниот совет на Белорусија, [[Светлана Тихановскаја|Свјатлана Тихановскаја]], изјавила дека добила покана од Дмитро Кулеба за состанок на Лублинскиот триаголник и дека чека покана за офлајн состанок со Кулеба и Врховната рада. Таа истакнала дека сака „Лублинскиот триаголник“ да стане „Лублинска четворка“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/countries/tihanovska-revolyuciya-v-bilorusi-prodovzhitsya-pidpilno-interv-yu-ostanni-novini-50144447.html|title="Не треба порівнювати Білорусь з Україною". Майбутнє революції, доля Лукашенка, відносини з Кремлем — інтерв'ю НВ зі Світланою Тіхановською|work=nv.ua}}</ref> На 5 октомври 2021 година, во формат на тркалезна маса во рамките на Варшавскиот безбедносен форум, се одржал состанок на министрите за надворешни работи на Лублинскиот триаголник, при што Дмитро Кулеба истакнал дека Лублинскиот триаголник е живописен пример за нов тренд во меѓународната политика за создавање регионални сојузи:  {{Quote box|quote=Меѓународната агенда со децении ја обликуваат големи меѓународни организации и сојузи. ОБСЕ, Советот на Европа, НАТО, ЕУ и ООН го структурираа светскиот поредок. Денес, првенствено како резултат на агресивните дејствија на Русија, на големите сојузи им е сè потешко да го одржуваат меѓународниот мир и безбедност. Затоа, флексибилните регионални формати, како што е Лублинскиот триаголник, стануваат сè поважни. Овој важен регионален формат на соработка веќе го открива потенцијалот на нашите три земји, нè зближува и ја зацврстува безбедноста на Украина, Полска и Литванија во контекст на растечките предизвици во регионот. Вајмарскиот триаголник некогаш ѝ помогна на Полска да се врати во европската политика. Денес, Лублинскиот триаголник ја враќа Украина во просторот на Средна Европа, на кој отсекогаш историски припаѓала.}}Дмитро Кулеба нагласил дека Лублинскиот триаголник е вграден во неодамна одобрената Стратегија за надворешна политика на Украина како еден од важните нови меѓународни формати на соработка меѓу Украина. Заедно со [[Асоцијативно Трио|Асоцијативното Трио]], Квадригата и [[Кримска платформа|Кримската платформа]], овие нови формати ја одразуваат новата проактивна надворешна политика на Украина и имаат за цел да создадат регион на безбедност и просперитет за Украина и регионот на Балтичкото и Црното Море. На 2 декември 2021 година, претседателите на Лублинскиот триаголник ги одржале првите заеднички разговори и усвоиле изјава со која ја повикале меѓународната заедница да ги засили санкциите против [[Руската Федерација]] поради нејзината постојана агресија врз Украина. Шефовите на државите, исто така, побарале [[Московски кремљ|Кремљ]] да ги повлече руските трупи од границите на Украина и привремено окупираните територии. Во изјавата, претседателите ја потврдиле својата посветеност на зацврстување на енергетската безбедност на Европа и изразија загриженост во врска со проектот „[[Северен тек|Северен тек 2]]“. Лидерите се согласиле да работат заедно за да се спротивстават на обидите на Русија да го монополизира европскиот пазар на гас и да ја користи енергијата како геополитичко оружје. Претседателите, исто така, изразиле меѓусебна поддршка во услови на миграциска криза на границите на ЕУ, вештачки создадена од режимот на [[Александар Лукашенко|Лукашенко]]. Во пресрет на големата [[Руска инвазија на Украина (2022)|руска инвазија на Украина]], на 23 февруари 2022 година, шефовите на државите од Лублинскиот триаголник се состанале во [[Киев]], каде што потпишале заедничка декларација. Во неа се осудило одлуката на Руската Федерација да ги признае привремено окупираните територии на [[Донецк|Донечката]] и [[Луганска Област|Луганската]] област како независни, а исто така се поддржило и доделувањето на [[Приклучување на Украина кон ЕУ|статус на кандидат за членство во ЕУ на Украина]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lb.ua/world/2022/02/23/506472_prezidenti_polshchi_i_litvi_pidtrimali.html|title=The presidents of Poland and Lithuania supported granting Ukraine the status of a candidate for EU membership|date=23 February 2022|work=LB.ua|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/world/europe/poland-lithuania-say-ukraine-deserves-eu-candidate-status-due-current-security-2022-02-23/|title=Poland and Lithuania say Ukraine deserves EU candidate status due to 'current security challenges'|date=2022-02-23|work=Reuters|access-date=2023-01-11|language=en}}</ref> На 26 ноември 2022 година, премиерите на Лублинскиот триаголник потпишале заедничка изјава врз основа на резултатите од состанокот во рамките на „Лублинскиот триаголник“ во Киев, во која ја повикалеа меѓународната заедница да ја признае заедничката цел за ослободување на целата привремено окупирана територија на Украина. Во документот, исто така, пишува за зголемување на процесот на преговори во врска со пристапувањето на Украина во НАТО. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novynarnia.com/2022/11/26/liublinsky-trykutnyk-kyiv/|title="Lublin triangle" in Kyiv: the prime ministers of Poland, Lithuania and Ukraine called on the world to recognize the common goal of liberating the entire Ukrainian territory|date=2022-11-26|work=novynarnia.com|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-zayava-premyer-ministriv-ukrayini-litovskoyi-respubliki-ta-respublika-polshcha-pro-rezultati-zustrichi-lyublinskogo-trikutnika|title=JOINT STATEMENT of the Prime Ministers of Ukraine, the Republic of Lithuania and the Republic of Poland on the results of the meeting of the Lublin Triangle|work=www.kmu.gov.ua|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 6 декември 2022 година, за време на Форумот ЕУ-Украина за борба против дезинформациите што се одржал во [[Брисел]], три невладини организации од Литванија, Полска и Украина (Иницијативата за граѓанска отпорност, Институтот Кошќушко и Детектор Медија), претставиле заеднички детален извештај во кој ги истакнале предизвиците кои произлегуваат од руските дезинформации и пропагандни активности во земјите од Лублинскиот триаголник. Овој извештај е олицетворение на директната и тесна соработка меѓу трите партнерски држави. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/lublin-triangle-presents-joint-report-on-russian-disinformation-and-propaganda|title=Lublin Triangle presents joint report on Russian disinformation and propaganda|date=8 December 2022|work=gov.pl|accessdate=7 April 2023}}</ref> На 11 јануари 2023 година, претседателите на државите од Лублинскиот триаголник одржале втор самит во [[Лавов]] <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-ukraina-zelenkyi-polshcha-lytva/32218967.html|title=The presidents of Poland and Lithuania came to Ukraine and met with Zelenskyi|date=11 January 2023|work=Радіо Свобода|access-date=2023-01-11|language=uk}}</ref> и потпишале заедничка декларација. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/lyublinskiy-trikutnik-u-lvovi-vidbulasya-zustrich-zelenskogo-dudi-ta-nausedi-novini-ukrajini-50296869.html|title=Zelenskyi, Duda and Nauseda met in Lviv. The presidents signed the Joint Declaration|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> Полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] објавил дека Украина треба да добие тенкови „Леопард“ како дел од создавањето на меѓународна коалиција. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tvpworld.com/65600196/lublin-triangle-signs-joint-declaration-with-promise-of-leopard-tanks-for-ukraine|title=Lublin Triangle signs joint declaration, with promise of Leopard tanks for Ukraine|last=S.A|first=Telewizja Polska|work=tvpworld.com|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3650672-lublin-triangle-countries-support-ukrainian-peace-formula-tribunal-to-prosecute-russia.html|title=Lublin Triangle countries support Ukrainian peace formula, tribunal to prosecute Russia|date=11 January 2023|work=www.ukrinform.net|language=en|accessdate=2023-01-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/ukraina-poluchit-rotu-tankov-leopard-v-ramkah-mezhdunarodnoy-koalicii-duda-50296870.html|title=Ukraine will receive a Leopard company within the framework of the Duda international coalition|work=nv.ua|language=uk|accessdate=2023-01-11}}</ref> На 28 јуни 2023 година, претседателите на Полска, Литванија и Украина одржале состанок во Киев за да разговараат за зацврстување на присуството на НАТО на Источното крило и да ја поддржат потенцијалната членство на Украина. Претседателот Дуда нагласил: „''Правиме сè за самитот во Вилнус да биде богат со одлуки, така што ќе предизвика подобрување на безбедноста во нашиот дел од Европа и сигурна перспектива за членство на Украина во Северноатлантскиот сојуз''“. Лидерите претходно се состанале повеќе пати за да го потврдат суверенитетот на Украина и да се справат со загриженоста за воениот судир. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.euractiv.com/section/politics/news/lublin-triangle-gathers-in-kyiv-to-prepare-for-nato-summit/|title='Lublin Triangle' gathers in Kyiv to prepare for NATO summit|last=Krzysztoszek|first=Aleksandra|date=2023-06-28|work=EURACTIV|access-date=2023-07-02|language=en}}</ref> == Механизми на соработка == [[Податотека:2022.11.26_Wizyta_w_Kijowie_20221126_20221126_KMAJ2644_(52524574258).jpg|мини|Состанок на премиерите на Лублинскиот триаголник во [[Киев]], 26 ноември 2022 година]] Според оваа Заедничка декларација на Литванија, Полска и Украина, министрите за надворешни работи на страните треба да одржуваат редовни состаноци, особено во областите на мултилатерални активности, и со учество на избрани партнери. Тие, исто така, е потребно да организираат консултации на ниво на раководството на министерствата за надворешни работи на нивните земји и да создат ставови во овие министерства за прашања од соработката во рамките на Лублинскиот триаголник. <ref name="МЗСУ">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kmu.gov.ua/news/spilna-deklaraciya-ministriv-zakordonnih-sprav-ukrayini-respubliki-polshcha-ta-litovskoyi-respubliki-shchodo-zasnuvannya-lyublinskogo-trikutnika|title=Спільна декларація міністрів закордонних справ України, Республіки Польща та Литовської Республіки щодо заснування "Люблінського трикутника"|last=|work=|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Ukraine)]]|accessdate=2 August 2020}}</ref> За време на првата видеоконференција на 17 септември 2020 година, националните координатори ги предложиле главните активности на Лублинскиот триаголник и се согласиле да обезбедат одржливо заедничко дејство на форматот на различни работни нивоа. За време на состанокот, тие се согласиле за основните принципи на Лублинскиот триаголник и ги изложиле плановите за соработка во блиска иднина. Една од главните задачи треба да биде координирање на активностите на трите држави за ефикасно справување со актуелните предизвици и закани за нашата заедничка безбедност. Меѓу приоритетните теми во соработката е заедничкото спротивставување на хибридните закани од Русија, особено во борбата против дезинформациите. Била нагласена важноста од одржување на тесна соработка во рамките на меѓународните организации.{{Цитатник|„Нè обединуваат не само заедничките вредности и интереси, туку и заедничката одговорност за иднината на нашите земји и регионот во кој живееме и кој е во средината на глобалната политика во последните години.“ - изјавил Васил Боднар<ref>{{Cite web|url=https://prm.ua/protidiya-zagrozam-rosiyi-stane-prioritetom-lyublinskogo-trikutnika/|title="Люблінський трикутник" тристоронній механізм проти загрози Росії|website=prm.ua|date=17 September 2020 }}</ref>}}Заменик-министрите, исто така, се согласииле да започнат трипартитни тематски консултации на ниво на директори на министерствата за надворешни работи на трите земји. Координаторите посветиле важно внимание на ситуацијата во Белорусија и некои други земји во регионот. Васил Боднар ја изразил својата благодарност до партнерите за нивната постојана поддршка за територијалниот интегритет и суверенитет на Украина и поддршката во спротивставувањето на руската агресија. Тој, исто така, ги информирал своите колеги за главните цели на [[Кримска платформа|Кримската платформа]] и ги поканил Полска и Литванија активно да соработуваат во рамките на платформата, која има за цел деокупирање на Крим. На 12 октомври 2020 година, премиерот на Украина, [[Денис Шмигал]], ја истакнал важноста на новосоздадениот „Лублински триаголник“ и го поканил полскиот претседател [[Анджеј Дуда]] да го прошири неговиот формат, имено да разговара за можноста за средба на шефовите на влади во форматот „Лублински триаголник“ за време на неговата посета на Украина. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-shmyhal-duda/30889480.html|title=Шмигаль на зустрічі з Дудою запропонував розширити формат "Люблінського трикутника"|date=12 October 2020|work=Радіо Свобода}}</ref> На 27 февруари 2021 година, литванскиот министер за надворешни работи, Габриелиус Ландсбергис, за украинското радио „Либерти“ изјавил дека иницијативата „Лублински триаголник“, која ги обединува Украина, Литванија и Полска, ја доближува Украина до европската интеграција:{{Цитатник|„Мислам дека овој формат е многу корисен. И сигурен сум дека овој формат може да се прошири, не само за политика. Можеме да разговараме и за заедничка историја, геополитика, економија и многу други работи. Таквата комуникација овозможува да ја структурираме нашата соработка до одреден степен... Секако, тоа е многу корисно и ја приближува европската интеграција на Украина.“ - рекол тој.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=r-R7smbcGxg|title=Про тирана Путіна, приниження і успіх Борреля у Москві і санкції проти Росії &#124; Габріелюс Ландсбергіс|date=27 February 2021 |via=www.youtube.com}}</ref>}}Тој истакнал дека иницијативата Кримска платформа е „''исклучително корисна не само за наоѓање конкретни решенија, туку и за потсетување на проблемот со окупацијата на Крим''“. На 2 декември 2021 година, заменик-министерот за надворешни работи на Украина, Микола Точицки, изјавил дека иако Украина и Полска покажуваат високо ниво на стратешко партнерство, Киев и Варшава планираат понатамошно активно да го развиваат Лублинскиот триаголник. Според Точицки, за време на политичките консултации во Варшава, страните разговарале за широк спектар на прашања, вклучително и сложената историја. == Иницијативи == [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_emblem.svg|мини|Грб на литванско-полско-украинската бригада]] [[Податотека:LITPOLUKRBRIG_Anaconda_2016.jpg|мини|300x300пкс|Војници на ЛИТПОЛУКРБРИГ на церемонијата на отворањето на вежбата „Анаконда-2016“ на воениот полигон Нова Деба во Полска, јуни 2016 година.]] === Меѓупарламентарно собрание === Меѓупарламентарното собрание на Врховната рада на Украина, Сејмот и Сенатот на Република Полска и Сејмот на Република Литванија било основано во 2005 година за да се воспостави дијалог меѓу трите земји во парламентарна димензија. Инаугуративниот состанок на Собранието се одржал на [[16 јуни]] [[2008]] година во Киев, Украина. Во рамките на Собранието постојат комисии за европска и евроатлантска интеграција на Украина, хуманитарна и културна соработка. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://poland.mfa.gov.ua/spivrobitnictvo/3394-naukovo-tehnichne-spivrobitnictvo|title=Польща - Інституційні механізми|work=poland.mfa.gov.ua}}</ref> === Литванско-полско-украинска бригада === [[Литванско-полско-украинска бригада|Литванско-полско-украинската бригада]] претставува мултинационална единица со капацитети на општа воена бригада, наменета за спроведување независни воени операции во согласност со меѓународното право или учество во такви акции. Таа е составена од специјалните воени единици на трите земји избрани од 21-та стрелачка бригада Подхале (Полска), 80-та воздушно-десантна јуришна бригада (Украина) и баталјонот „Големата војвотка Бируте Улан“ (Литванија). Од 2016 година, ЛИТПОЛУКРБРИГ е важен елемент на акциите на НАТО насочени кон примена на стандардите на НАТО во вооружените сили на Украина. Главните активности на бригадата вклучуваат обука на украински офицери и воени единици за овие стандарди, планирање и извршување на оперативни задачи и одржување на оперативната готовност. === Младински Лублински триаголник === Младинскиот триаголник Лублин претставува институционализирана платформа за соработка меѓу младите од Литванија, Полска и Украина. Инициран од младинската невладина организација „Платформа за јавна дипломатија“, Младинскиот триаголник Лублин веќе добил поддршка од министерствата за надворешни работи на Литванија, Полска и Украина. Иницијативата е инспирирана од испитувањето за потенцијалот на младинската соработка под покровителство на Лублинскиот триаголник, спроведена од Платформата за јавна дипломатија и финансирана од Фондацијата Конрад Аденауер. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kas.de/en/web/ukraine/single-title/-/content/youth-lublin-triangle-study-of-the-potential-1|title=Youth Lublin Triangle: Study of the potential|date=28 January 2021|work=Foundation Office Ukraine}}</ref> Основите за проектот биле поставени на онлајн форумот одржан на 9-10 април 2021 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.rada.fm/2021/03/10/youth-lublin-triangle-forum/|title=Youth Lublin Triangle Forum|date=10 March 2021|work=RADA}}</ref> На форумот учествувале претставници на младинските совети на Литванија, Украина, Полска и Белорусија, како и високи функционери од Литванија и Украина. Врз основа на блиските историски и културни врски меѓу земјите-членки, бил создаден Младински триаголник за да се обезбеди синергија меѓу младите луѓе и да се подготват за живот во просперитетен и безбеден единствен европски простор. Областите на соработка ќе вклучуваат, меѓу другото, историски и културен дијалог, како и професионален и академски развој. == Споредба на земји == {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !Име ![[Литванија]] ![[Полска]] ![[Украина]] |- !Официјално име !Ррепублика Литванија <br>({{smaller|Lietuvos Respublika}}) !Ррепублика Полска<br> ({{smaller|Rzeczpospolita Polska}}) !Украина <br>({{smaller|Україна}}) |- |'''Грб''' | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Lithuania.svg|57x57пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Herb_Polski.svg|59x59пкс]] | style="text-align:center" |[[Податотека:Coat_of_arms_of_Ukraine.svg|70x70пкс]] |- |'''Знаме''' | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Lithuania}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Poland}} | style="text-align:center" |{{Знамеикона|Ukraine}} |- |'''[[Список на држави по население|Население]]''' |{{Пораст}} 2,794,329<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://osp.stat.gov.lt/|title=Pradžia – Oficialiosios statistikos portalas|work=osp.stat.gov.lt}}</ref> |{{Пад}} 38,383,000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://stat.gov.pl/en/topics/population/population/population-size-and-structure-and-vital-statistics-in-poland-by-territorial-division-as-of-december-31-2019,3,27.html|title=Population. Size and structure and vital statistics in Poland by territorial division. As of 31 December 2019|last=demografia.stat.gov.pl/|work=stat.gov.pl}}</ref> |{{Пад}} 41,660,982 (освен Крим и Севастопол)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|title=Population of Ukraine|work=database.ukrcensus.gov.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20220429101914/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/eng/news/op_popul_e.asp|archive-date=29 April 2022|accessdate=14 November 2023}}</ref> |- |'''[[Список на држави и територии по површина|Површина]]''' |65,300&nbsp;km² (25,200 sq mi) |312,696&nbsp;km² (120,733 sq mi) |603,628&nbsp;km² (233,062 sq mi) |- |'''[[Список на земјите по густина на населеност|Густина на население]]''' |43/km² (111.4/sq mi) |123/km² (318.6/sq mi) |73.8/km² (191.1/sq mi) |- |'''Влада''' |[[Унитарна држава|Унитарна]] полупретседателска уставна република |[[Унитарна држава|Унитарна]] [[Парламентарен систем|парламентарна]] уставна република |[[Унитарна држава|Унитарна]] полупретседателска уставна република |- |'''Основање''' |16 февруари 1918 година (прогласена независност))<br />11 март 1990 (Обновена независност) |11 ноември 1918 ([[Ден на независноста на Полска|Обновена независност]]) |22 јануари 1918 (Прогласена независност)<br /><br />24 August 1991 (Обновена независност) |- |'''Главен Град''' | rowspan="2" |{{Грб|Vilnius}} – 588,412 (829,759 општина) | rowspan="2" |{{Грб|Warsaw}} – 1,863,056 (3,100,844 општина) | rowspan="2" |[[Податотека:COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|27x27пкс]] [[Киев|Kyiv]] – 2,950,800 (3,375,000 општина) |- |'''Најголем град''' |- |'''Официјален јазик''' |[[Литвански јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |[[Полски јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |[[Украински јазик]] (''de facto'' и ''de jure'') |- |'''Премиер''' |Премиерка Инга Ругиниена (Социјалдемократска партија; 2025–денес) |Премиер [[Доналд Туск]] (Граѓанска платформа; 2023–денес) |Премиерка Јулија Свириденко ([[Независен политичар|Независен]]; 2025–денес) |- |'''Претседател''' |Претседател Гитанас Науседа ([[Независен политичар|Независен]]; 2019–сега) |Претседател Карол Навроцки (Закон и правда; 2025–денес) |Претседател [[Володимир Зеленски]] (Слуга на народот; 2019–денес) |- |'''Главни религии''' |77.2% [[Римокатоличка црква]], 4.1% [[Православие]], 0.8% [[Староверци]], 0.6% [[Лутеранство]], 0.2% Reformed, 0.9% [[Религија во Литванија|Останати]] |87.58% Римокатолици, 7,10% се откажуваат од одговорот, 1.28% [[Религија во Полска|Останати]], 2.41% Нерелигиозни, 1,63% Не е наведено |67.3% [[Православие]], 9.4% Унијати, 0.8% [[Римокатоличка црква]], 7.7% неодредени [[Христијани]], 2.2% [[Протестантство]], 1.0% [[Ислам]], 0.4% [[Јудаизам]], 0.1% [[Будизам]], 11.0% unaffiliated |- |'''Етнички групи''' |84.2% [[Литванци]], 7.1% [[Полјаци]], 5.8% [[Руси]], 1.2% [[Белоруси]], 0.5% [[Украинци]], 1.7% останати |98% [[Полјаци]], 2% останати |77.8% [[Украинци]], 17.3% [[Руси]], 0.8% [[Романци]] and [[Молдавци]], 0.6% [[Белоруси]], 0.5% [[Кримски Татари]], 0.4% [[Бугари]], 0.3% [[Унгарци]], 0.3% [[Полјаци]], 0.2% [[Грци]], 1.7% other |- |'''[[Список на земјите по БДП (номинален)|БДП (номинален)]]''' |{{Простсписок|*{{increase}} $68,031 милијарди (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|86]]) *{{increase}} $24,032 по глава на жител (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|41]]) |{{Простсписок|*{{increase}} $716,305 (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален)|23]]) *{{increase}} $19,023 по глава на жител (2022) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|52]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $164.593 милијарди (2021) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|57]])}} *{{increase}} $3,984 по глава на жител (2021) ([[Список на земјите по БДП (номинален) по глава на жител|116]])}} |- |'''Надворешен долг (номинален)''' |47.3 % од БДП (2020) |57.5 % од БДП (2020) |60.8 % од БДП (2020) |- |'''БДП (ПКМ)''' |{{Простсписок|*{{increase}} $130,670 милијарди (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)|86]]) *{{increase}} $46,159 (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)|86]]) |{{Простсписок|*{{increase}} $1,599,249 трилиони (2022) ([[Список на земји според БДП (ПКМ)22]]) *{{increase}} $42,466 по глава на жител (2022) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|41]])}} |{{Простсписок|*{{increase}} $576.106 милијарди (2021) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|40]])}} *{{increase}} $13,943 по глава на жител (2021) ([[Список на земјите по БДП (ПКМ) по глава на жител|96]])}} |- |'''Валута''' |[[Евро]] (€) – EUR |[[Полска злота]] (zł) – PLN |[[Украинска гривна]] (₴) – UAH |- |'''[[Список на земјите по ИЧР|ИЧР]]''' |{{Простсписок|0.882 {{color|darkgreen|многу високо}} [[Список на земјите по ИЧР|34]] *0.791 {{color|darkgreen|многу високо}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|31st]]}} |{{Простсписок|0.880 {{color|darkgreen|многу високо}} [[Список на земјите по ИЧР|35]] *0.813 {{color|darkgreen|многу високо}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|26th]]}} |{{Простсписок|0.779 {{color|darkgreen|високо}} [[Список на земјите по ИЧР|74]] *0.728 {{color|darkgreen|high}} [[Inequality-adjusted Human Development Index|IHDI]] [[List of countries by inequality-adjusted HDI|45th]]}} |} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Меѓународни економски организации]] [[Категорија:Меѓувладини организации]] [[Категорија:Европа во 2020 година]] [[Категорија:Надворешни односи на Полска]] [[Категорија:Надворешни односи на Литванија]] [[Категорија:Надворешни односи на Украина]] [[Категорија:Воени сојузи]] [[Категорија:Економија на Украина]] [[Категорија:Економија на Литванија]] [[Категорија:Економија на Полска]] 8d4sfp1b7sz9bvlalqxbxdsg141blth 1 1391126 5536667 2026-04-09T20:23:51Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Општество|земја=Меѓународна статија}} 5536667 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Општество|земја=Меѓународна статија}} 6f3f74bftso21rlbgu5nug8k36qrizp 0 1391127 5536669 2026-04-09T20:31:55Z Pitikjp22 127221 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1339888266|Cathedral of Saint Domnius]]“ 5536669 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква|name=Катедрала на Свети Домниј|fullname=Катедрала на Свети Домниј во Сплиј|image=J32 367 Katedrala svetog Duje (cropped).jpg|imagesize=|caption=Катедралата на Свети Домниј|denomination=[[Католичка црква|Римски Католицизам]]|archdiocese=[[Сплитско-макарска архиепископија ]]|architect=|dedication=[[Девица Марија]] and [[Свети Домниј]]|style=[[Античка римска архитектура|Античка]]/[[Римска архитектура|Римска]]|relics=Мошти на Свети Домниј и други маченици|status=Катедрала|groundbreaking=305 година од н.е. (како мавзолеј на Диоклецијан)|years built=4ти век|bishop=|height=57 метри|location=[[Сплит, Хрватска|Сплит]]|country=[[Хрватска]]|archbishop=[[Зденко Крижиќ]]}}'''Катедралата Свети Домниј''' ({{Langx|hr|Katedrala Svetog Duje}}) — [[Римокатоличка црква|католичка]] [[Соборна црква|катедрала]] во [[Сплит]], [[Хрватска]]. Катедралата е седиште на Сплитско-макарската надбискупија, која моментално ја предводи надбискупот Зденко Крижиќ. Катедралата Свети Домниј е комплекс од црква, формирана од царски римски [[мавзолеј]], со [[Камбанарија|камбанарија.]] Црквата е посветена на [[Богородица]], а камбанаријата е посветена на Свети Домниј. Катедралата Свети Домниј е осветена на почетокот на 7 век од н.е. и се смета за најстарата католичка катедрала во светот што останува во употреба во својата оригинална структура. Самата структура, изградена во 305 година од н.е. во рамките на [[Диоклецијанова палата|Диоклецијановата палата,]] кое е [[Светско наследство на УНЕСКО|место на светското наследство]] на [[УНЕСКО]], како Мавзолеј на [[Диоклецијан]], е втората најстара структура што ја користи која било христијанска катедрала.<ref>[http://www.glas-koncila.hr/index.php?option=com_php&Itemid=144&news_ID=3629 Papa u Splitu i Solinu – kolijevci hrvatskog kršćanstva i državnosti] {{In lang|hr}}</ref><ref>[http://www.slobodnadalmacija.hr/Split/tabid/72/articleType/ArticleView/articleId/79265/Default.aspx Najstarija katedrala na svijetu] {{In lang|hr}}</ref> Тоа е едно од најпрепознатливите обележја на Сплит. == Име == Катедралата е именувана по Свети Домниј (''Свети Дујам'') [[Светец заштитник|светец-заштитник]] на Сплит, кој бил епископ на Салона во 3 век. [[Салона]] бил голем [[Стар Рим|римски]] град кој служел како главен град на [[Далмација (римска провинција)|провинцијата Далмација]]. Денес се наоѓа во близина на градот Солин во [[Хрватска]]. Свети Домниј бил маченички погубен со седум други [[христијани]] во прогонствата на царот [[Диоклецијан]]. Роден е во [[Антиохија]], денешна [[Турција]], и обезглавен во 304 година во Салона. == Историја == [[Податотека:SPLIT-Mausoleum_1912.jpg|лево|мини|230x230пкс|Катедралата]] Кога Аварите и [[Словени|Словените]] ја уништиле [[Салона]] во 7 век, дел од населението избегало на блиските острови. По некое време, дел од овие бегалци се вратиле на копното и се населиле во напуштената царска палата на [[Диоклецијанова палата|Диоклецијановата палата]]. Тие го претвориле царскиот мавзолеј во христијанска црква, уништувајќи ги паганските идоли, како и саркофагот во кој некогаш бил погребан царот. Од разурнатите базилики на Салона, тие потоа ги пренеле моштите на христијанските маченици кои самиот Диоклецијан наредил да бидат погубени: Свети Домниј, првиот епископ на Салона, и Свети Анастасиј Аквилејски, работник. Според сплитскиот хроничар од 13 век Тома Архиѓакон, овие настани се случиле за време на мандатот на првиот сплитски архиепископ, Јован Равенски.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=28 January 2026}}</ref> Меѓу европските катедрали, катедралата во Сплит е единствена по тоа што се наоѓа на најстар објект што некогаш се користел како катедрала, односно мавзолејот на римскиот император [[Диоклецијан]]. На крајот од вториот милениум, оваа градба претставувала помирување на паганската антика, христијанската средновековна традиција и модерното наследство. Мавзолејот на императорот, некогаш познат по прогонството на христијаните, бил трансформиран во средината на 7 век во катедрала, каде што олтарите со моштите на Свети Домниј и Свети Анастасиј - маченици погубени во блиската [[Салона]] - биле поставени на почесни позиции. [[Податотека:Tafel_14_Das_Mausoleum.jpg|лево|мини|Перистил во [[Диоклецијанова палата|Диоклецијановата палата]] со Мавзолејот пред камбанаријата (околу 1904 - 1910)]] Надворешниот октагон на [[Мавзолеј|мавзолејот]] првично бил опкружен со трем со колонади (периптерален амбулатор) потпрен на 24 столбови. Внатре, просторот бил кружен, зглобен од четири полукружни и четири правоаголни ниши. Во неговиот центар некогаш стоел [[Саркофаг|саркофагот]] на Диоклецијан, кој подоцна бил уништен. Над нишите се издигале осум коринтски столбови од црвен гранит, на врвот од друг прстен од осум помали столбови. Континуиран фриз се протегал околу внатрешноста, изрезбан во релјеф со ловџиски ероти, театарски маски и човечки глави. Особено интригантни биле двата медалјона со ленти, кои археолозите и локалната сплитска традиција ги идентификувале како портрети на царот Диоклецијан и неговата сопруга Приска. Куполата е архитектонски белег: изградена со тули во облик на вентилатор во долните делови и кружни тули во горната третина. Како и куполата на предворјето на Диоклецијановата палата, блескала со брилијантни мозаици.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> Денес, катедралата првенствено функционира како жив литургиски простор, а нејзиниот милениумски континуитет најживописно е изразен преку неделната неделна миса и обновениот сјај на поворката на празникот на светецот-заштитник на Сплит, Свети Домниј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> == Архитектура == [[Податотека:Split_katedrála_sv._Domnia_portál.jpg|мини|Порталот на катедралата]] Однадвор, црквата има осумаголен распоред и некогаш била опкружена со покривен перифер, потпрен на дваесет и четири [[Мермер|мермерни]] [[Столб|столбови]] со коринтски капители, вклучувајќи портал од античко римско потекло. Барокна камена плоча, крунисана со тиара, го нагласува поранешниот митрополитски и приматиски статус на црквата, кој надбискупијата го задржала сè додека не бил формално укинат од папската була Локум Беати Петри во 1828 година. Внатрешноста на црквата е кружна по план, покриена со купола и зглобена со квадратни и полукружни ниши во кои некогаш се наоѓале статуи на богови и цареви. Внатрешниот простор е опкружен со осум коринтски столбови од црвен гранит. Од особен интерес се два медалјона со лентести рамки, кои археолозите и локалната традиција во Сплит ги идентификуваат како портрети на царот [[Диоклецијан]] и неговата сопруга Приска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> === Портал === Една од најславните одлики на катедралата се нејзините дрвени врати, изрезбани во ореово дрво во 1214 година од страна на Андрија Бувина. Тие се украсени со 28 резбани сцени - четиринаесет на секое крило - кои прикажуваат епизоди од животот на Христос, почнувајќи од [[Благовештение|Благовештението]] на [[Архангел Гаврил|Гавриел]] до [[Воскресение|Воскресението]]. Вратите преживеале до денес во извонредно добра состојба. Вратите на Бувина се реткост во европското уметничко наследство, бидејќи многу малку средновековни врати направени од дрво се зачувани до ден-денес. === Внатрешност ===  {{multiple image|align=left|direction=vertical|width=200|image1=Split BW 2024-10-02 12-50-15.jpg|caption1=Главниот алтар|image2=Split Cathedral Organ (2).jpg|caption2=[[Барокна архитектура|Барокна]] проповедница|image3=Croatia-01259 - Romance Lion (9549256689).jpg|caption3=Lion statue in front}} Лево од влезот се наоѓа шестоаголна проповедница од 13 век, изработена од скапоцен зелен порфир која некогаш била целосно позлатена. Десниот олтар бил посветен на Свети Домниј, епископ Салонски и маченик. Неговата олтарска крошна (цибориум) била подигнат во 1427 година од Бонино да Милано во доцноготски стил, додека фреските на четирите евангелисти биле додадени во 1429 година од сплитскиот сликар Дујам Вушковиќ. Левиот олтар, посветен на сопатникот на Сплит, солинскиот маченик Анастасиј од Аквилеја, бил создаден во 1448 година од најголемиот хрватски архитект и скулптор од неговото време, Јурај Далматинац. Особено впечатлив е централниот релјеф на саркофагот што го прикажува камшикувањето на Христос, каде што Далматинац го прикажува Христос длабоко трогнат од страдање и болка. Главниот олтар е изграден помеѓу 1685 и 1689 година. Во северниот дел се наоѓа олтар направен во 1767 година од венецијанскиот скулптор Џовани Марија Морлајтер и се од 1770 година, во него се сместени моштите на Свети Домниј, пренесени од олтарот на Бонино. Најважните дела во барокниот хор на катедралата се дрвените хорски штандови, првично поставени пред главниот олтар и изрезбани во првата половина на 13 век.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://visitsplit.com/hr/527/katedrala-sv-duje|title=Katedrala Sv. Duje|work=visitsplit.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> Камбанаријата на катедралата, која се издига на 57 метри, е најавтентичниот пример за средновековна архитектура во Далмација и започната е во 13 век. Таа била подложена на обемна реставрација и делумна измена на преминот од 19 кон 20 век. Денес, посетителите можат да се искачат по скалите на камбанаријата до врвот, од каде што се отвора спектакуларен панорамски поглед на целиот град Сплит. Катедралата Свети Домниј е составена од три различни дела од различни епохи. Главниот дел е [[Диоклецијанова палата|мавзолејот на царот Диоклецијан]], кој датира од крајот на 3 век. Мавзолејот е изграден како и остатокот од [[Палата|палатата]] со бел локален [[варовник]] и [[мермер]] од висок квалитет, од кои поголемиот дел бил од каменоломите за мермер на островот [[Брач]], со [[туф]] земен од блиските корита на реката [[Јадро (река)|Јадро]] и со тули изработени во [[Салона]] и други фабрики. === Камбанарија ===  {{multiple image|align=right|direction=vertical|width=200|image1=Split katedrála sv. Domnia 3.jpg|caption1=Камбанаријата and [[Диоклецијанова палата]]|image2=Turminneres Kathedrale Sveti Duje Split.jpg|caption2=Скалите во камбанаријата кои водат до опсервационата палуба}} [[Камбанарија|Камбанаријата]] е изградена во 1100 година од н.е., во [[Романска архитектура|романски]] стил. Обемната реконструкција во 1908 година радикално ја променила камбанаријата, а многу од оригиналните [[Романика|романски скулптури]] биле отстранети.<ref>[http://www.gripe.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=183&Itemid=132 Kampanel St. Domnius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930174320/http://www.gripe.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=183&Itemid=132|date=2015-09-30}} {{in lang|hr}}</ref> Камбанаријата на катедралата Свети Домниј е висока 57 метри и е една од најоригиналните црковни камбанарии на [[Јадранско Море|јадранскиот]] брег. Изградбата започнала во средината на 13 век и траела до средината на 16 век. Поради исклучително долгиот период на изградба, таа е комбинација од [[романска архитектура]] и [[готска архитектура]], но стиловите биле во одлична хармонија. Романскиот стил преовладува во декоративните елементи, а изведбата на архитектонска транспарентност припаѓа на готскиот стил на градба. Камбанаријата е препознатливо архитектонско дело, специфично по својата виткост и прозрачност, со постепено стеснување кон врвот и по нејзината интеграција во античката архитектонска средина, бидејќи употребата на корнизи и капители, како и формата на отворите и сводовите, одговара на аркадите на перистилот и на архитравната конструкција на периптерот на мавзолејот. Камбанаријата била темелно реставрирана помеѓу 1890 и 1908 година. Горниот кат, со ренесансни примеси, бил целосно изменет за да биде во стилска хармонија со останатите катови. Бројни антички сполии и скулптури што прикажувале грифони, лавови, сфинги и луѓе биле отстранети. Дел од фрагментите од старата камбанарија се чуваат во Градскиот музеј во Сплит или се вградени во објектот Тускулум во Салона. Подоцна, во 17 век, на источната страна од мавзолејот бил додаден [[Хор (архитектура)|хор]]. За таа цел, источниот ѕид на мавзолејот бил срушен со цел да се обединат двете комори.<ref>Stephen Williams, [https://books.google.com/books?id=9il6P3TPj-AC&dq=%22+St.+Duje+%22&pg=PA200 ''Diocletian and the Roman recovery''], pg. 200, Taylor & Francis, Inc. (1996), {{ISBN|0-415-91827-8}}</ref> == Ризница == <gallery> Податотека:View_of_Diocletian's_Palace,_Split_02.jpg|алт=Tower bell seen from Port of Split| Камбанаријата на кулата од пристаништето во Сплит Податотека:Cathedral_of_Saint_Domnius_-_Bell_tower_02.jpg|алт=Bell tower| Камбанарија Податотека:Church_tower_of_the_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Bell tower upclose| Камбанаријата во близок план Податотека:Cathedral_of_St._Dujam,_Split,_detail_(6).jpg|алт=Gargoyles| Гаргојли Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(7).JPG|алт=Interior of the cathedral| Внатрешноста на катедралата Податотека:Interior_of_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Canvas depicting the life of St. Domnius by the Baroque painter Pietro Ferrari (1685)| Платно на кое е прикажан животот на Свети Домниј од барокниот сликар Пјетро Ферари (1685) Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(9).JPG|алт=Statue inside| Статуа внатре Податотека:20130603_Split_169.jpg|алт=Bells inside the tower| Ѕвона во кулата </gallery>На првиот кат од сакристијата се наоѓа катедралната ризница, која содржи мошти на Свети Домниј, кои биле донесени во катедралата по неговата смрт. Други богатства вклучуваат дела од светата уметност, како што е [[Романика|романската]] [[Таблосликарство|слика]] ''„Мадона и дете''“ од 13 век,<ref>Naklada Naprijed, ''The Croatian Adriatic Tourist Guide'', pg. 237, Zagreb (1999), {{ISBN|953-178-097-8}}</ref> предмети како пехари и реликвијари од кујунџии од 13 до 19 век и мисовни облеки од 14 до 19 век. Исто така, содржи познати книги како што се ''Книгата на евангелијата'' (''Сплитски Еванделистар'') од 6 век, ''Супетарската картуларија'' (''Картулариум'' од Сумпетар) од 11 век и ''Историја Салонитана'' (Историја на народот на Салона) од Тома Архиѓакон од Сплит во 13 век. == Галерија == <gallery> Податотека:View_of_Diocletian's_Palace,_Split_02.jpg|алт=Tower bell seen from Port of Split| Камбанаријата на кулата од пристаништето во Сплит Податотека:Cathedral_of_Saint_Domnius_-_Bell_tower_02.jpg|алт=Bell tower| Камбанарија Податотека:Church_tower_of_the_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Bell tower upclose| Камбанаријата во близок план Податотека:Cathedral_of_St._Dujam,_Split,_detail_(6).jpg|алт=Gargoyles| Гаргојли Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(7).JPG|алт=Interior of the cathedral| Внатрешноста на катедралата Податотека:Interior_of_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Canvas depicting the life of St. Domnius by the Baroque painter Pietro Ferrari (1685)| Платно на кое е прикажан животот на Свети Домниј од барокниот сликар Пјетро Ферари (1685) Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(9).JPG|алт=Statue inside| Статуа внатре Податотека:20130603_Split_169.jpg|алт=Bells inside the tower| Ѕвона во кулата </gallery> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Цркви од 7 век]] [[Категорија:Римски згради и градби во Хрватска]] [[Категорија:Светско наследство во Хрватска]] qnduz9pbz18734ag4beffupua856wzx 5536670 5536669 2026-04-09T20:34:21Z Pitikjp22 127221 5536670 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква|name=Катедрала Свети Домниј|fullname=Катедрала Свети Домниј во Сплиј|image=J32 367 Katedrala svetog Duje (cropped).jpg|imagesize=|caption=Катедралата на Свети Домниј|denomination=[[Католичка црква|Римски Католицизам]]|archdiocese=[[Сплитско-макарска архиепископија ]]|architect=|dedication=[[Девица Марија]] and [[Свети Домниј]]|style=[[Античка римска архитектура|Античка]]/[[Римска архитектура|Римска]]|relics=Мошти на Свети Домниј и други маченици|status=Катедрала|groundbreaking=305 година од н.е. (како мавзолеј на Диоклецијан)|years built=4ти век|bishop=|height=57 метри|location=[[Сплит, Хрватска|Сплит]]|country=[[Хрватска]]|archbishop=[[Зденко Крижиќ]]}}'''Катедрала Свети Домниј''' ({{Langx|hr|Katedrala Svetog Duje}}) — [[Римокатоличка црква|католичка]] [[Соборна црква|катедрала]] во [[Сплит]], [[Хрватска]]. Катедралата е седиште на Сплитско-макарската надбискупија, која моментално ја предводи надбискупот Зденко Крижиќ. Катедралата Свети Домниј е комплекс од црква, формирана од царски римски [[мавзолеј]], со [[Камбанарија|камбанарија.]] Црквата е посветена на [[Богородица]], а камбанаријата е посветена на Свети Домниј. Катедралата Свети Домниј е осветена на почетокот на 7 век од н.е. и се смета за најстарата католичка катедрала во светот што останува во употреба во својата оригинална структура. Самата структура, изградена во 305 година од н.е. во рамките на [[Диоклецијанова палата|Диоклецијановата палата,]] кое е [[Светско наследство на УНЕСКО|место на светското наследство]] на [[УНЕСКО]], како Мавзолеј на [[Диоклецијан]], е втората најстара структура што ја користи која било христијанска катедрала.<ref>[http://www.glas-koncila.hr/index.php?option=com_php&Itemid=144&news_ID=3629 Papa u Splitu i Solinu – kolijevci hrvatskog kršćanstva i državnosti] {{In lang|hr}}</ref><ref>[http://www.slobodnadalmacija.hr/Split/tabid/72/articleType/ArticleView/articleId/79265/Default.aspx Najstarija katedrala na svijetu] {{In lang|hr}}</ref> Тоа е едно од најпрепознатливите обележја на Сплит. == Име == Катедралата е именувана по Свети Домниј (''Свети Дујам'') [[Светец заштитник|светец-заштитник]] на Сплит, кој бил епископ на Салона во 3 век. [[Салона]] бил голем [[Стар Рим|римски]] град кој служел како главен град на [[Далмација (римска провинција)|провинцијата Далмација]]. Денес се наоѓа во близина на градот Солин во [[Хрватска]]. Свети Домниј бил маченички погубен со седум други [[христијани]] во прогонствата на царот [[Диоклецијан]]. Роден е во [[Антиохија]], денешна [[Турција]], и обезглавен во 304 година во Салона. == Историја == [[Податотека:SPLIT-Mausoleum_1912.jpg|лево|мини|230x230пкс|Катедралата]] Кога Аварите и [[Словени|Словените]] ја уништиле [[Салона]] во 7 век, дел од населението избегало на блиските острови. По некое време, дел од овие бегалци се вратиле на копното и се населиле во напуштената царска палата на [[Диоклецијанова палата|Диоклецијановата палата]]. Тие го претвориле царскиот мавзолеј во христијанска црква, уништувајќи ги паганските идоли, како и саркофагот во кој некогаш бил погребан царот. Од разурнатите базилики на Салона, тие потоа ги пренеле моштите на христијанските маченици кои самиот Диоклецијан наредил да бидат погубени: Свети Домниј, првиот епископ на Салона, и Свети Анастасиј Аквилејски, работник. Според сплитскиот хроничар од 13 век Тома Архиѓакон, овие настани се случиле за време на мандатот на првиот сплитски архиепископ, Јован Равенски.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=28 January 2026}}</ref> Меѓу европските катедрали, катедралата во Сплит е единствена по тоа што се наоѓа на најстар објект што некогаш се користел како катедрала, односно мавзолејот на римскиот император [[Диоклецијан]]. На крајот од вториот милениум, оваа градба претставувала помирување на паганската антика, христијанската средновековна традиција и модерното наследство. Мавзолејот на императорот, некогаш познат по прогонството на христијаните, бил трансформиран во средината на 7 век во катедрала, каде што олтарите со моштите на Свети Домниј и Свети Анастасиј - маченици погубени во блиската [[Салона]] - биле поставени на почесни позиции. [[Податотека:Tafel_14_Das_Mausoleum.jpg|лево|мини|Перистил во [[Диоклецијанова палата|Диоклецијановата палата]] со Мавзолејот пред камбанаријата (околу 1904 - 1910)]] Надворешниот октагон на [[Мавзолеј|мавзолејот]] првично бил опкружен со трем со колонади (периптерален амбулатор) потпрен на 24 столбови. Внатре, просторот бил кружен, зглобен од четири полукружни и четири правоаголни ниши. Во неговиот центар некогаш стоел [[Саркофаг|саркофагот]] на Диоклецијан, кој подоцна бил уништен. Над нишите се издигале осум коринтски столбови од црвен гранит, на врвот од друг прстен од осум помали столбови. Континуиран фриз се протегал околу внатрешноста, изрезбан во релјеф со ловџиски ероти, театарски маски и човечки глави. Особено интригантни биле двата медалјона со ленти, кои археолозите и локалната сплитска традиција ги идентификувале како портрети на царот Диоклецијан и неговата сопруга Приска. Куполата е архитектонски белег: изградена со тули во облик на вентилатор во долните делови и кружни тули во горната третина. Како и куполата на предворјето на Диоклецијановата палата, блескала со брилијантни мозаици.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> Денес, катедралата првенствено функционира како жив литургиски простор, а нејзиниот милениумски континуитет најживописно е изразен преку неделната неделна миса и обновениот сјај на поворката на празникот на светецот-заштитник на Сплит, Свети Домниј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> == Архитектура == [[Податотека:Split_katedrála_sv._Domnia_portál.jpg|мини|Порталот на катедралата]] Однадвор, црквата има осумаголен распоред и некогаш била опкружена со покривен перифер, потпрен на дваесет и четири [[Мермер|мермерни]] [[Столб|столбови]] со коринтски капители, вклучувајќи портал од античко римско потекло. Барокна камена плоча, крунисана со тиара, го нагласува поранешниот митрополитски и приматиски статус на црквата, кој надбискупијата го задржала сè додека не бил формално укинат од папската була Локум Беати Петри во 1828 година. Внатрешноста на црквата е кружна по план, покриена со купола и зглобена со квадратни и полукружни ниши во кои некогаш се наоѓале статуи на богови и цареви. Внатрешниот простор е опкружен со осум коринтски столбови од црвен гранит. Од особен интерес се два медалјона со лентести рамки, кои археолозите и локалната традиција во Сплит ги идентификуваат како портрети на царот [[Диоклецијан]] и неговата сопруга Приска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vjeronaucni-portal.com/splitska-katedrala-sv-dujma/|title=Splitska katedrala sv. Dujma|work=vjeronaucni-portal.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> === Портал === Една од најславните одлики на катедралата се нејзините дрвени врати, изрезбани во ореово дрво во 1214 година од страна на Андрија Бувина. Тие се украсени со 28 резбани сцени - четиринаесет на секое крило - кои прикажуваат епизоди од животот на Христос, почнувајќи од [[Благовештение|Благовештението]] на [[Архангел Гаврил|Гавриел]] до [[Воскресение|Воскресението]]. Вратите преживеале до денес во извонредно добра состојба. Вратите на Бувина се реткост во европското уметничко наследство, бидејќи многу малку средновековни врати направени од дрво се зачувани до ден-денес. === Внатрешност ===  {{multiple image|align=left|direction=vertical|width=200|image1=Split BW 2024-10-02 12-50-15.jpg|caption1=Главниот алтар|image2=Split Cathedral Organ (2).jpg|caption2=[[Барокна архитектура|Барокна]] проповедница|image3=Croatia-01259 - Romance Lion (9549256689).jpg|caption3=Lion statue in front}} Лево од влезот се наоѓа шестоаголна проповедница од 13 век, изработена од скапоцен зелен порфир која некогаш била целосно позлатена. Десниот олтар бил посветен на Свети Домниј, епископ Салонски и маченик. Неговата олтарска крошна (цибориум) била подигнат во 1427 година од Бонино да Милано во доцноготски стил, додека фреските на четирите евангелисти биле додадени во 1429 година од сплитскиот сликар Дујам Вушковиќ. Левиот олтар, посветен на сопатникот на Сплит, солинскиот маченик Анастасиј од Аквилеја, бил создаден во 1448 година од најголемиот хрватски архитект и скулптор од неговото време, Јурај Далматинац. Особено впечатлив е централниот релјеф на саркофагот што го прикажува камшикувањето на Христос, каде што Далматинац го прикажува Христос длабоко трогнат од страдање и болка. Главниот олтар е изграден помеѓу 1685 и 1689 година. Во северниот дел се наоѓа олтар направен во 1767 година од венецијанскиот скулптор Џовани Марија Морлајтер и се од 1770 година, во него се сместени моштите на Свети Домниј, пренесени од олтарот на Бонино. Најважните дела во барокниот хор на катедралата се дрвените хорски штандови, првично поставени пред главниот олтар и изрезбани во првата половина на 13 век.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://visitsplit.com/hr/527/katedrala-sv-duje|title=Katedrala Sv. Duje|work=visitsplit.com|accessdate=27 January 2026}}</ref> Камбанаријата на катедралата, која се издига на 57 метри, е најавтентичниот пример за средновековна архитектура во Далмација и започната е во 13 век. Таа била подложена на обемна реставрација и делумна измена на преминот од 19 кон 20 век. Денес, посетителите можат да се искачат по скалите на камбанаријата до врвот, од каде што се отвора спектакуларен панорамски поглед на целиот град Сплит. Катедралата Свети Домниј е составена од три различни дела од различни епохи. Главниот дел е [[Диоклецијанова палата|мавзолејот на царот Диоклецијан]], кој датира од крајот на 3 век. Мавзолејот е изграден како и остатокот од [[Палата|палатата]] со бел локален [[варовник]] и [[мермер]] од висок квалитет, од кои поголемиот дел бил од каменоломите за мермер на островот [[Брач]], со [[туф]] земен од блиските корита на реката [[Јадро (река)|Јадро]] и со тули изработени во [[Салона]] и други фабрики. === Камбанарија ===  {{multiple image|align=right|direction=vertical|width=200|image1=Split katedrála sv. Domnia 3.jpg|caption1=Камбанаријата and [[Диоклецијанова палата]]|image2=Turminneres Kathedrale Sveti Duje Split.jpg|caption2=Скалите во камбанаријата кои водат до опсервационата палуба}} [[Камбанарија|Камбанаријата]] е изградена во 1100 година од н.е., во [[Романска архитектура|романски]] стил. Обемната реконструкција во 1908 година радикално ја променила камбанаријата, а многу од оригиналните [[Романика|романски скулптури]] биле отстранети.<ref>[http://www.gripe.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=183&Itemid=132 Kampanel St. Domnius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930174320/http://www.gripe.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=183&Itemid=132|date=2015-09-30}} {{in lang|hr}}</ref> Камбанаријата на катедралата Свети Домниј е висока 57 метри и е една од најоригиналните црковни камбанарии на [[Јадранско Море|јадранскиот]] брег. Изградбата започнала во средината на 13 век и траела до средината на 16 век. Поради исклучително долгиот период на изградба, таа е комбинација од [[романска архитектура]] и [[готска архитектура]], но стиловите биле во одлична хармонија. Романскиот стил преовладува во декоративните елементи, а изведбата на архитектонска транспарентност припаѓа на готскиот стил на градба. Камбанаријата е препознатливо архитектонско дело, специфично по својата виткост и прозрачност, со постепено стеснување кон врвот и по нејзината интеграција во античката архитектонска средина, бидејќи употребата на корнизи и капители, како и формата на отворите и сводовите, одговара на аркадите на перистилот и на архитравната конструкција на периптерот на мавзолејот. Камбанаријата била темелно реставрирана помеѓу 1890 и 1908 година. Горниот кат, со ренесансни примеси, бил целосно изменет за да биде во стилска хармонија со останатите катови. Бројни антички сполии и скулптури што прикажувале грифони, лавови, сфинги и луѓе биле отстранети. Дел од фрагментите од старата камбанарија се чуваат во Градскиот музеј во Сплит или се вградени во објектот Тускулум во Салона. Подоцна, во 17 век, на источната страна од мавзолејот бил додаден [[Хор (архитектура)|хор]]. За таа цел, источниот ѕид на мавзолејот бил срушен со цел да се обединат двете комори.<ref>Stephen Williams, [https://books.google.com/books?id=9il6P3TPj-AC&dq=%22+St.+Duje+%22&pg=PA200 ''Diocletian and the Roman recovery''], pg. 200, Taylor & Francis, Inc. (1996), {{ISBN|0-415-91827-8}}</ref> == Ризница == <gallery> Податотека:View_of_Diocletian's_Palace,_Split_02.jpg|алт=Tower bell seen from Port of Split| Камбанаријата на кулата од пристаништето во Сплит Податотека:Cathedral_of_Saint_Domnius_-_Bell_tower_02.jpg|алт=Bell tower| Камбанарија Податотека:Church_tower_of_the_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Bell tower upclose| Камбанаријата во близок план Податотека:Cathedral_of_St._Dujam,_Split,_detail_(6).jpg|алт=Gargoyles| Гаргојли Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(7).JPG|алт=Interior of the cathedral| Внатрешноста на катедралата Податотека:Interior_of_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Canvas depicting the life of St. Domnius by the Baroque painter Pietro Ferrari (1685)| Платно на кое е прикажан животот на Свети Домниј од барокниот сликар Пјетро Ферари (1685) Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(9).JPG|алт=Statue inside| Статуа внатре Податотека:20130603_Split_169.jpg|алт=Bells inside the tower| Ѕвона во кулата </gallery>На првиот кат од сакристијата се наоѓа катедралната ризница, која содржи мошти на Свети Домниј, кои биле донесени во катедралата по неговата смрт. Други богатства вклучуваат дела од светата уметност, како што е [[Романика|романската]] [[Таблосликарство|слика]] ''„Мадона и дете''“ од 13 век,<ref>Naklada Naprijed, ''The Croatian Adriatic Tourist Guide'', pg. 237, Zagreb (1999), {{ISBN|953-178-097-8}}</ref> предмети како пехари и реликвијари од кујунџии од 13 до 19 век и мисовни облеки од 14 до 19 век. Исто така, содржи познати книги како што се ''Книгата на евангелијата'' (''Сплитски Еванделистар'') од 6 век, ''Супетарската картуларија'' (''Картулариум'' од Сумпетар) од 11 век и ''Историја Салонитана'' (Историја на народот на Салона) од Тома Архиѓакон од Сплит во 13 век. == Галерија == <gallery> Податотека:View_of_Diocletian's_Palace,_Split_02.jpg|алт=Tower bell seen from Port of Split| Камбанаријата на кулата од пристаништето во Сплит Податотека:Cathedral_of_Saint_Domnius_-_Bell_tower_02.jpg|алт=Bell tower| Камбанарија Податотека:Church_tower_of_the_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Bell tower upclose| Камбанаријата во близок план Податотека:Cathedral_of_St._Dujam,_Split,_detail_(6).jpg|алт=Gargoyles| Гаргојли Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(7).JPG|алт=Interior of the cathedral| Внатрешноста на катедралата Податотека:Interior_of_Cathedral_of_Split_003.jpg|алт=Canvas depicting the life of St. Domnius by the Baroque painter Pietro Ferrari (1685)| Платно на кое е прикажан животот на Свети Домниј од барокниот сликар Пјетро Ферари (1685) Податотека:Split_-_Interior_of_the_cathedral_(9).JPG|алт=Statue inside| Статуа внатре Податотека:20130603_Split_169.jpg|алт=Bells inside the tower| Ѕвона во кулата </gallery> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Цркви од 7 век]] [[Категорија:Римски згради и градби во Хрватска]] [[Категорија:Светско наследство во Хрватска]] 46u1t41bq4k5zs4xx594y00qst57ufy 1 1391128 5536671 2026-04-09T20:35:39Z Pitikjp22 127221 Создадена страница со: {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Архитектура|земја= Хрватска}} 5536671 wikitext text/x-wiki {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Архитектура|земја= Хрватска}} pemmf7a0o6uxt2z45sagnw4zat36zgm 0 1391129 5536675 2026-04-09T20:55:22Z Тиверополник 1815 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:ru:Special:Redirect/revision/149401950|Харьковские соглашения]]“ 5536675 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Договор}} [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-1.jpeg|мини|Дмитриј Медведев на аеродромот во Харков]] [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-2.jpeg|мини|Претседателите на Плоштадот на слободата]] '''Харковски договори''' ([[Руски јазик|руски]]: ''Харьковские соглашения''; [[Украински јазик|украински]]: ''Харківські угоди''), официјално '''Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за распоредување на руската Црноморска флота на територијата на Украина''' - руско-украински договор со кој се продолжил крајниот рок на распоредувањето на руската [[Црноморска флота]] на [[Република Крим|Крим]] од првично очекуваната 2017 година до 2042 година (со можност за последователни автоматски продолжувања на секои пет години во отсуство на приговори од страните) во замена за ревизија на цената на рускиот гас за Украина. Договорот биил отпишан на 21 април 2010 година од страна на претседателите на Русија и Украина во [[Харков]]. Договорот бил ратификуван од парламентите на 27 април 2010 година и предизвикал значителни контроверзии во Украина. По [[Руска анексија на Крим|руската анексија на Крим]] во 2014 година, Русија ги раскинала сите договори во врска со стационирањето на нејзината флота во Украина, вклучително и договорот од 2010 година. Сепак, Украина, која не ја признала анексијата, исто така не го признала откажувањето на договорите за флотата од страна на Русија. == Членови == На 21 април 2010 година, [[Виктор Јанукович]] и [[Дмитриј Медведев]] одржале важни разговори за широк спектар на прашања во украинско-руските односи, вклучувајќи ја политичката соработка, економијата и хуманитарните прашања. Посебно внимание било посветено на состанокот со раководителите на пограничните региони на Украина и Русија и меѓурегионалната соработка меѓу земјите <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|title=Заявление Виктора Януковича по итогам украинско-российских договоренностей в Харькове|date=2010-04-22|publisher="Левый берег"|archive-url=https://web.archive.org/web/20100427060647/http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|archive-date=2010-04-27|dead-url=200}}</ref>. Главните резултати биле договори за присуството на [[Црноморска флота|Црноморската флота]] во Украина и намалување од 30% на цената на рускиот гас за Украина, но не повеќе од 100 долари за илјада кубни метри. Член 6.6, кој предвидувал казни за Украина доколку купи гас 6% помалку од месечниот обем на снабдување, бил отстранет од договорот за гас од 2009 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|title=Харьковское дополнение к газовому контракту Тимошенко-Путина. Текст документа|date=2010-04-22|publisher=[[Украинская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217091714/http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|archive-date=2013-12-17|accessdate=2013-12-17}}</ref>. Од 28 мај 2017 година , договорот меѓу Украина и Руската Федерација за статусот и условите за престој на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина, договорот меѓу Украина и Руската Федерација за параметрите на поделбата на Црноморската флота и договорот меѓу Владата на Украина и Владата на Руската Федерација за меѓусебни спогодби поврзани со поделбата на Црноморската флота и престојот на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина од 28 мај 1997 година се продолжиле за 25 години со последователно автоматско продолжување за последователни петгодишни периоди, освен доколку која било од страните писмено не ја извести другата страна за нејзино раскинување најдоцна една година пред истекот на рокот. Договорот, исто така, предвидел зголемување на киријата за присуството на руската Црноморска флота на украинска територија, која, почнувајќи од 28 мај 2017 година, се состоела од плаќања од Русија во износ од 100 милиони долари годишно и дополнителни средства добиени со намалување на цената на природниот гас што Русија го испорачува на Украина од датумот на стапување во сила на договорот. == Ратификација на договори == [[Файл:Harkovskie_soglasheniya_zakon_RF.png|лево|мини|Федерален закон 67-ФЗ од 29 април 2010 година]] Договорите биле ратификувани од парламентите на двете земји на 27 април 2010 година. === Во Русија === Федералниот закон „За ратификација на Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за присуство на руската Црноморска флота на територијата на Украина“ бил усвоен од страна на [[Државна дума|Државната Дума]] на 27 април 2010 година, а бил одобрен од Советот на Федерацијата на 28 април 2010 година. 410 пратеници на Државната Дума гласале за ратификацијата. Фракцијата на ЛДПР се воздржала од негова поддршка <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|title=Рада И Госдума РФ ратифицировали соглашение по Черноморскому флоту|date=2010-04-27|publisher=TopNews|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218010814/http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|archive-date=2013-12-18|accessdate=2013-12-17}}</ref>. === Во Украина === ==== Мерки за спречување на ратификацијата ==== [[Категорија:Договори склучени во 2010]] [[Категорија:Русија во 2010 година]] tjdxwt1u5xpplv6rsu2klr303c3m3x8 5536676 5536675 2026-04-09T20:56:22Z Тиверополник 1815 5536676 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-1.jpeg|мини|Дмитриј Медведев на аеродромот во Харков]] [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-2.jpeg|мини|Претседателите на Плоштадот на слободата]] '''Харковски договори''' ([[Руски јазик|руски]]: ''Харьковские соглашения''; [[Украински јазик|украински]]: ''Харківські угоди''), официјално '''Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за распоредување на руската Црноморска флота на територијата на Украина''' - руско-украински договор со кој се продолжил крајниот рок на распоредувањето на руската [[Црноморска флота]] на [[Република Крим|Крим]] од првично очекуваната 2017 година до 2042 година (со можност за последователни автоматски продолжувања на секои пет години во отсуство на приговори од страните) во замена за ревизија на цената на рускиот гас за Украина. Договорот биил отпишан на 21 април 2010 година од страна на претседателите на Русија и Украина во [[Харков]]. Договорот бил ратификуван од парламентите на 27 април 2010 година и предизвикал значителни контроверзии во Украина. По [[Руска анексија на Крим|руската анексија на Крим]] во 2014 година, Русија ги раскинала сите договори во врска со стационирањето на нејзината флота во Украина, вклучително и договорот од 2010 година. Сепак, Украина, која не ја признала анексијата, исто така не го признала откажувањето на договорите за флотата од страна на Русија. == Членови == На 21 април 2010 година, [[Виктор Јанукович]] и [[Дмитриј Медведев]] одржале важни разговори за широк спектар на прашања во украинско-руските односи, вклучувајќи ја политичката соработка, економијата и хуманитарните прашања. Посебно внимание било посветено на состанокот со раководителите на пограничните региони на Украина и Русија и меѓурегионалната соработка меѓу земјите <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|title=Заявление Виктора Януковича по итогам украинско-российских договоренностей в Харькове|date=2010-04-22|publisher="Левый берег"|archive-url=https://web.archive.org/web/20100427060647/http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|archive-date=2010-04-27|dead-url=200}}</ref>. Главните резултати биле договори за присуството на [[Црноморска флота|Црноморската флота]] во Украина и намалување од 30% на цената на рускиот гас за Украина, но не повеќе од 100 долари за илјада кубни метри. Член 6.6, кој предвидувал казни за Украина доколку купи гас 6% помалку од месечниот обем на снабдување, бил отстранет од договорот за гас од 2009 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|title=Харьковское дополнение к газовому контракту Тимошенко-Путина. Текст документа|date=2010-04-22|publisher=[[Украинская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217091714/http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|archive-date=2013-12-17|accessdate=2013-12-17}}</ref>. Од 28 мај 2017 година , договорот меѓу Украина и Руската Федерација за статусот и условите за престој на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина, договорот меѓу Украина и Руската Федерација за параметрите на поделбата на Црноморската флота и договорот меѓу Владата на Украина и Владата на Руската Федерација за меѓусебни спогодби поврзани со поделбата на Црноморската флота и престојот на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина од 28 мај 1997 година се продолжиле за 25 години со последователно автоматско продолжување за последователни петгодишни периоди, освен доколку која било од страните писмено не ја извести другата страна за нејзино раскинување најдоцна една година пред истекот на рокот. Договорот, исто така, предвидел зголемување на киријата за присуството на руската Црноморска флота на украинска територија, која, почнувајќи од 28 мај 2017 година, се состоела од плаќања од Русија во износ од 100 милиони долари годишно и дополнителни средства добиени со намалување на цената на природниот гас што Русија го испорачува на Украина од датумот на стапување во сила на договорот. == Ратификација на договори == [[Податотека:Harkovskie_soglasheniya_zakon_RF.png|лево|мини|Федерален закон 67-ФЗ од 29 април 2010 година]] Договорите биле ратификувани од парламентите на двете земји на 27 април 2010 година. === Во Русија === Федералниот закон „За ратификација на Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за присуство на руската Црноморска флота на територијата на Украина“ бил усвоен од страна на [[Државна дума|Државната Дума]] на 27 април 2010 година, а бил одобрен од Советот на Федерацијата на 28 април 2010 година. 410 пратеници на Државната Дума гласале за ратификацијата. Фракцијата на ЛДПР се воздржала од негова поддршка <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|title=Рада И Госдума РФ ратифицировали соглашение по Черноморскому флоту|date=2010-04-27|publisher=TopNews|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218010814/http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|archive-date=2013-12-18|accessdate=2013-12-17}}</ref>. === Во Украина === ==== Мерки за спречување на ратификацијата ==== [[Категорија:Договори склучени во 2010]] [[Категорија:Русија во 2010 година]] t2huiojnvdjuvpycqgum60hng86xnp6 5536677 5536676 2026-04-09T21:06:04Z Тиверополник 1815 5536677 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-1.jpeg|мини|Дмитриј Медведев на аеродромот во Харков]] [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-2.jpeg|мини|Претседателите на Плоштадот на слободата]] '''Харковски договори''' ([[Руски јазик|руски]]: ''Харьковские соглашения''; [[Украински јазик|украински]]: ''Харківські угоди''), официјално '''Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за распоредување на руската Црноморска флота на територијата на Украина''' - руско-украински договор со кој се продолжил крајниот рок на распоредувањето на руската [[Црноморска флота]] на [[Република Крим|Крим]] од првично очекуваната 2017 година до 2042 година (со можност за последователни автоматски продолжувања на секои пет години во отсуство на приговори од страните) во замена за ревизија на цената на рускиот гас за Украина. Договорот биил отпишан на 21 април 2010 година од страна на претседателите на Русија и Украина во [[Харков]]. Договорот бил ратификуван од парламентите на 27 април 2010 година и предизвикал значителни контроверзии во Украина. По [[Руска анексија на Крим|руската анексија на Крим]] во 2014 година, Русија ги раскинала сите договори во врска со стационирањето на нејзината флота во Украина, вклучително и договорот од 2010 година. Сепак, Украина, која не ја признала анексијата, исто така не го признала откажувањето на договорите за флотата од страна на Русија. == Членови == На 21 април 2010 година, [[Виктор Јанукович]] и [[Дмитриј Медведев]] одржале важни разговори за широк спектар на прашања во украинско-руските односи, вклучувајќи ја политичката соработка, економијата и хуманитарните прашања. Посебно внимание било посветено на состанокот со раководителите на пограничните региони на Украина и Русија и меѓурегионалната соработка меѓу земјите <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|title=Заявление Виктора Януковича по итогам украинско-российских договоренностей в Харькове|date=2010-04-22|publisher="Левый берег"|archive-url=https://web.archive.org/web/20100427060647/http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|archive-date=2010-04-27|dead-url=200}}</ref>. Главните резултати биле договори за присуството на [[Црноморска флота|Црноморската флота]] во Украина и намалување од 30% на цената на рускиот гас за Украина, но не повеќе од 100 долари за илјада кубни метри. Член 6.6, кој предвидувал казни за Украина доколку купи гас 6% помалку од месечниот обем на снабдување, бил отстранет од договорот за гас од 2009 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|title=Харьковское дополнение к газовому контракту Тимошенко-Путина. Текст документа|date=2010-04-22|publisher=[[Украинская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217091714/http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|archive-date=2013-12-17|accessdate=2013-12-17}}</ref>. Од 28 мај 2017 година , договорот меѓу Украина и Руската Федерација за статусот и условите за престој на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина, договорот меѓу Украина и Руската Федерација за параметрите на поделбата на Црноморската флота и договорот меѓу Владата на Украина и Владата на Руската Федерација за меѓусебни спогодби поврзани со поделбата на Црноморската флота и престојот на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина од 28 мај 1997 година се продолжиле за 25 години со последователно автоматско продолжување за последователни петгодишни периоди, освен доколку која било од страните писмено не ја извести другата страна за нејзино раскинување најдоцна една година пред истекот на рокот. Договорот, исто така, предвидел зголемување на киријата за присуството на руската Црноморска флота на украинска територија, која, почнувајќи од 28 мај 2017 година, се состоела од плаќања од Русија во износ од 100 милиони долари годишно и дополнителни средства добиени со намалување на цената на природниот гас што Русија го испорачува на Украина од датумот на стапување во сила на договорот. == Ратификација на договори == Договорите биле ратификувани од парламентите на двете земји на 27 април 2010 година. === Во Русија === Федералниот закон „За ратификација на Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за присуство на руската Црноморска флота на територијата на Украина“ бил усвоен од страна на [[Државна дума|Државната Дума]] на 27 април 2010 година, а бил одобрен од Советот на Федерацијата на 28 април 2010 година. 410 пратеници на Државната Дума гласале за ратификацијата. Фракцијата на ЛДПР се воздржала од негова поддршка <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|title=Рада И Госдума РФ ратифицировали соглашение по Черноморскому флоту|date=2010-04-27|publisher=TopNews|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218010814/http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|archive-date=2013-12-18|accessdate=2013-12-17}}</ref>. === Во Украина === ==== Мерки за спречување на ратификацијата ==== На 22 април опозициската фракција „[[Блок на Јулија Тимошенко]]“ во [[Врховна Рада|Врховната Рада]] собрала 153 потписи од народни пратеници за одржување на 24 април вонредна седница на парламентот за разгледување на Договорот и создавање привремена истражна комисија, која би дала оценка за дејствијата на [[Претседател на Украина|претседателот]] [[Виктор Јанукович]]<ref>{{cite web|url=http://rus.newsru.ua/ukraine/22apr2010/153_pidpys.html|title=Оппозиция собрала 153 подписи: на внеочередном заседание ВР должны создать ВСК относительно госизмены президента|date=2010-04-22|publisher=NEWSru.ua|access-date=2013-12-14|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218055411/http://rus.newsru.ua/ukraine/22apr2010/153_pidpys.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Меѓутоа, спикерот [[Владимир Литвин]] одбил да свика пленарна седница, образложувајќи го тоа со тоа што<ref>{{cite web|url=http://ua.for-ua.com/politics/2010/04/23/152432.html|title=Литвин відмовився збирати ВР у суботу|date=2010-04-22|publisher=ForUm|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005931/http://ua.for-ua.com/politics/2010/04/23/152432.html|archive-date=2013-12-18}}</ref> ::цитат''не е можно да се обезбеди организацијата, подготовката и одржувањето на 24 април вонредна пленарна седница на парламентот во согласност со барањата на Деловникот на Врховната Рада на Украина'' Затоа опозицијата предводена од [[Јулија Тимошенко]] одржаla митинг пред зградата на парламентот<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374064-miting-opozitsiji-timoshenko-ogolosila-gazavat-yanukovichu.html|title=Мітинг опозиції: Тимошенко оголосила “газават” Януковичу|author=Анна Ященко|date=2010-04-22|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005412/http://www.unian.ua/news/374064-miting-opozitsiji-timoshenko-ogolosila-gazavat-yanukovichu.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Протести се одржале и во [[Ужгород]] и во [[Лвов]]. ==== Настани на 27 април ==== На 27 април непосредно пред влезот во Врховната Рада се наоѓале околу 2 илјади поддржувачи на [[Партија на регионите|Партијата на регионите]], а биле поставени и шатори. На [[Улица Михајло Хрушевски (Киев)|улицата Хрушевски]] и на другите улици во близина на парламентот биле распоредени поддржувачи на опозицијата. Териториите каде што се одржувале митинзите ги обезбедувале припадници на специјалната единица „[[Беркут (специјална единица на МВР на Украина)|Беркут]]“ и Внатрешните сили на [[Министерство за внатрешни работи на Украина|МВР]]<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374379-do-vr-de-zbirayutsya-mitinguvalniki-mae-pributi-yuschenko.html|title=До ВР, де збираються мітингувальники, має прибути Ющенко|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005229/http://www.unian.ua/news/374379-do-vr-de-zbirayutsya-mitinguvalniki-mae-pributi-yuschenko.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Според проценките на полицијата, пред парламентот имало околу 7 илјади демонстранти<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374389-militsiya-narahuvala-bilya-vr-7-tisyach-mitinguvalnikiv.html|title=Міліція нарахувала біля ВР 7 тисяч мітингувальників|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218004954/http://www.unian.ua/news/374389-militsiya-narahuvala-bilya-vr-7-tisyach-mitinguvalnikiv.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>, а според опозицијата — 30 илјади<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374532-byut-dyakue-tim-hto-hoche-buti-gromadyaninom-a-ne-bidlom.html|title=БЮТ дякує тим, хто хоче бути громадянином, а не бидлом|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218004800/http://www.unian.ua/news/374532-byut-dyakue-tim-hto-hoche-buti-gromadyaninom-a-ne-bidlom.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Усвојувањето на законот било проследено со протести од пратениците на опозициските партии. Во салата за седници избувнала масовна тепачка меѓу поддржувачите и противниците на ратификацијата. Спикерот на Врховната Рада [[Владимир Литвин]] бил гаѓан со јајца, по што парламентарното обезбедување го заштитил со чадори, без да ги спушти до крајот на седницата<ref>{{cite web|url=http://ua-reporter.com/novosti/88157|title=Драка в Верховной Раде, спикера закидали яйцами|date=2010-04-27|publisher=UA-Reporter.com|access-date=2013-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226104738/http://ua-reporter.com/novosti/88157|archive-date=2013-12-26}}</ref>. Своите места народните пратеници од [[Блок на Јулија Тимошенко|БЈТ]] и [[Наша Украина — Народна самоодбрана|НУ-НС]] ги покриле со национални знамиња, а отворите за гласање со картички на пратениците од НУ-НС биле залепени со непозната супстанција<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374400-otvori-dlya-golosuvannya-kartkami-zalipleni-nevidomoyu-rechovinoyu.html|title=Отвори для голосування картками заліплені невідомою речовиною|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014425/http://www.unian.ua/news/374400-otvori-dlya-golosuvannya-kartkami-zalipleni-nevidomoyu-rechovinoyu.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Подоцна салата се исполнила со чад: најверојатно некој од присутните фрлил [[Димна бомба|димна бомба]]<ref>{{cite web|url=http://interfax.ru/politics/txt.asp?id=134398|title=Через яйца и шашки к ратификации|author=Владимир Шишлин|date=2010-04-27|publisher=[[Интерфакс]]|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217034925/http://www.interfax.ru/politics/txt.asp?id=134398|archive-date=2013-12-17}}</ref>. И покрај протестите и нередите, Врховната Рада го усвоила Законот „''За ратификација на Договорот меѓу Украина и Руската Федерација за прашањата на распоредување на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина''“, по што опозицијата ја напуштила салата. „За“ гласале 236 пратеници, при потребни 226 гласови<ref>{{cite web|url=http://tyzhden.ua/Publication/1838|title=Захисники російського флоту|date=2010-04-30|publisher=Тиждень.ua|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219053703/http://tyzhden.ua/Publication/1838|archive-date=2013-12-19}}</ref>: *160 пратеници од [[Партија на регионите|Партијата на регионите]] (вкупен број на членови на фракцијата — 161); *27 пратеници од [[Комунистичка партија на Украина|Комунистичката партија на Украина]] (целосен состав); *20 пратеници од фракцијата [[Блок на Литвин|блокот на Литвин]] (целосен состав); *13 независни пратеници (вкупно независни — 16); *9 пратеници од фракцијата [[Блок на Јулија Тимошенко|блокот на Јулија Тимошенко]] (вкупно членови на фракцијата — 154); *7 пратеници од фракцијата „[[Наша Украина — Народна самоодбрана]]“ (вкупно членови на фракцијата — 72). Во меѓувреме, на улицата Хрушевски полицискиот кордон не им дозволувал на поддржувачите на опозицијата да се приближат до зградата на парламентот, при што дошло до судир меѓу демонстрантите и полицијата<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374410-bilya-vr-sutichka-mij-opozitsieyu-i-militsieyu.html|title=Біля ВР — сутичка між опозицією і міліцією|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014729/http://www.unian.ua/news/374410-bilya-vr-sutichka-mij-opozitsieyu-i-militsieyu.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Во [[Севастопол]] на 27 април се одржал митинг во поддршка на ратификацијата на Договорот, на кој се собрале околу 100 поддржувачи на партијата „[[Руски блок (партија)|Руски блок]]“<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374518-u-sevastopoli-prorosiyski-organizatsiji-proveli-miting.html|title=У Севастополі проросійські організації провели мітинг|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014834/http://www.unian.ua/news/374518-u-sevastopoli-prorosiyski-organizatsiji-proveli-miting.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Според изјавата на Литвин, материјалната штета нанесена на опремата во салата за седници изнесувала најмалку 100 илјади гривни (околу 12,5 илјади американски долари)<ref>{{cite web|url=http://www.utro.ua/ru/politika/v_verhovnoy_rade_podschitali_ushcherb_ot_debosha_oppozitsii1273058452|title=В Верховной Раде подсчитали ущерб от дебоша оппозиции|author=Юлия Зарицкая|date=2010-05-05|publisher=Утро.ua|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217114525/http://www.utro.ua/ru/politika/v_verhovnoy_rade_podschitali_ushcherb_ot_debosha_oppozitsii1273058452|archive-date=2013-12-17}}</ref>. [[Претседател на Русија|Претседателот на Русија]] [[Дмитриј Медведев]] ги оценил настаните во украинскиот парламент како „''концерт со употреба на специјални средства и сè останато''“<ref>{{cite web|url=http://www.vz.ru/news/2010/4/27/397014.html|title=Медведев: Интересы Украины возобладали над сиюминутными эмоциями|date=2010-04-27|publisher=[[Взгляд.ру]]|access-date=2013-12-17|archive-date=2017-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110090412/http://www.vz.ru/news/2010/4/27/397014.html|url-status=live}}</ref>. == Оценки == [[Категорија:Договори склучени во 2010]] [[Категорија:Русија во 2010 година]] 1tk77dapddww5ughsudg23u3pwdjltg 5536685 5536677 2026-04-09T21:21:21Z Тиверополник 1815 /* Оценки */ 5536685 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-1.jpeg|мини|Дмитриј Медведев на аеродромот во Харков]] [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-2.jpeg|мини|Претседателите на Плоштадот на слободата]] '''Харковски договори''' ([[Руски јазик|руски]]: ''Харьковские соглашения''; [[Украински јазик|украински]]: ''Харківські угоди''), официјално '''Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за распоредување на руската Црноморска флота на територијата на Украина''' - руско-украински договор со кој се продолжил крајниот рок на распоредувањето на руската [[Црноморска флота]] на [[Република Крим|Крим]] од првично очекуваната 2017 година до 2042 година (со можност за последователни автоматски продолжувања на секои пет години во отсуство на приговори од страните) во замена за ревизија на цената на рускиот гас за Украина. Договорот биил отпишан на 21 април 2010 година од страна на претседателите на Русија и Украина во [[Харков]]. Договорот бил ратификуван од парламентите на 27 април 2010 година и предизвикал значителни контроверзии во Украина. По [[Руска анексија на Крим|руската анексија на Крим]] во 2014 година, Русија ги раскинала сите договори во врска со стационирањето на нејзината флота во Украина, вклучително и договорот од 2010 година. Сепак, Украина, која не ја признала анексијата, исто така не го признала откажувањето на договорите за флотата од страна на Русија. == Членови == На 21 април 2010 година, [[Виктор Јанукович]] и [[Дмитриј Медведев]] одржале важни разговори за широк спектар на прашања во украинско-руските односи, вклучувајќи ја политичката соработка, економијата и хуманитарните прашања. Посебно внимание било посветено на состанокот со раководителите на пограничните региони на Украина и Русија и меѓурегионалната соработка меѓу земјите <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|title=Заявление Виктора Януковича по итогам украинско-российских договоренностей в Харькове|date=2010-04-22|publisher="Левый берег"|archive-url=https://web.archive.org/web/20100427060647/http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|archive-date=2010-04-27|dead-url=200}}</ref>. Главните резултати биле договори за присуството на [[Црноморска флота|Црноморската флота]] во Украина и намалување од 30% на цената на рускиот гас за Украина, но не повеќе од 100 долари за илјада кубни метри. Член 6.6, кој предвидувал казни за Украина доколку купи гас 6% помалку од месечниот обем на снабдување, бил отстранет од договорот за гас од 2009 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|title=Харьковское дополнение к газовому контракту Тимошенко-Путина. Текст документа|date=2010-04-22|publisher=[[Украинская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217091714/http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|archive-date=2013-12-17|accessdate=2013-12-17}}</ref>. Од 28 мај 2017 година , договорот меѓу Украина и Руската Федерација за статусот и условите за престој на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина, договорот меѓу Украина и Руската Федерација за параметрите на поделбата на Црноморската флота и договорот меѓу Владата на Украина и Владата на Руската Федерација за меѓусебни спогодби поврзани со поделбата на Црноморската флота и престојот на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина од 28 мај 1997 година се продолжиле за 25 години со последователно автоматско продолжување за последователни петгодишни периоди, освен доколку која било од страните писмено не ја извести другата страна за нејзино раскинување најдоцна една година пред истекот на рокот. Договорот, исто така, предвидел зголемување на киријата за присуството на руската Црноморска флота на украинска територија, која, почнувајќи од 28 мај 2017 година, се состоела од плаќања од Русија во износ од 100 милиони долари годишно и дополнителни средства добиени со намалување на цената на природниот гас што Русија го испорачува на Украина од датумот на стапување во сила на договорот. == Ратификација на договори == Договорите биле ратификувани од парламентите на двете земји на 27 април 2010 година. === Во Русија === Федералниот закон „За ратификација на Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за присуство на руската Црноморска флота на територијата на Украина“ бил усвоен од страна на [[Државна дума|Државната Дума]] на 27 април 2010 година, а бил одобрен од Советот на Федерацијата на 28 април 2010 година. 410 пратеници на Државната Дума гласале за ратификацијата. Фракцијата на ЛДПР се воздржала од негова поддршка <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|title=Рада И Госдума РФ ратифицировали соглашение по Черноморскому флоту|date=2010-04-27|publisher=TopNews|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218010814/http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|archive-date=2013-12-18|accessdate=2013-12-17}}</ref>. === Во Украина === ==== Мерки за спречување на ратификацијата ==== На 22 април опозициската фракција „[[Блок на Јулија Тимошенко]]“ во [[Врховна Рада|Врховната Рада]] собрала 153 потписи од народни пратеници за одржување на 24 април вонредна седница на парламентот за разгледување на Договорот и создавање привремена истражна комисија, која би дала оценка за дејствијата на [[Претседател на Украина|претседателот]] [[Виктор Јанукович]]<ref>{{cite web|url=http://rus.newsru.ua/ukraine/22apr2010/153_pidpys.html|title=Оппозиция собрала 153 подписи: на внеочередном заседание ВР должны создать ВСК относительно госизмены президента|date=2010-04-22|publisher=NEWSru.ua|access-date=2013-12-14|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218055411/http://rus.newsru.ua/ukraine/22apr2010/153_pidpys.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Меѓутоа, спикерот [[Владимир Литвин]] одбил да свика пленарна седница, образложувајќи го тоа со тоа што<ref>{{cite web|url=http://ua.for-ua.com/politics/2010/04/23/152432.html|title=Литвин відмовився збирати ВР у суботу|date=2010-04-22|publisher=ForUm|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005931/http://ua.for-ua.com/politics/2010/04/23/152432.html|archive-date=2013-12-18}}</ref> ::цитат''не е можно да се обезбеди организацијата, подготовката и одржувањето на 24 април вонредна пленарна седница на парламентот во согласност со барањата на Деловникот на Врховната Рада на Украина'' Затоа опозицијата предводена од [[Јулија Тимошенко]] одржаla митинг пред зградата на парламентот<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374064-miting-opozitsiji-timoshenko-ogolosila-gazavat-yanukovichu.html|title=Мітинг опозиції: Тимошенко оголосила “газават” Януковичу|author=Анна Ященко|date=2010-04-22|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005412/http://www.unian.ua/news/374064-miting-opozitsiji-timoshenko-ogolosila-gazavat-yanukovichu.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Протести се одржале и во [[Ужгород]] и во [[Лвов]]. ==== Настани на 27 април ==== На 27 април непосредно пред влезот во Врховната Рада се наоѓале околу 2 илјади поддржувачи на [[Партија на регионите|Партијата на регионите]], а биле поставени и шатори. На [[Улица Михајло Хрушевски (Киев)|улицата Хрушевски]] и на другите улици во близина на парламентот биле распоредени поддржувачи на опозицијата. Териториите каде што се одржувале митинзите ги обезбедувале припадници на специјалната единица „[[Беркут (специјална единица на МВР на Украина)|Беркут]]“ и Внатрешните сили на [[Министерство за внатрешни работи на Украина|МВР]]<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374379-do-vr-de-zbirayutsya-mitinguvalniki-mae-pributi-yuschenko.html|title=До ВР, де збираються мітингувальники, має прибути Ющенко|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005229/http://www.unian.ua/news/374379-do-vr-de-zbirayutsya-mitinguvalniki-mae-pributi-yuschenko.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Според проценките на полицијата, пред парламентот имало околу 7 илјади демонстранти<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374389-militsiya-narahuvala-bilya-vr-7-tisyach-mitinguvalnikiv.html|title=Міліція нарахувала біля ВР 7 тисяч мітингувальників|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218004954/http://www.unian.ua/news/374389-militsiya-narahuvala-bilya-vr-7-tisyach-mitinguvalnikiv.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>, а според опозицијата — 30 илјади<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374532-byut-dyakue-tim-hto-hoche-buti-gromadyaninom-a-ne-bidlom.html|title=БЮТ дякує тим, хто хоче бути громадянином, а не бидлом|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218004800/http://www.unian.ua/news/374532-byut-dyakue-tim-hto-hoche-buti-gromadyaninom-a-ne-bidlom.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Усвојувањето на законот било проследено со протести од пратениците на опозициските партии. Во салата за седници избувнала масовна тепачка меѓу поддржувачите и противниците на ратификацијата. Спикерот на Врховната Рада [[Владимир Литвин]] бил гаѓан со јајца, по што парламентарното обезбедување го заштитил со чадори, без да ги спушти до крајот на седницата<ref>{{cite web|url=http://ua-reporter.com/novosti/88157|title=Драка в Верховной Раде, спикера закидали яйцами|date=2010-04-27|publisher=UA-Reporter.com|access-date=2013-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226104738/http://ua-reporter.com/novosti/88157|archive-date=2013-12-26}}</ref>. Своите места народните пратеници од [[Блок на Јулија Тимошенко|БЈТ]] и [[Наша Украина — Народна самоодбрана|НУ-НС]] ги покриле со национални знамиња, а отворите за гласање со картички на пратениците од НУ-НС биле залепени со непозната супстанција<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374400-otvori-dlya-golosuvannya-kartkami-zalipleni-nevidomoyu-rechovinoyu.html|title=Отвори для голосування картками заліплені невідомою речовиною|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014425/http://www.unian.ua/news/374400-otvori-dlya-golosuvannya-kartkami-zalipleni-nevidomoyu-rechovinoyu.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Подоцна салата се исполнила со чад: најверојатно некој од присутните фрлил [[Димна бомба|димна бомба]]<ref>{{cite web|url=http://interfax.ru/politics/txt.asp?id=134398|title=Через яйца и шашки к ратификации|author=Владимир Шишлин|date=2010-04-27|publisher=[[Интерфакс]]|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217034925/http://www.interfax.ru/politics/txt.asp?id=134398|archive-date=2013-12-17}}</ref>. И покрај протестите и нередите, Врховната Рада го усвоила Законот „''За ратификација на Договорот меѓу Украина и Руската Федерација за прашањата на распоредување на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина''“, по што опозицијата ја напуштила салата. „За“ гласале 236 пратеници, при потребни 226 гласови<ref>{{cite web|url=http://tyzhden.ua/Publication/1838|title=Захисники російського флоту|date=2010-04-30|publisher=Тиждень.ua|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219053703/http://tyzhden.ua/Publication/1838|archive-date=2013-12-19}}</ref>: *160 пратеници од [[Партија на регионите|Партијата на регионите]] (вкупен број на членови на фракцијата — 161); *27 пратеници од [[Комунистичка партија на Украина|Комунистичката партија на Украина]] (целосен состав); *20 пратеници од фракцијата [[Блок на Литвин|блокот на Литвин]] (целосен состав); *13 независни пратеници (вкупно независни — 16); *9 пратеници од фракцијата [[Блок на Јулија Тимошенко|блокот на Јулија Тимошенко]] (вкупно членови на фракцијата — 154); *7 пратеници од фракцијата „[[Наша Украина — Народна самоодбрана]]“ (вкупно членови на фракцијата — 72). Во меѓувреме, на улицата Хрушевски полицискиот кордон не им дозволувал на поддржувачите на опозицијата да се приближат до зградата на парламентот, при што дошло до судир меѓу демонстрантите и полицијата<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374410-bilya-vr-sutichka-mij-opozitsieyu-i-militsieyu.html|title=Біля ВР — сутичка між опозицією і міліцією|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014729/http://www.unian.ua/news/374410-bilya-vr-sutichka-mij-opozitsieyu-i-militsieyu.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Во [[Севастопол]] на 27 април се одржал митинг во поддршка на ратификацијата на Договорот, на кој се собрале околу 100 поддржувачи на партијата „[[Руски блок (партија)|Руски блок]]“<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374518-u-sevastopoli-prorosiyski-organizatsiji-proveli-miting.html|title=У Севастополі проросійські організації провели мітинг|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014834/http://www.unian.ua/news/374518-u-sevastopoli-prorosiyski-organizatsiji-proveli-miting.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Според изјавата на Литвин, материјалната штета нанесена на опремата во салата за седници изнесувала најмалку 100 илјади гривни (околу 12,5 илјади американски долари)<ref>{{cite web|url=http://www.utro.ua/ru/politika/v_verhovnoy_rade_podschitali_ushcherb_ot_debosha_oppozitsii1273058452|title=В Верховной Раде подсчитали ущерб от дебоша оппозиции|author=Юлия Зарицкая|date=2010-05-05|publisher=Утро.ua|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217114525/http://www.utro.ua/ru/politika/v_verhovnoy_rade_podschitali_ushcherb_ot_debosha_oppozitsii1273058452|archive-date=2013-12-17}}</ref>. [[Претседател на Русија|Претседателот на Русија]] [[Дмитриј Медведев]] ги оценил настаните во украинскиот парламент како „''концерт со употреба на специјални средства и сè останато''“<ref>{{cite web|url=http://www.vz.ru/news/2010/4/27/397014.html|title=Медведев: Интересы Украины возобладали над сиюминутными эмоциями|date=2010-04-27|publisher=[[Взгляд.ру]]|access-date=2013-12-17|archive-date=2017-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110090412/http://www.vz.ru/news/2010/4/27/397014.html|url-status=live}}</ref>. == Оценки == === Русија === Општо земено, во Русија потпишувањето на договорот било примено многу позитивно. Така, [[Раководител на Администрацијата на претседателот на Руската Федерација|раководителот на администрацијата на претседателот на Русија]] [[Сергеј Наришкин]] ги нарекол Харковските договори „''историски''“<ref>{{cite web|url=http://focus.ua/politics/117215|title=У Медведева соглашения в Харькове называют «историческими»|date=2010-05-08|publisher=Фокус.ua|access-date=2013-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20131225124833/http://focus.ua/politics/117215|archive-date=2013-12-25}}</ref>. Сепак, од своја страна, лидерот на [[ЛДПР]] [[Владимир Жириновски]] ги критикувал договорите и изјавил дека тие не се поволни за Русија, а [[Врховна Рада]] може во секој момент да ги поништи<ref>{{cite web|url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=355800|title=Жириновский: подарка в 40 миллиардов Украина не оценит|date=2010-04-27|publisher=[[Vesti.ru]]|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075705/http://www.vesti.ru/doc.html?id=355800|archive-date=2017-02-11|url-status=live}}</ref>, додека [[Влада на Руската Федерација|премиерот на Русија]] [[Владимир Путин]] ја сметал цената за закуп на руската база во Севастопол за претерана и иронично им изјавил на украинските новинари: „''Јас за тие пари би го изел вашиот претседател''“<ref name="putin">{{cite web|url=http://korrespondent.net/ukraine/politics/1071030-putin-timoshenko-ne-vozrazhala-protiv-prolongacii-prebyvaniya-rossijskogo-flota-v-krymu|title=Путин: Тимошенко не возражала против пролонгации пребывания российского флота в Крыму|date=2010-04-27|publisher=«[[Корреспондент (журнал)|Корреспондент]]»|access-date=2014-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140115172954/http://korrespondent.net/ukraine/politics/1071030-putin-timoshenko-ne-vozrazhala-protiv-prolongacii-prebyvaniya-российского флота в Крыму|archive-date=2014-01-15}}</ref>. === Украина === Реакцијата во Украина била поразлична: потпишувањето на договорот го поздравиле претставниците на Партијата на регионите и Комунистичката партија на Украина, кои традиционално имаат поддршка кај рускоговорното население во Украина; додека поддржувачите на евроинтеграцијата го оцениле ваквиот договор како обид за мешање на Русија во внатрешните работи на Украина. Противниците на договорите го користеле дисфемизмот „Пакт Јанукович-Медведев“ (по аналогија со „[[Пакт Рибентроп-Молотов|Пактот Молотов — Рибентроп]]“)<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/04/29/4990158/ В ЕС назвали пакт Януковича-Медведева плохой новостью] {{Wayback|url=http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/04/29/4990158/ |date=20170211080126 }} // Українська правда. 29.04.2010.</ref> ==== Поддршка на договорот ==== [[Премиер на Украина|Премиерот на Украина]] [[Николај Азаров]] изјавил<ref>{{cite web|url=http://www.ua.rian.ru/ukraine_news/20100428/78374463.html|title=Закончилась пятилетка бессмысленной вражды с Россией - Азаров|date=2010-04-28|publisher=[[РИА Новости|РИА Новости. Украина]]|access-date=2013-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226114459/http://rian.com.ua/ukraine_news/20100428/78374463.html|archive-date=2013-12-26}}</ref>: ::''Со ратификацијата на договорот за продолжување на престојот на Црноморската флота во Севастопол, нашиот парламент донесе историска одлука. Заврши петгодишниот период на бесмислено непријателство со Русија… Според договорот на Тимошенко, украинската економија имаше единствена перспектива — банкрот''. Народниот пратеник на Украина [[Леонид Грач]] (фракција [[Комунистичка партија на Украина|КПУ]]) сметал дека потпишувањето на договорите е „''исклучително важен чекор на патот кон регулирање на меѓудржавните односи меѓу Украина и Русија, кон мир и пријателство, создавање заедничка воена доктрина и, секако, одбранбен сојуз. Ова е одлука што ја очекуваа граѓаните на Украина со децении и со која треба да се гордееме''“<ref name="mobus">{{cite web|url=http://www.mobus.com/mnenie/300015.html|title=Соглашения Януковича-Медведева: победа или поражение Украины?|date=2010-04-22|publisher=Mobus|access-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226205344/http://www.mobus.com/mnenie/300015.html|archive-date=2013-12-26}}</ref>. Претседателот на [[Севастопол]]ската Градска Државна Администрација [[Валериј Саратов]] изјавил дека договорите ќе донесат „''сериозна политичка стабилност во наредните 32 години, што ќе овозможи градење стратешки односи меѓу Украина и Русија во Севастопол''“<ref>{{cite web|url=http://interfax.com.ua/news/political/37102.html|title=Решением о продлении базирования ЧФ РФ в Севастополе заложена политическая стабильность города на большой срок|date=2010-04-21|publisher=[[Интерфакс-Украина]]|access-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226223457/http://interfax.com.ua/news/political/37102.html|archive-date=2013-12-26}}</ref>: ::''Овој договор е победа на здравиот разум. Да се разделат нашите земји во Севастопол, каде што духовниот живот на Украина и Русија е толку тесно поврзан, е невозможно, затоа сметам дека оваа одлука ќе биде позитивно прифатена од апсолутното мнозинство севастополци''. Поранешниот претседател на Украина [[Леонид Кучма]] изразил мислење дека „''продолжувањето на престојот на флотата во Севастопол ќе придонесе за хармонизација на билатералните контакти, враќање на односите со РФ кон вистинско стратешко партнерство''“<ref name="ku4ma">{{cite web|url=http://rus.newsru.ua/ukraine/24apr2010/leonidas.html|title=Кучма считает, что договоренности по флоту не противоречат Конституции|date=2010-04-24|publisher=NEWSru.ua|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219020400/http://rus.newsru.ua/ukraine/24apr2010/leonidas.html|archive-date=2013-12-19|url-status=live}}</ref>. [[Петро Порошенко]] во 2010 година инсистирал дека своите интереси ги заштитиле двете држави (а не само Русија): „Украина најде формула со која беше можно нагло намалување на цената на гасот“, а Русија, преку продолжување на управата на Црноморската флота, успеала да ги „продаде“ овие „огромни економски загуби“ на своите избирачи без при тоа да создаде преседан за други земји<ref>{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/06/16/5147152/|title=Петр Порошенко: после смены власти мне предлагали продать 5-й канал|access-date=2021-03-12|archive-date=2021-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204013729/https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/06/16/5147152/|url-status=live}}</ref>. ==== Критика на договорот ==== Народниот пратеник на Украина [[Арсениј Јаценјук]] (фракција [[Наша Украина — Народна самоодбрана|НУ-НС]]) изјавил дека Харковските договори се „''враќање на пазарните односи меѓу Украина и Русија''“, а исто така изразил мислење дека попустите за гас се фиктивни<ref name="mobus" />: ::''Ако сега се зборува за наводен попуст на гасот, сакам многу остро да ја негирам оваа лага. Тоа не е попуст на гас. Тоа е реална пазарна цена… Европа купува гас од 170 до 220 долари за илјада кубни метри''. Лидерот на опозицијата во Украина [[Јулија Тимошенко]] сметала дека потпишаниот договор ги засега националните интереси на Украина<ref>{{cite web|url=http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/05/10/5025789/|title=Тимошенко зовет всех отстранять Януковича: «У нас отбирают государство»|date=2010-05-10|publisher=[[Украинская правда]]|access-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227004848/http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/05/10/5025789/|archive-date=2013-12-27}}</ref>: ::''Нè лишија од дел од територијата на земјата… Претседателот на Русија нареди да се изработи Генерален план за развој на Севастопол и Крим и да се спроведе. Со Крим веќе почна да управува друга држава. Може да дојде до тоа Украинците да мора да вадат визи кога одат на одмор во Крим. Предлогот на Путин за создавање заеднички претпријатија е целосно преземање од страна на Русија на енергетскиот, транспортниот и индустрискиот потенцијал на Украина. Што мислите, кој ќе управува со сите корпорации? Сигурно не Украина! Ние исчезнуваме, се раствораме во бескрајниот руски простор, нашата земја се уништува како независна држава. Овој план требаше да биде реализиран уште во 2004 година. Новата власт го спроведува денес''. Поранешниот претседател на Украина [[Виктор Јушченко]] изјавил дека не ги разбира причините за потпишување на ваков договор<ref>{{cite web|url=https://www.unian.net/politics/350344-yuschenko-gotov-solomoy-gretsya-lish-byi-byit-nezavisimyim.html|title=Ющенко готов соломой греться, лишь бы быть независимым|date=2010-04-22|publisher=[[УНИАН]]|access-date=2013-12-31|description=|archive-url=https://web.archive.org/web/20150627104348/http://www.unian.net/politics/350344-yuschenko-gotov-solomoy-gretsya-lish-byi-byit-nezavisimyim.html|archive-date=2015-06-27|url-status=live}}</ref>: ::''Во замена за евтин гас, кој економски ја дискредитира државата, кој нè оттурнува од конкурентските можности, кој остава неконкурентна економија во состојбата во која се наоѓа — на другата страна од вагата се става најсветото за секоја нација — суверенитетот и независноста. За мене ваква размена е неразбирлива… Треба да се грее и со слама, но да се биде независен. Да се разбере дека тоа е свето''. Во исто време, премиерот на Русија [[Владимир Путин]] се изненадил од реакцијата на некои политички сили за договорот за продолжување на престојот на Црноморската флота во Крим и изјавил дека поранешната премиерка на Украина Јулија Тимошенко не се спротивставувала на таква одлука<ref name="putin" />: ::''Во претходните години — па и неодамна — со претходната влада на Украина, вклучително и со Јулија Владимировна, го разгледувавме прашањето за можно продолжување на престојот на руската флота во Крим. Никој не се противеше… Се работеше само за едно — цената''. На 2 март 2014 година поранешните претседатели на Украина [[Леонид Кравчук]], [[Леонид Кучма]] и [[Виктор Јушченко]] дале заедничка изјава во која ги повикале властите на Украина да ги раскинат Харковските договори<ref>{{cite web|datepublished=2014-03-02 |url=http://polit.ru/news/2014/03/02/harkov/ |title=Три экс-президента призвали Украину отказаться от Черноморского флота в Крыму |publisher=[[Полит.ру]] |access-date=2014-03-02 |archive-date=2014-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140304133105/http://www.polit.ru/news/2014/03/02/harkov/ |url-status=live }}</ref>. == Раскинување == По [[Руска анексија на Крим|анексијата на Крим]], Русија го прекинала дејството на договорите (договорите од 1997 година и Харковските договори), сметајќи дека настанала „''суштинска промена на околностите''“ во кои биле склучени<ref name="upu">{{Cite web|lang=ru|url=https://www.newsru.com/finance/21mar2014/medvedevuadebts.html|title=Медведев предлагает денонсировать Харьковские соглашения и взыскать с Украины «упущенную выгоду»|website=NEWSru.com|date=2014-03-21|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225223559/https://www.newsru.com/finance/21mar2014/medvedevuadebts.html|url-status=live}}</ref> — од гледна точка на Русија, суверенитетот над Крим преминал кај неа, со што престанале правните односи за закуп на објектите на [[Црноморска флота|Црноморската флота]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://kremlin.ru/events/president/news/20654|title=В Госдуму внесено предложение о прекращении действия ряда российско-украинских соглашений|website=[[Kremlin.ru]]|date=2014-03-28|access-date=2021-04-05|archive-date=2015-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928071224/http://kremlin.ru/events/president/news/20654|url-status=live}}</ref><ref>{{Книга|ссылка=https://brill.com/view/title/25063|автор=Michael J. Strauss|заглавие=Territorial Leasing in Diplomacy and International Law|год=2015-05-19|издательство=Brill Nijhoff|страницы=167|isbn=978-90-04-29362-5|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030073400/https://brill.com/view/title/25063}} — „Other circumstances also have led to leases being terminated by the lessee’s assumption of sovereignty over the leased territory, such as the extinguishing of a financial obligation (as with Mecklenburg-Schwerin’s annexation of Wismar from Sweden in 1903) and the acquisition of title to a larger territory in which the leased zone is situated (as with the U.S. annexation of Hawaii in 1898 and, to the extent it is considered a transfer of title, Russia’s annexation of Crimea in 2014)“.</ref>. Русија исто така изразила намера да ги преиспита договорите за гас<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.rosbalt.ru/main/2014/03/21/1246757.html|title=Песков: Харьковские соглашения Украины с Россией по газу будут пересмотрены|website=Росбалт|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516004622/https://www.rosbalt.ru/main/2014/03/21/1246757.html|url-status=live}} </ref> и да бара од Украина судско обештетување за изгубена добивка во износ од 11 милијарди долари<ref name="upu" />. Постапката за раскинување на договорите од страна на Русија била завршена на 2 април 2014 година, со потпишување на соодветниот закон<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://kremlin.ru/events/president/news/20673|title=Прекращено действие соглашений, касающихся пребывания Черноморского флота на Украине|website=[[Kremlin.ru]]|date=2014-04-02|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422210537/http://kremlin.ru/events/president/news/20673|url-status=live}}Политички статус на Крим</ref>. Украинските власти, [[Политички статус на Крим|кои продолжуваат]] да го сметаат Крим за дел од територијата на Украина, се против раскин на договорите за флотата<ref>{{Cite web |url=http://tvrain.ru/articles/ukraina_ne_budet_razryvat_s_rossiej_soglashenija_po_chernomorskomu_flotu-366176/ |title=Украина не намерена разрывать с Россией соглашения по Черноморскому флоту |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140403085258/http://tvrain.ru/articles/ukraina_ne_budet_razryvat_s_rossiej_sоглашения по черноморскому флоту-366176/ |url-status=live }}</ref>, но ги разгледуваат само како „доказна основа за потврдување на правата на Украина во судовите, вклучително и правото на надомест на штета од страна на Руската Федерација“<ref>{{cite web|url=http://www.unian.net/politics/902933-ukraina-ne-sobiraetsya-denonsirovat-ni-odno-iz-soglasheniy-otnositelno-chf-rf.html|title=Украина не собирается денонсировать ни одно из соглашений относительно ЧФ РФ|date=2014-04-01|publisher=[[УНИАН]]|access-date=2014-04-01|archive-date=2014-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404035456/http://www.unian.net/politics/902933-ukraina-ne-sobiraetsya-denonsirovat-ni-odno-iz-soglasheniy-otnositelno-chf-rf.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/4760632|title=МИД Украины выступил против отмены соглашений о флоте России в Крыму|website=[[Коммерсантъ]]|date=2021-04-05|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405085359/https://www.kommersant.ru/doc/4760632|url-status=live}}</ref>, додека формалната можност за базирање на флотата врз основа на овие договори е исклучена со уставните измени од 2019 година<ref>{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/world/627669|title=Порошенко внес в Раду поправки к Конституции для вступления Украины в НАТО и ЕС|author=|website=|date=2018-09-03|publisher=Интерфакс|lang=ru|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208025414/https://www.interfax.ru/world/627669|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/world/624688|title=Порошенко обещал разработать поправки к Конституции о членстве Украины в ЕС и НАТО|author=|website=|date=2018-08-09|publisher=Interfax.ru|lang=ru|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124447/https://www.interfax.ru/world/624688|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20190207/1550525170.html|title=Рада закрепила в конституции курс на вступление Украины в Евросоюз и НАТО|author=|website=|date=2019-02-07|publisher=РИА Новости|lang=ru|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190207135149/https://ria.ru/20190207/1550525170.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://zn.ua/UKRAINE/zakon-ob-integracii-ukrainy-v-evrosoyuz-i-nato-vstupil-v-silu-309647_.html |title=Закон об интеграции Украины в Евросоюз и НАТО вступил в силу |publisher=ZN.ua |access-date=2019-03-01 |archive-date=2019-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190301201626/https://zn.ua/UKRAINE/zakon-ob-integracii-ukrainy-v-evrosoyuz-i-nato-vstupil-v-silu-309647_.html|url-status=live }}</ref>, а во однос на Виктор Јанукович во 2021 година било покренато обвинение за државно предавство при склучувањето на Харковските договори<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.interfax.ru/world/748382|title=Януковичу предъявили обвинение в госизмене из-за «харьковских соглашений»|website=[[Интерфакс]]|access-date=2021-03-11|archive-date=2021-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210313231205/https://www.interfax.ru/world/748382|url-status=live}}</ref>; исто така била наведена можноста за покренување вакви обвиненија и против пратениците кои го поддржале договорот<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.ukrinform.ru/rubric-polytics/3206416-sbu-proverit-236-deputatov-na-gosizmenu-izza-golosovania-za-harkovskie-soglasenia.html|title=СБУ проверит 236 депутатов на госизмену из-за голосования за «Харьковские соглашения»|website=www.ukrinform.ru|access-date=2021-03-11 }}</ref>. [[Категорија:Договори склучени во 2010]] [[Категорија:Русија во 2010 година]] s0e9b3yrkh00naqtephzzhtmj6xceck 5536688 5536685 2026-04-09T21:25:51Z Тиверополник 1815 5536688 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-1.jpeg|мини|Дмитриј Медведев на аеродромот во Харков]] [[Податотека:Dmitry_Medvedev_in_Kharkov_-_21_April_2010-2.jpeg|мини|Претседателите на Плоштадот на слободата]] '''Харковски договори''' ([[Руски јазик|руски]]: ''Харьковские соглашения''; [[Украински јазик|украински]]: ''Харківські угоди''), официјално '''Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за распоредување на руската Црноморска флота на територијата на Украина''' — руско-украински договор со кој се продолжил крајниот рок на распоредувањето на руската [[Црноморска флота]] на [[Република Крим|Крим]] од првично очекуваната 2017 година до 2042 година (со можност за последователни автоматски продолжувања на секои пет години во отсуство на приговори од страните) во замена за ревизија на цената на рускиот гас за Украина. Договорот биил отпишан на 21 април 2010 година од страна на претседателите на Русија и Украина во [[Харков]]. Договорот бил ратификуван од парламентите на 27 април 2010 година и предизвикал значителни контроверзии во Украина. По [[Руска анексија на Крим|руската анексија на Крим]] во 2014 година, Русија ги раскинала сите договори во врска со стационирањето на нејзината флота во Украина, вклучително и договорот од 2010 година. Сепак, Украина, која не ја признала анексијата, исто така не го признала откажувањето на договорите за флотата од страна на Русија. == Членови == На 21 април 2010 година, [[Виктор Јанукович]] и [[Дмитриј Медведев]] одржале важни разговори за широк спектар на прашања во украинско-руските односи, вклучувајќи ја политичката соработка, економијата и хуманитарните прашања. Посебно внимание било посветено на состанокот со раководителите на пограничните региони на Украина и Русија и меѓурегионалната соработка меѓу земјите <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|title=Заявление Виктора Януковича по итогам украинско-российских договоренностей в Харькове|date=2010-04-22|publisher="Левый берег"|archive-url=https://web.archive.org/web/20100427060647/http://lb.com.ua/article/politics/2010/04/22/40265_zayavlenie_viktora_yanukovicha.html|archive-date=2010-04-27|dead-url=200}}</ref>. Главните резултати биле договори за присуството на [[Црноморска флота|Црноморската флота]] во Украина и намалување од 30% на цената на рускиот гас за Украина, но не повеќе од 100 долари за илјада кубни метри. Член 6.6, кој предвидувал казни за Украина доколку купи гас 6% помалку од месечниот обем на снабдување, бил отстранет од договорот за гас од 2009 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|title=Харьковское дополнение к газовому контракту Тимошенко-Путина. Текст документа|date=2010-04-22|publisher=[[Украинская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217091714/http://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/04/22/4956389/|archive-date=2013-12-17|accessdate=2013-12-17}}</ref>. Од 28 мај 2017 година , договорот меѓу Украина и Руската Федерација за статусот и условите за престој на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина, договорот меѓу Украина и Руската Федерација за параметрите на поделбата на Црноморската флота и договорот меѓу Владата на Украина и Владата на Руската Федерација за меѓусебни спогодби поврзани со поделбата на Црноморската флота и престојот на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина од 28 мај 1997 година се продолжиле за 25 години со последователно автоматско продолжување за последователни петгодишни периоди, освен доколку која било од страните писмено не ја извести другата страна за нејзино раскинување најдоцна една година пред истекот на рокот. Договорот, исто така, предвидел зголемување на киријата за присуството на руската Црноморска флота на украинска територија, која, почнувајќи од 28 мај 2017 година, се состоела од плаќања од Русија во износ од 100 милиони долари годишно и дополнителни средства добиени со намалување на цената на природниот гас што Русија го испорачува на Украина од датумот на стапување во сила на договорот. == Ратификација на договори == Договорите биле ратификувани од парламентите на двете земји на 27 април 2010 година. === Во Русија === Федералниот закон „За ратификација на Договорот меѓу Руската Федерација и Украина за присуство на руската Црноморска флота на територијата на Украина“ бил усвоен од страна на [[Државна дума|Државната Дума]] на 27 април 2010 година, а бил одобрен од Советот на Федерацијата на 28 април 2010 година. 410 пратеници на Државната Дума гласале за ратификацијата. Фракцијата на ЛДПР се воздржала од негова поддршка <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|title=Рада И Госдума РФ ратифицировали соглашение по Черноморскому флоту|date=2010-04-27|publisher=TopNews|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218010814/http://www.topnews.ru/news_id_35536.html|archive-date=2013-12-18|accessdate=2013-12-17}}</ref>. === Во Украина === ==== Мерки за спречување на ратификацијата ==== На 22 април опозициската фракција „[[Блок на Јулија Тимошенко]]“ во [[Врховна Рада|Врховната Рада]] собрала 153 потписи од народни пратеници за одржување на 24 април вонредна седница на парламентот за разгледување на Договорот и создавање привремена истражна комисија, која би дала оценка за дејствијата на [[Претседател на Украина|претседателот]] [[Виктор Јанукович]]<ref>{{cite web|url=http://rus.newsru.ua/ukraine/22apr2010/153_pidpys.html|title=Оппозиция собрала 153 подписи: на внеочередном заседание ВР должны создать ВСК относительно госизмены президента|date=2010-04-22|publisher=NEWSru.ua|access-date=2013-12-14|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218055411/http://rus.newsru.ua/ukraine/22apr2010/153_pidpys.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Меѓутоа, спикерот [[Владимир Литвин]] одбил да свика пленарна седница, образложувајќи го тоа со тоа што<ref>{{cite web|url=http://ua.for-ua.com/politics/2010/04/23/152432.html|title=Литвин відмовився збирати ВР у суботу|date=2010-04-22|publisher=ForUm|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005931/http://ua.for-ua.com/politics/2010/04/23/152432.html|archive-date=2013-12-18}}</ref> ::цитат''не е можно да се обезбеди организацијата, подготовката и одржувањето на 24 април вонредна пленарна седница на парламентот во согласност со барањата на Деловникот на Врховната Рада на Украина'' Затоа опозицијата предводена од [[Јулија Тимошенко]] одржаla митинг пред зградата на парламентот<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374064-miting-opozitsiji-timoshenko-ogolosila-gazavat-yanukovichu.html|title=Мітинг опозиції: Тимошенко оголосила “газават” Януковичу|author=Анна Ященко|date=2010-04-22|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005412/http://www.unian.ua/news/374064-miting-opozitsiji-timoshenko-ogolosila-gazavat-yanukovichu.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Протести се одржале и во [[Ужгород]] и во [[Лвов]]. ==== Настани на 27 април ==== На 27 април непосредно пред влезот во Врховната Рада се наоѓале околу 2 илјади поддржувачи на [[Партија на регионите|Партијата на регионите]], а биле поставени и шатори. На [[Улица Михајло Хрушевски (Киев)|улицата Хрушевски]] и на другите улици во близина на парламентот биле распоредени поддржувачи на опозицијата. Териториите каде што се одржувале митинзите ги обезбедувале припадници на специјалната единица „[[Беркут (специјална единица на МВР на Украина)|Беркут]]“ и Внатрешните сили на [[Министерство за внатрешни работи на Украина|МВР]]<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374379-do-vr-de-zbirayutsya-mitinguvalniki-mae-pributi-yuschenko.html|title=До ВР, де збираються мітингувальники, має прибути Ющенко|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218005229/http://www.unian.ua/news/374379-do-vr-de-zbirayutsya-mitinguvalniki-mae-pributi-yuschenko.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Според проценките на полицијата, пред парламентот имало околу 7 илјади демонстранти<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374389-militsiya-narahuvala-bilya-vr-7-tisyach-mitinguvalnikiv.html|title=Міліція нарахувала біля ВР 7 тисяч мітингувальників|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218004954/http://www.unian.ua/news/374389-militsiya-narahuvala-bilya-vr-7-tisyach-mitinguvalnikiv.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>, а според опозицијата — 30 илјади<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374532-byut-dyakue-tim-hto-hoche-buti-gromadyaninom-a-ne-bidlom.html|title=БЮТ дякує тим, хто хоче бути громадянином, а не бидлом|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-17|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131218004800/http://www.unian.ua/news/374532-byut-dyakue-tim-hto-hoche-buti-gromadyaninom-a-ne-bidlom.html|archive-date=2013-12-18}}</ref>. Усвојувањето на законот било проследено со протести од пратениците на опозициските партии. Во салата за седници избувнала масовна тепачка меѓу поддржувачите и противниците на ратификацијата. Спикерот на Врховната Рада [[Владимир Литвин]] бил гаѓан со јајца, по што парламентарното обезбедување го заштитил со чадори, без да ги спушти до крајот на седницата<ref>{{cite web|url=http://ua-reporter.com/novosti/88157|title=Драка в Верховной Раде, спикера закидали яйцами|date=2010-04-27|publisher=UA-Reporter.com|access-date=2013-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226104738/http://ua-reporter.com/novosti/88157|archive-date=2013-12-26}}</ref>. Своите места народните пратеници од [[Блок на Јулија Тимошенко|БЈТ]] и [[Наша Украина — Народна самоодбрана|НУ-НС]] ги покриле со национални знамиња, а отворите за гласање со картички на пратениците од НУ-НС биле залепени со непозната супстанција<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374400-otvori-dlya-golosuvannya-kartkami-zalipleni-nevidomoyu-rechovinoyu.html|title=Отвори для голосування картками заліплені невідомою речовиною|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014425/http://www.unian.ua/news/374400-otvori-dlya-golosuvannya-kartkami-zalipleni-nevidomoyu-rechovinoyu.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Подоцна салата се исполнила со чад: најверојатно некој од присутните фрлил [[Димна бомба|димна бомба]]<ref>{{cite web|url=http://interfax.ru/politics/txt.asp?id=134398|title=Через яйца и шашки к ратификации|author=Владимир Шишлин|date=2010-04-27|publisher=[[Интерфакс]]|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217034925/http://www.interfax.ru/politics/txt.asp?id=134398|archive-date=2013-12-17}}</ref>. И покрај протестите и нередите, Врховната Рада го усвоила Законот „''За ратификација на Договорот меѓу Украина и Руската Федерација за прашањата на распоредување на Црноморската флота на Руската Федерација на територијата на Украина''“, по што опозицијата ја напуштила салата. „За“ гласале 236 пратеници, при потребни 226 гласови<ref>{{cite web|url=http://tyzhden.ua/Publication/1838|title=Захисники російського флоту|date=2010-04-30|publisher=Тиждень.ua|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219053703/http://tyzhden.ua/Publication/1838|archive-date=2013-12-19}}</ref>: *160 пратеници од [[Партија на регионите|Партијата на регионите]] (вкупен број на членови на фракцијата — 161); *27 пратеници од [[Комунистичка партија на Украина|Комунистичката партија на Украина]] (целосен состав); *20 пратеници од фракцијата [[Блок на Литвин|блокот на Литвин]] (целосен состав); *13 независни пратеници (вкупно независни — 16); *9 пратеници од фракцијата [[Блок на Јулија Тимошенко|блокот на Јулија Тимошенко]] (вкупно членови на фракцијата — 154); *7 пратеници од фракцијата „[[Наша Украина — Народна самоодбрана]]“ (вкупно членови на фракцијата — 72). Во меѓувреме, на улицата Хрушевски полицискиот кордон не им дозволувал на поддржувачите на опозицијата да се приближат до зградата на парламентот, при што дошло до судир меѓу демонстрантите и полицијата<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374410-bilya-vr-sutichka-mij-opozitsieyu-i-militsieyu.html|title=Біля ВР — сутичка між опозицією і міліцією|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014729/http://www.unian.ua/news/374410-bilya-vr-sutichka-mij-opozitsieyu-i-militsieyu.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Во [[Севастопол]] на 27 април се одржал митинг во поддршка на ратификацијата на Договорот, на кој се собрале околу 100 поддржувачи на партијата „[[Руски блок (партија)|Руски блок]]“<ref>{{cite web|url=http://www.unian.ua/news/374518-u-sevastopoli-prorosiyski-organizatsiji-proveli-miting.html|title=У Севастополі проросійські організації провели мітинг|date=2010-04-27|publisher=[[УНИАН|УНІАН]]|access-date=2013-12-18|lang=uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014834/http://www.unian.ua/news/374518-u-sevastopoli-prorosiyski-organizatsiji-proveli-miting.html|archive-date=2013-12-19}}</ref>. Според изјавата на Литвин, материјалната штета нанесена на опремата во салата за седници изнесувала најмалку 100 илјади гривни (околу 12,5 илјади американски долари)<ref>{{cite web|url=http://www.utro.ua/ru/politika/v_verhovnoy_rade_podschitali_ushcherb_ot_debosha_oppozitsii1273058452|title=В Верховной Раде подсчитали ущерб от дебоша оппозиции|author=Юлия Зарицкая|date=2010-05-05|publisher=Утро.ua|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217114525/http://www.utro.ua/ru/politika/v_verhovnoy_rade_podschitali_ushcherb_ot_debosha_oppozitsii1273058452|archive-date=2013-12-17}}</ref>. [[Претседател на Русија|Претседателот на Русија]] [[Дмитриј Медведев]] ги оценил настаните во украинскиот парламент како „''концерт со употреба на специјални средства и сè останато''“<ref>{{cite web|url=http://www.vz.ru/news/2010/4/27/397014.html|title=Медведев: Интересы Украины возобладали над сиюминутными эмоциями|date=2010-04-27|publisher=[[Взгляд.ру]]|access-date=2013-12-17|archive-date=2017-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110090412/http://www.vz.ru/news/2010/4/27/397014.html|url-status=live}}</ref>. == Оценки == === Русија === Општо земено, во Русија потпишувањето на договорот било примено многу позитивно. Така, [[Раководител на Администрацијата на претседателот на Руската Федерација|раководителот на администрацијата на претседателот на Русија]] [[Сергеј Наришкин]] ги нарекол Харковските договори „''историски''“<ref>{{cite web|url=http://focus.ua/politics/117215|title=У Медведева соглашения в Харькове называют «историческими»|date=2010-05-08|publisher=Фокус.ua|access-date=2013-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20131225124833/http://focus.ua/politics/117215|archive-date=2013-12-25}}</ref>. Сепак, од своја страна, лидерот на [[ЛДПР]] [[Владимир Жириновски]] ги критикувал договорите и изјавил дека тие не се поволни за Русија, а [[Врховна Рада]] може во секој момент да ги поништи<ref>{{cite web|url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=355800|title=Жириновский: подарка в 40 миллиардов Украина не оценит|date=2010-04-27|publisher=[[Vesti.ru]]|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075705/http://www.vesti.ru/doc.html?id=355800|archive-date=2017-02-11|url-status=live}}</ref>, додека [[Влада на Руската Федерација|премиерот на Русија]] [[Владимир Путин]] ја сметал цената за закуп на руската база во Севастопол за претерана и иронично им изјавил на украинските новинари: „''Јас за тие пари би го изел вашиот претседател''“<ref name="putin">{{cite web|url=http://korrespondent.net/ukraine/politics/1071030-putin-timoshenko-ne-vozrazhala-protiv-prolongacii-prebyvaniya-rossijskogo-flota-v-krymu|title=Путин: Тимошенко не возражала против пролонгации пребывания российского флота в Крыму|date=2010-04-27|publisher=«[[Корреспондент (журнал)|Корреспондент]]»|access-date=2014-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140115172954/http://korrespondent.net/ukraine/politics/1071030-putin-timoshenko-ne-vozrazhala-protiv-prolongacii-prebyvaniya-российского флота в Крыму|archive-date=2014-01-15}}</ref>. === Украина === Реакцијата во Украина била поразлична: потпишувањето на договорот го поздравиле претставниците на Партијата на регионите и Комунистичката партија на Украина, кои традиционално имаат поддршка кај рускоговорното население во Украина; додека поддржувачите на евроинтеграцијата го оцениле ваквиот договор како обид за мешање на Русија во внатрешните работи на Украина. Противниците на договорите го користеле дисфемизмот „Пакт Јанукович-Медведев“ (по аналогија со „[[Пакт Рибентроп-Молотов|Пактот Молотов — Рибентроп]]“)<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/04/29/4990158/ В ЕС назвали пакт Януковича-Медведева плохой новостью] {{Wayback|url=http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/04/29/4990158/ |date=20170211080126 }} // Українська правда. 29.04.2010.</ref> ==== Поддршка на договорот ==== [[Премиер на Украина|Премиерот на Украина]] [[Николај Азаров]] изјавил<ref>{{cite web|url=http://www.ua.rian.ru/ukraine_news/20100428/78374463.html|title=Закончилась пятилетка бессмысленной вражды с Россией - Азаров|date=2010-04-28|publisher=[[РИА Новости|РИА Новости. Украина]]|access-date=2013-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226114459/http://rian.com.ua/ukraine_news/20100428/78374463.html|archive-date=2013-12-26}}</ref>: ::''Со ратификацијата на договорот за продолжување на престојот на Црноморската флота во Севастопол, нашиот парламент донесе историска одлука. Заврши петгодишниот период на бесмислено непријателство со Русија… Според договорот на Тимошенко, украинската економија имаше единствена перспектива — банкрот''. Народниот пратеник на Украина [[Леонид Грач]] (фракција [[Комунистичка партија на Украина|КПУ]]) сметал дека потпишувањето на договорите е „''исклучително важен чекор на патот кон регулирање на меѓудржавните односи меѓу Украина и Русија, кон мир и пријателство, создавање заедничка воена доктрина и, секако, одбранбен сојуз. Ова е одлука што ја очекуваа граѓаните на Украина со децении и со која треба да се гордееме''“<ref name="mobus">{{cite web|url=http://www.mobus.com/mnenie/300015.html|title=Соглашения Януковича-Медведева: победа или поражение Украины?|date=2010-04-22|publisher=Mobus|access-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226205344/http://www.mobus.com/mnenie/300015.html|archive-date=2013-12-26}}</ref>. Претседателот на [[Севастопол]]ската Градска Државна Администрација [[Валериј Саратов]] изјавил дека договорите ќе донесат „''сериозна политичка стабилност во наредните 32 години, што ќе овозможи градење стратешки односи меѓу Украина и Русија во Севастопол''“<ref>{{cite web|url=http://interfax.com.ua/news/political/37102.html|title=Решением о продлении базирования ЧФ РФ в Севастополе заложена политическая стабильность города на большой срок|date=2010-04-21|publisher=[[Интерфакс-Украина]]|access-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131226223457/http://interfax.com.ua/news/political/37102.html|archive-date=2013-12-26}}</ref>: ::''Овој договор е победа на здравиот разум. Да се разделат нашите земји во Севастопол, каде што духовниот живот на Украина и Русија е толку тесно поврзан, е невозможно, затоа сметам дека оваа одлука ќе биде позитивно прифатена од апсолутното мнозинство севастополци''. Поранешниот претседател на Украина [[Леонид Кучма]] изразил мислење дека „''продолжувањето на престојот на флотата во Севастопол ќе придонесе за хармонизација на билатералните контакти, враќање на односите со РФ кон вистинско стратешко партнерство''“<ref name="ku4ma">{{cite web|url=http://rus.newsru.ua/ukraine/24apr2010/leonidas.html|title=Кучма считает, что договоренности по флоту не противоречат Конституции|date=2010-04-24|publisher=NEWSru.ua|access-date=2013-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219020400/http://rus.newsru.ua/ukraine/24apr2010/leonidas.html|archive-date=2013-12-19|url-status=live}}</ref>. [[Петро Порошенко]] во 2010 година инсистирал дека своите интереси ги заштитиле двете држави (а не само Русија): „Украина најде формула со која беше можно нагло намалување на цената на гасот“, а Русија, преку продолжување на управата на Црноморската флота, успеала да ги „продаде“ овие „огромни економски загуби“ на своите избирачи без при тоа да создаде преседан за други земји<ref>{{Cite web|url=https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/06/16/5147152/|title=Петр Порошенко: после смены власти мне предлагали продать 5-й канал|access-date=2021-03-12|archive-date=2021-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204013729/https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2010/06/16/5147152/|url-status=live}}</ref>. ==== Критика на договорот ==== Народниот пратеник на Украина [[Арсениј Јаценјук]] (фракција [[Наша Украина — Народна самоодбрана|НУ-НС]]) изјавил дека Харковските договори се „''враќање на пазарните односи меѓу Украина и Русија''“, а исто така изразил мислење дека попустите за гас се фиктивни<ref name="mobus" />: ::''Ако сега се зборува за наводен попуст на гасот, сакам многу остро да ја негирам оваа лага. Тоа не е попуст на гас. Тоа е реална пазарна цена… Европа купува гас од 170 до 220 долари за илјада кубни метри''. Лидерот на опозицијата во Украина [[Јулија Тимошенко]] сметала дека потпишаниот договор ги засега националните интереси на Украина<ref>{{cite web|url=http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/05/10/5025789/|title=Тимошенко зовет всех отстранять Януковича: «У нас отбирают государство»|date=2010-05-10|publisher=[[Украинская правда]]|access-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227004848/http://www.pravda.com.ua/rus/news/2010/05/10/5025789/|archive-date=2013-12-27}}</ref>: ::''Нè лишија од дел од територијата на земјата… Претседателот на Русија нареди да се изработи Генерален план за развој на Севастопол и Крим и да се спроведе. Со Крим веќе почна да управува друга држава. Може да дојде до тоа Украинците да мора да вадат визи кога одат на одмор во Крим. Предлогот на Путин за создавање заеднички претпријатија е целосно преземање од страна на Русија на енергетскиот, транспортниот и индустрискиот потенцијал на Украина. Што мислите, кој ќе управува со сите корпорации? Сигурно не Украина! Ние исчезнуваме, се раствораме во бескрајниот руски простор, нашата земја се уништува како независна држава. Овој план требаше да биде реализиран уште во 2004 година. Новата власт го спроведува денес''. Поранешниот претседател на Украина [[Виктор Јушченко]] изјавил дека не ги разбира причините за потпишување на ваков договор<ref>{{cite web|url=https://www.unian.net/politics/350344-yuschenko-gotov-solomoy-gretsya-lish-byi-byit-nezavisimyim.html|title=Ющенко готов соломой греться, лишь бы быть независимым|date=2010-04-22|publisher=[[УНИАН]]|access-date=2013-12-31|description=|archive-url=https://web.archive.org/web/20150627104348/http://www.unian.net/politics/350344-yuschenko-gotov-solomoy-gretsya-lish-byi-byit-nezavisimyim.html|archive-date=2015-06-27|url-status=live}}</ref>: ::''Во замена за евтин гас, кој економски ја дискредитира државата, кој нè оттурнува од конкурентските можности, кој остава неконкурентна економија во состојбата во која се наоѓа — на другата страна од вагата се става најсветото за секоја нација — суверенитетот и независноста. За мене ваква размена е неразбирлива… Треба да се грее и со слама, но да се биде независен. Да се разбере дека тоа е свето''. Во исто време, премиерот на Русија [[Владимир Путин]] се изненадил од реакцијата на некои политички сили за договорот за продолжување на престојот на Црноморската флота во Крим и изјавил дека поранешната премиерка на Украина Јулија Тимошенко не се спротивставувала на таква одлука<ref name="putin" />: ::''Во претходните години — па и неодамна — со претходната влада на Украина, вклучително и со Јулија Владимировна, го разгледувавме прашањето за можно продолжување на престојот на руската флота во Крим. Никој не се противеше… Се работеше само за едно — цената''. На 2 март 2014 година поранешните претседатели на Украина [[Леонид Кравчук]], [[Леонид Кучма]] и [[Виктор Јушченко]] дале заедничка изјава во која ги повикале властите на Украина да ги раскинат Харковските договори<ref>{{cite web|datepublished=2014-03-02 |url=http://polit.ru/news/2014/03/02/harkov/ |title=Три экс-президента призвали Украину отказаться от Черноморского флота в Крыму |publisher=[[Полит.ру]] |access-date=2014-03-02 |archive-date=2014-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140304133105/http://www.polit.ru/news/2014/03/02/harkov/ |url-status=live }}</ref>. == Раскинување == По [[Руска анексија на Крим|анексијата на Крим]], Русија го прекинала дејството на договорите (договорите од 1997 година и Харковските договори), сметајќи дека настанала „''суштинска промена на околностите''“ во кои биле склучени<ref name="upu">{{Cite web|lang=ru|url=https://www.newsru.com/finance/21mar2014/medvedevuadebts.html|title=Медведев предлагает денонсировать Харьковские соглашения и взыскать с Украины «упущенную выгоду»|website=NEWSru.com|date=2014-03-21|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225223559/https://www.newsru.com/finance/21mar2014/medvedevuadebts.html|url-status=live}}</ref> — од гледна точка на Русија, суверенитетот над Крим преминал кај неа, со што престанале правните односи за закуп на објектите на [[Црноморска флота|Црноморската флота]]<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://kremlin.ru/events/president/news/20654|title=В Госдуму внесено предложение о прекращении действия ряда российско-украинских соглашений|website=[[Kremlin.ru]]|date=2014-03-28|access-date=2021-04-05|archive-date=2015-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928071224/http://kremlin.ru/events/president/news/20654|url-status=live}}</ref><ref>{{Книга|ссылка=https://brill.com/view/title/25063|автор=Michael J. Strauss|заглавие=Territorial Leasing in Diplomacy and International Law|год=2015-05-19|издательство=Brill Nijhoff|страницы=167|isbn=978-90-04-29362-5|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030073400/https://brill.com/view/title/25063}} — „Other circumstances also have led to leases being terminated by the lessee’s assumption of sovereignty over the leased territory, such as the extinguishing of a financial obligation (as with Mecklenburg-Schwerin’s annexation of Wismar from Sweden in 1903) and the acquisition of title to a larger territory in which the leased zone is situated (as with the U.S. annexation of Hawaii in 1898 and, to the extent it is considered a transfer of title, Russia’s annexation of Crimea in 2014)“.</ref>. Русија исто така изразила намера да ги преиспита договорите за гас<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.rosbalt.ru/main/2014/03/21/1246757.html|title=Песков: Харьковские соглашения Украины с Россией по газу будут пересмотрены|website=Росбалт|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516004622/https://www.rosbalt.ru/main/2014/03/21/1246757.html|url-status=live}} </ref> и да бара од Украина судско обештетување за изгубена добивка во износ од 11 милијарди долари<ref name="upu" />. Постапката за раскинување на договорите од страна на Русија била завршена на 2 април 2014 година, со потпишување на соодветниот закон<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://kremlin.ru/events/president/news/20673|title=Прекращено действие соглашений, касающихся пребывания Черноморского флота на Украине|website=[[Kremlin.ru]]|date=2014-04-02|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422210537/http://kremlin.ru/events/president/news/20673|url-status=live}}Политички статус на Крим</ref>. Украинските власти, [[Политички статус на Крим|кои продолжуваат]] да го сметаат Крим за дел од територијата на Украина, се против раскин на договорите за флотата<ref>{{Cite web |url=http://tvrain.ru/articles/ukraina_ne_budet_razryvat_s_rossiej_soglashenija_po_chernomorskomu_flotu-366176/ |title=Украина не намерена разрывать с Россией соглашения по Черноморскому флоту |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140403085258/http://tvrain.ru/articles/ukraina_ne_budet_razryvat_s_rossiej_sоглашения по черноморскому флоту-366176/ |url-status=live }}</ref>, но ги разгледуваат само како „доказна основа за потврдување на правата на Украина во судовите, вклучително и правото на надомест на штета од страна на Руската Федерација“<ref>{{cite web|url=http://www.unian.net/politics/902933-ukraina-ne-sobiraetsya-denonsirovat-ni-odno-iz-soglasheniy-otnositelno-chf-rf.html|title=Украина не собирается денонсировать ни одно из соглашений относительно ЧФ РФ|date=2014-04-01|publisher=[[УНИАН]]|access-date=2014-04-01|archive-date=2014-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404035456/http://www.unian.net/politics/902933-ukraina-ne-sobiraetsya-denonsirovat-ni-odno-iz-soglasheniy-otnositelno-chf-rf.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/4760632|title=МИД Украины выступил против отмены соглашений о флоте России в Крыму|website=[[Коммерсантъ]]|date=2021-04-05|access-date=2021-04-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405085359/https://www.kommersant.ru/doc/4760632|url-status=live}}</ref>, додека формалната можност за базирање на флотата врз основа на овие договори е исклучена со уставните измени од 2019 година<ref>{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/world/627669|title=Порошенко внес в Раду поправки к Конституции для вступления Украины в НАТО и ЕС|author=|website=|date=2018-09-03|publisher=Интерфакс|lang=ru|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208025414/https://www.interfax.ru/world/627669|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/world/624688|title=Порошенко обещал разработать поправки к Конституции о членстве Украины в ЕС и НАТО|author=|website=|date=2018-08-09|publisher=Interfax.ru|lang=ru|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124447/https://www.interfax.ru/world/624688|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20190207/1550525170.html|title=Рада закрепила в конституции курс на вступление Украины в Евросоюз и НАТО|author=|website=|date=2019-02-07|publisher=РИА Новости|lang=ru|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190207135149/https://ria.ru/20190207/1550525170.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://zn.ua/UKRAINE/zakon-ob-integracii-ukrainy-v-evrosoyuz-i-nato-vstupil-v-silu-309647_.html |title=Закон об интеграции Украины в Евросоюз и НАТО вступил в силу |publisher=ZN.ua |access-date=2019-03-01 |archive-date=2019-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190301201626/https://zn.ua/UKRAINE/zakon-ob-integracii-ukrainy-v-evrosoyuz-i-nato-vstupil-v-silu-309647_.html|url-status=live }}</ref>, а во однос на Виктор Јанукович во 2021 година било покренато обвинение за државно предавство при склучувањето на Харковските договори<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.interfax.ru/world/748382|title=Януковичу предъявили обвинение в госизмене из-за «харьковских соглашений»|website=[[Интерфакс]]|access-date=2021-03-11|archive-date=2021-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210313231205/https://www.interfax.ru/world/748382|url-status=live}}</ref>; исто така била наведена можноста за покренување вакви обвиненија и против пратениците кои го поддржале договорот<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.ukrinform.ru/rubric-polytics/3206416-sbu-proverit-236-deputatov-na-gosizmenu-izza-golosovania-za-harkovskie-soglasenia.html|title=СБУ проверит 236 депутатов на госизмену из-за голосования за «Харьковские соглашения»|website=www.ukrinform.ru|access-date=2021-03-11 }}</ref>. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Договори склучени во 2010]] [[Категорија:Русија во 2010 година]] [[Категорија:Украина во 2010 година]] [[Категорија:Договори на Русија]] [[Категорија:Договори на Украина]] [[Категорија:Руско-украински односи]] s7u55rdkb6koag50c8yk6a6bnb6p4z9 1 1391130 5536678 2026-04-09T21:09:26Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5536678 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 1 1391131 5536686 2026-04-09T21:22:01Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Општество|земја=Меѓународна статија}} 5536686 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Општество|земја=Меѓународна статија}} 6f3f74bftso21rlbgu5nug8k36qrizp 5536687 5536686 2026-04-09T21:23:53Z Тиверополник 1815 5536687 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Историја|земја=Меѓународна статија}} 3ddd0s66a7ojqc7n5u8rb8xqz1tb0an 14 1391132 5536689 2026-04-09T21:26:50Z Dandarmkd 31127 Создадена страница со: {{катпов|Булевар}} {{Commonscat|Boulevards}} [[Категорија:Улици по вид]] 5536689 wikitext text/x-wiki {{катпов|Булевар}} {{Commonscat|Boulevards}} [[Категорија:Улици по вид]] lvq2bdwj5re0s6lscacl3j3j46o09a3 0 1391133 5536690 2026-04-09T21:27:37Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1321039890|Walls of Dubrovnik]]“ 5536690 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Воен објект|name=Ѕидини на Дубровник|native_name=хрв. Dubrovačke gradske zidine|location=[[Дубровник]], [[Хрватска]]|coordinates={{coord|42.640|18.108|type:landmark|display=inline}}|image=[[File:Dubrovnik s 24.jpg|thumb|Ѕидини на Дубровник од тврдината [[Ловриенац]]]] [[File:Dubrovnik1 (js).jpg|thumb|Ѕидовите го опкружуваат стариот дел на Дубровник]]|map_type=Хрватска|map_size=200|type=Walls|built=13 век&nbsp;– 17 век<br />Дефиниран во 14 век|builder=Граѓани на Дубровник<br />Вклучени архитекти: * 1319 [[Nicifor Ranjina]] * 1461–1464 [[Michelozzo|Michelozzo di Bartolomeo]] * 1465–1466 [[Giorgio da Sebenico]] ({{langx|hr|Juraj Dalmatinac}}) * 1466–1516 [[Paskoje Miličević Mihov|Paskoje Miličević]] * 1538 [[Antonio Ferramolino]] * 1617 [[Mihajlo Hranjac]]|controlledby=[[Република Рагуза|Република Рагуза (Дубровник)]]|materials=Limestone|height=Up to {{convert|25|m|ft|abbr=on}}|used=|condition=Добро зачуван или недопрен|ownership=Град Дубровник, Хрватска|open_to_public=Daily 9&nbsp;am–5&nbsp;pm (May-mid October until 7&nbsp;pm)|events=Значајни настани кои не се поврзани со битка: * Основање на Републиката во 1358 година * [[Земјотрес во Дубровник од 1667 година|Силен земјотрес во 1667 година]] * Маршалот Мармонт ја укина Република Рагуза во 1808 година}} '''Ѕидовите на Дубровник''' ({{Langx|hr|Dubrovačke gradske zidine}}) се низа [[Бедем|одбранбени камени ѕидови]] што го опкружуваат градот [[Дубровник]] во јужна [[Хрватска]].<ref name="Bruno Milić">{{Наведена книга|title=Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek|last=Milić|first=Bruno|publisher=[[Školska knjiga]]|year=1995|isbn=953-0-31641-0|location=Zagreb|pages=242–245|language=hr}}</ref> Ѕидовите биле изградени во периферните области на градот, вклучувајќи ги и планинските падини како дел од збир статуи од 1272 година.<ref>{{Наведено списание|date=1994|title=Dubrovnik's Old City: The Destruction of a World Heritage Cultural Site|url=https://www.jstor.org/stable/43597355|journal=The George Wright Forum|volume=11|issue=1|pages=15|issn=0732-4715|jstor=43597355}}</ref> Постојните градски ѕидини биле изградени главно во текот на 13 век па се до 17 век<ref name="Hrvatski leksikon">{{Наведена енциклопедија|location=Zagreb}}</ref> и се протегаат по непрекинат тек од приближно 1,940м во должина, опкружувајќи го поголемиот дел од стариот град и достигнувајќи максимална висина од околу 25м.<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}</ref> Бегалците од уништените градови како што бил Епидаурус, избегале во она што подоцна станало одбранбена населба Дубровник (подоцна познат и како Рагуза), која станала засолниште на многумина со изградбата на градските ѕидини.<ref>{{Наведено списание|last=Carter|first=F. W.|date=1969|title=Dubrovnik: The Early Development of a Pre-Industrial City|url=https://www.jstor.org/stable/4206098|journal=The Slavonic and East European Review|volume=47|issue=109|pages=355–368|issn=0037-6795|jstor=4206098}}</ref> Ѕидовите биле зајакнати со три кружни и 14 четириаголни [[Кула|кули]], како и пет [[Бастион|бастиони]] (бедеми), две аголни утврдувања и големата тврдина Свети Јован. Копнените ѕидови биле дополнително зајакнати со еден поголем бастион и девет помали полукружни, како што е казематната тврдина Бокар, најстарата зачувана тврдина од тој вид во Европа.<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}</ref> [[Шанец|Ровот]] што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини, кои биле вооружени со повеќе од 120 [[Топ|топови]], обезбедувал одлични одбранбени способности на градот.<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}</ref> Во 1979 година, стариот град Дубровник, кој вклучува значителен дел од старите ѕидини на Дубровник, се приклучи на списокот на [[Светско наследство на УНЕСКО|светско наследство]] на [[УНЕСКО]],<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/172803/Dubrovnik "Dubrovnik"]. ''[[Енциклопедија Британика (семрежно издание)|Encyclopædia Britannica Online]]''. [[Encyclopædia Britannica Inc.|Encyclopædia Britannica, Inc.]]<span class="reference-accessdate"> Retrieved <span class="nowrap">6 November</span> 2009</span>.</cite></ref><ref name="unesco">{{Наведена мрежна страница|url=https://whc.unesco.org/en/list/95|title=Old City of Dubrovnik|work=World Heritage|publisher=[[UNESCO World Heritage Centre]]|accessdate=4 November 2009}}</ref> а денес, ѕидините на Дубровник се една од најпопуларните туристички атракции во Хрватска,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.touropia.com/tourist-attractions-in-croatia/|title=17 Top Tourist Attractions in Croatia|last=McCrea|first=Kaeylen|date=6 September 2018|work=Touropia|accessdate=17 November 2023}}</ref> со повеќе од 1,2 милиони посетители само во 2019 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thedubrovniktimes.com/news/dubrovnik/item/12521-almost-400-000-visitors-on-the-iconic-dubrovnik-city-walls-so-far-this-year#:~:text=record%20breaking%20year%20of%202019%20this%20figure%20represents%20only%2032%20percent%2C%20when%201.2%20million%20people%20visited%20the%20walls.|title=Almost 400,000 visitors on the iconic Dubrovnik City Walls so far this year|last=Thomas|first=Mark|work=The Dubrovnik Times|accessdate=17 November 2023}}</ref> == Поранешни градски ѕидини == [[Податотека:Dubrovnik_City_Dubrovnik_Croatia_Travel.jpg|мини|Поглед од југ на градските ѕидини и градот. Сегашниот облик на ѕидините бил дефиниран по разорниот пожар од 1292 година.]] Изградбата на првите [[Варовник|варовнички]] тврдини околу градот започнала во [[Ран среден век|раниот среден век]], кон крајот на 8 век. Но, „старите хроники“ велат дека на полуостровот Лаве сигурно постоел некаков замок доста долго пред тоа.<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ "The city walls"]. ''Diu.hr''. Dubrovnik International University. Archived from [http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ the original] on 23 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Градот прво се проширил кон ненаселениот источен дел од островчето, што објаснувало зошто сегашното име за југоисточниот дел од градот, во близина на тврдината Свети Јован, се нарекувал ''Пустијерна''. Самото името „Пустијерна“ доаѓа од латинската изјава „post terra“, што значело „надвор од градот“. Во 9 и 10 век, одбранбениот ѕид го затворил источниот дел од градот. Кога морскиот канал што го одделувал градот од копното бил исполнет со земја во 11 век, градот се споил со населбата на копно, и наскоро, бил изграден еден ѕид околу областа на денешното градско јадро.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}</ref> Во истиот овој временски период, Дубровник и околината биле опишани како дел од [[Хрвати|хрватскиот]] (''Грвасија'') ентитет, во едно од делата на познатиот [[Арапи|арапски]] географ [[Мухамед ел-Идриси|Мухамед а]] [[Мухамед ел-Идриси|л-Идриси]]. Во својата книга ''„Нузхат ал-Мушатак фи ихтирак ал-афак“'' (анг. „Радост за оние кои сакаат да пловат низ светот“) од 1154 година, тој го споменува Дубровник како најјужниот град на „земјата Хрватска и Далмација“. == Современи градски ѕидини == {{Панорама|Dubrovnik Stadtmauer.jpg|700px|Walls around the old town of Dubrovnik}} Градските ѕидини се за среќа сеуште зачувани до ден-денес, не само поради знаењето на квалификуваните градежни работници и постојаната грижа што ја обезбедувале жителите на градот кои ги одржувале и обновувале структурите по потреба, туку и поради брилијантно реномираната дипломатија во Рагуза, која во многу наврати успеала да избегне опасни мерки преземени од непријателите против [[Дубровничка Република|Република Рагуза]].<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Сегашниот облик на ѕидините е дизајниран според основен градски план кој датирал од 1292 година, кога пристанишниот град бил повторно изграден по пожарот<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/172803/Dubrovnik "Dubrovnik"]. ''[[Енциклопедија Британика (семрежно издание)|Encyclopædia Britannica Online]]''. [[Encyclopædia Britannica Inc.|Encyclopædia Britannica, Inc.]]<span class="reference-accessdate"> Retrieved <span class="nowrap">6 November</span> 2009</span>.</cite></ref> и кога Дубровник бил под [[Венецијанска Република]];<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dpds.hr/#:~:text=Today%27s%20size%20of%20the%20Dubrovnik,towers%2C%20three%20fortresses%2C%20six…|title=City walls Dubrovnik}}</ref> Врвот на изградбата траел од почетокот на 15 век па се до втората половина на 16 век, а за време на ерата на независната [[Дубровничка Република|Република Рагуза]] бил ренесансно дело на италијански и хрватски архитекти и градители. Бидејќи се изградени многу цврсто, ѕидините генерално не биле погодени од [[Земјотресот во Дубровник од 1667 година|силен земјотрес што се случил во 1667 година]].<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ "The city walls"]. ''Diu.hr''. Dubrovnik International University. Archived from [http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ the original] on 23 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Најголемиот стимул за континуиран развој и итни поправки и работи на рагузанските тврдини дошол како резултат на опасноста од неочекуваниот напад од [[Отоманско Царство|турските]] воени сили, особено откако го освоиле [[Цариград]] во 1453 година. Градот бил исто така под латентна опасност од напад од страна на Венецијанците.<ref name="diu" /> Со векови жителите на Дубровник биле во можност да го зачуваат својот град-република со вешто маневрирање помеѓу Исток и Запад . Стратешкиот договор со Турција ја заштитил слободата на Рагуза и ја одржал можноста за голема трговска улога меѓу [[Отоманско Царство|Отоманската империја]] и Европа.<ref name="Britannica-Dubrovnik" /> Неправилниот паралелограм што го опкружувал Дубровник се состоел од четири силни тврдини на неговите најзначајни точки, така на север се наоѓала силната кружна кула Минчета, а на источната страна од градското пристаниште се наоѓала тврдината Ревелин, додека западниот влез во градот е заштитен од силната и убаво обликувана тврдина Бокар, а силната, самостојна тврдина Свети Лаврентиј (исто така позната како [[Тврдина Ловриенац|Ловријенац]]) ја штитела западната страна на градот од можни копнени и морски напади, како и големата и комплексна тврдина Свети Јован која се наоѓала на југоисточната страна од градот.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Копнени ѕидови === Главниот ѕид на копното е околу 4м до 6м дебелина, а на одредени локации, ѕидовите достигнувале и до 25м во висина, а ѕидовите се протегале од тврдината Бокар на запад до одвоената тврдина Ревелин на исток.<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf "City walls of Dubrovnik"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Geographica d.o.o. Archived from [http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 24 January 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> На копнената страна, ѕидот е заштитен со дополнителен низ од коси потпорни ѕидови како одбрана од артилериски оган, особено од можни отомански напади.<ref name="RobinHarris">{{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}}</ref><ref name="JamesStewart" /> ==== Порти ==== [[Податотека:Blick_über_Dubrovnik_2019-08-23_11.jpg|мини|241x241пкс|Западниот ѕид и Портата на Пил]] Градот имал четири градски порти: две што воделе до пристаништето и две (со подвижни мостови) што воделе до копното, а во периодот кога [[Австриско Царство|Австриската империја]] ја заземала контролата врз градот, во ѕидот биле отворени уште две порти.<ref name="gulet">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gulet-croatia.info/destinations/dalmatia-dubrovnik/Dubrovnik.asp|title=Dubrovnik|work=Gulet-croatia.info|publisher=ADRIA travel|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512145531/http://www.gulet-croatia.info/destinations/dalmatia-dubrovnik/Dubrovnik.asp|archive-date=12 May 2008|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Комуникацијата со надворешниот свет од копнената страна се одржувал со градот преку две главни добро заштитени градски порти, од кои едната поставена на западната страна од градот, а другата на источната страна. Овие влезови биле изградени така што комуникацијата со градот не можела да се врши директно; гласникот морал да влезе низ повеќе врати и да оди по кривулест премин, што е доказ за безбедносните мерки преземени како последна одбрана од можноста за ненадејно пробивање или влегување на неочекувани посетители.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Порта на Пил ===== [[Податотека:Casco_viejo_de_Dubrovnik,_Croacia,_2014-04-13,_DD_13.JPG|десно|мини|200x200пкс|Утврден комплекс на Портата на Пиле]] [[Пилските порти]] биле добро утврден комплекс со повеќе врати, бранети од тврдината Бокар и [[Шанец|ровот]] што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> На влезната порта во Стариот град, на западната страна од копнените ѕидини, имало камен мост помеѓу два [[Готска архитектура|готски лака]], кои биле дизајнирани од архитектот Паскоје Миличевиќ во 1471 година и кој се поврзувал со друг дрвен подвижен мост кој можел да се подигне.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> За време на републиканската ера, дрвениот подвижен мост до Пиле Гејт се подигнувал секоја вечер со значителна помпезност на церемонија на која клучевите од градот му се предавале на рагузанскиот ректор, а денес, тој се протега на сув ров чија градина нуди одмор од толпите. Над мостовите, над лакот на главната градска порта, има статуа на градскиот патрон [[Свети Власиј|Свети Влахо]] ({{Langx|hr|Sveti Vlaho}}), со модел на [[Ренесанса|ренесансниот]] град. Откако ќе поминете покрај оригиналната [[Готска архитектура|готска]] внатрешна порта на Пиле Портата, можно е да се стигне до една од трите пристапни точки до градските ѕидини. ===== Портата на Плоче ===== [[Податотека:Casco_viejo_de_Dubrovnik,_Croacia,_2014-04-13,_DD_02.JPG|десно|мини|300x300пкс|Портата на Плоче, на источната страна од копнените ѕидини, служи како втор голем влез во градот.]] [[Податотека:Ploče_Gate,_Dubrovnik_01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Внатрешниот дел од портата Плоче]] На источната страна од копнените ѕидини се наоѓал вториот главен влез во градот, познат под името '''Портата на Плоче'''. Оваа порта била заштитена од самостојната тврдина Ревелин, која била поврзана со дрвен подвижен мост и камен мост со два распони што се протегал преку заштитен ров.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref><ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Надворешната порта на Плоче била дизајнирана и изградена од архитектот Михајло Храњац во 1628 година, додека двата моста до тврдината Ревелин биле изградени во 15 век од Паскоје Миличевиќ, кој воедно и ги дизајнирал мостовите на Пилеската порта, што ги објаснува сличностите меѓу мостовите. Над мостот, исто како и кај Пилеската порта, се наоѓа статуата на Свети Власиј, светецот-заштитник на Дубровник.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Портата на Бужа ===== '''Портата Бужа''' (што во превод значи „дупка“) се наоѓа на северната страна од копнените ѕидини и била релативно нова во споредба со другите порти, бидејќи била изградена во раните 1900 години.<ref name="Bradtguide">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=JM6TwY9_1ZkC&q=Gate%20of%20Buza&pg=PA146|title=Dubrovnik|last=Letcher|first=Piers|last2=McKelvie|first2=Robin|last3=McKelvie|first3=Jenny|date=May 2007|publisher=[[Bradt Travel Guides]]|isbn=978-1-84162-191-3|edition=2nd|pages=145–146|orig-year=2005}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> === Морски ѕидови === Главниот ѕид на Дубровник од страната што гледа кон морето се протега од: тврдината Бокар на запад па се до тврдината Свети Јован на југ, како и до тврдината Ревелин на копнената страна. Овие ѕидови биле од 1.5м до 5м дебели, во зависност од нивната локација и нивното стратешко значење,<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf "City walls of Dubrovnik"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Geographica d.o.o. Archived from [http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 24 January 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> а целта на овие ѕидови била да помогнат во одбраната на градот од морски напади, особено од Венецијанската Република, која честопати се сметала за закана за безбедноста на Дубровник.<ref name="RobinHarris">{{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHarris2003">Harris, Robin (2003). ''Dubrovnik, A History''. Saqi Books. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-86356-332-5|<bdi>0-86356-332-5</bdi>]].</cite></ref> === Градско пристаниште === Како еден од најстарите сектори на Дубровник, пристаништето било изградено околу [[Доцна антика|доцноантички]] замок покрај морето и кој се протегал малку повеќе кон копното отколку што е денес, а била изграден е на местото на предроманската [[Соборна црква|катедрала]] и Ректорската палата, со што го опкружува градското пристаниште. Пристаништето е дизајнирано и изградено од инженерот Паскоје Миличевиќ кон крајот на 15 век и имено пристаништето е забележливо насликано на дланката на Свети Влас во [[триптих]] насликан од уметникот Никола Божидаревиќ околу 1500 година.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Најистакнатиот дел од пристаништето биле трите огромни лакови, а четвртиот оригинален лак бил заѕидан од голем арсенал изграден кон крајот на 12 век и проширен кон втората половина на 15 век, а воедно пристаништето претставувало и најстарото [[бродоградилиште]] во градот и сè уште е во употреба.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> Порпорела е изградена во 1873 година, веднаш до тврдината „Свети Јован“. Пристаништето Касе (Каше Брановиште) било изградено во 1485 година, според проектот на Паскоје Миличевиќ, со цел да се одбрани пристаништето и да се заштити од југоисточни ветрови и бранови. Така, брановиштето го скратило гломазниот синџир на пристаништето што се протегал ноќе од тврдината „Свети Јован“ до кулата „Свети Лука“. Било изградено од огромни камени блокови поставени врз дрвени темели без врзивно средство.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> Денес, во арсеналот се наоѓаат Градското кафе и кино, додека и пристаништето и Порпорела станаа пријатни шеталишта и туристички атракции.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> {{Панорама|A Panoramic from Revelin.jpg|1000px|A panorama from Revelin Fortress at City Harbour}} ==== Порти ==== Во градското пристаниште, една од најзначајните области на поморскиот трговски град, имало два влеза, првиот бил Портата Понте (пристаниште), а вториот Портата Рибниот Пазар, а целиот распоред на улиците на Дубровник, како и низа проширувања, бил наменет за брза и ефикасна комуникација со тврдините на градските ѕидини.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Портата на Понте ===== '''Портата Понте''' била изградена во 1476 година и се наоѓа западно од Големиот Арсенал. Градскиот ѕид, изграден во истиот период, води од Портата до тврдината Свети Јован. Денешната улица Дамјан Јуда е формирана во 15 век кога е завршен канализациониот систем, а градењето куќи покрај западниот градски ѕид повеќе не било дозволено.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> ===== Портата на Рибниот пазар ===== '''Портата на Рибниот пазар''', изградена во 1381 година, се наоѓа источно од Големиот Арсенал. Трите лакови од Малиот Арсенал од 15 век, каде што се поправале мали чамци, се наоѓаат малку подалеку. Старата кула на Свети Лука го штити пристаништето на исток, а влезот во пристаништето е опкружен и чуван од тврдината Ревелин.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> == Тврдини == === Тврдини во рамките на ѕидините === По [[Пад на Цариград (1453)|Падот на Цариград]] во 1453 година под Османлиите бил многу јасен знак за претпазливите граѓани на Дубровник дека се потребни итни мерки за одбрана, а зајакнувањето на неговите одбранбени структури бил најважниот проблем. Така со Падот на Босна, кој следел наскоро во 1463 година, само ги забрзала работите и како резултат на тоа, Републиката го поканила архитектот [[Микелоцо|Микелоцо ди Бартоломео од Фиренца]] да го води подобрувањето на одбраната на градот. Неговата работа во Дубровник резултираше со изградба и проширување на бројни згради од клучно значење за одбраната на Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> ==== Кула Минчета ==== [[Податотека:Minčeta_Fortress,_Dubrovnik_02.jpg|десно|мини|200x200пкс|Кулата Минчета е симбол на „неосвоивиот“ град Дубровник.]] '''Кулата Минчета''' била изградена од локален градител по име Никифор Ранџина и италијански инженери испратени од [[Папа Пиј II|папата Пиј II]] во 1463 година на врвот на турската закана.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=f-cUAAAAIAAJ&q=minceta&pg=PA27|title=The Ragusan republic: victim of Napoleon and its own conservatism|last=Towers Bjelovucic|first=Harriet|publisher=Brill|year=1970|page=59}}</ref> Првично како силна четиристрана тврдина, таа била најистакнатата точка во одбранбениот систем кон копното. Името на кулата потекнувало од името на семејството Менчетиќ, кое го поседувало земјиштето на кое била изградена кулата. Со својата висина и импресивен волумен, кулата доминира во северозападниот висок дел од градот и неговите ѕидини.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Во средината на 15 век, околу претходната четириаголна тврдина, [[Микелоцо]] изградил нова кружна кула користејќи нова техника на војување и ја споил со новиот систем на ниски ѕидови. Целосните шестметарски (20стапки) дебели ѕидови на новата кула имале низа заштитени отвори за топови. Архитектот и скулптор Џорџо да Себенико од [[Задар]] ја продолжил работата на кулата Минчета и ја дизајнирал, а воедно и изградил високата тесна кружна кула, додека бедемите се подоцнежен додаток. Кулата била завршена во 1464 година и станала симбол на непобедливиот град Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide" /> По долго ископување, под кулата Минчета во Горњи угао (Горна кула) е откриена леарница за топови од 16 век. Сега е музеј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.croatiatraveller.com/southern_dalmatia/Dubrovnik/Walls.htm|title=Dubrovnik's Walls|work=croatiatraveller.com}}</ref> ==== Форт Бокар ==== [[Податотека:Bokar_Fortress,_Dubrovnik_01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Тврдината Бокар е клучна точка во одбраната на Пила Порта.]] '''Тврдината Бокар''', честопати наречена „Звјездан“, се сметала за меѓу најубавите примери на функционална тврдинска архитектура. Изградена како двокатна казематна тврдина од Микелоцо од 1461 до 1463 година, додека градските ѕидини биле реконструирани, таа стоела пред средновековната ѕидина што штрчи во просторот речиси со целиот свој цилиндричен волумен. Била замислена како клучна точка во одбраната на [[Пилската порта]], западниот утврден влез во градот; а по кулата Минчета, таа е втората клучна точка во одбраната на западниот копнен пристап кон градот.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ==== Тврдина „Св. Јован“ ==== [[Податотека:Dubrovnik,_am_alten_Stadthafen_IMG_8169.jpg|десно|мини|200x200пкс|Тврдината „Св. Јован“ ги спречувала непријателските бродови да пристапат до градското пристаниште.]] '''Тврдината Свети Јован''' ({{Langx|hr|Sveti Ivan}}), често нарекувана Кула Муло, е комплексна монументална градба на југоисточната страна од старото градско пристаниште, која го контролирала и заштитувала неговиот влез. Првата тврдина била изградена во средината на 14 век, но била изменета во неколку наврати во текот на 15 и 16 век, што можело да се види во триптихот направен од сликарот Никола Божидаревиќ во доминиканскиот манастир, слика која го прикажувала Свети Влас, светецот-заштитник на Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Доминантна во пристанишниот амбиент, тврдината Свети Јован го спречувала пристапот на [[Пиратство|пирати]] и други непријателски бродови. Секогаш претпазливи при првиот знак на опасност, жителите на Дубровник го затворале влезот во пристаништето со тешки синџири растегнати помеѓу тврдината Свети Јован и пристаништето Касе, а исто така ги заѕидувале и сите пристанишни влезови кон Големиот Арсенал.<ref name="bestindubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bestindubrovnik.com/must_see/4/default.aspx#|title=The Old Port|work=Bestindubrovnik.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100416203458/http://www.bestindubrovnik.com/must_see/4/default.aspx|archive-date=16 April 2010|accessdate=5 November 2009}}</ref> Денес, тврдината има [[аквариум]] на приземјето, полн со риби од различни делови на Јадранското Море. На горните катови има [[Етнографија|етнографски]] и поморски музеј посветен на поморскиот период на Републиката, ерата на пареа, [[Втора светска војна|Втората светска војна]] и делот за техники на едрење и навигација. <ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Одвоени тврдини === ==== Тврдина Ревелин ==== [[Податотека:Revelin_LS4.JPG|десно|мини|200x200пкс|Во 16 век, тврдината Ревелин станала најсилната градска тврдина.]] Во периодот на несомнена турска опасност и паѓањето на Босна под турска власт, во 1462 година, источно од градот била изградена одвоена тврдина, која обезбедувала дополнителна заштита на копнениот пристап кон источната Плоческа порта. Името Ревелин потекнувало од ''ривелино'' (равелин), термин во воената архитектура кој се однесува на градба изградена спроти градската порта со цел да се обезбеди подобра заштита од непријателски напад. Опасноста од венецијански напад одеднаш се зголемила во времето на Првата света лига и било потребно да се зајакне оваа ранлива точка на градските утврдувања со што сенатот го ангажирал Антонио Ферамолино како искусен градител на тврдини во служба на [[Шпанија|шпанскиот]] адмирал Дорија, доверлив пријател на Републиката. Во 1538 година, Сенатот ги одобрил неговите цртежи на новата, многу посилна тврдина Ревелин, а биле потребни 11 години за да се изгради, со што во тој период сите други градежни работи во градот биле запрени се со цел да се завршела оваа тврдина што е можно поскоро.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Новиот Ревелин станал најсилната од градските тврдини, заштитувајќи го источниот копнен пристап кон градот. Бил обликуван во форма на неправилен четириаголник со едната страна што се спушта кон морето и е заштитен со длабок ров од другата страна. Еден мост го преминува заштитниот ров и го поврзува со Плоческата порта, додека друг мост го поврзува со источното предградие. Градежните работи биле изведени толку добро што дури ни разорниот [[Земјотресот во Дубровник од 1667 година|земјотрес од 1667 година]] не успеал ни малку да го оштетил Ревелин. Поделен на три големи засводени простории во внатрешноста, Ревелин станал административен центар на Републиката. <ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ==== Тврдина „Св. Лоренс“ ==== {{Главна|Lovrijenac}} [[Податотека:Lovrijenac,_Dubrovnik,_Croatia.JPG|десно|мини|200x200пкс|Ѕидовите на тврдината „Св. Лоренс“ изложени на непријателски оган се високи речиси {{Convert|12|m}} дебелина.]] '''Тврдина Свети Лаврентиј''' ({{Langx|hr|Lovrijenac}}), честопати нарекуван и како Дубровнички Гибралтар, се наоѓал надвор од западните градски ѕидини, на 37м надморска височина. Тврдината имала четириаголен двор со моќни лакови и бидејќи нејзината висина била нерамна, имала 3 тераси со моќни парапети, од кои најшироката гледа кон југ кон морето. Ловриенац бил бранет со 10 големи топови, од кои најголемиот и најпознат се викал „Гуштер“ ({{Langx|hr|Gušter}}). Ѕидовите изложени на непријателски оган биле дебели речиси 12м, но големата површина на ѕидот свртена кон градот не надминува 60 [[Сантиметар|сантиметри]] (2стапки). Два подвижни моста воделе до тврдината, а над портата стоел натписот ''„Non Bene Pro Toto Libertas Venditur Auro“'' што во превод значело „Слободата не се продава за сите богатства на светот“.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> За да се обезбеди лојалност, војниците во тврдината Свети Лоренс се менувале на секои 30 дена, а за да се обезбеди целосна лојалност, им биле давани само 30 дена храна кога влегувале во тврдината.<ref name="timemert" /> Според старите списи, таа била изградена за само три месеци.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Денес, нејзината внатрешност е една од најдостоинствените сцени во Европа и добро познато место за претставите [[Хамлет|на „Хамлет“ од Вилијам Шекспир]] . <ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> == Утврдувања околу Дубровник == [[Податотека:Ston-Fort-01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Ѕидовите на Стоун се {{Convert|5.5|km|mi}} долго.]] [[Податотека:Ragusa.png|десно|мини|200x200пкс|Утврдувања околу Дубровник беа поставени по должината на границите на Републиката.]] [[Податотека:Prevlaka_tvrdjava.JPG|десно|мини|200x200пкс|Тврдината Превлака од 19 век била изградена како дел од системот за утврдување на Которскиот Залив.]] === Ѕидините на Стоун === {{Главна|Walls of Ston}} '''Ѕидовите на Стоун''' првично биле серија одбранбени камени ѕидови долги повеќе од 7км,<ref name="citywallsdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-stonske.htm|title=Stonske zidine|work=Citywallsdubrovnik.hr|publisher=Društvo prijatelja dubrovačke starine|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20081026064412/http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-stonske.htm|archive-date=26 October 2008|accessdate=4 November 2009}}</ref> но покрај малата големина, добро заштитената Република Рагуза одлучила да го користи Пељешац за да изгради уште една одбранбена линија. На најтесната точка на Пељешац, непосредно пред спојувањето со копното, бил изграден ѕид од Стон до Мали Стон. Денешниот сид долг 5.5км што ги поврзувал овие две мали заедници има форма на петоаголник. Бил завршен во 15 век, заедно со други 40 кули и 5 тврдини. „Ѕидот“ значел заштита на скапоцените солници кои во голема мера придонеле за богатството на Дубровник, на кои сè уште се работи денес. === Соколска тврдина === {{Главна|Sokol (Konavle)}} '''Соколската тврдина''' ({{Langx|hr|Sokol grad}}, {{Lit|Falcon fort}}) била една од најголемите и најважните тврдини на територијата на Република Рагуза, поради нејзината положба во планинскиот регион во близина на босанскиот копнен дел. Изградена е на местото на поранешни [[Илири|илирски]] и подоцнежни [[Римско Царство|римски]] утврдувања, што е очигледно од остатоците од керамика и римски тули во нејзините ѕидови. Во 1391 година, браќата Санковиќ, кои во тоа време биле владетели на Конавле ѝ дале на Република Рагуза целосна власт над тврдината Сокол, додека таа паднала под конечно поседување на републиката дури во 1423 година.<ref name="kulturniturizam">{{Наведена мрежна страница|url=http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|title=The Sokol (Falcon) Fortress|work=Kulturniturizam.croatia.hr|publisher=[[Croatian National Tourist Board]]|archive-url=https://archive.today/20130217163547/http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|archive-date=17 February 2013|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Поради нејзината стратешка важност, Република Рагуза постојано инвестирала во одржувањето на тврдината, која содржела цистерна, складиште за барут, вински и прехранбени подруми, стражарски кутии, воени касарни и светилишта за сместување на бегалци од околните села во случај на војна. <ref name="kulturniturizam">{{Наведена мрежна страница|url=http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|title=The Sokol (Falcon) Fortress|work=Kulturniturizam.croatia.hr|publisher=[[Croatian National Tourist Board]]|archive-url=https://archive.today/20130217163547/http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|archive-date=17 February 2013|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597 "The Sokol (Falcon) Fortress"]. ''Kulturniturizam.croatia.hr''. [[Croatian National Tourist Board]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Предлошка:Наведена мрежна страница|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: deprecated archival service ([[:Category:CS1 maint: deprecated archival service|link]])</span> [[Category:CS1 maint: deprecated archival service]]</ref> === Империјална тврдина === Империјалната тврдина се наоѓала на врвот на планината Срѓ, веднаш над градот Дубровник и била изградена за време на [[Илирски провинции|илирските провинции]] во 1806 година од маршалот Мармонт, наречен Империјален, во чест на царот [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] и претставувала од стратешка важност за одбраната на северната страна на градот. === Тврдина Превлака === '''Тврдината Превлака''' се наоѓа во Понта Оштро, на самиот крај од полуостровот Превлака. Изградена во средината на 19 век, помеѓу 1856 и 1862 година, како дел од системот за утврдување на [[Бока Которска|Которскиот Залив]] во времето на [[Кралство Далмација|Кралството Далмација]] на Австриската империја. Со својата монументалност и единствена структура, таа претставува исклучителен пример за воена архитектура од своето време. Денес, тврдината е надвор од употреба и е тешко оштетена од разни уништувања во текот на историјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.omega-engineering.hr/projekt.php?idproj=79&lang=eng|title=Prevlaka Fortress|work=Omega-engineering.hr|publisher=Omega Engineering d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721101405/http://www.omega-engineering.hr/projekt.php?idproj=79&lang=eng|archive-date=21 July 2011|accessdate=5 November 2009}}</ref> == Градски ѕидини за време на опсадите == [[Податотека:Saracen_fleet_against_Crete.jpg|десно|мини|200x200пкс|Сараценските корсари во 867 година го опсадуваат Дубровник (ракопис на Скилица во Мадрид ).]] [[Податотека:St._Blaise_-_National_Flag_of_the_Ragusan_Republic.png|десно|мини|200x200пкс|Знаме на Република Рагуза со [[Свети Власиј]], светецот-заштитник на Дубровник.]] [[Податотека:Map_of_Ragusa.jpg|десно|мини|200x200пкс|Стара карта на Република Рагуза, датирана од 1678 година.]] [[Податотека:Dubrovnik_shelling.jpg|десно|мини|276x276пкс|Означена штета на градската карта, од гранатирањето на Југословенската народна армија.]] === Сараценската опсада во 866–867 година === {{Главна|Byzantine–Arab Wars (780–1180)}} Во 866 година, голем [[Арапи|арапски]] напад по должината [[Далмација|на Далмација]] ги погодил [[Будва]] и [[Котор]], а потоа го опсадил Дубровник во 867 година. Градот се обратил кај [[Список на византиски цареви|византискиот цар]] [[Василиј I Македонецот|Василиј I]], кој одговорил со испраќање на над сто бродови.<ref name="JohnVanAntwerpFinep257">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&q=Arab%20raid%20of%20Dubrovnik&pg=RA1-PA257|title=The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1991|isbn=0-472-08149-7<!--9780472081493-->|page=257}}</ref> Конечно, опсадата на Дубровник од страна на Сарацените во 866–867 година, која траела една година и 3 месеци, била прекината поради интервенцијата на Василиј I, кој испратил флота под команда на [[Никит Орифа|Никита Орифа]] во помош на градот.<ref>{{Наведена книга|title=Islam in the Balkans|last=Norris|first=H.T.|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=1994|isbn=1-85065-167-1}}</ref> По оваа успешна интервенција, [[Византиска морнарица|византиската морнарица]] пловела по брегот собирајќи ветувања за лојалност кон империјата од далматинските градови. <ref name="JohnVanAntwerpFinep257" /> === Венецијанската опсада во 948 година === Со слабеењето на [[Византион|Византија]], Венеција почнала да ја гледа Рагуза како соперник кој требало да биде под нејзина контрола, но обидот за освојување на градот во 948 година не успеал. Граѓаните на градот го припишувале ова на [[Свети Власиј]], кого го посвоиле за светец-заштитник на градот.<ref name="short">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qTLSZ3ucaZMC&q=Venetian%20siege%20in%20948&pg=PA107|title=A Short History of the Yugoslav Peoples|last=Singleton|first=Frederick Bernard|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=1985|isbn=0-521-27485-0|page=68}}</ref> === Опсадата на Немања во 1185 година === {{Главна|Stefan Nemanja}} По некои територијални спорови, избувнала војна помеѓу [[Стефан Немања]], големиот кнез на Рашка, и градот Дубровник, во тоа време под [[Нормани|норманско]] [[Сизеренство|сузеренство]]. Во 1185 година, Немања го нападнал градот и го опсадил,<ref name="JohnVanAntwerpFine">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=QDFVUDmAIqIC&q=Nemanja+attacked+the+city+of+Dubrovnik&pg=PA8|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1994|isbn=0-472-08260-4|pages=8–9}}</ref> но контранападот на Рагуза ги принудил силите на Немања да се вратат. Според хрониките од Дубровник, кои се прифатени од повеќето историчари, опсадата на крајот пропаднала.<ref name="JohnVanAntwerpFine" /> Колкава помош добил Дубровник од Норманите додека ја одбивал опсадата, исто така, не било точно познато.<ref name="JohnVanAntwerpFine" /> === Венецијанската и Четвртата крстоносна војна во 1205 година === {{Главна|Fourth Crusade}} Во 1205 година, Венецијанската Република ја нападнала [[Далмација]] со силите на [[Четврта крстоносна војна|Четвртата крстоносна војна]] со што Рагуза била принудена да плаќа данок, на крајот станувајќи извор на залихи за Венеција, со што се спасила од ограбување како Задар во [[Опсада на Задар|опсадата на Зара]], која се користела како поморска база на Венеција во јужниот дел [[Јадранско Море|на Јадранското Море]].<ref name="ReferenceA">{{Наведена книга|url=http://www.flipkart.com/venice-maritime-republic-frederic-chapin/080181460x-76w3fuf6cb#previewbook|title=Venice, a Maritime Republic|last=Lane|first=Frederic Chapin|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|year=1973|isbn=0-8018-1460-X|page=63}}</ref> Во 14 век, по ослободувањето од венецијанската супремација, била извршена обемна работа на ѕидините за да се обезбеди слободата на републиката.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Опсада од Стјепан Вукчиќ Косача во 1451 година === {{Главна|Stjepan Vukčić Kosača}} Во 1451 година, многу моќен босански регионален господар Херцег Стјепан Вукчиќ Косача го нападнал Дубровник и го опсадил градот. Претходно бил прогласен за рагузански благородник и следствено рагузанската влада го прогласила за предавник. Награда од 15.000 [[Дукат|дукати]], палата во Дубровник вредна 2.000 дукати и годишен приход од 300 дукати била понудена на секој што ќе го убие, заедно со ветување за наследно рагузанско благородништво, што исто така помогнало да се одржи ова ветување на оној што го сторил делото. Стјепан бил толку исплашен од заканата што конечно ја прекинал опсадата. <ref name="Viator">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=v9swtfALoisC&q=Stjepan+Vuk%C4%8Di%C4%87+Kosa%C4%8Da&pg=PA388|title=Viator|last=Medieval and Renaissance Studies|publisher=University of California Press|year=1978|isbn=0-520-03608-5|pages=388–389}}</ref> === Руската опсада во 1806 година === {{Главна|Napoleonic Wars}} До 1800 година, Републиката имала високо организирана мрежа од конзулати и конзуларни канцеларии во повеќе од осумдесет градови и пристаништа низ целиот свет. Во 1806 година, силите на [[Прво Француско Царство|Првото француско царство]], предводени од генералот Жак Лористон, влегле на територијата на Републиката, кршејќи ја нејзината строга неутралност и барале да им се дозволи одмор, храна и вода во градот пред да продолжат да ги преземат своите новостекнати поседи во [[Бока Которска|Которскиот Залив]]. Сепак, ова било измама бидејќи штом влегле во градот, тие продолжиле да го окупираат во име на Наполеон.{{Sfn|Vojnović|2009}} Речиси веднаш по почетокот на француската окупација, руските и црногорските трупи влегле на територијата на Рагуза и почнале да се борат против француската армија, напаѓајќи и ограбувајќи сè по патот и кулминирајќи со опсада на окупираниот град, за време на која врз него паднале 3.000 топовски ѓулиња.{{Sfn|Vojnović|2009}} Во 1808 година, маршалот Огист де Мармон ја укина Република Рагуза и ја споил нејзината територија со Француските [[Илирски провинции|илирски покраини]], станувајќи „Војвода од Рагуза“ (''Duc de Raguse'').<ref name="Cosic2000">{{Наведено списание|last=Ćosić|first=Stjepan|year=2000|title=Dubrovnik Under French Rule (1810–1814)|url=http://hrcak.srce.hr/file/12648|format=PDF|journal=[[Dubrovnik Annals]]|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issue=4|pages=103–142|access-date=30 September 2009}}</ref> === Англо-австриската опсада во 1814 година === {{Главна|Siege of Ragusa (1814)}} Австрија [[Војна на Шестата коалиција|објави војна на Франција]] во август 1813 година и до есента [[Кралска воена морнарица|Кралската морнарица]] уживаше без конкуренција доминација над Јадранското Море. Работејќи заедно со австриските армии кои сега ги напаѓаа илирските покраини и Северна Италија, бродовите на контраадмиралот Томас Фримантл биле во можност брзо да транспортираат британски и австриски трупи од една до друга точка, принудувајќи предавање на стратешките пристаништа едно по друго. Капетанот Вилијам Хосте со својот брод [[HMS Bacchante (1811)|HMS ''Bacchante'']] (38 топови) заедно со HMS ''Saracen'', бригада со 18 топови, пристигнал во Рагуза која веќе била под опсада од страна на рагузанските бунтовнички сили. Рагузанците, Британците и Австријците биле во можност да ја освојат царската тврдина и позициите на островот Локрум. Со влечење топови до ридот Срѓ, тие го бомбардирале градот сè додека францускиот генерал Жозеф де Монтришар не одлучи дека нема друг избор освен да се предаде, особено затоа што се соочил со уште едно востание во самиот град, бидејќи рагузанците сакале да ја обноват Републиката. Австрискиот генерал Тодор Милутиновиќ, поттикнувајќи ја личната амбиција на еден од привремените гувернери на Републиката, Бјаџо Бернардо Кабога, со ветувања за моќ и влијание (кои подоцна биле прекинати и кој починал во срам, жигосан како предавник од својот народ), успеал да го убеди дека портата кон исток треба да се држи затворена за рагузанските сили и да им се дозволи на австриските и британските сили да влезат во градот од запад, без никакви рагузански војници, откако францускиот гарнизон од 500 војници ќе се предаде, по што Австријците продолжила да го окупираат градот.{{Sfn|Vojnović|2009}} === Опсадата на југословенската армија во 1991–1992 година === {{Главна|Siege of Dubrovnik}} Опсадата на Дубровник ({{Langx|hr|Opsada Dubrovnika}}) е термин што ја означува битката и опсадата на градот Дубровник и околината во [[Хрватска]] како дел од [[Хрватска војна за независност|Хрватската војна за независност]]. Дубровник беше опсаден и нападнат од силите на [[Југословенска народна армија|Југословенската народна армија]] (ЈНА), кон крајот на 1991 година, а главните борби завршиле на почетокот на 1992 година, а хрватскиот контранапад конечно ја крена опсадата и ја ослободи областа кон средината на 1992 година. Во [[Меѓународен кривичен суд за поранешна Југославија|Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија]] (МКТЈ), обвинителството тврдеше дека „целта на српските сили било да ја одвојат оваа област од Хрватска и да ја припојат кон Црна Гора“.<ref name="Summary">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/ind/en/mil-2ai020728e.htm|title=Investigative Summary|date=23 October 2002|publisher=[[International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia]]|accessdate=4 September 2009}}</ref> Во 1991 година, Американскиот институт на архитекти го осудил бомбардирањето на градските згради,<ref>{{Наведено списание|last=Zaknic|first=Ivan|date=November 1992|title=The Pain of Ruins: Croatian Architecture under Siege|journal=Journal of Architectural Education|publisher=Association of Collegiate Schools of Architecture|volume=46|issue=2|page=121|doi=10.1080/10464883.1992.10734547|jstor=1425208}}</ref> а институтот за заштита на културни споменици, во соработка со [[УНЕСКО]], открил дека од 824 згради во Стариот град, 563 (или 68,33%) биле погодени од проектили за време на опсадата. Од овие 563, девет згради биле целосно уништени од еден од неколкуте големи пожари што се случиле за време на опсадата. Во 1993 година, Институтот за рехабилитација на Дубровник и УНЕСКО ги проценија вкупните трошоци за реставрација на јавни, приватни и верски згради, улици, плоштади, фонтани, бедеми, порти и мостови на 9.657.578 [[Американски долар|долари]]. До крајот на 1999 година, за реставрација биле потрошени над 7.000.000 долари. <ref name="ICTY Press release">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.icty.org/sid/7948|title=Full Contents of the Dubrovnik Indictment made Public|date=2 October 2001|publisher=[[International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia]]|accessdate=4 September 2009}}</ref> Доказ за отпорноста на античките ѕидини е тоа што повеќе згради во стариот град не биле уништени за време на бомбардирањето; Всушност, античките ѕидини биле поефикасни во отпорот на современото оружје отколку современите структури во периферијата на градот. <ref>{{Наведено списание|last=Pearson, Joseph (2010)|date=2010|title=Dubrovnik's Artistic Patrimony, and its Role in War Reporting (1991)|url=http://ehq.sagepub.com/cgi/content/abstract/40/2/197|journal=European History Quarterly|volume=40|issue=2|pages=197–216|doi=10.1177/0265691410358937|access-date=30 September 2010}}</ref> == Видете исто така == {{Портал|Croatia}} * [[Тврдина Ловриенац|Тврдинац]] * Список на ѕидови * Список на градови со одбранбени ѕидини * [[Список на тврдини и замоци во Хрватска|Список на замоци во Хрватска]] == Белешки == {{Наводи|group="Note"}} == Наводи == .mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:27em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:22.5em}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-alpha]{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-roman]{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-alpha]{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-greek]{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-roman]{list-style-type:lower-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-alpha .references{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-roman .references{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-alpha .references{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-greek .references{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-roman .references{list-style-type:lower-roman} == Извори == * {{Наведена книга|title=Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek|last=Milić|first=Bruno|publisher=[[Školska knjiga]]|year=1995|isbn=953-0-31641-0|location=Zagreb|language=hr}} * {{Наведена енциклопедија|access-date=7 November 2009}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=SXVSki2c_nwC|title=Croatia|last=Oliver|first=Jeanne|publisher=[[Lonely Planet]]|year=2007|isbn=978-1-74104-916-9|edition=4th}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=KIhFr8klMowC|title=Croatia|last=Stewart|first=James|publisher=Cadogan Guides|year=2006|isbn=1-86011-319-2}}  * {{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}} * ''Zlatno doba Dubrovnika XV. i XVI. stoljeće'', Muzejski prostor i Dubrovački muzej, Zagreb-Dubrovnik 1987. * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C|title=The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1991|isbn=0-472-08149-7<!--9780472081493-->}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=QDFVUDmAIqIC|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1994|isbn=0-472-08260-4}} * {{Наведена книга|url=http://www.flipkart.com/venice-maritime-republic-frederic-chapin/080181460x-76w3fuf6cb#previewbook|title=Venice, a Maritime Republic|last=Lane|first=Frederic Chapin|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|year=1973|isbn=0-8018-1460-X}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=JdA0XwAACAAJ|title=Pad Dubrovnika (1797.-1806.)|last=Vojnović|first=Lujo|publisher=Fortuna|year=2009|isbn=978-953-95981-9-6}} == Надворешни врски == * [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=95 Стариот град на Дубровник&nbsp;– Центар за светско наследство на УНЕСКО] * [https://www.youtube.com/watch?v=sQegEro5Bfo Видео, Дигитална реконструкција на Дубровник од GRAIL на Универзитетот во Вашингтон] * {{In lang|hr}} [https://web.archive.org/web/20100531171805/http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-gradske.htm Друштво дубровачки стари&nbsp;– Градске зидин] * [https://walkindubrovnik.com/walls-of-dubrovnik/ Водич за ѕидините на Дубровник] {{World Heritage Sites in Croatia}}{{DEFAULTSORT:Walls Of Dubrovnik}} [[Категорија:Статии со текст на хрватски]] ihcopsas3sbndi8sf0qdguxqu4apzav 5536767 5536690 2026-04-10T08:30:27Z IvanKonev123 98191 /* Наводи */ 5536767 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Воен објект|name=Ѕидини на Дубровник|native_name=хрв. Dubrovačke gradske zidine|location=[[Дубровник]], [[Хрватска]]|coordinates={{coord|42.640|18.108|type:landmark|display=inline}}|image=[[File:Dubrovnik s 24.jpg|thumb|Ѕидини на Дубровник од тврдината [[Ловриенац]]]] [[File:Dubrovnik1 (js).jpg|thumb|Ѕидовите го опкружуваат стариот дел на Дубровник]]|map_type=Хрватска|map_size=200|type=Walls|built=13 век&nbsp;– 17 век<br />Дефиниран во 14 век|builder=Граѓани на Дубровник<br />Вклучени архитекти: * 1319 [[Nicifor Ranjina]] * 1461–1464 [[Michelozzo|Michelozzo di Bartolomeo]] * 1465–1466 [[Giorgio da Sebenico]] ({{langx|hr|Juraj Dalmatinac}}) * 1466–1516 [[Paskoje Miličević Mihov|Paskoje Miličević]] * 1538 [[Antonio Ferramolino]] * 1617 [[Mihajlo Hranjac]]|controlledby=[[Република Рагуза|Република Рагуза (Дубровник)]]|materials=Limestone|height=Up to {{convert|25|m|ft|abbr=on}}|used=|condition=Добро зачуван или недопрен|ownership=Град Дубровник, Хрватска|open_to_public=Daily 9&nbsp;am–5&nbsp;pm (May-mid October until 7&nbsp;pm)|events=Значајни настани кои не се поврзани со битка: * Основање на Републиката во 1358 година * [[Земјотрес во Дубровник од 1667 година|Силен земјотрес во 1667 година]] * Маршалот Мармонт ја укина Република Рагуза во 1808 година}} '''Ѕидовите на Дубровник''' ({{Langx|hr|Dubrovačke gradske zidine}}) се низа [[Бедем|одбранбени камени ѕидови]] што го опкружуваат градот [[Дубровник]] во јужна [[Хрватска]].<ref name="Bruno Milić">{{Наведена книга|title=Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek|last=Milić|first=Bruno|publisher=[[Školska knjiga]]|year=1995|isbn=953-0-31641-0|location=Zagreb|pages=242–245|language=hr}}</ref> Ѕидовите биле изградени во периферните области на градот, вклучувајќи ги и планинските падини како дел од збир статуи од 1272 година.<ref>{{Наведено списание|date=1994|title=Dubrovnik's Old City: The Destruction of a World Heritage Cultural Site|url=https://www.jstor.org/stable/43597355|journal=The George Wright Forum|volume=11|issue=1|pages=15|issn=0732-4715|jstor=43597355}}</ref> Постојните градски ѕидини биле изградени главно во текот на 13 век па се до 17 век<ref name="Hrvatski leksikon">{{Наведена енциклопедија|location=Zagreb}}</ref> и се протегаат по непрекинат тек од приближно 1,940м во должина, опкружувајќи го поголемиот дел од стариот град и достигнувајќи максимална висина од околу 25м.<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}</ref> Бегалците од уништените градови како што бил Епидаурус, избегале во она што подоцна станало одбранбена населба Дубровник (подоцна познат и како Рагуза), која станала засолниште на многумина со изградбата на градските ѕидини.<ref>{{Наведено списание|last=Carter|first=F. W.|date=1969|title=Dubrovnik: The Early Development of a Pre-Industrial City|url=https://www.jstor.org/stable/4206098|journal=The Slavonic and East European Review|volume=47|issue=109|pages=355–368|issn=0037-6795|jstor=4206098}}</ref> Ѕидовите биле зајакнати со три кружни и 14 четириаголни [[Кула|кули]], како и пет [[Бастион|бастиони]] (бедеми), две аголни утврдувања и големата тврдина Свети Јован. Копнените ѕидови биле дополнително зајакнати со еден поголем бастион и девет помали полукружни, како што е казематната тврдина Бокар, најстарата зачувана тврдина од тој вид во Европа.<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}</ref> [[Шанец|Ровот]] што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини, кои биле вооружени со повеќе од 120 [[Топ|топови]], обезбедувал одлични одбранбени способности на градот.<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}</ref> Во 1979 година, стариот град Дубровник, кој вклучува значителен дел од старите ѕидини на Дубровник, се приклучи на списокот на [[Светско наследство на УНЕСКО|светско наследство]] на [[УНЕСКО]],<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/172803/Dubrovnik "Dubrovnik"]. ''[[Енциклопедија Британика (семрежно издание)|Encyclopædia Britannica Online]]''. [[Encyclopædia Britannica Inc.|Encyclopædia Britannica, Inc.]]<span class="reference-accessdate"> Retrieved <span class="nowrap">6 November</span> 2009</span>.</cite></ref><ref name="unesco">{{Наведена мрежна страница|url=https://whc.unesco.org/en/list/95|title=Old City of Dubrovnik|work=World Heritage|publisher=[[UNESCO World Heritage Centre]]|accessdate=4 November 2009}}</ref> а денес, ѕидините на Дубровник се една од најпопуларните туристички атракции во Хрватска,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.touropia.com/tourist-attractions-in-croatia/|title=17 Top Tourist Attractions in Croatia|last=McCrea|first=Kaeylen|date=6 September 2018|work=Touropia|accessdate=17 November 2023}}</ref> со повеќе од 1,2 милиони посетители само во 2019 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thedubrovniktimes.com/news/dubrovnik/item/12521-almost-400-000-visitors-on-the-iconic-dubrovnik-city-walls-so-far-this-year#:~:text=record%20breaking%20year%20of%202019%20this%20figure%20represents%20only%2032%20percent%2C%20when%201.2%20million%20people%20visited%20the%20walls.|title=Almost 400,000 visitors on the iconic Dubrovnik City Walls so far this year|last=Thomas|first=Mark|work=The Dubrovnik Times|accessdate=17 November 2023}}</ref> == Поранешни градски ѕидини == [[Податотека:Dubrovnik_City_Dubrovnik_Croatia_Travel.jpg|мини|Поглед од југ на градските ѕидини и градот. Сегашниот облик на ѕидините бил дефиниран по разорниот пожар од 1292 година.]] Изградбата на првите [[Варовник|варовнички]] тврдини околу градот започнала во [[Ран среден век|раниот среден век]], кон крајот на 8 век. Но, „старите хроники“ велат дека на полуостровот Лаве сигурно постоел некаков замок доста долго пред тоа.<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ "The city walls"]. ''Diu.hr''. Dubrovnik International University. Archived from [http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ the original] on 23 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Градот прво се проширил кон ненаселениот источен дел од островчето, што објаснувало зошто сегашното име за југоисточниот дел од градот, во близина на тврдината Свети Јован, се нарекувал ''Пустијерна''. Самото името „Пустијерна“ доаѓа од латинската изјава „post terra“, што значело „надвор од градот“. Во 9 и 10 век, одбранбениот ѕид го затворил источниот дел од градот. Кога морскиот канал што го одделувал градот од копното бил исполнет со земја во 11 век, градот се споил со населбата на копно, и наскоро, бил изграден еден ѕид околу областа на денешното градско јадро.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}</ref> Во истиот овој временски период, Дубровник и околината биле опишани како дел од [[Хрвати|хрватскиот]] (''Грвасија'') ентитет, во едно од делата на познатиот [[Арапи|арапски]] географ [[Мухамед ел-Идриси|Мухамед а]] [[Мухамед ел-Идриси|л-Идриси]]. Во својата книга ''„Нузхат ал-Мушатак фи ихтирак ал-афак“'' (анг. „Радост за оние кои сакаат да пловат низ светот“) од 1154 година, тој го споменува Дубровник како најјужниот град на „земјата Хрватска и Далмација“. == Современи градски ѕидини == {{Панорама|Dubrovnik Stadtmauer.jpg|700px|Walls around the old town of Dubrovnik}} Градските ѕидини се за среќа сеуште зачувани до ден-денес, не само поради знаењето на квалификуваните градежни работници и постојаната грижа што ја обезбедувале жителите на градот кои ги одржувале и обновувале структурите по потреба, туку и поради брилијантно реномираната дипломатија во Рагуза, која во многу наврати успеала да избегне опасни мерки преземени од непријателите против [[Дубровничка Република|Република Рагуза]].<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Сегашниот облик на ѕидините е дизајниран според основен градски план кој датирал од 1292 година, кога пристанишниот град бил повторно изграден по пожарот<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/172803/Dubrovnik "Dubrovnik"]. ''[[Енциклопедија Британика (семрежно издание)|Encyclopædia Britannica Online]]''. [[Encyclopædia Britannica Inc.|Encyclopædia Britannica, Inc.]]<span class="reference-accessdate"> Retrieved <span class="nowrap">6 November</span> 2009</span>.</cite></ref> и кога Дубровник бил под [[Венецијанска Република]];<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dpds.hr/#:~:text=Today%27s%20size%20of%20the%20Dubrovnik,towers%2C%20three%20fortresses%2C%20six…|title=City walls Dubrovnik}}</ref> Врвот на изградбата траел од почетокот на 15 век па се до втората половина на 16 век, а за време на ерата на независната [[Дубровничка Република|Република Рагуза]] бил ренесансно дело на италијански и хрватски архитекти и градители. Бидејќи се изградени многу цврсто, ѕидините генерално не биле погодени од [[Земјотресот во Дубровник од 1667 година|силен земјотрес што се случил во 1667 година]].<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ "The city walls"]. ''Diu.hr''. Dubrovnik International University. Archived from [http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ the original] on 23 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Најголемиот стимул за континуиран развој и итни поправки и работи на рагузанските тврдини дошол како резултат на опасноста од неочекуваниот напад од [[Отоманско Царство|турските]] воени сили, особено откако го освоиле [[Цариград]] во 1453 година. Градот бил исто така под латентна опасност од напад од страна на Венецијанците.<ref name="diu" /> Со векови жителите на Дубровник биле во можност да го зачуваат својот град-република со вешто маневрирање помеѓу Исток и Запад . Стратешкиот договор со Турција ја заштитил слободата на Рагуза и ја одржал можноста за голема трговска улога меѓу [[Отоманско Царство|Отоманската империја]] и Европа.<ref name="Britannica-Dubrovnik" /> Неправилниот паралелограм што го опкружувал Дубровник се состоел од четири силни тврдини на неговите најзначајни точки, така на север се наоѓала силната кружна кула Минчета, а на источната страна од градското пристаниште се наоѓала тврдината Ревелин, додека западниот влез во градот е заштитен од силната и убаво обликувана тврдина Бокар, а силната, самостојна тврдина Свети Лаврентиј (исто така позната како [[Тврдина Ловриенац|Ловријенац]]) ја штитела западната страна на градот од можни копнени и морски напади, како и големата и комплексна тврдина Свети Јован која се наоѓала на југоисточната страна од градот.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Копнени ѕидови === Главниот ѕид на копното е околу 4м до 6м дебелина, а на одредени локации, ѕидовите достигнувале и до 25м во висина, а ѕидовите се протегале од тврдината Бокар на запад до одвоената тврдина Ревелин на исток.<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf "City walls of Dubrovnik"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Geographica d.o.o. Archived from [http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 24 January 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> На копнената страна, ѕидот е заштитен со дополнителен низ од коси потпорни ѕидови како одбрана од артилериски оган, особено од можни отомански напади.<ref name="RobinHarris">{{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}}</ref><ref name="JamesStewart" /> ==== Порти ==== [[Податотека:Blick_über_Dubrovnik_2019-08-23_11.jpg|мини|241x241пкс|Западниот ѕид и Портата на Пил]] Градот имал четири градски порти: две што воделе до пристаништето и две (со подвижни мостови) што воделе до копното, а во периодот кога [[Австриско Царство|Австриската империја]] ја заземала контролата врз градот, во ѕидот биле отворени уште две порти.<ref name="gulet">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gulet-croatia.info/destinations/dalmatia-dubrovnik/Dubrovnik.asp|title=Dubrovnik|work=Gulet-croatia.info|publisher=ADRIA travel|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512145531/http://www.gulet-croatia.info/destinations/dalmatia-dubrovnik/Dubrovnik.asp|archive-date=12 May 2008|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Комуникацијата со надворешниот свет од копнената страна се одржувал со градот преку две главни добро заштитени градски порти, од кои едната поставена на западната страна од градот, а другата на источната страна. Овие влезови биле изградени така што комуникацијата со градот не можела да се врши директно; гласникот морал да влезе низ повеќе врати и да оди по кривулест премин, што е доказ за безбедносните мерки преземени како последна одбрана од можноста за ненадејно пробивање или влегување на неочекувани посетители.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Порта на Пил ===== [[Податотека:Casco_viejo_de_Dubrovnik,_Croacia,_2014-04-13,_DD_13.JPG|десно|мини|200x200пкс|Утврден комплекс на Портата на Пиле]] [[Пилските порти]] биле добро утврден комплекс со повеќе врати, бранети од тврдината Бокар и [[Шанец|ровот]] што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> На влезната порта во Стариот град, на западната страна од копнените ѕидини, имало камен мост помеѓу два [[Готска архитектура|готски лака]], кои биле дизајнирани од архитектот Паскоје Миличевиќ во 1471 година и кој се поврзувал со друг дрвен подвижен мост кој можел да се подигне.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> За време на републиканската ера, дрвениот подвижен мост до Пиле Гејт се подигнувал секоја вечер со значителна помпезност на церемонија на која клучевите од градот му се предавале на рагузанскиот ректор, а денес, тој се протега на сув ров чија градина нуди одмор од толпите. Над мостовите, над лакот на главната градска порта, има статуа на градскиот патрон [[Свети Власиј|Свети Влахо]] ({{Langx|hr|Sveti Vlaho}}), со модел на [[Ренесанса|ренесансниот]] град. Откако ќе поминете покрај оригиналната [[Готска архитектура|готска]] внатрешна порта на Пиле Портата, можно е да се стигне до една од трите пристапни точки до градските ѕидини. ===== Портата на Плоче ===== [[Податотека:Casco_viejo_de_Dubrovnik,_Croacia,_2014-04-13,_DD_02.JPG|десно|мини|300x300пкс|Портата на Плоче, на источната страна од копнените ѕидини, служи како втор голем влез во градот.]] [[Податотека:Ploče_Gate,_Dubrovnik_01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Внатрешниот дел од портата Плоче]] На источната страна од копнените ѕидини се наоѓал вториот главен влез во градот, познат под името '''Портата на Плоче'''. Оваа порта била заштитена од самостојната тврдина Ревелин, која била поврзана со дрвен подвижен мост и камен мост со два распони што се протегал преку заштитен ров.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref><ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Надворешната порта на Плоче била дизајнирана и изградена од архитектот Михајло Храњац во 1628 година, додека двата моста до тврдината Ревелин биле изградени во 15 век од Паскоје Миличевиќ, кој воедно и ги дизајнирал мостовите на Пилеската порта, што ги објаснува сличностите меѓу мостовите. Над мостот, исто како и кај Пилеската порта, се наоѓа статуата на Свети Власиј, светецот-заштитник на Дубровник.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Портата на Бужа ===== '''Портата Бужа''' (што во превод значи „дупка“) се наоѓа на северната страна од копнените ѕидини и била релативно нова во споредба со другите порти, бидејќи била изградена во раните 1900 години.<ref name="Bradtguide">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=JM6TwY9_1ZkC&q=Gate%20of%20Buza&pg=PA146|title=Dubrovnik|last=Letcher|first=Piers|last2=McKelvie|first2=Robin|last3=McKelvie|first3=Jenny|date=May 2007|publisher=[[Bradt Travel Guides]]|isbn=978-1-84162-191-3|edition=2nd|pages=145–146|orig-year=2005}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> === Морски ѕидови === Главниот ѕид на Дубровник од страната што гледа кон морето се протега од: тврдината Бокар на запад па се до тврдината Свети Јован на југ, како и до тврдината Ревелин на копнената страна. Овие ѕидови биле од 1.5м до 5м дебели, во зависност од нивната локација и нивното стратешко значење,<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf "City walls of Dubrovnik"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Geographica d.o.o. Archived from [http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 24 January 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> а целта на овие ѕидови била да помогнат во одбраната на градот од морски напади, особено од Венецијанската Република, која честопати се сметала за закана за безбедноста на Дубровник.<ref name="RobinHarris">{{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHarris2003">Harris, Robin (2003). ''Dubrovnik, A History''. Saqi Books. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-86356-332-5|<bdi>0-86356-332-5</bdi>]].</cite></ref> === Градско пристаниште === Како еден од најстарите сектори на Дубровник, пристаништето било изградено околу [[Доцна антика|доцноантички]] замок покрај морето и кој се протегал малку повеќе кон копното отколку што е денес, а била изграден е на местото на предроманската [[Соборна црква|катедрала]] и Ректорската палата, со што го опкружува градското пристаниште. Пристаништето е дизајнирано и изградено од инженерот Паскоје Миличевиќ кон крајот на 15 век и имено пристаништето е забележливо насликано на дланката на Свети Влас во [[триптих]] насликан од уметникот Никола Божидаревиќ околу 1500 година.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Најистакнатиот дел од пристаништето биле трите огромни лакови, а четвртиот оригинален лак бил заѕидан од голем арсенал изграден кон крајот на 12 век и проширен кон втората половина на 15 век, а воедно пристаништето претставувало и најстарото [[бродоградилиште]] во градот и сè уште е во употреба.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> Порпорела е изградена во 1873 година, веднаш до тврдината „Свети Јован“. Пристаништето Касе (Каше Брановиште) било изградено во 1485 година, според проектот на Паскоје Миличевиќ, со цел да се одбрани пристаништето и да се заштити од југоисточни ветрови и бранови. Така, брановиштето го скратило гломазниот синџир на пристаништето што се протегал ноќе од тврдината „Свети Јован“ до кулата „Свети Лука“. Било изградено од огромни камени блокови поставени врз дрвени темели без врзивно средство.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> Денес, во арсеналот се наоѓаат Градското кафе и кино, додека и пристаништето и Порпорела станаа пријатни шеталишта и туристички атракции.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> {{Панорама|A Panoramic from Revelin.jpg|1000px|A panorama from Revelin Fortress at City Harbour}} ==== Порти ==== Во градското пристаниште, една од најзначајните области на поморскиот трговски град, имало два влеза, првиот бил Портата Понте (пристаниште), а вториот Портата Рибниот Пазар, а целиот распоред на улиците на Дубровник, како и низа проширувања, бил наменет за брза и ефикасна комуникација со тврдините на градските ѕидини.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Портата на Понте ===== '''Портата Понте''' била изградена во 1476 година и се наоѓа западно од Големиот Арсенал. Градскиот ѕид, изграден во истиот период, води од Портата до тврдината Свети Јован. Денешната улица Дамјан Јуда е формирана во 15 век кога е завршен канализациониот систем, а градењето куќи покрај западниот градски ѕид повеќе не било дозволено.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> ===== Портата на Рибниот пазар ===== '''Портата на Рибниот пазар''', изградена во 1381 година, се наоѓа источно од Големиот Арсенал. Трите лакови од Малиот Арсенал од 15 век, каде што се поправале мали чамци, се наоѓаат малку подалеку. Старата кула на Свети Лука го штити пристаништето на исток, а влезот во пристаништето е опкружен и чуван од тврдината Ревелин.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> == Тврдини == === Тврдини во рамките на ѕидините === По [[Пад на Цариград (1453)|Падот на Цариград]] во 1453 година под Османлиите бил многу јасен знак за претпазливите граѓани на Дубровник дека се потребни итни мерки за одбрана, а зајакнувањето на неговите одбранбени структури бил најважниот проблем. Така со Падот на Босна, кој следел наскоро во 1463 година, само ги забрзала работите и како резултат на тоа, Републиката го поканила архитектот [[Микелоцо|Микелоцо ди Бартоломео од Фиренца]] да го води подобрувањето на одбраната на градот. Неговата работа во Дубровник резултираше со изградба и проширување на бројни згради од клучно значење за одбраната на Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> ==== Кула Минчета ==== [[Податотека:Minčeta_Fortress,_Dubrovnik_02.jpg|десно|мини|200x200пкс|Кулата Минчета е симбол на „неосвоивиот“ град Дубровник.]] '''Кулата Минчета''' била изградена од локален градител по име Никифор Ранџина и италијански инженери испратени од [[Папа Пиј II|папата Пиј II]] во 1463 година на врвот на турската закана.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=f-cUAAAAIAAJ&q=minceta&pg=PA27|title=The Ragusan republic: victim of Napoleon and its own conservatism|last=Towers Bjelovucic|first=Harriet|publisher=Brill|year=1970|page=59}}</ref> Првично како силна четиристрана тврдина, таа била најистакнатата точка во одбранбениот систем кон копното. Името на кулата потекнувало од името на семејството Менчетиќ, кое го поседувало земјиштето на кое била изградена кулата. Со својата висина и импресивен волумен, кулата доминира во северозападниот висок дел од градот и неговите ѕидини.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Во средината на 15 век, околу претходната четириаголна тврдина, [[Микелоцо]] изградил нова кружна кула користејќи нова техника на војување и ја споил со новиот систем на ниски ѕидови. Целосните шестметарски (20стапки) дебели ѕидови на новата кула имале низа заштитени отвори за топови. Архитектот и скулптор Џорџо да Себенико од [[Задар]] ја продолжил работата на кулата Минчета и ја дизајнирал, а воедно и изградил високата тесна кружна кула, додека бедемите се подоцнежен додаток. Кулата била завршена во 1464 година и станала симбол на непобедливиот град Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide" /> По долго ископување, под кулата Минчета во Горњи угао (Горна кула) е откриена леарница за топови од 16 век. Сега е музеј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.croatiatraveller.com/southern_dalmatia/Dubrovnik/Walls.htm|title=Dubrovnik's Walls|work=croatiatraveller.com}}</ref> ==== Форт Бокар ==== [[Податотека:Bokar_Fortress,_Dubrovnik_01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Тврдината Бокар е клучна точка во одбраната на Пила Порта.]] '''Тврдината Бокар''', честопати наречена „Звјездан“, се сметала за меѓу најубавите примери на функционална тврдинска архитектура. Изградена како двокатна казематна тврдина од Микелоцо од 1461 до 1463 година, додека градските ѕидини биле реконструирани, таа стоела пред средновековната ѕидина што штрчи во просторот речиси со целиот свој цилиндричен волумен. Била замислена како клучна точка во одбраната на [[Пилската порта]], западниот утврден влез во градот; а по кулата Минчета, таа е втората клучна точка во одбраната на западниот копнен пристап кон градот.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ==== Тврдина „Св. Јован“ ==== [[Податотека:Dubrovnik,_am_alten_Stadthafen_IMG_8169.jpg|десно|мини|200x200пкс|Тврдината „Св. Јован“ ги спречувала непријателските бродови да пристапат до градското пристаниште.]] '''Тврдината Свети Јован''' ({{Langx|hr|Sveti Ivan}}), често нарекувана Кула Муло, е комплексна монументална градба на југоисточната страна од старото градско пристаниште, која го контролирала и заштитувала неговиот влез. Првата тврдина била изградена во средината на 14 век, но била изменета во неколку наврати во текот на 15 и 16 век, што можело да се види во триптихот направен од сликарот Никола Божидаревиќ во доминиканскиот манастир, слика која го прикажувала Свети Влас, светецот-заштитник на Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Доминантна во пристанишниот амбиент, тврдината Свети Јован го спречувала пристапот на [[Пиратство|пирати]] и други непријателски бродови. Секогаш претпазливи при првиот знак на опасност, жителите на Дубровник го затворале влезот во пристаништето со тешки синџири растегнати помеѓу тврдината Свети Јован и пристаништето Касе, а исто така ги заѕидувале и сите пристанишни влезови кон Големиот Арсенал.<ref name="bestindubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bestindubrovnik.com/must_see/4/default.aspx#|title=The Old Port|work=Bestindubrovnik.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100416203458/http://www.bestindubrovnik.com/must_see/4/default.aspx|archive-date=16 April 2010|accessdate=5 November 2009}}</ref> Денес, тврдината има [[аквариум]] на приземјето, полн со риби од различни делови на Јадранското Море. На горните катови има [[Етнографија|етнографски]] и поморски музеј посветен на поморскиот период на Републиката, ерата на пареа, [[Втора светска војна|Втората светска војна]] и делот за техники на едрење и навигација. <ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Одвоени тврдини === ==== Тврдина Ревелин ==== [[Податотека:Revelin_LS4.JPG|десно|мини|200x200пкс|Во 16 век, тврдината Ревелин станала најсилната градска тврдина.]] Во периодот на несомнена турска опасност и паѓањето на Босна под турска власт, во 1462 година, источно од градот била изградена одвоена тврдина, која обезбедувала дополнителна заштита на копнениот пристап кон источната Плоческа порта. Името Ревелин потекнувало од ''ривелино'' (равелин), термин во воената архитектура кој се однесува на градба изградена спроти градската порта со цел да се обезбеди подобра заштита од непријателски напад. Опасноста од венецијански напад одеднаш се зголемила во времето на Првата света лига и било потребно да се зајакне оваа ранлива точка на градските утврдувања со што сенатот го ангажирал Антонио Ферамолино како искусен градител на тврдини во служба на [[Шпанија|шпанскиот]] адмирал Дорија, доверлив пријател на Републиката. Во 1538 година, Сенатот ги одобрил неговите цртежи на новата, многу посилна тврдина Ревелин, а биле потребни 11 години за да се изгради, со што во тој период сите други градежни работи во градот биле запрени се со цел да се завршела оваа тврдина што е можно поскоро.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Новиот Ревелин станал најсилната од градските тврдини, заштитувајќи го источниот копнен пристап кон градот. Бил обликуван во форма на неправилен четириаголник со едната страна што се спушта кон морето и е заштитен со длабок ров од другата страна. Еден мост го преминува заштитниот ров и го поврзува со Плоческата порта, додека друг мост го поврзува со источното предградие. Градежните работи биле изведени толку добро што дури ни разорниот [[Земјотресот во Дубровник од 1667 година|земјотрес од 1667 година]] не успеал ни малку да го оштетил Ревелин. Поделен на три големи засводени простории во внатрешноста, Ревелин станал административен центар на Републиката. <ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ==== Тврдина „Св. Лоренс“ ==== {{Главна|Lovrijenac}} [[Податотека:Lovrijenac,_Dubrovnik,_Croatia.JPG|десно|мини|200x200пкс|Ѕидовите на тврдината „Св. Лоренс“ изложени на непријателски оган се високи речиси {{Convert|12|m}} дебелина.]] '''Тврдина Свети Лаврентиј''' ({{Langx|hr|Lovrijenac}}), честопати нарекуван и како Дубровнички Гибралтар, се наоѓал надвор од западните градски ѕидини, на 37м надморска височина. Тврдината имала четириаголен двор со моќни лакови и бидејќи нејзината висина била нерамна, имала 3 тераси со моќни парапети, од кои најшироката гледа кон југ кон морето. Ловриенац бил бранет со 10 големи топови, од кои најголемиот и најпознат се викал „Гуштер“ ({{Langx|hr|Gušter}}). Ѕидовите изложени на непријателски оган биле дебели речиси 12м, но големата површина на ѕидот свртена кон градот не надминува 60 [[Сантиметар|сантиметри]] (2стапки). Два подвижни моста воделе до тврдината, а над портата стоел натписот ''„Non Bene Pro Toto Libertas Venditur Auro“'' што во превод значело „Слободата не се продава за сите богатства на светот“.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> За да се обезбеди лојалност, војниците во тврдината Свети Лоренс се менувале на секои 30 дена, а за да се обезбеди целосна лојалност, им биле давани само 30 дена храна кога влегувале во тврдината.<ref name="timemert" /> Според старите списи, таа била изградена за само три месеци.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Денес, нејзината внатрешност е една од најдостоинствените сцени во Европа и добро познато место за претставите [[Хамлет|на „Хамлет“ од Вилијам Шекспир]] . <ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> == Утврдувања околу Дубровник == [[Податотека:Ston-Fort-01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Ѕидовите на Стоун се {{Convert|5.5|km|mi}} долго.]] [[Податотека:Ragusa.png|десно|мини|200x200пкс|Утврдувања околу Дубровник беа поставени по должината на границите на Републиката.]] [[Податотека:Prevlaka_tvrdjava.JPG|десно|мини|200x200пкс|Тврдината Превлака од 19 век била изградена како дел од системот за утврдување на Которскиот Залив.]] === Ѕидините на Стоун === {{Главна|Walls of Ston}} '''Ѕидовите на Стоун''' првично биле серија одбранбени камени ѕидови долги повеќе од 7км,<ref name="citywallsdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-stonske.htm|title=Stonske zidine|work=Citywallsdubrovnik.hr|publisher=Društvo prijatelja dubrovačke starine|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20081026064412/http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-stonske.htm|archive-date=26 October 2008|accessdate=4 November 2009}}</ref> но покрај малата големина, добро заштитената Република Рагуза одлучила да го користи Пељешац за да изгради уште една одбранбена линија. На најтесната точка на Пељешац, непосредно пред спојувањето со копното, бил изграден ѕид од Стон до Мали Стон. Денешниот сид долг 5.5км што ги поврзувал овие две мали заедници има форма на петоаголник. Бил завршен во 15 век, заедно со други 40 кули и 5 тврдини. „Ѕидот“ значел заштита на скапоцените солници кои во голема мера придонеле за богатството на Дубровник, на кои сè уште се работи денес. === Соколска тврдина === {{Главна|Sokol (Konavle)}} '''Соколската тврдина''' ({{Langx|hr|Sokol grad}}, {{Lit|Falcon fort}}) била една од најголемите и најважните тврдини на територијата на Република Рагуза, поради нејзината положба во планинскиот регион во близина на босанскиот копнен дел. Изградена е на местото на поранешни [[Илири|илирски]] и подоцнежни [[Римско Царство|римски]] утврдувања, што е очигледно од остатоците од керамика и римски тули во нејзините ѕидови. Во 1391 година, браќата Санковиќ, кои во тоа време биле владетели на Конавле ѝ дале на Република Рагуза целосна власт над тврдината Сокол, додека таа паднала под конечно поседување на републиката дури во 1423 година.<ref name="kulturniturizam">{{Наведена мрежна страница|url=http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|title=The Sokol (Falcon) Fortress|work=Kulturniturizam.croatia.hr|publisher=[[Croatian National Tourist Board]]|archive-url=https://archive.today/20130217163547/http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|archive-date=17 February 2013|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Поради нејзината стратешка важност, Република Рагуза постојано инвестирала во одржувањето на тврдината, која содржела цистерна, складиште за барут, вински и прехранбени подруми, стражарски кутии, воени касарни и светилишта за сместување на бегалци од околните села во случај на војна. <ref name="kulturniturizam">{{Наведена мрежна страница|url=http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|title=The Sokol (Falcon) Fortress|work=Kulturniturizam.croatia.hr|publisher=[[Croatian National Tourist Board]]|archive-url=https://archive.today/20130217163547/http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|archive-date=17 February 2013|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597 "The Sokol (Falcon) Fortress"]. ''Kulturniturizam.croatia.hr''. [[Croatian National Tourist Board]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Предлошка:Наведена мрежна страница|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: deprecated archival service ([[:Category:CS1 maint: deprecated archival service|link]])</span> [[Category:CS1 maint: deprecated archival service]]</ref> === Империјална тврдина === Империјалната тврдина се наоѓала на врвот на планината Срѓ, веднаш над градот Дубровник и била изградена за време на [[Илирски провинции|илирските провинции]] во 1806 година од маршалот Мармонт, наречен Империјален, во чест на царот [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] и претставувала од стратешка важност за одбраната на северната страна на градот. === Тврдина Превлака === '''Тврдината Превлака''' се наоѓа во Понта Оштро, на самиот крај од полуостровот Превлака. Изградена во средината на 19 век, помеѓу 1856 и 1862 година, како дел од системот за утврдување на [[Бока Которска|Которскиот Залив]] во времето на [[Кралство Далмација|Кралството Далмација]] на Австриската империја. Со својата монументалност и единствена структура, таа претставува исклучителен пример за воена архитектура од своето време. Денес, тврдината е надвор од употреба и е тешко оштетена од разни уништувања во текот на историјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.omega-engineering.hr/projekt.php?idproj=79&lang=eng|title=Prevlaka Fortress|work=Omega-engineering.hr|publisher=Omega Engineering d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721101405/http://www.omega-engineering.hr/projekt.php?idproj=79&lang=eng|archive-date=21 July 2011|accessdate=5 November 2009}}</ref> == Градски ѕидини за време на опсадите == [[Податотека:Saracen_fleet_against_Crete.jpg|десно|мини|200x200пкс|Сараценските корсари во 867 година го опсадуваат Дубровник (ракопис на Скилица во Мадрид ).]] [[Податотека:St._Blaise_-_National_Flag_of_the_Ragusan_Republic.png|десно|мини|200x200пкс|Знаме на Република Рагуза со [[Свети Власиј]], светецот-заштитник на Дубровник.]] [[Податотека:Map_of_Ragusa.jpg|десно|мини|200x200пкс|Стара карта на Република Рагуза, датирана од 1678 година.]] [[Податотека:Dubrovnik_shelling.jpg|десно|мини|276x276пкс|Означена штета на градската карта, од гранатирањето на Југословенската народна армија.]] === Сараценската опсада во 866–867 година === {{Главна|Byzantine–Arab Wars (780–1180)}} Во 866 година, голем [[Арапи|арапски]] напад по должината [[Далмација|на Далмација]] ги погодил [[Будва]] и [[Котор]], а потоа го опсадил Дубровник во 867 година. Градот се обратил кај [[Список на византиски цареви|византискиот цар]] [[Василиј I Македонецот|Василиј I]], кој одговорил со испраќање на над сто бродови.<ref name="JohnVanAntwerpFinep257">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&q=Arab%20raid%20of%20Dubrovnik&pg=RA1-PA257|title=The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1991|isbn=0-472-08149-7<!--9780472081493-->|page=257}}</ref> Конечно, опсадата на Дубровник од страна на Сарацените во 866–867 година, која траела една година и 3 месеци, била прекината поради интервенцијата на Василиј I, кој испратил флота под команда на [[Никит Орифа|Никита Орифа]] во помош на градот.<ref>{{Наведена книга|title=Islam in the Balkans|last=Norris|first=H.T.|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=1994|isbn=1-85065-167-1}}</ref> По оваа успешна интервенција, [[Византиска морнарица|византиската морнарица]] пловела по брегот собирајќи ветувања за лојалност кон империјата од далматинските градови. <ref name="JohnVanAntwerpFinep257" /> === Венецијанската опсада во 948 година === Со слабеењето на [[Византион|Византија]], Венеција почнала да ја гледа Рагуза како соперник кој требало да биде под нејзина контрола, но обидот за освојување на градот во 948 година не успеал. Граѓаните на градот го припишувале ова на [[Свети Власиј]], кого го посвоиле за светец-заштитник на градот.<ref name="short">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qTLSZ3ucaZMC&q=Venetian%20siege%20in%20948&pg=PA107|title=A Short History of the Yugoslav Peoples|last=Singleton|first=Frederick Bernard|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=1985|isbn=0-521-27485-0|page=68}}</ref> === Опсадата на Немања во 1185 година === {{Главна|Stefan Nemanja}} По некои територијални спорови, избувнала војна помеѓу [[Стефан Немања]], големиот кнез на Рашка, и градот Дубровник, во тоа време под [[Нормани|норманско]] [[Сизеренство|сузеренство]]. Во 1185 година, Немања го нападнал градот и го опсадил,<ref name="JohnVanAntwerpFine">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=QDFVUDmAIqIC&q=Nemanja+attacked+the+city+of+Dubrovnik&pg=PA8|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1994|isbn=0-472-08260-4|pages=8–9}}</ref> но контранападот на Рагуза ги принудил силите на Немања да се вратат. Според хрониките од Дубровник, кои се прифатени од повеќето историчари, опсадата на крајот пропаднала.<ref name="JohnVanAntwerpFine" /> Колкава помош добил Дубровник од Норманите додека ја одбивал опсадата, исто така, не било точно познато.<ref name="JohnVanAntwerpFine" /> === Венецијанската и Четвртата крстоносна војна во 1205 година === {{Главна|Fourth Crusade}} Во 1205 година, Венецијанската Република ја нападнала [[Далмација]] со силите на [[Четврта крстоносна војна|Четвртата крстоносна војна]] со што Рагуза била принудена да плаќа данок, на крајот станувајќи извор на залихи за Венеција, со што се спасила од ограбување како Задар во [[Опсада на Задар|опсадата на Зара]], која се користела како поморска база на Венеција во јужниот дел [[Јадранско Море|на Јадранското Море]].<ref name="ReferenceA">{{Наведена книга|url=http://www.flipkart.com/venice-maritime-republic-frederic-chapin/080181460x-76w3fuf6cb#previewbook|title=Venice, a Maritime Republic|last=Lane|first=Frederic Chapin|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|year=1973|isbn=0-8018-1460-X|page=63}}</ref> Во 14 век, по ослободувањето од венецијанската супремација, била извршена обемна работа на ѕидините за да се обезбеди слободата на републиката.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Опсада од Стјепан Вукчиќ Косача во 1451 година === {{Главна|Stjepan Vukčić Kosača}} Во 1451 година, многу моќен босански регионален господар Херцег Стјепан Вукчиќ Косача го нападнал Дубровник и го опсадил градот. Претходно бил прогласен за рагузански благородник и следствено рагузанската влада го прогласила за предавник. Награда од 15.000 [[Дукат|дукати]], палата во Дубровник вредна 2.000 дукати и годишен приход од 300 дукати била понудена на секој што ќе го убие, заедно со ветување за наследно рагузанско благородништво, што исто така помогнало да се одржи ова ветување на оној што го сторил делото. Стјепан бил толку исплашен од заканата што конечно ја прекинал опсадата. <ref name="Viator">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=v9swtfALoisC&q=Stjepan+Vuk%C4%8Di%C4%87+Kosa%C4%8Da&pg=PA388|title=Viator|last=Medieval and Renaissance Studies|publisher=University of California Press|year=1978|isbn=0-520-03608-5|pages=388–389}}</ref> === Руската опсада во 1806 година === {{Главна|Napoleonic Wars}} До 1800 година, Републиката имала високо организирана мрежа од конзулати и конзуларни канцеларии во повеќе од осумдесет градови и пристаништа низ целиот свет. Во 1806 година, силите на [[Прво Француско Царство|Првото француско царство]], предводени од генералот Жак Лористон, влегле на територијата на Републиката, кршејќи ја нејзината строга неутралност и барале да им се дозволи одмор, храна и вода во градот пред да продолжат да ги преземат своите новостекнати поседи во [[Бока Которска|Которскиот Залив]]. Сепак, ова било измама бидејќи штом влегле во градот, тие продолжиле да го окупираат во име на Наполеон.{{Sfn|Vojnović|2009}} Речиси веднаш по почетокот на француската окупација, руските и црногорските трупи влегле на територијата на Рагуза и почнале да се борат против француската армија, напаѓајќи и ограбувајќи сè по патот и кулминирајќи со опсада на окупираниот град, за време на која врз него паднале 3.000 топовски ѓулиња.{{Sfn|Vojnović|2009}} Во 1808 година, маршалот Огист де Мармон ја укина Република Рагуза и ја споил нејзината територија со Француските [[Илирски провинции|илирски покраини]], станувајќи „Војвода од Рагуза“ (''Duc de Raguse'').<ref name="Cosic2000">{{Наведено списание|last=Ćosić|first=Stjepan|year=2000|title=Dubrovnik Under French Rule (1810–1814)|url=http://hrcak.srce.hr/file/12648|format=PDF|journal=[[Dubrovnik Annals]]|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issue=4|pages=103–142|access-date=30 September 2009}}</ref> === Англо-австриската опсада во 1814 година === {{Главна|Siege of Ragusa (1814)}} Австрија [[Војна на Шестата коалиција|објави војна на Франција]] во август 1813 година и до есента [[Кралска воена морнарица|Кралската морнарица]] уживаше без конкуренција доминација над Јадранското Море. Работејќи заедно со австриските армии кои сега ги напаѓаа илирските покраини и Северна Италија, бродовите на контраадмиралот Томас Фримантл биле во можност брзо да транспортираат британски и австриски трупи од една до друга точка, принудувајќи предавање на стратешките пристаништа едно по друго. Капетанот Вилијам Хосте со својот брод [[HMS Bacchante (1811)|HMS ''Bacchante'']] (38 топови) заедно со HMS ''Saracen'', бригада со 18 топови, пристигнал во Рагуза која веќе била под опсада од страна на рагузанските бунтовнички сили. Рагузанците, Британците и Австријците биле во можност да ја освојат царската тврдина и позициите на островот Локрум. Со влечење топови до ридот Срѓ, тие го бомбардирале градот сè додека францускиот генерал Жозеф де Монтришар не одлучи дека нема друг избор освен да се предаде, особено затоа што се соочил со уште едно востание во самиот град, бидејќи рагузанците сакале да ја обноват Републиката. Австрискиот генерал Тодор Милутиновиќ, поттикнувајќи ја личната амбиција на еден од привремените гувернери на Републиката, Бјаџо Бернардо Кабога, со ветувања за моќ и влијание (кои подоцна биле прекинати и кој починал во срам, жигосан како предавник од својот народ), успеал да го убеди дека портата кон исток треба да се држи затворена за рагузанските сили и да им се дозволи на австриските и британските сили да влезат во градот од запад, без никакви рагузански војници, откако францускиот гарнизон од 500 војници ќе се предаде, по што Австријците продолжила да го окупираат градот.{{Sfn|Vojnović|2009}} === Опсадата на југословенската армија во 1991–1992 година === {{Главна|Siege of Dubrovnik}} Опсадата на Дубровник ({{Langx|hr|Opsada Dubrovnika}}) е термин што ја означува битката и опсадата на градот Дубровник и околината во [[Хрватска]] како дел од [[Хрватска војна за независност|Хрватската војна за независност]]. Дубровник беше опсаден и нападнат од силите на [[Југословенска народна армија|Југословенската народна армија]] (ЈНА), кон крајот на 1991 година, а главните борби завршиле на почетокот на 1992 година, а хрватскиот контранапад конечно ја крена опсадата и ја ослободи областа кон средината на 1992 година. Во [[Меѓународен кривичен суд за поранешна Југославија|Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија]] (МКТЈ), обвинителството тврдеше дека „целта на српските сили било да ја одвојат оваа област од Хрватска и да ја припојат кон Црна Гора“.<ref name="Summary">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/ind/en/mil-2ai020728e.htm|title=Investigative Summary|date=23 October 2002|publisher=[[International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia]]|accessdate=4 September 2009}}</ref> Во 1991 година, Американскиот институт на архитекти го осудил бомбардирањето на градските згради,<ref>{{Наведено списание|last=Zaknic|first=Ivan|date=November 1992|title=The Pain of Ruins: Croatian Architecture under Siege|journal=Journal of Architectural Education|publisher=Association of Collegiate Schools of Architecture|volume=46|issue=2|page=121|doi=10.1080/10464883.1992.10734547|jstor=1425208}}</ref> а институтот за заштита на културни споменици, во соработка со [[УНЕСКО]], открил дека од 824 згради во Стариот град, 563 (или 68,33%) биле погодени од проектили за време на опсадата. Од овие 563, девет згради биле целосно уништени од еден од неколкуте големи пожари што се случиле за време на опсадата. Во 1993 година, Институтот за рехабилитација на Дубровник и УНЕСКО ги проценија вкупните трошоци за реставрација на јавни, приватни и верски згради, улици, плоштади, фонтани, бедеми, порти и мостови на 9.657.578 [[Американски долар|долари]]. До крајот на 1999 година, за реставрација биле потрошени над 7.000.000 долари. <ref name="ICTY Press release">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.icty.org/sid/7948|title=Full Contents of the Dubrovnik Indictment made Public|date=2 October 2001|publisher=[[International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia]]|accessdate=4 September 2009}}</ref> Доказ за отпорноста на античките ѕидини е тоа што повеќе згради во стариот град не биле уништени за време на бомбардирањето; Всушност, античките ѕидини биле поефикасни во отпорот на современото оружје отколку современите структури во периферијата на градот. <ref>{{Наведено списание|last=Pearson, Joseph (2010)|date=2010|title=Dubrovnik's Artistic Patrimony, and its Role in War Reporting (1991)|url=http://ehq.sagepub.com/cgi/content/abstract/40/2/197|journal=European History Quarterly|volume=40|issue=2|pages=197–216|doi=10.1177/0265691410358937|access-date=30 September 2010}}</ref> == Видете исто така == {{Портал|Croatia}} * [[Тврдина Ловриенац|Тврдинац]] * Список на ѕидови * Список на градови со одбранбени ѕидини * [[Список на тврдини и замоци во Хрватска|Список на замоци во Хрватска]] == Белешки == {{Наводи|group="Note"}} ==Наводи== {{Reflist|group="Note"}} == Извори == * {{Наведена книга|title=Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek|last=Milić|first=Bruno|publisher=[[Školska knjiga]]|year=1995|isbn=953-0-31641-0|location=Zagreb|language=hr}} * {{Наведена енциклопедија|access-date=7 November 2009}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=SXVSki2c_nwC|title=Croatia|last=Oliver|first=Jeanne|publisher=[[Lonely Planet]]|year=2007|isbn=978-1-74104-916-9|edition=4th}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=KIhFr8klMowC|title=Croatia|last=Stewart|first=James|publisher=Cadogan Guides|year=2006|isbn=1-86011-319-2}}  * {{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}} * ''Zlatno doba Dubrovnika XV. i XVI. stoljeće'', Muzejski prostor i Dubrovački muzej, Zagreb-Dubrovnik 1987. * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C|title=The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1991|isbn=0-472-08149-7<!--9780472081493-->}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=QDFVUDmAIqIC|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1994|isbn=0-472-08260-4}} * {{Наведена книга|url=http://www.flipkart.com/venice-maritime-republic-frederic-chapin/080181460x-76w3fuf6cb#previewbook|title=Venice, a Maritime Republic|last=Lane|first=Frederic Chapin|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|year=1973|isbn=0-8018-1460-X}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=JdA0XwAACAAJ|title=Pad Dubrovnika (1797.-1806.)|last=Vojnović|first=Lujo|publisher=Fortuna|year=2009|isbn=978-953-95981-9-6}} == Надворешни врски == * [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=95 Стариот град на Дубровник&nbsp;– Центар за светско наследство на УНЕСКО] * [https://www.youtube.com/watch?v=sQegEro5Bfo Видео, Дигитална реконструкција на Дубровник од GRAIL на Универзитетот во Вашингтон] * {{In lang|hr}} [https://web.archive.org/web/20100531171805/http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-gradske.htm Друштво дубровачки стари&nbsp;– Градске зидин] * [https://walkindubrovnik.com/walls-of-dubrovnik/ Водич за ѕидините на Дубровник] {{World Heritage Sites in Croatia}}{{DEFAULTSORT:Walls Of Dubrovnik}} [[Категорија:Статии со текст на хрватски]] ewpi2qfgl0ffsd8rr9ku8hibak2481s 5536768 5536767 2026-04-10T08:31:05Z IvanKonev123 98191 /* Наводи */ 5536768 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Воен објект|name=Ѕидини на Дубровник|native_name=хрв. Dubrovačke gradske zidine|location=[[Дубровник]], [[Хрватска]]|coordinates={{coord|42.640|18.108|type:landmark|display=inline}}|image=[[File:Dubrovnik s 24.jpg|thumb|Ѕидини на Дубровник од тврдината [[Ловриенац]]]] [[File:Dubrovnik1 (js).jpg|thumb|Ѕидовите го опкружуваат стариот дел на Дубровник]]|map_type=Хрватска|map_size=200|type=Walls|built=13 век&nbsp;– 17 век<br />Дефиниран во 14 век|builder=Граѓани на Дубровник<br />Вклучени архитекти: * 1319 [[Nicifor Ranjina]] * 1461–1464 [[Michelozzo|Michelozzo di Bartolomeo]] * 1465–1466 [[Giorgio da Sebenico]] ({{langx|hr|Juraj Dalmatinac}}) * 1466–1516 [[Paskoje Miličević Mihov|Paskoje Miličević]] * 1538 [[Antonio Ferramolino]] * 1617 [[Mihajlo Hranjac]]|controlledby=[[Република Рагуза|Република Рагуза (Дубровник)]]|materials=Limestone|height=Up to {{convert|25|m|ft|abbr=on}}|used=|condition=Добро зачуван или недопрен|ownership=Град Дубровник, Хрватска|open_to_public=Daily 9&nbsp;am–5&nbsp;pm (May-mid October until 7&nbsp;pm)|events=Значајни настани кои не се поврзани со битка: * Основање на Републиката во 1358 година * [[Земјотрес во Дубровник од 1667 година|Силен земјотрес во 1667 година]] * Маршалот Мармонт ја укина Република Рагуза во 1808 година}} '''Ѕидовите на Дубровник''' ({{Langx|hr|Dubrovačke gradske zidine}}) се низа [[Бедем|одбранбени камени ѕидови]] што го опкружуваат градот [[Дубровник]] во јужна [[Хрватска]].<ref name="Bruno Milić">{{Наведена книга|title=Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek|last=Milić|first=Bruno|publisher=[[Školska knjiga]]|year=1995|isbn=953-0-31641-0|location=Zagreb|pages=242–245|language=hr}}</ref> Ѕидовите биле изградени во периферните области на градот, вклучувајќи ги и планинските падини како дел од збир статуи од 1272 година.<ref>{{Наведено списание|date=1994|title=Dubrovnik's Old City: The Destruction of a World Heritage Cultural Site|url=https://www.jstor.org/stable/43597355|journal=The George Wright Forum|volume=11|issue=1|pages=15|issn=0732-4715|jstor=43597355}}</ref> Постојните градски ѕидини биле изградени главно во текот на 13 век па се до 17 век<ref name="Hrvatski leksikon">{{Наведена енциклопедија|location=Zagreb}}</ref> и се протегаат по непрекинат тек од приближно 1,940м во должина, опкружувајќи го поголемиот дел од стариот град и достигнувајќи максимална висина од околу 25м.<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}</ref> Бегалците од уништените градови како што бил Епидаурус, избегале во она што подоцна станало одбранбена населба Дубровник (подоцна познат и како Рагуза), која станала засолниште на многумина со изградбата на градските ѕидини.<ref>{{Наведено списание|last=Carter|first=F. W.|date=1969|title=Dubrovnik: The Early Development of a Pre-Industrial City|url=https://www.jstor.org/stable/4206098|journal=The Slavonic and East European Review|volume=47|issue=109|pages=355–368|issn=0037-6795|jstor=4206098}}</ref> Ѕидовите биле зајакнати со три кружни и 14 четириаголни [[Кула|кули]], како и пет [[Бастион|бастиони]] (бедеми), две аголни утврдувања и големата тврдина Свети Јован. Копнените ѕидови биле дополнително зајакнати со еден поголем бастион и девет помали полукружни, како што е казематната тврдина Бокар, најстарата зачувана тврдина од тој вид во Европа.<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}</ref> [[Шанец|Ровот]] што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини, кои биле вооружени со повеќе од 120 [[Топ|топови]], обезбедувал одлични одбранбени способности на градот.<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}</ref> Во 1979 година, стариот град Дубровник, кој вклучува значителен дел од старите ѕидини на Дубровник, се приклучи на списокот на [[Светско наследство на УНЕСКО|светско наследство]] на [[УНЕСКО]],<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/172803/Dubrovnik "Dubrovnik"]. ''[[Енциклопедија Британика (семрежно издание)|Encyclopædia Britannica Online]]''. [[Encyclopædia Britannica Inc.|Encyclopædia Britannica, Inc.]]<span class="reference-accessdate"> Retrieved <span class="nowrap">6 November</span> 2009</span>.</cite></ref><ref name="unesco">{{Наведена мрежна страница|url=https://whc.unesco.org/en/list/95|title=Old City of Dubrovnik|work=World Heritage|publisher=[[UNESCO World Heritage Centre]]|accessdate=4 November 2009}}</ref> а денес, ѕидините на Дубровник се една од најпопуларните туристички атракции во Хрватска,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.touropia.com/tourist-attractions-in-croatia/|title=17 Top Tourist Attractions in Croatia|last=McCrea|first=Kaeylen|date=6 September 2018|work=Touropia|accessdate=17 November 2023}}</ref> со повеќе од 1,2 милиони посетители само во 2019 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thedubrovniktimes.com/news/dubrovnik/item/12521-almost-400-000-visitors-on-the-iconic-dubrovnik-city-walls-so-far-this-year#:~:text=record%20breaking%20year%20of%202019%20this%20figure%20represents%20only%2032%20percent%2C%20when%201.2%20million%20people%20visited%20the%20walls.|title=Almost 400,000 visitors on the iconic Dubrovnik City Walls so far this year|last=Thomas|first=Mark|work=The Dubrovnik Times|accessdate=17 November 2023}}</ref> == Поранешни градски ѕидини == [[Податотека:Dubrovnik_City_Dubrovnik_Croatia_Travel.jpg|мини|Поглед од југ на градските ѕидини и градот. Сегашниот облик на ѕидините бил дефиниран по разорниот пожар од 1292 година.]] Изградбата на првите [[Варовник|варовнички]] тврдини околу градот започнала во [[Ран среден век|раниот среден век]], кон крајот на 8 век. Но, „старите хроники“ велат дека на полуостровот Лаве сигурно постоел некаков замок доста долго пред тоа.<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ "The city walls"]. ''Diu.hr''. Dubrovnik International University. Archived from [http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ the original] on 23 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Градот прво се проширил кон ненаселениот источен дел од островчето, што објаснувало зошто сегашното име за југоисточниот дел од градот, во близина на тврдината Свети Јован, се нарекувал ''Пустијерна''. Самото името „Пустијерна“ доаѓа од латинската изјава „post terra“, што значело „надвор од градот“. Во 9 и 10 век, одбранбениот ѕид го затворил источниот дел од градот. Кога морскиот канал што го одделувал градот од копното бил исполнет со земја во 11 век, градот се споил со населбата на копно, и наскоро, бил изграден еден ѕид околу областа на денешното градско јадро.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}</ref> Во истиот овој временски период, Дубровник и околината биле опишани како дел од [[Хрвати|хрватскиот]] (''Грвасија'') ентитет, во едно од делата на познатиот [[Арапи|арапски]] географ [[Мухамед ел-Идриси|Мухамед а]] [[Мухамед ел-Идриси|л-Идриси]]. Во својата книга ''„Нузхат ал-Мушатак фи ихтирак ал-афак“'' (анг. „Радост за оние кои сакаат да пловат низ светот“) од 1154 година, тој го споменува Дубровник како најјужниот град на „земјата Хрватска и Далмација“. == Современи градски ѕидини == {{Панорама|Dubrovnik Stadtmauer.jpg|700px|Walls around the old town of Dubrovnik}} Градските ѕидини се за среќа сеуште зачувани до ден-денес, не само поради знаењето на квалификуваните градежни работници и постојаната грижа што ја обезбедувале жителите на градот кои ги одржувале и обновувале структурите по потреба, туку и поради брилијантно реномираната дипломатија во Рагуза, која во многу наврати успеала да избегне опасни мерки преземени од непријателите против [[Дубровничка Република|Република Рагуза]].<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Сегашниот облик на ѕидините е дизајниран според основен градски план кој датирал од 1292 година, кога пристанишниот град бил повторно изграден по пожарот<ref name="Britannica-Dubrovnik">{{Наведена енциклопедија|access-date=6 November 2009}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/172803/Dubrovnik "Dubrovnik"]. ''[[Енциклопедија Британика (семрежно издание)|Encyclopædia Britannica Online]]''. [[Encyclopædia Britannica Inc.|Encyclopædia Britannica, Inc.]]<span class="reference-accessdate"> Retrieved <span class="nowrap">6 November</span> 2009</span>.</cite></ref> и кога Дубровник бил под [[Венецијанска Република]];<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dpds.hr/#:~:text=Today%27s%20size%20of%20the%20Dubrovnik,towers%2C%20three%20fortresses%2C%20six…|title=City walls Dubrovnik}}</ref> Врвот на изградбата траел од почетокот на 15 век па се до втората половина на 16 век, а за време на ерата на независната [[Дубровничка Република|Република Рагуза]] бил ренесансно дело на италијански и хрватски архитекти и градители. Бидејќи се изградени многу цврсто, ѕидините генерално не биле погодени од [[Земјотресот во Дубровник од 1667 година|силен земјотрес што се случил во 1667 година]].<ref name="diu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ "The city walls"]. ''Diu.hr''. Dubrovnik International University. Archived from [http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/ the original] on 23 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Најголемиот стимул за континуиран развој и итни поправки и работи на рагузанските тврдини дошол како резултат на опасноста од неочекуваниот напад од [[Отоманско Царство|турските]] воени сили, особено откако го освоиле [[Цариград]] во 1453 година. Градот бил исто така под латентна опасност од напад од страна на Венецијанците.<ref name="diu" /> Со векови жителите на Дубровник биле во можност да го зачуваат својот град-република со вешто маневрирање помеѓу Исток и Запад . Стратешкиот договор со Турција ја заштитил слободата на Рагуза и ја одржал можноста за голема трговска улога меѓу [[Отоманско Царство|Отоманската империја]] и Европа.<ref name="Britannica-Dubrovnik" /> Неправилниот паралелограм што го опкружувал Дубровник се состоел од четири силни тврдини на неговите најзначајни точки, така на север се наоѓала силната кружна кула Минчета, а на источната страна од градското пристаниште се наоѓала тврдината Ревелин, додека западниот влез во градот е заштитен од силната и убаво обликувана тврдина Бокар, а силната, самостојна тврдина Свети Лаврентиј (исто така позната како [[Тврдина Ловриенац|Ловријенац]]) ја штитела западната страна на градот од можни копнени и морски напади, како и големата и комплексна тврдина Свети Јован која се наоѓала на југоисточната страна од градот.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Копнени ѕидови === Главниот ѕид на копното е околу 4м до 6м дебелина, а на одредени локации, ѕидовите достигнувале и до 25м во висина, а ѕидовите се протегале од тврдината Бокар на запад до одвоената тврдина Ревелин на исток.<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf "City walls of Dubrovnik"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Geographica d.o.o. Archived from [http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 24 January 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> На копнената страна, ѕидот е заштитен со дополнителен низ од коси потпорни ѕидови како одбрана од артилериски оган, особено од можни отомански напади.<ref name="RobinHarris">{{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}}</ref><ref name="JamesStewart" /> ==== Порти ==== [[Податотека:Blick_über_Dubrovnik_2019-08-23_11.jpg|мини|241x241пкс|Западниот ѕид и Портата на Пил]] Градот имал четири градски порти: две што воделе до пристаништето и две (со подвижни мостови) што воделе до копното, а во периодот кога [[Австриско Царство|Австриската империја]] ја заземала контролата врз градот, во ѕидот биле отворени уште две порти.<ref name="gulet">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gulet-croatia.info/destinations/dalmatia-dubrovnik/Dubrovnik.asp|title=Dubrovnik|work=Gulet-croatia.info|publisher=ADRIA travel|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512145531/http://www.gulet-croatia.info/destinations/dalmatia-dubrovnik/Dubrovnik.asp|archive-date=12 May 2008|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Комуникацијата со надворешниот свет од копнената страна се одржувал со градот преку две главни добро заштитени градски порти, од кои едната поставена на западната страна од градот, а другата на источната страна. Овие влезови биле изградени така што комуникацијата со градот не можела да се врши директно; гласникот морал да влезе низ повеќе врати и да оди по кривулест премин, што е доказ за безбедносните мерки преземени како последна одбрана од можноста за ненадејно пробивање или влегување на неочекувани посетители.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Порта на Пил ===== [[Податотека:Casco_viejo_de_Dubrovnik,_Croacia,_2014-04-13,_DD_13.JPG|десно|мини|200x200пкс|Утврден комплекс на Портата на Пиле]] [[Пилските порти]] биле добро утврден комплекс со повеќе врати, бранети од тврдината Бокар и [[Шанец|ровот]] што се протегал околу надворешниот дел од градските ѕидини.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> На влезната порта во Стариот град, на западната страна од копнените ѕидини, имало камен мост помеѓу два [[Готска архитектура|готски лака]], кои биле дизајнирани од архитектот Паскоје Миличевиќ во 1471 година и кој се поврзувал со друг дрвен подвижен мост кој можел да се подигне.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> За време на републиканската ера, дрвениот подвижен мост до Пиле Гејт се подигнувал секоја вечер со значителна помпезност на церемонија на која клучевите од градот му се предавале на рагузанскиот ректор, а денес, тој се протега на сув ров чија градина нуди одмор од толпите. Над мостовите, над лакот на главната градска порта, има статуа на градскиот патрон [[Свети Власиј|Свети Влахо]] ({{Langx|hr|Sveti Vlaho}}), со модел на [[Ренесанса|ренесансниот]] град. Откако ќе поминете покрај оригиналната [[Готска архитектура|готска]] внатрешна порта на Пиле Портата, можно е да се стигне до една од трите пристапни точки до градските ѕидини. ===== Портата на Плоче ===== [[Податотека:Casco_viejo_de_Dubrovnik,_Croacia,_2014-04-13,_DD_02.JPG|десно|мини|300x300пкс|Портата на Плоче, на источната страна од копнените ѕидини, служи како втор голем влез во градот.]] [[Податотека:Ploče_Gate,_Dubrovnik_01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Внатрешниот дел од портата Плоче]] На источната страна од копнените ѕидини се наоѓал вториот главен влез во градот, познат под името '''Портата на Плоче'''. Оваа порта била заштитена од самостојната тврдина Ревелин, која била поврзана со дрвен подвижен мост и камен мост со два распони што се протегал преку заштитен ров.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref><ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Надворешната порта на Плоче била дизајнирана и изградена од архитектот Михајло Храњац во 1628 година, додека двата моста до тврдината Ревелин биле изградени во 15 век од Паскоје Миличевиќ, кој воедно и ги дизајнирал мостовите на Пилеската порта, што ги објаснува сличностите меѓу мостовите. Над мостот, исто како и кај Пилеската порта, се наоѓа статуата на Свети Власиј, светецот-заштитник на Дубровник.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Портата на Бужа ===== '''Портата Бужа''' (што во превод значи „дупка“) се наоѓа на северната страна од копнените ѕидини и била релативно нова во споредба со другите порти, бидејќи била изградена во раните 1900 години.<ref name="Bradtguide">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=JM6TwY9_1ZkC&q=Gate%20of%20Buza&pg=PA146|title=Dubrovnik|last=Letcher|first=Piers|last2=McKelvie|first2=Robin|last3=McKelvie|first3=Jenny|date=May 2007|publisher=[[Bradt Travel Guides]]|isbn=978-1-84162-191-3|edition=2nd|pages=145–146|orig-year=2005}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> === Морски ѕидови === Главниот ѕид на Дубровник од страната што гледа кон морето се протега од: тврдината Бокар на запад па се до тврдината Свети Јован на југ, како и до тврдината Ревелин на копнената страна. Овие ѕидови биле од 1.5м до 5м дебели, во зависност од нивната локација и нивното стратешко значење,<ref name="geographica">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf "City walls of Dubrovnik"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Geographica d.o.o. Archived from [http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 24 January 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> а целта на овие ѕидови била да помогнат во одбраната на градот од морски напади, особено од Венецијанската Република, која честопати се сметала за закана за безбедноста на Дубровник.<ref name="RobinHarris">{{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHarris2003">Harris, Robin (2003). ''Dubrovnik, A History''. Saqi Books. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-86356-332-5|<bdi>0-86356-332-5</bdi>]].</cite></ref> === Градско пристаниште === Како еден од најстарите сектори на Дубровник, пристаништето било изградено околу [[Доцна антика|доцноантички]] замок покрај морето и кој се протегал малку повеќе кон копното отколку што е денес, а била изграден е на местото на предроманската [[Соборна црква|катедрала]] и Ректорската палата, со што го опкружува градското пристаниште. Пристаништето е дизајнирано и изградено од инженерот Паскоје Миличевиќ кон крајот на 15 век и имено пристаништето е забележливо насликано на дланката на Свети Влас во [[триптих]] насликан од уметникот Никола Божидаревиќ околу 1500 година.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Најистакнатиот дел од пристаништето биле трите огромни лакови, а четвртиот оригинален лак бил заѕидан од голем арсенал изграден кон крајот на 12 век и проширен кон втората половина на 15 век, а воедно пристаништето претставувало и најстарото [[бродоградилиште]] во градот и сè уште е во употреба.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> Порпорела е изградена во 1873 година, веднаш до тврдината „Свети Јован“. Пристаништето Касе (Каше Брановиште) било изградено во 1485 година, според проектот на Паскоје Миличевиќ, со цел да се одбрани пристаништето и да се заштити од југоисточни ветрови и бранови. Така, брановиштето го скратило гломазниот синџир на пристаништето што се протегал ноќе од тврдината „Свети Јован“ до кулата „Свети Лука“. Било изградено од огромни камени блокови поставени врз дрвени темели без врзивно средство.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> Денес, во арсеналот се наоѓаат Градското кафе и кино, додека и пристаништето и Порпорела станаа пријатни шеталишта и туристички атракции.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> {{Панорама|A Panoramic from Revelin.jpg|1000px|A panorama from Revelin Fortress at City Harbour}} ==== Порти ==== Во градското пристаниште, една од најзначајните области на поморскиот трговски град, имало два влеза, првиот бил Портата Понте (пристаниште), а вториот Портата Рибниот Пазар, а целиот распоред на улиците на Дубровник, како и низа проширувања, бил наменет за брза и ефикасна комуникација со тврдините на градските ѕидини.<ref name="sitiunescoadriatico">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 "City Walls"]. ''Sitiunescoadriatico.org''. [[Ферара|Province of Ferrara]]. Archived from [http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077 the original] on 24 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ===== Портата на Понте ===== '''Портата Понте''' била изградена во 1476 година и се наоѓа западно од Големиот Арсенал. Градскиот ѕид, изграден во истиот период, води од Портата до тврдината Свети Јован. Денешната улица Дамјан Јуда е формирана во 15 век кога е завршен канализациониот систем, а градењето куќи покрај западниот градски ѕид повеќе не било дозволено.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> ===== Портата на Рибниот пазар ===== '''Портата на Рибниот пазар''', изградена во 1381 година, се наоѓа источно од Големиот Арсенал. Трите лакови од Малиот Арсенал од 15 век, каде што се поправале мали чамци, се наоѓаат малку подалеку. Старата кула на Свети Лука го штити пристаништето на исток, а влезот во пристаништето е опкружен и чуван од тврдината Ревелин.<ref name="tzdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE "The City Harbour"]. ''Tzdubrovnik.hr''. Dubrovnik Tourist Board. Archived from [http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE the original] on 23 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 November</span> 2012</span>.</cite></ref> == Тврдини == === Тврдини во рамките на ѕидините === По [[Пад на Цариград (1453)|Падот на Цариград]] во 1453 година под Османлиите бил многу јасен знак за претпазливите граѓани на Дубровник дека се потребни итни мерки за одбрана, а зајакнувањето на неговите одбранбени структури бил најважниот проблем. Така со Падот на Босна, кој следел наскоро во 1463 година, само ги забрзала работите и како резултат на тоа, Републиката го поканила архитектот [[Микелоцо|Микелоцо ди Бартоломео од Фиренца]] да го води подобрувањето на одбраната на градот. Неговата работа во Дубровник резултираше со изградба и проширување на бројни згради од клучно значење за одбраната на Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> ==== Кула Минчета ==== [[Податотека:Minčeta_Fortress,_Dubrovnik_02.jpg|десно|мини|200x200пкс|Кулата Минчета е симбол на „неосвоивиот“ град Дубровник.]] '''Кулата Минчета''' била изградена од локален градител по име Никифор Ранџина и италијански инженери испратени од [[Папа Пиј II|папата Пиј II]] во 1463 година на врвот на турската закана.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=f-cUAAAAIAAJ&q=minceta&pg=PA27|title=The Ragusan republic: victim of Napoleon and its own conservatism|last=Towers Bjelovucic|first=Harriet|publisher=Brill|year=1970|page=59}}</ref> Првично како силна четиристрана тврдина, таа била најистакнатата точка во одбранбениот систем кон копното. Името на кулата потекнувало од името на семејството Менчетиќ, кое го поседувало земјиштето на кое била изградена кулата. Со својата висина и импресивен волумен, кулата доминира во северозападниот висок дел од градот и неговите ѕидини.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Во средината на 15 век, околу претходната четириаголна тврдина, [[Микелоцо]] изградил нова кружна кула користејќи нова техника на војување и ја споил со новиот систем на ниски ѕидови. Целосните шестметарски (20стапки) дебели ѕидови на новата кула имале низа заштитени отвори за топови. Архитектот и скулптор Џорџо да Себенико од [[Задар]] ја продолжил работата на кулата Минчета и ја дизајнирал, а воедно и изградил високата тесна кружна кула, додека бедемите се подоцнежен додаток. Кулата била завршена во 1464 година и станала симбол на непобедливиот град Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide" /> По долго ископување, под кулата Минчета во Горњи угао (Горна кула) е откриена леарница за топови од 16 век. Сега е музеј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.croatiatraveller.com/southern_dalmatia/Dubrovnik/Walls.htm|title=Dubrovnik's Walls|work=croatiatraveller.com}}</ref> ==== Форт Бокар ==== [[Податотека:Bokar_Fortress,_Dubrovnik_01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Тврдината Бокар е клучна точка во одбраната на Пила Порта.]] '''Тврдината Бокар''', честопати наречена „Звјездан“, се сметала за меѓу најубавите примери на функционална тврдинска архитектура. Изградена како двокатна казематна тврдина од Микелоцо од 1461 до 1463 година, додека градските ѕидини биле реконструирани, таа стоела пред средновековната ѕидина што штрчи во просторот речиси со целиот свој цилиндричен волумен. Била замислена како клучна точка во одбраната на [[Пилската порта]], западниот утврден влез во градот; а по кулата Минчета, таа е втората клучна точка во одбраната на западниот копнен пристап кон градот.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ==== Тврдина „Св. Јован“ ==== [[Податотека:Dubrovnik,_am_alten_Stadthafen_IMG_8169.jpg|десно|мини|200x200пкс|Тврдината „Св. Јован“ ги спречувала непријателските бродови да пристапат до градското пристаниште.]] '''Тврдината Свети Јован''' ({{Langx|hr|Sveti Ivan}}), често нарекувана Кула Муло, е комплексна монументална градба на југоисточната страна од старото градско пристаниште, која го контролирала и заштитувала неговиот влез. Првата тврдина била изградена во средината на 14 век, но била изменета во неколку наврати во текот на 15 и 16 век, што можело да се види во триптихот направен од сликарот Никола Божидаревиќ во доминиканскиот манастир, слика која го прикажувала Свети Влас, светецот-заштитник на Дубровник.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Доминантна во пристанишниот амбиент, тврдината Свети Јован го спречувала пристапот на [[Пиратство|пирати]] и други непријателски бродови. Секогаш претпазливи при првиот знак на опасност, жителите на Дубровник го затворале влезот во пристаништето со тешки синџири растегнати помеѓу тврдината Свети Јован и пристаништето Касе, а исто така ги заѕидувале и сите пристанишни влезови кон Големиот Арсенал.<ref name="bestindubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bestindubrovnik.com/must_see/4/default.aspx#|title=The Old Port|work=Bestindubrovnik.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100416203458/http://www.bestindubrovnik.com/must_see/4/default.aspx|archive-date=16 April 2010|accessdate=5 November 2009}}</ref> Денес, тврдината има [[аквариум]] на приземјето, полн со риби од различни делови на Јадранското Море. На горните катови има [[Етнографија|етнографски]] и поморски музеј посветен на поморскиот период на Републиката, ерата на пареа, [[Втора светска војна|Втората светска војна]] и делот за техники на едрење и навигација. <ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Одвоени тврдини === ==== Тврдина Ревелин ==== [[Податотека:Revelin_LS4.JPG|десно|мини|200x200пкс|Во 16 век, тврдината Ревелин станала најсилната градска тврдина.]] Во периодот на несомнена турска опасност и паѓањето на Босна под турска власт, во 1462 година, источно од градот била изградена одвоена тврдина, која обезбедувала дополнителна заштита на копнениот пристап кон источната Плоческа порта. Името Ревелин потекнувало од ''ривелино'' (равелин), термин во воената архитектура кој се однесува на градба изградена спроти градската порта со цел да се обезбеди подобра заштита од непријателски напад. Опасноста од венецијански напад одеднаш се зголемила во времето на Првата света лига и било потребно да се зајакне оваа ранлива точка на градските утврдувања со што сенатот го ангажирал Антонио Ферамолино како искусен градител на тврдини во служба на [[Шпанија|шпанскиот]] адмирал Дорија, доверлив пријател на Републиката. Во 1538 година, Сенатот ги одобрил неговите цртежи на новата, многу посилна тврдина Ревелин, а биле потребни 11 години за да се изгради, со што во тој период сите други градежни работи во градот биле запрени се со цел да се завршела оваа тврдина што е можно поскоро.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Новиот Ревелин станал најсилната од градските тврдини, заштитувајќи го источниот копнен пристап кон градот. Бил обликуван во форма на неправилен четириаголник со едната страна што се спушта кон морето и е заштитен со длабок ров од другата страна. Еден мост го преминува заштитниот ров и го поврзува со Плоческата порта, додека друг мост го поврзува со источното предградие. Градежните работи биле изведени толку добро што дури ни разорниот [[Земјотресот во Дубровник од 1667 година|земјотрес од 1667 година]] не успеал ни малку да го оштетил Ревелин. Поделен на три големи засводени простории во внатрешноста, Ревелин станал административен центар на Републиката. <ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> ==== Тврдина „Св. Лоренс“ ==== {{Главна|Lovrijenac}} [[Податотека:Lovrijenac,_Dubrovnik,_Croatia.JPG|десно|мини|200x200пкс|Ѕидовите на тврдината „Св. Лоренс“ изложени на непријателски оган се високи речиси {{Convert|12|m}} дебелина.]] '''Тврдина Свети Лаврентиј''' ({{Langx|hr|Lovrijenac}}), честопати нарекуван и како Дубровнички Гибралтар, се наоѓал надвор од западните градски ѕидини, на 37м надморска височина. Тврдината имала четириаголен двор со моќни лакови и бидејќи нејзината висина била нерамна, имала 3 тераси со моќни парапети, од кои најшироката гледа кон југ кон морето. Ловриенац бил бранет со 10 големи топови, од кои најголемиот и најпознат се викал „Гуштер“ ({{Langx|hr|Gušter}}). Ѕидовите изложени на непријателски оган биле дебели речиси 12м, но големата површина на ѕидот свртена кон градот не надминува 60 [[Сантиметар|сантиметри]] (2стапки). Два подвижни моста воделе до тврдината, а над портата стоел натписот ''„Non Bene Pro Toto Libertas Venditur Auro“'' што во превод значело „Слободата не се продава за сите богатства на светот“.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> За да се обезбеди лојалност, војниците во тврдината Свети Лоренс се менувале на секои 30 дена, а за да се обезбеди целосна лојалност, им биле давани само 30 дена храна кога влегувале во тврдината.<ref name="timemert" /> Според старите списи, таа била изградена за само три месеци.<ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> Денес, нејзината внатрешност е една од најдостоинствените сцени во Европа и добро познато место за претставите [[Хамлет|на „Хамлет“ од Вилијам Шекспир]] . <ref name="dubrovnik-online">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php|title=Monuments of Dubrovnik|work=Dubrovnik-online.net|publisher=Dubrovnik Online|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.dubrovnik-online.net/english/monuments.php "Monuments of Dubrovnik"]. ''Dubrovnik-online.net''. Dubrovnik Online<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> == Утврдувања околу Дубровник == [[Податотека:Ston-Fort-01.jpg|десно|мини|200x200пкс|Ѕидовите на Стоун се {{Convert|5.5|km|mi}} долго.]] [[Податотека:Ragusa.png|десно|мини|200x200пкс|Утврдувања околу Дубровник беа поставени по должината на границите на Републиката.]] [[Податотека:Prevlaka_tvrdjava.JPG|десно|мини|200x200пкс|Тврдината Превлака од 19 век била изградена како дел од системот за утврдување на Которскиот Залив.]] === Ѕидините на Стоун === {{Главна|Walls of Ston}} '''Ѕидовите на Стоун''' првично биле серија одбранбени камени ѕидови долги повеќе од 7км,<ref name="citywallsdubrovnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-stonske.htm|title=Stonske zidine|work=Citywallsdubrovnik.hr|publisher=Društvo prijatelja dubrovačke starine|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20081026064412/http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-stonske.htm|archive-date=26 October 2008|accessdate=4 November 2009}}</ref> но покрај малата големина, добро заштитената Република Рагуза одлучила да го користи Пељешац за да изгради уште една одбранбена линија. На најтесната точка на Пељешац, непосредно пред спојувањето со копното, бил изграден ѕид од Стон до Мали Стон. Денешниот сид долг 5.5км што ги поврзувал овие две мали заедници има форма на петоаголник. Бил завршен во 15 век, заедно со други 40 кули и 5 тврдини. „Ѕидот“ значел заштита на скапоцените солници кои во голема мера придонеле за богатството на Дубровник, на кои сè уште се работи денес. === Соколска тврдина === {{Главна|Sokol (Konavle)}} '''Соколската тврдина''' ({{Langx|hr|Sokol grad}}, {{Lit|Falcon fort}}) била една од најголемите и најважните тврдини на територијата на Република Рагуза, поради нејзината положба во планинскиот регион во близина на босанскиот копнен дел. Изградена е на местото на поранешни [[Илири|илирски]] и подоцнежни [[Римско Царство|римски]] утврдувања, што е очигледно од остатоците од керамика и римски тули во нејзините ѕидови. Во 1391 година, браќата Санковиќ, кои во тоа време биле владетели на Конавле ѝ дале на Република Рагуза целосна власт над тврдината Сокол, додека таа паднала под конечно поседување на републиката дури во 1423 година.<ref name="kulturniturizam">{{Наведена мрежна страница|url=http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|title=The Sokol (Falcon) Fortress|work=Kulturniturizam.croatia.hr|publisher=[[Croatian National Tourist Board]]|archive-url=https://archive.today/20130217163547/http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|archive-date=17 February 2013|accessdate=5 November 2009}}</ref><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Проверливост|<span title="The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS). (February 2023)">подобро&nbsp;извор&nbsp;потребно</span>]]'' &#x5D;</sup> Поради нејзината стратешка важност, Република Рагуза постојано инвестирала во одржувањето на тврдината, која содржела цистерна, складиште за барут, вински и прехранбени подруми, стражарски кутии, воени касарни и светилишта за сместување на бегалци од околните села во случај на војна. <ref name="kulturniturizam">{{Наведена мрежна страница|url=http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|title=The Sokol (Falcon) Fortress|work=Kulturniturizam.croatia.hr|publisher=[[Croatian National Tourist Board]]|archive-url=https://archive.today/20130217163547/http://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597|archive-date=17 February 2013|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://kulturniturizam.croatia.hr/Destinations/DestinationDocument.aspx?idLanguage=2&idDestination=2&idCategory=824&idDocument=2597 "The Sokol (Falcon) Fortress"]. ''Kulturniturizam.croatia.hr''. [[Croatian National Tourist Board]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Предлошка:Наведена мрежна страница|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: deprecated archival service ([[:Category:CS1 maint: deprecated archival service|link]])</span> [[Category:CS1 maint: deprecated archival service]]</ref> === Империјална тврдина === Империјалната тврдина се наоѓала на врвот на планината Срѓ, веднаш над градот Дубровник и била изградена за време на [[Илирски провинции|илирските провинции]] во 1806 година од маршалот Мармонт, наречен Империјален, во чест на царот [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] и претставувала од стратешка важност за одбраната на северната страна на градот. === Тврдина Превлака === '''Тврдината Превлака''' се наоѓа во Понта Оштро, на самиот крај од полуостровот Превлака. Изградена во средината на 19 век, помеѓу 1856 и 1862 година, како дел од системот за утврдување на [[Бока Которска|Которскиот Залив]] во времето на [[Кралство Далмација|Кралството Далмација]] на Австриската империја. Со својата монументалност и единствена структура, таа претставува исклучителен пример за воена архитектура од своето време. Денес, тврдината е надвор од употреба и е тешко оштетена од разни уништувања во текот на историјата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.omega-engineering.hr/projekt.php?idproj=79&lang=eng|title=Prevlaka Fortress|work=Omega-engineering.hr|publisher=Omega Engineering d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721101405/http://www.omega-engineering.hr/projekt.php?idproj=79&lang=eng|archive-date=21 July 2011|accessdate=5 November 2009}}</ref> == Градски ѕидини за време на опсадите == [[Податотека:Saracen_fleet_against_Crete.jpg|десно|мини|200x200пкс|Сараценските корсари во 867 година го опсадуваат Дубровник (ракопис на Скилица во Мадрид ).]] [[Податотека:St._Blaise_-_National_Flag_of_the_Ragusan_Republic.png|десно|мини|200x200пкс|Знаме на Република Рагуза со [[Свети Власиј]], светецот-заштитник на Дубровник.]] [[Податотека:Map_of_Ragusa.jpg|десно|мини|200x200пкс|Стара карта на Република Рагуза, датирана од 1678 година.]] [[Податотека:Dubrovnik_shelling.jpg|десно|мини|276x276пкс|Означена штета на градската карта, од гранатирањето на Југословенската народна армија.]] === Сараценската опсада во 866–867 година === {{Главна|Byzantine–Arab Wars (780–1180)}} Во 866 година, голем [[Арапи|арапски]] напад по должината [[Далмација|на Далмација]] ги погодил [[Будва]] и [[Котор]], а потоа го опсадил Дубровник во 867 година. Градот се обратил кај [[Список на византиски цареви|византискиот цар]] [[Василиј I Македонецот|Василиј I]], кој одговорил со испраќање на над сто бродови.<ref name="JohnVanAntwerpFinep257">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&q=Arab%20raid%20of%20Dubrovnik&pg=RA1-PA257|title=The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1991|isbn=0-472-08149-7<!--9780472081493-->|page=257}}</ref> Конечно, опсадата на Дубровник од страна на Сарацените во 866–867 година, која траела една година и 3 месеци, била прекината поради интервенцијата на Василиј I, кој испратил флота под команда на [[Никит Орифа|Никита Орифа]] во помош на градот.<ref>{{Наведена книга|title=Islam in the Balkans|last=Norris|first=H.T.|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=1994|isbn=1-85065-167-1}}</ref> По оваа успешна интервенција, [[Византиска морнарица|византиската морнарица]] пловела по брегот собирајќи ветувања за лојалност кон империјата од далматинските градови. <ref name="JohnVanAntwerpFinep257" /> === Венецијанската опсада во 948 година === Со слабеењето на [[Византион|Византија]], Венеција почнала да ја гледа Рагуза како соперник кој требало да биде под нејзина контрола, но обидот за освојување на градот во 948 година не успеал. Граѓаните на градот го припишувале ова на [[Свети Власиј]], кого го посвоиле за светец-заштитник на градот.<ref name="short">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qTLSZ3ucaZMC&q=Venetian%20siege%20in%20948&pg=PA107|title=A Short History of the Yugoslav Peoples|last=Singleton|first=Frederick Bernard|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=1985|isbn=0-521-27485-0|page=68}}</ref> === Опсадата на Немања во 1185 година === {{Главна|Stefan Nemanja}} По некои територијални спорови, избувнала војна помеѓу [[Стефан Немања]], големиот кнез на Рашка, и градот Дубровник, во тоа време под [[Нормани|норманско]] [[Сизеренство|сузеренство]]. Во 1185 година, Немања го нападнал градот и го опсадил,<ref name="JohnVanAntwerpFine">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=QDFVUDmAIqIC&q=Nemanja+attacked+the+city+of+Dubrovnik&pg=PA8|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1994|isbn=0-472-08260-4|pages=8–9}}</ref> но контранападот на Рагуза ги принудил силите на Немања да се вратат. Според хрониките од Дубровник, кои се прифатени од повеќето историчари, опсадата на крајот пропаднала.<ref name="JohnVanAntwerpFine" /> Колкава помош добил Дубровник од Норманите додека ја одбивал опсадата, исто така, не било точно познато.<ref name="JohnVanAntwerpFine" /> === Венецијанската и Четвртата крстоносна војна во 1205 година === {{Главна|Fourth Crusade}} Во 1205 година, Венецијанската Република ја нападнала [[Далмација]] со силите на [[Четврта крстоносна војна|Четвртата крстоносна војна]] со што Рагуза била принудена да плаќа данок, на крајот станувајќи извор на залихи за Венеција, со што се спасила од ограбување како Задар во [[Опсада на Задар|опсадата на Зара]], која се користела како поморска база на Венеција во јужниот дел [[Јадранско Море|на Јадранското Море]].<ref name="ReferenceA">{{Наведена книга|url=http://www.flipkart.com/venice-maritime-republic-frederic-chapin/080181460x-76w3fuf6cb#previewbook|title=Venice, a Maritime Republic|last=Lane|first=Frederic Chapin|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|year=1973|isbn=0-8018-1460-X|page=63}}</ref> Во 14 век, по ослободувањето од венецијанската супремација, била извршена обемна работа на ѕидините за да се обезбеди слободата на републиката.<ref name="dubrovnik-guide">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm "Dubrovnik City walls"]. ''Dubrovnik-guide.net''. Archived from [http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm the original] on 10 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 November</span> 2009</span>.</cite></ref> === Опсада од Стјепан Вукчиќ Косача во 1451 година === {{Главна|Stjepan Vukčić Kosača}} Во 1451 година, многу моќен босански регионален господар Херцег Стјепан Вукчиќ Косача го нападнал Дубровник и го опсадил градот. Претходно бил прогласен за рагузански благородник и следствено рагузанската влада го прогласила за предавник. Награда од 15.000 [[Дукат|дукати]], палата во Дубровник вредна 2.000 дукати и годишен приход од 300 дукати била понудена на секој што ќе го убие, заедно со ветување за наследно рагузанско благородништво, што исто така помогнало да се одржи ова ветување на оној што го сторил делото. Стјепан бил толку исплашен од заканата што конечно ја прекинал опсадата. <ref name="Viator">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=v9swtfALoisC&q=Stjepan+Vuk%C4%8Di%C4%87+Kosa%C4%8Da&pg=PA388|title=Viator|last=Medieval and Renaissance Studies|publisher=University of California Press|year=1978|isbn=0-520-03608-5|pages=388–389}}</ref> === Руската опсада во 1806 година === {{Главна|Napoleonic Wars}} До 1800 година, Републиката имала високо организирана мрежа од конзулати и конзуларни канцеларии во повеќе од осумдесет градови и пристаништа низ целиот свет. Во 1806 година, силите на [[Прво Француско Царство|Првото француско царство]], предводени од генералот Жак Лористон, влегле на територијата на Републиката, кршејќи ја нејзината строга неутралност и барале да им се дозволи одмор, храна и вода во градот пред да продолжат да ги преземат своите новостекнати поседи во [[Бока Которска|Которскиот Залив]]. Сепак, ова било измама бидејќи штом влегле во градот, тие продолжиле да го окупираат во име на Наполеон.{{Sfn|Vojnović|2009}} Речиси веднаш по почетокот на француската окупација, руските и црногорските трупи влегле на територијата на Рагуза и почнале да се борат против француската армија, напаѓајќи и ограбувајќи сè по патот и кулминирајќи со опсада на окупираниот град, за време на која врз него паднале 3.000 топовски ѓулиња.{{Sfn|Vojnović|2009}} Во 1808 година, маршалот Огист де Мармон ја укина Република Рагуза и ја споил нејзината територија со Француските [[Илирски провинции|илирски покраини]], станувајќи „Војвода од Рагуза“ (''Duc de Raguse'').<ref name="Cosic2000">{{Наведено списание|last=Ćosić|first=Stjepan|year=2000|title=Dubrovnik Under French Rule (1810–1814)|url=http://hrcak.srce.hr/file/12648|format=PDF|journal=[[Dubrovnik Annals]]|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issue=4|pages=103–142|access-date=30 September 2009}}</ref> === Англо-австриската опсада во 1814 година === {{Главна|Siege of Ragusa (1814)}} Австрија [[Војна на Шестата коалиција|објави војна на Франција]] во август 1813 година и до есента [[Кралска воена морнарица|Кралската морнарица]] уживаше без конкуренција доминација над Јадранското Море. Работејќи заедно со австриските армии кои сега ги напаѓаа илирските покраини и Северна Италија, бродовите на контраадмиралот Томас Фримантл биле во можност брзо да транспортираат британски и австриски трупи од една до друга точка, принудувајќи предавање на стратешките пристаништа едно по друго. Капетанот Вилијам Хосте со својот брод [[HMS Bacchante (1811)|HMS ''Bacchante'']] (38 топови) заедно со HMS ''Saracen'', бригада со 18 топови, пристигнал во Рагуза која веќе била под опсада од страна на рагузанските бунтовнички сили. Рагузанците, Британците и Австријците биле во можност да ја освојат царската тврдина и позициите на островот Локрум. Со влечење топови до ридот Срѓ, тие го бомбардирале градот сè додека францускиот генерал Жозеф де Монтришар не одлучи дека нема друг избор освен да се предаде, особено затоа што се соочил со уште едно востание во самиот град, бидејќи рагузанците сакале да ја обноват Републиката. Австрискиот генерал Тодор Милутиновиќ, поттикнувајќи ја личната амбиција на еден од привремените гувернери на Републиката, Бјаџо Бернардо Кабога, со ветувања за моќ и влијание (кои подоцна биле прекинати и кој починал во срам, жигосан како предавник од својот народ), успеал да го убеди дека портата кон исток треба да се држи затворена за рагузанските сили и да им се дозволи на австриските и британските сили да влезат во градот од запад, без никакви рагузански војници, откако францускиот гарнизон од 500 војници ќе се предаде, по што Австријците продолжила да го окупираат градот.{{Sfn|Vojnović|2009}} === Опсадата на југословенската армија во 1991–1992 година === {{Главна|Siege of Dubrovnik}} Опсадата на Дубровник ({{Langx|hr|Opsada Dubrovnika}}) е термин што ја означува битката и опсадата на градот Дубровник и околината во [[Хрватска]] како дел од [[Хрватска војна за независност|Хрватската војна за независност]]. Дубровник беше опсаден и нападнат од силите на [[Југословенска народна армија|Југословенската народна армија]] (ЈНА), кон крајот на 1991 година, а главните борби завршиле на почетокот на 1992 година, а хрватскиот контранапад конечно ја крена опсадата и ја ослободи областа кон средината на 1992 година. Во [[Меѓународен кривичен суд за поранешна Југославија|Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија]] (МКТЈ), обвинителството тврдеше дека „целта на српските сили било да ја одвојат оваа област од Хрватска и да ја припојат кон Црна Гора“.<ref name="Summary">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/ind/en/mil-2ai020728e.htm|title=Investigative Summary|date=23 October 2002|publisher=[[International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia]]|accessdate=4 September 2009}}</ref> Во 1991 година, Американскиот институт на архитекти го осудил бомбардирањето на градските згради,<ref>{{Наведено списание|last=Zaknic|first=Ivan|date=November 1992|title=The Pain of Ruins: Croatian Architecture under Siege|journal=Journal of Architectural Education|publisher=Association of Collegiate Schools of Architecture|volume=46|issue=2|page=121|doi=10.1080/10464883.1992.10734547|jstor=1425208}}</ref> а институтот за заштита на културни споменици, во соработка со [[УНЕСКО]], открил дека од 824 згради во Стариот град, 563 (или 68,33%) биле погодени од проектили за време на опсадата. Од овие 563, девет згради биле целосно уништени од еден од неколкуте големи пожари што се случиле за време на опсадата. Во 1993 година, Институтот за рехабилитација на Дубровник и УНЕСКО ги проценија вкупните трошоци за реставрација на јавни, приватни и верски згради, улици, плоштади, фонтани, бедеми, порти и мостови на 9.657.578 [[Американски долар|долари]]. До крајот на 1999 година, за реставрација биле потрошени над 7.000.000 долари. <ref name="ICTY Press release">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.icty.org/sid/7948|title=Full Contents of the Dubrovnik Indictment made Public|date=2 October 2001|publisher=[[International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia]]|accessdate=4 September 2009}}</ref> Доказ за отпорноста на античките ѕидини е тоа што повеќе згради во стариот град не биле уништени за време на бомбардирањето; Всушност, античките ѕидини биле поефикасни во отпорот на современото оружје отколку современите структури во периферијата на градот. <ref>{{Наведено списание|last=Pearson, Joseph (2010)|date=2010|title=Dubrovnik's Artistic Patrimony, and its Role in War Reporting (1991)|url=http://ehq.sagepub.com/cgi/content/abstract/40/2/197|journal=European History Quarterly|volume=40|issue=2|pages=197–216|doi=10.1177/0265691410358937|access-date=30 September 2010}}</ref> == Видете исто така == {{Портал|Croatia}} * [[Тврдина Ловриенац|Тврдинац]] * Список на ѕидови * Список на градови со одбранбени ѕидини * [[Список на тврдини и замоци во Хрватска|Список на замоци во Хрватска]] == Белешки == {{Наводи|group="Note"}} ==Наводи== {{Reflist|colwidth=30em}} == Извори == * {{Наведена книга|title=Razvoj grada kroz stoljeća II, Srednji vijek|last=Milić|first=Bruno|publisher=[[Školska knjiga]]|year=1995|isbn=953-0-31641-0|location=Zagreb|language=hr}} * {{Наведена енциклопедија|access-date=7 November 2009}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=SXVSki2c_nwC|title=Croatia|last=Oliver|first=Jeanne|publisher=[[Lonely Planet]]|year=2007|isbn=978-1-74104-916-9|edition=4th}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|title=City walls of Dubrovnik|publisher=Geographica d.o.o.|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124080033/http://www.geographica.hr/site/public/download/project_city_walls_of_dubrovnik.pdf|archive-date=24 January 2021|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|title=The city walls|work=Diu.hr|publisher=Dubrovnik International University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192447/http://www.diu.hr/en/sights/city_walls/|archive-date=23 February 2010|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|title=City Walls|work=Sitiunescoadriatico.org|publisher=[[Province of Ferrara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115303/http://www.sitiunescoadriatico.org/index.php?pg=2077|archive-date=24 September 2015|accessdate=4 November 2009}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|title=Dubrovnik City walls|work=Dubrovnik-guide.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210172549/http://www.dubrovnik-guide.net/walls.htm|archive-date=10 February 2010|accessdate=5 November 2009}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=KIhFr8klMowC|title=Croatia|last=Stewart|first=James|publisher=Cadogan Guides|year=2006|isbn=1-86011-319-2}}  * {{Наведена книга|title=Dubrovnik, A History|last=Harris|first=Robin|publisher=Saqi Books|year=2003|isbn=0-86356-332-5}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|title=The City Harbour|work=Tzdubrovnik.hr|publisher=Dubrovnik Tourist Board|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223021213/http://www.tzdubrovnik.hr/eng/vodic_novost.php?id=1540&id_main=1606#.UKeip2dD1pE|archive-date=23 February 2014|accessdate=17 November 2012}} * ''Zlatno doba Dubrovnika XV. i XVI. stoljeće'', Muzejski prostor i Dubrovački muzej, Zagreb-Dubrovnik 1987. * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C|title=The early medieval Balkans: a critical survey from the sixth to the late twelfth century|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1991|isbn=0-472-08149-7<!--9780472081493-->}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=QDFVUDmAIqIC|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John Van Antwerp|publisher=[[University of Michigan Press]]|year=1994|isbn=0-472-08260-4}} * {{Наведена книга|url=http://www.flipkart.com/venice-maritime-republic-frederic-chapin/080181460x-76w3fuf6cb#previewbook|title=Venice, a Maritime Republic|last=Lane|first=Frederic Chapin|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|year=1973|isbn=0-8018-1460-X}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=JdA0XwAACAAJ|title=Pad Dubrovnika (1797.-1806.)|last=Vojnović|first=Lujo|publisher=Fortuna|year=2009|isbn=978-953-95981-9-6}} == Надворешни врски == * [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=95 Стариот град на Дубровник&nbsp;– Центар за светско наследство на УНЕСКО] * [https://www.youtube.com/watch?v=sQegEro5Bfo Видео, Дигитална реконструкција на Дубровник од GRAIL на Универзитетот во Вашингтон] * {{In lang|hr}} [https://web.archive.org/web/20100531171805/http://www.citywallsdubrovnik.hr/hr-gradske.htm Друштво дубровачки стари&nbsp;– Градске зидин] * [https://walkindubrovnik.com/walls-of-dubrovnik/ Водич за ѕидините на Дубровник] {{World Heritage Sites in Croatia}}{{DEFAULTSORT:Walls Of Dubrovnik}} [[Категорија:Статии со текст на хрватски]] 024rqv0ibyg5aoj8x3v2fd1xo6w30ef 14 1391134 5536691 2026-04-09T21:28:42Z Dandarmkd 31127 Создадена страница со: {{Commons category|Boulevards by country}} {{CatAutoTOC}} [[Категорија:Булевари| по земја]] [[Категорија:Улици по земја| ]] 5536691 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Boulevards by country}} {{CatAutoTOC}} [[Категорија:Булевари| по земја]] [[Категорија:Улици по земја| ]] 1iekvffesq1szreyr6jtrvnflzdcsas 0 1391135 5536700 2026-04-09T21:40:50Z Pitikjp22 127221 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7316570|Hendrixov most]]“ 5536700 wikitext text/x-wiki '''Хендриксов мост''', познат и како '''Зелен мост''' или '''Нов железнички мост —''' двоен железнички мост над реката Сава во Загреб, кој е постариот од двата железнички моста над реката Сава. Изграден е помеѓу 1936 и 1939 година за да ги поврзе [[Риека]] и [[Будимпешта]] со железница. Мостот е дизајниран од Борис Валуев и Теофим Черевков.{{Sfn|Nadilo|2014.}} Во 2011 година, мостот превентивно бил вклучен во листата на заштитени културни добра на Загреб.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tehnika.lzmk.hr/novi-zeljeznicki-most/|title=Novi željeznički most|date=2023-11-14|work=Hrvatska tehnička enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref> == Име == [[Податотека:Railway_bridge_Zagreb_20160702_5128.jpg|мини|Графит „HENDRIX" на мостот, 2016 година.]] Пред изградбата на вториот мост во 1968 година, мостот во 1939 година се викал едноставно ''Железнички мост'' или, поради неговата препознатлива боја, ''Зелен железнички мост''. Пред неколку децении, на мостот се појавиле [[графити]] со натпис „HENDRIX“, очигледно во спомен на гитаристот и рок-музичар [[Џими Хендрикс|Џими Хендрикс,]] кој почина во 1970 година. Големиот, многу видлив натпис повторно бил графитиран по секое отстранување. Наскоро стана популарно познат како ''Мостот Хендрикс'', дури и меѓу луѓето кои никогаш не слушнале за музичарот. Хрватските железници ја поддржале иницијативата за официјално преименување на мостот во Хендриксов мост, поднесувајќи предлог за преименување до Државниот завод за управување со државен имот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/zeleni-most-i-sluzbeno-ce-postati-hendrixov-most/855534.aspx|title="Zeleni most" i službeno će postati "Hendrixov most"|last=G.Ba|date=2015-11-12|work=index.hr|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref> За да се одбележи 50-годишнината од првиот албум на Хендрикс во 2017 година, декоративно осветлување составено од 822 ламби (18 kW) во соработка со Градскиот завод за заштита на културни и природни споменици. Мостот е осветлен во неутрално бела боја, а кога поминува воз, мостот е осветлен во разнобојна светлина. Цената на реновирањето била 5,5 милиони [[Хрватска куна|куни]], вклучувајќи ДДВ.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://zagreb.hr/en/nova-dekorativna-rasvjeta-zelenog-zeljeznickog-mos/110194|title=Nova dekorativna rasvjeta Zelenog željezničkog mosta|date=1. lipnja 2017.|work=www.zagreb.hr|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref> == Опис == Двоколосечниот мост е долг 306,04 метри помеѓу потпорните столбови. Има четири отвори со распони од 57,50 + 135,54 + 58,00 + 55,00 м. Централниот отвор е пресечен со зацврстен, свиткан лак од шипка со цврсти ѕидови. Неговиот распон е 135,54 метри и бил најголемиот од овој структурен систем за железнички мостови во времето на неговото отворање. Главните греди имаат растојание од 9,60 метри. Мостот е проектиран како континуирана греда над пет потпори со врска во едниот краен отвор. Надолжните греди се високи 3,50 метри над централниот отвор, а над страничните отвори 3 метри. Главните греди, изработени од [[челик]] KID 52, биле прицврстени со нитни. Ветробранските и попречните зацврстувачи, како и шипките за потпирање и коловозот, биле направени од St 37 и потоа [[Заварување|заварени]]. Ова го направило мостот еден од првите големи заварени мостови. Челикот бил произведен од крањската индустриска компанија Јесенице-Фужине (KID). == Историја == === Позадина === Во 1860-тите, во [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]] била изградена железничка врска на неколку делови за да се приспособи брзорастечката трговија помеѓу јадранското пристаниште Риека и унгарската престолнина [[Будимпешта]]. Рутите биле дизајнирани и распоредени така што железницата ги имала сите елементи на една главна линија, со двојна пруга во последната фаза и максимална дозволена брзина од 100 км/ч. Во претежно рамниот дел од [[Панонска Низина|Панонската низина]], помеѓу Будимпешта преку [[Загреб]] до [[Карловац]], мостовските конструкции морале да се градат преку две големи реки - [[Драва]] и [[Сава]] - така што во тоа време (кога за изградба на железнички мостови можеле да се користат само ковано железо) биле поставени големи барања за градежните инженери и техничари. И двата моста биле проектирани само за една колосек и биле изградени како решеткасти конструкции. Од економски и финансиски причини, изградбата на втора колосек не се одвивала пред [[Прва светска војна|Првата светска војна]], бидејќи транспортот на стоки и патници со железница не можел да го достигне посакуваниот обем. Политичките промени по завршувањето на војната, со воспоставувањето [[Кралство Југославија|на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]] (подоцна Југославија) и италијанската анексија на пристанишниот град Риека, довеле до значителни промени во протокот на стоки кон и од Унгарија. Од една страна, Италија вовела посебни концесии за [[Трст|пристаништето во Трст]], додека од друга страна, [[Германија]] се обидела да го зголеми транспортот на стоки до Унгарија преку пристаништата [[Хамбург]] и [[Бремен]]. Само економскиот бум во светот во 1930-тите години одел во прилог на одлуката за започнување на постепено проширување на железничката врска помеѓу Будимпешта и Риека. Според планот, не само што требало да се постави втора пруга, туку требало да се обноват два големи моста преку реките Драва и Сава и да се изгради нова железничка линија во планинската област помеѓу Огулин и Риека, со што можно пониска и мали наклони, а тоа можело да се постигне само со изградба на долги тунели. === Подготовка и планирање === Министерството за транспорт на Југославија, во консултација со Дирекцијата за железници во Загреб, одлучило во првата фаза од изградбата да го замени постојниот мост преку Сава кај Загреб со нов, двоколесен мост, да постави втора колосек на делницата помеѓу Загреб и Карловац и да ја електрифицира железницата. Подготовките за изградба на нов мост преку реката Сава започнала во 1932/33 година со објавување на меѓународен тендер. Ограничен број градежни компании со докажано искуство во изградба на мостови биле поканети да ги достават своите проекти и понуди за мостовите до одреден рок. Управата за водовод барала изградбата на мостот преку реката Сава да биде завршена во должина од приближно 135 метри без средни потпори. Жирито го препорачало проектот на понудувачот „Творница вагона, стројева и мостова“ од Славонски Брод, кој ја освоила втората награда (првата награда не беше доделена), за доделување на договорот. Сепак, победничкиот предлог бил едногласно отфрлен и од Министерството за транспорт и од Генералниот директорат на југословенските железници во Белград, како и од Дирекцијата за железници во Загреб. Наместо тоа, Министерството за транспорт и Генералниот директорат во Белград ѝ наложиле на Дирекцијата за железници во Загреб да подготви свој нацрт и да им го достави за одлука. Директорот на Дирекцијата за железници во Загреб, Шнелер, го замолил Адолф Вантур, да ја преземе задачата и да го достави својот предлог. Со оваа задача, Вантур го посетил Ото Ајзелин од Техничкиот универзитет во Гдањск, кој ја истражувал носивоста на целиот дел од мостовата конструкција; Фишер од Гутехофнунгсхите во Оберхаузен, со кого изгради два нови железнички моста со широк распон со еластични лакови од 45 и 55 метри во Милхаузен/[[Рур]] и Мирко Роша од ETH Цирих и EMPA во Цирих. Тој бил во постојана размена на идеи со Рајко Кушевиќ од Техничкиот факултет, Оддел за градежништво во Загреб. Резултатот бил извонредниот и нов предлог на Адолф Вантур за изградба на мостови: континуирана конструкција на носач на 4 распони со еластични лакови, најголемиот распон од 135 метри, каде што еластичниот лак го пренесувал товарот насочен кон вертикалните челични потпори (висечки шипки) на страничните столбови на мостот. На почетокот на 1936 година, предлогот бил потпишан од Вантур како автор и заменик-директор Терчек, а одобрен од генералниот директор Шнелер во Загреб, како и од комисиите на Главната дирекција на југословенските железници и Министерството за транспорт во Белград. === Перформанси === [[Податотека:Most_preko_Save_v_Zagrebu_-_Železniški_most.jpg|мини|289x289пкс|Хендриксов мост во 1960-тите]] Изградбата на целиот проект за мостот е под раководство на „Фабриката за вагони, машини и мостови“ и фабриката за челични конструкции „Сплошна ставбена дружба“ во Марибор. Челичарницата во [[Јесенице]] добила нарачка за производство и снабдување со висококвалитетен КИД челик (еквивалентен на Ст. 52 во Германија). Изградбата започнала веднаш, според меѓусебно договорен план за координација и распоред. Адолф Вантур од Дирекцијата за железници во Загреб бил одговорен за целокупниот координација и надзор на градежните работи, додека целокупниот преглед на процесот на изградба било во одговорност на Е. Крик, раководител на одделот за изградба на мостови во Министерството за транспорт во Белград. Дизајнерските пресметки, градежните планови и челичните компоненти на мостот биле подготвени и изградени во фабрики во Славонски Брод и Марибор под водство на Валујев и Милосављевиќ. Сите поединечни челични делови од главната конструкција на мостот биле заковани со челик St 44. Висечките прачки, ветроотпорните прицврстувачи и попречните засилувања биле заварени. Консултанти за изградбата на мостот биле Рајко Кушевиќ од Универзитетот во Загреб и Мирко Рош од ETH и EMPA во Цирих. Заштитен премаз на целата челична конструкција на мостот на површина од приближно 10000 метри квадратни го извршил компанијата Вебер и Миљевиќ од Загреб во согласност со строгите швајцарски прописи. По предлог и темелно тестирање од страна на EMPA, [[гранит]] бил избран за потпорите и потпорните елементи на мостот. Откако сите работи на мостот бил езавршени, во есента 1939 година беа извршени пробни оптоварувања на конструкцијата на мостот со 6 пара тешки парни локомотиви. Сите резултати од мерењата беа задоволителни, во рамките на дозволените опсези. === Пуштање во оптек === Мостот свечено бил отворен за сообраќај на 3 декември 1939 година, со учество на бан Иван Шубашиќ, Е. Крик како претставник на министер за транспорт, Б. Тошиќ како претставник на генералниот директор на Југословенските државни железници, заменик-директори Терчек и Вантур, службеникот за изградба на мостот од Дирекцијата за железници во Загреб, како и други учесници од јавниот живот. == Реновирања == Мостот првпат бил реновиран од 1956 до 1958 година по штетата претрпена за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна,]] според проект на Бирото за проекти за југословенски железници во Загреб. Потоа, мостот бил поправен во 1961 година поради пукнатини и неправилно заварени споеви, при што мостот бил дополнително зајакнат.{{Sfn|Nadilo|2014.}} Последната значајна реконструкција започнала во март 2013 година и завршила во 2015 година, во вредност од 38,5 милиони куни. Реновирањето беше извршено според проектот на „Метал-Проект“ д.о.о., на чело на Борис Врањеш. Носивоста на мостот била зголемена на 22,5 тони, а максималната брзина на 80 км/ч.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.zagreb.in/vratio-se-popularni-hendrixov-most/|title=Vratio se popularni 'Hendrixov most'|last=Lalić|first=Tomislav|date=2015-11-04|work=Zagreb.in|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref>{{Sfn|Nadilo|2014.}} == Наводи == {{Наводи}} === Литература === * Adolf Wantur: ''Studie und Entwurf der neuen Eisenbahnbrücke über die Save во Загреб.'' Archiv der Eisenbahndirektion Zagreb, 1935/36 * Adolf Wantur: ''Stahlmaterial für die neue Eisenbahnbrücke über die Save во Загреб.'' Technische Zeitung vom декември 1939 година * Schriftverkehr zwischen F. Schleicher und Adolf Wantur zu der Veröpflicht des Projektes und Ausführungsphasen der neuen Eisenbahnbrücke über die Зачувај во Загреб in der Fachzeitschrift „Der Bauingenieur“; март 1940 година * Мирко Рош: ''Zwei neue beachtenswerte Brücken Jugoslaviens.'' Во: ''Schweizerische Bauzeitung'', Bd. 115 (1940), бр. 22 vom 1 јуни 1940 година, S. 247–251 ( {{DOI|10.5169/seals-51183}} ) и бр. 23 од 8 јуни 1940 година, S. 264–266 ( {{DOI|10.5169/seals-51188}} ) * [[Категорија:Железнички мостови]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] k44ee53lsm6ks8bzda2urpxkr8z7f7r 5536705 5536700 2026-04-09T21:47:21Z Pitikjp22 127221 5536705 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Мост|name=Хендриксов мост|native_name=Нов железнички мост или зелен мост|image=Railway bridge Zagreb 20160702 5126.jpg|caption=|image_caption=Хендриксовиот мост со натписот|location=[[Загреб]]}} '''Хендриксов мост''', познат и како '''Зелен мост''' или '''Нов железнички мост —''' двоен железнички мост над реката Сава во Загреб, кој е постариот од двата железнички моста над реката Сава. Изграден е помеѓу 1936 и 1939 година за да ги поврзе [[Риека]] и [[Будимпешта]] со железница. Мостот е дизајниран од Борис Валуев и Теофим Черевков.{{Sfn|Nadilo|2014.}} Во 2011 година, мостот превентивно бил вклучен во листата на заштитени културни добра на Загреб.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tehnika.lzmk.hr/novi-zeljeznicki-most/|title=Novi željeznički most|date=2023-11-14|work=Hrvatska tehnička enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref> == Име == [[Податотека:Railway_bridge_Zagreb_20160702_5128.jpg|мини|Графит „HENDRIX" на мостот, 2016 година.]] Пред изградбата на вториот мост во 1968 година, мостот во 1939 година се викал едноставно ''Железнички мост'' или, поради неговата препознатлива боја, ''Зелен железнички мост''. Пред неколку децении, на мостот се појавиле [[графити]] со натпис „HENDRIX“, очигледно во спомен на гитаристот и рок-музичар [[Џими Хендрикс|Џими Хендрикс,]] кој почина во 1970 година. Големиот, многу видлив натпис повторно бил графитиран по секое отстранување. Наскоро стана популарно познат како ''Мостот Хендрикс'', дури и меѓу луѓето кои никогаш не слушнале за музичарот. Хрватските железници ја поддржале иницијативата за официјално преименување на мостот во Хендриксов мост, поднесувајќи предлог за преименување до Државниот завод за управување со државен имот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.index.hr/magazin/clanak/zeleni-most-i-sluzbeno-ce-postati-hendrixov-most/855534.aspx|title="Zeleni most" i službeno će postati "Hendrixov most"|last=G.Ba|date=2015-11-12|work=index.hr|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref> За да се одбележи 50-годишнината од првиот албум на Хендрикс во 2017 година, декоративно осветлување составено од 822 ламби (18 kW) во соработка со Градскиот завод за заштита на културни и природни споменици. Мостот е осветлен во неутрално бела боја, а кога поминува воз, мостот е осветлен во разнобојна светлина. Цената на реновирањето била 5,5 милиони [[Хрватска куна|куни]], вклучувајќи ДДВ.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://zagreb.hr/en/nova-dekorativna-rasvjeta-zelenog-zeljeznickog-mos/110194|title=Nova dekorativna rasvjeta Zelenog željezničkog mosta|date=1. lipnja 2017.|work=www.zagreb.hr|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref> == Опис == Двоколосечниот мост е долг 306,04 метри помеѓу потпорните столбови. Има четири отвори со распони од 57,50 + 135,54 + 58,00 + 55,00 м. Централниот отвор е пресечен со зацврстен, свиткан лак од шипка со цврсти ѕидови. Неговиот распон е 135,54 метри и бил најголемиот од овој структурен систем за железнички мостови во времето на неговото отворање. Главните греди имаат растојание од 9,60 метри. Мостот е проектиран како континуирана греда над пет потпори со врска во едниот краен отвор. Надолжните греди се високи 3,50 метри над централниот отвор, а над страничните отвори 3 метри. Главните греди, изработени од [[челик]] KID 52, биле прицврстени со нитни. Ветробранските и попречните зацврстувачи, како и шипките за потпирање и коловозот, биле направени од St 37 и потоа [[Заварување|заварени]]. Ова го направило мостот еден од првите големи заварени мостови. Челикот бил произведен од крањската индустриска компанија Јесенице-Фужине (KID). == Историја == === Позадина === Во 1860-тите, во [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]] била изградена железничка врска на неколку делови за да се приспособи брзорастечката трговија помеѓу јадранското пристаниште Риека и унгарската престолнина [[Будимпешта]]. Рутите биле дизајнирани и распоредени така што железницата ги имала сите елементи на една главна линија, со двојна пруга во последната фаза и максимална дозволена брзина од 100 км/ч. Во претежно рамниот дел од [[Панонска Низина|Панонската низина]], помеѓу Будимпешта преку [[Загреб]] до [[Карловац]], мостовските конструкции морале да се градат преку две големи реки - [[Драва]] и [[Сава]] - така што во тоа време (кога за изградба на железнички мостови можеле да се користат само ковано железо) биле поставени големи барања за градежните инженери и техничари. И двата моста биле проектирани само за една колосек и биле изградени како решеткасти конструкции. Од економски и финансиски причини, изградбата на втора колосек не се одвивала пред [[Прва светска војна|Првата светска војна]], бидејќи транспортот на стоки и патници со железница не можел да го достигне посакуваниот обем. Политичките промени по завршувањето на војната, со воспоставувањето [[Кралство Југославија|на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]] (подоцна Југославија) и италијанската анексија на пристанишниот град Риека, довеле до значителни промени во протокот на стоки кон и од Унгарија. Од една страна, Италија вовела посебни концесии за [[Трст|пристаништето во Трст]], додека од друга страна, [[Германија]] се обидела да го зголеми транспортот на стоки до Унгарија преку пристаништата [[Хамбург]] и [[Бремен]]. Само економскиот бум во светот во 1930-тите години одел во прилог на одлуката за започнување на постепено проширување на железничката врска помеѓу Будимпешта и Риека. Според планот, не само што требало да се постави втора пруга, туку требало да се обноват два големи моста преку реките Драва и Сава и да се изгради нова железничка линија во планинската област помеѓу Огулин и Риека, со што можно пониска и мали наклони, а тоа можело да се постигне само со изградба на долги тунели. === Подготовка и планирање === Министерството за транспорт на Југославија, во консултација со Дирекцијата за железници во Загреб, одлучило во првата фаза од изградбата да го замени постојниот мост преку Сава кај Загреб со нов, двоколесен мост, да постави втора колосек на делницата помеѓу Загреб и Карловац и да ја електрифицира железницата. Подготовките за изградба на нов мост преку реката Сава започнала во 1932/33 година со објавување на меѓународен тендер. Ограничен број градежни компании со докажано искуство во изградба на мостови биле поканети да ги достават своите проекти и понуди за мостовите до одреден рок. Управата за водовод барала изградбата на мостот преку реката Сава да биде завршена во должина од приближно 135 метри без средни потпори. Жирито го препорачало проектот на понудувачот „Творница вагона, стројева и мостова“ од Славонски Брод, кој ја освоила втората награда (првата награда не беше доделена), за доделување на договорот. Сепак, победничкиот предлог бил едногласно отфрлен и од Министерството за транспорт и од Генералниот директорат на југословенските железници во Белград, како и од Дирекцијата за железници во Загреб. Наместо тоа, Министерството за транспорт и Генералниот директорат во Белград ѝ наложиле на Дирекцијата за железници во Загреб да подготви свој нацрт и да им го достави за одлука. Директорот на Дирекцијата за железници во Загреб, Шнелер, го замолил Адолф Вантур, да ја преземе задачата и да го достави својот предлог. Со оваа задача, Вантур го посетил Ото Ајзелин од Техничкиот универзитет во Гдањск, кој ја истражувал носивоста на целиот дел од мостовата конструкција; Фишер од Гутехофнунгсхите во Оберхаузен, со кого изгради два нови железнички моста со широк распон со еластични лакови од 45 и 55 метри во Милхаузен/[[Рур]] и Мирко Роша од ETH Цирих и EMPA во Цирих. Тој бил во постојана размена на идеи со Рајко Кушевиќ од Техничкиот факултет, Оддел за градежништво во Загреб. Резултатот бил извонредниот и нов предлог на Адолф Вантур за изградба на мостови: континуирана конструкција на носач на 4 распони со еластични лакови, најголемиот распон од 135 метри, каде што еластичниот лак го пренесувал товарот насочен кон вертикалните челични потпори (висечки шипки) на страничните столбови на мостот. На почетокот на 1936 година, предлогот бил потпишан од Вантур како автор и заменик-директор Терчек, а одобрен од генералниот директор Шнелер во Загреб, како и од комисиите на Главната дирекција на југословенските железници и Министерството за транспорт во Белград. === Перформанси === [[Податотека:Most_preko_Save_v_Zagrebu_-_Železniški_most.jpg|мини|289x289пкс|Хендриксов мост во 1960-тите]] Изградбата на целиот проект за мостот е под раководство на „Фабриката за вагони, машини и мостови“ и фабриката за челични конструкции „Сплошна ставбена дружба“ во Марибор. Челичарницата во [[Јесенице]] добила нарачка за производство и снабдување со висококвалитетен КИД челик (еквивалентен на Ст. 52 во Германија). Изградбата започнала веднаш, според меѓусебно договорен план за координација и распоред. Адолф Вантур од Дирекцијата за железници во Загреб бил одговорен за целокупниот координација и надзор на градежните работи, додека целокупниот преглед на процесот на изградба било во одговорност на Е. Крик, раководител на одделот за изградба на мостови во Министерството за транспорт во Белград. Дизајнерските пресметки, градежните планови и челичните компоненти на мостот биле подготвени и изградени во фабрики во Славонски Брод и Марибор под водство на Валујев и Милосављевиќ. Сите поединечни челични делови од главната конструкција на мостот биле заковани со челик St 44. Висечките прачки, ветроотпорните прицврстувачи и попречните засилувања биле заварени. Консултанти за изградбата на мостот биле Рајко Кушевиќ од Универзитетот во Загреб и Мирко Рош од ETH и EMPA во Цирих. Заштитен премаз на целата челична конструкција на мостот на површина од приближно 10000 метри квадратни го извршил компанијата Вебер и Миљевиќ од Загреб во согласност со строгите швајцарски прописи. По предлог и темелно тестирање од страна на EMPA, [[гранит]] бил избран за потпорите и потпорните елементи на мостот. Откако сите работи на мостот бил езавршени, во есента 1939 година беа извршени пробни оптоварувања на конструкцијата на мостот со 6 пара тешки парни локомотиви. Сите резултати од мерењата беа задоволителни, во рамките на дозволените опсези. === Пуштање во оптек === Мостот свечено бил отворен за сообраќај на 3 декември 1939 година, со учество на бан Иван Шубашиќ, Е. Крик како претставник на министер за транспорт, Б. Тошиќ како претставник на генералниот директор на Југословенските државни железници, заменик-директори Терчек и Вантур, службеникот за изградба на мостот од Дирекцијата за железници во Загреб, како и други учесници од јавниот живот. == Реновирања == Мостот првпат бил реновиран од 1956 до 1958 година по штетата претрпена за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна,]] според проект на Бирото за проекти за југословенски железници во Загреб. Потоа, мостот бил поправен во 1961 година поради пукнатини и неправилно заварени споеви, при што мостот бил дополнително зајакнат.{{Sfn|Nadilo|2014.}} Последната значајна реконструкција започнала во март 2013 година и завршила во 2015 година, во вредност од 38,5 милиони куни. Реновирањето беше извршено според проектот на „Метал-Проект“ д.о.о., на чело на Борис Врањеш. Носивоста на мостот била зголемена на 22,5 тони, а максималната брзина на 80 км/ч.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.zagreb.in/vratio-se-popularni-hendrixov-most/|title=Vratio se popularni 'Hendrixov most'|last=Lalić|first=Tomislav|date=2015-11-04|work=Zagreb.in|language=hr|accessdate=2025-07-12}}</ref>{{Sfn|Nadilo|2014.}} == Наводи == {{Наводи}} === Литература === * Adolf Wantur: ''Studie und Entwurf der neuen Eisenbahnbrücke über die Save во Загреб.'' Archiv der Eisenbahndirektion Zagreb, 1935/36 * Adolf Wantur: ''Stahlmaterial für die neue Eisenbahnbrücke über die Save во Загреб.'' Technische Zeitung vom декември 1939 година * Schriftverkehr zwischen F. Schleicher und Adolf Wantur zu der Veröpflicht des Projektes und Ausführungsphasen der neuen Eisenbahnbrücke über die Зачувај во Загреб in der Fachzeitschrift „Der Bauingenieur“; март 1940 година * Мирко Рош: ''Zwei neue beachtenswerte Brücken Jugoslaviens.'' Во: ''Schweizerische Bauzeitung'', Bd. 115 (1940), бр. 22 vom 1 јуни 1940 година, S. 247–251 ( {{DOI|10.5169/seals-51183}} ) и бр. 23 од 8 јуни 1940 година, S. 264–266 ( {{DOI|10.5169/seals-51188}} ) * [[Категорија:Железнички мостови]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] 4to3urwhdxzox9uv221j1csqjqdkgg7 14 1391136 5536704 2026-04-09T21:45:24Z Dandarmkd 31127 Создадена страница со: {{Commonscat|}} {{Cat main|Научна појава}} [[Категорија:Наука|Појави]] [[Категорија:Појави]] 5536704 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|}} {{Cat main|Научна појава}} [[Категорија:Наука|Појави]] [[Категорија:Појави]] fyb7e1oc1ogs57reu7xwlp6old5rq5q 1 1391137 5536706 2026-04-09T21:48:00Z Pitikjp22 127221 Создадена страница со: {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Инфраструктура|земја= Хрватска}} 5536706 wikitext text/x-wiki {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Инфраструктура|земја= Хрватска}} 3os2wlj5tzsxl3gwjw5alslzn23bs3f 14 1391138 5536708 2026-04-09T21:51:40Z Dandarmkd 31127 Создадена страница со: {{Portal|Хемија}} {{cat main|Преглед на хемијата}} {{CatAutoTOC}} [[Категорија:Хемија]] [[Категорија:Концепти во науката по поле|Хемија]] 5536708 wikitext text/x-wiki {{Portal|Хемија}} {{cat main|Преглед на хемијата}} {{CatAutoTOC}} [[Категорија:Хемија]] [[Категорија:Концепти во науката по поле|Хемија]] 6iourr9peeo7vkdsl0lllh30844yg33 0 1391139 5536712 2026-04-09T22:02:30Z Carshalton 30527 Создадена страница со: {{Infobox football biography 3 |name = Андреас Шелдеруп |image = |fullname = Андреас Редегор Шелдеруп |birth_date = {{birth date and age|2004|6|1|df=y}}<ref name="FCWC25">{{Cite web |title=FIFA Club World Cup 25™ − Squad List: SL Benfica (POR)|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/pdf/SquadLists-English.pdf |access-date=12 June 2025 |website=FIFA}}</ref> |birth_... 5536712 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Андреас Шелдеруп |image = |fullname = Андреас Редегор Шелдеруп |birth_date = {{birth date and age|2004|6|1|df=y}}<ref name="FCWC25">{{Cite web |title=FIFA Club World Cup 25™ − Squad List: SL Benfica (POR)|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/pdf/SquadLists-English.pdf |access-date=12 June 2025 |website=FIFA}}</ref> |birth_place = [[Боде]], [[Норвешка]] |height = {{height|m=1.77}}<ref name="FCWC25"/> |position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]] |currentclub = {{Fb team Benfica}} |clubnumber = 21 |youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Bodo/Glimt}} |youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Nordsjaelland}} |years1 = 2021–2023 | caps1 = 55 | goals1 = 17 | clubs1 = {{Fb team Nordsjaelland}} |years2 = 2023–2026 | caps2 = 43 | goals2 = 5 | clubs2 = {{Fb team Benfica}} |years3 = 2023 | caps3 = 5 | goals3 = 1 | clubs3 = {{Fb team Benfica B}} |years4 = 2023–2024 | caps4 = 26 | goals4 = 9 | clubs4 = →{{Fb team Nordsjaelland}} |nationalyears1 = 2019 | nationalcaps1 = 8 | nationalgoals1 = 2 | nationalteam1 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 15 година|Норвешка 15]] |nationalyears2 = 2020 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 16 година|Норвешка 16]] |nationalyears3 = 2021–2022 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 18 години|Норвешка 18]] |nationalyears4 = 2022–2023 | nationalcaps4 = 6 | nationalgoals4 = 2 | nationalteam4 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 19 години|Норвешка 19]] |nationalyears5 = 2021–2024 | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 8 | nationalteam5 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 21 година|Норвешка 21]] |nationalyears6 = 2024– | nationalcaps6 = 9 | nationalgoals6 = 1 | nationalteam6 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норешка]] }} '''Андреас Редегор Шелдеруп''' (роден на [[1 јуни]] [[2004]] година, во [[Боде]]) — [[Норвешка|норвешки]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} или {{Football/FW/player}} на {{Fb team (N) Benfica}} и на [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|норвешката репрезентација]]. ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Шелдеруп, Андреас}} [[Категорија:Норвешки фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Норшелан]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бенфика]] [[Категорија:Луѓе од Боде]] [[Категорија:Живи луѓе]] pvma02intebqw1hov1ek8rrwaw5e1wu 0 1391140 5536720 2026-04-09T22:09:58Z 19user99 72391 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1342462893|Barbara Brukalska]]“ 5536720 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Архитект|name=Барбара Брукалска|image=Barbara_Brukalska.jpg|image_size=<!-- if image is smaller than 250px -->|alt=|caption=|birth_name=<!-- only use if different than name -->|birth_date={{Birth date|1899|12|4|df=yes}}|birth_place=Brzeźce, Masovian Voivodeship|death_date={{Death date and age|1980|3|6|1899|12|4|df=yes}}|death_place=Варшава|alma_mater=|awards=|practice=Варшавски политехнички институт.|significant_buildings=|significant_projects=|significant_design=[[Praesens]] group}} '''Барбара Брукалска''' (4 декември 1899 - 6 март 1980) — [[Полјаци|полска]] архитектка, архитектонска теоретичарка, истакнат претставник на [[Функционализам (архитектура)|функционализмот]], членка на групата Прасенс и професорка на Варшавскиот политехнички институт. Таа била и сопруга на архитектот Станислав Брукалски. == Живот == == Големи дела == * Станбени комплекси IV, VII и IX во округот Жолиборж. Станбена задруга (1927-1939) * Ниеголевски ул. бр. 8 во Варшава (1927-1928) * Реконструкција на Dom pod Orłami (Куќа под знакот на орлите) во Варшава (1948-1950) * Куќата на Матисијак во Варшава (1956) * Црква во Трошин (1956-1975) * Станбен развој во округот Океќе во Варшава (1960) * Парламентарен дом, ентериер (1964) * Црква во Сипњев (1971-1974) == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Починати во 1980 година]] [[Категорија:Родени во 1899 година]] tatwuxurlfggg8fsg42aw8vn7xdxlb4 5536722 5536720 2026-04-09T22:13:13Z 19user99 72391 5536722 wikitext text/x-wiki {{Во тек}} {{Инфокутија Архитект|name=Барбара Брукалска|image=Barbara_Brukalska.jpg|image_size=<!-- if image is smaller than 250px -->|alt=|caption=|birth_name=<!-- only use if different than name -->|birth_date={{Birth date|1899|12|4|df=yes}}|birth_place=Бжезце, [[Мазовско Војводство]]|death_date={{Death date and age|1980|3|6|1899|12|4|df=yes}}|death_place=Варшава|alma_mater=|awards=|practice=Варшавски политехнички институт.|significant_buildings=|significant_projects=|significant_design=група Прасенс}} '''Барбара Брукалска''' (4 декември 1899 - 6 март 1980) — [[Полјаци|полска]] архитектка, архитектонска теоретичарка, истакнат претставник на [[Функционализам (архитектура)|функционализмот]], членка на групата Прасенс и професорка на Варшавскиот политехнички институт. Таа била и сопруга на архитектот Станислав Брукалски. == Живот == == Големи дела == * Станбени комплекси IV, VII и IX во округот Жолиборж. Станбена задруга (1927-1939) * Ниеголевски ул. бр. 8 во Варшава (1927-1928) * Реконструкција на Dom pod Orłami (Куќа под знакот на орлите) во Варшава (1948-1950) * Куќата на Матисијак во Варшава (1956) * Црква во Трошин (1956-1975) * Станбен развој во округот Океќе во Варшава (1960) * Парламентарен дом, ентериер (1964) * Црква во Сипњев (1971-1974) == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Починати во 1980 година]] [[Категорија:Родени во 1899 година]] mucaltjujmzlanxecmpv6z2ruk3rkxd 5536724 5536722 2026-04-09T22:14:04Z 19user99 72391 5536724 wikitext text/x-wiki {{Во тек}} {{Инфокутија Архитект|name=Барбара Брукалска|image=Barbara_Brukalska.jpg|image_size=<!-- if image is smaller than 250px -->|alt=|caption=|birth_name=<!-- only use if different than name -->|birth_date={{Birth date|1899|12|4|df=yes}}|birth_place=Бжезце, [[Мазовско Војводство]]|death_date={{Death date and age|1980|3|6|1899|12|4|df=yes}}|death_place=[[Варшава]]|alma_mater=|awards=|practice=[[Варшавски политехнички институт]]|significant_buildings=|significant_projects=|significant_design=група Прасенс}} '''Барбара Брукалска''' (4 декември 1899 - 6 март 1980) — [[Полјаци|полска]] архитектка, архитектонска теоретичарка, истакнат претставник на [[Функционализам (архитектура)|функционализмот]], членка на групата Прасенс и професорка на Варшавскиот политехнички институт. Таа била и сопруга на архитектот Станислав Брукалски. == Живот == == Големи дела == * Станбени комплекси IV, VII и IX во округот Жолиборж. Станбена задруга (1927-1939) * Ниеголевски ул. бр. 8 во Варшава (1927-1928) * Реконструкција на Dom pod Orłami (Куќа под знакот на орлите) во Варшава (1948-1950) * Куќата на Матисијак во Варшава (1956) * Црква во Трошин (1956-1975) * Станбен развој во округот Океќе во Варшава (1960) * Парламентарен дом, ентериер (1964) * Црква во Сипњев (1971-1974) == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Починати во 1980 година]] [[Категорија:Родени во 1899 година]] 8rbps4uu4ejln9yqa24jdk9asm3wl0o 14 1391141 5536725 2026-04-09T22:17:29Z Dandarmkd 31127 Создадена страница со: {{Cat main|Јонизација}} {{Commons category|Ionisation}} [[Категорија:Опитна физика на честички]] [[Категорија:Откривачи]] [[Категорија:Физички појави]] [[Категорија:Хемиски процеси]] 5536725 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Јонизација}} {{Commons category|Ionisation}} [[Категорија:Опитна физика на честички]] [[Категорија:Откривачи]] [[Категорија:Физички појави]] [[Категорија:Хемиски процеси]] a5mzs4rj2famp8e5mnbj1v81eqncjph 14 1391142 5536737 2026-04-09T22:40:31Z Dandarmkd 31127 Создадена страница со: [[Категорија:Природа|Настани]] 5536737 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Природа|Настани]] dw3bgcliiwfrdomdzcy4hhtbf8zylzl 0 1391143 5536747 2026-04-09T23:19:09Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Infobox film | name = Хостел | image = Hostel poster.jpg | caption = Плакатот на филмот | director = [[Елај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * [[Илај Рот]] * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Хернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон *... 5536747 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Hostel poster.jpg | caption = Плакатот на филмот | director = [[Елај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * [[Илај Рот]] * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Хернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари }} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Хернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] 31s9vah0z9j7axnfmcmbvdq009iiynn 5536749 5536747 2026-04-09T23:19:44Z Andrew012p 85224 5536749 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Hostel poster.jpg | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Хернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари }} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Хернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] hkf6yk1lmecg7frvo3gi3kccr1dsggk 5536751 5536749 2026-04-09T23:20:43Z Andrew012p 85224 5536751 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Хостел poster 2005.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Хернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари }} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Хернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] 11j5rqimupzisog10tyvm76ycwrum6f 5536753 5536751 2026-04-09T23:23:54Z Andrew012p 85224 5536753 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Хостел poster 2005.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Хернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари |followed_by=''[[Хостел 2]]''}} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Хернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] a66esl7itq5t3mtvdwc0qt1ibq1c9wr 5536754 5536753 2026-04-09T23:25:13Z Andrew012p 85224 5536754 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Хостел poster 2005.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Хернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари |followed_by=''[[Хостел 2]]''}} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Хернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] q54ciqpmy4bzvwaoi2oivfo31pgtk8x 5537144 5536754 2026-04-10T10:16:11Z Andrew012p 85224 5537144 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Хостел poster 2005.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Хернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари |followed_by=''[[Хостел 2]]''}} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Клубот на елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Хернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] c3zinodgaim157c84l4h2m4ddwt62k5 5537146 5537144 2026-04-10T10:17:21Z Andrew012p 85224 5537146 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Хостел poster 2005.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Ернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари |followed_by=''[[Хостел 2]]''}} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Клубот на елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Хернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] 1yy4y2vwp74wwjo8a1zh9a6kfy4smgh 5537147 5537146 2026-04-10T10:17:39Z Andrew012p 85224 5537147 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Хостел poster 2005.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Ернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари |followed_by=''[[Хостел 2]]''}} {{Закосен наслов}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Клубот на елитен лов“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Ернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] 9oaem3zz7cybcmy7nxxvd2b0v3gym9u 1 1391144 5536748 2026-04-09T23:19:20Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5536748 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 6 1391145 5536750 2026-04-09T23:20:27Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/bdKdIR1VPiL6xkPUBio84B5yJ2X.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Хостел (филм од 2005) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5536750 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/bdKdIR1VPiL6xkPUBio84B5yJ2X.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Хостел (филм од 2005) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} d2izdz0unjo42txbay83fndi5y2des9 0 1391146 5536756 2026-04-09T23:37:09Z Filip GIMNAZIJA 131489 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1332167755|Architecture of Estonia]]“ 5536756 wikitext text/x-wiki Оваа статија зборува за '''архитектурата на Естонија'''. Архитектонското наследство на нацијата претставува длабок доказ за нејзината историја, од средновековните ханзеатски структури па се до нејзиниот статус како глобален лидер во дигиталните иновации. Нејзиниот главен град, Талин, е светско наследство на УНЕСКО, кое сега се гордее и со просперитетна сцена на современ дизајн.<ref>{{Наведено списание|last=Kurg|first=Andres|date=February 2009|title=Architects of the Tallinn School and the critique of Soviet modernism in Estonia|url=https://doi.org/10.1080/13602360802705171|journal=The Journal of Architecture|volume=14|issue=1|pages=85–108|doi=10.1080/13602360802705171|issn=1360-2365|url-access=subscription}}</ref> == Историја == === Античка Естонија === [[Податотека:VarbolaRuins.jpg|мини|Урнатини од портите на тврдината Варбола, најголемата тврдина во претхристијанска Естонија]] Карактеристично за раната естонска архитектура се многуте тврдини и ридски тврдини што се наоѓаат низ целата земја, на пример, тврдините Варбола и Валјала. Некои други тврдини, кои зафаќаат површини до 1,000 m² (илјада квадратни метри), и кои биле лоцирани на важни раскрсници, кои на крајот се развиле во трговски центри, како на пример [[Талин]], [[Тарту]] и Отепа.<ref name="Miljan 2004 104">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=104}}</ref> === Готска архитектура === [[Податотека:View_from_Toompea.JPG|алт=Tallinn old town, the city wall.|десно|мини|Архитектонскиот ансамбл што го сочинува средновековниот стар град Талин е на списокот на светско наследство на УНЕСКО.]] Кога католичкото христијанство било донесено во Естонија за време на Северните крстоносни војни во 13 век, тоа донело и многу промени во општеството, вклучувајќи и промени во архитектурата. Влијанијата главно доаѓале од германскоговорните области и од [[Скандинавија]]. Новата религија поттикнала изградба на цркви низ денешна Естонија, почнувајќи од 13 век. Првите цркви веројатно биле дрвени, а од нив ниту една не е зачувана.<ref name="Viirand 2004 9">{{Наведена книга|title=Estonia. Cultural Tourism|last=Viirand|first=Tiiu|date=2004|publisher=Kunst Publishers|isbn=9949-407-18-4|page=9}}</ref> Најраните цркви што денес се зачувани биле цврсто изградени и имаат изглед сличен на тврдини, на пример црквата Валјала на островот Саарема. Мајсторството на ѕидарите и скулпторите имало значајна улога во раната црковна архитектура која што најчесто потекнувала од [[Готланд]].<ref name="Viirand 2004 9" /> Подоцна, како што христијанството станувало посилно вкоренето, биле изградени поголеми и пораскошни цркви, особено во северна Естонија во текот на 15 век. Средновековните цркви во стариот дел на Талин, како [[Црква Пресвета Богородица (Талин)|Катедралата]], [[Олафска црква|црквата Свети Олаф]] (највисоката зграда во Европа во 16 век) или црквата на Светиот Дух, служат како доказ за високо развиен готски стил на архитектура.<ref>{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|pages=104–105}}</ref> Надвор од Талин, многу цркви биле оштетени за време на честите војни, особено Ливонската војна и [[Голема северна војна|Големата Северна војна]], а негрижата за време на [[Естонска Советска Социјалистичка Република|советската окупација]] предизвикала дополнително уништување на црквите во Естонија. Сепак, во подоцнежните години се извршени интензивни реставраторски работи, особено на Саарема и во северна Естонија сè уште можат да се најдат интересни примери на релативно добро зачувани средновековни цркви.<ref name="Viirand 2004 9" /> Крстоносците, исто така, оставиле свој белег со изградбата на голем број замоци како средство за стекнување воена и административна контрола врз земјата. Биле изградени големи комплекси на замоци, наречени замоци на редот по [[Тевтонски ред|тевтонските]] и другите крстоносни редови, и помали, локални утврдувања кои не биле наменети за големи воени дејствија (познати локално како „вазални замоци“). Добри примери за поголеми замоци кои се уште постојат се [[Замок Херман|замокот Херман]] во [[Нарва]], замокот Тоомпеа во Талин и [[Замок Аренсбург|замокот Куресаре]] на Саарема. Од помалите замоци, замокот Пуртсе, кулата Киу и кулата Вао се уште постојат денес. Многу од замоците изградени во средниот век биле уништени во подоцнежните војни.<ref name="Miljan 2004 104">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=104}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiljan2004">Miljan, Toivo (2004). ''Historical Dictionary of Estonia''. Scarecrow Press. p.&nbsp;104. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8108-4904-6|<bdi>0-8108-4904-6</bdi>]].</cite></ref> Експанзијата и развојот на естонските градови како Талин и Нарва во [[Ханза|ханзеатски градови]] во текот на средниот век, исто така, го поттикнале и развојот на граѓанската архитектура. Бургерските куќи со заоблени фасади, големи предни холови, со камини и помали дневни соби станале популарни, стилот станал познат како „талинска готика“ и го прифатиле градителите на [[Финска]], [[Шведска]] и [[Велики Новгород|Новгород]]. Други постоечки средновековни граѓански згради кои што сеуште постојат ја докажуваат важноста на Талин како значаен трговски град; Градското собрание на Талин денес е важен историски белег, како и Реаптеек (аптека на градското собрание) и зградите на поранешните еснафи во Талин, т.е. Големата еснаф (1410), Еснафот на Свети Олаф (1422) и подоцнежното Братство на црните глави (околу 1597).<ref name="Miljan 2004 105">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=105}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiljan2004">Miljan, Toivo (2004). ''Historical Dictionary of Estonia''. Scarecrow Press. p.&nbsp;105. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8108-4904-6|<bdi>0-8108-4904-6</bdi>]].</cite></ref> Извонредно зачуваниот градски ѕид на Талин е исто така од овој период. Сѐ на сѐ, стариот град на Талин е еден од најдобрите зачувани средновековни архитектонски ансамбли во светот, и е наведен како едно од [[Светско наследство на УНЕСКО|местата на светското наследство]] на [[УНЕСКО]] од 1997 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://whc.unesco.org/en/list/822|title=Historic Centre (Old Town) of Tallinn|publisher=UNESCO|accessdate=2013-02-10}}</ref> [[Податотека:TLNSBuildings.png|Tallest structures of [[Tallinn Old Town]] nowadays: The three tallest are medieval churches of [[St. Olaf's Church, Tallinn|St. Olaf's Church]], [[St. Nicholas Church, Tallinn|St. Nicholas Church]], and [[St. Mary's Cathedral, Tallinn]]]] <small>Трите највисоки градби во Стариот град Талин до ден-денес се средновековните цркви [[Олафска црква|„Свети Олаф“]], [[Црква Свети Никола (Талин)|„Свети Никола“]] и [[Црква Пресвета Богородица (Талин)|„Катедралата „Света Марија“ во Талин]].</small> === Барок и рококо === [[Барок|Барокната]] и [[Рококо|рококовата]] архитектурата во Естонија е претставена главно преку згради изградени од [[Руска Империја|руската царска администрација]] и локалната аристократија.<ref name="Miljan 2004 105">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=105}}</ref> Најубавиот пример што се уште постои е палатата Кадриорг, во [[Петробарок|барокен стил на Петр]]. Пред [[Втора светска војна|Втората светска војна]], замокот Полцамаа бил невообичаен убав пример за рококовата архитектура во Естонија, замокот бил уништен за време на војната и останале само урнатини.<ref>{{Наведена книга|title=Estonia. Cultural Tourism|last=Viirand|first=Tiiu|publisher=Kunst Publishers|year=2004|isbn=9949-407-18-4|pages=82–84}}</ref>   Уште од Северните крстоносни војни и воспоставувањето на германскотоговорно балтичко благородништво како земјопоседничка класа, руралниот дел на Естонија се карактеризирал со манорален систем наметнат од горните класи. Од барокот па наваму, голем број на манорни куќи преживеале и придонесувале кон архитектонското наследство на Естонија. Руралниот дел на Естонија задржува околу 2000 историски манорни куќи, каде многу од нив се во барокни и рококови стилови, на пример манорните куќи Сауе, Палмсе или Веана, кои исто така претставуваат и низа стилови од [[Необарок|необарокни]] и неокласицистички до [[Тјудорска архитектура|тјудорски]]. === Класицизам === Центар на зачуваната неокласицистичка архитектура е [[Тарту]], Градското собрание и околните згради од 18 век. Главната зграда на Универзитетот во Тарту (1803–09) е пример за [[Класицизам|висок класицизам]]. Архитектурата на дворците продолжувала да доминира во руралните средини, со дворци како што се Саку, Куремаа и Суре-Копу кои го отелотворуваат стилот. Некои значајни резиденции се изградени и во Талин, на пример [[Куќа во Стенбок|Стенбок Хаус]] и зградата на улицата Кохту 8 (архитект Карл Лудвиг Енгел, денес дом на естонскиот канцелар за правда ), каде и двете се наоѓале на ридот Тоомпеа. === Архитектура кон крајот на 19 век === Како и во остатокот од Европа, крајот на 19 век било време на архитектонско експериментирање во Естонија. Различни видови на историцизми и еклектицизми станале вообичаени. [[Неоготика|Неоготскиот]] стил станал популарен, како што може да се види во имотите на Алатскиви или Сангасте.<ref name="Miljan 2004 105">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=105}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiljan2004">Miljan, Toivo (2004). ''Historical Dictionary of Estonia''. Scarecrow Press. p.&nbsp;105. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8108-4904-6|<bdi>0-8108-4904-6</bdi>]].</cite></ref> На крај, влијанијата [[Југендстил|од арт нуво]] стигнале и до Естонија. Главните извори за инспирација била делумно живата арт нуво сцена во [[Рига]] и финскиот национален романтизам. Се претпоставува дека најпознатиот архитект кој работел во стилот на арт нуво во Естонија бил Жак Розенбаум.<ref>{{Наведена книга|title=Tallinna Juugedarhitektuur: Jacques Rosenbaum (1878-1944)|last=Hallas-Murula|first=Karin|publisher=Eesti Arhitektuurimuuseum|year=2010|isbn=978-9985-9828-7-7}}</ref> [[Катедрала Свети Александар Невски (Талин)|Катедралата „Александар Невски“]] во Талин е пример за руски преродбенски стил од 19 век, кога Естонија била губернија на [[Руска Империја|Руската империја]] . === 20 век === Центарот на градот [[Силамае|Силаме]], претставува значаен пример за сталинистичката архитектура во Естонија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.estonica.org/en/Culture/Architecture/What_we_consider_our_own/|title=What we consider our own|publisher=Estonica.org|accessdate=10 February 2013}}</ref> === Галерија === <gallery class="center" widths="180px" heights="130px"> Податотека:Muhu_kirik.jpg|алт=Muhu St. Catherine's Church (13th century)| Црквата „Света Катерина“ во Муху (13 век) Податотека:Koluvere_linnus_vallikraaviga.jpg|алт=Koluvere Castle (begun 13th century)| Замокот Колувере (започнало во 13 век) Податотека:Tallinna_Raeapteek,_14.-20.saj.jpg|алт=Raeapteek (early 15th century)| ''Реаптик'' (почеток на 15 век) Податотека:Tallinn_Schwarzhaupterhaus.jpg|алт=House of the Blackheads, Tallinn (façade by Arent Passer) (1597)| Куќата на црните точки, Талин (фасада од Арент Пасер ) (1597) Податотека:Kadrioru_loss-.jpg|алт=Kadriorg Palace (architects Nicola Michetti, Gaetano Chiaveri and Mikhail Zemtsov) (begun 1718)| Палата Кадриорг (архитекти Никола Мичети, Гаетано Кјавери и [[Михаил Земцов]] ) (започнало во 1718) Податотека:Võru_Suurkannataja_Ekaterina_kirik_2013.JPG|алт=Võru St. Catherine's Orthodox Church is an early example of classicism (1804)| Православната црква [[Виру|„Виру]] Света Катерина“ која е ран пример на класицизмот (1804) Податотека:University_of_Tartu_Estonia_optimized.jpg|алт=University of Tartu main building (architect Johann Wilhelm Krause, 1803–1809)| Главна зграда на Универзитетот во Тарту (архитект Јохан Вилхелм Краузе, 1803–1809) Податотека:House_on_Pikk_18.jpg|алт=Art Nouveau building in Tallinn (architect Jacques Rosenbaum, completed 1910)| Зграда во стилот Арт Нуво во Талин (архитект Жак Розенбаум, завршена во 1910 година) </gallery> == Современа архитектура == <gallery class="center" widths="180" heights="130"> Податотека:Tallinn Tartu Maantee 2.jpg|алт=City Plaza Tallinn|Градскиит плоштад на Талин Податотека:Tselluloosi- ja paberivabriku tselluloositsehh 1.jpg|алт=Fahle building in Tallinn|Зградата Фале во Талин Податотека:Jõgeva bussijaam.JPG|алт=Jõgeva bus station|Автобуската станица Јогева </gallery> == Видете исто така == {{Портал|Architecture}} * Естонски музеј на архитектурата * Естонска народна архитектура * Список на замоци во Естонија * Список на палати и вили во Естонија * Список на највисоки згради во Естонија == Наводи == {{Наводи}}{{Ризница-врска}} * [http://www.estonica.org/en/Culture/Architecture/ Архитектура] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220518065233/http://www.estonica.org/en/Culture/Architecture/|date=2022-05-18}} запис на Estonica.org {{Estonia topics|state=autocollapse}}{{Architecture of Europe}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Естонска уметност]] [[Категорија:Естонска архитектура]] dzkb1wn11t1ddj05yt7yuzm8cgs0j4i 5536757 5536756 2026-04-09T23:38:05Z Filip GIMNAZIJA 131489 5536757 wikitext text/x-wiki Оваа статија зборува за '''архитектурата на Естонија'''. Архитектонското наследство на нацијата претставува длабок доказ за нејзината историја, од средновековните ханзеатски структури па се до нејзиниот статус како глобален лидер во дигиталните иновации. Нејзиниот главен град, Талин, е светско наследство на УНЕСКО, кое сега се гордее и со просперитетна сцена на современ дизајн.<ref>{{Наведено списание|last=Kurg|first=Andres|date=February 2009|title=Architects of the Tallinn School and the critique of Soviet modernism in Estonia|url=https://doi.org/10.1080/13602360802705171|journal=The Journal of Architecture|volume=14|issue=1|pages=85–108|doi=10.1080/13602360802705171|issn=1360-2365|url-access=subscription}}</ref> == Историја == === Античка Естонија === [[Податотека:VarbolaRuins.jpg|мини|Урнатини од портите на тврдината Варбола, најголемата тврдина во претхристијанска Естонија]] Карактеристично за раната естонска архитектура се многуте тврдини и ридски тврдини што се наоѓаат низ целата земја, на пример, тврдините Варбола и Валјала. Некои други тврдини, кои зафаќаат површини до 1,000 m² (илјада квадратни метри), и кои биле лоцирани на важни раскрсници, кои на крајот се развиле во трговски центри, како на пример [[Талин]], [[Тарту]] и Отепа.<ref name="Miljan 2004 104">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=104}}</ref> === Готска архитектура === [[Податотека:View_from_Toompea.JPG|алт=Tallinn old town, the city wall.|десно|мини|Архитектонскиот ансамбл што го сочинува средновековниот стар град Талин е на списокот на светско наследство на УНЕСКО.]] Кога католичкото христијанство било донесено во Естонија за време на Северните крстоносни војни во 13 век, тоа донело и многу промени во општеството, вклучувајќи и промени во архитектурата. Влијанијата главно доаѓале од германскоговорните области и од [[Скандинавија]]. Новата религија поттикнала изградба на цркви низ денешна Естонија, почнувајќи од 13 век. Првите цркви веројатно биле дрвени, а од нив ниту една не е зачувана.<ref name="Viirand 2004 9">{{Наведена книга|title=Estonia. Cultural Tourism|last=Viirand|first=Tiiu|date=2004|publisher=Kunst Publishers|isbn=9949-407-18-4|page=9}}</ref> Најраните цркви што денес се зачувани биле цврсто изградени и имаат изглед сличен на тврдини, на пример црквата Валјала на островот Саарема. Мајсторството на ѕидарите и скулпторите имало значајна улога во раната црковна архитектура која што најчесто потекнувала од [[Готланд]].<ref name="Viirand 2004 9" /> Подоцна, како што христијанството станувало посилно вкоренето, биле изградени поголеми и пораскошни цркви, особено во северна Естонија во текот на 15 век. Средновековните цркви во стариот дел на Талин, како [[Црква Пресвета Богородица (Талин)|Катедралата]], [[Олафска црква|црквата Свети Олаф]] (највисоката зграда во Европа во 16 век) или црквата на Светиот Дух, служат како доказ за високо развиен готски стил на архитектура.<ref>{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|pages=104–105}}</ref> Надвор од Талин, многу цркви биле оштетени за време на честите војни, особено Ливонската војна и [[Голема северна војна|Големата Северна војна]], а негрижата за време на [[Естонска Советска Социјалистичка Република|советската окупација]] предизвикала дополнително уништување на црквите во Естонија. Сепак, во подоцнежните години се извршени интензивни реставраторски работи, особено на Саарема и во северна Естонија сè уште можат да се најдат интересни примери на релативно добро зачувани средновековни цркви.<ref name="Viirand 2004 9" /> Крстоносците, исто така, оставиле свој белег со изградбата на голем број замоци како средство за стекнување воена и административна контрола врз земјата. Биле изградени големи комплекси на замоци, наречени замоци на редот по [[Тевтонски ред|тевтонските]] и другите крстоносни редови, и помали, локални утврдувања кои не биле наменети за големи воени дејствија (познати локално како „вазални замоци“). Добри примери за поголеми замоци кои се уште постојат се [[Замок Херман|замокот Херман]] во [[Нарва]], замокот Тоомпеа во Талин и [[Замок Аренсбург|замокот Куресаре]] на Саарема. Од помалите замоци, замокот Пуртсе, кулата Киу и кулата Вао се уште постојат денес. Многу од замоците изградени во средниот век биле уништени во подоцнежните војни.<ref name="Miljan 2004 104">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=104}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiljan2004">Miljan, Toivo (2004). ''Historical Dictionary of Estonia''. Scarecrow Press. p.&nbsp;104. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8108-4904-6|<bdi>0-8108-4904-6</bdi>]].</cite></ref> Експанзијата и развојот на естонските градови како Талин и Нарва во [[Ханза|ханзеатски градови]] во текот на средниот век, исто така, го поттикнале и развојот на граѓанската архитектура. Бургерските куќи со заоблени фасади, големи предни холови, со камини и помали дневни соби станале популарни, стилот станал познат како „талинска готика“ и го прифатиле градителите на [[Финска]], [[Шведска]] и [[Велики Новгород|Новгород]]. Други постоечки средновековни граѓански згради кои што сеуште постојат ја докажуваат важноста на Талин како значаен трговски град; Градското собрание на Талин денес е важен историски белег, како и Реаптеек (аптека на градското собрание) и зградите на поранешните еснафи во Талин, т.е. Големата еснаф (1410), Еснафот на Свети Олаф (1422) и подоцнежното Братство на црните глави (околу 1597).<ref name="Miljan 2004 105">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=105}}</ref> Извонредно зачуваниот градски ѕид на Талин е исто така од овој период. Сѐ на сѐ, стариот град на Талин е еден од најдобрите зачувани средновековни архитектонски ансамбли во светот, и е наведен како едно од [[Светско наследство на УНЕСКО|местата на светското наследство]] на [[УНЕСКО]] од 1997 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://whc.unesco.org/en/list/822|title=Historic Centre (Old Town) of Tallinn|publisher=UNESCO|accessdate=2013-02-10}}</ref> [[Податотека:TLNSBuildings.png|Tallest structures of [[Tallinn Old Town]] nowadays: The three tallest are medieval churches of [[St. Olaf's Church, Tallinn|St. Olaf's Church]], [[St. Nicholas Church, Tallinn|St. Nicholas Church]], and [[St. Mary's Cathedral, Tallinn]]]] <small>Трите највисоки градби во Стариот град Талин до ден-денес се средновековните цркви [[Олафска црква|„Свети Олаф“]], [[Црква Свети Никола (Талин)|„Свети Никола“]] и [[Црква Пресвета Богородица (Талин)|„Катедралата „Света Марија“ во Талин]].</small> === Барок и рококо === [[Барок|Барокната]] и [[Рококо|рококовата]] архитектурата во Естонија е претставена главно преку згради изградени од [[Руска Империја|руската царска администрација]] и локалната аристократија.<ref name="Miljan 2004 105">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=105}}</ref> Најубавиот пример што се уште постои е палатата Кадриорг, во [[Петробарок|барокен стил на Петр]]. Пред [[Втора светска војна|Втората светска војна]], замокот Полцамаа бил невообичаен убав пример за рококовата архитектура во Естонија, замокот бил уништен за време на војната и останале само урнатини.<ref>{{Наведена книга|title=Estonia. Cultural Tourism|last=Viirand|first=Tiiu|publisher=Kunst Publishers|year=2004|isbn=9949-407-18-4|pages=82–84}}</ref>   Уште од Северните крстоносни војни и воспоставувањето на германскотоговорно балтичко благородништво како земјопоседничка класа, руралниот дел на Естонија се карактеризирал со манорален систем наметнат од горните класи. Од барокот па наваму, голем број на манорни куќи преживеале и придонесувале кон архитектонското наследство на Естонија. Руралниот дел на Естонија задржува околу 2000 историски манорни куќи, каде многу од нив се во барокни и рококови стилови, на пример манорните куќи Сауе, Палмсе или Веана, кои исто така претставуваат и низа стилови од [[Необарок|необарокни]] и неокласицистички до [[Тјудорска архитектура|тјудорски]]. === Класицизам === Центар на зачуваната неокласицистичка архитектура е [[Тарту]], Градското собрание и околните згради од 18 век. Главната зграда на Универзитетот во Тарту (1803–09) е пример за [[Класицизам|висок класицизам]]. Архитектурата на дворците продолжувала да доминира во руралните средини, со дворци како што се Саку, Куремаа и Суре-Копу кои го отелотворуваат стилот. Некои значајни резиденции се изградени и во Талин, на пример [[Куќа во Стенбок|Стенбок Хаус]] и зградата на улицата Кохту 8 (архитект Карл Лудвиг Енгел, денес дом на естонскиот канцелар за правда ), каде и двете се наоѓале на ридот Тоомпеа. === Архитектура кон крајот на 19 век === Како и во остатокот од Европа, крајот на 19 век било време на архитектонско експериментирање во Естонија. Различни видови на историцизми и еклектицизми станале вообичаени. [[Неоготика|Неоготскиот]] стил станал популарен, како што може да се види во имотите на Алатскиви или Сангасте.<ref name="Miljan 2004 105">{{Наведена книга|title=Historical Dictionary of Estonia|last=Miljan|first=Toivo|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=0-8108-4904-6|page=105}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiljan2004">Miljan, Toivo (2004). ''Historical Dictionary of Estonia''. Scarecrow Press. p.&nbsp;105. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8108-4904-6|<bdi>0-8108-4904-6</bdi>]].</cite></ref> На крај, влијанијата [[Југендстил|од арт нуво]] стигнале и до Естонија. Главните извори за инспирација била делумно живата арт нуво сцена во [[Рига]] и финскиот национален романтизам. Се претпоставува дека најпознатиот архитект кој работел во стилот на арт нуво во Естонија бил Жак Розенбаум.<ref>{{Наведена книга|title=Tallinna Juugedarhitektuur: Jacques Rosenbaum (1878-1944)|last=Hallas-Murula|first=Karin|publisher=Eesti Arhitektuurimuuseum|year=2010|isbn=978-9985-9828-7-7}}</ref> [[Катедрала Свети Александар Невски (Талин)|Катедралата „Александар Невски“]] во Талин е пример за руски преродбенски стил од 19 век, кога Естонија била губернија на [[Руска Империја|Руската империја]] . === 20 век === Центарот на градот [[Силамае|Силаме]], претставува значаен пример за сталинистичката архитектура во Естонија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.estonica.org/en/Culture/Architecture/What_we_consider_our_own/|title=What we consider our own|publisher=Estonica.org|accessdate=10 February 2013}}</ref> === Галерија === <gallery class="center" widths="180px" heights="130px"> Податотека:Muhu_kirik.jpg|алт=Muhu St. Catherine's Church (13th century)| Црквата „Света Катерина“ во Муху (13 век) Податотека:Koluvere_linnus_vallikraaviga.jpg|алт=Koluvere Castle (begun 13th century)| Замокот Колувере (започнало во 13 век) Податотека:Tallinna_Raeapteek,_14.-20.saj.jpg|алт=Raeapteek (early 15th century)| ''Реаптик'' (почеток на 15 век) Податотека:Tallinn_Schwarzhaupterhaus.jpg|алт=House of the Blackheads, Tallinn (façade by Arent Passer) (1597)| Куќата на црните точки, Талин (фасада од Арент Пасер ) (1597) Податотека:Kadrioru_loss-.jpg|алт=Kadriorg Palace (architects Nicola Michetti, Gaetano Chiaveri and Mikhail Zemtsov) (begun 1718)| Палата Кадриорг (архитекти Никола Мичети, Гаетано Кјавери и [[Михаил Земцов]] ) (започнало во 1718) Податотека:Võru_Suurkannataja_Ekaterina_kirik_2013.JPG|алт=Võru St. Catherine's Orthodox Church is an early example of classicism (1804)| Православната црква [[Виру|„Виру]] Света Катерина“ која е ран пример на класицизмот (1804) Податотека:University_of_Tartu_Estonia_optimized.jpg|алт=University of Tartu main building (architect Johann Wilhelm Krause, 1803–1809)| Главна зграда на Универзитетот во Тарту (архитект Јохан Вилхелм Краузе, 1803–1809) Податотека:House_on_Pikk_18.jpg|алт=Art Nouveau building in Tallinn (architect Jacques Rosenbaum, completed 1910)| Зграда во стилот Арт Нуво во Талин (архитект Жак Розенбаум, завршена во 1910 година) </gallery> == Современа архитектура == <gallery class="center" widths="180" heights="130"> Податотека:Tselluloosi- ja paberivabriku tselluloositsehh 1.jpg|алт=Fahle building in Tallinn|Зградата Фале во Талин Податотека:Jõgeva bussijaam.JPG|алт=Jõgeva bus station|Автобуската станица Јогева </gallery> == Видете исто така == * Естонски музеј на архитектурата * Естонска народна архитектура * Список на замоци во Естонија * Список на палати и вили во Естонија * Список на највисоки згради во Естонија == Наводи == {{Наводи}}{{Ризница-врска}} * [http://www.estonica.org/en/Culture/Architecture/ Архитектура] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220518065233/http://www.estonica.org/en/Culture/Architecture/|date=2022-05-18}} запис на Estonica.org {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Естонска уметност]] [[Категорија:Естонска архитектура]] 0sgi41ihfwo4x44uoaqm0yekaa4rquq 1 1391147 5536766 2026-04-10T08:20:04Z Ehrlich91 24281 Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} 5536766 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux 14 1391148 5536893 2026-04-10T09:26:59Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{рв|Geologists from Austria}} [[Категорија:Австриски научници|Геолози]] [[Категорија:Геолози по националност]] 5536893 wikitext text/x-wiki {{рв|Geologists from Austria}} [[Категорија:Австриски научници|Геолози]] [[Категорија:Геолози по националност]] og7pvnc6vd4quk9rrlclhchlwrvf9db 10 1391150 5537111 2026-04-10T09:40:49Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Предлошка:Индија-био-никулец]] 5537111 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Индија-био-никулец]] 48xy2998oa5ltaaw6r0uqyryahxe9u2 0 1391152 5537116 2026-04-10T09:43:49Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1332188040|Battle of Gospić]]“ 5537116 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Вооружен судир|date=29 август – 22 септември 1991<br>({{Age in years, months, weeks and days|month1=08|day1=29|year1=1991|month2=09|day2=22|year2=1991}})|conflict=Битката кај Госпиќ|image=[[File:Views of Serbian Shellings in Gospic.JPG|thumb|Зграда во Госпиќ, оштетена за време на битката]]|partof=[[Хрватската војна за независност]]|place=[[Госпиќ]], [[Хрватска]]|result=Хрватска победа|combatant1={{flagicon|Yugoslavia}} [[Yugoslavia]]<br>{{flagicon image|Flag of Serbian Krajina (1991).svg}} [[SAO Krajina]]|combatant2={{flagicon|Croatia}} [[Croatia]]|commander1={{flagicon|Yugoslavia}} Relja Tomić<br>{{flagicon image|Flag of Serbia 1992-2004.svg}} [[Đorđe Božović]]{{KIA}}|commander2={{flagicon|Croatia}} [[Mirko Norac]]<br>{{flagicon|Croatia}} Ivan Dasović|units1={{flagicon image|border=|Logo of the JNA.svg|size=22px}} [[Yugoslav People's Army]] * {{flagicon image|Flag of the Yugoslav Ground Forces.svg}} [[Yugoslav Ground Forces]] ** 35th Partisan Division *** 1st Brigade ** 236th Motorized Brigade {{flagicon image|Patch of the Serbian Guard.svg|size=22px|border=}} [[Serbian Guard]]|units2={{flagicon image|Logo of Croatian National Guard.svg|size=22px}} [[Croatian National Guard]] *118th Infantry Brigade {{flagicon image|Flag of Croatian Police.svg}} [[Law enforcement in Croatia|Croatian Police]]<br>{{flagicon image|HOS flag.svg}} [[Croatian Defence Forces]]|strength1=400|strength2=427|casualties1=непознато<br>300 заробени|casualties2=непознато|campaignbox={{Campaignbox Хрватската војна за независност}}}} '''Битката кај Госпиќ''' ({{Langx|hr|Bitka za Gospić}}) се водела во околината на Госпиќ, [[Хрватска]] од 29 август до 22 септември 1991 година за време на [[Хрватска војна за независност|Хрватската војна за независност]]. Во битката се соочиле [[Југословенска народна армија|Југословенската народна армија]] (ЈНА), која била стационирана во пет касарни во градот како и паравоените елементи на Српската гарда против Хрватската национална гарда (ЗНГ), полициските сили со седиште во Госпиќ и полициските засилувања од други места во Хрватска. Борбите во источните области на Госпиќ, контролирани од силите на ЈНА со поддршка на артилерија, биле во голема мера статични, но рамнотежата се поместила во корист на хрватските сили по заземањето на неколку депоа и касарни на ЈНА на 14 септември. Останатите касарни биле заземени до 20 септември, што довело до протерување на силите на ЈНА и Српската гарда од градот. Битката следела по ескалацијата на етничките тензии во регионот [[Лика]], вклучувајќи напади врз хрватски цивили во [[Ловинац]], како и напад врз контролен пункт на хрватската полиција во Жута Локва и престрелки кај Плитвичките Езера и превојот Љубово на патот Госпиќ- Плитвичка Језера. Во остатокот од 1991 година, ситуацијата во регионот се влошила дополнително, што резултирала со воени злосторства против [[Хрвати|Хрватите]] во масакрите во Госпиќ и Широка Кула. Борбите во регионот останале во ќорсокак, со малку или никакви територијални придобивки за двете страни, сè додека не бил потпишан траен прекин на огнот со потпишувањето на Сараевскиот договор од 2 јануари 1992 година. == Позадина == {{Главна|Хрватската војна за независност}} Во август 1990 година, во [[Хрватска]] се случило востание центрирано во областите претежно населени со Срби во [[Далмација|далматинската]] заднина околу градот [[Книн]],<ref>{{Harvnb|The New York Times|19 August 1990}}</ref> како и во делови од регионите [[Лика]], Кордун и Бановина, и населби во [[Славонија|источна Хрватска]] со значително српско население.<ref name="MarticICTY">{{Harvnb|ICTY|12 June 2007}}</ref> Овие региони станале новоформираната САО Краина (Српска автономна област), а објавата за намерата на САО Краина да се интегрира со [[Србија]] резултирало со тоа што владата на Хрватска го прогласила востанието за бунт.<ref>{{Harvnb|The New York Times|2 April 1991}}</ref> До март 1991 година, конфликтот ескалирал во [[Хрватска војна за независност]]<ref>{{Harvnb|The New York Times|3 March 1991}}</ref>, а во јуни 1991 година, со [[Распад на СФРЈ|распадот на Југославија]], Хрватска [[Независност на Хрватска|ја прогласила својата независност]].<ref>{{Harvnb|The New York Times|26 June 1991}}</ref> Декларацијата стапила на сила на 8 октомври<ref>{{Harvnb|Narodne novine|8 October 1991}}</ref> по тримесечниот мораториум.<ref>{{Harvnb|The New York Times|29 June 1991}}</ref> САО Краина, била преименувана во [[Република Српска Краина]] (РСК) на 19 декември, а потоа започнала крвава кампања на етничко чистење (геноцид) против хрватските цивили.<ref>{{Harvnb|Klemenčič|Žagar|2004}}</ref> Контролата на растечките тензии била попречена од зголемената поддршка што ја давала [[Југословенска народна армија|Југословенската народна армија]] (ЈНА) за САО Краина, а неможноста на хрватската полиција да се справи со ситуацијата довело до формирање на Хрватската национална гарда (ЗНГ) во мај 1991 година.<ref>{{Harvnb|EECIS|1999}}</ref> Сепак, развојот на ЗНГ во воена сила бил попречен од ембаргото за оружје на ОН, воведено во септември,<ref>{{Harvnb|The Independent|10 October 1992}}</ref> додека воениот конфликт во Хрватска продолжи да ескалира - Битката кај Вуковар започнала на 26 август.<ref>{{Harvnb|UNSC|28 December 1994}}</ref> == Прелудиум == {{Location map+|Хрватска}} Веќе напнатата ситуација во регионот Лика, по инцидентот кај Плитвичките Езера на 1 април, кога се случиле првите жртви во [[Хрватската војна за независност]],<ref>{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> таа дополнително се влошила во јуни кога Хрватска го потврдила својот суверенитет преку [[Парламент на Хрватска|парламентарна]] декларација и ова се одразило во порастот на насилните инциденти, поставувањето неовластени контролни пунктови на патот и повремената размена на оган од [[Огнено оружје|лесно оружје]]. На 22 јуни, тројца полицајци биле киднапирани на патот помеѓу Госпиќ и Грачац контролиран од [[САО Краина]], а серија напади врз хрватската полиција се случиле во различни делови на Лика, вклучувајќи го и Госпиќ, на 27-28 јуни.<ref>{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> Во јули 1991 година, ЈНА почнала отворено да се соочува со хрватската полиција и ЗНГ во Лика, со што на 1 јули, полициската станица Плитвице била опкружена од ЈНА, а веќе на 6 јули, двајца војници на ЗНГ биле свирепо убиени и уште двајца биле ранети во заседа на ЈНА во близина на Госпиќ. Понатамошна ескалација на борбите била забележана кај превојот Љубово на патот Госпиќ- Кореница, каде што трупите на ЈНА и САО Краина се бореле и ја потиснале ЗНГ назад на 28-29 јули.<ref name="Marijan228">{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> Етничкото насилство продолжило да ескалира кога српските паравоени сили киднапирале и свирепо убиле пет [[Хрвати|хрватски]] цивили од [[Ловинац]] во јужна Лика на 5 август,<ref>{{Harvnb|Amnesty International|November 1991}}</ref> а воедно бил нападнат и полициски контролен пункт во Жута Локва.<ref>{{Harvnb|Tatalović|Jakešević|2008}}</ref> На почетокот на август, ЈНА ја преместила својата 236 пролетерска моторизирана бригада (бригада само по име, единица со големина на чета) и дел од моторизираниот батаљон на 4 оклопна бригада, претходно распоредени во превојот Љубово, во Госпиќ како засилување за својот гарнизон во градот. Други движења во тој месец вклучувале напад и заземање на полициската станица Плитвице на 30 август од страна на силите на САО Краина.<ref name="Marijan229">{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> Со претстојното заземање на Плитвице и повлекувањето на ЗНГ од Лички Осик на 31 август,на само 8км северно од Госпиќ, САО Краина и ЈНА го префрлиле својот фокус во Лика кон самиот Госпиќ,<ref name="Marijan229">{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> каде што Србите сочинувале 38,4% од вкупното население од 12.000 жители.<ref name="SD150900">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|15 September 2000}}</ref> == Ред на битка == Силите на ЈНА биле составени од 70 офицери и 200 војници<ref name="SD160201">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|16 February 2001}}</ref> распоредени во [[Касарната „Станко Опсеница“|касарната ''„Станко Опсеница“'']] и четири други помали објекти на ЈНА во Госпиќ.<ref name="HV389">{{Harvnb|Hrvatski Vojnik (b)|March 2012}}</ref> Гарнизонот бил поддржан од 128 паравоени единици на Српската гарда предводени од Ѓорѓе Божовиќ, кои се распоредиле во Госпиќ од Србија користејќи транспорт на ЈНА,<ref>{{Harvnb|Thomas|1999}}</ref> според интервју со командантот на јужната територијална одбрана на Лика во 1991 година.<ref>{{Harvnb|Svedok|2009}}</ref> По реорганизацијата во 1991 година, единиците на ЈНА со седиште во Госпиќ биле 236 моторизирана бригада и прва бригада на 35 партизанска дивизија, обете подредени на [[Риека|Риечкиот]] корпус, а пред ова, 10 пролетерски пешадиски полк, единица од класа Б потребна за одржување само 15% од нивоата на војници во време на војна, била стационирана во Госпиќ, но споена со 9 пролетерски пешадиски полк за да се формира 236 моторизирана бригада.<ref>{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> Гарнизонот на ЈНА во Госпиќ формално бил командуван од [[полковник]] Петар Ќавар, но ефективната команда ја презел неговиот началник на штабот, мајорот на Југословенската [[КОС|контраразузнавачка служба]] Реља Томиќ.<ref name="SD150900">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|15 September 2000}}</ref> На почетокот на септември, хрватските сили во Госпиќ се состоеле од 427 војници, главно составени од полициските сили со седиште во Госпиќ, Риека и Забок, волонтери од Госпиќ, [[Загреб]] и Сењ, како и од трупите [[Хрватски одбранбени сили|на Хрватските одбранбени сили]],<ref name="HV388">{{Harvnb|Hrvatski Vojnik (a)|March 2012}}</ref> а единствената единица на ЗНГ во Госпиќ била 118 пешадиска бригада, која започнала да се формира околу 58 независен баталјон на ЗНГ на 14 август, но целосно не бил составена сè до по месец октомври, а до средината на септември, бригадата се состоела само од два баталјона: првиот со четири чети, а вториот со три и била командувана од потполковникот Мирко Норац,<ref>{{Harvnb|VSRH|2 June 2004}}</ref> додека началник на хрватската полиција во Госпиќ бил Иван Дасовиќ.<ref name="HV388" /> == Временска линија == [[Податотека:Map_5_-_Croatia_-_Banija-Kordun-Lika_Operations_October_1991_-_January_1992.jpg|десно|мини|349x349пкс|Фронтови во Хрватска во октомври–декември 1991 година; Битката кај Госпиќ се одрази во формирањето на истакнат бек јужно од Госпиќ]] ЈНА и српските паравоени сили го бомбардирале Госпиќ со артилерија стационирана во селото [[Дивосело]] и [[касарната Јасиковац]] на 29 август 1991 година, а интензитетот на овие напади значително се зголемил кон средината на септември, предизвикувајќи значителна штета на Госпиќ. Во еден извештај на САО Краина за нападот било проценето дека повеќе од 50% од објектите во градот биле оштетени.<ref name="HV389">{{Harvnb|Hrvatski Vojnik (b)|March 2012}}</ref> На почетокот на битката, ЈНА и паравоените сили ги потиснале хрватските сили од источен Госпиќ,<ref name="HV388">{{Harvnb|Hrvatski Vojnik (a)|March 2012}}</ref>а веќе на 5 септември, хрватските сили успешно го заробиле генерал-мајорот на ЈНА, Трајче Крстевски, заедно со три оклопни транспортери (TPC) и 32 војници, кога тој се обидел да стигне до касарните на ЈНА кои биле изолирани во центарот на градот, но ги ослободиле следниот ден по успешните преговори за размена на затвореници (воени заробеници). Сепак, хрватските команданти во Госпиќ го одбиле барањето да бидат вратени и TPC, што било спротивно на упатствата на хрватските власти во Загреб. По заробувањето на Крстевски, артилериското бомбардирање на ЈНА се интензивирало со во просек 1.100 артилериски гранати дневно, но и покрај интензивното бомбардирање, втората недела од битката била во ќорсокак, без никакви промени во линиите на контрола.<ref name="SD150900">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|15 September 2000}}</ref> ЗНГ и хрватската полиција планирале да ја прекинат струјата, водата и комуникациите до сите објекти на ЈНА во делот од Хрватска контролиран од владата на 14 септември.<ref>{{Harvnb|CIA|2002}}</ref> Во Госпиќ, оваа акција била поместена за 13 септември, истиот ден кога ЗНГ зазела магацин на ЈНА што им обезбедило на хрватските трупи 14.000 пушки и значителна количина противтенковско оружје,<ref name="SD150900">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|15 September 2000}}</ref> што било повеќе од доволно за хрватските сили да се натпреваруваат со ЈНА во градот.<ref name="Marijan229">{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> [[Касарните на ЈНА во Перушиќ]] и [[касарната Канижа]] во Госпиќ биле заземени следниот ден, а најголемиот дел од гарнизонот на ЈНА во Госпиќ се предал на 18 септември,<ref name="SD150900" /> по тридневни борби за [[касарната Станко Опсеница]], <ref name="SD160201">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|16 February 2001}}</ref> а два дена пред тоа, пешадискиот напад со цел поддршка на гарнизонот на ЈНА бил успешно одбиен од хрватските сили на 16 септември во областа Дивосело,<ref name="SD070500">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|7 May 2000}}</ref> каде што Божовиќ бил убиен.<ref name="SD150900" /> Откако центарот на градот станал релативно безбеден, хрватските сили ја прошириле својата офанзива, освојувајќи ја [[касарната Јасиковац]] и ослободувајќи два хрватски џеба во селата Рибник и Билај до 20 септември.<ref name="SD070500" /> Откако ЈНА конечно се предала, српските сили се повлекле од источните делови на Госпиќ до линија на само 8км пред Медак,<ref name="Marijan229" /> додека хрватските сили го завршиле чистењето во Госпиќ до 22 септември.<ref name="BBII227">{{Harvnb|CIA|2002b}}</ref> == Последици == [[Податотека:Spuren_von_Beschuss_in_Gospić.jpg|мини|Штетите сè уште може да се видат во 2021 година]] Хрватска заробила приближно 300 офицери и војници на ЈНА, кои по нивното заробување биле однесени во Риека,<ref name="SD150900">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|15 September 2000}}</ref>а подоцна биле разменети за хрватски воени заробеници заробени од ЈНА во [[Битката кај Вуковар]] и на други места во Хрватска.<ref name="SD160201">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|16 February 2001}}</ref> Воедно било запленето и големо количество лесно оружје и муниција, како и седум тенкови и дванаесет 120мм минофрлачи.<ref>{{Harvnb|Hrvatski vojnik|October 2010}}</ref> По битката, артилериското бомбардирање на Госпиќ продолжило од позициите околу Дивосело и Лички Читлук, приближно од 5км до 8км јужно од Госпиќ,<ref>{{Harvnb|Glas Istre|1 March 2012}}</ref>а престрелките во Лика продолжиле се до јануари 1992 година, бидејќи секоја страна се обидувала да ги подобри своите позиции на терен, особено околу Госпиќ и Оточац.<ref name="BBII227">{{Harvnb|CIA|2002b}}</ref> На 23 септември, хрватскиот напредок на југ бил запрен од силите на ЈНА и САО Краина, составени од пешадиски баталјон и оклопниот воз Краина Експрес, кои бранеле складиште на ЈНА во Свети Рок.<ref>{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> Веќе на 26 септември ЈНА го обезбедила депото и го освоила Ловинац, а веќе до крајот на месецот, хрватските одбранбени позиции околу Оточац биле доволно зајакнати за да можеле да извршат помали напади, првенствено во близина на селото Дренов Кланац.<ref>{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> Кон крајот на октомври и почетокот на декември, борбите се интензивирале околу Дивосело во близина на Госпиќ, но ниедна територија не се предала.<ref>{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> Интензитетот на артилериското бомбардирање на Госпиќ достигнал врв на 1 ноември 1991 година, кога 3.500 артилериски гранати го погодиле градот.<ref name="SD070500">{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|7 May 2000}}</ref> Во декември, Книнскиот корпус на ЈНА му предложил на Генералштабот на ЈНА да напредува од Грачац во обид да ги освои Госпиќ и Оточац, но потпишувањето на Сараевскиот договор и прекинот на огнот од 2 јануари 1992 година во голема мера ги запрел понатамошните борби,<ref>{{Harvnb|Marijan|2006}}</ref> сè до почетокот на операцијата Медачки џеб во септември 1993 година.<ref>{{Harvnb|CIA|2002}}</ref> Континуираната воена конфронтација во регионот била проследена со ескалација на етничкото насилство, што кулминирало со воени злосторства против цивили извршени од српските воени власти во Госпиќ и војската на САО Краина во областа околу Лички Осик во октомври 1991 година. Во Госпиќ, приближно 100 цивили биле одведени од градот и убиени во околните полиња, а дел од одговорните за настанот, подоцна познат како масакрот во Госпиќ, биле гонети од хрватското судство. Ова резултирало со осуда, во 2003 година, на Норац и уште двајца обвинети на 12 години затвор.<ref>{{Harvnb|BBC News|24 March 2003}}</ref> Убиствата во областа Лички Осик, познати и како масакрот во Широка Кула, резултирале со смрт на 40 цивили осомничени за поддршка на Хрватска.<ref>{{Harvnb|Nova TV|13 October 2011}}</ref> Во 2011 година, судот во [[Белград]], Србија, осуди четворица поранешни припадници на милицијата на САО Краина за убиство на четворица Срби и еден Хрват во Широка Кула.<ref>{{Harvnb|Slobodna Dalmacija|14 March 2011}}</ref> Во 1993 година, хрватските власти ги обвиниле Марсел Дуспер, Томо Чачиќ, Јово Купрешанин, Богдан Одановиќ, Реља Томиќ, Душко Бајиќ, Дане Дракула, Миќо Васиќ, Гоце Конески, Слободан Дотлиќ, Драгољуб Лазаревиќ, Стејлавиќ, Драгољуб Лазаревиќ, Милошевиќ и Милош Богдановиќ, 15 поранешни офицери на ЈНА, поставени во гарнизонот Госпиќ во 1991 година со воени злосторства врз цивилно население. На сите обвинети, освен на Дракула, им се судеше <nowiki><i id="mwAWs">во отсуство</i></nowiki>. Дракула бил ослободен, додека Дуспер, Томиќ и Бајиќ биле осудени на по 20 години затвор, додека останатите обвинети на 15 години. Пресудите биле потврдени од Врховниот суд на Хрватска во 1994 година.{{Sfn|CPNVHR|28 November 2013}} Дотлиќ бил уапсен на 18 октомври 2013 година откако ги посетил своите родители кои живеат во Хрватска, а пред апсењето побарал ново судење,{{Sfn|Blic|22 October 2013}} но по апсењето обвиненијата против него биле променети во вооружен бунт, но подоцна отфрлени по донесувањето на Законот за општа амнестија.{{Sfn|CPNVHR|28 November 2013}} == Фусноти == {{Наводи|20em}} == Наводи == ; Книги  ; Вести  ; Написи од научни списанија  ; Меѓународни, владини и невладини извори {{Wars and battles involving Croatia}}{{Wars and battles involving Serbs}}{{Yugoslav wars}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|44.5468|15.3721}}{{DEFAULTSORT:Battle of Gospic}} [[Категорија:Југословенска народна армија]] [[Категорија:Судири во 1991 година]] [[Категорија:Статии со извори на српски (sr)]] [[Категорија:Статии со извори на хрватски (hr)]] njjn56huvyfanbr3kpdissxzy3sghe7 10 1391153 5537118 2026-04-10T09:46:08Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Предлошка:Стар Рим-био-никулец]] 5537118 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Стар Рим-био-никулец]] fluvmaif29smf2r7fblryy7h7aqfrui 10 1391155 5537136 2026-04-10T09:58:38Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Предлошка:Стар Рим-никулец]] 5537136 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Стар Рим-никулец]] 4egl0tdlj2kgsfm4r1okwj0ze6okv2c 0 1391156 5537150 2026-04-10T10:25:49Z Pitikjp22 127221 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1340725527|Port of Split]]“ 5537150 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Пристаниште|name=Сплитско пристаниште|image=Port of Split in Croatia (48608601531).jpg|image_size=250px|country=[[Хрватска]]|location=[[Сплит, Хрватска|Сплит]]|pushpin_map=Хрватска|coordinates={{coord|43.505079|N|16.442156|E}}|opened=|operated=Сплитска пристанишна управа<br />Пристаниште д.д. Сплит<br />Фериботско пристаниште Сплит д.д.|owner=|type=|sizewater=|sizeland=|size=|berths=|wharfs=|piers=|employees=|leadershiptitle=Директор на Пристанишната управа|leader=Јошко Беркет Бакота|blankdetailstitle1=Luka d.d. Split chairman|blankdetails1=Драган Занетиќ|blankdetailstitle2=Trajektna Luka Split d.d. chairman|blankdetails2=Тони Медвидовиќ|blankdetailstitle3=|blankdetails3=<!-- Statistics -->|arrivals=23,468 (2019)<ref name="DZS">[https://podaci.dzs.hr/media/jvqj0zui/transport-12-promet-u-morskim-lukama.xlsx "Transport - promet u morskim lukama"], DZS</ref>|cargotonnage={{increase}} 2,040,547&nbsp; тони (2020)<ref name="DZS"/>|containervolume={{increase}} 6,822&nbsp;[[Twenty-foot equivalent unit|TEUs]] (2019)<ref name="DZS"/>|cargovalue=|passengertraffic={{increase}} 5,8 милиони (2024)<ref name="DZS"/><ref>{{Cite web|url=http://portsplit.hr/luka-split/statistike/|title=Statistike|access-date=3 August 2020|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321222759/https://portsplit.hr/luka-split/statistike/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://slobodnadalmacija.hr/split/splitska-gradska-luka-oborila-rekord-nikad-toliko-putnika-kao-prosle-godine-premasila-je-po-broju-cak-i-famoznu-2019-1363651|title=Slobodna Dalmacija}}</ref>|revenue=|profit=|blankstatstitle1=|blankstats1=|blankstatstitle2=|blankstats2=|blankstatstitle3=|blankstats3=|website=[http://www.portsplit.hr/ www.portsplit.hr]}}'''Сплитското пристаниште''' ({{Langx|hr|Luka Split}}) — [[пристаниште]] во централниот [[Далмација|далматински]] град [[Сплит]], [[Хрватска]]. Пристаништето првично било трговска станица основана од [[Стара Грција|грчки]] доселеници од островот [[Вис (остров)|Вис]], а потоа преземена од Римјаните. Пристаништето напредувало во текот на [[Среден век|средниот век]], но доживеало пад кон крајот на 18-ти и почетокот на 19-ти век, кога Риечкото пристаниште ја презело улогата на главен трговски и бродски центар во регионот. Падот се припишува и на падот на [[Отоманско Царство|Отоманската империја]], која вршела трговија преку Сплитското пристаниште и растечката доминација на [[Австриско Царство|Австриската империја]]. Од 2017 година, пристаништето е рангирано како најголемо патничко пристаниште во Хрватска, најголемо патничко пристаниште во [[Јадранско Море|Јадранското Море]], <ref>Risposte Turismo: ''[http://www.adriaticseaforum.com/2017/Public/RisposteTurismo_AdriaticSeaTourismReport2017.pdf Adriatic Sea Tourism Report 2017] {{Семарх}}'', p. 24</ref> и 11-то најголемо пристаниште во Медитеранот,<ref>[[List of busiest ports in Europe#Busiest passenger ports]]</ref> со околу 5 милиони патници годишно. До 2010 година, Сплитското пристаниште регистрирало 18.000 пристигнувања на бродови секоја година. Пристаништето е управувано од страна на Сплитската управа на пристаништето (PSA). Кон крајот на 2000-тите, PSA и операторите на пристаништето, Trajektna Luka Split dd и Luka dd Split, започнале да спроведуваат инвестициски план насочен кон зголемување на обемот на патнички и товарен сообраќај, кој треба да биде завршен до 2015 година, што би му овозможило на пристаништето да опслужи до 7&nbsp;милиони патници годишно. == Деловно работење == [[Податотека:Jadrolinija_Petar_Hektorović,_Split.jpg|алт=Ferry underway|лево|мини|250x250пкс|Ферибродот ''Петар Хекторовиќ'' поаѓа од Сплитското пристаниште]] Сплитското пристаниште е најголемото патничко пристаниште во Хрватска и трето најголемо патничко морско пристаниште во Медитеранот.<ref name="SD-3-Med-Split">{{Наведени вести|url=http://web1.slobodnadalmacija.hr/Split/tabid/72/articleType/ArticleView/articleId/108223/Default.aspx|title=Premijerka Kosor otvorila produljeni Gat sv. Duje u Splitu|last=Petar Dorić|date=3 July 2010|work=[[Slobodna Dalmacija]]|access-date=3 October 2011|language=Croatian|trans-title=Prime Minister Kosor Opens extended St. Domnius Pier in Split}}</ref> Пристаништето е администрирано од страна на Сплитската управа, а примарните концесионери се Трајектна Лука Сплит и Лука д.д. Сплит, како и 11 секундарни концесионери на кои им се доделени концесии за користење на пристанишните објекти или обезбедување услуги во пристаништето. Примарните концесионери управуваат со Градското пристаниште Сплит и Врањиќ-Солинскиот слив, соодветно, при што секундарните концесионери се активни во Врањиќ-Солинскиот слив на пристаништето и терминалите со седиште во Каштела. Останати концесионери се компаниите Далмацијацемент, ПРОплин, Бродомеркур, Траст, Техноспој, Дујмовача, Житни терминал, ИНА, Профектус, Еко Каштелански Заљев и ОМВ.<ref name="PSA-Concessionaires">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=35&lang=en|title=Concessionaries for Terminals|date=26 November 2009|publisher=Split Port Authority|accessdate=3 October 2011}}</ref> Транзитот на патници и возила го вршат Јадролинија, Шипинг Компани Крило, Крило - Капетан Лука и Сплит Експрес. Сепак, во 2009 година, уделот на Јадролинија во обемот на патнички сообраќај достигнал 85%. Во 2009 година, вкупниот обем на патнички сообраќај достигнал 3.995.846 патници, што претставува пад од 3,3% во споредба со претходната година.<ref name="PSA-Passengers2009">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=96|title=Brodari 2009|publisher=Split Port Authority|language=Croatian|trans-title=Shipping companies 2009|accessdate=3 October 2011}}</ref> Пристаништето опслужува осум островски ферибродски линии и девет дополнителни линии за патнички превоз што ги поврзуваат блиските острови. Постојат такви транспортни врски до островите [[Брач]] и [[Хвар]] &#x2014; кои превезуваат до 2.000 и 1.000 возила дневно за време на туристичките сезони &#x2014; како и до островите [[Вис (остров)|Вис]], [[Ластово]], [[Корчула]], [[Шолта]], Дрвеник Велики, [[Дрвеник Мали|Дрвеник Мали,]] обезбедувајќи редовни транспортни врски за голема област.<ref name="Ferries">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.agencija-zolpp.hr/Brodskelinije/tabid/1267/Default.aspx|title=Plovidbeni red za 2011. godinu|publisher=Coastal Line Maritime Transport Agency|language=Croatian|trans-title=Sailing schedule for year 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902234646/http://www.agencija-zolpp.hr/Brodskelinije/tabid/1267/Default.aspx|archive-date=2 September 2011|accessdate=26 September 2011}}</ref> Во 2009 година, фериботските линии превезувале годишен просечен дневен сообраќај од 1.698 возила. За време на летната шпицна сезона, обемот се зголемил на вкупно 3.812 возила во просек.<ref name="Traffic-Count-2009">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hrvatske-ceste.hr/WEB%20-%20Legislativa/brojenje-prometa/CroDig2009.pdf|title=Traffic counting on the roadways of Croatia in 2009|date=May 2010|publisher=[[Hrvatske ceste]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721100545/http://www.hrvatske-ceste.hr/WEB%20-%20Legislativa/brojenje-prometa/CroDig2009.pdf|archive-date=21 July 2011|accessdate=26 September 2011}}</ref> [[Податотека:Dalmatia_(ship,_1977)_IMO_7516761;_At_the_port_of_Split,_2011-09-23.jpg|десно|мини|МВ Далмација во пристаништето Сплит]] Во 2008 година, пристаништето во Сплит регистрирало вкупно 16.527 пристигнувања на бродови и биле пренесени 2,7 милиони тони товар.<ref name="DZS-LukaSplit">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2009/PDF/21-bind.pdf|title=Statistical Yearbook - year 2008|year=2009|publisher=[[Croatian Bureau of Statistics]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101114063139/http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2009/PDF/21-bind.pdf|archive-date=14 November 2010|accessdate=3 October 2011}}</ref> Во 2008 година, Лука дд Сплит, главната компанија за концесионер на товар на Сплитското пристаниште, забележала значителен раст на обемот на претовар. Во првите девет месеци од годината, компанијата обработила 276.000 тони товар, што претставува стапка на раст од 20% постигната од таа компанија. Обемот на товар проектиран за целата година бил проценет на 345.000&nbsp;тони. Растот бил овозможен со инвестициите направени кон крајот на 2007 година, а зголемениот обем на работење донеел профит од приближно 2,4 милиони [[Хрватска куна|куни]] (325.000&nbsp;[[Евро|евра]]) во првите девет месеци од 2008 година.<ref name="Limun-LukaSplit">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.limun.hr/main.aspx?ID=356517|title=Luka Split nastavlja sa rastom prometa|date=17 October 2008|publisher=Limun.hr|language=Croatian|trans-title=Luka Split turnover continues to grow|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402021150/http://www.limun.hr/main.aspx?ID=356517|archive-date=2 April 2012|accessdate=3 October 2011}}</ref> Вкупните пристанишни операции продолжуваат да растат, бидејќи до 2010 година беа регистрирани 18.000 пристигнувања<ref name="SD-3-Med-Split">{{Наведени вести|url=http://web1.slobodnadalmacija.hr/Split/tabid/72/articleType/ArticleView/articleId/108223/Default.aspx|title=Premijerka Kosor otvorila produljeni Gat sv. Duje u Splitu|last=Petar Dorić|date=3 July 2010|work=[[Slobodna Dalmacija]]|access-date=3 October 2011|language=Croatian|trans-title=Prime Minister Kosor Opens extended St. Domnius Pier in Split}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFPetar_Dorić2010">Petar Dorić (3 July 2010). </cite></ref> Директор на Сплитската пристанишна управа е Јошко Беркет Бакота.<ref name="MMPI-PortAuthorities">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mppi.hr/default.aspx?id=661|title=Lučke uprave|publisher=[[Ministry of the Sea, Transport and Infrastructure (Croatia)]]|language=Croatian|trans-title=Port Authorities|archive-url=https://web.archive.org/web/20121216061300/http://www.mppi.hr/default.aspx?id=661|archive-date=16 December 2012|accessdate=3 October 2011}}</ref> == Транспортни објекти == [[Податотека:Splitska_riva_2.JPG|алт=Moored fery|десно|мини|250x250пкс|Пристаниште за фериброд во Сплит]] Сплитското пристаниште се наоѓа на брегот [[Јадранско Море|на Јадранското Море]] во залив заштитен од полуостровот [[Сплит]] и низа острови. Неговите објекти вклучуваат терминали и други објекти во Сплит, Солин и [[Каштела]], сите лоцирани на приближно 15 километри. Пристаништето е поврзано со меѓународната мрежа на Е-патни правци [[Европски пат Е65|E65]] и E71, кои ги спроведуваат хрватскиот автопат А1 и државниот пат D1.<ref name="Regulation on motorway markings">{{Наведена мрежна страница|url=http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/305463.html|title=Pravilnik o označavanju autocesta, njihove stacionaže, brojeva izlaza i prometnih čvorišta te naziva izlaza, prometnih čvorišta i odmorišta|date=6 May 2003|publisher=[[Narodne novine]]|language=Croatian|trans-title=Regulation on motorway markings, chainage, interchange/exit/rest area numbers and names|accessdate=24 August 2011}}</ref><ref name="UNECE-384E">{{Наведена мрежна страница|url=http://live.unece.org/fileadmin/DAM/trans/conventn/ECE-TRANS-SC1-384e.pdf|title=European Agreement on Main International Traffic Arteries|date=28 March 2008|publisher=[[United Nations Economic Commission for Europe]]|accessdate=24 August 2011}}</ref> Пристаништето е поврзано и со Загреб со неелектрифицирана еднокосечна железница, која поминува низ Книн и Карловац.<ref name="PSA-History">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category|title=Port History|publisher=Split Port Authority|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321222719/https://portsplit.hr/?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category|archive-date=21 March 2021|accessdate=3 October 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mppi.hr/default.aspx?id=7115|title=Strateški plan Ministarstva mora, prometa in infrastrukture za razdoblje 2011.-2013.|date=6 August 2010|publisher=[[Ministry of the Sea, Transport and Infrastructure (Croatia)]]|language=Croatian|trans-title=Strategic plan of the Ministry of the Sea, Transport and Infrastructure for 2011-2013 period|accessdate=12 December 2011}}</ref> Пристаништето се состои од неколку терминали: * Сплитското пристаниште - кое опслужува јахти, [[Рибарски брод|рибарски бродови]], патнички бродови, пловила за безбедност на навигација, [[Едреник|едрилици]], [[Реморкер|реморкери]], [[Хидроавион|хидроплани]] и фериботи; содржи патнички терминал и железничка врска, 28 сидришта и сместува бродови долги до 250 метри со длабочина на водата до 7.9 метри<ref name="PSA-CPS">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=40&lang=en|title=The City Port of Split|publisher=Split Port Authority|accessdate=3 October 2011}}</ref> * Патнички терминал Ресник-Дивуље - дизајниран да го олесни префрлањето на патниците од бродот до аеродромот Сплит, кој се наоѓа на само 950 метри оддалеченост. Терминалот се состои од едно легло кое може да смести пловила долги до 40 метри со длабочина на водата до 4.5 метри.<ref name="PSA-TFPTResnik">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=19&Itemid=45|title=Terminal for Passenger Traffic RESNIK-DIVULJE|publisher=Split Port Authority|accessdate=3 October 2011}}</ref> * Врањиќ-Солински басен - се користи како терминал за контејнерски товар, кој се состои од 5 сидришта, рампа за пристанување/исклучување, 8 складишта, вклучувајќи ладилник и отворен простор за складирање; терминалот прима бродови долги до 198 метри со длабочина на водата до 10.2 метри. Објектот се наоѓа во областа Врањиќ северно од градот Сплит, поврзан со железница и сопствен терминал за камиони.<ref name="LS-Vranjic">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lukasplit.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=175&Itemid=44&lang=en|title=Berths|publisher=Luka d.d. Split|accessdate=3 October 2011}}</ref> Терминалот се состои од Слободна зона, која овозможува даночни олеснувања за претовар на товар и преработка на стоки.<ref name="LS-FreeZone">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lukasplit.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=179&Itemid=110&lang=en|title=Free Zone|publisher=Luka d.d. Split|accessdate=3 October 2011}}</ref> Терминалот опфаќа површина 19.8 хектари.<ref name="LS-Basic">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lukasplit.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=182&Itemid=33&lang=en|title=Basic information|publisher=Luka d.d. Split|accessdate=3 October 2011}}</ref> * Басен Каштела А - резервиран за прикотвување на бродови според упатствата на пристанишната управа.<ref name="PSA-KaštelaA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=16&Itemid=42|title=Kastela Basin - Basin A|publisher=Split Port Authority|accessdate=3 October 2011}}</ref> * Басен Каштела Б - товарен терминал што го користат секундарните концесионери (освен Лука д.д. Сплит), генерално за сопствени транспортни потреби, сместувајќи бродови со длабочина до 8.2 метри.<ref name="PSA-KaštelaB">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=17&Itemid=43|title=Kastela Basin - Basin B|publisher=Split Port Authority|accessdate=3 October 2011}}</ref> * Басен Каштела C - место за прицврстување на запуштени бродови, контрола на штетници, рибарски бродови итн.; терминалот прима бродови со длабочина на вода до 11.6 метри.<ref name="PSA-KaštelaC">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=18&Itemid=44|title=Kastela Basin - Basin C|publisher=Split Port Authority|accessdate=3 October 2011}}</ref> == Авиокомпании и дестинации == Од 13 август 2016 година, моментално нема закажани летови бидејќи единствената авиокомпанија тука, „Јуропиан Коустл ерлајнс“, ги прекинала операциите. == Историја == [[Податотека:Port_of_Split_from_the_USS_George_H.W._Bush.jpg|алт=View of coast and port from a ship at anchor|десно|мини|250x250пкс|Сплитското пристаниште гледано од палубата на бродот „УСС ''Џорџ Х.В. Буш“'']] Првата трговска станица на местото на пристаништето Сплит бил Аспалатас, основана од грчки доселеници од островот [[Вис (остров)|Вис]] во 4 век п.н.е. Позицијата на трговската станица била избрана поради нејзината локација во природно пристаниште и близината до бројни острови во Јадранското Море и обемна заднина населена со [[Илирија|Илири]], особено во [[Салона]]. Областа последователно станала дел од [[Римско Царство|Римското Царство]],<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=bdKLyie1M50C|title=The Decline and Fall of the Roman Empire|last=Edward Gibbon|last2=John Bagnell Bury|last3=Daniel J. Boorstin|publisher=[[Modern Library]]|year=1995|isbn=978-0-679-60148-7|location=New York|page=335|author-link=Edward Gibbon|author-link2=John Bagnell Bury|author-link3=Daniel J. Boorstin|access-date=27 October 2011}}</ref> а по [[Распад на Римското Царство|распадот на Римското Царство]], брегот бил ставен под власт на [[Византија|Византиското Царство]], сè додека областа не била превземена од [[Кралство Хрватска (925–1102)|Кралството Хрватска]] на почетокот на 10 век.<ref name="Posavec">{{Наведено списание|last=Vladimir Posavec|date=March 1998|title=Povijesni zemljovidi i granice Hrvatske u Tomislavovo doba|trans-title=Historical maps and borders of Croatia in age of Tomislav|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=62779|journal=Radovi Zavoda Za Hrvatsku Povijest|language=Croatian|volume=30|issue=1|pages=281–290|issn=0353-295X|access-date=16 October 2011}}</ref> Во 1102 година, Хрватска и [[Кралство Унгарија|Кралството Унгарија]] биле обединети во [[Кралство Хрватска и Далмација|личен сојуз]].<ref name="HR-HU-Heka">{{Наведено списание|last=Ladislav Heka|date=October 2008|title=Hrvatsko-ugarski odnosi od sredinjega vijeka do nagodbe iz 1868. s posebnim osvrtom na pitanja Slavonije|trans-title=Croatian-Hungarian relations from the Middle Ages to the Compromise of 1868, with a special survey of the Slavonian issue|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=68144|journal=Scrinia Slavonica|language=Croatian|publisher=Hrvatski institut za povijest – Podružnica za povijest Slavonije, Srijema i Baranje|volume=8|issue=1|pages=152–173|issn=1332-4853|access-date=16 October 2011}}</ref> До 12 век, Сплит развил трговски патишта со својата заднина и поморска трговија низ Јадранското Море и [[Средоземно Море|Медитеранот]].<ref name="PSA-History">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category|title=Port History|publisher=Split Port Authority|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321222719/https://portsplit.hr/?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category|archive-date=21 March 2021|accessdate=3 October 2011}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210321222719/https://portsplit.hr/?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category "Port History"]. </cite></ref> [[Венецијанска Република|Венецијанската Република]] добила целосна контрола врз [[Далмација]] и градот Сплит до 1428 година.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C|title=Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture|last=Richard C. Frucht|publisher=ABC-CLIO|year=2005|isbn=978-1-57607-800-6|pages=422–423|access-date=21 December 2011}}</ref> Во 16 век, Сплит бил централен поморски трговски центар на [[Балкански Полуостров|Балканот]], каде што стоките се транспортирале од [[Отоманско Царство|Отоманската Империја]], [[Индија]] и [[Иран|Персија]] до Венецијанската Република и обратно. По падот на Венеција, Сплит накратко бил управуван од [[Хабсбуршка Монархија|Хабсбуршката монархија]] и [[Австриско Царство|Австриското царство]] помеѓу 1797 и 1806 година, и од [[Прво Француско Царство|Првото француско царство]] до 1813 година кога била обновена австриската власт.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=ZTC3IWC_py8C|title=The Congress of Vienna: A Study in Allied Unity: 1812–1822|last=Harold Nicolson|publisher=[[Grove Press]]|year=2000|isbn=978-0-8021-3744-9|page=180|author-link=Harold Nicolson|access-date=17 October 2011}}</ref> Во тој период, трговските патишта се префрлиле во други јадрански пристаништа, особено пристаништето Риека, предизвикувајќи пад на економијата на градот.<ref name="PSA-History" /> Во втората половина на 19 век, економијата на градот Сплит и неговата околина почнала да се опоравува и Сплит наскоро станал центар на централна Далмација, поврзувајќи ја внатрешноста и соседните острови. Ова го поттикнало развојот на градското пристаниште и неговите транспортни врски, вклучително и изградбата на нов бранобран и железничката пруга Сплит-[[Книн]]. Во 1925 година, железницата била поврзана со железничката пруга [[Риека]]-[[Загреб]] преку Госпиќ, овозможувајќи развој на модерно пристаниште. Од 1957 година,<ref>{{Наведени вести|url=http://www.slobodnadalmacija.hr/Split/tabid/72/articleType/ArticleView/articleId/93752/Default.aspx|title=Od Rodrige do Žuvića|last=Sandi Vidulić|date=2 March 2010|work=[[Slobodna Dalmacija]]|access-date=12 December 2011|language=Croatian|trans-title=From Rodriga to Žuvić}}</ref> товарните терминали на пристаништето Сплит биле преместени од центарот на градот во индустриските зони во областите Солин и [[Каштела]], додека патничкиот сообраќај сè уште го користи централно позиционираното пристаниште.<ref name="PSA-History">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.portsplit.hr/index.php?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category|title=Port History|publisher=Split Port Authority|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321222719/https://portsplit.hr/?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category|archive-date=21 March 2021|accessdate=3 October 2011}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210321222719/https://portsplit.hr/?Itemid=30&id=13&option=com_content&sectionid=4&task=category "Port History"]. </cite></ref> === Идно проширување === Од 2011 година, предвидено е објектите на Сплитското пристаниште да се модернизираат за да се специјализираат за домашен и меѓународен патнички сообраќај. Следствено, планирано е продолжување на пристаништето „Свети Никола“ и додавање на летни сезонски места за пристаништа до 2015 година. Планирано е проширување на патничкиот терминал Ресник-Дивуље во рамките на втората фаза на изградба, што подразбира уште две места за пристаништа до крајот на 2014 година. Проширувањата на двата патнички терминали имаат за цел да постигнат капацитет за превоз на патници од 7 милиони патници годишно. Две нови пристаништа со капацитет за закотвување на крстосувачки бродови со должина од 300 метри, кои се очекува да чинат 100&nbsp;милиони куни (13,3&nbsp;милиони евра) за изградба.<ref name="Vjesnik-Cruise-ship">{{Наведени вести|url=http://www.vjesnik.hr/Article.aspx?ID=DD03E0BB-7166-4A97-B470-B447CDA07D3E|title=Splitska luka za 100 milijuna kuna gradi dva veza za ploveće hotele|last=Dobrila Stella|date=7 February 2011|work=[[Vjesnik]]|access-date=4 October 2011|archive-url=https://archive.today/20120614104900/http://www.vjesnik.hr/Article.aspx?ID=DD03E0BB-7166-4A97-B470-B447CDA07D3E|archive-date=14 June 2012|language=Croatian|trans-title=The Port of Split to Build two Berths for Floating Hotels}}</ref><ref name="MMPI-Ports">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mppi.hr/default.aspx?id=480|title=Luke|publisher=Ministry of the Sea, Transport and Infrastructure (Croatia)|language=Croatian|trans-title=Ports|accessdate=3 October 2011}}</ref> Се очекува и модернизирање на контејнерскиот терминал во Врањиќ-Солинскиот басен, а планирано е и надградба на неговата инфраструктура. Планирано е и други сегменти од пристаништето да претрпат мали реновации.<ref name="Vjesnik-Upgrades">{{Наведени вести|url=http://www.vjesnik.com/Article.aspx?ID=888FF967-4096-4291-B726-4B862892063A|title=Hrvatske luke postaju vodeće u ovom dijelu Europe|last=Jadranka Klisović|date=3 October 2011|work=[[Vjesnik]]|access-date=3 October 2011|archive-url=https://archive.today/20120614105028/http://www.vjesnik.com/Article.aspx?ID=888FF967-4096-4291-B726-4B862892063A|archive-date=14 June 2012|language=Croatian|trans-title=Croatian Ports to Become Leading in this Part of Europe}}</ref> == Наводи == {{Наводи|2}} == Надворешни врски == * [http://portsplit.hr/luka-split/lucka-podrucja Официјална страница на пристаништето Сплит] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210321222801/https://portsplit.hr/luka-split/lucka-podrucja/|date=21 March 2021}} (хрватски) * [[Национална океанска и атмосферска управа|NOAA]] мапи :* Пристапи кон Сплит [https://web.archive.org/web/20111016233539/http://www.charts.noaa.gov/NGAViewer/54201.shtml #54201] :* [http://www.hak.hr/info/kamere/#TP Веб-камери на] Сплитското патничко пристаниште (пристаниште за фериботи) [[Категорија:Сплит]] 2cmo2k28dfir57un8xt4c6t0zkkq9qf 1 1391157 5537151 2026-04-10T10:26:28Z Pitikjp22 127221 Создадена страница со: {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Инфраструктура|земја= Хрватска}} 5537151 wikitext text/x-wiki {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Инфраструктура|земја= Хрватска}} 3os2wlj5tzsxl3gwjw5alslzn23bs3f 0 1391158 5537154 2026-04-10T10:39:35Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Infobox musical artist | name = Национален фолклорен ансамбл „Филип Кутев“ | background = group_or_band | image = | image_size = 280px | caption = | origin = [[Софија]], [[Бугарија]] | genre = [[Бугарска народна музика]]<br>[[Народни ора]] | years_active = 1951 – денес | label = Балкан... 5537154 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Национален фолклорен ансамбл „Филип Кутев“ | background = group_or_band | image = | image_size = 280px | caption = | origin = [[Софија]], [[Бугарија]] | genre = [[Бугарска народна музика]]<br>[[Народни ора]] | years_active = 1951 – денес | label = [[Балкантон]]<br>[[Nonesuch Records]]<br>[[4AD]] | website = {{URL|https://philipkoutev.com/}} | current_members = [[Георги Андреев (композитор)|Георги Андреев]] (директор) }} '''Националниот фолклорен ансамбл „Филип Кутев“''' ({{langx|bg|Национален фолклорен ансамбъл „Филип Кутев“}}), познат и по историското име '''Државен ансамбл за народни песни и игри''', е меѓу првите големи професионални фолклорни состави во [[Бугарија]],<ref name="пејчева">{{cite book | last = Пејчева | first = Лозанка | author-link = Лозанка Пејчева | year = 2008 | title = Между Селото и Вселената: старата фолклорна музика от България в новите времена | publisher = Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ | location = София | pages = 409 – 410, 421 – 422 | isbn = 978-954-322-257-5 | language = bg}}</ref> основан во [[Софија]] во [[1951]] година. Неговото создавање го означува почетокот на нов вид уметност – професионална изведба на обработен бугарски фолклор на концертната сцена. Во основата на неговиот репертоар се втемелени композиторски обработки на автентични народни песни и ора, како и авторски дела создадени во духот на традицијата.<ref name="пејчева"/> Структурно, ансамблот е составен од три основни единици: повеќегласен женски [[хор]], [[оркестар]] од традиционални народни инструменти и танцов состав. == Име на ансамблот == Низ годините, името на ансамблот претрпело неколку промени кои го одразуваат неговиот статус и развој: * '''Државен ансамбл за народни песни и игри (ДАНПТ)''' – оригиналното име со кое составот е основан во 1951 година и со кое станува светски познат. * '''Државен фолклорен ансамбл (ДФА) „Филип Кутев“''' – име прифатено по смртта на основачот, кое често се користи во официјалните документи и на интернет-страницата на составот. * '''Национален фолклорен ансамбл (НФА) „Филип Кутев“''' – актуелното официјално име, кое го одразува неговиот статус на национален културен институт. == Историја == Ансамблот бил основан на [[1 мај]] [[1951]] година според моделот на советскиот Хор „Пјатницки“, кој малку претходно гостувал во Бугарија. Водечка улога во неговото создавање има композиторот [[Филип Кутев]], а во иницијативата учествуваат и разни други институции ([[Министерство за култура на Бугарија|Комитетот за уметност и култура]], [[Бугарско национално радио|Радио „Софија“]], [[Институт за етнологија и фолклористика со етнографски музеј|Етнографскиот институт]]) и личности ([[Марин Големинов]], [[Асен Разцветников]], [[Илија Бешков]], [[Константин Петканов]], [[Рајна Кацарова]], [[Елена Стоин]], [[Иван Качулев]]). Филип Кутев го создава и раниот репертоар на ансамблот со свои обработки на фолклорна музика и авторски композиции.<ref name="пејчева"/> Низ децениите, уметничкиот лик на составот го доразвиваат истакнати творци и раководители како [[Иван Кавалџиев]], [[Живка Клинкова]], [[Красимир Ќуркчиски]], [[Павлина Бедрова]], [[Кирил Џенев]], [[Марија К’нчева]], [[Михаил Јорданов]], [[Јордан Јанакиев]] и [[Стефан Драгостинов]]. Во составот на ансамблот се приклучуваат уметници од сите етнографски области на [[Бугарија]], при што се менуваат генерации истакнати танчари, пејачи и инструменталисти.<ref name="official_site">[http://philipkoutev.com/ Официјален сајт на НФА „Филип Кутев“]</ref> По смртта на [[Филип Кутев]] во [[1982]] година, ансамблот го презема неговото име, а долги години директор на составот е неговата ќерка, проф. Елена Кутева. Од [[2021]] година, директор на ансамблот е композиторот [[Георги Андреев (композитор)|Георги Андреев]]. == Настапи и награди == Националниот фолклорен ансамбл остварува обемна концертна дејност на најпрестижните светски сцени во [[Европа]], [[Азија]], [[Америка]] и [[Африка]]. Низ децениите, составот има одржано илјадници концерти, претставувајќи ја бугарската фолклорна уметност во над 50 држави. Ансамблот е редовен учесник на значајни меѓународни форуми и фестивали, меѓу кои и годишните „[[Аполонија (фестивал)|Празници на уметностите Аполонија]]“ во [[Созопол]]. Хорот на ансамблот е една од групите изведувачи во албумот ''[[Мистеријата на бугарските гласови|Le Mystère des Voix Bulgares, Volume Two]]'',<ref name=Buchanan>{{cite book|last1=Buchanan|first1=Donna A.|title=Performing democracy : Bulgarian music and musicians in transition|date=2006|publisher=Univ. of Chicago Press|location=Chicago, Ill. [u.a.]|isbn=9780226078267|page=[https://archive.org/details/performingdemocr0083buch/page/346 346]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/performingdemocr0083buch/page/346}}</ref><ref>{{cite news|last1=Burton|first1=Kim|title=Le Mystère des Voix Bulgares|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111015054022/https://songlines.co.uk/documents/beginners-guides/Le-Mystere-Des-Voix-Bulgares.pdf|archivedate=15 October 2011|url=https://songlines.co.uk/documents/beginners-guides/Le-Mystere-Des-Voix-Bulgares.pdf|work=Songlines|date=November–December 2010|pages=66–67}}</ref> кој ја освои наградата [[Греми]] за најдобар традиционален фолклорен албум во [[1989]] година.<ref>{{cite web |title=Past Winners |url=http://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All |website=Grammy.com |publisher=National Academy of Recording Arts and Sciences |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140728020928/http://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All |url-status=dead |archivedate=28 July 2014 }}</ref> Албумот вклучува амблематични снимки на составот, како што се ''„Драгана и славеј“'' и ''„Планино, Стара Планино“'' (со солистката [[Надка Караџова]]), претставувајќи ја мајсторската полифонија на хорот пред светската публика. Колективот е одликуван со највисоките државни признанија на [[Бугарија]], вклучувајќи го и [[Орден „Св. св. Кирил и Методиј“|орденот „Кирил и Методиј“]] и „Златна лира“ од [[Сојуз на бугарските музички и танцови дејци|Сојузот на бугарските музички и танцови дејци]] за исклучителни уметнички достигнувања. Ансамблот е носител и на бројни меѓународни награди од престижни фолклорни форуми во Европа и Азија. Високото професионално ниво на составот е потврдено со многубројни признанија, меѓу кои е и главната награда „Нестинарка“ на [[Меѓународен фолклорен фестивал во Бургас|Меѓународниот фолклорен фестивал]] во [[Бургас]] (2011) за исклучителен придонес во развојот и популаризацијата на фолклорот.<ref>{{cite web | url = https://www.burgas.bg/bg/mezhdunaroden-folkloren-festival/ | title = Международен фолклорен фестивал {{!}} Община Бургас | publisher = www.burgas.bg | access-date = 6 април 2021}}</ref> == Наводи == <references /> == Надворешни врски == * [https://philipkoutev.com/ Официјален сајт на НФА „Филип Кутев“] [[Категорија:Бугарски фолклорни ансамбли]] [[Категорија:Бугарски музички групи]] [[Категорија:Музички групи основани во 1951 година]] [[Категорија:Бугарски фолклор]] 696q0whuu6ca64lgh0jhxa2xfy60jd2 14 1391159 5537155 2026-04-10T10:40:49Z Пакко 4588 Создадена страница со: [[Категорија:Фолклор по националност]] 5537155 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Фолклор по националност]] cae3lmrezgx5ihw4thah3sfmzz3tn7d 0 1391160 5537156 2026-04-10T10:41:15Z Pitikjp22 127221 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1317537310|Krušedol Monastery]]“ 5537156 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Манастир|name=Манастир Крушедол<br>{{small|Манастир Крушедол}}|image=Krusedol-2.jpg|alt=|caption=Манастирот Крушедол|full=|other_names=|order=[[Српска Православна Црвка|Српска Православна Црвка]]|established=1509-1514|disestablished=|mother=|dedication=[[Благовештение|Благовештение на Пресвета Богородица]]|diocese=|churches=|founder=Митрополитот [[Максим Бранковиќ]] и [[Света Ангелина Српска]]|abbot=|prior=|people=|location=[[Крушедол Прњавор]], [[Војводина]]. [[Србија]]|coord={{coord|45|07|09|N|19|56|24|E|type:landmark_source:kolossus-frwiki|display=inline,title}}|oscoor=|remains=|public_access=|other_info=}} '''Манастирот Крушедол''' (Serbian Cyrillic) — [[Српска православна црква|српски православен]] [[манастир]] на планината [[Фрушка Гора]] во регионот [[Срем]], северна [[Србија]], во покраината [[Војводина]]. Манастирот е наследство на последното [[Срби|српско]] деспотско семејство од Срем - [[Бранковиќ (династија)|Бранковиќ]]. Посветен на [[Благовештение|Благовештението на Пресвета Богородица]], опишан е како „духовен светилник“ на Фрушка Гора и „Втора [[Студеница (манастир)|Студеница]]“.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}</ref> == Историја == [[Податотека:Zaharije_Orfelin_-_Krušedol,_1775.jpg|лево|мини|Крушедолска литографија направена од [[Захарије Орфелин]] во 1775 година.]] Основан е помеѓу 1509 и 1514 година од Свети [[Ѓорѓе Бранковиќ|Максим Бранковиќ]], митрополит Белградски и Сремски, и неговата мајка [[Ангелина Бранковиќ|Света Ангелина Српска]]. Првичната идеја била да се претвори во мавзолеј на семејството Бранковиќ.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Првично, манастирот бил финансиски поддржан од Неагое Басараб (која била во брак со српската принцеза Милица Деспина од Влашка) и од кнезот [[Василиј III|Василиј III од Русија]]. Во 1708 година, станал седиште на [[Карловачка митрополија|Крушедолската митрополија]]. Во 1670 година, манастирот имал најголемо братство од сите манастири на Фрушка Гора: 90 монаси и 12 старешини. Во 1690 година, за време на Големата српска преселба, монасите избегале од манастирот и се преселиле во [[Сентендре]], земајќи со себе вредни предмети, реликвии и артефакти. Тие се вратиле во Крушедол во 1697 година. Кога [[Отоманско Царство|Османлиите]] се повлекувале од принцот Евгениј од Савој за време на Австро-турската војна од 1716-1718 година, тие го ограбиле манастирот и го запалиле, но подоцна бил повторно изграден.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> За време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], манастирот не бил запален, но сепак бил ограбен и оштетен.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> == Карактеристики == Црквата првично била изградена во стилот на Моравската архитектонска школа. Меѓутоа, по реконструкцијата во 18 век, седум прозорци на црквата биле преработени во [[Барок|барокен]] стил. Еден од прозорците на источната страна имал [[сончев часовник]]. Тој го покажувал времето од 6:00 до 17:00 часот.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Манастирот имал своја цветна градина, засолништа и парк. Ограден е со порта, а влезната порта во паркот била направена во облик на црква.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> == Внатрешност == Денешните икони и слики се симболично адаптирани од оригиналните во барокната ера.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Иконостасот содржел икони од различни периоди, од 16 век до 19 век. Оригиналните фрески во внатрешноста биле насликани во 1545 година, а потоа биле пресликани со техника на масло помеѓу 1745 и 1757 година. Сликите од 18 век се дела на Јов Васиљевич и Стефан Тенецки. Богатата манастирска трезора била ограбена неколку пати. Дел од артефактите биле вратени подоцна. Вредните или првично припаѓале на семејството Бранковиќ или на други српски благороднички семејства. Исто така, постои и обемна библиотека. Старите црковни книги биле донесени од [[Игумен|игуменот]] Амфилохие од [[Русија]] во 1651 година. Во 1662 година, „Службата и [[Акатист|акатистот]] кон светците“ биле напишани во Крушедол, како и богати анали.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> == Погребни места == Целото семејство Бранковиќ, како и двајца патријарси на Српската православна црква, биле погребани во Крушедол. Патријарсите погребани во манастирот се [[Арсениј III Црноевиќ|Арсеније III Црноевиќ]] и [[Арсениј IV Јовановиќ Шакабента|Арсеније IV Јовановиќ Шакабента]]. Гробовите на други историски личности вклучуваат принцезата [[Љубица Обреновиќ]], сопругата на српскиот принц [[Милош Обреновиќ]], српскиот крал [[Милан Обреновиќ]], грофот Ѓорѓе Бранковиќ (не е поврзан со семејството Бранковиќ), [[Војвода|војводата]] Стеван Шупљикац, митрополитите Поповиќ-Хаџиловиќ и Никанор Мелентијевиќ.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> == Важност == Опишано е дека „она што Студеница била за [[Србија во средниот век|средновековна Србија]], манастирот Крушедол бил за Србите во [[Подунавје|Подунавље]]“. Многу артефакти од манастирскиот трезор денес се чуваат во Музејот на Српската православна црква.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Поради големата библиотека, многу научници го посетувале и престојувале во манастирот, вклучувајќи го и поетот [[Лаза Костиќ]]. Авторот Дејан Медаковиќ пишувал за Крушедол, особено за сликите.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> Манастирот Крушедол бил прогласен за [[Список на споменици на културата од исклучително значење (Србија)|споменик на културата од исклучително значење]] во 1990 година и е заштитен од [[Србија|српската]] држава. Прикажан е на монетата од 5 [[Српски динар|динари]]. Манастирот го освоил [[Орден на Свети Сава|Орденот на Свети Сава]] од прв степен и имал статус на царска лавра.<ref name="Politika">{{Наведени вести|title=Духовни светионик Фрушке горе|last=Miroslav Stefanović|date=9 September 2018|work=[[Politika]]-Magazin, No. 1093|pages=20-21|language=Serbian|trans-title=Spiritual beacon of Fruška Gora}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMiroslav_Stefanović2018">Miroslav Stefanović (9 September 2018). "Духовни светионик Фрушке горе" &#x5B;Spiritual beacon of Fruška Gora&#x5D;. ''[[Политика (весник)|Politika]]-Magazin, No. 1093'' (in Serbian). pp.&nbsp;<span class="nowrap">20–</span>21.</cite> [[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]</ref> == Галерија == <gallery widths="150px" perrow="5" style="font-size: small; line-height: 130%;"> Податотека:Krusedol1.jpg|алт=Monastery setting| Манастирска околина Податотека:Krušedol_monastery.jpg|алт=Monastery interior| Внатрешноста на манастирот Податотека:Krušedol_monastery_003.JPG|алт=Interior mural| Внатрешен мурал Податотека:Gardens_Krusedol_Monastery.jpg|алт=Gardens around monastery| Градините околу манастирот Податотека:Entrance_to_Monastery.jpg|алт=Entrance to monastery| Влез во манастирот </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.fruskac.net/en/locations/monasteries Манастири Фрушка гора] - Фрушкаќ * [http://www.fruskac.net/en/locations/monasteries/krusedol/ Крушедолски манастир] - Фрушкаќ * [https://web.archive.org/web/20140307234259/http://www.psdzeleznicarns.org.rs/fruskogorski-manastiri/1443-2/ Повеќе за манастирот] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Манастири]] 4y34psk4dkfh5x3hcmdyx2qkumtvvls 1 1391161 5537157 2026-04-10T10:41:51Z Pitikjp22 127221 Создадена страница со: {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Архитектура|земја= Србија}} 5537157 wikitext text/x-wiki {{СИЕ Пролет 2026 |корисник= Pitikjp22|тема= Архитектура|земја= Србија}} 7jg8xrioxcw6fgfr2hpkifhn8z7yq3g 14 1391162 5537158 2026-04-10T10:47:46Z Пакко 4588 Создадена страница со: [[Категорија:Бугарија]] [[Категорија:Народна музика]] 5537158 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Бугарија]] [[Категорија:Народна музика]] 8mvkwwcxfmi6y9f2al3ubnk7g5n38ri 0 1391163 5537160 2026-04-10T10:55:53Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{Јапонија}} | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = 12 апр... 5537160 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{Јапонија}} | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = Деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] година — Јапонската фондација за развој на науката ({{јазично|en|[[Japan Science Promotion Foundation]]}}) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] година — основана е компанијата под името {{нихонго|'''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.'''|株式会社東京12チャンネルプロダクション}}. * Во октомври [[1973]] година — компанијата е преименувана во {{нихонго|'''Tokyo Channel 12, Ltd.'''|株式会社東京12チャンネル}} и започнува со емитување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] година — каналот е повторно преименуван во {{нихонго|'''Television Tokyo Channel 12, Ltd.'''|株式会社テレビ東京}}. * Во [[1983]] година — создадена е мрежата под името {{нихонго|'''Mega TON Network'''|メガTONネットワーク||сегашна TXN}}, составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] година — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] година — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] година — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] година — TV Tokyo ја прослави својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (Mew Mew Power) * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (не-аниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Toradora!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993—1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] ocgcr37x7h4lvcrhl1l4hbiw85jac33 5537162 5537160 2026-04-10T10:56:22Z Andrew012p 85224 /* Историја на TV Tokyo */ 5537162 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{Јапонија}} | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = Деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Датотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] година — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] година — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネルプロダクション). * Во октомври [[1973]] година — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со емитување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] година — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] година — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] година — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] година — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] година — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] година — TV Tokyo ја прослави својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (Mew Mew Power) * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (не-аниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Toradora!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993—1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] m926spwzqw9k4y8w60mg61bbtlb3n4b 5537163 5537162 2026-04-10T10:59:39Z Andrew012p 85224 /* Историја на TV Tokyo */ 5537163 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{Јапонија}} | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = Деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション). * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (Mew Mew Power) * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (не-аниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993—1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] 22h76getg7u83vt0syz70eoma1q6p05 5537164 5537163 2026-04-10T11:01:26Z Andrew012p 85224 /* Аниме */ 5537164 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{Јапонија}} | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = Деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション). * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] 0xz3zgfquxrnotbrbdfplqn0n22swzj 5537165 5537164 2026-04-10T11:02:26Z Andrew012p 85224 /* Аниме */ 5537165 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{Јапонија}} | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = Деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション). * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] nf1ohibd7gyghoqr2lt97hr3kyfquio 5537166 5537165 2026-04-10T11:03:31Z Andrew012p 85224 5537166 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = <nowiki>{{знамеикона|Јапонија]] </nowiki>[[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション). * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] bop8cbqdqruyz4lhbdcyyidcg5vfp1s 5537169 5537166 2026-04-10T11:05:02Z Andrew012p 85224 /* Историја на TV Tokyo */ 5537169 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = <nowiki>{{знамеикона|Јапонија]] </nowiki>[[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] 03sqaojr28hs2oz23qsvzb8rlyujgio 5537173 5537169 2026-04-10T11:06:27Z Andrew012p 85224 5537173 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = <nowiki>{{знамеикона|Јапонија]] </nowiki>[[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] nwm916upqy3ph1blo1iyuqtpsj21ezx 5537174 5537173 2026-04-10T11:07:01Z Andrew012p 85224 /* Аниме */ 5537174 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = <nowiki>{{знамеикона|Јапонија]] </nowiki>[[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] 5l0sqpfe3tpynl7v9khclgyonbtohzz 5537175 5537174 2026-04-10T11:07:35Z Andrew012p 85224 /* Програми */ 5537175 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = <nowiki>{{знамеикона|Јапонија]] </nowiki>[[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] nwm916upqy3ph1blo1iyuqtpsj21ezx 5537181 5537175 2026-04-10T11:22:14Z Andrew012p 85224 5537181 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{знамеикона|Јапонија}} [[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е „[[Нихон Кејзаи Шимбун]]“. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] i8nn81hma781d41x53yo05vz75kmm2y 5537183 5537181 2026-04-10T11:25:06Z Andrew012p 85224 5537183 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{знамеикона|Јапонија}} [[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | timeshift names = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е Nihon Keizai Shimbun. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] bcqs9o5g82g9krrczsigjukh6zgmr4s 5537189 5537183 2026-04-10T11:36:33Z Andrew012p 85224 5537189 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{знамеикона|Јапонија}} [[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | broadcast area = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е Nihon Keizai Shimbun. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Beyblade]]'' * ''[[Блич (аниме и манга)|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] t0wmvln3mym6d5eofhxkcl6v3xygcgu 1 1391164 5537161 2026-04-10T10:56:05Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5537161 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1391165 5537176 2026-04-10T11:13:09Z Filip GIMNAZIJA 131489 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1341126079|Eastern European Jewry]]“ 5537176 wikitext text/x-wiki   [[Податотека:Map_showing_percentage_of_Jews_in_the_Pale_of_Settlement_and_Congress_Poland,_c._1905.png|десно|мини|250x250пкс|Густина на еврејската населба во Руската империја во 1905 година]] [[Податотека:Yidish-dialects-he.jpg|десно|мини|350x350пкс|Хебрејскиот текст на оваа карта ни покажува дека црвената линија е главната граница помеѓу источните (жолти) и западните (зелени) јидишни дијалекти, црвените линии со цртички се секундарни граници помеѓу локалните дијалекти, додека испрекинатата црвена линија се модерните државни граници. Линијата со цртички на исток го означува Бледот на населувањето.]] Изразот '''''источноевропско еврејство''''' може да се однесува на денешните политички поделби на [[Источна Европа|источноевропските]] земји или на еврејските заедници во Русија и Полска. Фразата „источноевропски Евреи“ или „Евреи од Истокот“ (од германски: ''Ostjuden'') се употребувала во текот на 20-от век во [[Германско Царство|Германското Царство]] и во западните покраини на [[Австроунгарија|Австроунгарското Царство]], со цел да се разликуваат асимилираните Евреи во [[Средна Европа|Централна Европа]] од оние Евреи што живееле на Исток. Станува збор за второто значење на концептот на источноевропско еврејство — еврејски групи што живееле во Полска, Украина, Белорусија, Латвија, Литванија, [[Историја на Евреите во Естонија|Естонија]], Русија, Романија, Унгарија и денешна Молдавија во колективни населба (од хебрејски: Кибуц- קיבוץ), од кои многумина зборувале [[јидиш]]. На почетокот на 20-от век, во Источна Европа живееле над шест милиони [[Евреи]]. Тие биле организирани во поголеми и помали заедници, живеејќи во големи градови, како што е Варшава (со население од околу 300.000 Евреи), но и во мали градови со население од само десетици до стотици Евреи. == Пред 18 век == [[Податотека:Jewish_dress_in_Poland_17th_and_18th_century.jpg|десно|мини|363x363пкс|Полски Евреи во типична облека - 17 век (горе), 18 век (долу)]] На почетокот на 16 век, бројот на Евреи кои што живееле во [[Источна Европа]] се движел помеѓу 10.000 до 30.000. Во делови од Источна Европа, пред доаѓањето на ашкеназиските Евреи од Централна Европа, биле присутни некои неашкеназиски Евреи кои зборувале лешон кнаан и оддржувале разни неашкеназиски традиции и обичаи.<ref name="Bartal" /> Уште на почетокот на 17 век, се знаело дека во градовите на Литванија живееле Евреи кои зборувале „руски“ (од хебрејски: {{Јаз|he|רוסיתא}}) и не го познавале „ашкеназскиот јазик“, т.е. германско-јидишниот. Во 1966 година, историчарот Сесил Рот го довел до прашање вклучувањето и инклузицијата на сите Евреи што зборувале јидиш како ашкенази по потекло, сугерирајќи дека по пристигнувањето на ашкеназиските Евреи од Централна Европа во Источна Европа, од средниот век до 16 век, таму веќе имало значителен број Евреи кои подоцна ја напуштиле својата матична култура во корист на ашкеназиската култура.<ref> Edgar C. Polomé, Werner Winter, [https://books.google.com/books?id=DIj-nZWsX_0C&dq=CECIL+ROTH+DEMOGRAPHICS+EASTERN+EUROPE&pg=PA431 ''Reconstructing Languages and Cultures''], Walter de Gruyter, 2011-06-24, {{ISBN|978-3-11-086792-3}}.</ref> Сепак, според поновите истражувања, се случувале масовни миграции на ашкеназиски Евреи кои зборувале на јидиш, во Источна Европа од запад, кои што се зголемувале поради високата стапка на наталитет и ги апсорбирале и/или во голема мера ги замениле претходните неашкеназиски еврејски групи од Источна Европа (демографот Серхио Дела Пергола проценува дека бројот на вторите групи бил помал). Во средината на 18 век, бројот на Евреи се зголемил за околу 750.000. Во овој период само една третина од источноевропските Евреи живееле во области со полјаци (полско население). Останатите Евреи живееле меѓу други народи, главно во украинските и руско-литванските места. Бројното зголемување било резултат на масовната миграција на ашкеназиските Евреи кои зборувале јидиш од Централна Европа во Источна Европа, почнувајќи од средниот век до 16 век, вклучувајќи ја и високата стапка на наталитет кај овие имигранти како уштеден фактор. Генетските докази, исто така, ни укажуваат дека источноевропските Евреи што зборувале јидиш во голема мера потекнуваат од ашкеназиските Евреи кои мигрирале од централна Европа којшто последователно ја доживеале и високата стапка на наталитетот и генетската изолација.<ref name="ReferenceGandH">{{Наведено списание|date=March 2019|title=Substructured population growth in the Ashkenazi Jews inferred with Approximate Bayesian Computation|journal=Molecular Biology and Evolution|volume=36|issue=6|pages=1162–1171|doi=10.1093/molbev/msz047|pmid=30840069|doi-access=free}}</ref> Во средината на 18 век, две третини од еврејското население во Источна Европа живеело во градови или помали урбани средини, а една третина од него живеело во села — феномен што редок во Западна Европа. Во секое село каде што живееле Евреи, во просек имало само две еврејски семејства, а секое семејство обично се состоело од не повеќе од десет Евреи. Во повеќето урбани средини во кои што живееле, еврејското население во просек сочинувало половина од бројот на жители. Оттука следува дека во многу градови имало еврејско мнозинство. Оваа реалност се интензивираше со текот на годините, со зголемување на процентот на Евреи во градовите и помалите урабни средини, на тој начин се создал феноменот „shtetl“ — „еврејскиот град“, од кој голем дел беше еврејски, чиј еврејски културен карактер бил истакнат. === Економија и трговија === Евреите главно се занимавале со трговија и разни занаети, како што се кроењето, ткаењето, преработка на кожа, па дури и земјоделството. Економската активност на источноевропските Евреи била различна од онаа на централноевропските и западноевропските Евреи, бидејќи тие се специјализирале во трговијата, лизингот и занаетите, кои тешко се наоѓале во Западна Европа. Покрај тоа, источноевропските Евреи честопати биле вклучени во економски прашања со кои Евреите во Централна и Западна Европа воопшто не се занимавале. До средината на 17 век, кога се случиле козачките немири врз еврејското население во 1648 година, источноевропските Евреи живееле во релативно удобни средини што им овозможувало забрзано да напредуваат. Евреите, во најголем дел, уживале голема економска, лична и верска слобода. Така, на пример, депортациите, конфискацијата на еврејскиот имот и поништувањето на долговите што нeeвреите ги имале кон Евреите, кои биле вообичаени во Западна Европа, речиси и не постоеле на Исток. И покрај привилегиите, постоела и голема омраза кон Евреите. Според зборовите на еврејскиот мудрец Шломо Мајмон:   === Традиционален живот === Обемот на изучување на [[Тора|Тората]] меѓу источноевропските Евреи на почетокот на нивното населување било мало. Како резултат на тоа, многу халахистички прашања и проблеми биле упатувани до рабините и изучувачи на Тората во [[Германија]] и [[Чешка (историска област)|Бохемија]]. Од 16 век, во Источна Европа биле основани луксузни студиски центри, каде што почнало да се развива и хасидското движење. === Социјална структура === Еврејската општествена структура во Источна Европа била изградена од заедници, и од средината на 16 век па се до 1764 година, во Источна Европа функционирале централните институции, вклучувајќи ги и комуналните. Двете главни институции биле Комитетот на четирите држави и [[Големо Кнежевство Литванија|Литванскиот државен совет]]. Улогата на комитетите била да собираат даноци од еврејските заедници и да ги доставуваат до властите. Подоцна тие ја презедоа обврската да ја претставуваат еврејската заедница пред странските владетели. Покрај тоа, комитетот имал и судска власт над внатрешните закони и Халахот во рамките на еврејските заедници. Советот на четирите држави била највисоката институција меѓу комитетите. Комитетот бил составен од седум рабински судии, а на чело секогаш стоел некој претставник на лублинската заедница. Другите членови од комитетот биле претставници на градовите Познањ, Краков и Лвов. Историските документи што го носат потписот на Комитетот докажуваат дека во одредени периоди комитетот бил проширен за да ги претставува сите важни заедници во кралството, и поради тоа, бројот на претставниците се приближил до триесет. На почетокот, комитетот се состанувал во Лублин, давајќи му на градот статус на врвен еврејски центар. Конференцијата, која траела околу две недели, се одржувала еднаш годишно во текот на зимата, кога се координирал најголемиот трговски саем во градот. Во подоцнежниот период, конференцијата се одржувала двапати годишно: зимскиот собир во Лублин и летната конференција во градот Јарослав, Галиција. == Од крајот на 18 век до почетокот на 20 век == Кон крајот на 18 век, Евреите од Источна Европа биле поделени на два главни географски региони: населба контролирана од [[Руска Империја|Руската империја]] и Галицијата која што била под контрола на [[Австроунгарија|Австро-унгарската империја]]. === Населбата === Трите поделби на Полска (прво во 1772 година, потоа во 1793 година и конечно во 1795 година) го оставија поголемиот дел од полското еврејство под власта на Руската империја. Руската влада се покажа како помалку толерантна кон Евреите, а на Евреите им биле наметнати повеќе ограничувања. Во 1791 година, царицата [[Катерина II (Русија)|Екатерина Велика]] го основала регионот на населбата („Мошав“) во западните периферии на империјата, каде што само на Евреите им било дозволено да живеат. Мошавот ги вклучувал поголемиот дел од поранешните територии на Полска и Литванија, во кои имало концентрирано еврејско население. Ограничувањето на тие граници довело до етничко чистење на Евреите од Москва и Санкт Петербург кон источната граница на земјата, што била една од главните цели на властите. Подоцна, на Евреите од Киев им било забрането да живеат во својот град, иако самиот Киев бил вклучен во „регионот на населбата“. На почетокот на 20 век, во царска Русија живееле повеќе од пет милиони Евреи, при што 90% од нив биле концентрирани во регионот на населбата, а околу три милиони Евреи живееле во поранешните граници на Полска. Според различните проценки, источноевропското еврејство сочинувало 80% од светското еврејство на почетокот на 20 век. === Галиција === {{Повеќе|Galician Jews}} Друга голема еврејска заедница во Источна Европа била [[Кралство Галиција и Лодомерија|Галиција]] — територијата што ѝ била дадена на Австрија при делбата на Полска. Кон крајот на 19 век, царот [[Франц Јосиф]] имал намера да ги „акултурира“ Евреите со воспоставување мрежа на училишта за општи студии. Некои Евреи ја поддржувале оваа идеја, но повеќето од нив се спротивставувале на неа. Евреите во Галиција биле познати по својата религиозна побожност и се бореле жестоко против просветителството и обидите за нивната културна „асимилација“. Исто така, имало остра конфронтација меѓу поддржувачите на хасидизмот и оние што се противеле на него (миснагдим). На крајот, хасидизмот победил и станал доминантно движење меѓу Евреите од Галиција. Во 1867 година, на Евреите од Галиција им била дадена целосна еднаквост и со тоа тие биле меѓу првите Евреи од Источна Европа кои биле еманципирани. Ционистичкото движење цветало во Галиција. Во текот на 19 век и почетокот на 20 век, пред Првата светска војна, еврејската заедница цветала во Галиција. Таму биле објавени голем број на книги и песни, каде многу мудреци од Тората биле ангажирани токму во тоа, а се појавил и ционизмот и културата на јидиш. На почетокот на 20 век, бројот на Евреи во Галиција достигнал над 800.000. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">потребен е цитат</span>]]'' &#x5D;</sup> == Антисемитизам == Во Швајцарија, антисемитизмот во годините помеѓу Првата и Втората светска војна бил главно насочен кон таканаречените ''Остјудени'', кои биле сметани за носители на туѓата мода и туѓата култура. Всушност, ''Остјуден''ите биле експлицитно спомнати од [[Heinrich Rothmund|Хајнрих Ротмунд]] —началник на швајцарската федерална [[Alien Police|полиција за странци]]: ...на крајот на краиштата, ние не сме толку ужасни чудовишта. Но, не си дозволуваме некој да нè гази, особено источните Евреи, кои, како што добро познавате, се обидуваат да го направат токму тоа. Тие мислат дека правата линија е крива, но нашиот став е до некаде во согласност со швајцарскиот народ.“<ref name="Wallace">{{Наведена книга|title=In the Name of Humanity|last=Wallace|first=Max|date=2018|publisher=Penguin|isbn=978-1-5107-3497-5|location=New York}}</ref> Со ескалацијата на антисемитизмот во Германија по Првата светска војна, германските Евреи биле поделени на тоа како тие се чувствуваат кон источноевропските Евреи што зборувале на јидиш. Некои германски Евреи, кои се бореле со идејата за сопствен германски идентитет, станале поприфатливи за заедничкиот идентитет со источните Евреи. Австрискиот романсиер [[Јозеф Рот]] ги прикажал несреќите на источноевропското еврејство по Првата светска војна во својот роман ''„Скитничките Евреи“''. По донесувањето на [[Нирнбершки закони|Нирнбершките закони]] во 1935 година, тој тврдел дека архетипот на „скитничкиот Евреин“ сега се проширува и на идентитетот на германските Евреи, кои ги опишал како „побездомници дури и од нивниот роднина во [[Лоѓ]]“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lib.uchicago.edu/collex/exhibits/exeej/end-german-jewish-life-ostjuden-metaphor-all-jews/|title=The End of German-Jewish Life: Ostjuden as a Metaphor for All Jews|work=The University of Chicago Library}}</ref> == Видете исто така == * Ашкенази Евреи * Историја на Евреите во Полска * Историја на Евреите во Русија * Историја на Евреите во Украина * Совет на четири земји * Штетл * Бледо на населба == Наводи == {{Наводи}} == Извори == * {{Наведена мрежна страница|url=http://ftp.beitberl.ac.il/~bbsite/misc/ezer_anglit/klali/05_123.pdf|title=Who are the Jews?|last=Jared Diamond|authorlink=Jared Diamond|year=1993|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721133548/http://ftp.beitberl.ac.il/~bbsite/misc/ezer_anglit/klali/05_123.pdf|archive-date=2011-07-21|accessdate=November 8, 2010}} * {{Наведено списание|last=Hammer|first=MF|last2=Redd|first2=AJ|last3=Wood|first3=ET|displayauthors=etal|date=June 2000|title=Jewish and Middle Eastern non-Jewish populations share a common pool of Y-chromosome biallelic haplotypes|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=97|issue=12|pages=6769–6774|doi=10.1073/pnas.100115997|pmc=18733|pmid=10801975|doi-access=free}} * {{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2000/05/09/science/y-chromosome-bears-witness-to-story-of-the-jewish-diaspora.html|title=Y Chromosome Bears Witness to Story of the Jewish Diaspora|last=Wade|first=Nicholas|date=9 May 2000|work=The New York Times|access-date=10 October 2012}} * {{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/germany.html|title=Germany: Virtual Jewish History Tour|publisher=Jewishvirtuallibrary.org|accessdate=2013-07-19}} * {{Наведена енциклопедија|access-date=27 December 2007}} == Дополнителни информации == * [[Јозеф Рот|Рот, Џозеф]] (1927). ''Juden Auf Wanderschaft'' (''Заскитаните Евреи''), во превод на Мајкл Хофман. Њујорк: WW Norton & Company, 2001 година. * [[Арнолд Цвајг|Цвајг, Арнолд]] (1920). ''Лицето на источноевропското еврејство'' (''Das Ostjüdische Antlitz''), со цртежи од Херман Штрук, преведено од Ноа Исенберг. Беркли и Лос Анџелес: Универзитетска издавачка куќа на Калифорнија, 2-ро издание, 2004 година. == Надворешни врски == * [https://yivoencyclopedia.org/ Енциклопедија на Евреите во Источна Европа YIVO] [[Категорија:Европска култура]] [[Категорија:Религија во Европа]] [[Категорија:Евреите и јудаизмот во Европа]] h2jbecydgbv9t6xhbckiugemvfq2ghc 5537177 5537176 2026-04-10T11:13:40Z Filip GIMNAZIJA 131489 5537177 wikitext text/x-wiki   [[Податотека:Map_showing_percentage_of_Jews_in_the_Pale_of_Settlement_and_Congress_Poland,_c._1905.png|десно|мини|250x250пкс|Густина на еврејската населба во Руската империја во 1905 година]] [[Податотека:Yidish-dialects-he.jpg|десно|мини|350x350пкс|Хебрејскиот текст на оваа карта ни покажува дека црвената линија е главната граница помеѓу источните (жолти) и западните (зелени) јидишни дијалекти, црвените линии со цртички се секундарни граници помеѓу локалните дијалекти, додека испрекинатата црвена линија се модерните државни граници. Линијата со цртички на исток го означува Бледот на населувањето.]] Изразот '''''источноевропско еврејство''''' може да се однесува на денешните политички поделби на [[Источна Европа|источноевропските]] земји или на еврејските заедници во Русија и Полска. Фразата „источноевропски Евреи“ или „Евреи од Истокот“ (од германски: ''Ostjuden'') се употребувала во текот на 20-от век во [[Германско Царство|Германското Царство]] и во западните покраини на [[Австроунгарија|Австроунгарското Царство]], со цел да се разликуваат асимилираните Евреи во [[Средна Европа|Централна Европа]] од оние Евреи што живееле на Исток. Станува збор за второто значење на концептот на источноевропско еврејство — еврејски групи што живееле во Полска, Украина, Белорусија, Латвија, Литванија, [[Историја на Евреите во Естонија|Естонија]], Русија, Романија, Унгарија и денешна Молдавија во колективни населба (од хебрејски: Кибуц- קיבוץ), од кои многумина зборувале [[јидиш]]. На почетокот на 20-от век, во Источна Европа живееле над шест милиони [[Евреи]]. Тие биле организирани во поголеми и помали заедници, живеејќи во големи градови, како што е Варшава (со население од околу 300.000 Евреи), но и во мали градови со население од само десетици до стотици Евреи. == Пред 18 век == [[Податотека:Jewish_dress_in_Poland_17th_and_18th_century.jpg|десно|мини|363x363пкс|Полски Евреи во типична облека - 17 век (горе), 18 век (долу)]] На почетокот на 16 век, бројот на Евреи кои што живееле во [[Источна Европа]] се движел помеѓу 10.000 до 30.000. Во делови од Источна Европа, пред доаѓањето на ашкеназиските Евреи од Централна Европа, биле присутни некои неашкеназиски Евреи кои зборувале лешон кнаан и оддржувале разни неашкеназиски традиции и обичаи.<ref name="Bartal" /> Уште на почетокот на 17 век, се знаело дека во градовите на Литванија живееле Евреи кои зборувале „руски“ (од хебрејски: {{Јаз|he|רוסיתא}}) и не го познавале „ашкеназскиот јазик“, т.е. германско-јидишниот. Во 1966 година, историчарот Сесил Рот го довел до прашање вклучувањето и инклузицијата на сите Евреи што зборувале јидиш како ашкенази по потекло, сугерирајќи дека по пристигнувањето на ашкеназиските Евреи од Централна Европа во Источна Европа, од средниот век до 16 век, таму веќе имало значителен број Евреи кои подоцна ја напуштиле својата матична култура во корист на ашкеназиската култура.<ref> Edgar C. Polomé, Werner Winter, [https://books.google.com/books?id=DIj-nZWsX_0C&dq=CECIL+ROTH+DEMOGRAPHICS+EASTERN+EUROPE&pg=PA431 ''Reconstructing Languages and Cultures''], Walter de Gruyter, 2011-06-24, {{ISBN|978-3-11-086792-3}}.</ref> Сепак, според поновите истражувања, се случувале масовни миграции на ашкеназиски Евреи кои зборувале на јидиш, во Источна Европа од запад, кои што се зголемувале поради високата стапка на наталитет и ги апсорбирале и/или во голема мера ги замениле претходните неашкеназиски еврејски групи од Источна Европа (демографот Серхио Дела Пергола проценува дека бројот на вторите групи бил помал). Во средината на 18 век, бројот на Евреи се зголемил за околу 750.000. Во овој период само една третина од источноевропските Евреи живееле во области со полјаци (полско население). Останатите Евреи живееле меѓу други народи, главно во украинските и руско-литванските места. Бројното зголемување било резултат на масовната миграција на ашкеназиските Евреи кои зборувале јидиш од Централна Европа во Источна Европа, почнувајќи од средниот век до 16 век, вклучувајќи ја и високата стапка на наталитет кај овие имигранти како уштеден фактор. Генетските докази, исто така, ни укажуваат дека источноевропските Евреи што зборувале јидиш во голема мера потекнуваат од ашкеназиските Евреи кои мигрирале од централна Европа којшто последователно ја доживеале и високата стапка на наталитетот и генетската изолација.<ref name="ReferenceGandH">{{Наведено списание|date=March 2019|title=Substructured population growth in the Ashkenazi Jews inferred with Approximate Bayesian Computation|journal=Molecular Biology and Evolution|volume=36|issue=6|pages=1162–1171|doi=10.1093/molbev/msz047|pmid=30840069|doi-access=free}}</ref> Во средината на 18 век, две третини од еврејското население во Источна Европа живеело во градови или помали урбани средини, а една третина од него живеело во села — феномен што редок во Западна Европа. Во секое село каде што живееле Евреи, во просек имало само две еврејски семејства, а секое семејство обично се состоело од не повеќе од десет Евреи. Во повеќето урбани средини во кои што живееле, еврејското население во просек сочинувало половина од бројот на жители. Оттука следува дека во многу градови имало еврејско мнозинство. Оваа реалност се интензивираше со текот на годините, со зголемување на процентот на Евреи во градовите и помалите урабни средини, на тој начин се создал феноменот „shtetl“ — „еврејскиот град“, од кој голем дел беше еврејски, чиј еврејски културен карактер бил истакнат. === Економија и трговија === Евреите главно се занимавале со трговија и разни занаети, како што се кроењето, ткаењето, преработка на кожа, па дури и земјоделството. Економската активност на источноевропските Евреи била различна од онаа на централноевропските и западноевропските Евреи, бидејќи тие се специјализирале во трговијата, лизингот и занаетите, кои тешко се наоѓале во Западна Европа. Покрај тоа, источноевропските Евреи честопати биле вклучени во економски прашања со кои Евреите во Централна и Западна Европа воопшто не се занимавале. До средината на 17 век, кога се случиле козачките немири врз еврејското население во 1648 година, источноевропските Евреи живееле во релативно удобни средини што им овозможувало забрзано да напредуваат. Евреите, во најголем дел, уживале голема економска, лична и верска слобода. Така, на пример, депортациите, конфискацијата на еврејскиот имот и поништувањето на долговите што нeeвреите ги имале кон Евреите, кои биле вообичаени во Западна Европа, речиси и не постоеле на Исток. И покрај привилегиите, постоела и голема омраза кон Евреите. Според зборовите на еврејскиот мудрец Шломо Мајмон:   === Традиционален живот === Обемот на изучување на [[Тора|Тората]] меѓу источноевропските Евреи на почетокот на нивното населување било мало. Како резултат на тоа, многу халахистички прашања и проблеми биле упатувани до рабините и изучувачи на Тората во [[Германија]] и [[Чешка (историска област)|Бохемија]]. Од 16 век, во Источна Европа биле основани луксузни студиски центри, каде што почнало да се развива и хасидското движење. === Социјална структура === Еврејската општествена структура во Источна Европа била изградена од заедници, и од средината на 16 век па се до 1764 година, во Источна Европа функционирале централните институции, вклучувајќи ги и комуналните. Двете главни институции биле Комитетот на четирите држави и [[Големо Кнежевство Литванија|Литванскиот државен совет]]. Улогата на комитетите била да собираат даноци од еврејските заедници и да ги доставуваат до властите. Подоцна тие ја презедоа обврската да ја претставуваат еврејската заедница пред странските владетели. Покрај тоа, комитетот имал и судска власт над внатрешните закони и Халахот во рамките на еврејските заедници. Советот на четирите држави била највисоката институција меѓу комитетите. Комитетот бил составен од седум рабински судии, а на чело секогаш стоел некој претставник на лублинската заедница. Другите членови од комитетот биле претставници на градовите Познањ, Краков и Лвов. Историските документи што го носат потписот на Комитетот докажуваат дека во одредени периоди комитетот бил проширен за да ги претставува сите важни заедници во кралството, и поради тоа, бројот на претставниците се приближил до триесет. На почетокот, комитетот се состанувал во Лублин, давајќи му на градот статус на врвен еврејски центар. Конференцијата, која траела околу две недели, се одржувала еднаш годишно во текот на зимата, кога се координирал најголемиот трговски саем во градот. Во подоцнежниот период, конференцијата се одржувала двапати годишно: зимскиот собир во Лублин и летната конференција во градот Јарослав, Галиција. == Од крајот на 18 век до почетокот на 20 век == Кон крајот на 18 век, Евреите од Источна Европа биле поделени на два главни географски региони: населба контролирана од [[Руска Империја|Руската империја]] и Галицијата која што била под контрола на [[Австроунгарија|Австро-унгарската империја]]. === Населбата === Трите поделби на Полска (прво во 1772 година, потоа во 1793 година и конечно во 1795 година) го оставија поголемиот дел од полското еврејство под власта на Руската империја. Руската влада се покажа како помалку толерантна кон Евреите, а на Евреите им биле наметнати повеќе ограничувања. Во 1791 година, царицата [[Катерина II (Русија)|Екатерина Велика]] го основала регионот на населбата („Мошав“) во западните периферии на империјата, каде што само на Евреите им било дозволено да живеат. Мошавот ги вклучувал поголемиот дел од поранешните територии на Полска и Литванија, во кои имало концентрирано еврејско население. Ограничувањето на тие граници довело до етничко чистење на Евреите од Москва и Санкт Петербург кон источната граница на земјата, што била една од главните цели на властите. Подоцна, на Евреите од Киев им било забрането да живеат во својот град, иако самиот Киев бил вклучен во „регионот на населбата“. На почетокот на 20 век, во царска Русија живееле повеќе од пет милиони Евреи, при што 90% од нив биле концентрирани во регионот на населбата, а околу три милиони Евреи живееле во поранешните граници на Полска. Според различните проценки, источноевропското еврејство сочинувало 80% од светското еврејство на почетокот на 20 век. === Галиција === {{Повеќе|Galician Jews}} Друга голема еврејска заедница во Источна Европа била [[Кралство Галиција и Лодомерија|Галиција]] — територијата што ѝ била дадена на Австрија при делбата на Полска. Кон крајот на 19 век, царот [[Франц Јосиф]] имал намера да ги „акултурира“ Евреите со воспоставување мрежа на училишта за општи студии. Некои Евреи ја поддржувале оваа идеја, но повеќето од нив се спротивставувале на неа. Евреите во Галиција биле познати по својата религиозна побожност и се бореле жестоко против просветителството и обидите за нивната културна „асимилација“. Исто така, имало остра конфронтација меѓу поддржувачите на хасидизмот и оние што се противеле на него (миснагдим). На крајот, хасидизмот победил и станал доминантно движење меѓу Евреите од Галиција. Во 1867 година, на Евреите од Галиција им била дадена целосна еднаквост и со тоа тие биле меѓу првите Евреи од Источна Европа кои биле еманципирани. Ционистичкото движење цветало во Галиција. Во текот на 19 век и почетокот на 20 век, пред Првата светска војна, еврејската заедница цветала во Галиција. Таму биле објавени голем број на книги и песни, каде многу мудреци од Тората биле ангажирани токму во тоа, а се појавил и ционизмот и културата на јидиш. На почетокот на 20 век, бројот на Евреи во Галиција достигнал над 800.000. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">потребен е цитат</span>]]'' &#x5D;</sup> == Антисемитизам == Во Швајцарија, антисемитизмот во годините помеѓу Првата и Втората светска војна бил главно насочен кон таканаречените ''Остјудени'', кои биле сметани за носители на туѓата мода и туѓата култура. Всушност, ''Остјуден''ите биле експлицитно спомнати од [[Heinrich Rothmund|Хајнрих Ротмунд]] —началник на швајцарската федерална [[Alien Police|полиција за странци]]: ...на крајот на краиштата, ние не сме толку ужасни чудовишта. Но, не си дозволуваме некој да нè гази, особено источните Евреи, кои, како што добро познавате, се обидуваат да го направат токму тоа. Тие мислат дека правата линија е крива, но нашиот став е до некаде во согласност со швајцарскиот народ.“<ref name="Wallace">{{Наведена книга|title=In the Name of Humanity|last=Wallace|first=Max|date=2018|publisher=Penguin|isbn=978-1-5107-3497-5|location=New York}}</ref> Со ескалацијата на антисемитизмот во Германија по Првата светска војна, германските Евреи биле поделени на тоа како тие се чувствуваат кон источноевропските Евреи што зборувале на јидиш. Некои германски Евреи, кои се бореле со идејата за сопствен германски идентитет, станале поприфатливи за заедничкиот идентитет со источните Евреи. Австрискиот романсиер [[Јозеф Рот]] ги прикажал несреќите на источноевропското еврејство по Првата светска војна во својот роман ''„Скитничките Евреи“''. По донесувањето на [[Нирнбершки закони|Нирнбершките закони]] во 1935 година, тој тврдел дека архетипот на „скитничкиот Евреин“ сега се проширува и на идентитетот на германските Евреи, кои ги опишал како „побездомници дури и од нивниот роднина во [[Лоѓ]]“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lib.uchicago.edu/collex/exhibits/exeej/end-german-jewish-life-ostjuden-metaphor-all-jews/|title=The End of German-Jewish Life: Ostjuden as a Metaphor for All Jews|work=The University of Chicago Library}}</ref> == Видете исто така == * Ашкенази Евреи * Историја на Евреите во Полска * Историја на Евреите во Русија * Историја на Евреите во Украина * Совет на четири земји * Штетл * Бледо на населба == Наводи == {{Наводи}} == Извори == * {{Наведено списание|last=Hammer|first=MF|last2=Redd|first2=AJ|last3=Wood|first3=ET|displayauthors=etal|date=June 2000|title=Jewish and Middle Eastern non-Jewish populations share a common pool of Y-chromosome biallelic haplotypes|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=97|issue=12|pages=6769–6774|doi=10.1073/pnas.100115997|pmc=18733|pmid=10801975|doi-access=free}} * {{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2000/05/09/science/y-chromosome-bears-witness-to-story-of-the-jewish-diaspora.html|title=Y Chromosome Bears Witness to Story of the Jewish Diaspora|last=Wade|first=Nicholas|date=9 May 2000|work=The New York Times|access-date=10 October 2012}} * {{Наведена мрежна страница|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/germany.html|title=Germany: Virtual Jewish History Tour|publisher=Jewishvirtuallibrary.org|accessdate=2013-07-19}} * {{Наведена енциклопедија|access-date=27 December 2007}} == Дополнителни информации == * [[Јозеф Рот|Рот, Џозеф]] (1927). ''Juden Auf Wanderschaft'' (''Заскитаните Евреи''), во превод на Мајкл Хофман. Њујорк: WW Norton & Company, 2001 година. * [[Арнолд Цвајг|Цвајг, Арнолд]] (1920). ''Лицето на источноевропското еврејство'' (''Das Ostjüdische Antlitz''), со цртежи од Херман Штрук, преведено од Ноа Исенберг. Беркли и Лос Анџелес: Универзитетска издавачка куќа на Калифорнија, 2-ро издание, 2004 година. == Надворешни врски == * [https://yivoencyclopedia.org/ Енциклопедија на Евреите во Источна Европа YIVO] [[Категорија:Европска култура]] [[Категорија:Религија во Европа]] [[Категорија:Евреите и јудаизмот во Европа]] b8t3grogdlrb01kvi9q042j5z0gtnm4 14 1391166 5537180 2026-04-10T11:20:37Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: [[Категорија:Телевизиски канали по земја|Јапонија]] 5537180 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Телевизиски канали по земја|Јапонија]] gob3i5306x2q813tx0crzq5o2hopcs6 0 1391167 5537185 2026-04-10T11:30:01Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1331918373|Josip Filipović]]“ 5537185 wikitext text/x-wiki  {{Инфокутија Воено лице|име=Јосип Филиповиќ<br>Јозеф фон Филипович|слика=[[File:Joseph Philippovich von Philippsberg.jpg|thumb|Јозеф Филипович фон Филипсберг]]|опис=|роден-датум={{Birth date|1819|04|28|df=y}}|починал-место=[[Прага]], [[Бохемија]], [[Австро-Унгарија]]|починал-датум={{Death date and age|1889|8|6|1819|4|28|df=y}}|роден-место=[[Госпиќ]], [[Хрватска воена граница]], [[Австриска империја]]|држава={{flag|Austrian Empire}}<br>{{flag|Austria-Hungary}}|чин=[[генерал]],<br><small>[[Гер.]]:</small> ''Feldzeugmeister''|битки=[[Револуции од 1848 година во Австриската Империја|Револуции од 1848 година]]<br>[[Втора италијанска војна за независност|Сардинска војна]]<br>[[Австро-пруска војна]]<br>{{tree list}} *'''[[Австро-унгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|Босанска кампања]]''' **[[Битка кај Маглај (1878)|Битка кај Маглај]] **[[Австро-унгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878 година#Окупација|Битка кај Читлук]] **[[Австро-унгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878 година#Окупација|Битка кај Столац]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Ливно]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Клобук]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Тузла]] **''[[Битката кај Сараево (1878)|Падот на Сараево]]'''{{tree list/end}}|одличја=[[барон]]|служба-време=[[1836.]] – [[1882.]]}} '''Јосип Филиповиќ''', ''Фрајхер'' (Барон) фон Филипсберг уште познат како '''Јозеф фон Филипович''' или '''Јозеф Филипович''' (28 април 1819 - 6 август 1889 година) – хрватски благородник<ref name="Hrvatska enciklopedija">{{Наведена енциклопедија|access-date=10 May 2016}}</ref> и австриски генерал, еден од најголемите хрватски воени водачи и постар брат на хрватскиот генерал [[Фрањо Филиповиќ]]. Кој се искачил на чинот на [[Австроунгарија|австриско-унгарски]] генерал (''Фелдцеугмајстер''). == Живот и кариера == Филиповиќ е роден во [[Воена краина|воениот граничен]] град Госпиќ во [[Австриско Царство|Австриското Царство]] (денешна [[Хрватска]]) и претставува еден од најголемите хрватски воени водачи воопшто, потекнувал од благородничкото семејство Лика Филиповиќ . Тој го добил епитетот „фон Филипсберг“ по Филиповац. Во 1836 година се приклучил на австриската армија и станал [[мајор]] во 1848 година, а подоцна се борел под команда на [[Јосип Јелачиќ]] во [[Кралството Унгарија (1526–1867)|Унгарија]], помагајќи во задушувањето на револуциите од 1848 година . Тој станал [[полковник]] и командант на 5 граничен полк во 1857 година и извојувал победи во Битката кај Солферино во 1859 година и во [[Австро-пруска војна|Австро-пруската војна]] во 1866 година. Во еден момент бил командант на [[Виена|виенска]] дивизија и за кратко време бил унапреден од генерал во генерал-полковник . Во 1859 година станал генерал-мајор и се борел во 6 корпус во Италија, за што бил награден со наследната титула ''Фрајхер'' . Во 1866 година се борел во [[Кралство Бохемија|бохемската]] кампања во 2-риот корпус. Филиповиќ се искачил повисоко во чиновите, стациониран во [[Виена]], Тирол, [[Предарлска|Форарлберг]] и [[Брно]], каде што бил назначен за фелдцеугмајстер во јануари 1874 година. Во јуни 1874 година, тој станал командант на војската во Бохемија, позиција што ќе ја држи до својата смрт. <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}</ref> Во јули 1878 година, тој командувал со трупите [[Австроунгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|што ја нападнале Босна и Херцеговина]] . По тримесечна битка, неговите трупи го освоиле [[Сараево]] на 19 август, кое потоа станало главен град. <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFOršolić1999">Oršolić, Tado (1999-12-01). [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en "Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar'' (in Croatian). [[Хрватска академија на науките и уметностите|Croatian Academy of Sciences and Arts]]. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1330-0474 1330-0474]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-01-13</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> <ref name="friedman">Friedman, Francine (1996). ''The Bosnian Muslims: denial of a nation.'' Westview Press, {{ISBN|978-0-8133-2096-0}}</ref> Окупацијата на Херцеговина му била доделена на неговиот подреден фелдмаршалот Стјепан Јовановиќ . <ref name="orsolic-1999" /> Тој се вратил во Виена во 1880 година и во Прага во 1882 година. Филиповиќ починал во [[Прага]] во [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]] (денес [[Чешка|Чешка Република]] ). <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFOršolić1999">Oršolić, Tado (1999-12-01). [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en "Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar'' (in Croatian). [[Хрватска академија на науките и уметностите|Croatian Academy of Sciences and Arts]]. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1330-0474 1330-0474]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-01-13</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> За своите заслуги бил одликуван со Командантен крст на Редот на Марија Тереза во 1879 година. Филиповиќ имал помлад брат [[Franjo Filipović|Фрањо Филиповиќ]] кој исто така бил генерал. == Видете исто така == * Список на добитници на Воен орден на Марија Тереза од хрватско потекло * Список на хрватски војници * Хрватско благородништво == Референци == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.austro-hungarian-army.co.uk/biog/philippovic.html Биографија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170104194459/http://austro-hungarian-army.co.uk/biog/philippovic.html|date=2017-01-04}} {{Почетна кутија}} {{s-new}} {{S-ttl|title=[[List of governors of Bosnia and Herzegovina|Governor of Bosnia and Herzegovina]]}} {{s-aft|after=[[Wilhelm Nikolaus]]}} {{s-end}}{{Bosnian governor}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Кралство Далмација]] [[Категорија:Луѓе од Госпиќ]] [[Категорија:Починати во 1889 година]] [[Категорија:Родени во 1819 година]] 40bulr0agade9zvr2ycsllkmgxlp2ed 5537193 5537185 2026-04-10T11:39:29Z IvanKonev123 98191 5537193 wikitext text/x-wiki  {{Инфокутија Воено лице|име=Јосип Филиповиќ<br>Јозеф фон Филипович|слика=[[File:Joseph Philippovich von Philippsberg.jpg|thumb|Јозеф Филипович фон Филипсберг]]|опис=|роден-датум={{Birth date|1819|04|28|df=y}}|починал-место=[[Прага]], [[Бохемија]], [[Австро-Унгарија]]|починал-датум={{Death date and age|1889|8|6|1819|4|28|df=y}}|роден-место=[[Госпиќ]], [[Хрватска воена граница]], [[Австриска империја]]|држава={{flag|Austrian Empire}}<br>{{flag|Austria-Hungary}}|чин=[[генерал]],<br><small>[[Гер.]]:</small> ''Feldzeugmeister''|битки=[[Револуции од 1848 година во Австриската Империја|Револуции од 1848 година]]<br>[[Втора италијанска војна за независност|Сардинска војна]]<br>[[Австро-пруска војна]]<br>{{tree list}} *'''[[Австро-унгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|Босанска кампања]]''' **[[Битка кај Маглај (1878)|Битка кај Маглај]] **[[Австро-унгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878 година#Окупација|Битка кај Читлук]] **[[Австро-унгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878 година#Окупација|Битка кај Столац]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Ливно]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Клобук]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Тузла]] **''[[Битката кај Сараево (1878)|Падот на Сараево]]'''{{tree list/end}}|одличја=[[барон]]|служба-време=[[1836.]] – [[1882.]]}} '''Јосип Филиповиќ''', ''Фрајхер'' (Барон) фон Филипсберг уште познат како '''Јозеф фон Филипович''' или '''Јозеф Филипович''' (28 април 1819 - 6 август 1889 година) – хрватски благородник<ref name="Hrvatska enciklopedija">{{Наведена енциклопедија|access-date=10 May 2016}}</ref> и австриски генерал, еден од најголемите хрватски воени водачи и постар брат на хрватскиот генерал [[Фрањо Филиповиќ (хрватски генерал)]]. Кој се искачил на чинот на [[Австроунгарија|австриско-унгарски]] генерал (''Фелдцеугмајстер''). == Живот и кариера == Филиповиќ е роден во [[Воена краина|воениот граничен]] град Госпиќ во [[Австриско Царство|Австриското Царство]] (денешна [[Хрватска]]) и претставува еден од најголемите хрватски воени водачи воопшто, потекнувал од благородничкото семејство Лика Филиповиќ . Тој го добил епитетот „фон Филипсберг“ по Филиповац. Во 1836 година се приклучил на австриската армија и станал [[мајор]] во 1848 година, а подоцна се борел под команда на [[Јосип Јелачиќ]] во [[Кралството Унгарија (1526–1867)|Унгарија]], помагајќи во задушувањето на револуциите од 1848 година . Тој станал [[полковник]] и командант на 5 граничен полк во 1857 година и извојувал победи во Битката кај Солферино во 1859 година и во [[Австро-пруска војна|Австро-пруската војна]] во 1866 година. Во еден момент бил командант на [[Виена|виенска]] дивизија и за кратко време бил унапреден од генерал во генерал-полковник . Во 1859 година станал генерал-мајор и се борел во 6 корпус во Италија, за што бил награден со наследната титула ''Фрајхер'' . Во 1866 година се борел во [[Кралство Бохемија|бохемската]] кампања во 2-риот корпус. Филиповиќ се искачил повисоко во чиновите, стациониран во [[Виена]], Тирол, [[Предарлска|Форарлберг]] и [[Брно]], каде што бил назначен за фелдцеугмајстер во јануари 1874 година. Во јуни 1874 година, тој станал командант на војската во Бохемија, позиција што ќе ја држи до својата смрт. <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}</ref> Во јули 1878 година, тој командувал со трупите [[Австроунгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|што ја нападнале Босна и Херцеговина]] . По тримесечна битка, неговите трупи го освоиле [[Сараево]] на 19 август, кое потоа станало главен град. <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFOršolić1999">Oršolić, Tado (1999-12-01). [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en "Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar'' (in Croatian). [[Хрватска академија на науките и уметностите|Croatian Academy of Sciences and Arts]]. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1330-0474 1330-0474]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-01-13</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> <ref name="friedman">Friedman, Francine (1996). ''The Bosnian Muslims: denial of a nation.'' Westview Press, {{ISBN|978-0-8133-2096-0}}</ref> Окупацијата на Херцеговина му била доделена на неговиот подреден фелдмаршалот Стјепан Јовановиќ . <ref name="orsolic-1999" /> Тој се вратил во Виена во 1880 година и во Прага во 1882 година. Филиповиќ починал во [[Прага]] во [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]] (денес [[Чешка|Чешка Република]] ). <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFOršolić1999">Oršolić, Tado (1999-12-01). [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en "Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar'' (in Croatian). [[Хрватска академија на науките и уметностите|Croatian Academy of Sciences and Arts]]. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1330-0474 1330-0474]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-01-13</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> За своите заслуги бил одликуван со Командантен крст на Редот на Марија Тереза во 1879 година. Филиповиќ имал помлад брат [[Фрањо Филиповиќ (хрватски генерал)]] кој исто така бил генерал. == Видете исто така == * Список на добитници на Воен орден на Марија Тереза од хрватско потекло * Список на хрватски војници * Хрватско благородништво == Референци == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.austro-hungarian-army.co.uk/biog/philippovic.html Биографија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170104194459/http://austro-hungarian-army.co.uk/biog/philippovic.html|date=2017-01-04}} {{Почетна кутија}} {{s-new}} {{S-ttl|title=[[List of governors of Bosnia and Herzegovina|Governor of Bosnia and Herzegovina]]}} {{s-aft|after=[[Wilhelm Nikolaus]]}} {{s-end}}{{Bosnian governor}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Кралство Далмација]] [[Категорија:Луѓе од Госпиќ]] [[Категорија:Починати во 1889 година]] [[Категорија:Родени во 1819 година]] bqnkyowyqoeqdech52m2kvu52rvluar 5537196 5537193 2026-04-10T11:40:22Z IvanKonev123 98191 5537196 wikitext text/x-wiki  {{Инфокутија Воено лице|име=Јосип Филиповиќ<br>Јозеф фон Филипович|слика=[[File:Joseph Philippovich von Philippsberg.jpg|thumb|Јозеф Филипович фон Филипсберг]]|опис=|роден-датум={{Birth date|1819|04|28|df=y}}|починал-место=[[Прага]], [[Бохемија]], [[Австро-Унгарија]]|починал-датум={{Death date and age|1889|8|6|1819|4|28|df=y}}|роден-место=[[Госпиќ]], [[Хрватска воена граница]], [[Австриска империја]]|држава={{flag|Austrian Empire}}<br>{{flag|Austria-Hungary}}|чин=[[генерал]],<br><small>[[Гер.]]:</small> ''Feldzeugmeister''|битки=[[Револуции од 1848 година во Австриската Империја|Револуции од 1848 година]]<br>[[Втора италијанска војна за независност|Сардинска војна]]<br>[[Австро-пруска војна]]<br>{{tree list}} *'''[[Австро-унгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|Босанска кампања]]''' **[[Битка кај Маглај (1878)|Битка кај Маглај]] **[[Австро-унгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878 година#Окупација|Битка кај Читлук]] **[[Австро-унгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878 година#Окупација|Битка кај Столац]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Ливно]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Клобук]] **[[Австроунгарска_кампања_во_Босна_и_Херцеговина_во_1878#Окупација|Битката кај Тузла]] **''[[Битката кај Сараево (1878)|Падот на Сараево]]'''{{tree list/end}}|одличја=[[барон]]|служба-време=[[1836.]] – [[1882.]]}} '''Јосип Филиповиќ''', ''Фрајхер'' (Барон) фон Филипсберг уште познат како '''Јозеф фон Филипович''' или '''Јозеф Филипович''' (28 април 1819 - 6 август 1889 година) – хрватски благородник<ref name="Hrvatska enciklopedija">{{Наведена енциклопедија|access-date=10 May 2016}}</ref> и австриски генерал, еден од најголемите хрватски воени водачи и постар брат на хрватскиот генерал [[Фрањо Филиповиќ (хрватски генерал)|Фрањо Филиповиќ]]. Кој се искачил на чинот на [[Австроунгарија|австриско-унгарски]] генерал (''Фелдцеугмајстер''). == Живот и кариера == Филиповиќ е роден во [[Воена краина|воениот граничен]] град Госпиќ во [[Австриско Царство|Австриското Царство]] (денешна [[Хрватска]]) и претставува еден од најголемите хрватски воени водачи воопшто, потекнувал од благородничкото семејство Лика Филиповиќ . Тој го добил епитетот „фон Филипсберг“ по Филиповац. Во 1836 година се приклучил на австриската армија и станал [[мајор]] во 1848 година, а подоцна се борел под команда на [[Јосип Јелачиќ]] во [[Кралството Унгарија (1526–1867)|Унгарија]], помагајќи во задушувањето на револуциите од 1848 година . Тој станал [[полковник]] и командант на 5 граничен полк во 1857 година и извојувал победи во Битката кај Солферино во 1859 година и во [[Австро-пруска војна|Австро-пруската војна]] во 1866 година. Во еден момент бил командант на [[Виена|виенска]] дивизија и за кратко време бил унапреден од генерал во генерал-полковник . Во 1859 година станал генерал-мајор и се борел во 6 корпус во Италија, за што бил награден со наследната титула ''Фрајхер'' . Во 1866 година се борел во [[Кралство Бохемија|бохемската]] кампања во 2-риот корпус. Филиповиќ се искачил повисоко во чиновите, стациониран во [[Виена]], Тирол, [[Предарлска|Форарлберг]] и [[Брно]], каде што бил назначен за фелдцеугмајстер во јануари 1874 година. Во јуни 1874 година, тој станал командант на војската во Бохемија, позиција што ќе ја држи до својата смрт. <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}</ref> Во јули 1878 година, тој командувал со трупите [[Австроунгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|што ја нападнале Босна и Херцеговина]] . По тримесечна битка, неговите трупи го освоиле [[Сараево]] на 19 август, кое потоа станало главен град. <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFOršolić1999">Oršolić, Tado (1999-12-01). [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en "Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar'' (in Croatian). [[Хрватска академија на науките и уметностите|Croatian Academy of Sciences and Arts]]. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1330-0474 1330-0474]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-01-13</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> <ref name="friedman">Friedman, Francine (1996). ''The Bosnian Muslims: denial of a nation.'' Westview Press, {{ISBN|978-0-8133-2096-0}}</ref> Окупацијата на Херцеговина му била доделена на неговиот подреден фелдмаршалот Стјепан Јовановиќ . <ref name="orsolic-1999" /> Тој се вратил во Виена во 1880 година и во Прага во 1882 година. Филиповиќ починал во [[Прага]] во [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]] (денес [[Чешка|Чешка Република]] ). <ref name="orsolic-1999">{{Наведено списание|last=Oršolić|first=Tado|date=1999-12-01|title=Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878.|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en|format=PDF|journal=Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar|language=Croatian|publisher=[[Croatian Academy of Sciences and Arts]]|issn=1330-0474|access-date=2011-01-13}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFOršolić1999">Oršolić, Tado (1999-12-01). [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=18799&lang=en "Sudjelovanje dalmatinskih postrojbi u zaposjedanju Bosne i Hercegovine 1878"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Radovi / Institute for Historical Sciences in Zadar'' (in Croatian). [[Хрватска академија на науките и уметностите|Croatian Academy of Sciences and Arts]]. [[ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1330-0474 1330-0474]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-01-13</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> За своите заслуги бил одликуван со Командантен крст на Редот на Марија Тереза во 1879 година. Филиповиќ имал помлад брат [[Фрањо Филиповиќ (хрватски генерал)|Фрањо Филиповиќ]] кој исто така бил генерал. == Видете исто така == * Список на добитници на Воен орден на Марија Тереза од хрватско потекло * Список на хрватски војници * Хрватско благородништво == Референци == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.austro-hungarian-army.co.uk/biog/philippovic.html Биографија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170104194459/http://austro-hungarian-army.co.uk/biog/philippovic.html|date=2017-01-04}} {{Почетна кутија}} {{s-new}} {{S-ttl|title=[[List of governors of Bosnia and Herzegovina|Governor of Bosnia and Herzegovina]]}} {{s-aft|after=[[Wilhelm Nikolaus]]}} {{s-end}}{{Bosnian governor}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Кралство Далмација]] [[Категорија:Луѓе од Госпиќ]] [[Категорија:Починати во 1889 година]] [[Категорија:Родени во 1819 година]] lwvs6zsqew34p1w6bie4owxpwae9u4e 0 1391168 5537191 2026-04-10T11:37:27Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7392478|Franjo Filipović (hrvatski general)]]“ 5537191 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Franjo_Filipović.jpg|мини|Филиповиќ 1880.]] '''Фрањо Филиповиќ''' ( Лика Нови, Госпиќ, [[12 октомври]] [[1820]] – [[Виена]], [[8 јуни]] [[1903]]) – хрватски висок воен офицер во австриската армијa, кој се искачил до чин фелдмаршал и воедно бил помлад брат на генералот [[Јосип Филиповиќ]].<ref name="Hrvatska enciklopedija" /> == Биографија == Бил роден во Нови, близина на Госпиќ. Се школувал во военото училиште во Тулн, а во 1836 година стапил во воена служба како кадет. Во 1839 година станал потпоручник, во 1844 година поручник, во 1848 година прв поручник, во 1854 година потполковник, во 1856 година полковник, во 1862 година генерал-мајор, а во 1865 година вицемаршал. Во 1859 година учествувал во италијанската воена кампања и во Битката кај Солферино. Во 1861 година бил преместен за бригаден во Задар, а веќе во 1862 година бил назначен за командант на бригада и тврдина во Дубровник. Во 1865 година бил назначен за царски [[Namjesnik Dalmacije|гувернер]] за Далмација. Како гувернер се спротивставил на австриската политика на потпирање на автономистите, поради што бил отповикан во 1868 година, а во 1869 година преместен за дивизиски командант и воен командант во Кошице. Во 1877 година, тој бил назначен за командант [[70. petrovaradinska pješačka pukovnija|на 70]] [[70. petrovaradinska pješačka pukovnija|петроварадински]] пешадиски полк и станал генерал на артилеријата и командант на генерал во Моравија и Шлезија со штаб во Брно, а истата година, тој бил преместен во Загреб. Во 1878 година, му помогнал на својот брат Јосип во [[Австроунгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|окупацијата на Босна и Херцеговина]], а во 1881 година се пензионирал. == Извори == {{Наводи}}{{Hrvatska enciklopedija – autorska prava|https://enciklopedija.hr/clanak/19569}}{{GLAVNIRASPORED:Filipović, Franjo}} [[Категорија:Луѓе од Госпиќ]] [[Категорија:Воена историја на Австрија]] [[Категорија:Воена историја на Хрватска]] 513nb6rz6v0xkwhenc6ytgwrylrh1s9 5537194 5537191 2026-04-10T11:39:52Z IvanKonev123 98191 IvanKonev123 ја премести страницата [[Фрањо Филиповиќ (хрватски генерал)]] на [[Фрањо Филиповиќ]] 5537191 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Franjo_Filipović.jpg|мини|Филиповиќ 1880.]] '''Фрањо Филиповиќ''' ( Лика Нови, Госпиќ, [[12 октомври]] [[1820]] – [[Виена]], [[8 јуни]] [[1903]]) – хрватски висок воен офицер во австриската армијa, кој се искачил до чин фелдмаршал и воедно бил помлад брат на генералот [[Јосип Филиповиќ]].<ref name="Hrvatska enciklopedija" /> == Биографија == Бил роден во Нови, близина на Госпиќ. Се школувал во военото училиште во Тулн, а во 1836 година стапил во воена служба како кадет. Во 1839 година станал потпоручник, во 1844 година поручник, во 1848 година прв поручник, во 1854 година потполковник, во 1856 година полковник, во 1862 година генерал-мајор, а во 1865 година вицемаршал. Во 1859 година учествувал во италијанската воена кампања и во Битката кај Солферино. Во 1861 година бил преместен за бригаден во Задар, а веќе во 1862 година бил назначен за командант на бригада и тврдина во Дубровник. Во 1865 година бил назначен за царски [[Namjesnik Dalmacije|гувернер]] за Далмација. Како гувернер се спротивставил на австриската политика на потпирање на автономистите, поради што бил отповикан во 1868 година, а во 1869 година преместен за дивизиски командант и воен командант во Кошице. Во 1877 година, тој бил назначен за командант [[70. petrovaradinska pješačka pukovnija|на 70]] [[70. petrovaradinska pješačka pukovnija|петроварадински]] пешадиски полк и станал генерал на артилеријата и командант на генерал во Моравија и Шлезија со штаб во Брно, а истата година, тој бил преместен во Загреб. Во 1878 година, му помогнал на својот брат Јосип во [[Австроунгарска кампања во Босна и Херцеговина во 1878 година|окупацијата на Босна и Херцеговина]], а во 1881 година се пензионирал. == Извори == {{Наводи}}{{Hrvatska enciklopedija – autorska prava|https://enciklopedija.hr/clanak/19569}}{{GLAVNIRASPORED:Filipović, Franjo}} [[Категорија:Луѓе од Госпиќ]] [[Категорија:Воена историја на Австрија]] [[Категорија:Воена историја на Хрватска]] 513nb6rz6v0xkwhenc6ytgwrylrh1s9 0 1391169 5537195 2026-04-10T11:39:52Z IvanKonev123 98191 IvanKonev123 ја премести страницата [[Фрањо Филиповиќ (хрватски генерал)]] на [[Фрањо Филиповиќ]] 5537195 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Фрањо Филиповиќ]] thd0cca5try4s8yqs747xbnjqhc3hdv 0 1391170 5537200 2026-04-10T11:51:28Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1327220125|Milan Levar]]“ 5537200 wikitext text/x-wiki  {{Инфокутија Личност|name=Милан Левар|image=<!-- само име на датотека, без префикс „Датотека:“ или „Слика:“ и без загради во форма на [[загради]] -->|death_place=[[Госпиќ]], [[Хрватска]]|occupation=Механичар, војник, разоткривач|spouse=Весна Левар|children=Леон Левар|awards=2014 Награда „Душко Кондор“ за граѓанска храброст|birth_date={{birth date|1954|12|23}}|birth_place=[[Госпиќ]], [[Социјалистичка Република Хрватска|НР Хрватска]], [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|ФНР Југославија]]|death_date={{Death date and age|2000|08|28|1954|12|23|df=y}}}} '''Милан Левар''' (23 декември 1954 – 28 август 2000) – хрватски разоткривач, поранешен офицер во хрватската армија . Роден во Госпиќ, [[Хрватска]] му бил извршен атентат со бомба поставена под неговиот автомобил пред неговата куќа во Госпиќ на 28 август 2000 година, бидејќи јавно се залагал за правда за жртвите на [[Хрватска војна за независност|злосторствата]] извршени од страна на србите и ЈНА за време на [[Хрватска војна за независност|Хрватската војна за независност]]. Откако се пријавил како волонтер во Хрватската армија во 1991 година, според извештаите, во 1992 година му било наредено да собира хрватски Срби за егзекуција, што тој го одбил. Тој помогнал во одбраната на градот во 1991 година кога локалните Срби се побуниле против [[Независност на Хрватска|прогласувањето на независноста на Хрватска]]. Во 1991 година, тој бил сведок на тоа како цивили биле однесени со камион на локации надвор од Госпиќ, каде што биле егзекутирани од воени полициски одреди и закопани во скриени масовни гробници, а потоа, тој бил сведок на ограбувањето на нивните домови и ги пријавил злосторствата во времето кога се случиле, но ништо не било преземено. Тој бил толку шокиран од постапките што ја напуштил војската и решил да даде докази пред Трибуналот за воени злосторства во [[Хаг]]. По војната, тој бил контактиран од [[Меѓународен кривичен суд за поранешна Југославија|Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија]] во Хаг и бил испрашуван како потенцијален сведок во 1997 и 1998 година во врска со воените злосторства. Тој помогнал во собирањето докази и пронаоѓањето други сведоци кои исто така биле испрашувани од страна на Трибуналот. Левар бил убиен пред да го даде своето сведоштво на суд.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2014)">потребен е цитат</span>]]'' &#x5D;</sup> Истрагата за смртта на Левар досега била неуспешна. Хрватските власти престанале да ја информираат неговата вдовица за напредокот на истрагата. Таа самата во неколку наврати добивала закани со смрт од непознати лица. Една од загриженостите што ги искажаа сведоците како причина за нивната неподготвеност да сведочат за работите што наводно ги виделе за време на војната е преовладувачката неказнивост на високите воени и политички функционери кои биле на моќ за време на војната. И покрај постоењето на јавно достапни информации, вклучително и докази од јавни судски постапки во Хрватска, обвинувањата против многу од функционерите не се истражени. == Видете исто така == * Масакрот во Госпиќ * Писмо од дванаесет генерали == Референци == {{Наводи}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Починати во 2000 година]] [[Категорија:Родени во 1950-тите]] igky25u48xjetumspaak05xyybwxt41