Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 1216 5544741 5462486 2026-04-25T20:42:19Z Andrew012p 85224 5544741 wikitext text/x-wiki {{Текст од МИФЦ}} {{Инфокутија за филм | name =Пред дождот | image =Before_The_Rain.jpg | caption = | director = [[Милчо Манчевски]] | writer = [[Милчо Манчевски]] | producer = [[Горјан Тозија]] | music = [[Анастасија (музичка група)|Анастасија]]<br>[[Вања Лазарова]] | starring = [[Кетрин Картлиџ]]<br />[[Раде Шербеџија]]<br />[[Грегоар Колен]]<br>[[Мето Јовановски (глумец)|Мето Јовановски]]<br>[[Лабина Митевска]]<br>[[Кирил Ристоски]]<br>[[Кирил Псалтиров]]<br>[[Петар Мирчевски]]<br>[[Милица Стојанова]]<br>[[Младен Крстевски]]<br>[[Благоја Спиркоски-Џумерко]]<br>[[Илко Стефановски]]<br>[[Силвија Стојановска]]<br>[[Јосиф Јосифовски (глумец)|Јосиф Јосифовски]]<br>[[Џемаил Максут]]<br>[[Катерина Коцевска]]<br>[[Владимир Ендровски]] | cinematography = [[Теран Мануел]] | distributor = | country = {{МКД}} | runtime = 113 минути | language = [[Македонски јазик|македонски]] | budget =1,9 милиони долари | gross = 763.847 долари | website = | amg_id = | imdb_id = 0110882 | MIFC = 79 |genre=воен<br>драма<br>романтика}} '''''Пред дождот''''' — [[Македонски филм|македонски]] воен [[филм]] од [[1994]] година, режиран од [[Милчо Манчевски]]. Во 1994 година бил предложен за филмската награда Оскар.<ref>[http://www.kirilica.com.mk/vest2010.asp?id=58852 „Пред дождот“ на фестивал во Украина и семинар во Тајван]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} kirilica.com.mk</ref> Филмското дејство на „Пред дождот“ поседува сопствена консеквентно спроведена драматуршка логика и од неа, всушност, и извира оној недвосмислен квалитет и шарм на ова остварување. Филмот е во времетрање од 113 минути и е снимен во техника на широк екран, со звук, во боја и 35 мм. == Содржина == {{Разоткривање}} Во својата филмска нарација, филмот содржи три целини поврзани меѓу себе. Тие се насловени како „''Зборови''“, „''Лица''“ и „''Слики''“. === ''Зборови'' === Дејството во „Зборови“ се случува во древен машки [[манастир]] некаде во Македонија. Младиот [[монах]] Кирил, заветен на молчење, во својата таванска ќелија ја наоѓа Замира, [[Македонски Албанци|Албанка]], девојка која повеќе наликува на дете. Тој не разбира [[албански]], но нема дилема дека таа тука бара засолниште од некакво зло. Го премолчува нејзиното присуство во манастирот дури и тогаш кога вооружените селани ја бараат за да и судат за убиството на еден соселанец. Исплашен е кога тие го пребаруваат манастирот и е вистински среќен кога не ја наоѓаат. Постарите монаси го забележуваат неговиот молчалив страв. Длабоко во ноќта влегуваат во ќелијата на Кирил и ја наоѓаат девојката. Казната за монахот е заминување од манастирот. Под закрилата на ноќта, минувајќи покрај пијаната селска стража, Кирил и Замира ја напуштаат сигурноста на манастирските ѕидини. Веќе е ден, тие минуваат низ каменест планински предел. Кирил, исполнет со грижа и љубов кон девојката, и ветува сигурност некаде далеку од селото и планината. Таа не го разбира неговиот говор, но ја разбира неговата љубов. Бакнежот врз нејзиното лице и нејзините раце кои бараат спас околу неговото тело, се единствениот физички допир меѓу нив. Но тука, веднаш до нив, се нејзините роднини и соселани. Нејзиниот дедо со строгост на племенски старешина ја враќа во стварноста. Таа се обидува да објасни дека Кирил и помогнал, дека ја спасил и дека ја сака. Дедото со својот неумолив авторитет го брка Кирил. Тој колебливо тргнува. Крикот на Замира по него го враќа. Таа трча кон него. Нејзиниот брат пука. Предрасудите не оставаат можност за поинаков крај. Кирил е покрај Замира, а таа гледајќи во него умира. === ''Лица'' === Во вториот дел од филмот „Пред дождот“, дејствијата се случуваат во еден наполно поинаков свет, динамичен, современ, урбан [[Лондон]]. Во светски познатата фотографска агенција работи лауреатот на Пулицеровата награда, [[Македонци|Македонецот]] Александар Кирков, одамна заминат од [[Македонија|татковината]]. Тукушто вратен од [[Босанска војна|боиштето]] во [[Босна и Херцеговина]] каде што фотографирал [[убиство]], чин кој според него го прави соучесник во трагичниот настан, Александар одлучува да се врати во Македонија. Меѓу него и Ен, младата жена која работи во истата агенција се случува страсна љубовна приказна. Александар ја повикува да замине со него. Додека Ен се бори со својата дилема дали да ја остави извесноста во која живее и да замине со Александар во непредвидлива иднина, во кафеаната каде што разговара со сопругот се случува инцидент со трагични последици. Во пресметката меѓу [[балкан]]ските [[Иселување|иселеници]], меѓу другите загинати е и нејзиниот сопруг. === ''Слики'' === Третиот дел од филмот, се случува во [[Македонија]]. Александар се враќа дома, во родниот крај, барајќи засолниште во долго сонуваниот мир на својот роден крај и не помислувајќи дека тука се води една поинаква, но не помалку беспоштедна војна. Пределите на неговиот роден крај се исти, но односите меѓу луѓето се драстично променети. Во крајот каде што живеат два различни народа, со различни верски припадности, односите се крајно поларизирани. Меѓу нив владее недоверба, искрата на можниот судир се чувствува во воздухот. Вооружени луѓе се сретнуваат насекаде, стравот се вгнездил во душите. Роднините на Александар го примаат со радост, но и со чудење. Неговата родна куќа е руинирана. Искрен во намерите и чесен во постапките кон луѓето, Александар ги посетува пријателите во соседното албанско село, сака да ја види некогашната соученичка Хана, кон која во момчешките години негувал нежни чувства. Таа сега е вдовица и мајка на две деца, син и ќерката Замира. Сè уште неадаптиран кон атмосферата што натежнала врз луѓето, Александар се ангажира во спасувањето на Замира која е затворена во бачилото под обвинение за убиство на еден негов роднина. Тој, без страв од вооружените соселани, ја изнесува девојката од бачилото. Неговиот братучед, соочен со сопствената немоќ пред супериорноста на Александар, пука по него. Животот на Александар завршува во пределите каде што израснал и од рацете на луѓето по кои копнеел. {{РазоткривањеКрај}} == Улоги == {| class="wikitable" width="50%" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Глумец/ка !! Улога |- | [[Кетрин Кертлиџ]] || Ен |- | [[Раде Шербеџија]] || Александар |- | [[Кирил Псалтиров]] || Моме |- | [[Грегоар Колен]] || Кирил |- | [[Лабина Митевска]] || Замира |- | [[Мето Јовановски (глумец)|Мето Јовановски]] || д-р Сашо |- | [[Џеј Вилиерс]] || Ник |- | Борис Делчевски ||Петре |- | [[Силвија Стојановска]] || Хана |- | Дејан Велков ||Мате |- | [[Џемаил Максут]] ||Кузман |- | Миле Јовановски ||Попот што пее на погребот |- | [[Фајлида Ло]] || Мајката на Ен |- | [[Јосиф Јосифовски (глумец)|Јосиф Јосифовски]] || Отец Марко |- | Методи Псалтиров ||Томе |- | [[Милица Стојанова]] ||Тетка Цвета |- | [[Кирил Ристоски]] || Отец Дамјан |- | [[Петар Мирчевски]] || Здраве |- | [[Љупчо Бреслиски]] || Митре |- | [[Игор Маџиров]] || Стојан |- | [[Илко Стефановски]] || Бојан |- | [[Сузана Киранџиска]] || Неда |- | [[Младен Крстевски]] || Трифун |- | [[Катерина Коцевска]] || Кате |- | [[Владимир Ендровски]] || Трајче |- | [[Абдурахман Шала]] || Зекир |- | [[Владимир Јачев]] || Алија |- | [[Ленче Делова]] || Службеник |- | [[Љупчо Тодоровски-Упа]] || Кизо |- | [[Симеон Мони Дамевски]] || Ѓорѓи |- | [[Благоја Спиркоски-Џумерко]] | Водачот на бандата |- | [[Нино Леви]] || Поштарот |- | [[Јордан Витанов]] || Полицаец |- |Сандо Монев |Благој |- |[[Атила Клинче]] |Сефер |- |Арбен Кастрати |Рамиз |- |Даниел Њумен |Ијан |- |Филида Ло |Мајка |- |Габриел Хемилтон |Жената во такси |- |Мелиса Вилкс |Детето со посебни потреби |- |Џо Гулд |Келнер |- |Род Вудрув |Келнерот во тепачката |- |[[Александар Микиќ]] |Атанас |- |Цвето Марески |Момчето со пиштол |- |Џеј Вилерс |Ник |} == Награди и признанија == * [[Златен лав (награда)|Златен лав]] за најдобар филм ([[Венеција]], 1994) * Independent Spirit (САД, 1995) * Номинација на Американската филмска Академија за најдобар филм од неанглиско говорно подрачје (1995) * ''Филм на годината'' во [[Турција]], [[Аргентина]] и [[Шведска]] и повеќе од 40 меѓународни награди<ref>[http://kultura.com.mk/BookDetails.aspx?Pr=1158 Пред дождот - МИЛЧО МАНЧЕВСКИ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160309151410/http://kultura.com.mk/BookDetails.aspx?Pr=1158 |date=2016-03-09 }} Култура</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [[imdbtitle:0110882|Пред дождот IMDb]] * [http://manchevski.com/docs/24_intro_to_letters_in%20before_the_rain_dvd.pdf Милчо Манчевски - Предговор за „Пред дождот“ ДВД] * [https://www.youtube.com/channel/UCRp0XiTkK7KqoqJB1rieBCg YouTube канал на Милчо Манчевски] * [https://www.imdb.com/title/tt0110882/externalreviews?ref_=tt_ov_rt Before the Rain IMBD reviews ] * [https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/beforetherainnrhowe_c00d74.htm Before the Rain review, Washington Post] * [https://manchevski.com/docs/nytimes-converted.pdf The New York Times Guide to the Best 1000 Movies Ever Made] * [https://www.manchevski.com/docs/Roger%20Ebert's%20Video%20Companion.pdf Roger Ebert's Video Companion - Article: "Before the Rain" (1997)] * [https://manchevski.com/docs/Fenster%20zum%20Ausstieg%20-%20Frankfurter.pdf Frankfurter Rundschau (In German)] * [https://www.rogerebert.com/reviews/before-the-rain-1995 Before the Rain review by Roger Ebert] * [https://www.manchevski.com/docs/5variety.jpg "The 'Rain' Maker" - Article in Variety &#91;Max Alexander&#93;] * [https://www.rogerebert.com/interviews/the-rain-maker "The 'Rain' maker" - Interview &#91;Roger Ebert&#93; (1995) (rogerebert.com)] * [https://www.manchevski.com/docs/2nyrewiew.gif "The Worst Can Happen, And It Does" - Film Review in The New York Times &#91;Janet Maslin&#93; (1995)] * [https://manchevski.com/docs/8_thomas_woodard.pdf "Living/Reliving Before the Rain" - Essay -Thomas Woodard] * [http://manchevski.com/docs/6kibbey.pdf "Montage and the Semiotics of Credibility: An Analysis of Before the Rain" - Ann Kibbey] * [https://manchevski.com/docs/1america.gif "Director Makes Dazzling Debut in Rain" - Article in Miami Herald &#91;Rene Rodriguez&#93; (1995)] * [https://manchevski.com/docs/2_close_up_rhodes.pdf "CLOSE UP: Milcho Manchevsky" - a conversation with Nancy Keefe Rhodes in DOSSIER (2005)] * [https://manchevski.com/docs/2america.gif Balkan Homecoming "Before the Rain" and "The Quick and the Dead" by Anthony Lane] * [https://www.manchevski.com/docs/6before_the_rain-stunning_tale_of_macedonia.pdf Before the Rain - Stunning Tale Of Macedonia] * [https://manchevski.com/docs/before_the_rain_never-ending_story_by_ian_christie.pdf "Before the Rain" never ending story by Ian Christie] * [https://manchevski.com/docs/16aporias_of_the_war_story.pdf Aporias of the war story] [[Категорија:Македонски филмови од 1990-тите]] [[Категорија:Филмови на Милчо Манчевски]] [[Категорија:Филмови со Мето Јовановски]] [[Категорија:Филмови со Милица Стојанова]] [[Категорија:Филмови со Благоја Спиркоски-Џумерко]] [[Категорија:Филмови со Младен Крстевски]] [[Категорија:Филмови со Јосиф Јосифовски]] [[Категорија:Филмови со Кирил Псалтиров]] [[Категорија:Филмови од 1994 година]] [[Категорија:Појавено во 1994 година во Македонија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Македонија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лондон]] [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] c21rq4bej15et01othxmomkuio50cvb 0 1217 5544680 5496616 2026-04-25T18:38:07Z Andrew012p 85224 5544680 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за филм | name = Збогум на дваесеттиот век! | image =Збогум на дваесеттиот век наслов (1998).png | image_size = 270px | caption = Екранска снимка на филмот | director = [[Дарко Митревски]]<br />[[Александар Поповски (режисер)|Александар&nbsp;Поповски]] | producer = [[Дарко Митревски]] | writer = [[Дарко Митревски]]<br />[[Александар Поповски (режисер)|Александр Поповски]] | narrator = | starring = [[Владимир Ендровски]]<br>[[Никола Ристановски]]<br />[[Лазар Ристовски (глумец)| Лазар Ристовски]]<br />[[Владо Јовановски]]<br />[[Петар Темелковски]]<br />[[Софија Куновска]]<br />[[Тони Михајловски]]<br>[[Лилјана Велјанова]]<br >[[Марин Бабиќ]]<br />[[Звездана Ангеловска]]<br />[[Јосиф Јосифовски (глумец) |Јосиф Јосифовски]]<br />[[Стево Спасовски]]<br />[[Ненад Стојановски]]<br />[[Емил Рубен]]<br />[[Петре Арсовски]]<br />[[Милица Стојанова]] | music = [[Ристо Вртев]] | release = | cinematography = [[Владимир Самоиловски]] | editing = [[Петар Јакониќ]] | released = [[1998]] | runtime = 83 мин | country = {{МКД}} | language = [[македонски]] <br /> [[англиски]] | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = | amg_id = | distributor = {{З-МКД}} Мирко и Славко <br> {{З-САД}}&nbsp;Salt&nbsp;City&nbsp;Productions | imdb_id = 0179196 | MIFC = 97 }}'''''Збогум на дваесеттиот век!''''' — [[Македонска кинематографија|македонски]] [[Научна фантастика|научнофантастичен]] [[филм]] од [[1998]] година, режиран од [[Дарко Митревски]] и [[Александар Поповски (режисер)|Александар Поповски]], со [[Никола Ристановски]], [[Лазар Ристовски (глумец) |Лазар Ристовски]], [[Лилјана Велјанова]], [[Владо Јовановски]], [[Софија Куновска]] и [[Тони Михајловски]] во главните улоги. Филмот е добитник на наградата ''Méliès d'Argent'' за најдобар европски филм од областа на фантастиката на Меѓународниот филмски фестивал ''Expo Cine'' одржан во [[Хелсинки]] во [[1999]] година <ref name="IMDB"/><ref name="MIFC">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maccinema.com/filmovi_detali.asp?IDMAKFILM=97|title=Збогум на 20 век|publisher=Македонски Информациски Филмски Центар|accessdate=2008-09-04}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Бил и [[Список на македонски филмови понудени за номинација за Оскар|македонски избор за номинација за „Оскар“ за најдобар странски филм]], но не успеал да влезе во потесниот круг на избрани.<ref name="OscarGuy71stNominees">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oscarguy.com/Oscars/Annual/71st/Foreign.html|title=71то доделување на наградите Оскар (1998): Понуди за номинација за Оскар за најдобар странски филм|publisher=oscarguy.com|accessdate=2008-09-04|archive-date=2008-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20080920090912/http://www.oscarguy.com/Oscars/Annual/71st/Foreign.html|url-status=dead}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}} ''Збогум на дваесеттиот век!'' е жанровски комбиниран филм, проткаен со разни библиско-митолошки теми и мотиви од народното творештво, како и со разни цитати и парафрази од целокупната светска филмска историја наназад. Самите автори тврдат дека се работи за оформување, раѓање на еден релативно спечифичен и нов жанр, што тие го нарекуваат ''ethno-groovy''.<ref name="MIFC"/> Структурно и временски, филмот е поделен на три дела, рамковно врзани во една поголема, релативно релаксирана и наизглед не сосема јасно поврзано целина. Трите приказни се исполнети со огромна доза на насилство и чувство на емоционален очај. Првиот дел се одвива во [[2019]] година, кога светот има изглед на некаква пост-апокалиптична рушевина. Човекот наречен Кузман ([[Никола Ристановски]]) е осуден на смрт од страна на номадско племе, но нивните обиди да го убијат завршуваат неуспешно. Причината е тоа што Кузман е ''Човекот-што-не-може-да-умре''. Барајќи начин да го симне ова проклетство од себе, Кузман дознава од ''Берберот-Пророк'' ([[Владо Јовановски]]) дека на еден ѕид во Градот, чуван од ''Човекот-со-зелена-коса-кој-свири-на-пушка'' ([[Тони Михајловски]]), се испишани сите човечки судбини, и дека таму е напишана и неговата. Кузман тргнува во потрага и по борбата со ''Човекот-со-зелена-коса'' ја открива својата судбина и дознава дека, за да се ослободи од проклетството, треба да води љубов со сопствената сестра. Тој го прави тоа, и така успева да умре.<ref name="MIFC"/> Втората приказна е триминутен интерлудиум датиран во [[1900]]<ref name=RV/> или [[1919]] година <ref name=TVGuide>[http://movies.tvguide.com/goodbye-20th-century/review/134403 Рецензија на Мејтленд Мекдона] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110722001224/http://movies.tvguide.com/goodbye-20th-century/review/134403 |date=2011-07-22 }} на ''TV Guide Online''.</ref>. Презентирана како снимка на првата свадбена церемонија на Балканот, сцената се претопува во насилство кога се открива дека нововенчаните се, всушност, брат и сестра.<ref name=RV>[http://www.reelviews.net/movies/g/goodbye_20th.html Рецензија на Џејмс Берардинели] на ''ReelViews Review''.</ref> Тука, како лик повторно се јавува ''Берберот-Пророк'' - тој е снимателот на настанот - и преку него се врзуваат двете приказни.<ref name="MIFC"/> Третата приказна се одвива на Новогодишната вечер [[1999]] спрема [[2000]] година. Главен лик е [[Дедо Мраз]] ([[Лазар Ристовски]]), инаку потстанар во една соба во градот, кој, разочаран од расипаноста на луѓето, посебно од работите што му се случуваат токму на денот на преодот од еден милениум во друг, решава да го уништи светот точно на полноќ, на самиот преод во новиот милениум<ref name="MIFC"/>. [[Дедо Мраз]] се враќа во својата соба каде што забележува дека се одвива погребна процесија. Тажењето се претвора во насилство, додека во позадина свири панк-верзијата на [[Сид Вишс]] на ''[[My Way (песна)|My Way]]''.<ref name=NYT>[http://movies.nytimes.com/movie/177631/Goodbye-20th-Century-/overview Рецензија на ''New York Times/All Movie Guide''.]</ref> Како лик, на почетокот од овој дел, се јавува и Кузман, главниот лик од првиот дел - како мало дете. Таа линија во филмот, заедно со Дедо Мраз кој на крајот од филмот ги испишува судбините на идните луѓе на еден од ѕидовите во градот (оној истиот ѕид којшто во првиот дел беше цел на Кузмановата потрага, се основните нишки што ја поврзуваат оваа приказна со другите две. На тој начин и се затвора кругот во рамковната приказна на филмот, и истиот - со тоа и завршува.<ref name="MIFC"/> {{endspoiler}} == Реакции и награди == === Реакции === ''Збогум на дваесеттиот век!'' наидува на мешани реакции од филмските критичари. Денис Харви, во својот текст за списанието ''Variety'', пишува дека ''"темпото на филмот е невоодначено, идејата и намерата често несфатливи, но стилски одлично изработениот 'Збогум на дваесеттиот век!' е впечатлив само врз основа на својата идиосинкретичност."''<ref>[http://www.variety.com/review/VE1117913890.html?categoryid=31&cs=1&p=0 Рецензија на Денис Харви] во списанието ''Variety''.</ref> Роберт Фиршинг, пишувајќи ја својата критика за ''Чудесниот свет на култните филмови'' (''The Amazing World of Cult Movies''), вели дека филмот е ''"импресионистички крик на гнев и очај од една земја што опстојува на работ на воената линија со година, некој вид на кошмар без почеток и крај. Се добива чувство дека сите загрижени се веќе полудени, а токму тоа е и местото каде 'Збогум на дваесеттиот век!' и најмногу успева: без да прикаже и најмала сцена од состојбата на [[Балкан]]от, успева да ги наслика ужасот и безмисленоста на регионалниот конфликт на начин на кој вообичаен воен филм би бил притиснат да успее."''<ref>[http://www.awcm.us/bbb/nr990623.htm Рецензија на Роберт Фиршинг] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060223152344/http://www.awcm.us/bbb/nr990623.htm |date=2006-02-23 }} на ''Amazing World of Cult Movies''.</ref> Мејтленд Мекдона, пак, на филмот му дава 3,5 од можни четири ѕвезди, заклучувајќи дека истиот е ''"симултано цртанолик и елузивен"'' и дека претставува ''"опседнувачко дело на агресивниот поп-арт."''.<ref name=TVGuide/> [[Џејмс Берардинели]], во својата рецензија за ''Reel Views'', го оценува филмот со 1,5 ѕвезда од четири, пожалувајќи се дека ''"[[Александар Поповски|Поповски]] и [[Дарко Митревски|Митревски]] изгледа уживаат во тоа да го направата филмот што е можно позабеган, и, иако резултатот можеби ним и им дава некаков ужиток, многу веројатно дека тој го има сосема спротивниот ефект на оние што седат во кино и го гледаат конечниот производ."'' Во контекст на ова, Берардинели сатирично забележува и дека ''<nowiki/>'Збогум на дваесеттиот век!' успева да го постигне речиси невозможното: да направи [наративната линија на] ‘[[Изгубениот автопат]]’ на [[Дејвид Линч]] да изгледа конгруозна и линеарна."''<ref name=RV /> === Награди === * [[1999]] - МФФ, „''Expo Cine''“, Хелсинки, награда „''Méliès d'Argent''“ за најдобар европски филм од областа на фантастиката * [[1999]] - МФФ, [[Феникс]]/[[Њујорк]], награда за најдобра монтажа на [[Петар Јакониќ]] * [[1999]] - МФФ, [[Феникс]]/[[Њујорк]], награда за најдобра сценографија на [[Бујар Муча]] и [[Предраг Андонов]] * [[1999]] - 20-ти „''Фантафестивал''“, [[Рим]], награда за најдобар глумец за [[Лазар Ристовски]]<ref name="IMDB">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.imdb.com/title/tt0179196/awards|title=Награди за "Збогум на 20 век"|publisher=[[Семрежна филмска база на податоци]]|accessdate=2008-09-04}}</ref> * [[2000]] - МФФ „''Кинг Нобел''“, [[Брисел]], Гран При „''КИНГ Нобел НАГРАДА 2000''“ * [[2000]] - МФФ „''Кинг Нобел''“, [[Брисел]], награда за најдобра камера на [[Владимир Самоиловски]] <ref name="MIFC"/> == Поврзано == {{Portalpar|Филм}} * [[Список на македонски филмови понудени за номинација за Оскар]] == Белешки == {{reflist}} == Надворешни врски == * {{МИФЦ|97|Збогум на 20 век}} * {{imdb title|0179196|Збогум на 20 век}} * [http://www.youtube.com/results?search_query=Goodbye%2C+20th+Century&search_type=&aq=f Врски кон неколку клипови на ''YouTube''] — извадоци од филмот. {{Дарко Митревски}} {{МакедонскиФилм}} [[Категорија:Филмови на Дарко Митревски]] [[Категорија:Македонски филмови понудени за номинација за Оскар за најдобар странски филм]] [[Категорија:Филмови од 1998 година]] [[Категорија:Филмови со Младен Крстевски]] [[Категорија:Македонски филмови од 1990-тите]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во 1999 година]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во 2019 година]] [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Постапокалиптични филмови]] qk41swqjs6uxhks3jn91g9ppl7zo28o 0 9296 5544658 5517252 2026-04-25T18:16:46Z P.Nedelkovski 47736 ситна поправка 5544658 wikitext text/x-wiki {{Поврзано|Света Софија (појаснување)}} {{Инфокутија Верски објект |building_name=Црква Света Софија<br /> |image=Црква Св. Софија во Охрид.jpg |caption=Црквата Света Софија, од воздух. |location=[[Охрид]], [[Македонија]] |geo= |religious_affiliation=[[Македонска православна црква]] |district= |consecration_year= |status= |leadership= |website= |architect= |architecture_type= |architecture_style=[[византиска архитектура|византиски]] |facade_direction= |year_completed= ран XI век |construction_cost= |capacity= |length= |width= |width_nave= |height_max= |dome_quantity= |dome_height_outer= |dome_height_inner= |dome_dia_outer= |dome_dia_inner= |minaret_quantity= |minaret_height= |spire_quantity= |spire_height= |materials= }} '''Света Софија''' — [[соборна црква|соборен]] црковен храм во стариот дел на градот [[Охрид]] во југозападниот дел на [[Република Македонија]]. Посветена е на Христос како Божествена Премудрост т.е. Св. Софија. Оваа црква претставува еден од најзначајните знаменитости во [[Македонија]] со нејзината [[среден век|средновековна]] архитектура и [[фреска|фрески]]. Ова е една од најголемите средновековни цркви на овие простори. Во еден долг временски период таа била [[соборна црква]] на [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]], која својата црковна власт ја протегала на територијата на север од [[Дунав]], до албанските брегови на запад и до [[Солунски Залив|Солунскиот Залив]] на исток. Покрај нејзиното значење како знаменитост, внатрешноста на црквата и нејзиниот двор и колонада претставуваат важно место за одржување на културни збиднувања како концерти и драмски претстави. == Историја== ===Рана историја=== Црквата Света Софија е подигната по големата мисија на [[Св. Кирил и Методиј]] врз темелите на стара сакрална градба. Најверојатно таа служела како [[катедрала]] уште во времето на [[цар Самуил]], кој кон крајот на [[X век]] својата престолнина ја пренел од [[Преспа]] во [[Охрид]]. Според други извори пак, на истото место во времето на царот Самуил постоела [[црква]], која од непознати причини била разурната. Времето на изградбата не може точно да се утврди, бидејќи не е зачуван ниту еден натпис што би упатувал на тоа. За денешната црква се споменува дека била изградена (или обновена) за време на [[Лав I (охридски архиепископ)|архиепископот Лав]], кој во времето од [[1035]] до [[1056]] година се наоѓал на [[Список на архиепископи на македонската и охридската архиепископија|престолот на црквата]]. Овој истакнат црковен поглавар станал ктитор на сликарската декорација на Света Софија. Првобитно црквата имала само една главна [[купола]], а во [[XIV век]] било изградено раскошното надоврешно предворие. По својата првобитна форма таа им припаѓала на трокорабни [[базилика|базилики]] со [[трансепт]], купола и галерии на [[бочен брод|бочните бродови]]. Уште во [[XI век]] имала и [[припрата]], а над северното и јужното одделение на [[олтар]]от биле формирани посебни капели. Вака оформениот објект, скоро три века подоцна, во времето на [[Григориј I (охридски архиепископ)|архиепископот Григориј]], добил припрата- градба која го презентирал врвот на архитектонска култура во Македонија од XIV век. Издолжената припрата е концепирана во хоризонтала, со портик во приземјето и галерии на катот, а на северната и јужната страна од Григориевата галерија се креваат посебни одделенија со кули. ===Отоманска историја=== [[Податотека:Vues iv41076.jpg|мини|десно|Црквата и нејзиното окружување во 1863 г.]] Во втората половина на [[XV век]] црквата била претворена во [[џамија]] и тогаш биле извршени најголемите измени. Сите фрески биле покриени со вар, куполата на црквата е струшена и срамнета со покривот, додека пак старата олтарна мермерна преграда со пластична декорација била отстранета, и од мермерот во наосот кон југозапад е подигнат мимбар, а над северозападните кубиња подигнати се минариња.<ref>{{Наведена мрежна страница | url = http://www.dke.org.mk/crkvi/crkvi.asp#2 | title = Цркви во Првата Охридска парохија | publisher = Дебарско-кичевска епархија | accessdate = 2011-01-28 | archive-date = 2014-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140620223345/http://www.dke.org.mk/crkvi/crkvi.asp#2 | url-status = dead }}</ref> Кон средината на [[XIX век]] во [[Охрид]] престојувал истакнатиот руски славист [[Виктор Григорович]]. Епохално откритие на славистот Виктор Григорович било пронаоѓањето на ракописите на „Опширното житие“ за св. Климент Охридски од охридскиот архиепископ Теофилакт од [[XII век]] и на Краткото житие за св. Климент Охридски од архиепископот Димитриј Хоматијан од [[XIII век]] во охридската [[Црква „Пресвета Богородица Перивлептос“ - Охрид|црква Св. Богородица Перивлепта]]. Во текот на [[1912]] г. била користена како [[складиште]] за оружје. === Современа историја=== Веднаш по [[Втората светска војна]] биле преземени мерки, овој споменик да се зачува од натамошно пропаѓање. Во [[1949]] година започнало чистењето на фреските, кои биле варосани од [[Османлии]]те. Истовремено било извршено и нивно копирање за изложбата „Средновековната уметност на народите на Југославија“ која се одржало во палатата Шајо во [[Париз]]. Во текот на систематските работи со кои раководеле експертите на ''Заводот за заштита на спомениците на културата на Македонија'', кои започнале во [[1951]] година, а завршиле по шест години, биле откриени сите фрески и истите заштитени од натамошно пропаѓање. Од јужниот ѕид биле симнувани според најновите конзерваторски методи што се применувале во [[Италија]]. Со помош на специјални рамови повторно биле враќани на нивните места. Ова симнување на фреските било потребно за да не се оштетат при враќањето на јужниот ѕид, кој бил навален 60 см, така што постоела опасност од негово уривање. Враќањето на ѕидот било извршено [[1953]] година на најсовремен начин. Фреските биле исчистени и конзервирани, а покрај тоа биле извршени и архитектонски зафати. Живописот на оваа црква бил од врвен дострел во средновековното сликарство во [[Македонија]] и пошироко. Тоа е времето кога Охрид бил под непосредна власт на [[Цариградската патријаршија]]. Станува збор за најзначајните зачувани делови на византиското монументално сликарство. Ктиторот на живописот, архиепископот Лав, еден од најобразованите луѓе во тоа време, непосредно влијаел при изборот на композициите што се насликани во [[XI век]]. Внатрешноста на црквата е зачувана со нејзините [[фреска|фрески]] од [[XI век]], [[XII век|XII]] и [[XIII век]], кои го претставуваат врвот на [[византиска уметност|византиското фрескосликарство]] во своето време. Главниот дел од црквата е изграден во XI век, додека надворешните надоградби се изградени по наредба на архиепископот [[Григориј I (охридски архиепископ)|Григориј I]] во [[XIV век]]. == Фрескопис== Повеќе од шеесетина насликани фигури на најистакнати [[патријарх|патријарси]], [[епископ]]и и [[ѓакон]]и се распоредени на долните површини на сите делови во олтарскиот простор. Најбројни и најугледно место, во централниот дел на олтарот, се ликовите на поглаварите на Цариградската патријаршија: [[Свети Василиј Велики]], [[Свети Јован Златоуст]] и [[Свети Григориј Богослов]], насликани во долниот појас, меѓу прозорите на главната апсида. Фигурите на шестемина римски папи се насликани во бочниот простор на ѓаконикот; со тоа се одразува односот меѓу Цариградската и Римската црква, пред расцепот во [[1054]] година. Во тоа време, Леон, ктиторот морал да предвиди и римски папи, затоа што тие биле заедница, иако уште во [[1025]] година започнале кавгите меѓу [[Цариград]] и [[Рим]]. Од овие римски папи досега се идентификувани само четворица. Тоа се Климент, Григориј, Силвестар и истоименикот на ктиторот, Леон. Според научните сознанија единствено во Света Софија, во најголемата галерија на архијереи во светот, насликани се заедно шестмина римски папи, а таков случај не бил познат во византиската уметност и во уметноста на словенските земји<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.kralemarko.org.mk/default-mk.asp?ItemID=44936E01158B7244B469BD30E8F8FBFA |title=архивска копија |accessdate=2011-06-20 |archive-date=2022-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516162550/http://www.kralemarko.org.mk/default-mk.asp?ItemID=44936E01158B7244B469BD30E8F8FBFA |url-status=dead }}</ref>. Во помал број овде се застапени и претставници на Александриската, Ерусалимската и Антиохиската патријаршија, на Кипарската архиепископија и на старите угледни малоазиски епископии. Меѓу овие великодостојници се и ликовите на словенските просветители — Св. Кирил Филозоф, Св. Методиј и нивниот ученик Св. Климент Охридски - на јужниот ѕид од ѓаконикот. ==Галерија== <gallery mode="packed" caption="Фрескосликарство од средината на XI век" heights="220"> Податотека:Frescos from St. Sophia Church in Ohrid 05.JPG|Богородица со Христос, од олтарната апсида. Податотека:Meister der Sophien-Kathedrale von Ohrid 001.jpg|Служба на Св. Василиј. Податотека:Frescos from St. Sophia Church in Ohrid 018.JPG|Вознесение Христово. Податотека:Frescos from St. Sophia Church in Ohrid 01.JPG|Фрагмент од Вознесение Христово. Податотека:Frescos from St. Sophia Church in Ohrid 015.JPG|Фрагмент од Вознесение Христово. </gallery> ==Св. Софија како мотив во уметноста== * „[[Ангелот на Света Софија]]“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]] од 1953 година.<ref>Блаже Конески, ''Збор и опит 1''. Скопје: Арс Ламина - публикации, Арс Либрис, 2021, стр. 28.</ref> ==Галерија== <gallery> Податотека:St Sophia (Ohrid).jpg|Црква Св. Софија во Охрид Податотека:St.-Sophia-Ohrid.jpg|Северната фасада на црквата Податотека:Ohrid, Sveti Sofija (11. Jhdt.) Охрид, Света Софија (32931397467).jpg|Западната страна на црквата — прикажана на [[Грб на Македонска православна црква - Охридска Архиепископија|Грбот на МПЦ]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|St. Sophia Church (Ohrid)}} * [http://macedonia.cjb.net/religion.html Слики од црквата и нејзините фрески] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070622114003/http://macedonia.cjb.net/religion.html |date=2007-06-22 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=d5opPOeAbok&feature=channel_page Храм Света Софија] {{Цркви во Охрид}} {{КНМ-Охрид}} {{coord|41|6|43.52|N|20|47|38.81|E|type:landmark_region:MK|display=title}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Софија, Охрид}} [[Категорија:Цркви во Охрид|Софија]] [[Категорија:Македонска култура]] [[Категорија:Средновековни цркви во Охрид]] [[Категорија:Храмови посветени на Света Софија во Македонија|Охрид]] [[Категорија:Катедрали во Македонија|Софија]] 8jdt4ncw6ppxjb1cmvafr3gy5dez73e 0 11081 5544609 5350578 2026-04-25T13:38:53Z ~2026-25284-53 132584 /* Население */ 5544609 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Глишиќ | име2 = Глишик | слика = Панорама на Глишиќ.jpg | големина на слика = 300п | опис = Панорама на приградската населба, а во позадина дел од градот [[Кавадарци]] | регион = {{грб|Вардарски Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Кавадарци}} | област = [[Тиквеш]] | население = 1.562<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=25 февруари 2018}}</ref> | година = 2002 | поштенски број = 1430 | повикувачки број = 043 | надморска височина = 274 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=26 | lat_sec=58 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=01 | lon_sec=24 | слава = | мрежно место = | карта = Глишиќ во Општина Кавадарци.svg }} '''Глишиќ''' (понекогаш нарекувана '''Глишик''') — приградска населба на градот [[Кавадарци]], во областа [[Тиквеш]]. Поради својата близина со градот Кавадарци, ова некогаш големо село прераснало во приградска населба, како што и официјално е означено во статутот на [[Општина Кавадарци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kavadarci.gov.mk/public/wp-content/uploads/STATUT.pdf|title=Статус на Општина Кавадарци|last=|first=|date=декември 2005|work=[[Општина Кавадарци]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818050309/http://kavadarci.gov.mk/public/wp-content/uploads/STATUT.pdf|archive-date=2016-08-18|dead-url=|accessdate=25 февруари 2018|url-status=dead}}</ref> == Географија и местоположба == Ова големо село се наоѓа во североисточниот дел од [[Општина Кавадарци]], но бидејќи лежи на само три километри од градот [[Кавадарци]], селото влегува во рурбалната зона на централното место. Сместено е на самиот регионален пат Кавадарци-[[Неготино]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=25 февруари 2018|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=69}}</ref> Селото е рамничарско, на надморска височина од 235 метри. Од градот [[Кавадарци]], селото е оддалечено околу 3 километри.<ref name="енциклопедија" /> Поради непосредната близина, Глишиќ во текот на времето прераснал во приградска населба на градот [[Кавадарци]]. Приградската населба се наоѓа на десната страна од реката [[Луда Мара]], во рамница и на блага падина под отсекот Градиште. Горното и Долното Маало ги раздвојува само патот. Атарот зафаќа простор од 7,4&nbsp;км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 548,2 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 93,2 хектари, а на шумите само 19,5 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото е од збиен тип, поделено на две маала, Горно и Долно Маало.<ref name="книгатиквеш">{{наведена книга|last=Радовановиќ|first=Воислав|title=Тиквеш и Рајец|accessdate=25 февруари 2018|year=|publisher=|location=|language=|page=377-379}}</ref> == Историја == Селото било христијанско-муслиманско и не било чифлик во турско време.<ref name="книгатиквеш" /> Во {{римски|19}} век, Глишиќ било село во Тиквешката каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. == Стопанство == Селото во основа има полјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> Во минатото, селаните главно се занимавале со земјоделство.<ref name="книгатиквеш" /> == Население == Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Глишиќ имало 284 жители, од кои 200 христијани и 84 муслимани.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 153.]</ref> По податоците на секретарот на [[егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Глишиќ имало 224 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 104-105.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 200 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Муслиманските родови од селото се иселиле пред [[Втора светска војна|Втората светска војна]], што може да се забележи и од податоците од спроведените пописи по војната. Поради близината на градот, Глишиќ станало место во кое се доселувале. Така, во 1961 година селото броело 346 жители, а во 1994 година бројот се зголемил дури на 1.365 жители, од кои 1.359 биле Македонци, а пет жители Срби.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Глишиќ имало 1.562 жители, од кои 1.547 [[Македонци]], 4 [[Власи]], 5 [[Срби]] и 6 останати.<ref name="попис" /> {{Пописи|284|224|272|317|346|652|1.001|1.252|1.365|1.562}} === Родови === Според истражувањата од 1920-1924 година родови во селото Глишиќ се:<ref name="книгатиквеш" /> * '''Христијански родови:''' **'''Старинци:''' ''Савевци (6 к.), Данаиловци-Аѓувкаровци (1 к.), Маркудеевци (2 к.), Лажовци (1 к.), Маскаровци (1 к.), Крпејке (1 к.), Кираџијовци (1 к.) и Андовци (3 к.)'' **'''Доселеници:''' ''Гроздановци (1 к.)'' доселени се во почетокот на 19 век од [[Кавадарци]]; ''Марковци (1 к.)'' доселени се во 1840 година од селото [[Мрежичко]]; ''Пичуровци (1 к.) и Бандевци (1 к.)'' доселени се средината на 19 век од Кавадарци; ''Јанакијевци (3 к.)'' доселени се во 1880 година од селото [[Возарци]]; ''Колевци (1 к.)'' доселени се во 1885 година од селото [[Ваташа]]; ''Димовци (1 к.)'' доселени се во 1888 година од селото [[Долни Дисан]]; ''Дубровци (1 к.)'' доселени се во 1894 година од селото [[Марена]], а таму во средината на 19 век од селото [[Дуброво]]; ''Апостоловци (1 к.)'' доселени се во 1900 година од [[прилепското]] село [[Мал Радобил|Радобил]]; ''Дисанци (1 к.)'' доселени се во 1904 година од селото Долни Дисан; ''Караџовци (1 к.)'' доселени се во 1908 година од Кавадарци; ''Новевци (1 к.)'' доселени се во 1910 година од [[велешко]]то село [[Градско]]; ''Поп-Дафчевци (1 к.)'' доселени се во 1913 година од селото Марена, а таму во средината на 19 век од селото [[Гарниково]]; ''Колевци (1 к.)'' доселени се во 1913 година од велешкото село Градско. * Муслимански родови: **'''Старинци:''' ''Оџевци (1 к.), Шеовци (1 к.), Хаџи Алијовци (2 к.), Шатковци (3 к.), Нуминовци (3 к.), Бекировци (3 к.)'' **'''Доселеници:''' ''Долгачовци (3 к.) и Хаџи Цуфковци (1 к.)'' доселени во 1913 година од селото Долни Дисан. == Општествени установи == * Основно училиште „Тошо Велков-Пепето“ до IV одделение<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://pepeto.mk/|title=ООУ Тошо Велков Пепето|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109223354/http://pepeto.mk/|archive-date=2018-01-09|dead-url=|accessdate=25 февруари 2018|url-status=dead}}</ref>, подрачно училиште на [[ОУ „Тошо Велков-Пепето“ - Кавадарци]]. * Месна заедница == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Кавадарци]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната општина, [[Општина Конопиште|Конопиште]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Кавадарци. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Кавадарци, во која се наоѓале градот Кавадарци и селото Глишиќ. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Кавадарска градска општина, во која покрај селото Глишиќ се наоѓале градот Кавадарци и селата Ваташа, Марена и Сопот. Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Кавадарци. Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Кавадарци. === Избирачко место === [[Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Глишиќ 4.jpg|мини|300п|десно|Целосно обновената главна селска црква „Св. Димитриј“]] Селото е опфатено во склоп на избирачкото место бр. 0662 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое го опфаќа селото Глишиќ и дел од градот [[Кавадарци]], кое е сместено во основното училиште во селото Глишиќ.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=25 февруари 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 723 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=35&ps=889|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617040107/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=35&ps=889|archive-date=17 јуни 2020|dead-url=|accessdate=23 февруари 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 717 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati-prvkrug.sec.mk/mk-MK/1/r/all/35/838|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505191401/https://rezultati-prvkrug.sec.mk/mk-MK/1/r/all/35/838|archive-date=5 мај 2019|dead-url=|accessdate=5 мај 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|146}}</ref> * [[Градиште (Глишиќ)|Градиште]] — утврдена населба од раноантичкото и римското време; * [[Грамада (Глишиќ)|Грамада]] — населба од неолитското и римското време; и * [[Танко Патче (Глишиќ)|Танко Патче]] — вила рустика од римското време. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref><ref name="епархија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.povardarska-eparhija.org.mk/pe//index.php?option=com_content&task=view&id=378&Itemid=55|title=Цркви во Маренската парохија|publisher=Повардарска епархија|language=македонски|accessdate=23 февруари 2018}}</ref> * [[Црква „Св. Димитриј“ - Глишиќ|Црква „Св. Димитриј“]] — главна селска црква <!--== Редовни настани ==--> == Личности == ;Родени во Глишиќ * [[Ване Чавкаров]] (?-1905) — член на ВМРО и комита во четата на Добри Даскалов * [[Марија Димова|Марија В. Димова]] (1912-1975) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Никола Бадев]] (1918-1976) — еден од најпознатите пејачи на изворни македонски песни <!--== Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Glišiḱ}} {{Општина Кавадарци}} [[Категорија:Глишиќ| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Кавадаречки села]] [[Категорија:Села во Општина Кавадарци]] hsfgozr1npyezvflv38cjltvssy323k 5544662 5544609 2026-04-25T18:23:45Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-25284-53|~2026-25284-53]]) и ја поврати преработката 5350578 на Forbidden History 5544662 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Глишиќ | име2 = Глишик | слика = Панорама на Глишиќ.jpg | големина на слика = 300п | опис = Панорама на приградската населба, а во позадина дел од градот [[Кавадарци]] | регион = {{грб|Вардарски Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Кавадарци}} | област = [[Тиквеш]] | население = 1.562<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=25 февруари 2018}}</ref> | година = 2002 | поштенски број = 1430 | повикувачки број = 043 | надморска височина = 274 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=26 | lat_sec=58 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=01 | lon_sec=24 | слава = | мрежно место = | карта = Глишиќ во Општина Кавадарци.svg }} '''Глишиќ''' (понекогаш нарекувана '''Глишик''') — приградска населба на градот [[Кавадарци]], во областа [[Тиквеш]]. Поради својата близина со градот Кавадарци, ова некогаш големо село прераснало во приградска населба, како што и официјално е означено во статутот на [[Општина Кавадарци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kavadarci.gov.mk/public/wp-content/uploads/STATUT.pdf|title=Статус на Општина Кавадарци|last=|first=|date=декември 2005|work=[[Општина Кавадарци]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818050309/http://kavadarci.gov.mk/public/wp-content/uploads/STATUT.pdf|archive-date=2016-08-18|dead-url=|accessdate=25 февруари 2018|url-status=dead}}</ref> == Географија и местоположба == Ова големо село се наоѓа во североисточниот дел од [[Општина Кавадарци]], но бидејќи лежи на само три километри од градот [[Кавадарци]], селото влегува во рурбалната зона на централното место. Сместено е на самиот регионален пат Кавадарци-[[Неготино]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=25 февруари 2018|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=69}}</ref> Селото е рамничарско, на надморска височина од 235 метри. Од градот [[Кавадарци]], селото е оддалечено околу 3 километри.<ref name="енциклопедија" /> Поради непосредната близина, Глишиќ во текот на времето прераснал во приградска населба на градот [[Кавадарци]]. Приградската населба се наоѓа на десната страна од реката [[Луда Мара]], во рамница и на блага падина под отсекот Градиште. Горното и Долното Маало ги раздвојува само патот. Атарот зафаќа простор од 7,4&nbsp;км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 548,2 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 93,2 хектари, а на шумите само 19,5 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото е од збиен тип, поделено на две маала, Горно и Долно Маало.<ref name="книгатиквеш">{{наведена книга|last=Радовановиќ|first=Воислав|title=Тиквеш и Рајец|accessdate=25 февруари 2018|year=|publisher=|location=|language=|page=377-379}}</ref> == Историја == Селото било христијанско-муслиманско и не било чифлик во турско време.<ref name="книгатиквеш" /> Во {{римски|19}} век, Глишиќ било село во Тиквешката каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. == Стопанство == Селото во основа има полјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> Во минатото, селаните главно се занимавале со земјоделство.<ref name="книгатиквеш" /> == Население == Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Глишиќ имало 284 жители, од кои 200 христијани и 84 муслимани.<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 153.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Глишиќ имало 224 жители.<ref>D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 104-105.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 200 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_40_40-41_VODENA_(EDESSA)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Муслиманските родови од селото се иселиле пред [[Втора светска војна|Втората светска војна]], што може да се забележи и од податоците од спроведените пописи по војната. Поради близината на градот, Глишиќ станало место во кое се доселувале. Така, во 1961 година селото броело 346 жители, а во 1994 година бројот се зголемил дури на 1.365 жители, од кои 1.359 биле Македонци, а пет жители Срби.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Глишиќ имало 1.562 жители, од кои 1.547 [[Македонци]], 4 [[Власи]], 5 [[Срби]] и 6 останати.<ref name="попис" /> {{Пописи|284|224|272|317|346|652|1.001|1.252|1.365|1.562}} === Родови === Според истражувањата од 1920-1924 година родови во селото Глишиќ се:<ref name="книгатиквеш" /> * '''Христијански родови:''' **'''Старинци:''' ''Савевци (6 к.), Данаиловци-Аѓувкаровци (1 к.), Маркудеевци (2 к.), Лажовци (1 к.), Маскаровци (1 к.), Крпејке (1 к.), Кираџијовци (1 к.) и Андовци (3 к.)'' **'''Доселеници:''' ''Гроздановци (1 к.)'' доселени се во почетокот на 19 век од [[Кавадарци]]; ''Марковци (1 к.)'' доселени се во 1840 година од селото [[Мрежичко]]; ''Пичуровци (1 к.) и Бандевци (1 к.)'' доселени се средината на 19 век од Кавадарци; ''Јанакијевци (3 к.)'' доселени се во 1880 година од селото [[Возарци]]; ''Колевци (1 к.)'' доселени се во 1885 година од селото [[Ваташа]]; ''Димовци (1 к.)'' доселени се во 1888 година од селото [[Долни Дисан]]; ''Дубровци (1 к.)'' доселени се во 1894 година од селото [[Марена]], а таму во средината на 19 век од селото [[Дуброво]]; ''Апостоловци (1 к.)'' доселени се во 1900 година од [[прилепското]] село [[Мал Радобил|Радобил]]; ''Дисанци (1 к.)'' доселени се во 1904 година од селото Долни Дисан; ''Караџовци (1 к.)'' доселени се во 1908 година од Кавадарци; ''Новевци (1 к.)'' доселени се во 1910 година од [[велешко]]то село [[Градско]]; ''Поп-Дафчевци (1 к.)'' доселени се во 1913 година од селото Марена, а таму во средината на 19 век од селото [[Гарниково]]; ''Колевци (1 к.)'' доселени се во 1913 година од велешкото село Градско. * Муслимански родови: **'''Старинци:''' ''Оџевци (1 к.), Шеовци (1 к.), Хаџи Алијовци (2 к.), Шатковци (3 к.), Нуминовци (3 к.), Бекировци (3 к.)'' **'''Доселеници:''' ''Долгачовци (3 к.) и Хаџи Цуфковци (1 к.)'' доселени во 1913 година од селото Долни Дисан. == Општествени установи == * Основно училиште „Тошо Велков-Пепето“ до IV одделение<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://pepeto.mk/|title=ООУ Тошо Велков Пепето|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109223354/http://pepeto.mk/|archive-date=2018-01-09|dead-url=|accessdate=25 февруари 2018|url-status=dead}}</ref>, подрачно училиште на [[ОУ „Тошо Велков-Пепето“ - Кавадарци]]. * Месна заедница == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Кавадарци]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната општина, [[Општина Конопиште|Конопиште]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Кавадарци. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Кавадарци, во која се наоѓале градот Кавадарци и селото Глишиќ. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Кавадарска градска општина, во која покрај селото Глишиќ се наоѓале градот Кавадарци и селата Ваташа, Марена и Сопот. Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Кавадарци. Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Кавадарци. === Избирачко место === [[Податотека:Црква „Св. Димитриј“ - Глишиќ 4.jpg|мини|300п|десно|Целосно обновената главна селска црква „Св. Димитриј“]] Селото е опфатено во склоп на избирачкото место бр. 0662 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое го опфаќа селото Глишиќ и дел од градот [[Кавадарци]], кое е сместено во основното училиште во селото Глишиќ.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=25 февруари 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 723 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=35&ps=889|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617040107/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&r=r&rd=r1&eu=All&m=35&ps=889|archive-date=17 јуни 2020|dead-url=|accessdate=23 февруари 2018|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 717 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati-prvkrug.sec.mk/mk-MK/1/r/all/35/838|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505191401/https://rezultati-prvkrug.sec.mk/mk-MK/1/r/all/35/838|archive-date=5 мај 2019|dead-url=|accessdate=5 мај 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|146}}</ref> * [[Градиште (Глишиќ)|Градиште]] — утврдена населба од раноантичкото и римското време; * [[Грамада (Глишиќ)|Грамада]] — населба од неолитското и римското време; и * [[Танко Патче (Глишиќ)|Танко Патче]] — вила рустика од римското време. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref><ref name="епархија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.povardarska-eparhija.org.mk/pe//index.php?option=com_content&task=view&id=378&Itemid=55|title=Цркви во Маренската парохија|publisher=Повардарска епархија|language=македонски|accessdate=23 февруари 2018}}</ref> * [[Црква „Св. Димитриј“ - Глишиќ|Црква „Св. Димитриј“]] — главна селска црква <!--== Редовни настани ==--> == Личности == ;Родени во Глишиќ * [[Ване Чавкаров]] (?-1905) — член на ВМРО и комита во четата на Добри Даскалов * [[Марија Димова|Марија В. Димова]] (1912-1975) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Никола Бадев]] (1918-1976) — еден од најпознатите пејачи на изворни македонски песни <!--== Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Glišiḱ}} {{Општина Кавадарци}} [[Категорија:Глишиќ| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Кавадаречки села]] [[Категорија:Села во Општина Кавадарци]] 786vxf5ypbdauz3jxgn3pd6rdwqavcg 0 11164 5544582 5236893 2026-04-25T12:52:32Z ~2026-25396-42 132582 Поставив постоечки линк за фудбалскиот клуб ФК Партизан 5544582 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Обршани | слика = Поглед во Обршани.jpg | големина на слика = 300п | опис = Улица низ селото | општина = {{општинскигрб|Општина Кривогаштани}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Прилепско Поле]] | население = 672 | година = 2002 | поштенски број = 7525 | повикувачки број = 048 | надморска височина = 589 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=16 | lat_sec=56 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=21 | lon_sec=46 | слава = | мрежно место = | карта = Обршани во Општина Кривогаштани.svg }} '''Обршани''' — село во [[Општина Кривогаштани]], во околината на градот [[Прилеп]]. == Географија и местоположба == [[Податотека:Поглед на Обршани.jpg|мини|300п|лево|Поглед на селото]] Селото се наоѓа во западниот дел на [[Прилепско Поле|Прилепското Поле]], а на југозападната страна на територијата на [[Општина Кривогаштани]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=9 јануари 2022|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=217}}</ref> Селото е рамничарско, на надморска височина од 589 метри. Од градот [[Прилеп]] е оддалечено 27 километри,<ref name="енциклопедија" /> додека од општинското средиште [[Кривогаштани]] е оддалечено 7 километри. Претставува природен крстопат кон [[Прилеп]]-[[Крушево]]-[[Демир Хисар]]. Низ селото поминува [[Регионален пат 2339|регионалниот пат 2339]], кој ја поврзува [[Пелагонија]] со [[Железник]]. Селото е големо низинско село помеѓу селата [[Пашино Рувци]], [[Бела Црква]] и [[Боротино]]. Во минатото, водата за пиење се добивала од бунари длабоки 3 до 6 метри. Нема извори во околината.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina: antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|last2=Јован Ф.|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Чатојца, Камење, Ливадски Пат, Средни Пат, Друм, Боротински Пат и Камберица.<ref name=":0" /> Селото има збиен тип, поделено на четири маала: Сугароско, Паскоско, Ѓореско и Баир Маало.<ref name=":0" /> == Историја == Обршани е старо македонско село. Во него се наоѓаат родови, кои најверојатно се староседелски. Прв пишан помен за селото се среќава од 1337 година кога кралот [[Стефан Душан]] го прилoжил на [[Манастир Трескавец|манастирот Трескавец]].<ref name=":0" /> Селото се споменува и во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Прилепскиот Вилает (Vilayet-I Prilepe) под името ''Абршани'' и имало 35 семејства, 2 неженети и 4 вдовици, сите христијани.<ref>Турски документи за историјата на македонскиот народ кн. 4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр. 74</ref> Околу 500 метри североисточно од селото се наоѓа месноста Црквиште, каде денес има ливади и нема остатоци од старини. Денес, таму се наоѓа [[Обршански манастир|Обршанскиот манастир]]. Покрај патот за соседното село Боротино во нивите и во ливадите биле ископувани стари гробови.<ref name=":0" /> == Стопанство == Атарот зафаќа простор од 6,6&nbsp;км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 588 [[хектар]]и, додека на пасиштата и на шумите отпаѓаат мали површини.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има полјоделска функција. Во селото постојат продавници и услужни објекти.<ref name="енциклопедија" /> За време на турското ропство во селото постоеле [[Чифлиг|чифлици]] и тоа: Велиов, Бајрамоски, Аџи Здравев и Ицкоичин. Сопствениците на првите два живееле во [[Битола]], а другите во [[Прилеп]]. По ослободување од османлиската власт, жителите ја купиле чифчиската земја, а некои ја добиле и со аграрната реформа.<ref name=":0" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|1005 |1953|1169 |1961|1229 |1971|1247 |1981|1138 |1991|863 |1994|825 |2002|793 |2021|672 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Обршани живееле 540 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":5">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 237.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Обршани имало 448 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name="D.M.Brancoff 1905">D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 166-167.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. Обршани се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 65 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|13}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 700 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Обршани е големо село, но со намалување на бројот на жителите. Така, во 1961 година селото броело 1.229 жители, главно македонско население, а во 1994 година бројот се намалил на 825 жители, од кои 823 биле [[Македонци]] и двајца жители [[Македонски Срби|Срби]].<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Обршани живееле 793 жители, сите [[Македонци]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=9 јануари 2022}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 672 жители, од кои 667 [[Македонци]], 2 [[Македонски Албанци|Албанци]], 1 останат и 2 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|540|448|1.005|1.169|1.229|1.247|1.138|863|825|793|672}} === Родови === Обршани е старо македонско село, во него живеат родови кои не знаат дали се староседелски или доселенички.<ref name=":0" /> Според истражувањата на [[Јован Трифуноски]] во 1955 година родови во селото се: * '''Староседелци и доселеници со непознато потекло:''' ''Смургевци'' (13 к.), ''Истинџиовци'' (11 к.), ''Аџиовци'' (10 к.), ''Дамчевци'' (9 к.), ''Момировци'' (4 к.), ''Глушевци'' (4 к.), ''Станчевци'' (2 к.), ''Шестаковци'' (4 к.), ''Бардинковци'' (2 к.), ''Размовци'' (1 к.), ''Ѓоревци'' (9 к.) и ''Дрлевци'' (4 к.). * '''Доселеници со познато потекло:''' ''Шарковци'' (13 к.), „доселени се некогаш од [[Шар Планина|Шар Планина”]] [[Полошка Котлина|Полог]]; ''Китановци'' (5 к.), доселени се од [[Кривогаштани]]; ''Мисковци'' (11 к.), доселени се од [[Воѓани]]; ''Рулевци'' (2 к.), доселени се од селото [[Рулја]] во [[Лерин]]ско; ''Козаровци'' (2 к.), доселени се од [[Воѓани]], таму им се род ''Банковци''; ''Киселовци'' (2 к.), доселени се во 1936 година од [[Кривогаштани]], таму имаат роднини; ''Пасковци'' (14 к.), доселени од селото [[Воѓани]], каде имаат роднини, во Воѓани се доселени од [[Растојца]] во [[Железник]]. а во Растојца од некое место кое е сега во [[Албанија]]. === Иселеништво === Се знае за следните постари иселени родови и семејства од ова село: ''Стојчевци'' (6 к.) иселени се во [[Оптичари]], ''Стомнаровци'' (2 к.), ''Лисковци'' (2 к.), ''Дрлевци'' (1 к.), ''Пасковци'' (1 к.), ''Кромидовци'' (1 к.) и ''Рувчевци'' (1 к.), иселени се во [[Пашино Рувци]], ''Плитаровци'' (2 к.), ''Глуши'' (1 к.) и ''Шарковци'' (1 к.), иселени се во [[Бучин]], ''Бишиновци'' (1 к.) и ''Естенџиовци'' (1 к.), иселени се во [[Новоселани (Прилепско)|Новоселани]], ''Обршанци'' (2 к.), иселени се во [[Поешево]], ''Ќајовци'' (2 к.), ''Обршанци'' (2 к.) и ''Размовци'' (1 к.), иселени се во [[Боротино]], ''Пасковци'' (3 к.), иселени се во [[Крушеани]], ''Колчаковци'' (4 к.), иселени се во [[Врбјани (Прилепско)|Врбјани]] и ''Прдлевци'' (2 к.), иселени се во [[Свето Тодори]].<ref name=":0" /> == Општествени установи == * [[ОУ „Јонче Смугрески“ - Обршани|Основно училиште „Јонче Смугрески“]], централно деветгодишно основно училиште * Дом на културата <gallery mode=packed heights=150px> Податотека:Домот на културата во Обршани.jpg|Дом на културата Податотека:ОУ „Јонче Смугрески“ - Обршани 2.jpg|Основното училиште Податотека:ОУ „Јонче Смугрески“ - Обршани 6.jpg|Старото училиште Податотека:ОУ „Јонче Смугрески“ - Обршани 5.jpg|Детско игралиште </gallery> == Самоуправа и политика == Во {{римски|19}} век, Обршани било село во [[Битолска каза|Битолската каза]] на [[Отоманското Царство]]. Селото влегува во рамките на [[Општина Кривогаштани]], која била една од ретките општини во Македонија која не била изменета при територијалната поделба во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото припаѓало на тогашната Општина Кривогаштани. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Прилеп. Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната Општина Кривогаштани. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Бела Црква, во која покрај селото Обршани, се наоѓале и селата Бела Црква, Бучин, Воѓани, Пашино Рувци, Пресил и Света. Во периодот 1950-1952 година, селото било седиште на некогашната Општина Обршани, во која влегувале селата Боротино, Обршани и Пашино Рувци. === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 1515 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 584 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Локални избори во Македонија (2021)|локалните избори во 2021 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 596 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk/mayr/t6/51|title=Локални избори 2021|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202105827/https://rezultati.sec.mk/mk/mayr/t6/51|archive-date=2021-12-02|dead-url=|accessdate=9 јануари 2022|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref name=":0" /><ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|305}}</ref> * [[Селска Црква (Обршани)|Селска Црква]] — осамени наоди од римско време; и *[[Крај Патот (Обршани)|Крај Патот]] — некропола од непознат период. ;Цркви<ref name="верски објекти">{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> * [[Црква „Св. Никола“ - Обршани|Црква „Св. Никола“]] — главната селска црква, подигната во првата половина на XIX век; и * [[Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани|Црква „Успение на Пресвета Богородица“]] — манастирска црква во месноста Црквиште. ;Манастири * [[Обршански манастир]] — нов манастир во близина на селото <gallery mode=packed heights=150px> Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Обршани 6.jpg|Манастирската црква „Успение на Пресвета Богородица“ Податотека:Обршански манастир.jpg|Конакот во изградба Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Бела Црква 24.jpg|Главната селска црква „Св. Никола“ </gallery> <!--== Редовни настани ==--> == Личности == ;Родени во или по потекло од Обршани * [[Нове Неданов]] (1868-1903) — македонски револуционер од [[ВМРО]]. * [[Диме Јанкулев Смугрески]] (1871-1906) — македонски револуционер од [[ВМРО]]. * [[Никола Китанов Георгиоски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том I, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Недан Николов Георгиоски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":1" /> * [[Диме Кузманов Георгиоски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":1" /> * [[Даме Кузманов Дамчески]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":1" /> * [[Атанас Неделков Ѓорески]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том II, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Атанас Трајчев Козароски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва. том II, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Саве Анев Паскоски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":2">{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том III, дел II. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Диме Крстев Паскоски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":2" /> * [[Веле Јончев Смугрески]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3">{{Наведена книга|title=|first=|publisher=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том IV, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> * [[Лазар Новев Смугрески]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Даме Костов Стомнароски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref name=":3" /> * [[Здравка Ангеловска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]]. * [[Драган Ванчев Андревски]] (1950-) — генерал-мајор на [[АРМ]]. ;Жртви во војната 1941-1945<ref>{{наведена книга |title= Žrtve rata 1941-1945 |last= |first= |authorlink= |author= |year= 1997 |publisher= Muzej žrtava genocida Beograd |location= |isbn= |page= |pages=217 |url= https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf |accessdate=}}</ref> * [[Јонче Смугрески]] (1923 — 1945), во НОБ, кај Битола == Култура и спорт == Во селоти работи фудбалскиот клуб [[:en:FK_Partizan_Obršani|ФК „Партизан“]]. == Галерија == <gallery mode=packed heights=150px> Податотека:Парк во Обршани.jpg|Парк во селото Податотека:Сретсело на Обршани.jpg|Сретселото Податотека:Куќа во Обршани.jpg|Стара куќа Податотека:ОУ „Јонче Смугрески“ - Обршани 4.jpg|Фудбалско игралиште </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == * [[Пелагонија]] * [[Општина Кривогаштани]] * [[Прилеп]] == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Obršani}} {{Општина Кривогаштани}} [[Категорија:Обршани| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Прилепски села]] [[Категорија:Села во Општина Кривогаштани]] 1rt1zalqa5mamveqgnwi1c21x1ujkd7 0 12213 5544706 5542940 2026-04-25T19:29:15Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5544706 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Верски објект |building_name=Света Богородица Перивлепта |image= Црквата Св. Богородица Перивлепта, Охрид.jpg |caption= Црквата Пресвета Богородица-Привлептос во [[Охрид]] |location=[[Охрид]], [[Македонија]] |geo= |religious_affiliation= [[православие]] |district= |consecration_year= |status= |leadership= |website= |architect= |architecture_type=[[црква]] |architecture_style=византиска архитектура |facade_direction= |year_completed= |construction_cost= |capacity= |length= |width= |width_nave= |height_max= |dome_quantity= |dome_height_outer= |dome_height_inner= |dome_dia_outer= |dome_dia_inner= |minaret_quantity= |minaret_height= |spire_quantity= |spire_height= |materials= }} '''Пресвета Богородица Перивлепта''' ('''Пресвета Богородица Севидна''') — црква наоѓа во градот [[Охрид]], изградена пред [[1295]] година. Таа била [[соборна црква]] на [[Охридската архиепископија]] од 15 до 18 век,<ref>{{нмс |title=Црквата Св. Богородица Перивлепта (Свети Климент) |url=https://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&kid=2&pid=5&ppid=99&tid=593 |access-date=25 април 2026 |website=www.macedonium.org}}</ref> и денес ѝ припаѓа на [[Дебарско-кичевската епархија|Дебарско-кичевската епархија]].<ref>{{нмс |title=Дебарско кичевска епархија |url=http://www.mpc.org.mk/MPC/de.asp |access-date=25 април 2026 |website=http://www.mpc.org.mk/}}</ref> == Историја == [[Податотека:Saint Mary Perivleptos in Ohrid Inscription 2.jpg|лево|мини|610x610px|Натписот од 1295 година]] Од натписот што се наоѓа на западниот влез од [[нартекс]]от , се дознава дека [[ктитор]] на црквата бил византискиот војсководец и намесник [[Прогон Згур]], роднина на царот [[Андроник II Палеолог]]. Исто така се дознава дека црквата е посветана на [[Света Богородица]] и дека годината на „подигањето“, односно [[живопис]]от на црквата е [[1295]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ohrid.org.mk/mk/crkvi/sv_bogorod.htm |title=архивска копија |accessdate=2010-01-30 |archive-date=2010-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006055711/http://www.ohrid.org.mk/mk/crkvi/sv_bogorod.htm |url-status=dead }}</ref> [[Податотека:Paintings in the Church of the Theotokos Peribleptos of Ohrid 0228.jpg|мини|лево|Фреска на [[Св. Климент Охридски]] од црквата]] Подоцнежните историски податоци зборуваат за големиот углед што го имала црквата во текот на [[15 век]], особено кога регионот се наоѓал во составот на [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]]. [[Девол]]скиот [[епископ]] Григориј ја соѕидал и ја живописал ([[1364]]-[[1365]]) северната [[капела]] (посветена на [[Григориј Богослов]]), а потоа била соѕидана јужната [[капела]] (посветена на [[Свети Никола]]) и отворениот [[трем]] околу црквата каде што се насликани [[портрет]]ите на некои [[ктитор]]и и на други современи историски личности. Во времето кога Турците Климентовата црква [[Црква „Св. Климент и Пантелејмон“ - Охрид|Свети Пантелејмон]] ја претвориле во [[џамија]], [[мошти]]те на светителот - [[Климент Охридски]], најпрво биле пренесени во црквата [[Црква „Св. Климент Охридски“ - Охрид|Мал Свети Климент]], а потоа во Света Богородица Севидна, по што народот едноставно името на црквата го преименувал во Свети Климент. Оваа црква, во времето по претворањето на соборната црква [[Црква „Св. Софија“ - Охрид|Света Софија]] во [[џамија]], станала соборен храм на [[Охридска архиепископија|Охридската архиепископија]]. Голем број на црковни предмети, [[икони|икони]] и книги биле пренесени во оваа црква. Се знае дека во рамките на црквата имало голема архиепископска [[библиотека]] со ракописи на [[пергамент]] од XI и XII век, како и стари музички нотации од византиското црковно пеење. Нешто од тоа богатство на предмети е сочувано и денес, но за жал поголемиот број, со пустошењата на кои бил подложен Охрид и охриѓани, засекогаш се оттргнати од местото на кое му припаѓале. Исто така околу храмот имало голем манастирски комплекс, а во непосредна близина била подигната архиепископска палата која кон средината на XIX век изгорела. Црквата го носи и називот „Голема црква“, затоа што била [[соборна црква]] на Охридската архиепископија. <ref>{{нмс |title=Црквата Света Богородица Севидна (Свети Климент) |url=http://www.ohrid.org.mk/mk/crkvi/sv_bogorod.htm |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006055711/http://www.ohrid.org.mk/mk/crkvi/sv_bogorod.htm |archive-date=2010-10-06 |access-date=21 април 2026 |website=ohrid.org.mk}}</ref> == Архитектура == [[Податотека:Олтар-Богородица Перивлепта.jpg|thumb|мини|Фрескоживопис во олтарниот дел на црквата]] Црквата има основа на [[византиски стил|византиските]] куполни цркви со впишан [[крст]] во правоаголен простор. Куполата во [[наос]]от се потпира врз четири слободни [[столб]]а, а слепа [[купола|слепата купола]] во [[нартекс]]от на четири [[пиластер|пиластри]]. Ѕидана е од [[камен]], [[бигор]] и [[тула|тули,]] а со нивна комбинација се подигнати различни декоративни површини ([[меандер]], [[шаховско поле]], [[рибина коска]]). Овој начин на [[ѕидарство|ѕидање]] се заснова врз традицијата пренесена од византиската метропола, но црквата Богородица Привлептос, како и некои други во [[Македонија]], укажуваат и на непосредни врски со градителството од 13 век во [[Епир]]. ===Камбанарија=== Камбанаријата била изградена во 1923 година како дар од светски познатиот научник [[Михајло Пупин]]. [[Ѕвоно]]то за камбанаријата, тешко 3 [[тон]]и, било излиено во [[Љубљана]]. Со [[теснолинејка|чајничето]] пристигнало на Железничката станица во Охрид, а оттаму до црквата било пренесено со кола што ја влечеле 12 [[ѕевгар]]и [[вол]]ови. На ѕвоното била изгравирана [[икона]] со ликот на [[Св. Климент Охридски]] (второто име на црквата). Камбанаријата била свечено пуштена во употреба на 7 јули 1923 година.<ref>{{нмс | author=Валентина Нелоска | title=Камбанаријата во Севидна раскажува за Пупин | url= https://tvm.mk/news/ohrid/kambanerija-perivlepta-raskazuva-pupin/| work= | publisher=ТВМ телевизија | date=7 мај 2011 | accessdate=21 април 2026}}</ref> Објектот е висок и масивен, поставен на северната страна од црковниот двор. Изграден е со комбинација од [[камен]] и [[тула]], што визуелно се вклопува во [[византиска архитектура|византискиот стил]] на самата црква. Во 2015 година биле извршени реставраторски зафати на објкетот со кои биле опфатени промена на покривната конструкција и на покривниот покривач, како и превентивни мерки за санација на неговите [[фасада|фасади]].<ref>{{нмс | author= | title=Конзервација и реставрација на камбанаријата во манастирскиот комплекс „Св. Богородица Севидна“ во Охрид| url= https://www.porta3.mk/konzervacija-i-restavracija-na-kambanarijata-vo-manastirskiot-kompleks-sv-bogorodica-perivlepta-vo-ohrid/| work= | publisher=Порта 3 | date=24 март 2015 | accessdate=21 април 2026}}</ref> == Значење за историјата на уметноста == Извонредните [[уметност|уметнички]] вредности на фреско-декорацијата и ризницата од [[икона|икони]] на оваа црква заземаат истакнато место во науката. Врз основа на откриените потписи се знае дека фреските во [[1295]] ги извеле сликарите [[Михаил Астрапа]] и [[Евтихиј]]. Тоа се проминентни личности на ликовното творештво од крајот на [[13 век]] и првите децении на [[14 век]] на [[Балкан]]от, а нивните дела по уметничкиот квалитет се рамни на современите остварувања во византиската културна метропола. == Извор == * {{ЕнцЈуг}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Church of the Theotokos Peribleptos (Ohrid)}} {{Цркви во Охрид}} {{КНМ-Охрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пресвета Богородица, Охрид}} [[Категорија:Катедрали во Македонија]] [[Категорија:Цркви во Охрид]] [[Категорија:Цркви во Општина Охрид]] [[Категорија:Цркви на Македонската православна црква]] tttvkc23f9e3w455j7sj23aar3d165d 0 17273 5544623 5543491 2026-04-25T15:31:27Z Пакко 4588 целосна замена на препратки 5544623 wikitext text/x-wiki <table border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="float:right; clear:right; margin: 0 0 1em 1em"> <tr> <th colspan="2" align=center bgcolor=#008000><span style="color:white"> <big>'''Великотрновска Област'''<br /><small>Област Велико Търново</small></span></th></tr> <tr><td colspan="2" align=center>[[Податотека:Veliko Tarnovo Province location map.svg|270px|Карта на Бугарија, Великотрновска област е означена]]<br /></td></tr> <tr><td colspan="2" cellspacing="0" cellpadding="2"></td></tr> <tr><th colspan="2" align=center bgcolor=#008000>Карта</th></tr> <TR><TD>'''Админ. центар''':</td><td>[[Велико Трново]]</td></TR> <TR valign="top"><TD>'''Површина''':</td><td>4&nbsp;662 км²</td></TR> <TR valign="top"><TD>'''Население''':</td><td>293&nbsp;172</td></TR> <TR valign="top"><TD>'''Број на општини''':</td><td>10</td></TR> <TR valign="top"><TD>'''Регистарска ознака''':</td><td>BТ</td></TR> <TR valign="top"><TD>'''Областен Управител''':</td><td>Тошко Никифоров</td></TR> <th colspan="2" align=center bgcolor=#008000><span style="color:white">'''Информација'''</th></tr> </table> '''Великотрновската област''' ({{Langx|bg|Област Велико Търново}}) е една од 28-те [[област]]и на [[Бугарија]]. Се наоѓа во северниот дел на земјата и опфаќа површина од 4&nbsp;661,6 км². Населението на Великотрновска област изнесува 275,395 жители.<ref name="divisions">{{in lang|en}} [http://www.nsi.bg/otrasalen.php?otr=53&a1=1583&a2=1584&a3=1585#cont Bulgarian National Statistical Institute - Bulgarian provinces and municipalities in 2009]</ref><ref name="population">{{in lang|en}} [http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html „WorldCityPopulation“]</ref><ref name="pop-stat-divisions">[http://pop-stat.mashke.org/bulgaria-division.htm „pop-stat.mashke.org“]</ref> == Список на населените места во Великотрновска Област == ''Градовите се со задебелени букви. '' === [[Општина Велико Трново]] === [[Арбанаси]], [[Балван]], [[Белчевци]], [[Бељаковец]], [[Бижовци (Великотрновско)|Бижовци]], [[Бојчеви Колиби]], [[Бојчовци]], [[Бојановци]], [[Бочковци]], [[Бранковци (Бугарија)|Бранковци]], [[Буковец (Великотрновско)|Буковец]], [[В’глевци]], '''[[Велико Трново]]''', [[Велчево (Великотрновско)|Велчево]], [[Ветринци]], [[Виларе]], [[Водолеј (село)|Водолеј]], [[Војнежа]], [[Вонешта Вода]], [[Врлинка]], [[Габровци (Великотрновско)|Габровци]], [[Гаштевци]], [[Големаните]], [[Горановци (Великотрновско)|Горановци]], [[Горен Еневец]], '''[[Дебелец]]''', [[Деветаците]], [[Дечковци]], [[Димитровци]], [[Димовци (Великотрновско)|Димовци]], [[Дичин]], [[Дојновци]], [[Долен Еневец]], [[Долни Дамјановци]], [[Дунавци (Великотрновско)|Дунавци]], [[Емен]], [[Ивановци (Великотрновско)|Ивановци]], [[Илевци]], [[Јалово]], [[Јовчевци]], '''[[Килифарево]]''', [[Кисјовци]], [[Кладни Дјал]], [[Кл’шка Река (село)|Кл’шка Река]], [[Куцаровци]], [[К’пиново (Великотрновско)|К’пиново]], [[Лагерите]], [[Леденик]], [[Малки Чифлик]], [[Малчовци (Великотрновско)|Малчовци]], [[Марговци]], [[Миндја]], [[Мишеморков Хан]], [[Момин Сбор]], [[Нацовци]], [[Ниќуп]], [[Ново Село (Великотрновско)|Ново Село]], [[Осенарите]], [[Пирамидата]], [[Плаково]], [[Пожерник]], [[Поповци (Великотрновско)|Поповци]], [[Присово]], [[Продановци (Великотрновско)|Продановци]], [[Пушево]], [[Пчелиште]], [[П’ровци]], [[Радковци]], [[Рајковци (Бугарија)|Рајковци]], [[Рашевци]], [[Ресен (Бугарија)|Ресен]], [[Русаља]], [[Русковци]], [[Самоводене]], [[Самсиите]], [[Сејмените]], [[Семковци]], [[Суха Река (Великотрновско)|Суха Река]], [[С’рненци]], [[Терзиите]], [[Тодоровци (Великотрновско)|Тодоровци]], [[Ушевци]], [[Хотница]], [[Цепераните]], [[Церова Корија]], [[Цонковци]], [[Шемшево (Бугарија)|Шемшево]], [[Шереметја]], [[Шодековци]]. === [[Општина Горна Орјаховица]] === [[Врбица (Великотрновско)|Врбица]], '''[[Горна Орјаховица]]''', [[Горски Горен Тр’мбеш]], [[Горски Долен Тр’мбеш]], [[Долна Орјаховица]], [[Драганово (Великотрновско)|Драганово]], [[Јантра (Великотрновско)|Јантра]], [[Крушето]], [[Паисиј (село)|Паисиј]], [[Писарево (Великотрновско)|Писарево]], [[Поликраиште]], [[Правда (Великотрновско)|Правда]], [[Првомајци]], [[Стрелец (Великотрновско)|Стрелец]] === [[Општина Елена]] === [[Аплаци]], [[Багалевци]], [[Бадевци]], [[Баевци (Великотрновско)|Баевци]], [[Баждари]], [[Балуци]], [[Беброво]], [[Бејковци]], [[Берковци (Бугарија)|Берковци]], [[Бл’сковци]], [[Богданско (село)|Богданско]], [[Бојковци]], [[Босевци]], [[Брезово (Великотрновско)|Брезово]], [[Брчковци]], [[Бујновци]], [[Бјалковци]], [[Валето]], [[Велковци (Великотрновско)|Велковци]], [[Вељувци]], [[Веселина (Великотрновско)|Веселина]], [[Високовци]], [[В’лчовци (кметство Мајско)|В’лчовци до Мајско]], [[В’лчовци|В’лчовци до Јаковци]], [[Врзилковци]], [[Габрака]], [[Ганев Дол]], [[Глоговец (село)|Глоговец]], [[Големани]], [[Горни Крај]], [[Горни Танчевци]], [[Горска]], [[Граматици]], [[Грдевци]], [[Давери]], [[Дајновци]], [[Дебели ’Рт]], [[Добревци (Великотрновско)|Добревци]], [[Долни Марјан]], [[Долни Танчевци]], [[Донковци]], [[Драгановци (Великотрновско)|Драгановци]], [[Драганосковци|Драгановсковци]], [[Драгијци]], [[Драгневци (Великотрновско)|Драгневци]], [[Дрента]], [[Дуковци]], [[Дрлевци]], '''[[Елена (град)|Елена]]''', [[Зеленик]], [[Иванивановци]], [[Игнатовци (Великотрновско)|Игнатовци]], [[Илаков ’Рт]], [[Илијувци]], [[Јаковци]], [[Каменари]], [[Кантари]], [[Караиванци]], [[Карандили]], [[Киревци]], [[Кожљувци]], [[Козја Река (село)|Козја Река]], [[Колари (Бугарија)|Колари]], [[Константин (село)|Константин]], [[Косевци]], [[Костел]], [[Котуци]], [[Криљувци]], [[Крумчевци]], [[Лазарци]], [[Лесиче]], [[Мајско]], [[Марафелци]], [[Мариновци (Великотрновско)|Мариновци]], [[Марјан]], [[Махалници]], [[Мијковци]], [[Миневци]], [[Мирчовци]], [[Мртвината]], [[Недјалковци]], [[Нешевци]], [[Николовци]], [[Николчовци (Великотрновско)|Николчовци]], [[Ничовци]], [[Њушковци]], [[Палици]], [[Папратлива]], [[Пејковци]], [[Петковци (Великотрновско)|Петковци]], [[Попрусевци]], [[Попска (Великотрновско)|Попска]], [[Радовци (Великотрновско)|Радовци]], [[Рајновци (Великотрновско)|Рајновци]], [[Ралиновци]], [[Рајувци]], [[Ребревци]], [[Руховци]], [[Светославци]], [[Средни Колиби]], [[Стојчевци]], [[Стојановци (Великотрновско)|Стојановци]], [[Султани]], [[С’бковци]], [[Титевци]], [[Тодјувци]], [[Томбето]], [[Топузи]], [[Трнковци]], [[Тумбевци]], [[Тнки ’Рт]], [[Тркашени]], [[Угорјалковци]], [[Харваловци]], [[Христовци (Великотрновско)|Христовци]], [[Х’невци]], [[Цвекљувци]], [[Чавдарци (Великотрновско)|Чавдарци]], [[Чакали (село)|Чакали]], [[Червенковци]], [[Черни Дјал]], [[Шиливери]], [[Шилковци]], [[Шубеци]]. === [[Општина Златарица]] === [[Горна Хаџијска]], [[Горско Ново Село]], [[Горско Писарево]], [[Д’лги Припек]], [[Дедина]], [[Дединци]], [[Делова Махала]], [[Долно Шивачево]], [[Дуровци]], '''[[Златарица]]''', [[Калајџии]], [[Новогорци]], [[Овоштна]], [[Равново]], [[Разсоха]], [[Резач]], [[Рекичка]], [[Родина (село)|Родина]], [[Росно]], [[Сливовица (село)|Сливовица]], [[Средно Село (Великотрновско)|Средно Село]], [[Чешма (Великотрновско)|Чешма]], [[Чистово]], [[Чуката (Великотрновско)|Чуката]]. === [[Општина Љасковец]] === [[Добри Дјал]], [[Драгижево]], [[Козаревец (Великотрновско)|Козаревец]], '''[[Љасковец]]''', [[Мердања]], [[Џуљуница (Великотрновско)|Џуљуница]]. === [[Општина Павликени]] === [[Батак (Великотрновско)|Батак]], [[Бутово]], '''[[Бјала Черква]]''', [[Вишовград]], [[Врбовка]], [[Горна Липница]], [[Д’скот]], [[Димча]], [[Долна Липница]], [[Караисен]], [[Лесичери]], [[Михалци]], [[Мусина]], [[Недан]], '''[[Павликени]]''', [[Паскалевец]], [[Патреш]], [[Росица (Великотрновско)|Росица]], [[Сломер]], [[Стамболово (Великотрновско)|Стамболово]]. === [[Општина Полски Тр’мбеш]] === [[Врзулица]], [[Горна Липница]], [[Градина (Великотрновско)|Градина]], [[Долна Липница]], [[Иванча (Великотрновско)|Иванча]], [[Каранци]], [[Климентово (Великотрновско)|Климентово]], [[Куцина]], [[Масларево]], [[Обединение (село)|Обединение]], [[Орловец]], [[Павел (село)|Павел]], [[Петко Каравелово]], [[Полски Сеновец]], '''[[Полски Тр’мбеш]]''', [[Раданово]], [[Страхилово]]. === [[Општина Свиштов]] === [[Александрово (Великотрновско)|Александрово]], [[Алеково (Великотрновско)|Алеково]], [[Б’лгарско Сливово]], [[Вардим]], [[Горна Студена (Бугарија)|Горна Студена]], [[Дељановци]], [[Драгомирово (Великотрновско)|Драгомирово]], [[Козловец]], [[Морава (село)|Морава]], [[Овча Могила]], [[Ореш]], '''[[Свиштов]]''', [[Совата]], [[Хаџидимитрово (Великотрновско)|Хаџидимитрово]], [[Царевец (Великотрновско)|Царевец]], [[Червена]]. === [[Општина Стражица]] === [[Асеново (Великотрновско)|Асеново]], [[Балканци (Великотрновско)|Балканци]], [[Благоево (Великотрновско)|Благоево]], [[Брјаговица]], [[Виноград]], [[Владислав (село)|Владислав]], [[Водно (Великотрновско)|Водно]], [[Горски Сеновец]], [[Железарци]], [[Кавлак]], [[Камен (Великотрновско)|Камен]], [[Кесарево]], [[Лозен (Великотрновско)|Лозен]], [[Љубенци]], [[Мирово (Великотрновско)|Мирово]], [[Николаево (Великотрновско)|Николаево]], [[Нова Врбовка]], [[Ново Градиште]], [[Паисиј (село)|Паисиј]], '''[[Стражица]]''', [[Сушица (Великотрновско)|Сушица]], [[Теменуга (Великотрновско)|Теменуга]], [[Царски Извор]]. === [[Општина Сухиндол]] === [[Бјала Река (Великотрновско)|Бјала Река]], [[Горно Калугерово]], [[Горско Косово]], [[Коевци (Великотрновско)|Коевци]], [[Красно Градиште]], '''[[Сухиндол]]'''. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.vt.government.bg/ Официјално мрежно место на Област Велико Трново] {{Области во Бугарија}} [[Категорија:Области во Бугарија]] jr5b52r51ugoihdg5lxysbz6ooqfbnp 4 20515 5544788 5544281 2026-04-26T00:58:02Z MediaWiki message delivery 47896 /* Request for comment (global AI policy) */ ново заглавие 5544788 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:21, 18 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Tiven2240@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување (УПнО) == <section begin="announcement-content" /> Ве известувам дека започна периодот на годишна оценка на Упатствата за спроведување на Универзалниот правилник на однесување. Можете да давате предлози за промени до 9 февруари 2026&nbsp;г. Ова е првиот од неколкуте чекори на годишната проценја. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Прочитајте повеќе за ова и учествувајте во разговор на страницата на УПнО на Мета]]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Координативната комисија на Универзалниот правилник на однесување]] (U4C) е глобална група посветена на правично и доследно спроведување на УПнО. Оваа годишна проценка е планирана и спроведена од U4C. За повеќе информации за должностите на U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|погледајте ја нејзината повелба]]. Споделете ги овие информации со други членови на вашата заедница кајшто е соодветно. -- Во соработка со U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|разговор]])<section end="announcement-content" /> 22:01, 19 јануари 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Начела и напатствија на Википедија == Почитувани уредници, ja отворам оваа дискусија во согласност со [[ВП:ГЛАСННН]]. Во продолжение секоја недела ќе биде отворена по една тема за која треба да ги одредиме насоките на значајност за нашата Википедија, и на која прво добро е да се дискутира, а потоа можеби и да се гласа. При оформувањето на статиите за начела и напаствија, како и за значајност, во врска со луѓе, настани и друго, земени се предвид неколку јазични Википедии, како англиската, српската и хрватската. Да нагласам дека Википедија на англиски јазик има построги правила од другите јазични Википедии, претпоставувам затоа што се смета за светска енциклопедија, и некои теми кои се важни локално во земјите, на англиската не сметаат дека треба да ги има. Сепак и таму има исклучоци. Исто така, добро е да се нагласи и да се има на ум дека дел од овие службени страници се создавани пред 20 години, и можно е да има потреба од нивно прегледување и дополнување. === [[Википедија:Што не е Википедија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:40 ч. на 8 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Да започнеме со [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. Википедија не е хартиена енциклопедија, не е речник, не е трибина, ниту пак говорница од било кој вид, не е ни разговорен форум или средство за пропаганда и рекламирање. Википедија не е збирка на надворешни врски, галерии на слики или медиуми. Википедија на македонски јазик не е национална енциклопедија на Македонците. Википедија не е услужник на бесплатно вдомување или мрежен простор, не е експеримент за демократија или каков било друг политички систем. Нејзиниот основен метод на одлучување на консензус е преку уредување и дискусија, не преку постојано гласање. Повеќе на секоја од ставките има на линкот [[Википедија:Што не е Википедија|што не е Википедија]]. ==== Дискусија за „Што не е Википедија“ ==== {{коментар}} Според мене, треба да имаме слобода да бришеме кориснички страници на Википедијанци на кои корисникот си пишува реклама за себе и она што го работи. Налетувам на такви, скоро имаше некој масер се рекламира на корисничката страница. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 8 февруари 2026 (CET) :{{коментар}}Според мене, секаков вид на рекмалација директна или индиректна мора одма да се отстранува без никаква дебата или дискусија. Без разлика дали е на корисничка страница, подобрување во статија, новосоздадена страница и останато. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:01, 8 февруари 2026 (CET) :Па некако оваа страница има опфатено доволно, јас немам забелешки или некакви сугестии што да се наведе дополнително. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:27, 9 февруари 2026 (CET) :Исто и јас. :) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:53, 9 февруари 2026 (CET) {{коментар}}Се согласувам дека секаков вид на рекмалација директна или индиректна треба да се отстранува без никаква дискусија.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> :{{Коментар}} Вака. Малку пристапот да е подиректен и поконкретен. На пример глеам се дискутира за тоа Што не е википедија? Значи мој предлог е за ова, и за сите идни дискусии, да се преземе англиската верзија на напатствијата, да се видат од сите нас и да се даде коментар кои поттпочки од англиското напатствије би го трганеле или замениле со друго. Ова го зборам од проста причина што англиските напатствија се едни од најелаборираните, па дури и претерано детализирани, ние можеме да ги земем само општите начела. Во овој случај ок си е се. Се сложувам со напишаното за тоа што не е Википедија, ако имам некој поконкретен дел за додавање, ќе пишам тука. Следните да бидат со поконкретни забелешки што се прифаќа, а што не на нашата Википедија. Во однос на кориснички страници, ние сме бришеле и порано само вулгарности. Рекламирање не би требало да е проблем, според мене. Пропагираме сите ние на нашите кориснички страници. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 18:50, 15 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (настани)]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:30 ч. на 15 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> Многу настани добиваат покриеност во вестите, а сепак не се од историска или трајна важност. Настан може да биде доволно интересен за новинарите и уредниците на вестите, но тоа не секогаш е доволно значајно за да има статија на Википедија. При оценувањето на настанот, уредниците треба да оценат различни аспекти на настанот и покриеноста: влијанието, длабочината, времетраењето, географскиот опсег, разновидноста и веродостојноста на покривањето, како и дали покривањето е рутинско. ;Трајни ефекти Настанот што е преседан или катализатор за нешто друго од трајно значење, најверојатно ќе биде значаен. На пример, во САД, убиството на детето Адам Волш на крајот довело до донесување на Закон за заштита и безбедност на децата, наречен Закон Адам Волш. Овој настан се смета за значаен. Настаните кои имаат трајно дејство од историско значење веројатно ќе бидат знајачни. Ова вклучува, на пример, природни катастрофи после кои останува широко распространето уништување, а обновата на уништеното може да доведе до смена на населението, и можно е да влијае врз изборите. Помал земјотрес или бура со мало или никакво влијание врз човечката популација веројатно не е значаен за да има статија на Википедија. ;Географски опсег Значајните настани обично имаат значително влијание врз широк регион, домен или широко распространета општествена група. Настанот кој влијае врз локално подрачје и го известуваат само медиумите во блискиот регион веројатно нема да биде значаен. ;Длабочина на покриеност Еден настан мора да добие голема или длабинска покриеност за да биде значаен. Длабочина на покривање вклучува анализа што ги става настаните во контекст, како што често се среќава во книгите, долгометражни написи во големите списанија за вести или на ТВ. ;Времетраење на покриеноста Значајните настани обично добиваат медиумска покриеност која е во подолг временски период. Времетраењето на известувањето по медиуми е силен показател за тоа дали некој настан има минливо или трајно значење. Тоа што некој настан се случил неодамна сам по себе не го прави незначаен. ;Разновидност на извори Се очекува значајна национална или меѓународна медиумска покриеност за некој настан да биде забележлив. Известувањето со широк опсег има тенденција да укаже на значајност, освен кога медиумите препишуваат и преобјавуваат исти вести едни од други. ;Рутинско покривање Според политиката на Википедија дека не е весник, рутинското покривање на вести за работи како што се објави не се доволна основа за статија. Рутинските настани, како што се спортски натпревари, филмски премиери, прес-конференции итн., може подобро да се опфатат како дел од друга статија, ако воопшто се значајни. Медиумски објави за настани кои се вообичаени, секојдневни, или се обични предмети што не се истакнуваат — веројатно не се значјани за да имаат своја статија на енциклопедија. ;Сензационализам Таблоид или жолтото новинарство како што се нарекува, обично се смета за лоша основа за статија во енциклопедија, поради недостатокот на проверка на фактите својствени за сензационалистичко известување и објавување на скандали. Википедија не е место за скандали или озборувања. ;Кривични дела Написите за криминални дејствија, особено оние што спаѓаат во категоријата „вонредни вести“, често се предмет на дискусии за бришење. ;Луѓе значајни за само еден настан Луѓето познати само во врска со еден настан генерално не треба да имаат статија напишана за нив. Ако настанот е многу значаен, тогаш наместо тоа, обично треба да се напише статија за настанот. ;Идни настани Поединечните закажани или очекувани идни настани треба да бидат вклучени само ако настанот е значаен, и речиси сигурно ќе се одржи. Датумите не се дефинитивни додека настанот навистина не се случи, бидејќи дури и значајните настани може да бидат откажани или одложени во последен момент поради голем инцидент (ваков случај на одложување беше во текот на пандемијата). Меѓу идните настани кои се соодветни за да се отвори за нив страница пред време спаѓаат: избори, Олимписки игри, Евровизија, европски и светски првенства. ;Алтернативи за бришење Ако значајноста на настанот е доведена во прашање, но тој е првенствено поврзан со одредена личност, компанија или организација или текстот може да биде дел од друга статија со поширока тема, тогаш треба да се употреби спојувањето на содржините. Сепак, треба да се внимава на настанот да не му се даде непотребна тежина. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (настани)|Значајност на настаните]]. ==== Дискусија за „Настани“ ==== {{коментар}} Според мене, овој дел добро ги покрива сите можни ситуации поврзани со настаните. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:32, 15 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Сметам дека аргументите се добро образложени и се согласувам со нив. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:07, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Се солгасувам со горенаведените коментари. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 18 февруари 2026 (CET) <br> {{коментар}} Добри се предлозите и правилата наведени во посебната страница, немам дополнителни коментари. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:11, 18 февруари 2026 (CET)<br> {{коментар}} Овој дел е усогласен со соодветниот дел на другите јазици и јасен за оние што го читаат. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:14, 19 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Исто и јас се согласувам со коментари на колегите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:03, 21 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Добро се образложени аргументите и се согласувам со нив.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Автобиографија]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 22 февруари 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Пишувањето автобиографии е обесхрабрено, бидејќи е тешко да се напише неутрална, проверлива автобиографија, а има и многу замки. *Автобиографијата често е пристрасна, и обично напишано е само позитивното за личноста. *Автобиографиите се често непроверливи. Ако единствениот извор за одреден факт за вас сте вие самите, читателите не можат да го потврдат тоа. *Автобиографиите можат да содржат оригинално истражување. Луѓето често вклучуваат информации во автобиографии кои никогаш претходно не биле објавени или се резултат на знаење за нештата од прва рака. Википедија е енциклопедија и не смее да содржи претходно необјавени информации, ниту дозволува оригинално истражување. *Под „автобиографија“ не се подразбира само биографијата што сте ја напишале сами за себе, туку и биографијата што сте ја платиле или сте наредиле некој друг да ја напише во ваше име. *Тешко е да се пишува неутрално и објективно за себе, затоа треба да дозволите другите да пишуваат. Би требало да почекате некој друг да напише статија за вас и вашите постигнувања. *Во јасни случаи, дозволено е уредување на страници поврзани со вас, како: враќање на вандализам; но само ако тоа е очигледен вандализам, а не содржински спор. *Ако не сте значајни според начелата на Википедија, пишување на статија за себе ја крши политиката која вели дека Википедија не е место за бесплатна реклама. * Ако вашиот живот и достигнувања се проверливи и навистина од значење за да ве има на енциклопедија, некој друг веројатно ќе создаде статија за вас порано или подоцна. Повеќе на линкот: [[Википедија:Автобиографија]] ==== Дискусија за „Автобиографија“ ==== {{коментар}} - Се согласувам со наведените правила поврзани со автобиографија. Ние сме мала заедница, и знам дека се случило низ минатото некои личности сами за себе да си напишат статија, често не е бришена таквата статија, туку е само досредена, доколку личноста е значајна за да ја има во енциклопедија. Сепак, во најголем дел, би требало да се обесхрабрат автобиографски статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:58, 22 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Автобиографијата, поточно пишување на автобиографија, треба да биде обесхрабрено и недозволиво за Википедија. Пристрасноста при пишување на таква статија е на највисоко ниво, а објективноста ниска. Напатствијата се во ред, се согласувам и замолувам секој да реагира ако забележи вакви случаеви. Ова е едно од основните правила на Википедија и треба строго и доследно да се почитува.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:48, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Целосна поддршка за сѐ претходно кажано. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:17, 23 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Се сложувам со сѐ. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:34, 24 февруари 2026 (CET) {{Коментар}} Да, и јас го делам истото мислење. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 11:52, 27 февруари 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:57, 28 февруари 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Биографии на живи личности]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:50 ч. на 1 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span> *Статија за жива личност треба да биде напишана одговорно, внимателно и со непристрасен тон, да се избегнува потценување, но да се избегнува и претерување. *Контроверзниот материјал за живи личности што е без извори или со слаби извори треба веднаш да се отстрани, и без дискусија. *Не користете јавни записи што вклучуваат лични податоци, како што се датум на раѓање, вредност на домот, сообраќајни казни, регистрации на возила и домашна или деловна адреса. *Никогаш не користете самообјавени извори (вклучувајќи книги, списанија, интернет страници, блогови, подкасти или објави на социјалните мрежи) како извори на материјал за жива личност, освен ако не се напишани или објавени од самото лице. *Не внесувајте озборувања во статиите. Секогаш прво прашајте се: Дали изворот е веродостоен? Дали материјалот е вистинит? И, дури и ако е вистинит, дали е релевантен за неутрална статија за личноста за која е статијата? *На администраторите им е дозволено да спроведат отстранување на јасни прекршувања на БЖЛ со заштита на страницата или со блокирање на прекршителот/прекршителите. *Избегнувајте приказ на жртва. *Во случај на јавна личност, ќе има повеќе доверливи извори, а БЖЛ треба едноставно да документира што известуваат тие извори. *Поради зголемена злоупотреба и [[Кражба на идентитет|кражба на идентитет]], луѓето сè повеќе ги сметаат своите вистински имиња и датуми на раѓање за приватни информации. Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации. Не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори. Но, доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, а податоците не биле претходно објавени од веродостојни извори, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање. Исто така, статиите не треба да ја содржат адресата, електронската пошта, телефонскиот број или други контакт информации на личноста за која станува збор, но генерално е дозволено да се вклучи линк до официјалната интернет страница на личноста во делот „Надворешни врски“, иако тој линк може да ги содржи горенаведените информации. *Дали ќе се отстрани име или погрешно родово именување на жива личност која е трансродово лице, е прашање на уредничка проценка доколку веќе се појавило во сигурни извори. *Со тоа што некој бил спомнат во вестите, не значи дека треба да добие статија на Википедија. *Жива личност обвинета за кривично дело се смета за невина сè додека не биде осудена од суд. Уредниците генерално не треба да вклучуваат текст што сугерира дека лицето е осомничено, дека е лице од интерес или е обвинето за вршење на кривично дело, освен ако не е обезбедена осуда за тоа кривично дело, или повеќе доверливи извори веќе го објавиле името на обвинетиот во врска со кривичното дело. *БЖЛ се применува насекаде на Википедија каде што се споменуваат живи личности, вклучувајќи страници за разговор, описи на уредувања, кориснички страници, слики и категории. *Корисничките имиња што содржат клеветнички, очигледно лажни или спорни изјави или материјал за живи лица треба веднаш да бидат блокирани и отстранети од сите промени. *Сликите од живи личности не треба да се користат надвор од контекст за да се прикаже тоа лице во лажно или неповолно светло. *Имињата на категориите се самообјаснувачки, па затоа вклучувањето на одредена биографија во одредена категорија мора да биде оправдано со соодветен текст кој има сигурни извори во самата статија. Пример за ова е додавање на Категорија:Криминалци, или категоризацијата на живите личности според религија или сексуална ориентација. *Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи. *Уредниците кои постојано додаваат или враќаат контроверзен материјал во БЖЛ кој не е поткрепен со извори или е поткрепен со лоши извори, може да бидат блокирани поради нарушување на проектот. Повеќе на линкот: [[Википедија:Биографии на живи личности]] ==== Дискусија за „Биографии на живи личности“ ==== {{коментар}} - Јас сум ЗА да се применуваат овие начела. Инаку, ме збуни делот со горна старосна граница, и дека „лицата над 115 години се сметаат за починати“. Имавме случај со некој борец за кој немаше извори за тоа кога починал, па стана збунувачко како да се реши тој проблем. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:56, 1 март 2026 (CET)<br> {{Коментар}} Целосно се согласувам. Јас сум за поголема и построга контрола за тоа за кој се прави статија. Да нема статии за недоволно афирмирани личности, без разлика од која област се. Не сме реклама ние. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:08, 3 март 2026 (CET) {{коментар}} Јас имам две забелешки во врска со овие начела. Прво, ако лични податоци се објавени во веродостојни извори, не смее да се врши цензура по барање на личноста (на пр. ако јавно е објавен точниот датум на раѓање, тогаш тој датум слбодно може да се наведе во статијата). Второ, начелото за лицата над 115 години нема логика затоа што може да има повеќе живи лица над 115 години, но само едно лице може да се смета за најстара личност во светот. Мислам дека ова начело треба да се преработи и да гласи „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:53, 3 март 2026 (CET) :За лицата над 115 години го сменив како што предлагаш. :Вториот дел за лични податоци, тоа што го предлагаш го има [[Википедија:Биографии на живи личности|веќе содржано во реченицата]]: :„Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“ :Мислам дека таа реченица го покрива тоа што го велиш. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:56, 4 март 2026 (CET) ::{{одговор|Виолетова}} Да, го покрива, но погоре се наведени реченици коишто се противречни на тоа. Ако датумот на раѓање е јавно објавен и лицето се противи да биде наведен во статијата, тогаш која реченица се зема предвид? --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 09:41, 6 март 2026 (CET) ::Коректност! [[Специјална:Придонеси/&#126;2026-14346-24|&#126;2026-14346-24]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-14346-24|разговор]]) 09:43, 6 март 2026 (CET) :::@[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] :::Кире, овде имам извадено дел од речениците, а не сè, затоа стои линк до целата страница со правилата, каде што пишува на крајот: Повеќе на линкот. Треба проектната да се прочита, бидејќи се разбира дека важат сите реченици кои се на страницата со начела и напатствија. Односно, доколку е јавен податокот за датум на раѓање, не го земаме предвид човекот што се буни. Овде го вклучив примерот дека доколку не е јавно објавен датумот и човекот не сака да му стои на статијата, би требало да го испочитуваме. Дури има предвидена ситуација кога има своја интернет страница на која ставил вистинско име и датум на раѓање, ние смееме да ја ставиме во надворешните врски на статијата. Неколку различни ситуации се опфатени на [[Википедија:Биографии на живи личности|главната страница за БЖЛ]] и тие се тие што важат. Овде се само извадоци, дека е голема таа страница цела да се псотави на Селска чешма. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:45, 6 март 2026 (CET) ::::{{одговор|Виолетова}} Да, за напишаното во начелото зборувам, а не за она коешто е напишано на оваа страница. Најпрвин е наведена реченицата „Википедија ги вклучува целосните и вистинските имиња и датуми на раѓање кога тие се објавени од сигурни извори или извори блиски до личноста на таквата статија, па затоа е сосема разумно да се претпостави дека личноста нема приговор за објавувањето на овие информации.“, а потоа пишува „Доколку личноста на која се однесува статијата се спротивставува на објавувањето на датум на раѓање, бидете внимателни и наведете ја само годината на раѓање.“. Ова нема логика. Ако лицето не сака јавно да биде објавен неговиот датум на раѓање, тогаш тоа треба да биде отстрането од изворите коишто се користат на Википедија (откако ќе биде избришано од тие извори, тогаш природно ќе биде избришано и од Википедија затоа што повеќе нема да има веродостојни извори во коишто е наведено). Но, ако лицето бара тоа да биде отстрането само од Википедија, а притоа да остане наведено во други извори, тогаш се работи за цензура на јавно објавени податоци и тоа не е дозволено дури и да е по барање на лицето за коешто се однесува податокот. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:07, 6 март 2026 (CET) :::::Не знам каде не се разбираме, тоа што го објаснуваш е тоа како треба да се постапи, всушност. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:45, 6 март 2026 (CET) ::::::Се разбираме дека е така, но во начелото е напишано поинаку. За да биде појасно, можеби изрично треба да ставиме дека не може да бришеме лични податоци по барање на личноста доколку се јавно достапни во веродостојни извори (Во иднина те молам секое дополнување пишувај го како нов коментар затоа што јас овој одговор го пишав на твојот првичен коментар којшто потоа беше дополнет и затоа напишав уште еден коментар подолу дека се согласувам со дополнетото. Инаку, се создава впечаток дека не се разбираме.). --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:53, 6 март 2026 (CET) ::::Гледам дека си го дополнила текстот додека го пишував одговорот, па затоа дополнително ќе одговорам и на дополнетиот текст. Да, така треба да биде, но во начелото не е напишано на тој начин. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:08, 6 март 2026 (CET) {{коментар}} - Јас сум ЗА, со тоа што сметам дека треба да има контрола за тоа за кој ја пишува статијата, како и начелото што го спомна Кирил погоре „Лицата над 115 години се сметаат за починати, освен ако во веродостојни извори не постари од една година не е наведено дека се живи.“; според мене има смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:28, 5 март 2026 (CET) {{коментар}} Се согласувам, и за лицата над 115 години да се преработи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:30, 5 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Креативни професии]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:57 ч. на 8 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Во овој дел да ги разгледаме значајноста на луѓето да имаат статија според тоа која професија ја вршат, се разгледуваат професорските, научните и креативните професии: професори, научници, и креативните професии (писатели, музичари, сликари, архитекти, новинари). *Записите во списоци каде е дозволено човек сам да се пријави и запише, не придонесуваат за значајност. Исто така, интернет страниците за вработените или членовите на една организација, не се доволен показател за значајност. *Веродостојна биографија на 200 страници за личност, издадена од независен извор и не е платена од човекот за чија биографија станува збор, која детално го покрива животот на тоа лице е прифатлив извор, додека извод од матична книга на родените или списокот од формуларот за изборно ливче, не е. *Луѓето кои ги исполнуваат основните критериуми, може да се сметаат за значајни без да ги исполнуваат дополнителните критериуми подолу. ;Професори, наставници, академици и научници *Наставници и професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. Но ако се занимаваат и со друга дејност, како на пример, наука, сликарство, музика, пишување, политика и друго, можат да стекнат значајност да имаат своја енсиклопедиска статија поради дополнителната активност, и во таков случај се оценуваат според вообичаените правила за значајност во професијата. *Сите членови на [[МАНУ]] се значајни за да имаат статија на Википедија. Исто така и членови на странските академии на науките се доволно значајни. *Дел од критериумите: # Лицето има добиено високо престижна академска награда или чест на национално или меѓународно ниво ([[23 Октомври (награда)]], [[Награда „11 Октомври“]], [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]], на пример). # Лицето било избрано за член на високо селективно и престижно научно друштво или здружение (на пр., Национална академија на науките или Кралското друштво) или член на големо научно здружение кое го задржува статусот на колеги како високо селективна чест (на пр., соработник на Институтот за електрични и електронски инженери или институт за електронски инженери). # Академската работа на лицето има значително влијание во областа на високото образование, влијае врз значителен број академски институции. Овој критериум исто така, може да биде задоволен ако лицето развило значаен нов концепт, техника или идеја, лицето направило значајно откритие или решило голем проблем во својата академска дисциплина. Во овој случај, неопходно е експлицитно да се докаже, со значителен број на упатувања на академски публикации на истражувачи различни од личноста за која станува збор, дека овој придонес навистина нашироко се смета за значаен и нашироко се припишува на личноста за која станува збор. # Лицето било именувано за угледен професор во голема институција за високо образование и истражување, именувано за претседател што укажува на споредливо ниво на постигнувања или еквивалентна позиција во земји каде што ваквите именувања се невообичаени. # Лицето е дел од основачите на некоја голема или значајна образовна институција. # Лицето имало значително влијание надвор од академската заедница во нивниот академски капацитет. # Лицето е главен уредник на големо, добро воспоставено академско списание во нивната предметна област. Во овој критериум не спаѓаат списанија кои се во рамките на псевдо науката. *Псевдонаучникот, исто така, може да биде доволно значаен за сопствена статија, ако неговата теза е особено распространета или добро позната, или ако има голем број научни трудови насочени кон побивање или отфрлање на псевдонаучната природа на неговата теза. ;Креативни професии Ова упатство се однесува на автори, писатели, уредници, новинари, филмаџии, фотографи, уметници, сликари, вајари, архитекти и други креативни професионалци. Такво лице е значајно ако: * Личноста се смета за важна личност или е широко цитирана од врсниците или наследниците; или * Личноста е позната по тоа што поттикнува значаен нов концепт, теорија или техника; или * Лицето создало или одиграло голема улога во заедничкото создавање на значајно или добро познато дело или колективно дело. Дополнително, таквото дело мора да било примарен предмет на повеќе независни периодични статии или рецензии, или на независно и значајно дело (на пример, книга, филм или телевизиска серија, но обично не само една епизода од телевизиска серија); или * Работата (или делата) на личноста: (а) станала значаен споменик, (б) била суштински дел од значајна изложба, (в) добила значително критичко внимание или (г) била претставена во постојаните збирки на неколку значајни галерии или музеи. Подолу се наведени попрецизните критериуми за овие професии. ;Музичари Текстописците или композиторите (без разлика дали се од популарната музика, црковни песни или други стилови) може да се сметаат генерално за значајни ако создале голем број нашироко познати дела. '''Естраден музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * има издадено најмалку еден студиски албум кој има добиено сертификација на издавачката куќа (сребрена, златна или платина); * добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; * има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); * има значителен број следбеници/претплатници на официјален канал или профил на музички услуги во однос на населението на земјата во која живее угледни секундарни извори, или музички експерти изјавиле дека музичарот се истакнува во одреден жанр, музичко движење, период или област. '''Класичен инструментален музичар''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * завршил конзерваториум или музичка академија (исклучоци се многу успешни (самоуки) солисти/„чудо од деца“); * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * настапувал/а во добро познат камерен ансамбл или оркестар најмалку пет години; * соработувал/а со други значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). '''Класичен музичар-солист''' може да биде значаен ако исполнува некои (по можност, барем два) од следниве критериуми: * дипломирал конзерваториум или музичка академија; * објавил снимка кај етаблирана издавачка куќа за класична музика; * пеел во реномирана оперска куќа надвор од својата татковина најмалку две години/сезони; * оперски солист во националната оперска куќа (во Опера и балет, на пример). Соработувал со значајни естрадни или други класични музичари (види критериуми погоре). ;Уметници, сликари, вајари, фотографи Уметникот, вклучувајќи илустратори, фотографи, скулптори, сликари итн., ги исполнува критериумите и може да се смета за значаен: * ако е цитиран/а во дела за историја на уметност или нивни еквиваленти; * ако освоил/а престижна награда за уметност; * ако има одржано најмалку една изложба во музеј, галерија или уметничка институција; * доколку неговите самостојни дела се изложени во национален или меѓународно признат музеј; * ако бил/а клучна фигура во забележително уметничко движење; * ако работел/а во кралски дворец како штитеник на крал, или бил раководител на државна уметничка институција; * ако е автор на најмалку две дела кои се сметаат за културно и историски значајни; * ако е член на престижно уметничко друштво како [[Друштво на ликовните уметници на Македонија]], на пример. Уметници кои цртаат графити, улични уметници и уметници од слични нетрадиционални формати може да ги исполнат критериумите доколку добиле значително внимание од медиумите или критичките автори на национално или меѓународно ниво за неколку нивни дела (или изведби). ;Писатели '''Писател, поет, романсиер,драматург, раскажувач''' има енциклопедиско значење ако исполнува барем два од следниве услови: * единствен е или главен автор на две или повеќе дела објавени од одредена издавачка куќа (платени услуги за печатење од страна на самиот автор не се бројат); * добитник е на престижни награди ([[Нобелова награда за литература]], [[Друштво на писателите на Македонија#Награди|наградите кои ги доделува ДПМ]], [[Пулицерова награда]] итн.); * дел е од барем една издадена збирка на поети / романсиери/ драматурзи/ раскажувачи. Членовите на [[Друштво на писателите на Македонија]] автоматски се сметаат за значајни, поради тоа што за прием во друштвото, ДПМ има слични критериуми како горенаведените. '''Книжевен преведувач''' обично е доволно значаен за сопствена статија ако исполнува некој од следниве критериуми: * автор е на неколку преводи кои се забележителни по самите нивни преводи; * автор е на голем број преводи на литературни дела; * запишан е како преведувач во книжевно-историска енциклопедија; * добитник е на престижни награди за преведувачи, како што се наградата на „Гете институт“ или наградата за превод Оксфорд-Вајденфелд и други. Зборот „писател“ овде се однесува на сите автори на текстуални дела. Ова вклучува автори и на фикција (која вклучува поезија). ;Глумци и режисери '''Глумец''' обично е забележлив ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * има водечка улога во филм кој бил дел од редовната кино понуда; * има водечка улога во позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * има водечка улога во филм или ТВ серија што е добитник на престижна национална награда или повисока награда; * имал неколку главни улоги во добро познат национален или регионален театар (на пр. [[Македонски народен театар]], [[Народен театар (Битола)|Битолски театар]], [[Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“|Велешкиот театар]]); * одиграл/а улога што добила големо покривање на националните медиуми или за улогата бил/а наградена со престижна награда (на пример, [[Оскар]]). '''Режисерот''' е генерално значаен ако исполнува барем еден од овие критериуми: * режирал филм кој бил дел од редовната кино понуда; * режирал позната ТВ серија која се прикажува на националните канали; * режирал филм или ТВ серија што освоиле престижна национална награда или награда на повисоко ниво; * режирал најмалку две претстави во познат национален или регионален театар; * награден е со престижна награда или добил широко покривање на националните медиуми за неговата или нејзината режисерска улога. ;Архитекти '''Архитектите''' веројатно заслужуваат статија: * ако се цитирани во прегледни дела за историја на уметноста или нивни еквиваленти; * доколку освоиле престижна награда; * ако дизајнирале најмалку две згради кои веќе биле значајни за да имаат своја статија на Википедија, или се сметаат за културно и историски познати објекти; * ако се (или биле) членови на престижно друштво (МАНУ, Европската академија на науките и уметностите, итн.) ;Новинари '''Новинарите''' се значајни за да имаат своја статија доколку исполнуваат некој од следниве критериуми: #Нивната работа е наградена со некоја значајна награда од областа на новинарството. (Во Македонија, на пример, добитник на [[Награда „Мито Хаџи Василев - Јасмин“]]). Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Значајност на луѓе по професии“ ==== {{коментар}} - ЗА: според мене ги опфаќа сите ситуации поврзани со овие професии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:04, 8 март 2026 (CET)<br> {{коментар}} Да напоменам секој од овие профили е професор нема (наставници) сите се професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование кои се прогласени за најдобри просветни работници од Сојуз на просветни работници на Македонија заслужуваат да имаат статија? Дали овие личности ( професори) кои имаат објавувано во меѓународни научни списанија и домашни научни списанија свои трудови и се признати професори и на глобално ниво треба да имаат своја статија? - [[User:lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 11 март. :[[User:lili Arsova|Lili]], мое мислење искрено е дека прогласувањето од страна на Сојуз на просветни работници не е некоја висока или престижна награда. А за вториот дел што го споменуваш, ако професорот објавува научни трудови во списанија кои се признати, значи се занимава со наука, тогаш важат критериумите за научници. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 11 март 2026 (CET) {{коментар}} - ЗА: Се сложувам со горе наведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 07:40, 12 март 2026 (CET) {{Коментар}} - убаво опфатено, нормалмо не може се во детали, но опфаќа што треба и не треба. Да се има предвид ова кога се прават статии од ваков тип.--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:31, 13 март 2026 (CET) {{Коментар}} - Според мене одлично е опфатено, ама како што нагласи Никола не може сѐ во детали, се сложувам со горенаведеното и гласам ЗА. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:28, 14 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Кралски семејства и благородници]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:22 ч. на 15 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Членови на кралски семејства''' кои обично ги исполнуваат критериумите за значајност вклучуваат: * владетели, поглавари и суверени (цареви, кралеви, кралици, големи војводи, султани, принцови, итн.) кои некогаш владееле со општо призната држава или постари, споредливо организирани општества; * други полноправни членови, чие членство во семејството е стекнато со раѓање или брак, кои во секој момент од животот биле во доминантна положба. Не е неопходно овие луѓе цел живот да бидат членови на кралски семејства. За членовите кои не биле на владејачка позиција во текот на нивниот живот или оние кои не се (или не биле) полноправни членови на семејството поради моргански брак, важат истите критериуми како за благородништвото. '''Благородниците''', од историјата или од сегашноста, не заслужуваат своја статија само затоа што припаѓаат на благородничко семејство. Благородниците кои ги исполнуваат критериумите за статија но поради друга заслуга, како што се оние кои поседуваат големи имоти или на друг начин значително влијаат врз условите за живот на многу други луѓе, веројатно ќе заслужат статија во енциклопедија. Ваквите статии првенствено треба да содржат информации што покажуваат дека личноста ги исполнува критериумите, а не смее да содржи само информации за титули, хералдика или семејни врски. Статија за благородничко семејство или благородна титула (на пр. Војводата од Корнвол) може да е значајна за енциклопедија, и потоа на таква статија може да се додадат информации за поединци кои пак, не се значајни да имаат сопствена статија. '''Напомена:''' При именување на статиите за кралски фигури и благородници би требало да се придржуваме на неколку правила: кога имаме само име и земја, името на статијата би требало да ги содржи името на личноста и земјата од која потекнува или со која владее. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна за кого се работи, во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија), како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Кралски семејства и благородници“ ==== {{коментар}} - Ова е кус и јасен дел. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:23, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Немам што да надополнам, сметам дека е во ред напишаното, гласам ЗА. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:27, 15 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} - Не знам дали коментаров е на вистинското место, но сметам дека треба да се направи некој ред и стандард во именување на статии на благородници и владетели, дали треба да го пишува само името, титулата, семејстовото, државата, со запирки, во загради итн. Сега има неколку различни начини. - [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 12:09, 18 март 2026 (CET) :Јас сметам дека треба со загради, дека 90 % од статиите на нашата Википедија сѐ со загради и изгледа многу подобро естетски наспроти со запирки. Ама мора да се воведе принцип по кој ќе следиме сите за да не сме во забуна кога создаваме такви статии. На пример: [[Бенџамин Колинс Броди (прв баронет)]], а син му исто се викал само разликата е дека бил втор баронет ([[:en:Sir_Benjamin_Collins_Brodie,_2nd_Baronet|Sir Benjamin Collins Brodie, 2nd Baronet]]). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:53, 18 март 2026 (CET) ::[[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] Сосема си во право дека треба и тоа да го вметнеме. Како што вели Јован, кај нас најголем дел статии на кои им треба дообјаснување, не се со запирка, туку со заграда. Може така да остане и за владетелите и благородниците? Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:10, 18 март 2026 (CET) :::Имаме и вакви примери како [[Карола од Васа]], дали би било подобро да биде Карола (Васа) или пак Карола (Саксонија), а што правиме пак со [[:en:Archduchess Louise of Austria|Archduchess Louise of Austria]] дали тука титулата би била во или надвор од заградата како Надвојвотка Луиза (Австрија) или пак Луиза (Надвојвотка од Австрија) [[User:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] <small>([[User talk:Bojan9Spasovski|разговор]])</small> 14:16, 18 март 2026 (CET) ::::Кога оди само име и земја, најчесто е баш така, името и земјата, и тоа е обично за историски личности, дека немале презимиња класично како денес, туку местото од каде потекнуваат се претворало во презиме: [[Тома Аквински]] - местото од каде потекнувал (Аквино) се претворило во презиме. За некои кралеви и владетели кои имаат исто или слично име, за да нема забуна како што гледам се практикувало кај нас во заграда да се стави земјата ([[Карло III (Шпанија)]] или [[Стефан I (Унгарија)]]. Луиза (надвојвотка од Австрија) веројатно пологично според другиве примери би било да е така, како што е: [[Золта (голем везир на Унгарците)]], со тоа што ми се чини дека титулата ако не е на почеток на реченица не се пишува со голема буква. Да проверам за ова. А за овие и други примери, убаво е да се изјасни уште некој, па да ги вметнеме во начелата и напатствијата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 14:51, 18 март 2026 (CET) {{коментар}} Сум согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:07, 18 март 2026 (CET) {{Коментар}} ОК е се, мислам дека сите благородници заслужуваат статија, освен тие титуларни кои немале општествена улога. Мислам за нив треба помалку да се посвети простор (пример, во егзил без никаква функција или задолженија во опшствество). Ова е мое мислење, не велам дека сум во право хехе. Што се однесува за именување, името на статијата треба да биде само името на личноста и бројот (I, II, III итн). Доколку има случај на две личности со исто име и ист број во заграда да се пише локација, а ако и таа е иста, тогаш година на влеадеење/ раѓање). Не сум за име со географски епитет, пример Александар Југословенски, ова не е традиционално во македонскиот јазик, освен за една личност - Александар Македонски. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 11:11, 19 март 2026 (CET) {{Коментар}} Ги вметнав правилата во делот '''Напомена'''. Се надевам во ред е вака. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:25, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 18:09, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} -Во ред е, јасни се правилата и согласна сум со истите.[[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:40, 24 март 2026 (CET) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Политичари, правници и верски водачи]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 22 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Политичар или државен службеник''' веројатно може да се смета за значаен ако исполнува барем еден од следниве критериуми: * ако е шеф на држава или влада (премиер), генерален гувернер, министер, член на законодавно собрание или на еквивалентна позиција на национално ниво на унитарна држава или на федерално ниво на сојузна држава; * има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; * има или извршува важни локални, регионални или национални задачи кои носат значителна моќ на тоа ниво (на пр. градоначалник, окружен префект) има или има раководно место во национално тело; * ако е генерален секретар или има еквивалентна висока позиција во важна меѓувладина организација; * ако има јасно соодветна моќ и влијание, или добил големо внимание од националните медиуми од неговото време (или медиуми кои биле широко транскрибирани во историски дела), дури и ако не бил на една од горенаведените официјални функции; * политичари, градоначалници, пратеници или други функционери за кои има содржина во повеќе веродостојни извори. Политичарите кои припаѓаат исклучиво на следните категории обично не се значајни ако се: * кандидати за политичка функција (со можен исклучок на особено добро објавени кандидати за важни позиции); * лице кое врши внатрепартиска функција на локално ниво; * „обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија; * биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. '''Правно лице, адвокат, судија''' е веројатно значаен ако тој или таа исполнува еден од овие критериуми: * судија во врховен суд или апелационен суд на една земја (на државно ниво или пошироко); * судија во меѓународен суд (на пример, [[Хашки трибунал]], [[Постојан арбитражен суд]], [[Меѓународен кривичен суд]], [[Европски суд за човекови права]] или [[Суд за правда на Европската Унија]]); * раководител на државен орган поврзан со судството (на пример, Државен судски совет или Државно правобранителство), Народен правобранител; * раководител на понизок суд или има друга водечка правна позиција во високата администрација; * експерт во дефинирана правна област, било како научник или како правник, и е автор на правно нефикционално дело објавено од признат издавач. '''Свештеник, духовник или еквивалентен верски водач''' во религијата кој ги исполнува следните критериуми генерално заслужува своја статија: * папа, патријарх, архиепископ, епископ или има еквивалентна позиција во нехристијанските религии; * верски службеник со значајни секуларни административни должности (на пр. колонијални службеници, итн.) кој некогаш бил важен авторитет во тоа општество; * автор на пишано дело /книга, (или неколку) објавени од етаблирани (верски и/или секуларни) издавачи; * има јасно соодветна моќ и влијание или добил големо внимание на националните медиуми, дури и ако нема еден од горенаведените наслови. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Политичари, правници и верски водачи“ ==== {{коментар}} - Јасни се правилата. Би сакала само да се размисли за биографии на градоначалници дали сите по дифолт се значајни, или тој дел ќе треба да го надополниме со уште некој услов? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:38, 22 март 2026 (CET) {{коментар}} : Според мене сите градоначелници по дифолт не се значајни. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:54, 22 март 2026 (CET) : Исто така би додал професор на Универзитетот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 00:03, 23 март 2026 (CET) ::За професори имавме претходно дека професори кои предаваат во основно, средно или више и високо образование, не се значајни за енциклопедија само поради таа професија. ::А за градоначалници, не знам ете, има некои што биле многу активни во својот мандат, направиле некакви промени/ подобрување на условите во општината/ нешто различно. Такви секако е добро да се вметнат во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:48, 23 март 2026 (CET) :::Мислувам на професорите во високо образование со научни трудови. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:25, 23 март 2026 (CET) :::{{одговор|Виолетова}} Кои критериуми за значајност би се применувале за градоначалниците? Сите градоначалници имаат јавно достапни биографии во веродостојни извори и сите јавно објавуваат отчети во коишто наведуваат што имаат направено. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:19, 26 март 2026 (CET) ::::Како стои во моментов сите градоначалници се сметаат за значајни. ::::Инаку, можеби градоначалници кои не биле активни и не направиле разлика, подобрување на условите за живеење во општината за време на својот мандат, без разлика што даваат отчет (тоа е затоа што мораат) да не се енциклопедиски значајни. Сите ги знаеме или сме чуле за градоначалниците во чиј мандат општината напредувала, сигурно има и некои, можеби па ретки случаи, кога не сториле ништо значајно за време на својот мандат. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:42, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} :@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] И јас би рекол дека се јасни. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:13, 23 март 2026 (CET) {{коментар}} : Јасни се правилата.За биографии на градоначалници подржувам дека не се сите значајни да имаат статија. - [[User:Lili Arsova|Lili Arsova]] <small>([[User talk:Lili Arsova|разговор]])</small> 08:47, 24 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене, многу поголем проблем е да има статија за секој пратеник во законодавниот дом отколку за секој градоначалник. Во многу земји, како што е Македонија, на избори нема отворени листи и се гласа за пратеничка листа предложена од политичка партија. Лице коешто станало пратеник затоа што се нашло на пратеничка листа и чијашто биографија за првпат јавно била објавена на мрежното место на законодавниот дом мислам дека не заслужува да има статија. Со градоначалниците е многу поразлично затоа што на избори директно се гласа за нив и нивните биографии се јавно достапни уште за време на предизборните кампањи. --[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:29, 26 март 2026 (CET) :Имаш право [[User:Kiril Simeonovski|Кире]], не се значајни од енциклопедиска гледна точка, без разлика дали ќе им најдеме биографија. Мислам дека таквите лица се опфатени со делот: ''„обични“ претставници без посебна моќ или медиумско покривање во локалните или регионалните или национални собранија.'' Ако некој влегол да биде пратеник, и ништо не слушаме за тоа лице: ниту дава изјави, ниту е јавно експонирано лице, ниту учествува во емисии, ниту излегува на говорница да зборува, освен што крева рака кога партијата ќе му наложи, нема енциклопедиско значење, или поиаку кажано по завршување на мандатот тоа лице ќе биде заборавено, грубо кажано. Има такви пратеници, а има и градоначалници што не прават нешто корисно или значајно за својата општина. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:35, 26 март 2026 (CET) {{коментар}} Според мене правилата се јасни и имаат смисла. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 12:46, 27 март 2026 (CET) <br> {{коментар}} Исто според мене правилата се јасни. И како што нагласи Кирил повеќето пратеници не се релеватни за Википедија, ама градоначалниците имаат поголем општествен придонес и можеби се сите доволно значајни. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:58, 27 март 2026 (CET) {{Коментар}} За исте овие: Треба личноста да има значајна општествена позиција (државна, лидерска, универзитетска). Само што е градоначалник или член на собрание, НЕ ТРЕБА ДА ИМА СТАТИИ! Ја сум за бришење на вакви статии за луѓе кои цел живот се приватни бизнисмени и само 4 години години биле градоначалник и оп статија? Зошто? Не е битен човекот за Македонија, може бил за мал број граѓани на кој бил градиначалник, но општо не е битен како и ние што сме тука. Дури ние на Википедија сме побитни од таквите особи. Истото важи и за политичари и верскки лидери. Верски лидери кои имате значајна позиција во организацијата или преродбеничка улога ок, но обични попови оџи не. Мое мислење ова. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 14:06, 27 март 2026 (CET) :Мислам дека речениците за верски водачи не споменуваат дека секој поп или оџа е значаен, ама ќе ги проверам уште еднаш. :Инаку за градоначалници кои не се значајни поради таа позиција, а кои пред и потоа биле бизнисмени, имаме наредна дискусија и за претприемачи (така се наречени) ќе ги дискутираме. Ако не е значаен ни како бизнисмен, значи не е значаен по ниедна основа да влезе во енциклопедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:54, 27 март 2026 (CET) Кои ќе биде услов за градоначалници да имаат својата статија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:01, 27 март 2026 (CET) :Дискусијата ќе заврши во недела 20:10 ч., да видиме дали ќе има и други предлози, но според мене, јас би го додала делот: :Градоначалници ќе се сметаат за значајни доколку се активни во својот мандат, направиле некакви промени и/или подобрување на условите во општината, биле медиумски активни. :- [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:15, 27 март 2026 (CET) {{коментар}} Ако на англиската Википедија има место за над 500 македонски фудбалери (на македонската се значително помалку), не гледам зошто градоначалниците, како и останати личности (со поддржани наводи) не заслужуваат да бидат присутни на Википедија. Мислам дека улогата на Википедија треба повеќе да биде хроничарска, а не оценувачка. На нашата Википедија ѝ недостасуваат статии, особено за Македонија, па не би требало да ставаме дополнителни услови. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:30, 28 март 2026 (CET) :Сосема се согласувам дека ние не сме тие кои треба да судиме. Кога е некој важен за историјата на градот, државата, секако е значаен да биде вметнат во енциклопедија, и на Википедија. :п.с. За спортистите ќе отворам да дискутираме по две недел, така ми се во план темите, и ќе треба тогаш да ги прегледаме тие критериуми. А на англиската Википедија гледам дека последниве години често се појавуваат статии кои ги прекршуваат нивните правила, а тоа е веќе тема за друг разговор. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:59, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} - Додаден е условот за значајност на политичари, градоначалници, пратеници или други функционери да има содржина во повеќе веродостојни извори, односно не се значајни доколку биографијата е достапна само на страница коде мора да биде објавена, односно на мрежното место на општината или собранието или фирмата/институтот во кој работат. ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:00 ч. на 29 март 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Претприемачите''' веројатно ќе бидат значајни ако се честа тема во општите медиуми или медиумите што се занимаваат со бизнис (на пр. Економист, и слично). Извршни директори, претседатели на корпорации или одбори на компании од јавен интерес, исто така, често може да се сметаат за значајни, како и стопанственици кои имаат некаква општествена заслуга, на пример: раководат со општествено важна приватна фирма, со голем број на вработени, ланец на продавници, и слично. Некои '''уредници на Википедија''' имаат свои статија, но тоа што уредуваат на Википедија не ги прави значајни, туку енциклопедиската значајност ја стекнале според други критериуми (писатели, музичари, научници, сликари и др.). Уредниците не смеат да создаваат или да уредуваат статии за себе. За нив важат правилата споменати во другите начела и напатствија, односно важно е да се следат упатствата за [[Википедија:Биографии на живи личности|биографии на живи личности]], и да се внимава да на [[Википедија:Конфликт на интерес|конфликт на интерес]] и [[Википедија:Без свои истражувања|без свои истражувања]] '''Измислен лик''' или друг фиктивен феномен (вклучувајќи места, предмети, концепти или суштества) може да биде значаен или да има енциклопедиска вредност, доколку исполнува еден од овие критериуми: * се споменува повеќе од еднаш и има поголемо значење во добро познато дело, филм, серија, без оглед на фиктивниот свет во кој се појавува или оригиналната франшиза (не се бројат маркетиншките материјали, фандомите и фан-фикцијата); * има документирано влијание врз културата и општеството надвор од оригиналното дело; * се споменува во неколку различни дела, но не тривијално, случајно, или со исмевање. Ако ликот не ги исполнува горенаведените критериуми, треба да се провери дали неговиот опис може да се вклучи во статијата за оригиналното дело. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (луѓе)]] ==== Дискусија за „Претприемачи, Википедијанци, измислени ликови и појави“ ==== {{коментар}} - јасно е претставено -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}} согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:46, 29 март 2026 (CEST) {{коментар}}-Според мене е јасно. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{коментар}}-Се согласувам, јасно е претставено. [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> 10:35, 1 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво скоцкано, да се следи треба. Знаеме случаеви кога се објавувале статии за ваков тип на луѓе. Најчесто како вршење услуга од некој корисник. Таа пракса треба да се забрани и да се почитуваат овие напатствија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 20:27, 4 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (луѓе)|Спортисти]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:00 ч. на 5 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Спортистот''' е значаен: #Aко во повеќе медиуми и извори се пишува за неговите постигнувања во спортот во кој е активен, се сметаат и големи интервјуа дадени од спортистот. #Aко освоил значајна титула, или бил дел од екипен спорт во кој била освоена висока награда. #Спортските биографии мора да вклучуваат барем еден навод на извор што обезбедува значајно известување за темата. #Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. #Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. '''Професионалните спортисти''' кои барем две години заработувале за живот од тој спорт, најверојатно имаат енциклопедиска значајност. Следуваат разни спортови и некои дополнителни критериуми за нив: '''Фудбал, кошарка, ракомет, одбојка''': #Оние клубови и поединци од овие спортови кои учестуваат на меѓународни натпревари и добиваат медиумско покривање, имаат енциклопедиска значајност. '''Тенис''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Член е на „Меѓународна тениска сала на славните“. #Се натпреварува на еден од професионалните турнири од највисоко ниво: #Гранд слем турнири ([[Отворено првенство на Австралија]], [[Отворено првенство на Франција]], првенствата на Вимблдон или [[Отворено првенство на САД]]). #Мажи: се натпреваруваат на меѓународните АТП турнеи. #Жени: се натпреваруваат на светските турнири за жени. #Има тениски рекорд признат од Меѓународна тениска федерација, Здружение на тениски професионалци или Женска тениска асоцијација. #За јуниори, потребно е да постои значителна медиумска покриеност, како и да освоиле некоја од меѓународните јуниорски титули. Ова упатство важи подеднакво и за играчите во сингл и за играчите во двојки. Значајност за спортистите кои се натпреваруваат во областа на '''[[атлетика]]та''' ако исполнуваат некои од критериумите што следат: #Завршил меѓу првите 8 во натпреварување на највисоко ниво надвор од Олимписките игри и светските првенства. Поединечните настани на овие првенства мора да содржат или неколку трки или проширени групи (на пр., Европско првенство во атлетика, или кој било од 6-те големи светски маратони), или на кое било друго големо меѓународно натпреварување на сениорско ниво. #Освоил индивидуален златен медал на Светското првенство во атлетика до 20 години или Светското првенство во атлетика до 18 години. #Да има освоено национално првенство за сениори во својата земја, со исклучок на оние кои никогаш не биле рангирани меѓу првите 60 на листата на водечки светски атлетичари на крајот од дадена календарска година. #Да има освоено елитно првенство во повеќе значајни улични трки (вклучувајќи ја и истата трка повеќе пати) или да има воспоставено историја на високо конкурентни, непобеднички настапи во многу значајни трки (најмалку 10 меѓу првите три). #Да има светски или континентален рекорд (вклучувајќи светски јуниорски рекорди, светски најдобри резултати за млади и светски рекорди во возрасни групи за мајстори) потврден или забележан од надлежното официјално тело. #Да има ознака што го сместила спортистот меѓу првите 12 во светот за таа календарска година во натпревар без штафета што се оспорува или е примен на сениорските Светски првенства или Олимписки игри, или некој друг соодветен настап. #Да има ознака без штафета наведена на листата на сениори на сите времиња на Светскиот атлетски клуб или друг соодветен список. #Да биде примен/а во Националната сала на славните на атлетските спортови или во Куќата на славните на Американскиот клуб на тркачи на друмски патеки. Значајна '''улична трка''' ако исполнува некој од следниве критериуми: #Има меѓународно елитно поле (како што е дефинирано според стандардите на Светската атлетика за таа година) од најмалку 5 различни националности. #Добива емитувано или кабелско телевизиско покривање надвор од локалниот пазар (доколку покривањето е преку интернет, страницата мора да биде независна од спортот, на пример Universal Sports). #Трката е место на исклучителни изведби или рекорди. #Редовно има повеќе од 1.000 натпреварувачи. #Се одржува на иста патека или дистанца континуирано во период од над 5 години. '''Бадминтон, велосипедизам, бокс, крикет, уметничко лизгање, скијање, голф, гимнастика, јавање коњи, хокеј на мраз, кикбокс, мешани боречки вештини, трки со мотори, пливање''': #Тимот или поединецот имаат високи меѓународни постигнувања во тој спорт, објавени во повеќе веродостојни извори. '''Тренери, капитени, судии и клубови''' (општо) веројатно е дека постои значајно медиумско покритие за нив ако ги исполнуваат следниве критериуми: #Професионално е активен како судија или тренер на тој спорт. #Ако тренирале многу значајни спортисти кои освојувале високи меѓународни награди и признанија. #Ако биле официјален главен тренер или капитен на олимписки тим за земјата. #Тренери кои вовеле значајна техника или метод на тренинг и се широко признати како основачи на новиот метод. #Клубови кои добиле големо меѓународно известување за нивните успеси и имаат резиме составено од многу успешни меѓународни натпреварувачи, или олимпијци. Ако успехот на клубот главно се должи на еден тренер, тогаш само тренерот е значаен. '''Аматерски натпревари''' немаат енциклопедиска значајност, било да станува збор за училишни или студентски натпревари. За '''спортските арени, стадионите''' и другите спортски објекти нема критериуми за претпоставена значајност, затоа се сметаат за достојни за енциклопедиска статија. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (спорт)|Спорт]] ==== Дискусија за „Спортисти“ ==== {{коментар}} - критериумите предложени овде се комбинација од англиската и хрватската Википедија за значајност. Не сум толку по спортот, ама мислам дека опфатено е сè. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:04, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} јас исто мислам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:29, 5 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Според мене напишаното е добро, но мора подобро да се расчисти прашањето за значајноста кај македонските фудбалери, кошаркари и ракометари, бидејќи тоа се најпопуларните спортови кај нас. Мислам дека е малку нелогично на други јазични Википедии да има повеќе статии за македонски спортисти од тој тип, отколку кај нас. Затоа треба да се разгледа дали треба да имаме поголем опфат за домашни спортисти. Од друга страна, за меѓународните спортисти треба јасно да се дефинираат критериуми — дали е доволен настап во прва/втора/трета лига, дали е потребна репрезентација, меѓународни натпревари, награди, итн. Вака, без конкретни правила, секогаш ќе има различни толкувања и несогласувања. Ако се постават јасни критериуми, ќе биде многу полесно и поконзистентно за сите понатаму. '''Мој заклучок:''' Треба да бидат опфатени сите македонски спортисти што настапуваат на професионално ниво, со исклучок на оние кои се активни само аматерски или се во рана фаза од кариерата; како праг може да се земе најмалку три години професионален ангажман. <br> <br> (јас само ги гледам најпопуларните спортови, па немам коментар за атлетика, хокеј и останатите спортови, така да се согласувам со напишаното дека е јасно) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:21, 7 април 2026 (CEST) :Интересен факт е дека критериумите на англиската се многу ригорозни, а од друга страна таму има наши спортисти за кои ние уште немаме статија. Мислам дека тоа се должи, не е дека не заслужуваат тие спортисти да бидат и кај нас, туку никој не се позанимавал со нив за да ги создаде нивните статии. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:28, 7 април 2026 (CEST) {{коментар}} Делот за „аматерски натпревари“ дека не се значајни од енциклопедиска гледна точка треба да отпадне со оглед дека Олимписките игри во голем дел од 20 век биле аматерски натпревари. Исто така и [[универзијада|универзитетските игри]] се значајни настани кои се веќе дел од Википедија. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:23, 7 април 2026 (CEST) :Со оглед дека оваа Википедија е македонска и треба што повеќе да се опфатат личности од Македонија, би требало во неа да се опфатат и спортистите кои освоиле пласман на државни првенства, спортистите на Македонија и на градови, учесниците на олимпијади и светски првенства.[[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 20:56, 7 април 2026 (CEST) ::Универзијада е на светско ниво, веројатно под студентски и училишни натпревари се мисли на внатре во рамки на школо, факултет, (од англиската Википедија е тој дел преземен) или така нешто, моја претпоставка. Треба да се дефинира тоа подобро. ::За спортистите на Македонија што ги споменуваш, мислам дека се опфатени тие спортисти во почетниот дел, кој вели: ::*Ако спортистот постигнал значаен државен или меѓународен рекорд или друг вид на успех. ::*Ако добил значајна награда, или за Македонија ја добил државната награда „8 Септември“ за остварување во спортот. ::Ние дури и немаме статија за таа награда, треба да создадеме, а треба и некој повик да намениме да се пишува за македонскиот спорт, дека волонтерите можеби нема да се сетат сами да пополнат такви празнини. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 21:11, 7 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Комплицирана тема, но сепак опфаќа добри напатствија. Лично сметам аматерски спортисти и спортисти кои не се дел од национални и меѓународни натрепварувања да немаат статии на Википедија. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:22, 9 април 2026 (CEST) {{коментар}} Се согласувам со критериумот да се пишуваат статии само доколку клубот и поединците од тој клуб учествуваат во меѓународни настани и имаат медиумска покриеност, бидејќи доколку го нема тогаш ние без малку за секој поединец во Македонија треба да имаме статија, бидејќи играл во некој клуб од екипен спорт во втора или трета општинска лига. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:18, 9 април 2026 (CEST) ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (книги)|Книги]] === <div class="boilerplate metadata rfa" style="background-color: #f5fff5; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;"> :''Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span> <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 20:10 ч. на 12 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> Иако поимот „[[книга]]“ е широко дефиниран, овие критериуми не важат за следните видови публикации: [[Стрип|стрипови]]; списанија; референтни дела како што се речници, енциклопедии, атласи и алманаси; публикации специфични за музика како што се книги со упатства и нотација и либрета; прирачници за упатства; и книги за подготовка за испити. Може да се развијат специфични упатства за таквите видови книги. Дотогаш, ова упатство може да биде поучно по аналогија. Критериумите наведени подолу важат за [[Е-книга|книги во електронска форма]], како и за традиционални книги и [[манга]]. Е-книга што не ги исполнува критериумите од ова упатство е сепак значајна ако ги исполнува критериумите од упатството за значајност за содржина специфична за интернет страници. Е-книга што ги исполнува критериумите од ова начело не мора да ги исполнува критериумите од начелото за интернет содржина за да биде значајна. *Книгата се смета за значајна ако проверливо исполнува, преку сигурни извори, барем '''еден''' од следниве критериуми: # Книгата била предмет на обработка или цитирање на две или повеќе важни објавени дела што се појавуваат во извори кои се независни од самата книга. Ова може да вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии во весници, други книги, телевизиски документарци, списоци на бестселери, и рецензии. Ова ''ги исклучува'' медиумските препечатувања на соопштенија за медиумите, или други публикации каде што авторот, неговиот издавач, агент или други самозаинтересирани страни рекламираат или зборуваат за книгата. # Книгата освоила значајна [[:Категорија:Книжевни награди|литературна награда]]. # Книгата е сметана од сигурни извори за значаен придонес во која било од науките, хуманистичките науки или уметностите, или поттикнала снимање на значаен филм, или друга уметничка форма, или пак друг важен настан, политичко или религиозно движење. # Книгата е, или била, повеќе години предмет на настава во две или повеќе училишта, колеџи, универзитети ''или'' постдипломски програми во која било одредена земја. # Авторот на книгата е толку историски значаен што кое било од пишаните дела на авторот може да се смета за значајно. Петте претходни критериуми не важат за сè уште необјавени книги. *Самоиздаваштвото, и/или објавувањето и плаќањето за објавување на книгата од страна на самиот автор, не се во корелација со значајноста.<ref>Постојат издавачи на книги кои печатат по нарачка, а сепак стои името на издавачката куќа како издавач, и за ова треба да се внимава.</ref> Постојат исклучоци, како што се „Рана наука во Оксфорд“ од [[Роберт Гинтер]] и „Тамерлан“ од [[Едгар Алан По]], но обете книги би се сметале за значајни врз основа на (на пример) критериум 1 и критериум 5 од горните општи критериуми. На многу самоиздадени книги им се доделени ISBN броеви, и може да се наведат во национална библиотека, односно може да се најдат преку пребарување на интернет, на пример, или може да се продаваат кај големи продавачи на книги преку интернет, на [[Amazon.com]], на пример. Но, тоа што книгата има ISBN број, или ја има на пребарување, посебно понудена да се купи, ништо од ова не е доказ за значајност. *Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. *Во врска со значајноста на книги кои се издадени пред повеќе од 100 години, треба да преовлада здравиот разум. За дела на Македонци, веројатноста е голема таквите книги да се енциклопедиски значајни да имаат за своја статија. За дела на автори од светот, можните основи за утврдување на значајност вклучуваат: колку широко е цитирана или споменувана во пишани извори таа книга, бројот на изданија на книгата, дали е препечатена, славата што книгата ја ужива или ја уживала во минатото, нејзиното место во историјата на литературата, нејзината вредност како историски извор и нејзината старост. *Статиите за книги не треба да бидат преопширни. Насловот на статијата за книга треба да е во превод на македонски јазик, (оригиналното име во заграда), како што би гласел насловот доколку книгата ја држиме во раце и ја читаме на македонски јазик. Иако една книга може да биде значајна, вообичаено не е препорачливо да има посебна статија за лик или појава од книгата. Постојат исклучоци, особено во случај на многу познати книги. На пример, „[[Божиќна приказна]]“ од [[Чарлс Дикенс]] може да има посебна статија за нејзиниот протагонист, [[Ебенезер Скруџ]], или серијалот [[Песна за мраз и оган]], книги по кои е снимена серијата [[Игра на тронови]], има неколку карактери кои заслужуваат посебна статија, како [[Денерис Таргариен]], [[Џејми Ланистер]], и неколку други. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (книги)]] ==== Дискусија за „Книги“ ==== {{коментар}} - Јас лично за „статии за книги што сè уште не се објавени“ би ги исклучила сите да ги нема, а другите критериуми ми се прифатливи. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:09, 12 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни и концизни, делот „статии за книги што сè уште не се објавени“ може да се исклучи, со тоа што може да бидат вклучени во статијата на авторот, доколку се работи за книги од серијал кој е сам по себе значаен, како на пример [[Песна за мраз и оган]]. - [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 13:36, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Правилата се јасни според мене од ова напишаново, иако не сум многу информиран околу оваа тема. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 21:35, 14 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:34, 14 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Добро претставено. Не сум за непознати автори и дела, нормално. Треба да поминат низ филтрите на издаваштвото, книжевната рецензија и критика и општата прифатеност на публиката. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 15:09, 17 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Го сменив делот за необјавените и сега гласи: Книги што '''сè уште не се објавени''' може да бидат споменати во статија за авторот или за серијалот (ако се работи за серијал), и само доколку авторот или значењето на книгата се значајни сами по себе. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:14, 18 април 2026 (CEST) {{Коментар}} Убаво е што се покренува дискусијава, вака е појасно за сите. Критериумите се јасни и децидни. Искрено мислам, некои статии кога се додаваат, како на пр. за ликови од книги, придонесуваат за збогатување на енциклопедијата и се поврзуваат со другата главна статија за дело или автор, давајќи на тој начин можност за читателот да навигира низ енциклопедијата со поголема леснотија. - [[User:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] <small>([[User talk:Natasa Stardelova|разговор]])</small> ::Следната дискусија е зачувана како архива на '''успешна'''. <span style="color:red">'''Не ја менувајте неговата содржина'''</span>. Понатамошни промени не треба да се прават во овој дел.</div> </div> === [[Википедија:Значајност (музика)|Музика]] === <span style="border: 1px solid #aaa; background: #f9fcf9; margin-right: .5em; padding: 6px;">Дискусијата е отворена во 19:30 ч. на 19 април 2026 (CEST) и дискусијата трае точно 7 дена.</span><br> '''Музичарите или ансамблите''' (овде се вклучени и бендови, пејачи, рапери, оркестри, диџеи, музички театарски групи, инструменталисти, хорови, итн.) може да бидат значајни ако исполнуваат барем еден од следниве критериуми. #Бил предмет на повеќе, нетривијални, објавени дела што се појавуваат во извори кои се веродостојни, не се самообјавени и се независни од самиот музичар или ансамбл. :Овој критериум вклучува објавени дела во сите форми, како што се статии и големи интервјуа дадени во весници, книги, списанија, онлајн верзии на печатени медиуми и телевизиски документарци, освен соопштенија за медиумите, и слични рекламни и други публикации каде што музичарот или ансамблот зборуваат за себе и се рекламираат, како и статии во училишен или универзитетски весник (или слично). #Имал сингл или албум на националната музичка листа на која било земја. #Има златна, сребрена или платинеста плоча (или друг вид на носач на звук) сертифицирана во најмалку една земја. #Има добиено сериозно известување во независни доверливи извори за меѓународна концертна турнеја или национална концертна турнеја во најмалку една суверена земја. Под турнеја се подразбира настап во најмалку 6 градови. #Има издадено два или повеќе албуми за голема издавачка куќа или за една од поважните независни куќи, односно независна куќа која постои барем неколку години, и која веќе издала носачи на звук на изведувачи, кои се значајни. #Не треба да се создаваат статии за група која по ништо друго не е значајна освен затоа што еден период член бил музичар кој станал значаен подоцна сам по себе или како член на значајна група. Ова треба да се прилагоди соодветно на музичкиот жанр: на пример, изведување на две главни улоги во големи оперски куќи. Забележете дека овој критериум треба да се толкува со претпазливост, бидејќи имало случаи каде што овој критериум бил цитиран на кружен начин за да се создаде самоостварувачка јамка на значајност: на пр., музичар кој бил „значаен“ само затоа што бил во два бенда, од кои едниот или двата бенда биле „значајни“ само затоа што овој музичар бил во нив. #Станал најистакнат претставник на значаен стил или локална урбана сцена. Имајте предвид овде дека предметот мора да ги исполнува сите вообичаени стандарди на Википедија, вклучително и [[Википедија:Проверливост|проверливоста]]. #Добитник е на музичка награда, како што се музичките награди: [[Греми]], [[Џуно (награда)|Џуно]] или [[Меркјури (награда)|Меркјури]], или на пример во Македонија награда на [[Макфест]], итн. #Победил на големо, значајно музичко натпреварување. #Изведувал музика за значајно медиумско дело, како што е лајтмотив за програма на голема телевизиска мрежа, или за значаен филм. (Но, ако ова е единственото тврдење за значајност, веројатно е посоодветно само да се спомене во главната статија и да се пренасочи кон таа страница.) #Делото било на програма на национално ниво од страна на голема радио или музичка телевизиска мрежа. #Музичарот бил тема на получасовна или подолга програма на радио или телевизиска мрежа со национална покриеност. '''Поединечни членови, изведувачи на ријалити на телевизија''': #Членовите на значајни бендови се пренасочуваат кон статијата за бендот, не се создаваат поединечни статии за нив, освен ако не покажале дека самите се индивидуално значајни. #Пејачите и музичарите кои се значајни само по учеството во телевизиска серија со ријалити може да бидат пренасочени кон статија за серијата, сè додека не покажат дека се независно значајни. За '''композитори, автори, либретисти или текстописци''': #Лицето било предмет на повеќе независни објавени дела чиј извор е независен од лицето, и е сигурен и веродостоен. :Овој праг вклучува објавени дела од сите форми, како што се статии во весници, книги, статии во списанија и телевизиски документарци, со исклучок на следново: ::Автобиографии, медиумски соопштенија и реклами за лицето. ::Дела што се состојат исклучиво од тривијални содржини, како што е минливо споменување на лицето во дискусија за друга тема, или едноставно вклучување во едноставни списоци на автори на корици, белешки, фусноти, итн. #На лицето му се припишува пишувањето или соавторство во пишувањето на кој било текст или музика, односно музичко или театарско дело (вклучувајќи мјузикл, опера, и слично) за музичар или ансамбл или театар што се квалификува како значаен според претходните критериуми, за значаен театар или бил ангажиран од музичар или ансамбл што се квалификува како значаен според претходните критериуми. #Неговите дела се користени во подоцнежна композиција од автор, композитор или текстописец кој ги исполнува горенаведените критериуми. #Напишал песна или композиција која победила (или во некои случаи освоила прво или второ место) на водечки музички натпревар кој не е експлицитно воспоставен како настан за откривање таленти или за „нова надеж“. #Се појавува со разумна должина во стандардни референтни дела за неговиот жанр. ''Доколку е можно, композиторите или текстописците со недоволно проверлив материјал за да се оправда важноста за постоење на нивна посебна статија, треба да се спојат во статијата за нивното дело, доколку делото е многу познато и важно. Кога композиторот или текстописецот е познат по повеќе дела, таквото спојување можеби нема да биде можно.'' За '''композитори и изведувачи надвор од медиумското покривање''', критериуми за значајност се ако лицето: #Во сигурни извори е цитирано како влијателно во стилот, техниката, репертоарот или предавањето на одреден вид музика. #Воспоставило традиција или школа на одреден жанр. #Компонирало значителен број мелодии, аранжмани или стандарди што се користат во значаен жанр или традиција или школа во рамките на значаен жанр. #Често е опфатено во публикации посветени на значајна субкултура. За '''албуми, синглови и песни''': *Иако ова упатство е донекаде контроверзно, општиот консензус за значењето на албумите е дека ако музичарот или бендот што ги снимил се смета за значаен, тогаш нивните албуми се исто така доволно значајни за да имаат посебни статии на Википедија. Сепак, албумот не мора да биде од значаен изведувач или ансамбл за да заслужува самостојна статија, само доколку ги исполнува општите упатства за значајност. Статиите за албуми кои немаат доволно текст, односно во најголем дел содржината е списокот на песни, посоодветно е да се спои во главната статија на изведувачот или статијата за дискографија на изведувачот, наместо да постои како посебна статија за албум. *Песните и сингловите се веројатно значајни ако добиле значително внимание како тема на повеќе, нетривијални објавени дела чии извори се независни од изведувачот и издавачката куќа. Ова ги вклучува објавените дела во сите форми, како што се статии во весници, книги, телевизиски документарци или рецензии, освен медиумските соопштенија за медиумите или други публикации каде што изведувачот, неговата издавачка куќа, агент или други самозаинтересирани страни го рекламираат или зборуваат за делото. *Песна што ги исполнува критериумите за значајност не значи дека нужно ќе се третира како посебна, самостојна страница, а прашањето дали да се создадат самостојни страници за поединечни значајни песни е предмет на уредничка проценка. Оваа одлука секогаш треба да се основа врз специфични размислувања за тоа како темата да се направи разбирлива. Понекогаш, значајните песни можат подобро да се опфатат како дел од поголема статија, каде што може да има поцелосен контекст што би се изгубил ако песната има своја посебна статија. Освен значајноста, самостојна статија за песна може да постои само ако има доволно материјал за да се оправда разумно детална статија. Ако за статија за песна нема доволно текст, односно ако остане никулец, треба да се спои со статии кои постојат за изведувачот или за албумот. '''Концерти и турнеи''': *Концертните турнеи се веројатно значајни ако добиле значително известување во повеќе независни и сигурни извори. Таквата медиумска покриеност може да покаже значајност во однос на уметничкиот пристап, финансискиот успех, односот со публиката или други слични термини. Изворите што само утврдуваат дека се случила турнеја не се доволни за да укажат на значајност. Турнеите за кои не се пишува во секундарни извори, треба да бидат опфатени во дел на страницата на уметникот, наместо да се создаде посебна статија за таков настап. Турнеја што ги исполнува стандардите за значајност не ги прави сите турнеи поврзани со тој уметник значајни. „[[Bad (1988)]]“ на [[Мајкл Џексон]] е пример за значајна концертна турнеја. '''Статии кои не ги задоволуваат критериумите''': *Википедија не треба да има посебна статија за личност, бенд или музичко дело што не ги исполнува критериумите, ниту на ова упатство, ниту на општото упатство за значајност, ниту за која било тема, и покрај тоа што можеби исполнува некои од правилата опишани погоре, за кои уредниците на крајот не можат да пронајдат независни извори што даваат детални информации за темата. Цел на Википедија не е да се создаваат никулци, односно мали статии за кои знаеме дека никогаш не можат да се прошират, ниту статии засновани првенствено врз она што субјектите го кажуваат за себе. '''Именување и должина на статиите за музика и музичари''': *За албуми и песни на странски автори за кои може да има посебна статија затоа што се значајни, се препорачува името на статијата да биде во оригинал и внатре во првата реченица да стои изговорот на насловот и/или превод. *За музички групи се препорачува името на статијата да биде кирилица како што се изговара, на пример [[Битлси]], [[Ролинг стоунс]], и во првата реченица да се запише оригиналното име на музичката група. *Се препорачува должината на статиите за музика да не биде попоплнета само со список на видеа или песни. Доколку списокот е долг, се препорачува да се скрати само на најзначајните, односно да се направи избор на песните. Повеќе на линкот: [[Википедија:Значајност (музика)]] ==== Дискусија за „музика“ ==== {{коментар}} - Јас се согласувам со критериумите. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:30, 19 април 2026 (CEST) {{Коментар}} опфаќа во глобала се. Јас лично сум за пишување оригинал на имиња на песни и групи/ уметнички имиња со македонски изговор во воведот на статијата. Иако ова се коси со правописот, сепак е некако безвезе на пример „Ин д клаб“, а многу подобро е „In the Club“, на пример. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 16:00, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} Согласен кон условите. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 19:49, 22 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со горенаведеното. [[User:BosaFi|BosaFi]] <small>([[User talk:BosaFi|разговор]])</small> 08:39, 23 април 2026 (CEST) {{коментар}} - Се согласувам со критериумите. - [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:57, 24 април 2026 (CEST) == Придавка од „Карнија“ == Денешна тема на уредувачкиот ден e „Венци на Јужните Варовнички Алпи“ во која спаѓаат и „Карнските Алпи“ односно „Карниските Алпи“. Со оглед дека основата на зборот е покраината „Карнија“ правејќи напоредна споредба со Калифорнија (единствен топоним кој завршува на „рнија“ како Карнија), придавката треба да е „карниски“ која е полесно изговорлива на македонски јазик. Во македонските речници го нема топонимот Карнија и следствено ни придаваката произлезена од него. Доколку мнозинството се сложува соодветно би ја променил оваа придавка. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 17:24, 19 февруари 2026 (CET) :И мене ми се чини дека карниски е точно, споредено со Калифорнија и калифорниски. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:55, 19 февруари 2026 (CET) :Се согласувам и јас. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:37, 20 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]]@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]@[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] Интересен случај, бидејќи покраината е всушност на македонски Корушка, но дури и словенечката Википедија користи Карнијске Алпе, така што се согласувам да бидат Карниски Алпи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:13, 23 февруари 2026 (CET) :::Променето. [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] <small>([[User talk:P.Nedelkovski|разговор]])</small> 21:11, 23 февруари 2026 (CET) == Турски имиња за селата во Егејска Македонија == Зошто се употребуват турски називи за поранешни турски села во Егејска Македонија? Тоа не се македонски називи ниту македонски села (сегашни или поранешни). Јас мислувам дека нема потреба да се дава предноста на турски називи, каде тоа не су повеќе турски села. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 22 февруари 2026 (CET) :Здраво. Дали може да ни посочите за кои села поточно станува збор? На пример, Дедели нема друго име освен ова име кое потекнува од турскиот јазик, каде и живееле Турци. Поздрав--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] ^{[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]}</font></big> 09:50, 23 февруари 2026 (CET) ::Станува збор за селата во на пример Кожанско и Кајларско - [[Кожани (општина)]] или [[Еордеја (општина)]]. Тука нема потреба за турски називи. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:44, 23 февруари 2026 (CET) :::@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Како во Македонија, така и во егејскиот дел, топонимите ние не ги менуваме, особено што имињата кои ги споменуваш се присутни и во литературата (изворите). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:07, 23 февруари 2026 (CET) :Како сакате, ама давањето предноста на стари турски топоними во однос на грчките сегашни каде живеат Грци а не Турци е грешка. И во турскиот дел на Тракија многи грчки топоними се заменети со турски. Јас мислувам дека треба си гледаме нашите македонски топоними, а не да даваме предноста на стари турски топоними во однос на сегашните грчки. На пример [[Бахче Ловаси]] во место на Кипари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:49, 24 февруари 2026 (CET) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|разговор]])</bdi> 12:15, 19 март 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Johannes Richter (WMDE)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 13:21, 31 март 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 19:11, 3 април 2026 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:ZI Jony@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Facundo Jainikoski == Има ли некој врски во ФФМ да проверува дали е овој аргентинскиот фудбалер со македонско потекло? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:13, 5 април 2026 (CEST) :~Кој знае и ФФМ дали имаат информација за неговото потекло, дека момчето е во Аргентина родено. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 22:14, 5 април 2026 (CEST) :Мене многу ми личи на финско презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:46, 5 април 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 02:58, 26 април 2026 (CEST) </bdi> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Codename Noreste@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> t6dop1wj9jhj9thcvs6cnaur5xi4wl1 10 23888 5544654 5541247 2026-04-25T18:13:30Z Andrew012p 85224 5544654 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodyclass = vevent | bodystyle = font-size:90%; | labelstyle = white-space:nowrap; text-align:left; | aboveclass = summary | abovestyle = font-size: 115%; font-style: italic; | above = ''{{If empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}'' | image = {{#if:{{{image|}}} | [[Податотека:{{{image}}}|{{#if:{{{image_size|}}}|{{{image_size}}}|230px}}|alt={{{alt|}}}]] }} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Изворен наслов | data1 = {{#if:{{{native_name|}}}|''{{{native_name}}}''}} | label2 = Режисер | data2 = {{{director|}}} | label3 = Продуцент | data3 = {{{producer|}}} | label4 = Сценарист | data4 = {{{writer|}}} | label5 = Сценарио | data5 = {{{screenplay|}}} | label6 = Приказна | data6 = {{{story|}}} | label7 = Заснован на | data7 = {{{based_on|}}} | label8 = Раскажувач | data8 = {{{narrator|}}} | label9 = Главни улоги | data9 = {{{starring|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{genre|}}} | label11 = Музика | data11 = {{{music|}}} | label12 = Кинематографија | data12 = {{{cinematography|}}} | label13 = Монтажа | data13 = {{{editing|}}} | label14 = Студио | data14 = {{If empty|{{{production_companies|}}}|{{{studio|}}}}} | label15 = Дистрибутер | data15 = {{{distributor|}}} | label16 = Премиера | data16 = {{{released|}}} | label17 = Времетраење | data17 = {{{runtime|}}} | label18 = Земја | data18 = {{{country|}}} | label19 = Јазик | data19 = {{{language|}}} | label20 = Буџет | data20 = {{{budget|}}} | label21 = Бруто-заработка | data21 = {{{gross|}}} | label22 = Претходен | data22 = {{{preceded_by|}}} | label23 = Следен | data23 = {{{followed_by|}}} }}<includeonly>{{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{Закосен наслов}}}}</includeonly> <noinclude> {{документација}} </noinclude> m19j6pxbgf9hh5bm6khomrx7pcf8wih 5544661 5544654 2026-04-25T18:22:19Z Andrew012p 85224 5544661 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodyclass = vevent | bodystyle = font-size:90%; | labelstyle = white-space:nowrap; text-align:left; | aboveclass = summary | abovestyle = font-size: 115%; font-style: italic; | above = ''{{If empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}'' | image = {{#if:{{{image|}}} | [[Податотека:{{{image}}}|{{#if:{{{image_size|}}}|{{{image_size}}}|230px}}|alt={{{alt|}}}]] }} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Изворен наслов | data1 = {{#if:{{{native_name|}}}|''{{{native_name}}}''}} | label2 = Режисер | data2 = {{{director|}}} | label3 = Продуцент | data3 = {{{producer|}}} | label4 = Сценарист | data4 = {{{writer|}}} | label5 = Сценарио | data5 = {{{screenplay|}}} | label6 = Приказна | data6 = {{{story|}}} | label7 = Заснован на | data7 = {{{based_on|}}} | label8 = Раскажувач | data8 = {{{narrator|}}} | label9 = Главни улоги | data9 = {{{starring|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{genre|}}} | label11 = Музика | data11 = {{{music|}}} | label12 = Аниматор | data12 = {{{animator|}}} | label13 = Кинематографија | data13 = {{{cinematography|}}} | label14 = Монтажа | data14 = {{{editing|}}} | label15 = Студио | data15 = {{If empty|{{{production_companies|}}}|{{{studio|}}}}} | label16 = Дистрибутер | data16 = {{{distributor|}}} | label17 = Премиера | data17 = {{{released|}}} | label18 = Времетраење | data18 = {{{runtime|}}} | label19 = Земја | data19 = {{{country|}}} | label20 = Јазик | data20 = {{{language|}}} | label21 = Буџет | data21 = {{{budget|}}} | label22 = Бруто-заработка | data22 = {{{gross|}}} | label23 = Претходен | data23 = {{{preceded_by|}}} | label24 = Следен | data24 = {{{followed_by|}}} | label25 = Веб-страница | data25 = {{{website|}}} }}<includeonly>{{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{Закосен наслов}}}}</includeonly> <noinclude> {{документација}} </noinclude> o5s8hnll0jzkqzojtp2h1skzn4ybr7w 5544684 5544661 2026-04-25T18:44:30Z Andrew012p 85224 5544684 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodyclass = vevent | bodystyle = font-size:90%; | labelstyle = white-space:nowrap; text-align:left; | aboveclass = summary | abovestyle = font-size: 115%; font-style: italic; | above = ''{{If empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}'' | image = {{#if:{{{image|}}} | [[Податотека:{{{image}}}|{{#if:{{If empty|{{{image_size|}}}|{{{image size|}}}}}|{{If empty|{{{image_size|}}}|{{{image size|}}}}}|230px}}|alt={{{alt|}}}]] }} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Изворен наслов | data1 = {{#if:{{If empty|{{{native_name|}}}|{{{native name|}}}}}|''{{If empty|{{{native_name|}}}|{{{native name|}}}}}''}} | label2 = Режисер | data2 = {{{director|}}} | label3 = Продуцент | data3 = {{{producer|}}} | label4 = Сценарист | data4 = {{{writer|}}} | label5 = Сценарио | data5 = {{{screenplay|}}} | label6 = Приказна | data6 = {{{story|}}} | label7 = Заснован на | data7 = {{If empty|{{{based_on|}}}|{{{based on|}}}}} | label8 = Раскажувач | data8 = {{{narrator|}}} | label9 = Главни улоги | data9 = {{{starring|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{genre|}}} | label11 = Музика | data11 = {{{music|}}} | label12 = Аниматор | data12 = {{{animator|}}} | label13 = Кинематографија | data13 = {{{cinematography|}}} | label14 = Монтажа | data14 = {{{editing|}}} | label15 = Студио | data15 = {{If empty|{{{production_companies|}}}|{{{studio|}}}}} | label16 = Дистрибутер | data16 = {{{distributor|}}} | label17 = Премиера | data17 = {{{released|}}} | label18 = Времетраење | data18 = {{{runtime|}}} | label19 = Земја | data19 = {{{country|}}} | label20 = Јазик | data20 = {{{language|}}} | label21 = Буџет | data21 = {{{budget|}}} | label22 = Бруто-заработка | data22 = {{{gross|}}} | label23 = Претходен | data23 = {{If empty|{{{preceded_by|}}}|{{{preceded by|}}}}} | label24 = Следен | data24 = {{If empty|{{{followed_by|}}}|{{{followed by|}}}}} | label25 = Веб-страница | data25 = {{{website|}}} }}<includeonly>{{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{Закосен наслов}}}}</includeonly> <noinclude> {{документација}} </noinclude> fcw8dgviujxq2n90tl6npcmldmmopdz 5544688 5544684 2026-04-25T18:52:22Z Andrew012p 85224 5544688 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | bodyclass = vevent | bodystyle = font-size:90%; | labelstyle = white-space:nowrap; text-align:left; | aboveclass = summary | abovestyle = font-size: 115%; font-style: italic; | above = ''{{If empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}'' | image = {{#if:{{{image|}}} | [[Податотека:{{{image}}}|{{#if:{{If empty|{{{image_size|}}}|{{{image size|}}}}}|{{If empty|{{{image_size|}}}|{{{image size|}}}}}px|230px}}|alt={{{alt|}}}]] }} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Изворен наслов | data1 = {{#if:{{If empty|{{{native_name|}}}|{{{native name|}}}}}|''{{If empty|{{{native_name|}}}|{{{native name|}}}}}''}} | label2 = Режисер | data2 = {{{director|}}} | label3 = Продуцент | data3 = {{{producer|}}} | label4 = Сценарист | data4 = {{{writer|}}} | label5 = Сценарио | data5 = {{{screenplay|}}} | label6 = Приказна | data6 = {{{story|}}} | label7 = Заснован на | data7 = {{If empty|{{{based_on|}}}|{{{based on|}}}}} | label8 = Раскажувач | data8 = {{{narrator|}}} | label9 = Главни улоги | data9 = {{{starring|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{genre|}}} | label11 = Музика | data11 = {{{music|}}} | label12 = Аниматор | data12 = {{{animator|}}} | label13 = Кинематографија | data13 = {{{cinematography|}}} | label14 = Монтажа | data14 = {{{editing|}}} | label15 = Студио | data15 = {{If empty|{{{production_companies|}}}|{{{studio|}}}|{{{production companies|}}}}} | label16 = Дистрибутер | data16 = {{{distributor|}}} | label17 = Премиера | data17 = {{{released|}}} | label18 = Времетраење | data18 = {{{runtime|}}} | label19 = Земја | data19 = {{{country|}}} | label20 = Јазик | data20 = {{{language|}}} | label21 = Буџет | data21 = {{{budget|}}} | label22 = Бруто-заработка | data22 = {{{gross|}}} | label23 = Претходен | data23 = {{If empty|{{{preceded_by|}}}|{{{preceded by|}}}}} | label24 = Следен | data24 = {{If empty|{{{followed_by|}}}|{{{followed by|}}}}} | label25 = Веб-страница | data25 = {{{website|}}} }}<includeonly>{{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{Закосен наслов}}}}</includeonly> <noinclude> {{документација}} </noinclude> mfmpyyshzckmtmex90cvb0bht6lrthc 0 25745 5544645 5540829 2026-04-25T16:59:24Z Пакко 4588 основа редакциjа 5544645 wikitext text/x-wiki :''За други значења, видете [[Трново (појаснување)]].'' {{Инфокутија Населено место | name = Велико Трново | native_name = Велико Търново | native_name_lang = bg | settlement_type = град | image_skyline = Collage of views of VT G.png | image_caption = | image_flag = | image_shield = | pushpin_map = Бугарија | pushpin_map_caption = Местоположба на Велико Трново во Бугарија | latd =43 |latm =4 |lats =43.15 |latNS =N | longd =25 |longm =37 |longs =41.85 |longEW =E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Земја | subdivision_name = [[Бугарија]] | subdivision_type1 = Област | subdivision_name1 = [[Велико Трново (област)|Велико Трново]] | subdivision_type2 = Општина | subdivision_name2 = [[Велико Трново (општина)|Велико Трново]] | leader_party = ГЕРБ | leader_title = Градоначалник | leader_name = Даниел Панов | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 56,742 | elevation_m = 220 | population_total = 66797 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[EET]] | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = [[EEST]] | utc_offset1_DST = +3 | postal_code_type = поштенски број | postal_code = 5000 | area_code = +359 062 | website = {{URL|veliko-tarnovo.bg}} }} '''Велико Трново''' ({{langx|bg|Велико Търново}}) — град во северниот централен дел на [[Бугарија]] и административен центар на [[Општина Велико Трново|општината]] и [[Велико Трново (област)|Великотрновската област]]. Градот е историска и духовна престолнина на Бугарија. Поради важното значење за време на Второто бугарско царство, денес Велико Трново често го нарекуваат „Градот на болjарите“. == Потекло на името == Најраспространетата теорија за потеклото на првобитното име Трновград<ref>На средногрчки името било запишувано како ''Τίρνοβο'' и ''Τύρνοβο''.</ref> е словенската – од старословенското ''тръневъ, тръновъ'', односно „трнлив, трнов“, и ''градъ'' – „оградено место, тврдина“, од каде што подоцна се развиле денешните форми на името на градот.<ref>Русев, Пеньо, Георги Данчев, Екатерина Сарафова. „Търновска книжовна школа, 1371 – 1971“, Издателство на БАН, 1974, стр. 215.</ref> == Географија == === Местоположба === Градот е сместен долж течението на реката [[Јантра]]. Во него се вкрстуваат главните патишта кои ја поврзуваат Источна со Западна Бугарија. Низ Велико Трново поминува европскиот транспортен коридор бр. 9.<ref>[http://www.unece.org/trans/main/ter/Countries/PanEuCorridors.html Pan European Corridors] {{икона|en}}</ref>  Заедно со населени места ([[Горна Орјаховица]], [[Љасковец]] и др.), градот образува [[агломерација]] со население од 128.867 жители.<ref>[http://www.borbabg.com/?action=news&news=13332 Статија во весникот „Борба“]</ref> На исток и североисток градот граничи со Арбанашкиот Рид, на север – со месноста Картала, на запад – со месноста Козлуџа, а на југ – со месноста Д’лга Л’ка. Градот зафаќа површина од 20,4 км²,<ref>[https://www.daftlogic.com/projects-google-maps-area-calculator-tool.htm www.daftlogic.com]</ref> а неговиот атар зафаќа површина од 30,379 км². === Релјеф === Релјефот на Велико Трново е разновиден – рамничарско-ридски и планински. Градот е сместен на 208 метри просечна надморска височина по падините на преубавите клисури и меандри на реката Јантра. Градот е природно заштитен од реката и од карпестите венци кои го опкружуваат. Велико Трново е расположено на неколку рида. Ридовите [[Царевец]], [[Трапезица]] и [[Момина Тврдина]] биле главните центри на царевите и [[болјар|болјарите]] за време на [[Второ бугарско царство|Второто бугарско царство]]. Во близина на Момина Тврдина, се наоѓаат и ридовите Кортеш и Д’лбоки Трап. Ридот [[Света Гора (Велико Трново)|Света Гора]] бил духовен и книжевен центар, а на дел од него денес се наоѓа зградата на ректоратот на [[Великотрновски универзитет|Великотрновскиот универзитет]]. == Историја == Првите траги од населување на ова подрачје, пронајдени на ридот [[Трапезица]], датираат од 3 илјади години пред Христа. Поголема населба настанала на падините на ридот Царевец на крајот на [[Бронзено време|бронзеното време]], околу 13 век п.н.е. Во тоа време таму живееле [[Траки|Траки]], чија населба опстојала до крајот на [[Железно време|железното време]]. Врвот на просперитетот се датира во периодот од 6 век п.н.е. до крајот на 1 век н.е. Трагите од тогашното римско владеење со текот на времето биле избришани. [[Податотека:Royal Palace in Tarnovo 11.JPG|мини|Царевец]] Потоа Царевец бил населен во периодот на [[Византија|византиското]] владеење, од 5 до првата половина на 7 век. Таму тогаш бил изграден силно утврден град, кој претставувал потпора на одбранбената линија на Византија на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. Подоцна, во 8 век, врз урнатините на византискиот град настанала населба, чие економско значење и број на жители систематски растеле во следните векови. [[Податотека:Tzar Ferdinand at proclamation of Bulgarian-independence.jpg|мини|Прогласување на независноста на Бугарија]] Во [[1187]] година било подигнато востанието на [[Јован Асен I|Асен]] и [[Петар II (Бугарија)|Петар]], со кое му се ставило крај на византиското владеење во бугарските земји, а тогашниот '''Трновград''' станал [[престолнина]] на обновеното царство. Во златниот период на постоењето на [[Второ бугарско царство|бугарската држава]], во 13 и 14 век, Велико Трново било значаен политички, економски и културен центар во Европа. Тогаш работеле познатата Трновска уметничка школа и [[Трновска книжевна школа|Трновската книжевна школа]], чии организатори и истакнати претставници биле светците [[Евтимиј Трновски]] и [[Теодосиј Трновски]]. Златниот период од развојот на градот завршил на [[17 јули]] [[1393]] година, кога по [[Опсада на Трново (1393)|тримесечна опсада]] градот бил освоен од [[Османлиско Царство|Османлиите]]. Поранешната престолнина била во голема мера уништена, но под османлиска власт градот останал активен центар на бугарската култура, поддржувајќи ги бројните востанија против окупаторите: * Трновските востанија во 1598, 1686 и 1700 година * Заверата на Велчо во 1835 година * Востанието на капетанот [[Дедо Никола|Дедо Никола]] во 1856 година * Бунтот на Хаџи Ставрев во 1862 година * [[Априлско востание|Априлското востание]] во 1876 година. На [[7 јули]] [[1877]] година градот бил ослободен, а веќе две години подоцна, од [[10 февруари]] до [[16 април]] [[1879]] година, бил домаќин на Основачкото собрание, кое во тоа време го подготвило првиот бугарски устав, познат како [[Трновски устав]]. На [[17 јули]] [[1879]] година за шеф на државата бил избран [[Александар I Батенберг]], кој ја примил титулата „кнез на Бугарија“. Токму во Трново, поради неговата значајна улога во бугарската историја, на ридот Царевец, на [[22 септември]] [[1908]] година царот [[Фердинанд I|Фердинанд]] го прочитал Манифестот со кој ја прогласил Бугарија за независно царство. За време на комунистичкото владеење, градот претрпел значителни промени, а се смета дека околу 10.000 жители станале членови на Бугарската комунистичка партија (БКП) до крајот на 1940-тите. Голем број цркви и приватни претпријатија биле затворени, додека главните индустриски гранки биле национализирани. Во почетокот на 1950-тите, градот поминал низ интензивен процес на урбанизација, ширејќи се кон запад. Од истиот период датира и идејата за создавање голема урбана зона во Северна Бугарија, која би ги опфатила градовите Велико Трново, [[Горна Орјаховица]] и [[Љасковец]] (популарно позната како „Тргољас“). Урбанизацијата продолжила и во текот на 1970-тите, со развојот на машинската, електронската, медицинската, компјутерската и мебелната индустрија во регионот, со што кон градскиот пејзаж биле додадени населбите Акација и Картала. Во [[1965]] година, градот, тогаш официјално познат како '''Трново''', бил преименуван во '''Велико Трново''' во чест на неговата богата историја и значење. По падот на [[СССР|Советскиот Сојуз]], во [[1990]] година во градот се одржало VII Велико народно собрание, кое се состанало во истата зграда како и собранието од [[1879]] година. Тогаш бил изработен [[Устав на Бугарија|новиот устав]], со кој се дефинирале основните права во новиот демократски поредок. == Образование == Во [[1963]] година бил отворен [[Великотрновски универзитет|Великотрновскиот универзитет „Св. Кирил и Методиј“]], како една од големите високообразовни институции во земјата. == Збратимени градови == * [[Податотека:Flag of Macedonia.svg|20px]] [[Охрид]], [[Македонија]] == Галериjа == <gallery> Image:Bulgaria Veliko Turnovo 01.jpg Image:Bulgaria Veliko Turnovo 02.jpg Image:Bulgaria Veliko Turnovo 03.jpg Image:Bulgaria Veliko Turnovo 04.jpg Image:Veliko Turnovo-Old City.jpg | Изглед на Велико Трново Image:Forty Martyrs Church Svik.jpg| Црквата, подигната од цар [[Иван Асен II]] Image:Kaloyan of Bulgaria Grave.JPG|Гробот на бугарскиот цар [[Калојан]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Бугарија-гео-никулец}} {{Градови во Бугарија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Велико Трново| ]] [[Категорија:Населени места во Општина Велико Трново]] [[Категорија:Населени места во областа Велико Трново]] ejgdyjfysgssibrsqenyzqf6aigyauq 5544647 5544645 2026-04-25T17:27:19Z Пакко 4588 /* Образование */ додаден и Воениот Универзитет 5544647 wikitext text/x-wiki :''За други значења, видете [[Трново (појаснување)]].'' {{Инфокутија Населено место | name = Велико Трново | native_name = Велико Търново | native_name_lang = bg | settlement_type = град | image_skyline = Collage of views of VT G.png | image_caption = | image_flag = | image_shield = | pushpin_map = Бугарија | pushpin_map_caption = Местоположба на Велико Трново во Бугарија | latd =43 |latm =4 |lats =43.15 |latNS =N | longd =25 |longm =37 |longs =41.85 |longEW =E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Земја | subdivision_name = [[Бугарија]] | subdivision_type1 = Област | subdivision_name1 = [[Велико Трново (област)|Велико Трново]] | subdivision_type2 = Општина | subdivision_name2 = [[Велико Трново (општина)|Велико Трново]] | leader_party = ГЕРБ | leader_title = Градоначалник | leader_name = Даниел Панов | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 56,742 | elevation_m = 220 | population_total = 66797 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[EET]] | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = [[EEST]] | utc_offset1_DST = +3 | postal_code_type = поштенски број | postal_code = 5000 | area_code = +359 062 | website = {{URL|veliko-tarnovo.bg}} }} '''Велико Трново''' ({{langx|bg|Велико Търново}}) — град во северниот централен дел на [[Бугарија]] и административен центар на [[Општина Велико Трново|општината]] и [[Велико Трново (област)|Великотрновската област]]. Градот е историска и духовна престолнина на Бугарија. Поради важното значење за време на Второто бугарско царство, денес Велико Трново често го нарекуваат „Градот на болjарите“. == Потекло на името == Најраспространетата теорија за потеклото на првобитното име Трновград<ref>На средногрчки името било запишувано како ''Τίρνοβο'' и ''Τύρνοβο''.</ref> е словенската – од старословенското ''тръневъ, тръновъ'', односно „трнлив, трнов“, и ''градъ'' – „оградено место, тврдина“, од каде што подоцна се развиле денешните форми на името на градот.<ref>Русев, Пеньо, Георги Данчев, Екатерина Сарафова. „Търновска книжовна школа, 1371 – 1971“, Издателство на БАН, 1974, стр. 215.</ref> == Географија == === Местоположба === Градот е сместен долж течението на реката [[Јантра]]. Во него се вкрстуваат главните патишта кои ја поврзуваат Источна со Западна Бугарија. Низ Велико Трново поминува европскиот транспортен коридор бр. 9.<ref>[http://www.unece.org/trans/main/ter/Countries/PanEuCorridors.html Pan European Corridors] {{икона|en}}</ref>  Заедно со населени места ([[Горна Орјаховица]], [[Љасковец]] и др.), градот образува [[агломерација]] со население од 128.867 жители.<ref>[http://www.borbabg.com/?action=news&news=13332 Статија во весникот „Борба“]</ref> На исток и североисток градот граничи со Арбанашкиот Рид, на север – со месноста Картала, на запад – со месноста Козлуџа, а на југ – со месноста Д’лга Л’ка. Градот зафаќа површина од 20,4 км²,<ref>[https://www.daftlogic.com/projects-google-maps-area-calculator-tool.htm www.daftlogic.com]</ref> а неговиот атар зафаќа површина од 30,379 км². === Релјеф === Релјефот на Велико Трново е разновиден – рамничарско-ридски и планински. Градот е сместен на 208 метри просечна надморска височина по падините на преубавите клисури и меандри на реката Јантра. Градот е природно заштитен од реката и од карпестите венци кои го опкружуваат. Велико Трново е расположено на неколку рида. Ридовите [[Царевец]], [[Трапезица]] и [[Момина Тврдина]] биле главните центри на царевите и [[болјар|болјарите]] за време на [[Второ бугарско царство|Второто бугарско царство]]. Во близина на Момина Тврдина, се наоѓаат и ридовите Кортеш и Д’лбоки Трап. Ридот [[Света Гора (Велико Трново)|Света Гора]] бил духовен и книжевен центар, а на дел од него денес се наоѓа зградата на ректоратот на [[Великотрновски универзитет|Великотрновскиот универзитет]]. == Историја == Првите траги од населување на ова подрачје, пронајдени на ридот [[Трапезица]], датираат од 3 илјади години пред Христа. Поголема населба настанала на падините на ридот Царевец на крајот на [[Бронзено време|бронзеното време]], околу 13 век п.н.е. Во тоа време таму живееле [[Траки|Траки]], чија населба опстојала до крајот на [[Железно време|железното време]]. Врвот на просперитетот се датира во периодот од 6 век п.н.е. до крајот на 1 век н.е. Трагите од тогашното римско владеење со текот на времето биле избришани. [[Податотека:Royal Palace in Tarnovo 11.JPG|мини|Царевец]] Потоа Царевец бил населен во периодот на [[Византија|византиското]] владеење, од 5 до првата половина на 7 век. Таму тогаш бил изграден силно утврден град, кој претставувал потпора на одбранбената линија на Византија на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. Подоцна, во 8 век, врз урнатините на византискиот град настанала населба, чие економско значење и број на жители систематски растеле во следните векови. [[Податотека:Tzar Ferdinand at proclamation of Bulgarian-independence.jpg|мини|Прогласување на независноста на Бугарија]] Во [[1187]] година било подигнато востанието на [[Јован Асен I|Асен]] и [[Петар II (Бугарија)|Петар]], со кое му се ставило крај на византиското владеење во бугарските земји, а тогашниот '''Трновград''' станал [[престолнина]] на обновеното царство. Во златниот период на постоењето на [[Второ бугарско царство|бугарската држава]], во 13 и 14 век, Велико Трново било значаен политички, економски и културен центар во Европа. Тогаш работеле познатата Трновска уметничка школа и [[Трновска книжевна школа|Трновската книжевна школа]], чии организатори и истакнати претставници биле светците [[Евтимиј Трновски]] и [[Теодосиј Трновски]]. Златниот период од развојот на градот завршил на [[17 јули]] [[1393]] година, кога по [[Опсада на Трново (1393)|тримесечна опсада]] градот бил освоен од [[Османлиско Царство|Османлиите]]. Поранешната престолнина била во голема мера уништена, но под османлиска власт градот останал активен центар на бугарската култура, поддржувајќи ги бројните востанија против окупаторите: * Трновските востанија во 1598, 1686 и 1700 година * Заверата на Велчо во 1835 година * Востанието на капетанот [[Дедо Никола|Дедо Никола]] во 1856 година * Бунтот на Хаџи Ставрев во 1862 година * [[Априлско востание|Априлското востание]] во 1876 година. На [[7 јули]] [[1877]] година градот бил ослободен, а веќе две години подоцна, од [[10 февруари]] до [[16 април]] [[1879]] година, бил домаќин на Основачкото собрание, кое во тоа време го подготвило првиот бугарски устав, познат како [[Трновски устав]]. На [[17 јули]] [[1879]] година за шеф на државата бил избран [[Александар I Батенберг]], кој ја примил титулата „кнез на Бугарија“. Токму во Трново, поради неговата значајна улога во бугарската историја, на ридот Царевец, на [[22 септември]] [[1908]] година царот [[Фердинанд I|Фердинанд]] го прочитал Манифестот со кој ја прогласил Бугарија за независно царство. За време на комунистичкото владеење, градот претрпел значителни промени, а се смета дека околу 10.000 жители станале членови на Бугарската комунистичка партија (БКП) до крајот на 1940-тите. Голем број цркви и приватни претпријатија биле затворени, додека главните индустриски гранки биле национализирани. Во почетокот на 1950-тите, градот поминал низ интензивен процес на урбанизација, ширејќи се кон запад. Од истиот период датира и идејата за создавање голема урбана зона во Северна Бугарија, која би ги опфатила градовите Велико Трново, [[Горна Орјаховица]] и [[Љасковец]] (популарно позната како „Тргољас“). Урбанизацијата продолжила и во текот на 1970-тите, со развојот на машинската, електронската, медицинската, компјутерската и мебелната индустрија во регионот, со што кон градскиот пејзаж биле додадени населбите Акација и Картала. Во [[1965]] година, градот, тогаш официјално познат како '''Трново''', бил преименуван во '''Велико Трново''' во чест на неговата богата историја и значење. По падот на [[СССР|Советскиот Сојуз]], во [[1990]] година во градот се одржало VII Велико народно собрание, кое се состанало во истата зграда како и собранието од [[1879]] година. Тогаш бил изработен [[Устав на Бугарија|новиот устав]], со кој се дефинирале основните права во новиот демократски поредок. == Образование == Во [[1958]] година во градот бил преместен и [[Национален воен универзитет „Васил Левски“ (Бугарија)|Националниот воен универзитет „Васил Левски“]]. Тој е една од најстарите и најпрестижните воени образовни установи во Бугарија, чии почетоци датираат уште од [[1878]] година. Универзитетот подготвува висококвалификувани офицери и цивилни специјалисти во различни воени и технички дисциплини. Во [[1963]] година бил отворен [[Великотрновски универзитет|Великотрновскиот универзитет „Св. Кирил и Методиј“]], како една од големите високообразовни институции во земјата. Покрај високото образование, градот располага и со развиена мрежа на средни училишта, меѓу кои се истакнуваат неколку елитни јазични и математички гимназии со долгогодишна традиција. == Збратимени градови == * [[Податотека:Flag of Macedonia.svg|20px]] [[Охрид]], [[Македонија]] == Галериjа == <gallery> Image:Bulgaria Veliko Turnovo 01.jpg Image:Bulgaria Veliko Turnovo 02.jpg Image:Bulgaria Veliko Turnovo 03.jpg Image:Bulgaria Veliko Turnovo 04.jpg Image:Veliko Turnovo-Old City.jpg | Изглед на Велико Трново Image:Forty Martyrs Church Svik.jpg| Црквата, подигната од цар [[Иван Асен II]] Image:Kaloyan of Bulgaria Grave.JPG|Гробот на бугарскиот цар [[Калојан]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Бугарија-гео-никулец}} {{Градови во Бугарија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Велико Трново| ]] [[Категорија:Населени места во Општина Велико Трново]] [[Категорија:Населени места во областа Велико Трново]] 51s42aifps7izkingic4in86x29pusy 0 44659 5544813 5423218 2026-04-26T09:26:36Z Marco Mitrovich 114460 5544813 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Зелјахово | native_name = Νέα Ζίχνη | settlement_type = Населба | image_skyline = Nea Zichni Serres.jpg | image_alt = | image_caption = Зелјахово | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Грција | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 41 |latm = 01 |lats = 48 |latNS = N | longd = 23 |longm = 49 |longs = 41 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Грција]] | subdivision_type1 = [[Области во Грција|Област]] | subdivision_name1 = [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]] | subdivision_type2 = [[Окрузи во Грција|Округ]] | subdivision_name2 = [[Сер (округ)|Сер]] | subdivision_type3 = [[Општини во Грција|Општина]] | subdivision_name3 = [[Зелјахово (општина)|Зелјахово]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 260 | population_footnotes = | population_total = 1.547 | population_as_of = 2021 | population_density_blank2_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 62042 | area_code_type = | area_code = 2324 | registration_plate = EP }} '''Зелјахово''' или '''Зилјахово''' ({{langx|el|Νέα Ζίχνη}}, ''Неја Зихни'', до 1927 г. ''Ζήλεια'', ''Зилија'',<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/169555 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Ζήλεια - Νέα Ζίχνη]</ref> до 1926 г. ''Ζιλιάχοβα'', ''Зилјахова''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/171049 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Ζηλιάχωβα - Ζήλεια]</ref>) — [[село]] во [[Сер (округ)|Серскиот округ]] на [[Егејска Македонија]], денес во [[Грција]]. Претставува административен центар на истоимената [[Зелјахово (општина)|Општина Зелјахово]]. Населението брои 1.547 жители (2021). == Географија и местоположба == Селото е центар на историскиот и географскиот регион [[Зихна]], во источниот дел на Серското Поле, во јужното подножје на планината Сминица (Меникио). Се наоѓа 30 километри југоисточно од градот Сер. == Историја == == Демографија == == Културни и природни знаменитости == * [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Зелјахово|Црква „Св. Ѓорѓи“]] од 1835 г., катедрален храм на [[Зихненско-неврокопска епархија|Зихненско-неврокопската епархија]] == Познати личности == * Теофил Мироточив наречен „Македонски“ (1460 - 1548) — светец == Поврзано == * [[Зихна]] == Наводи == {{наводи}} {{Зелјахово}} [[Категорија:Зелјахово| ]] 1hhhdrf9mlhduetbzn2ixvi10su9ha2 0 60834 5544678 5511197 2026-04-25T18:37:23Z Andrew012p 85224 5544678 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за филм | name = Македонска крвава свадба | image = Македонска крвава свадба плакат.png | image_size = 200п | caption = Плакатот на филмот | director = [[Трајче Попов]] | producer = | writer = [[Славко Јаневски]] | starring = [[Ристо Шишков]]<br />[[Петре Прличко]]<br />[[Коле Ангеловски]]<br />[[Вера Чукиќ]]<br />[[Драгомир Фелба]]<br />[[Зафир Хаџиманов]]<br />[[Драги Костовски]]<br />[[Љупка Џундева]]<br />[[Јанез Врховец]]<br />[[Вукосава Донева - Варколи]]<br />[[Павле Вуисиќ]]<br>[[Илија Милчин]]<br>[[Чедо Камџијаш]]<br />[[Ристо Стефановски]] | music = [[Кирил Македонски]] | cinematography = | editing = [[Вангел Чемчев]] | distributor = [[Вардар Филм]] | released = [[1 јануари]] [[1967]] | runtime = 102 минути | country = [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] | language = [[македонски]] | budget = | amg_id= | imdb_id = 0179957 | MIFC = 66 }} '''''Македонска крвава свадба''''' — [[Македонска кинематографија|македонски]] [[филм]] од [[1967]] година во жанрот драма, режиран од [[Трајче Попов]], со [[Коле Ангеловски]], [[Вера Чукиќ]], [[Драгомир Фелба]], [[Зафир Хаџиманов]], [[Драги Костовски]], [[Петре Прличко]], [[Ристо Шишков]], [[Јанез Врховец]] и [[Павле Вуисиќ]] во главните улоги.<ref name="MIFC">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maccinema.com/filmovi_detali.asp?IDMAKFILM=66|title=Македонска крвава свадба|publisher=Македонски Информациски Филмски Центар|accessdate=2008-09-15}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Филмот е екранизација на [[Македонска крвава свадба|истоимената драма]] на [[Војдан Чернодрински]] од [[1900]] година. == Кратка содржина == {{Разоткривање}} Филмот ја раскажува приказната за девојката Цвета ([[Вера Чукиќ]]) која е грабната од страна на еден [[Отоманско Царство|османски]] [[бег]] ([[Ристо Шишков]]) и потоа однесена на неговиот харем. Иако бегот се обидува да ја потурчи, нејзината упорност, како и нејзините соселани, предводени од саканикот Спасе ([[Зафир Хаџиманов]]) и месниот поп ([[Павле Вуисиќ]]), потпомогнати од дипломатите на големите сили на крајот успеваат да ја ослободат. На денот на нејзината свадба, доаѓаат бегот и неговите војници во обид да ја повратат девојката. Цвета умира, но Спасе успева да го убие бегот и потоа „заминува со комитите“.<ref name="MIFC"/> {{РазоткривањеКрај}} == Улоги == {| class="wikitable sortable" !Глумец !Улога |- | [[Ристо Шишков]] | Осман-бег |- | [[Вера Чукиќ]] | Цвета |- | [[Зафир Хаџиманов]] | Спасе |- | [[Петре Прличко]] | Мојсо |- | [[Павле Вуисиќ]] | Поп Дамјан |- | [[Јенез Врховец]] | Кузман |- | [[Драгомир Фелба]] | Орхан |- | [[Коле Ангеловски]] | Дука |- | [[Драги Костовски]] | |- | [[Љупка Џундева]] | Гина |- | [[Вукосава Донева - Варколи]] | |- | [[Илија Милчин]] | Валија |- | [[Димитар Ќостаров]] | |- | [[Мица Орловиќ]] | Конзул |- | [[Димитар Гешоски]] | |- | [[Ацо Јовановски]] | |- | [[Вукан Диневски]] | |- | [[Киро Попов]] | |- | [[Цветанка Јакимовска]] | |- | [[Веска Вртева]] | |- | [[Стојка Цекова]] | |- | [[Вера Вучкова]] | |- | [[Кирил Ќортошев]] | |- | [[Мара Исаја]] | |- | [[Панче Васоски|Панче Васоски - Камџик]] | |- | [[Борис Бегинов]] | |- | [[Таше Кочовски]] | |- | [[Предраг Дишљенковиќ]] | |- | [[Чедо Камџијаш]] | |- | [[Томо Видов]] | |- | [[Борис Стефановски]] | |- | [[Ацо Стефановски]] | |- | [[Тодорче Николовски (глумец) |Тодор Николовски]] | |- | [[Ристо Стефановски]] | |- | [[Димче Стефановски]] | |- | [[Антон Павлов]] | |- | [[Владимир Гравчев]] | |- | [[Кирчо Божиновски]] | |- | [[Ратка Чоревска]] | |- | [[Илија Џувалековски]] | |- | [[Зоја Пејовска]] | |} == Награди == * [[1968]] - ''ФЈИФ'' во [[Пула]], „''Златна арена''“ за [[сценографија]]та на [[Никица Лазаревски]] * [[1969]] - „''Златна плакета''“ со ликот на [[Ленин]] по повод прикажувачкиот успех во [[СССР]]<ref name="MIFC"/> == Белешки == {{reflist}} == Надворешни врски == * {{МИФЦ|66|Македонска крвава свадба}} * {{imdb title|0179957|Македонска крвава свадба}} {{МакедонскиФилм}} [[Категорија:Филмови од 1967 година]] [[Категорија:Македонски филмови од 1960-тите]] [[Категорија:Македонски филмови за османлискиот период]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Историски филмови]] [[Категорија:Филмови со Коле Ангеловски]] [[Категорија:Филмови на Трајче Попов]] [[Категорија:Филмови со Вера Чукиќ]] [[Категорија:Филмови со Драгомир Фелба]] [[Категорија:Филмови со Зафир Хаџиманов]] [[Категорија:Филмови со Драги Костовски]] [[Категорија:Филмови со Петре Прличко]] [[Категорија:Филмови со Ристо Шишков]] [[Категорија:Филмови со Јанез Врховец]] [[Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ]] [[Категорија:Филмови со Илија Милчин]] [[Категорија:Филмови со Чедо Камџијаш]] [[Категорија:Филмови со Ристо Стефановски]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Македонија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Отоманското Царство]] [[Категорија:Филмови засновани на драми]] [[Категорија:Појавено во 1967 година во Македонија]] [[Категорија:Појавено во 1967 година во Југославија]] [[Категорија:Македонски филмови]] 2co5t23ttlxw8up7a5apavcr9581ezc 5544679 5544678 2026-04-25T18:37:36Z Andrew012p 85224 5544679 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за филм | name = Македонска крвава свадба | image = Македонска крвава свадба плакат.png | image_size = | caption = Плакатот на филмот | director = [[Трајче Попов]] | producer = | writer = [[Славко Јаневски]] | starring = [[Ристо Шишков]]<br />[[Петре Прличко]]<br />[[Коле Ангеловски]]<br />[[Вера Чукиќ]]<br />[[Драгомир Фелба]]<br />[[Зафир Хаџиманов]]<br />[[Драги Костовски]]<br />[[Љупка Џундева]]<br />[[Јанез Врховец]]<br />[[Вукосава Донева - Варколи]]<br />[[Павле Вуисиќ]]<br>[[Илија Милчин]]<br>[[Чедо Камџијаш]]<br />[[Ристо Стефановски]] | music = [[Кирил Македонски]] | cinematography = | editing = [[Вангел Чемчев]] | distributor = [[Вардар Филм]] | released = [[1 јануари]] [[1967]] | runtime = 102 минути | country = [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] | language = [[македонски]] | budget = | amg_id = | imdb_id = 0179957 | MIFC = 66 }} '''''Македонска крвава свадба''''' — [[Македонска кинематографија|македонски]] [[филм]] од [[1967]] година во жанрот драма, режиран од [[Трајче Попов]], со [[Коле Ангеловски]], [[Вера Чукиќ]], [[Драгомир Фелба]], [[Зафир Хаџиманов]], [[Драги Костовски]], [[Петре Прличко]], [[Ристо Шишков]], [[Јанез Врховец]] и [[Павле Вуисиќ]] во главните улоги.<ref name="MIFC">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.maccinema.com/filmovi_detali.asp?IDMAKFILM=66|title=Македонска крвава свадба|publisher=Македонски Информациски Филмски Центар|accessdate=2008-09-15}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Филмот е екранизација на [[Македонска крвава свадба|истоимената драма]] на [[Војдан Чернодрински]] од [[1900]] година. == Кратка содржина == {{Разоткривање}} Филмот ја раскажува приказната за девојката Цвета ([[Вера Чукиќ]]) која е грабната од страна на еден [[Отоманско Царство|османски]] [[бег]] ([[Ристо Шишков]]) и потоа однесена на неговиот харем. Иако бегот се обидува да ја потурчи, нејзината упорност, како и нејзините соселани, предводени од саканикот Спасе ([[Зафир Хаџиманов]]) и месниот поп ([[Павле Вуисиќ]]), потпомогнати од дипломатите на големите сили на крајот успеваат да ја ослободат. На денот на нејзината свадба, доаѓаат бегот и неговите војници во обид да ја повратат девојката. Цвета умира, но Спасе успева да го убие бегот и потоа „заминува со комитите“.<ref name="MIFC"/> {{РазоткривањеКрај}} == Улоги == {| class="wikitable sortable" !Глумец !Улога |- | [[Ристо Шишков]] | Осман-бег |- | [[Вера Чукиќ]] | Цвета |- | [[Зафир Хаџиманов]] | Спасе |- | [[Петре Прличко]] | Мојсо |- | [[Павле Вуисиќ]] | Поп Дамјан |- | [[Јенез Врховец]] | Кузман |- | [[Драгомир Фелба]] | Орхан |- | [[Коле Ангеловски]] | Дука |- | [[Драги Костовски]] | |- | [[Љупка Џундева]] | Гина |- | [[Вукосава Донева - Варколи]] | |- | [[Илија Милчин]] | Валија |- | [[Димитар Ќостаров]] | |- | [[Мица Орловиќ]] | Конзул |- | [[Димитар Гешоски]] | |- | [[Ацо Јовановски]] | |- | [[Вукан Диневски]] | |- | [[Киро Попов]] | |- | [[Цветанка Јакимовска]] | |- | [[Веска Вртева]] | |- | [[Стојка Цекова]] | |- | [[Вера Вучкова]] | |- | [[Кирил Ќортошев]] | |- | [[Мара Исаја]] | |- | [[Панче Васоски|Панче Васоски - Камџик]] | |- | [[Борис Бегинов]] | |- | [[Таше Кочовски]] | |- | [[Предраг Дишљенковиќ]] | |- | [[Чедо Камџијаш]] | |- | [[Томо Видов]] | |- | [[Борис Стефановски]] | |- | [[Ацо Стефановски]] | |- | [[Тодорче Николовски (глумец) |Тодор Николовски]] | |- | [[Ристо Стефановски]] | |- | [[Димче Стефановски]] | |- | [[Антон Павлов]] | |- | [[Владимир Гравчев]] | |- | [[Кирчо Божиновски]] | |- | [[Ратка Чоревска]] | |- | [[Илија Џувалековски]] | |- | [[Зоја Пејовска]] | |} == Награди == * [[1968]] - ''ФЈИФ'' во [[Пула]], „''Златна арена''“ за [[сценографија]]та на [[Никица Лазаревски]] * [[1969]] - „''Златна плакета''“ со ликот на [[Ленин]] по повод прикажувачкиот успех во [[СССР]]<ref name="MIFC"/> == Белешки == {{reflist}} == Надворешни врски == * {{МИФЦ|66|Македонска крвава свадба}} * {{imdb title|0179957|Македонска крвава свадба}} {{МакедонскиФилм}} [[Категорија:Филмови од 1967 година]] [[Категорија:Македонски филмови од 1960-тите]] [[Категорија:Македонски филмови за османлискиот период]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Историски филмови]] [[Категорија:Филмови со Коле Ангеловски]] [[Категорија:Филмови на Трајче Попов]] [[Категорија:Филмови со Вера Чукиќ]] [[Категорија:Филмови со Драгомир Фелба]] [[Категорија:Филмови со Зафир Хаџиманов]] [[Категорија:Филмови со Драги Костовски]] [[Категорија:Филмови со Петре Прличко]] [[Категорија:Филмови со Ристо Шишков]] [[Категорија:Филмови со Јанез Врховец]] [[Категорија:Филмови со Павле Вуисиќ]] [[Категорија:Филмови со Илија Милчин]] [[Категорија:Филмови со Чедо Камџијаш]] [[Категорија:Филмови со Ристо Стефановски]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Македонија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Отоманското Царство]] [[Категорија:Филмови засновани на драми]] [[Категорија:Појавено во 1967 година во Македонија]] [[Категорија:Појавено во 1967 година во Југославија]] [[Категорија:Македонски филмови]] dmna8y1wsgkaqwcv5d8f1jl01oblshl 10 122577 5544650 5538166 2026-04-25T18:06:58Z Andrew012p 85224 5544650 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} <includeonly>{{template doc page transcluded}}</includeonly> == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. за француски филм, насловот на француски).", "type": "string" }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не се пишува „Податотека:“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели (стандардно е 230px).", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на самото сценарио (ако се различни од сценаристите во целина).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Изворното дело врз кое е заснован филмот (на пр. роман, стрип, вистинска случка).", "type": "string" }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Гласот на раскажувачот во филмот (ако го има).", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност на филмот (ужаси, драма, комедија).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната музика за филмот.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно за анимирани филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Продукциска куќа", "description": "Студиото или компаниите што го произвеле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата каде е снимен или финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети трошоци за снимање на филмот.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход од продажба на билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> d20470p9mvpdl5je0a7vphra0rxgzde 5544653 5544650 2026-04-25T18:10:09Z Andrew012p 85224 5544653 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} <includeonly>{{template doc page transcluded}}</includeonly> == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. за француски филм, насловот на француски).", "type": "string" }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не се пишува „Податотека:“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели (стандардно е 230px).", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на самото сценарио (ако се различни од сценаристите во целина).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Изворното дело врз кое е заснован филмот (на пр. роман, стрип, вистинска случка).", "type": "string" }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Гласот на раскажувачот во филмот (ако го има).", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност на филмот (ужаси, драма, комедија).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната музика за филмот.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно за анимирани филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "description": "Студиото или компаниите што го произвеле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата каде е снимен или финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети трошоци за снимање на филмот.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход од продажба на билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> hh7smxvv5t3bie9q5epzhsx3q0kqw6f 5544655 5544653 2026-04-25T18:13:52Z Andrew012p 85224 5544655 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} <includeonly>{{template doc page transcluded}}</includeonly> == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. за француски филм, насловот на француски).", "type": "string" }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не се пишува „Податотека:“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели (стандардно е 230px).", "type": "string" }, "alt": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Опис на сликата за лица со оштетен вид (пристапност). Што се гледа на сликата?", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на самото сценарио (ако се различни од сценаристите во целина).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Изворното дело врз кое е заснован филмот (на пр. роман, стрип, вистинска случка).", "type": "string" }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Гласот на раскажувачот во филмот (ако го има).", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност на филмот (ужаси, драма, комедија).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната музика за филмот.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно за анимирани филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "description": "Студиото или компаниите што го произвеле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата каде е снимен или финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети трошоци за снимање на филмот.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход од продажба на билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> trg8kci4fk6fyhx4y4ektr41sh4v0ef 5544656 5544655 2026-04-25T18:15:35Z Andrew012p 85224 5544656 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} <includeonly>{{template doc page transcluded}}</includeonly> == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. за француски филм, насловот на француски).", "type": "string" }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не се пишува „Податотека:“. За да се појави сликата, прво мора да се подигне преку „Подигни податотека“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели (стандардно е 230px).", "type": "string" }, "alt": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Опис на сликата за лица со оштетен вид (пристапност). Што се гледа на сликата?", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на самото сценарио (ако се различни од сценаристите во целина).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Изворното дело врз кое е заснован филмот (на пр. роман, стрип, вистинска случка).", "type": "string" }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Гласот на раскажувачот во филмот (ако го има).", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност на филмот (ужаси, драма, комедија).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната музика за филмот.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно за анимирани филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "description": "Студиото или компаниите што го произвеле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата каде е снимен или финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети трошоци за снимање на филмот.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход од продажба на билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> s7ws4j3bpgdzkb87kkvht1m9i0312re 5544657 5544656 2026-04-25T18:15:44Z Andrew012p 85224 5544657 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. за француски филм, насловот на француски).", "type": "string" }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не се пишува „Податотека:“. За да се појави сликата, прво мора да се подигне преку „Подигни податотека“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели (стандардно е 230px).", "type": "string" }, "alt": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Опис на сликата за лица со оштетен вид (пристапност). Што се гледа на сликата?", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на самото сценарио (ако се различни од сценаристите во целина).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Изворното дело врз кое е заснован филмот (на пр. роман, стрип, вистинска случка).", "type": "string" }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Гласот на раскажувачот во филмот (ако го има).", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност на филмот (ужаси, драма, комедија).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната музика за филмот.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно за анимирани филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "description": "Студиото или компаниите што го произвеле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата каде е снимен или финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети трошоци за снимање на филмот.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход од продажба на билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> bezjdvjsydsj18tg4zgiranrp5f0e6a 5544665 5544657 2026-04-25T18:27:51Z Andrew012p 85224 5544665 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. за француски филм, насловот на француски).", "type": "string" }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не се пишува „Податотека:“. За да се појави сликата, прво мора да се подигне преку „Подигни податотека“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели (стандардно е 230px).", "type": "string" }, "alt": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Опис на сликата за лица со оштетен вид (пристапност). Што се гледа на сликата?", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на самото сценарио (ако се различни од сценаристите во целина).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Изворното дело врз кое е заснован филмот (на пр. роман, стрип, вистинска случка).", "type": "string" }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Гласот на раскажувачот во филмот (ако го има).", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност на филмот (на пр. ужаси, драма, комедија).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната музика за филмот.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно за анимирани филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "description": "Студиото или компаниите што го произвеле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата каде е снимен или финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети трошоци за снимање на филмот.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход од продажба на билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string" }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> az6kahrv6suykhlir1b5piwvqapcuoy 5544686 5544665 2026-04-25T18:46:47Z Andrew012p 85224 5544686 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. за француски филм, насловот на француски).", "type": "string", "aliases": ["native name"] }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не се пишува „Податотека:“. За да се појави сликата, прво мора да се подигне преку „Подигни податотека“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели (стандардно е 230px).", "type": "string", "aliases": ["image size"] }, "alt": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Опис на сликата за лица со оштетен вид (пристапност). Што се гледа на сликата?", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на самото сценарио (ако се различни од сценаристите во целина).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Изворното дело врз кое е заснован филмот (на пр. роман, стрип, вистинска случка).", "type": "string", "aliases": ["based on"] }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Гласот на раскажувачот во филмот (ако го има).", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност на филмот (на пр. ужаси, драма, комедија).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната музика за филмот.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно за анимирани филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "description": "Студиото или компаниите што го произвеле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies", "production companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата каде е снимен или финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети трошоци за снимање на филмот.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход од продажба на билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string", "aliases": ["preceded by"] }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string", "aliases": ["followed by"] }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> ivp1qva87cum7nt7bgr0dofiry0crb5 5544687 5544686 2026-04-25T18:51:58Z Andrew012p 85224 5544687 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло.", "type": "string" }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на податотеката (на пр. Movie_poster.jpg).", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина во пиксели (само бројка, на пр. 200). Стандардно е 230.", "type": "number" }, "alt": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Опис за лица со оштетен вид.", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст под сликата.", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Книгата или делото врз кое е заснован филмот.", "type": "string" }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "type": "string" }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "type": "string" }, "runtime": { "label": "Времетраење", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "type": "string" }, "followed_by": { "label": "Следен", "type": "string" }, "website": { "label": "Веб-страница", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[en:Template:Infobox film]] </includeonly> </noinclude> 4l9yk0dei1uu9yrittb610y1etvn7le 5544696 5544687 2026-04-25T19:08:21Z Andrew012p 85224 5544696 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == {{Предупредување|text=За правилно прикажување и избегнување грешки при копирање од англиската Википедија, користете го режимот '''„Уреди извор“ (Edit Source)'''.}} Инфокутијата се користи за прикажување на клучни технички, продукциски и хронолошки податоци за филмови. === Празен примерок === <pre> {{Инфокутија Филм | name = | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | director = | producer = | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = | narrator = | genre = | music = | animator = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime = | country = | language = | budget = | gross = | preceded_by = | followed_by = | website = }} </pre> == TemplateData == <templatedata> { "description": "Инфокутија за филмски страници.", "format": "block", "params": { "name": { "label": "Име", "description": "Насловот на филмот на македонски јазик. Ако е празно, се користи насловот на статијата.", "type": "string", "suggested": true }, "native_name": { "label": "Изворен наслов", "description": "Изворниот наслов на јазикот на потекло (на пр. оригиналот за странски филмови).", "type": "string", "aliases": ["native name"] }, "image": { "label": "Слика", "description": "Име на податотеката од плакатот (на пр. Movie_poster.jpg). Не пишувајте „Податотека:“. За да се прикаже сликата, прво мора да се подигне преку „Подигни податотека“.", "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "image_size": { "label": "Големина на слика", "description": "Ширина на сликата во пиксели. Стандардно е 230px.", "type": "string", "aliases": ["image size"] }, "alt": { "label": "Алтернативен текст", "description": "Опис на сликата за лица со оштетен вид (пристапност).", "type": "string" }, "caption": { "label": "Опис на слика", "description": "Текст што се појавува под сликата (на пр. „Плакатот на македонски јазик“).", "type": "string" }, "director": { "label": "Режисер", "description": "Име на режисерот или режисерите на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "producer": { "label": "Продуцент", "description": "Лица или компании задолжени за производството на филмот.", "type": "string" }, "writer": { "label": "Сценарист", "description": "Лица што го напишале сценариото или приказната.", "type": "string" }, "screenplay": { "label": "Сценарио", "description": "Автори на сценариото (ако се различни од авторите на приказната).", "type": "string" }, "story": { "label": "Приказна", "description": "Автори на оригиналната приказна врз која е заснован филмот.", "type": "string" }, "based_on": { "label": "Заснован на", "description": "Делото врз кое е заснован филмот (на пр. роман, вистинска случка).", "type": "string", "aliases": ["based on"] }, "narrator": { "label": "Раскажувач", "description": "Лицето што го позајмува гласот како раскажувач.", "type": "string" }, "starring": { "label": "Главни улоги", "description": "Список на главните глумци во филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "genre": { "label": "Жанр", "description": "Жанровската припадност (на пр. драма, комедија, ужаси).", "type": "string" }, "music": { "label": "Музика", "description": "Композитор на оригиналната филмска музика.", "type": "string" }, "animator": { "label": "Аниматор", "description": "Главни аниматори (важно кај анимираните филмови).", "type": "string" }, "cinematography": { "label": "Кинематографија", "description": "Директор на фотографија или кинематограф.", "type": "string" }, "editing": { "label": "Монтажа", "description": "Лица задолжени за монтажата на филмот.", "type": "string" }, "studio": { "label": "Студио", "description": "Продукциското студио или компаниите што го снимиле филмот.", "type": "string", "aliases": ["production_companies", "production companies"] }, "distributor": { "label": "Дистрибутер", "description": "Компанија задолжена за распределба на филмот во кината.", "type": "string" }, "released": { "label": "Премиера", "description": "Датум на првото прикажување на филмот.", "type": "string", "suggested": true }, "runtime": { "label": "Времетраење", "description": "Должина на филмот изразена во минути.", "type": "string" }, "country": { "label": "Земја", "description": "Земјата на потекло или каде е финансиран филмот.", "type": "string" }, "language": { "label": "Јазик", "description": "Изворниот јазик на кој е снимен филмот.", "type": "string" }, "budget": { "label": "Буџет", "description": "Проценети или официјални трошоци за снимање.", "type": "string" }, "gross": { "label": "Бруто-заработка", "description": "Вкупен приход остварен од билети.", "type": "string" }, "preceded_by": { "label": "Претходен", "description": "Филм што му претходи на овој (ако е дел од серијал).", "type": "string", "aliases": ["preceded by"] }, "followed_by": { "label": "Следен", "description": "Филм што следува по овој (ако е дел од серијал).", "type": "string", "aliases": ["followed by"] }, "website": { "label": "Веб-страница", "description": "Линк до официјалната веб-страница на филмот.", "type": "string" } } } </templatedata> <noinclude> <includeonly> [[Категорија:Инфокутии за филмови|Филм]] [[Категорија:Филмски шаблони|Инфокутија]] [[Категорија:Документација за шаблони|{{PAGENAME}}]] [[bg:Шаблон:Филм]] [[cy:Nodyn:Gwybodlen Ffilm]] [[da:Skabelon:Infoboks film]] [[de:Vorlage:Infobox Film]] [[es:Plantilla:Ficha de película]] [[hu:Sablon:Film infobox]] [[it:Template:Film]] [[ja:Template:Infobox Film]] [[no:Mal:Infoboks film]] [[ru:Шаблон:Фильм]] [[sr:Шаблон:Филм]] [[sv:Mall:Filmfakta]] [[vec:Modèl:Film]] [[vi:Bản mẫu:Thông tin phim]] [[uk:Шаблон:Фільм]] [[zh:Template:Infobox Film]] [[zh-min-nan:Template:Infobox Film]] </includeonly> </noinclude> h4e72fchdn0mb0gou1ht6qlnhaiiik5 0 124143 5544692 5103441 2026-04-25T18:57:46Z Пакко 4588 препратки 5544692 wikitext text/x-wiki Ова е список на акредитирани виши училишта во [[Бугарија]]: # [[Софиски универзитет|Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“]] # [[Пловдивски универзитет|Пловдивски универзитет „Паисиј Хилендарски“]] # [[Великотрновски универзитет|Великотрновски универзитет „Св. Кирил и Методиј“]] # Југозападен универзитет „Неофит Рилски“ — Благоевград # Шуменски универзитет „Епископ Константин Преславски“ # Русенски универзитет „Ангел К'нчев“ # Тракиски универзитет — Стара Загора # Универзитет „Професор д-р Асен Златаров“ — Бургас # Универзитет за национално и светско стопанство — Софија # Економски универзитет — Варна # Стопанска академија „Димитар Ценов“ — Свиштов # Универзитет по архитектура, машинство и геодезија - Софија # Технички универзитет — Софија # Технички универзитет — Варна # Технички универзитет — Габрово # Универзитет за хемиски технологии и металургија — Софија # Рударско-геолошки универзитет „Свети Иван Рилски“ — Софија # Шумарско-технички универзитет — Софија # Универзитет за технологија на храната — Пловдив # Аграрен универзитет — Пловдив # Медицински универзитет — Софија # Медицински универзитет „Проф. д-р Параскев Стојанов“ — Варна # Медицински универзитет — Пловдив # Медицински универзитет — Плевен # Национална спортска академија — Софија # Национална академија за театарска и филмска уметност „Крстјо Сарафов“ — Софија # Национална ликовна академија — Софија # Национална музичка академија „Професор Панчо Владигеров“ — Софија # Академија за музички, танцови и ликовни уметности — Пловдив # Нов бугарски универзитет — Софија # Бургаски слободен универзитет # Варненски слободен универзитет „Черноризец Храбр“ # Американски универзитет во Бугарија — Благоевград # [[Национален воен универзитет „Васил Левски“]] — Велико Трново # Више воено-морнарско училиште „Никола Јонков Вапцаров“ — Варна # Више машинско училиште „Љубен Каравелов“ — Софија # Више транспортно училиште „Тодор Каблешков“ — Софија # Академија на МВР — Софија # Воена академија „Георги Стојков Раковски“ - Софија # Специјализирано више училиште по библиотекарство и информатички технологии — Софија # Колеџ за телекомуникации и пошти — Софија # Колеџ за менаџмент, трговија и маркетинг — Софија # Меѓународен колеџ — Албена # Земјоделски колеџ — Пловдив # Европски колеџ за економија и управување — Пловдив # Европски политехнички универзитет — Перник # Театарски колеџ „Љубен Гројс“ — Софија # Више училиште за осигурување и финанси — Софија # Колеџ „Телематика“ — Стара Загора # Меѓународно више бизнис училиште — Ботевград # Колеџ за туризам — Благоевград # Колеџ за економија и администрација — Пловдив == Надворешни врски == * [http://www.minedu.government.bg/left_menu/registers/vishe/registar.html Регистар на акредитирани виши училишта] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100122103524/http://www.minedu.government.bg/left_menu/registers/vishe/registar.html |date=2010-01-22 }} - Министерство за образование и наука на Република Бугарија [[Категорија:Списоци на универзитети и колеџи]] [[Категорија:Универзитети во Бугарија]] 0b7q0r27qwscsbk3q6yvzcuyws7si8t 0 183980 5544789 5517234 2026-04-26T01:01:18Z Buli 2648 5544789 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Верски објект | building_name = Црква Саграда Фамилија<br />Templo Expiatorio de la Sagrada Familia | infobox_width = | image = Σαγράδα Φαμίλια 2941.jpg | caption = | map_type = | map_size = | map_caption = | location = [[Барселона]], [[Каталонија]], [[Шпанија]] | geo = {{Coord|41|24|13|N|2|10|28|E}} | latitude = | longitude = | religious_affiliation = [[Римокатоличка црква]] | rite = | region = | state = | province = | territory = | prefecture = | sector = | district = | cercle = | municipality = | consecration_year = <!-- | status = Expiatory church --> | functional_status = | heritage_designation = | leadership = Бискуп Луис Мартинес Систак | website = [http://www.sagradafamilia.cat/ www.sagradafamilia.cat] | architecture = | architect = [[Антони Гауди]] | architecture_type = | architecture_style = | general_contractor = | facade_direction = | groundbreaking = 1882 | year_completed = 2026 | construction_cost = | specifications = | capacity = 14,000 | length = | width = | width_nave = | height_max = | dome_quantity = | dome_height_outer = | dome_height_inner = | dome_dia_outer = | dome_dia_inner = | minaret_quantity = | minaret_height = | spire_quantity = 18 | spire_height = | materials = | nrhp = | added = | refnum = | designated = }} '''Црквата Саграда Фамилија ''' ([[шпански јазик|шпански]]: ''Templo Expiatorio de la Sagrada Familia '') е [[црква]] која се наоѓа во [[Барселона]], [[Каталонија]], [[Шпанија]]. Во превод, името на црквата значи “''Црква на Светото семејство''“. Храмот припаѓа на [[Римокатоличка црква|Римокатоличката црква]] и била изградена во [[1882]] година. Сепак, нејзината доградба и реконструкција трае до ден денес и се очекува целосно да биде завршена во [[2026]] година. Еден дел од објектот за јавноста би требало да биде отворен во [[септември]] [[2010]] година.<ref name="elpais">[http://www.elpais.com/articulo/cataluna/Sagrada/Familia/abrira/culto/septiembre/2010/elpepuespcat/20090313elpcat_2/Tes La Sagrada Familia se abrirá al culto en septiembre de 2010], [[El País]], 13 март 2009. Retrieved 2009-06-19</ref>. Вселенските временски кули во Подемот на Даркаи е исто така главно заснован на црквата Саграда Фамилија. Нејзините како вретено издолжени куполи високи 170 метри се најпрепознатливото обележје на [[Барселона]]. Проектот е на познатиот каталонски архитект [[Антони Гауди]] ([[1852]]-[[1926]]) кој врз објектот работел последните петнаесет години од својот живот. Пред него, како овластен за црквата бил [[Франсеск дел Вилар]], кој од таа функција се повлекол односно дал оставка по само една година за да Гауди биде назначен на истата позиција. По неговата смрт во [[1926]] година, на негово место застанал [[Домених Сурганџес]]. Изградбата на црквата продолжила сè до [[Шпанска граѓанска војна|Шпанската граѓанска војна]]. За време на војната, делови од надворешноста на црквата биле уништени од страна на каталонските [[Анархизам|анархисти]]. По војната, христијанскиот храм продолжил со изградбата. Осветлувањето на храмот било дело на [[Карлес Буигас]]. Фасадата во тоа време била изготвувана од страна на Џејми Боскетс, Етсуро Сото и Јосеп Субиракс. Според весникот [[El Periódico de Catalunya]], во текот на [[2004]] година храмот бил посетен од страна на 2.260.000 верници и според истите податоци градбата претставува една од најголемите туристички атракции на Барселона и [[Шпанија]]. Изградбата на црквата не е поддржана од страна на било која влада или официјални црковни тела. Приватните покровители биле финансиери во почетната фаза на изградбата.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.essential-architecture.com/SPAIN/SP-BA/BA-006.htm |title= Sagrada Familia "Church of the Holy Family" |publisher=Essential Architecture, by Tom Fletcher|accessdate=2008-08-05}}</ref> Парите кои се собрани од страна на туристите кои купуваат билети за да ја посетат црквата, исто така се употребуваат за изградбата. Осве ова, голем број на приватни донации придонесуваат за изградба на црвата. Буџетот за изградбата на црквата за [[2009]] година тежи €18 милиони евра.<ref name="elpais"/> Градбата е вклучена во списокот на светско и културно наследство на [[УНЕСКО]]. == Галерија == <gallery> Image:Sagrada Familia 02.jpg|West side Image:Barcelona Sagrada Familia (2053446134).jpg|Passion façade Image:Barcelona Temple Expiatori de la Sagrada Fam lia (2050445207).jpg|Nativity façade </gallery> == Наводи == {{наводи}} === Извори === * {{Наведена книга |last=Schneider |first=Rolf |editor=Manfred Leier |others=trans. from German by Susan Ghanouni and Rae Walter |title=100 most beautiful cathedrals of the world: A journey through five continents |year=2004 |publisher=Chartwell Books |location=Edison, New Jersey |page=33}} == Надворешни врски == {{Commons|Sagrada Família}} * [http://www.sagradafamilia.cat/sf-eng/index.php Саграда Фамилија] * [http://www.worldwonders.eu/the-temple-de-la-sagrada-familia-.html Црква Саграда Фамилија] * [http://www.greatbuildings.com/buildings/Sagrada_Familia.html Sagrada Familia at Great Buildings] * [http://www.tripfilms.com/Travel_Video-v64571-Barcelona-La_Sagrada_Familia-Video.html Црква Саграда Фамилија - водич] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100318060225/http://www.tripfilms.com/Travel_Video-v64571-Barcelona-La_Sagrada_Familia-Video.html |date=2010-03-18 }} {{DEFAULTSORT:Саграда Фамилија}} [[Категорија:Градби на Антони Гауди]] [[Категорија:Градежни проекти]] [[Категорија:Светско наследство во Шпанија]] [[Категорија:Цркви во Барселона]] [[Категорија:Незавршени згради и градби]] [[Категорија:Знаменитости во Барселона]] n7f021425jxltdhqx73ipji80bnqd6x 0 733601 5544694 1800462 2026-04-25T19:03:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Олимпија]] 5544694 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Олимпија]] cvti6m3in13655dld1lryzbu8aea30m 0 738302 5544779 5524077 2026-04-25T22:30:27Z Buli 2648 5544779 wikitext text/x-wiki {{викифицирање}} {{Infobox Political post | post = Претседател | body = <br>Европскиот Совет | insignia = Council of the EU and European Council.svg | insigniasize = 140п | insigniacaption = Лого на Европскиот Совет | flag = Flag of Europe.svg | flagsize = 130п | flagcaption = [[Знаме на Европа]] | image = File:Antonio Costa Portrait 2024 (cropped).jpg | incumbent = [[Антонио Кошта]] | incumbentsince = 1 декември 2024 | style = | residence = [[Брисел]], [[Белгија]] | appointer = [[Европски совет]] | termlength = 2½ години, | formation = 1 декември 2009 | succession = | inaugural = [[Херман Ван Ромпуј]] | deputy = | salary = | website = [http://www.european-council.europa.eu/the-president.aspx Претседател на Европскиот Совет] }} '''Претседателот на Европскиот Совет''' — главен претставник на [[Европска Унија|Европската Унија]] на светско ниво, и лицето кое претседава и ја насочува целата работа на [[Европски Совет|Европскиот Совет]]. Оваа институција се состои од колегиум на шефовите на државите и владите на земјите-членки на ЕУ, како и Претседателот на Европската Комисија и обезбедува политички правец на Европската Унија. Сегашен Претседател Херман Ван Ромпај. Од [[1975]] година до [[2009]] година, шефот на Европскиот Совет претставуваше неофицијална позиција (често именуван како Претседател на Канцеларијата) на чело со шефот на државата или владата на земјата-членка кој го одржува полугодишното ротирачко претседателство на Советот на Европската Унија во кое било дадено време. Меѓутоа, од [[Лисабонски договор|Договорот од Лисабон]], член 15 од Договорот од Европската Унија тврди дека Европскиот Совет го назначува неговиот Претседател за две ипол-годишен мандат, со можност за едно обновување. Назначувањето, како и отстранувањето на функционери, бараат двојно поддржано мнозинство од Советот. На [[19 ноември]] [[2009]] година, Европскиот Совет се согласи негов прв Претседател во рамките на Договорот од Лисабон да биде Херман Ван Ромпај (Европска Народна Партија, Белгија). Ван Ромпај ја презеде функцијата кога Договорот од Лисабон стапи на сила на 1 декември 2009 со мандат до 31 мај 2012.<ref>{{cite web |url=http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/111607.pdf |title=European Council statement on the measures taken regarding the implementation of the Treaty of Lisbon |publisher=Consilium}}</ref> == Историја == Првиот Европски Совет е одржан во 1961 година како неформален самит, а се формализира во 1974 година. Претседателскиот систем се заснова врз Преседателството на Советот на Европската Унија, предводен од земјата-членка што го држи Претседателството. Европскиот Совет се состои од државни водачи, а истиот беше одржан од шефот на државата или владата на претседателската држава. Оваа претседателска функција беше грубо дефинирана и се менуваше на секои 6 месеци, заедно со Претседателството на Советот. == Постојана функција == Европскиот Устав, изготвен од Европската Конвенција, го сумира “Претседателот на Европскиот Совет” кој ќе ја замени улогата на Претседателството на Советот во Европскиот Совет. Уставор беше одбиен од гласачите за време на ратификацијата, но промените во Европскиот Совет, вклучувајќи ја и Претседателската позиција, беа задржани во Договорот од Лисабон кој стапи на сила на 1 декември 2009. Од првиот Претседател се очекува да го постави “планот на работа” за идните носители на функцијата бидејќи сè уште не е јасна задачата на функционерот и нејзиниот развиток. Првата замисла беше дека Претседателот ќе се држи до административната улога како што беше кажано во договорот, стандарден функционер кој ќе претседава состаноци и ќе обезбедува непречено функционирање на самиот орган и неговите политики. Ова би привлекло полупензионирани водачи во потрага по соодветна кулминација на нивната кариера кои би ја препуштиле поголемиот дел работа на државната администрација наместо да работат во рамките на институциите. Сепак, една друга замисла предвидува повеќе активен Претседател, во Унијата и надвор од неа. Ваквата функција веднаш би се формулирала во de facto Претседател на Европа, и за разлика од првиот модел, би бил претставник на светската сцена, како и во ЕУ. Личностите на оваа позиција би биле похаризматични водачи.<ref name="устав">{{cite web |publisher=Europa |title=SCADPlus: The Institutions of the Union: European Council |url=http://europa.eu/scadplus/constitution/europeancouncil_en.htm| |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091221041824/http://europa.eu/scadplus/constitution/europeancouncil_en.htm|archive-date=21 декември 2009}}</ref> Назначувањето на Херман Ван Ромпај (види подолу) ја покажа желбата за поранешен стил на Претседател. Договорот од Лисабон не дефинира процес на номинирање за Претседател на Советот и неколку официјални и неофицијални кандидати беа предложени. На завршниот состанок на Европскиот Совет на Договорот од Лисабон, на 19 ноември 2007 година, францускиот Претседател Никола Саркози започна со јавни шпекулации за кандидатите именувајќи ги Тони Блер, Фелипе Гонсалес и Жан-Клод Жанкер, и фалејќи ги како тројца достојни кандидати посебно Блер со најдолго канидирање за функцијата. Меѓутоа, тој се соочи со голема конкуренција бидејќи е од голема земја надвор од еврозоната и Шенген зоната, како и водач кој завлезе во војната во Ирак што ја подели Европа. Послабата конкуренција од другите водачи како на пример Жанкер исто така доведе до неговата загуба. == Сегашен претседател == На 19 ноември 2009 година, Херман Ван Ромпај, во тоа време премиер на Белгија, беше избран за прв Претседател на Европскиот Совет. Официјалната одлука за назначувањето беше донесена по стапувањето на сила на Договорот од Лисабон, на 1 декември 2009 година. Британскиот Премиер Гордон Браун, изјави дека тој имал едногласна поддршка од 27-те ЕУ водачи на самитот во Брисел вечерта на 19 ноември 2009 година. Г-дин Браун исто така го пофали г-дин Ван Ромпај како “градител на консензус” кој донел период на политичка стабилност во неговата држава по месеци на неизвесност. Г-дин Ван Ромпај има статус на коалициски водич, со оглед на неговите успеси со јазично поделената белгиска влада, избавувајќи ја од криза. На прес-конференција по неговото назначување, Ван Ромпај коментираше: “Секоја земја треба да излезе победнички од преговори. Преговорите кои завршуваат со една поразена страна никогаш не се добри преговори. Ќе ги земам предвид интересите и деликатностите на сите. Дури иако нашата заедница остане наша сила, нашата разноликост е наше богатство.” – изјави тој, истакнувајќи ја поединечноста на земјите-членки на ЕУ. Првиот состанок на Ван Ромпај во Советот беше неформален собир во “Савој” библиотеката во Леополд Паркот, наместо вообичаениот собир во Justus Lipsius зградата во непосредна близина. На средбата се дискутираше за грчката економска криза каде тој предложи план за реконструкција во седум точки. Ова веднаш премина во сферата на економска политика на Претседателот на Комисијата, иако Ван Ромпај ја дефинираше улогата на Комисијата како содржина на економските планови и Европскиот Совет како водич, одговорен за успех и работа со средства. Со ова, тој ја охрабрува колективната одговорност кај водачите на Европскиот Совет, како и секоја друга институција. Ван Ромпај исто така веднаш предложи Европскиот Совет да се состанува еднаш месечно што ќе го претвори во еден вид кабинет на владата, кое ќе помогне во справувањето со грчката економска криза и надворешните работи. Меѓутоа, ова може да резултира со неможност да присуствуваат некои водачи, најверојатно оние надвор од еврозоната. Сепак, тој не ги подобри односите со Парламентот. Ван Ромпај јасно кажа дека не е одговорен пред пратениците и нема да одговори на парламентарни прашања од нив. == Должности и овластувања == === Пред 2009 === Улогата на Претседател на Европскиот Совет ја имаше шефот на државата или владата на земјата-членка која во моментот го држи Претседателството на Советот на Европската Унија. Претседателството се менуваше секои шест месеци, што значи дека имаше нов Претседател на Европскиот Совет двапати годишно. Ова претседателство го поставуваше дневниот ред на состаноците, надлежност, која беше злоупотребувана во корист на државни интереси. На претседателската држава и беа дозволени дополнителни преговарачи. Улогата на Претседател на Советот беше само primus inter pares улога меѓу останатите Европски водачи на држави или влади. Со тоа што беше главно одговорна за подготвување и претседавање на состаноците на Европскиот Совет, оваа функција немаше извршна власт и во ниедна смисла не беше еднаква на онаа на шеф на држава. Сепак, Претседателот го претставуваше Европскиот Совет надвор од него и одговараше пред Европскиот Парламент по неговите состаноци, како и на почетокот и крајот на целото претседателство.<ref name="How work">{{cite web |title=How does the EU work |publisher=Europa |url=http://europa.eu/abc/12lessons/lesson_4/index_en.htm |access-date=27 јануари 2021}}</ref><ref name="Europa Council">{{cite web |title=European Council |publisher=Europa |url=http://europa.eu/european_council/index_en.htm |access-date=27 јануари 2021}}</ref> === По 2009 === Претседателската улога е административна во голема мера, управувајќи со работата на Европскиот Совет, организирајќи и претседавајќи на состаноците и известувајќи го Европскиот Парламент по секој состанок; Претседателот исто така би “како што доликува на неговото ниво и функција” обезбедил надворешно претставување на Унијата за предмети кои се однесуваат на заедничката надворешна и безбедносна политика, без предрасуди за моќта на Високиот Претставник на Унијата за Надворешни Работи и Безбедност.<ref name="Council Press Release">{{cite web |url=http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/111298.pdf |title = President of the European Council |access-date=27 јануари 2021 |date=24 ноември 2009 |format=pdf |publisher=General Secretariat of the Council of the EU}}</ref> Некои совпаѓања во улогите на Претседател на Европскиот Совет, Претседателот на Комисијата и Високиот Претставник – особено во надворешната политика – оставаат неизвесност за тоа колку влијание ќе стекне Претседателот на Европскиот Совет. Уште постои загриженост околу тоа дали Претседателот ќе има доволно персонал и ресурси за да ги исполни ефикасно обврските на работното место и, во недостиг на некое министерство, би можел да стане “топка за додавање” помеѓу водачите на ЕУ.<ref name="Vauge">{{cite web |last=Махони |first=Хонор |date=28 ноември 2007 |publisher=EU Observer |title=Unclear EU treaty provisions causing 'nervousness' |url=http://euobserver.com/9/25234 |access-date=27 јануари 2021 |archive-date=2019-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328220445/https://euobserver.com/institutional/25234 |url-status=dead }}</ref> Со реорганизацијата на ЕУ водечките позиции со Договорот од Лисабон, беа критикувани нивните нејасни одговорности. Украинскиот амбасадор во ЕУ Андриј Веселовски ја пофали целата конструкција и го изнесе својот став: Претседателот на Европската Комисија зборува како “влада на ЕУ” додека новиот Претседател на Европскиот Совет е “стратег”. Високиот претставник се усовршува во “билатералните односи”, додека Европскиот Комесар за Проширување и Европска Соседска Политика се занимава со технички прашања, како што е Договорот за слободна трговија со Украина. Претседателот на Европскиот Парламент во меѓувреме ги искажува вредностите на ЕУ.<ref name="Ukr">Ретман, Андру (15 март 2010) [http://euobserver.com/9/29680 Ukraine gives positive appraisal of new-model EU] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190328220455/https://euobserver.com/institutional/29680 |date=2019-03-28 }}, EU Observer</ref> Претседателот на Европскиот Совет исто така го прошири неговото влијание во финансиската политика, најзначајната област за ротирачкото претседателство на Советот, кое се соочи со поголемо намалување на власта од претходно планираното.<ref>{{cite web|url=http://euobserver.com/9/30236|title=Poland to showcase its EU credentials in Brussels extravaganza}}</ref> На голем дел од предвидените промени со Договорот од Лисабон им е потребно зацврстување преку практична примена од сегашните функционери. Шпанското Претседателство безуспешно се обиде да го преземе видното Претседателско место во Советот за време на првото претседателство од 2010 година,<ref>{{cite web|url=http://euobserver.com/9/30385|title=Spain ends invisible EU presidency|accessdate=2021-01-27|archive-date=2011-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728133821/http://euobserver.com/9/30385|url-status=dead}}</ref> додека втората половина од годината гледаме Белгиско претседателство со слаба влада чии изгледи се мали за да го предизвика Херман Ван Ромпај, исто така белгиски политичар. Белгиското ротирачко претседателство најави дека тоа ќе биде преземање на некое “задно седиште”<ref>{{cite web|url=http://euobserver.com/9/30392|title=Belgian presidency sets parliament in its sights|accessdate=2021-01-27|archive-date=2011-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20110130041603/http://euobserver.com/9/30392|url-status=dead}}</ref> во однос на Претседателот на Советот и Високото Претставништво, и на тој начин будејќи надеж за поопштествен носител на функцијата и во Советот и надворешната политика. == Привилегии на функцијата == Официјални преговори за платата и привилегиите на постојаното претседателство почнаа во април 2008 година како дел од проектот на ЕУ буџетот за 2009 година. Резултатот беше дека Претседателот треба да ги има истите услови како и Претседателот на Комисијата, со основна плата од 138% од нјависокото ниво на државни службеници: тоа би изнесувало €24,874.62 месечно (не вклучувајќи ги семејните и другите надоместоци).<ref>{{cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:322:0035:0035:EN:PDF |title=COUNCIL DECISION of 1 December 2009 laying down the conditions of employment of the President of the European Council |work=EurLex |publisher=European Commission |access-date=27 јануари 2021 |format=pdf |quote=The basic monthly salary of the President of the European Council shall be equal to the amount resulting from application of 138% to the basic salary of an official of the European Union at grade 16 third step. }}</ref><ref name="Salaries">Basic salary of grade 16, third step is €18,025.09. 138% of €18,025.09 = €24,874,62 <br/>{{cite web|url= http://ec.europa.eu/civil_service/docs/salary_officials_en.pdf|title=Table: officials, Article 66|date=1 јули 2009 |publisher=European Commission Civil Service |access-date=27 јануари 2021}}</ref><ref name="Com Emp">{{cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:1967R0422:20040501:EN:PDF |title= Regulation No 422/67/EEC, 5/67/Euratom of the Council |date= 25 јули 1967 |work=EurLex |publisher=European Commission |format=pdf |access-date=27 јануари 2021}}</ref> Претседателот добива автомобил со шофер и околу 20 посветени работници. Toj добива и куќен додаток, наместо официјалната резиденција која се смета за “премногу симболична”. Исто така, идејата за приватен авион беше одбиена поради симболичност и, како што истакна еден дипломат, разликата меѓу претседателите на Европскиот Совет и Комисијата може само да отпочне соперништво помеѓу нив двајца.<ref name="EUO April Perks">{{cite web |last=Махони |first=Хонор |title=Member states consider perks and staff for new EU president |date=14 април 2008 |publisher=EU Observer |url=http://euobserver.com/9/25968 |access-date=27 јануари 2021 |archive-date=2008-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080820071616/http://euobserver.com/9/25968 |url-status=dead }}</ref> Можноста за постоење на поголеми бенефиции за Претседателот на Европскиот Совет во однос на Претседателот на Комисијата го поттикна Парламентот да се закани со отфрлање на буџетот за 2009 година. Пресретна високи плати и додатоци како симболичен знак дека позицијата планира поголема моќ, зголемувајќи го меѓувладиното управување на сметка на Парламентот. Некои членови на Советот предложија до 60 вработени, Комитетот за Уставни Прашања најави дека тоа може да не се усогласи со договорот дека Парламентот и Советот нема да се мешаат во буџетот на другиот.<ref name="EUO Parl Perks">{{cite web |last=Махони |first=Хонор |title=MEPs to use budget power over EU president perks |date=22 април 2008 |publisher=EU Observer |url=http://euobserver.com/9/26018 |access-date=27 јануари 2021 |archive-date=2008-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080427014732/http://euobserver.com/9/26018 |url-status=dead }}</ref> == Демократски мандат == Недостигот на одговорност на пратениците или државните парламентарци исто така појави сомнеж за тоа дали државните водачи всушност ќе го поделат мислењето на Претседателот при значајни прашања.<ref name="Vauge"/> Со системот на смени, претседателите едноставно имаа мандат за нивните земји-членки, додека новиот постојан Претседател е избран од членовите на Европскиот Совет. Имаше неколку обиди од страна на поранешниот германски министер за вантрешни работи и сегашниот министер за финансии Волфганг Шобл,<ref>{{cite web |title=British Conservatives call for EU to return powers |work=EUobserver |date=2 јуни 2009 |url=http://euobserver.com/9/28216 |access-date=27 јануари 2021 |archive-date=2025-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250528133822/https://euobserver.com/9/28216 |url-status=dead }}</ref> за директни избори за да му се даде на Претседателот мандат, што ќе ја зајакне позицијата во Европскиот Совет овозможувајќи посилно раководство за решавање на прашањето за демократско право во ЕУ. Меѓутоа, ова може да предизвика конфликт во демократскиот мандат во Парламентот или потенцијален мандат за Комисијата. Да се даде мандат на Претседателот на Европскиот Совет ќе значи развој на владеењето на Унијата кон претседателски, а не парламентарен систем.<ref name="Leinen utopian">{{cite web |last=Леинен |first=Јо |title=A President of Europe is not Utopian, it's practical politics |publisher=Europe's World |url=http://www.europesworld.org/EWSettings/Article/tabid/78/Default.aspx?Id=14db4079-1eb1-4110-9f53-ed343139403d |access-date=27 јануари 2021 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Врската со Комисијата === Имаше несогласување и загриженост околу конкуренцијата помеѓу Претседателот на Европскиот Совет Ван Ромпај и Претседателот на Комисијата Баросо поради нејасниот јазик на договорот. Некои објаснувања го претставуваат Ван Ромпај како “стратегот”, а Баросо како шеф на владата. Во однос на економско планирање Ван Ромпај ја гледа Комисијата занимавајќи се со содржината на плановите и Европскиот Совет занимавајќи се со средствата и применувајќи ги истите. Покрај заедничкиот неделен појадок, постои одреден степен на соперништво помеѓу двете дефинирани позиции, вклучувајќи го и Високиот Претставник.<ref name="Ukr"/><ref name="Duff VR">Дуф, Андру (23 февруари 2010) [http://www.ft.com/cms/s/0/913633f6-1f90-11df-8975-00144feab49a.html Who is Herman Van Rompuy?]</ref><ref name="VanB">{{cite web |publisher=EU Observer |title=A Van Barroso? |url=http://blogs.euobserver.com/mahony/2010/04/15/a-van-barroso/ |date=15 април 2010 |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100417113809/http://blogs.euobserver.com/mahony/2010/04/15/a-van-barroso/ |archive-date=17 април 2010}}</ref> Иако Претседателот на Европскиот Совет можеби нема државна канцеларија, како Премиер на една земја-членка, не постои такво ограничување на европските канцеларии. На пример, Претседателот може да е пратеник, или уште поважно Претседател на Комисијата (кој е веќе во Европскиот Совет). Ова ќе му овозможи на Европскиот Совет истовремено да назначи една личност за улогите и надлежностите на Претседател на Европскиот Совет и Претседател на Комисијата, со што се создава една претседателска позиција за Унијата како целина. Од создавањето на претседателството на Европскиот Совет, Претседателот Ван Ромпај и Претседателот на Комисијата Баросо почнаа да се натпреваруваат еден со друг откако Ван Ромпај извлече корист од општата промена на власта од Комисијата до Советот, но Баросо сè уште ја има вистинската моќ. На меѓународните самити немаше согласување околу тоа кој треба да ја претставува ЕУ, па одлучија и двајцата да одат во истовремено. Ваквата комплицирана ситуација ги обнови потребите за спојување на функциите, најверојатно на крајот од мандатот на Баросо во 2014 година или уште со завршувањето на мандатот на Ван Ромпај во 2012 година. Меѓутоа, од некои земји-членки се очекува да се спротивстават на создавањето на позиција со толку висок профил.<ref name="Duff VR" /><ref name="VanB" /> Некои веруваат дека двојниот претседателски систем може да доведе до борба за превласт помеѓу двете позиции. Слично со францускиот модел, каде има Претседател (Претседател на Европскиот Совет) и Премиер (Претседател на Комисијата), Претседателот на Советот нема формални овластувања, како што е директното назначување и отпуштање на Претседателот на Комисијата, или распуштање на Парламентот. Така, додека Претседателот на Европскиот Совет можеби има престиж, тој/таа има недостиг на моќ и додека Претседателот на Комисијата има моќ, има недостиг на престиж.<ref name="FG Plan">{{cite web |last=Хикс |first=Симон |last2=Роланд |first2=Герард |publisher=Foreign Policy Centre |title=Why the Franco-German Plan would institutionalise 'cohabitation' for Europe |url=http://fpc.org.uk/articles/201 |access-date=27 јануари 2021 }}</ref> Некои сметаат дека овој проблем допрва ќе се развива ако Претседателот на Советот ќе зајакне со демократски мандат, како што е споменато погоре. == Наводи == {{наводи}} {{Европски Совет}} [[Категорија:Европски Совет]] [[Категорија:Политички канцеларии на Европската Унија]] mdn4nb0e9n6czt8li12isjsjyi7cdbn 0 763186 5544663 3287436 2026-04-25T18:26:09Z Ehrlich91 24281 5544663 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Река | name = Сапунчица | name_other = | etymology = | image = Сапунчица низ Нижеполе 2.jpg | image_size = 250п | image_caption = Поглед на реката пред соединувањето со [[Црвена Река (притока на Драгор)|Црвена Река]] кај селото [[Нижеполе]] | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_caption= | subdivision_type1 = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name1 = {{МКД}} | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Битола|Битола]] | subdivision_type3 = [[Список на населени места во Македонија|Села]] | subdivision_name3 = [[Нижеполе]] <!---------------------- СЛИВ --> | source1_location = [[Баба (планина)|Баба Планина]] кај врвот [[Муза (врв)|Муза]] | source1_coordinates= <!--{{coord|...}}--> | source1_elevation = | mouth_location = кај [[Нижеполе]] | mouth_coordinates = {{coord|41|6|25.06|N|21|25|26.98|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} | mouth_elevation = | altitude_difference= | progression = [[Драгор]] → {{ПЦрнаРека}} | river_system = | basin_size = | basin_landmarks = | basin_population = <!---------------------- ФИЗИЧКИ ОСОБЕНОСТИ --> | length = | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- ПРИНАДЛЕЖНОСТИ --> | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''Сапунчица''' — [[река]] во јужниот дел на [[Македонија]] и една од двете реки која ја образува реката [[Драгор]] (заедно со [[Црвена Река (притока на Драгор)|Црвена Река]]).<ref name="РекиМак">{{РекиМак|страница=62}}</ref> == Тек == Реката започнува од планината [[Баба (планина)|Баба]], каде се наоѓа малото непостојано езеро Вирој (наречено и Мразно Езеро), во близина на масивот Муза (наречен по [[Муза (врв)|истоимениот]] врв) и се влива во реката [[Драгор]].<ref name="РекиМак"/> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="200px"> Податотека:Сапунчица кај ски-центарот Нижеполе.jpg|Реката кај [[Скијачки центар „Нижеполе“|скијалиштето „Нижеполе“]] Податотека:Сапунчица низ Нижеполе 3.jpg|Реката кај Нижеполе Податотека:Сапунчица низ Нижеполе.jpg|Реката кај Нижеполе </gallery> == Поврзано == * [[Драгор]] * [[Нижеполе]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Sapunčica}} {{Баба Планина}} [[Категорија:Реки во Македонија]] 86k7acos9unzdkquwb7mu4kkz0575rk 5544668 5544663 2026-04-25T18:31:45Z Ehrlich91 24281 5544668 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Река | name = Сапунчица | name_other = | etymology = | image = Сапунчица низ Нижеполе 2.jpg | image_size = 250п | image_caption = Поглед на реката пред соединувањето со [[Црвена Река (притока на Драгор)|Црвена Река]] кај селото [[Нижеполе]] | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_caption= | subdivision_type1 = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name1 = {{МКД}} | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Битола|Битола]] | subdivision_type3 = [[Список на населени места во Македонија|Села]] | subdivision_name3 = [[Нижеполе]] <!---------------------- СЛИВ --> | source1_location = [[Баба (планина)|Баба Планина]] кај врвот [[Муза (врв)|Муза]] | source1_coordinates= <!--{{coord|...}}--> | source1_elevation = | mouth_location = кај [[Нижеполе]] | mouth_coordinates = {{coord|41|0|45.9|N|21|15|3.07|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} | mouth_elevation = | altitude_difference= | progression = [[Драгор]] → {{ПЦрнаРека}} | river_system = | basin_size = | basin_landmarks = | basin_population = <!---------------------- ФИЗИЧКИ ОСОБЕНОСТИ --> | length = | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- ПРИНАДЛЕЖНОСТИ --> | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''Сапунчица''' — [[река]] во јужниот дел на [[Македонија]] и една од двете реки која ја образува реката [[Драгор]] (заедно со [[Црвена Река (притока на Драгор)|Црвена Река]]).<ref name="РекиМак">{{РекиМак|страница=62}}</ref> == Тек == Реката започнува од планината [[Баба (планина)|Баба]], каде се наоѓа малото непостојано езеро Вирој (наречено и Мразно Езеро), во близина на масивот Муза (наречен по [[Муза (врв)|истоимениот]] врв) и се влива во реката [[Драгор]].<ref name="РекиМак"/> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="200px"> Податотека:Сапунчица кај ски-центарот Нижеполе.jpg|Реката кај [[Скијачки центар „Нижеполе“|скијалиштето „Нижеполе“]] Податотека:Сапунчица низ Нижеполе 3.jpg|Реката кај Нижеполе Податотека:Сапунчица низ Нижеполе.jpg|Реката кај Нижеполе </gallery> == Поврзано == * [[Драгор]] * [[Нижеполе]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Sapunčica}} {{Баба Планина}} [[Категорија:Реки во Македонија]] kglegwul4yrahp9byrdd66yqxtv99t9 5544670 5544668 2026-04-25T18:32:19Z Ehrlich91 24281 5544670 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Река | name = Сапунчица | name_other = | etymology = | image = Сапунчица низ Нижеполе 2.jpg | image_size = 250п | image_caption = Поглед на реката пред соединувањето со [[Црвена Река (притока на Драгор)|Црвена Река]] кај селото [[Нижеполе]] | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_caption= | subdivision_type1 = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name1 = {{МКД}} | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Битола|Битола]] | subdivision_type3 = [[Список на населени места во Македонија|Села]] | subdivision_name3 = [[Нижеполе]] <!---------------------- СЛИВ --> | source1_location = [[Баба (планина)|Баба Планина]] кај врвот [[Муза (врв)|Муза]] | source1_coordinates= <!--{{coord|...}}--> | source1_elevation = | mouth_location = кај [[Нижеполе]] | mouth_coordinates = {{coord|41|0|45.9|N|21|15|3.07|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} | mouth_elevation = | altitude_difference= | progression = [[Драгор]] → {{ПЦрнаРека}} | river_system = | basin_size = | basin_landmarks = | basin_population = <!---------------------- ФИЗИЧКИ ОСОБЕНОСТИ --> | length = | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- ПРИНАДЛЕЖНОСТИ --> | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''Сапунчица''' — [[река]] во јужниот дел на [[Македонија]] и една од двете реки која ја образува реката [[Драгор]] (заедно со [[Црвена Река (притока на Драгор)|Црвена Река]]).<ref name="РекиМак">{{РекиМак|страница=62}}</ref> == Тек == Реката започнува од планината [[Баба (планина)|Баба]], каде се наоѓа малото непостојано езеро Вирој (наречено и Мразно Езеро), во близина на масивот Муза (наречен по [[Муза (врв)|истоимениот]] врв) и се влива во реката [[Драгор]].<ref name="РекиМак"/> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="200px"> Податотека:Сапунчица кај ски-центарот Нижеполе.jpg|Реката кај [[Скијачки центар „Нижеполе“|скијалиштето „Нижеполе“]] Податотека:Сапунчица низ Нижеполе 3.jpg|Реката кај Нижеполе Податотека:Сапунчица низ Нижеполе.jpg|Реката кај Нижеполе </gallery> == Поврзано == * [[Драгор]] * [[Нижеполе]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Sapunčica}} {{Баба Планина}} [[Категорија:Реки во Македонија]] [[Категорија:Нижеполе]] 49viy9ai6qgv9ics9rdh3k314thyd97 0 782221 5544641 5544134 2026-04-25T16:29:24Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5544641 wikitext text/x-wiki [[File:Electric motor.gif|thumb|Анимација на електромотор.]] '''Електромотор''' ('''струјоврт''' или '''струен двигател''') — направа која ја претвора [[електричната енергија]] во [[механичка работа]]. Денес се употребуваат голем број видови на електромотори, но принципот на работа е ист кај сите. Електромоторите ги има во голем дел на апарати во домаќинствата, а се користат и во скоро сите машини во индустријата. Обратната постапка во претворање на механичката енергија во електрична енергија се врши со [[електричен генератор]]. Повеќето електрични мотори работат преку интеракција помеѓу [[магнетното поле]] на електричниот мотор и струењето на струја за да генерираат сила. Во одредени апликации, како што се регенеративното сопирање со влечни мотори во транспортната индустрија, електричните мотори, исто така, можат да се користат обратно како генератори за претворање на механичката енергија во електрична енергија. Најдени во апликации кои се разновидни како индустриски вентилатори и пумпи, машински алати, апарати за домаќинство, електрични алати и дискови, електричните мотори може да се напојуваат со извори на еднонасочна струја, како што се батерии, моторни возила или исправувачи или преку наизменични (AC) извори, како што се електричната мрежа, инвертерите или генераторите. Мали мотори може да се најдат во електрични часовници. Моторите со општа намена со високо стандардизирани димензии и одлики обезбедуваат пригодна механичка моќ за индустриска употреба. Најголемиот дел од електричните мотори се користат за бродски погон, цевки за компресија на цевки и за пумпање, со рејтинзи до 100 мегавати. Електричните мотори може да се класифицираат според тип на извор на електрична енергија, внатрешна конструкција, примена, тип на движење, и така натаму. Електричните мотори се користат за производство на линеарна или вртежна сила (вртежен момент) и треба да се разликуваат од уредите како што се магнетни соленоиди и звучници кои ја претвораат електричната енергија во движење, но не генерираат употребливи механички сили, кои се нарекуваат односно актуатори и трансдуктори. [[File:Rotterdam Ahoy Europort 2011 (14).JPG|thumb|upright=1.35|Пресек на статор на индукционен мотор.]] ==Историја== ===Рани мотори=== [[File:Faraday magnetic rotation.jpg|thumb|upright=0.9|Фарадеевиот електромагнетен експеримент од 1821 година<ref name="Faraday (1822)">{{Наведено списание|last=Faraday|first=Michael|title=On Some New Electro-Magnetical Motion, and on the Theory of Magnetism|journal=Quarterly Journal of Science, Literature and the Arts|year=1822|volume=XII|pages=74–96 (§IX)|url=https://archive.org/details/quarterlyjournal12jour|accessdate=12 February 2013|publisher=Royal Institution of Great Britain}}</ref>]] Можеби првите електрични мотори биле едноставни електростатички направи создадени од шкотскиот монах Ендру Гордон во 1740-тите.<ref name="Gordon">Tom McInally, The Sixth Scottish University. The Scots Colleges Abroad: 1575 to 1799 (Brill, Leiden, 2012) p. 115</ref> Теоретскиот принцип кој произлегува од производство на механичка сила преку интеракции на електрична струја и магнетно поле, законот за силата на Ampère, подоцна бил откриен од André-Marie Ampère во 1820 година. Претворањето на електричната енергија во механичка енергија со помош на електромагнетни средства била демонстрирана од страна на Англискиот научник Мајкл Фарадеј во 1821 година. Жица со слободна висина беше натопена во базен на жива, на која беше поставен постојан магнет (ПМ). Кога струјата се пренесува низ жицата, жицата се ротира околу магнетот, покажувајќи дека струјата доведе до блиско кружно магнетно поле околу жицата.<ref name="SparkMuseum (Motor)">{{cite conference|title=The Development of the Electric Motor,|url=http://www.sparkmuseum.com/MOTORS.HTM|publisher=SparkMuseum|accessdate=12 February 2013|booktitle=Early Electric Motors|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306085840/http://www.sparkmuseum.com/MOTORS.HTM|archivedate=6 March 2013|df=}}</ref> Овој мотор често се демонстрира во експериментите за физика, со замена на солена вода за токсична жива. Иако тркалото Barlow беше рана префинетост на оваа демонстрација Фарадеј, овие и слични хомополарни мотори требаше да останат несоодветни за практична примена до крајот на векот. [[File:Jedlik motor.jpg|thumb|upright=0.9|[[Ањош Једвик|Једвиковиот]] „електромгнетен саморотор“, од 1827 година (Музеј за применета уметност, Будимпешта). Овој мотор и денес успешно работи.<ref name="TravelHungary (Dynamo)">{{Наведена мрежна страница|title=The first dinamo?|url=http://www.traveltohungary.com/english/articles/article.php?id=136|publisher=travelhungary.com|accessdate=12 February 2013|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130720005001/http://www.traveltohungary.com/english/articles/article.php?id=136|archivedate=20 July 2013|df=}}</ref>]] [[File:An electric motor presented to Kelvin by James Joule in 1842, Hunterian Museum, Glasgow.jpg|thumb|Електричен мотор претставен на [[Вилијам Томсон Келвин|Келвин]] од [[Џејмс Џул]] во 1842 година, Хунтеров музеј, Глазгов]] Во 1827 година, унгарскиот физичар Ањош Једвик започнал да експериментира со електромагнетни калеми. Откако Jedlik ги реши техничките проблеми на континуираната ротација со пронаоѓањето на [[комутатор (електротехника)|комутаторот]], тој ги нарекува своите рани уреди "електромагнетни авто-ротори". Иако биле користени само за подучување, во 1828 година, Jedlik го демонстрирал првиот уред кој ги содржи трите главни компоненти на практичните еднонасочни мотори: статорот, роторот и комутаторот. Уредот не користел постојани магнети, бидејќи магнетните полиња на стационарните и на вртливите компоненти биле произведени исклучиво од струењата што течеле низ нивните намотки.<ref name="Guillemin (1891)">{{Наведена книга|last=Guillemin|first=Amédée|trans-title=Electricity and Magnetism|year=1891|publisher=McMillan and Co.|title='Le Magnétisme et l'Électricitée'|others=trans., ed. & rev. from the French by Sylvanus P. Thompson|url=https://books.google.com/books?id=QznSAAAAMAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180104232726/https://books.google.com/books?id=QznSAAAAMAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|archivedate=2018-01-04|df=}}</ref><ref name="Nature">{{Наведено списание|journal=Nature (journal)|title=Anianus Jedlik|first=Augustus|last=Heller|publisher=Norman Lockyer|date=April 1896|volume=53|issue=1379|page=516|bibcode = 1896Natur..53..516H |doi = 10.1038/053516a0 }}</ref><ref name="Blundel (2012)">{{Наведена книга|last=Blundel|first=Stephen J.|title=Magnetism A Very Short Introduction.|year=2012|isbn=978-0-19-960120-2|url=https://www.amazon.com/Magnetism-Introduction-Stephen-J-Blundell/dp/0199601208#reader_0199601208|page=36|publisher=Oxford University Press|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170104210425/https://www.amazon.com/Magnetism-Introduction-Stephen-J-Blundell/dp/0199601208#reader_0199601208|archivedate=2017-01-04|df=}}</ref><ref name="Thein (2009)">{{Наведена мрежна страница|last=Thein|first=M.|title=Elektrische Maschinen in Kraftfahrzeugen|trans-title=Electric Machines in Motor Vehicles|language=de|url=http://www.fh-zwickau.de/mbk/kfz_ee/praesentationen/Elma-Gndl-Generator%20-%20Druckversion.pdf|accessdate=13 February 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130914192636/http://www.fh-zwickau.de/mbk/kfz_ee/praesentationen/Elma-Gndl-Generator%20-%20Druckversion.pdf|archivedate=14 September 2013|df=}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=http://www.uni-regensburg.de/Fakultaeten/phil_Fak_I/Philosophie/Wissenschaftsgeschichte/Termine/E-Maschinen-Lexikon/Chronologie.htm|title=Elektrisiermaschinen im 18. und 19. Jahrhundert – Ein kleines Lexikon ''("Electrical machinery in the 18th and 19th centuries – a small thesaurus")''|department=Elektrische Chronologie|date=March 31, 2004|accessdate=August 23, 2010|publisher=University of Regensburg|language=de|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110609031544/http://www.uni-regensburg.de/Fakultaeten/phil_Fak_I/Philosophie/Wissenschaftsgeschichte/Termine/E-Maschinen-Lexikon/Chronologie.htm|archivedate=June 9, 2011|df=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mpoweruk.com/history.htm|title=History of Batteries (inter alia)|accessdate=August 23, 2010|date=June 9, 2010|publisher=Electropaedia|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512173049/http://www.mpoweruk.com/history.htm|archivedate=May 12, 2011|df=}}</ref><ref name="Electropaedia (home)">{{Наведена мрежна страница|title=Battery and Energy Technologies, Technology and Applications Timeline|url=http://www.mpoweruk.com/timeline.htm|accessdate=13 February 2013|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130302153035/http://mpoweruk.com/timeline.htm|archivedate=2 March 2013|df=}}</ref> ==Успех со DC мотори== По многу други повеќе или помалку успешни обиди за релативно слаби вртечки и повратни апарати, прускиот Мориц фон Јакоки го создаде првиот вистински вртечки електричен мотор во мај 1834 година, кој всушност развил извонредна механичка излезна моќ. Неговиот мотор постави светски рекорд, кој беше подобрен само четири години подоцна во септември 1838 година од страна на самиот Јакоби. Неговиот втор мотор беше доволно моќен да вози брод со 14 луѓе низ широка река. Не беше до 1839/40 дека други развивачи низ целиот свет успеаја да изградат мотори со слични, а подоцна и со повисоки перформанси. Првиот коммутатор DC електричен мотор способен за претворање на машини бил измислен од британскиот научник Вилијам Старџон во 1832 година. [13] Следејќи ја работата на Евангелието, електричен мотор со директен напон од коммутатор направен со намера за комерцијална употреба бил изграден од американскиот пронаоѓач Томас Девенпорт, кој го патентирал во 1837 година. Моторите траеле до 600 вртежи во минута и погонски машински алати и печатарска преса. [14] Поради високата цена на примарната енергија од батерии, моторите беа комерцијално неуспешни и Девенпорт банкротираше. Неколку пронаоѓачи го следеа Евангелието во развојот на DC мотори, но сите се соочија со истите проблеми со батеријата. Во тоа време не беше развиена дистрибуција на електрична енергија. Како моторот на Старџон, немаше практичен комерцијален пазар за овие мотори. Во 1855 година, Jedlik изградил уред користејќи слични принципи на оние што се користеле во неговите електромагнетни авто-ротори, што било способно за корисна работа. Истата година изградил модел на електрично возило. Главната пресвртна точка во развојот на машини за еднонасочна струја се одржа во 1864 година, кога Антонио Пачиноти за првпат опиша прстенестата арматура со нејзините симетрично групирани калеми затворена врз себе и поврзана со решетките на коммутатор, чии четки се испорачуваат практично не-флуктуирачка струја. Првите комерцијално успешни еднонасочни мотори го следеа пронајдокот на Зенобе Грамме, кој во 1871 година го реновираше дизајнот на Пачиноти. Во 1873 година, Грамме покажа дека неговата динамо може да се користи како мотор, што тој покажал на големо влијание на изложбите во Виена и Филаделфија преку поврзување на два такви DC мотори на растојание од 2 километри едни од други, еден како генератор . Во 1886 година, Френк Џулијан Спрге го измислил првиот мотор со еднонасочна струја, мотор кој не предизвикувал искривување, кој одржувал релативно константна брзина под променливи оптоварувања. Другите Sprague електрични пронајдоци за овој пат во голема мера ја подобрија дистрибуцијата на електричната мрежа (претходна работа направена додека е вработена од Томас Едисон), дозволено е електричното моторно напојување да се врати на електричната мрежа, обезбедува електрична дистрибуција на колички преку надземни жици и количка, и обезбеди системи за контрола на електрични операции. Ова му овозможило на Sprague да ги користи електричните мотори за да го измисли првиот електричен систем за количка во 1887-88 во Ричмонд VA, електричниот лифт и систем за контрола во 1892 година и електричниот метро со независни централизирани контролирани автомобили, кои биле инсталирани во 1892 во Чикаго од јужната страна подигната железница, каде што стана популарно познат како "L". Моторните и сродни пронајдоци на Sprague доведоа до експлозија на интерес и употреба во електрични мотори за индустријата, додека скоро истовремено, уште еден голем изумител го развива својот примарен конкурент, кој ќе стане многу пораспространет. Развојот на електричните мотори со прифатлива ефикасност беше одложен за неколку децении, поради тоа што не успеа да ја препознае екстремната важност на релативно мал воздушен јаз помеѓу роторот и статорот. Ефикасните дизајни имаат релативно мал воздушен јаз. Сент Луис мотор, кој долго време се користи во училниците за да ги илустрира моторните принципи, е исклучително неефикасен од истата причина, како и да не се појавува ништо како модерен мотор. Примена на електрични мотори револуција индустрија. Индустриските процеси повеќе не беа ограничени со пренос на енергија со користење на линиски врати, ремени, компримиран воздух или хидрауличен притисок. Наместо тоа, секоја машина може да биде опремена со сопствен електричен мотор, обезбедувајќи лесна контрола на местото на користење и подобрување на ефикасноста на пренос на енергија. Електричните мотори кои се применуваат во земјоделството ги елиминираат моќноста на човечки и животински мускули од такви задачи како ракување со жито или транспорт на вода. Употребата на електрични мотори наменета за домаќинството ја намалува тешката работа во домот и овозможи повисоки стандарди на удобност, удобност и безбедност. Денес, електричните мотори претставуваат повеќе од половина од потрошувачката на електрична енергија во САД. ==Појавување на AC мотори== Во 1824 година, францускиот физичар Франсоа Араго го формулираше постоењето на вртечки магнетни полиња, наречени ротации на Араго, кои со рачно вклучување и исклучување на прекинувачите, Волтер Бејли во 1879 година го демонстрирал како прв примитивен индукциски мотор. Во 1880-тите години, многу пронаоѓачи се обидуваа да развијат мотори со наизменична струја, бидејќи предностите на AC во високонапонската трансмисија на далечина се контрабалансирани од неможноста да работат мотори на AC. Првите мотори за наизменична струја без наизменична струја беа независно измислени од Галилео Ферарис и Никола Тесла, модел на работен мотор кој беше демонстриран од страна на првиот во 1885 година, а од вториот во 1887 година. Во 1888 година Кралската академија за наука на Торино го објави истражувањето на Ферари со детали за темелите на моторното работење, но сепак заклучува дека "апаратот врз основа на тој принцип не може да биде од комерцијална важност како мотор". Во 1888 година, Тесла го презентираше својот труд Новиот систем за наизменични струјни мотори и трансформатори до AIEE, во кој се опишани три патентираните двофазни четири-статорски мотори: еден со четириполен ротор кој формира мотор кој не е автоматски отпорен , уште еден со ротор на рана кој формира индукциски мотор со самопочеток, а третиот е вистински синхрони мотор со одделно возбудено напојување со еднонасочна струја за намотување на роторот. Еден од патентите кој Тесла го поднесол во 1887 година, сепак, исто така, го опишал индукциониот мотор со [[краток спој]] и [[ротор]]. Џорџ Ветингхаус веднаш ги купил патентите на Тесла, го вработил Тесла за да ги развие, и го назначил С. Ф. Скот да му помогне на Тесла; сепак, Тесла остави друга цел во 1889 година. Инсталациониот мотор со постојан брзински погон не беше погоден за улични возила, но инженерите од Ветингхаус успешно го адаптираа за да ја искористат рударската операција во Телвејд, Колорадо во 1891 година. Постојано во својата промоција на трифазен развој, Михаил Доливо-Доброволски го измислил трифазниот мотор за индукција на кафез-ротор во 1889 година и трансформаторот со три екстремитети во 1890 година. Овој тип мотор сега се користи за огромното мнозинство на комерцијални апликации. Сепак, тој тврди дека моторот на Тесла не бил практичен поради двофазните пулсирања, што го поттикнало тој да истрае во неговата трифазна работа. Иако Вестингхаус го постигна својот прв практичен индукциски мотор во 1892 година и развил линија од повеќефазни 60-херцни мотори во 1893 година, овие рани Вестингхаус мотори биле двофазни мотори со вртечки рачки сè додека Б. Лам не развил вртечки вртежен лизгач. Компанијата "Џенерал електрик" започна да развива трифазни индукциски мотори во 1891 година. До 1896 година, "Џенерал електрик" и "Ветингхаус" потпишаа договор за вкрстено лиценцирање за дизајнот на бар-виткање-ротор, подоцна наречен ротор на верверица-кафез. Индукционите моторни подобрувања што произлегуваат од овие пронајдоци и иновации беа такви што моторот со индукција од 100 КС (HP) во моментов ги има истите монтажни димензии како 7,5-литарски мотор во 1897 година. ==Моторна конструкција== [[File:Stator and rotor by Zureks.JPG|thumb|right|Ротор на еектричен мотор (лево) и статор (десно).]] ===Ротор=== Во електричен мотор, подвижниот дел е роторот, кој ја врти вратилата за да ја испорача механичката моќност. Роторот обично има проводници во кои се носат струи, кои комуницираат со магнетното поле на статорот за да ги генерираат силите кои ја вртат вратицата. Сепак, некои ротори имаат постојани магнети, а статорот ги држи проводниците. ===Лежишта=== Роторот е поддржан од лежишта, кои овозможуваат роторот да ја вклучи својата оска. Лежиштата се за возврат поддржани од куќиштето на моторот. Моторното вратило се протега низ лежиштата кон надворешноста на моторот, при што се применува товарот. Бидејќи силите на оптоварувањето се вршат надвор од надворешниот лого, товарот се вели дека е пренатрупан. ===Статор=== Статорот е стационарен дел од електромагнетното коло на моторот и обично се состои од намотки или постојани магнети. Јадрото на статорот се состои од многу тенки метални плочи, наречени ламинати. Ламинирањата се користат за намалување на енергетските загуби што би резултирале ако се користи цврсто јадро. ===Воздушен јаз=== [[File:Salient-pole rotor.png|thumb|right|Изразито-полен ротор]] Растојанието помеѓу роторот и статорот се нарекува воздушен јаз. Воздушниот јаз има важни ефекти и обично е помал колку што е можно, бидејќи голем јаз има силно негативно влијание врз перформансите на електричниот мотор. Тоа е главен извор на факторот на мала моќност на кој функционираат моторите. Воздушниот јаз ја зголемува потребната магнетизирана струја. Поради оваа причина, воздушниот јаз треба да биде минимален. Многу мали празнини може да предизвикаат механички проблеми, покрај бучавата и загубите. ===Намотки=== {{Главна|Намотки}} Намотките се жици кои се поставени во калеми, обично завиткани околу ламинирано меко железно магнетно јадро со што се формираат магнетни столбови кога се полни со струја. Електричните машини доаѓаат во две основни конфигурации на магнетен пол: машини со изразито-полева машина со ненаклонето пол. Во машината со извонреден пол, магнетното поле на пол е произведено со намотување на намотка околу самата шипка под самата страна на шипката. Во несоодветниот пол или дистрибуираното поле, или тркалезен ротор, машината, ликвидацијата се дистрибуира во полидни слотови за лице. Моторот со засенчен пол има заоблување околу дел од столбот кој ја одложува фазата на магнетното поле за тој пол.<ref name="Mortensen (1949)">{{cite conference|booktitle=Standard Handbook for Electrical Engineers|edition=8|year=1949|title=§7-1 'General Picture of a Synchronous Machine' in Sec. 7 - Alternating-Current Generators and Motors|first=S. H.|last=Mortensen|author2=Beckwith, S.|publisher=McGraw-Hill|editor-last=Knowlton|editor-first=A.E.|page=646-647, figs. 7-1 & 7-2}}</ref> Некои мотори имаат проводници кои се состојат од подебели метал, како што се барови или листови од метал, обично бакар, иако понекогаш се користи алуминиум. Тие обично се напојуваат со електромагнетна индукција. ===Комутатор=== [[File:Tiny motor windings - commutator - brushes in Zip Zaps toy R-C car.jpg|thumb|Еднонасочен мотор со сопствениот комутатор.]] Мал DC мотор на играчка со коммутатор Комутатор е механизам кој се користи за префрлање на влезот на повеќето DC машини и одредени AC машини кои се состојат од сегменти на лизгачки прстени изолирани едни од други и од вратилото на електричниот мотор. Струјата на арматурата на моторот се доставува преку стационарни четки во контакт со револвирачкиот комутатор, што предизвикува потребен струен пресврт, и оптимално се применува моќноста на машината, бидејќи роторот се ротира од пол до пол. Во отсуство на ваков тековен пресврт, моторот ќе сопира до крај. Во светлината на значителен напредок во изминатите неколку децении, поради подобрените технологии во електронските контролни, сензорни контролни, индуктивни мотори и постојани магнетни полиња, електромеханички компресираните мотори сè повеќе се поместуваат со надворешно-комутирана индукција и мотори со постојан магнет. ==Моторно снабдување и контрола== ===Моторно снабдување=== Еднонасочен мотор обично се снабдува преку комутатор на пролизгување како што е опишано погоре. Коммутацијата на мотори со наизменична струја може да биде или комутатор за пролизгување или надворешно коммутиран тип, може да биде тип на контрола со фиксна брзина или со променлива брзина, и може да биде синхрони или асинхрони. Универзалните мотори можат да работат на AC или DC. ===Моторна контрола=== Контролираните AC мотори со фиксна брзина се обезбедени со стартници со директен или старт. АС мотори со контролирана брзина се обезбедени со голем број на различни моќ инвертер, со диференцијални честоти или со електронски комутаторски технологии. Терминот електронски комутатор обично е поврзан со само-коммутирани бесконечни мотори со еднонасочна струја и прекинати моторни апликации за одбивање. ==Главни категории== Електромоторите работат на три различни физички принципи: магнетизам, електростатика и пиезоелектрици. Далеку, најчестиот е магнетизмот. Во магнетните мотори, магнетните полиња се формираат и во роторот и во статорот. Производот помеѓу овие две полиња доведува до сила, а со тоа и вртежен момент на моторното вратило. Еден, или и двете, од овие полиња мора да се направат за промена со ротацијата на моторот. Ова се прави со вклучување и исклучување на половите во вистинско време или промена на јачината на пол. Главните видови се DC мотори и AC мотори, а првите сè повеќе се раселени од вториот. AC моторите се или асинхрони или синхрони. Откако ќе се стартува, синхрони мотор бара синхронизација со синхроната брзина на движење на магнетното поле за сите нормални услови на вртежен момент. Во синхроните машини, магнетното поле мора да биде обезбедено со средства различни од индукција, како што се одделно возбудени намотки или постојани магнети. Моторот со фракција на коњски сили (FHP) има или рејтинг под околу 1 коњски сили (0.746&nbsp;kW), или е произведен со стандардна големина помала од стандардниот мотор од 1 HP. Многу домаќинства и индустриски мотори се наоѓаат во класата со фракција на коњски сили. ==Само-коммутиран мотор== ===Брусен DC мотор=== По дефиниција, сите само-коммутирани еднонасочни мотори работат на DC електрична енергија. Повеќето DC мотори се мали типови на постојан магнет (ПМ). Тие содржат бранеарна внатрешна механичка коммутација за промена на струјата на моторните намотки во синхронизација со ротација. ===Електрично возбуден DC мотор=== Комбиниран DC мотор има множество на вртечки намотки намотани на арматура монтирана на вртечкото вратило. Оската исто така го носи комутаторот, долготраен вртежен електричен прекинувач кој периодично го менува протокот на струјата во намотките на роторот, кога вратилото се ротира. Така, секој брусен DC мотор има наизменична струја низ нејзините вртечки намотки. Текот тече низ еден или повеќе пара четки кои носат на коммутаторот; четките поврзуваат надворешен извор на електрична енергија со вртечката арматура. Вртечката арматура се состои од една или повеќе калеми од жица наредени околу ламинирано, магнетно "меко" феромагнетно јадро. Струја од четките тече низ комутаторот и еден намотка на арматурата, што го прави привремен магнет (електромагнет). Магнетното поле произведено од арматурата е во интеракција со стационарно магнетно поле произведено од PM или друга ликвидација (полева калем), како дел од моторната рамка. Силата помеѓу двете магнетни полиња има тенденција да ја ротира вратата на моторот. Комутаторот ја менува моќноста на калетите додека роторот се врти, со што магнетните полови на роторот постојано се израмнуваат со магнетните столбови на полето на статорот, така што роторот никогаш не запира (како игла на компас), туку држи вртечки сè додека моќта се применува. Многу од ограничувањата на класичниот комутатор DC мотор се должи на потребата за четки да притискаат против коммутаторот. Ова создава триење. Искрите се создаваат со четкички што се прават и кршат кола низ калеми на роторот, додека четките ги преминуваат изолационите јазли меѓу одделите на комутаторот. Во зависност од дизајнот на коммутаторот, ова може да ги вклучува четките кои заедно ги спојуваат соседните делови - и оттаму калем завршува - моментално додека ги преминуваат празнините. Понатаму, индуктивноста на роторните калеми предизвикува напонот низ секоја да се зголемува кога ќе се отвори колото, со што се зголемува и искривањето на четките. Ова искривување ја ограничува максималната брзина на машината, бидејќи пребрзото искривување ќе се прегрее, ќе ја еродира или дури и се топи коммутаторот. Густината на струјата по единица површина на четките, во комбинација со нивната отпорност, го ограничува излезот на моторот. Изработката и кршењето на електричниот контакт исто така генерира електричен шум; предизвикувајќи генерира RFI. Четките на крајот се истрошија и бараат замена, а самиот коммутатор е предмет на абење и одржување (на поголеми мотори) или замена (на мали мотори). Склопот на комутаторот на голем мотор е скап елемент, кој бара прецизно составување на многу делови. На мали мотори, комутаторот обично е трајно интегриран во роторот, па заменувањето обично бара замена на целиот ротор. Додека повеќето комутатори се цилиндрични, некои се рамни дискови кои се состојат од неколку сегменти (обично, најмалку три) монтирани на изолатор. Големи четки се посакуваат за поголема површина за контакт со четка за да се зголеми излезот на моторот, но се потребни мали четки за мала маса за да се максимизира брзината со која моторот може да работи без четките што се претеруваат и искри. (Мали четки се исто така пожелни за пониски трошоци.) Поригите четкички за пруга исто така може да се користат за да се направат четкици од одредена масовна работа со поголема брзина, но по цена на поголеми загуби од триење (помала ефикасност) и забрзана абење на четката и комутаторот. Затоа дизајнот на моторни четки со едно притискање вклучува размена помеѓу излезна моќност, брзина и ефикасност / абење. ДК машините се дефинирани како што следува: Арматура коло - А ликвидација каде што носи оптоварување струја, како што може да биде или стационарни или вртечки дел од моторот или генератор. Полезно коло - комплет на намотки што произведуваат магнетно поле, така што електромагнетната индукција може да се одвива во електрични машини. Коммутација: механичка техника во која може да се постигне ректификација, или од која DC може да се изведува, во машини за еднонасочна струја. Постојат пет видови на брусен DC мотор: - DC мотор со мотор на рата DC серија-рана мотор Двокомпонентен мотор (две конфигурации): Кумулативно соединение Диференцијално сложено PM мотор со двоен мотор (не е прикажано) Одделно возбуден (не е прикажано) ===Постојан магнет DC мотор=== PM мотор нема полево намотување на рамката на статорот, наместо да се потпира на PM-ови за да обезбеди магнетно поле против коешто полето на роторот комуницира за да се произведе вртежен момент. Компензацијата на намотките во серија со арматурата може да се користи на големи мотори за да се подобри комутирањето под оптоварување. Бидејќи ова поле е фиксирано, не може да се прилагоди за контрола на брзината. Полињата на PM (статори) се погодни за минијатурни мотори за да се елиминира потрошувачката на енергија на полето. Повеќето поголеми DC мотори се од типот "динамо", кои имаат намотки на статорот. Историски гледано, премиерите не можеа да се направат за да задржат висок флукс ако беа расклопени; полевен намотки беа попрактични за да се добие потребната количина на флукс. Сепак, големи премиери се скапи, како и опасни и тешко да се соберат; ова ги фаворизира полињата за рани за големи машини. За да се минимизира целокупната тежина и големина, минијатурните мотори на ПМ можат да користат високо енергетски магнети направени со неодиум или други стратешки елементи; повеќето од нив се легура на неодиумско железо-бор. Со нивната поголема густина на флукс, електричните машини со високоенергетски премиери се барем конкурентни со сите оптимално дизајнирани единечни синхрони и индуктивни електрични машини. Минијатурните мотори потсетуваат на структурата на сликата, со исклучок на тоа што имаат најмалку три столбови на роторот (за да се обезбеди стартување, без оглед на положбата на роторот), а нивното надворешно куќиште е челична цевка која магнетно ги поврзува надворешните делови на кривините магнети. ===Електронски коммутатор (ЕК) мотор=== '''Дневен мотор со мотор без четка''' Некои од проблемите на брусен DC мотор се елиминираат во дизајнот на BLDC. Во овој мотор, механичкиот "вртечки прекинувач" или комутатор се заменува со надворешен електронски прекинувач синхронизиран со положбата на роторот. Моторите BLDC се обично 85-90% ефикасни или повеќе. Ефикасноста за BLDC мотор до 96,5% се пријавени, [70] додека мотори со еднонасочна струја со четка за готвење обично се 75-80% ефикасни. Карактеристичниот трапезоиден обратен дефект на BLDC моторот е изведен делумно од намотките на статорот кои се рамномерно распоредени, а делумно и од пласманот на премиерите на роторот. Исто така познат како електронски коммутирани DC или внатрешни DC мотори, статорот намотки на трапезоидни BLDC мотори може да биде со еднофазни, двофазни или трифазни и користат сензори за ефект на Хол, монтирани на нивните намотки за чувствителност на роторот и затворање на ниска цена контрола на електронскиот комутатор. Моторите BLDC најчесто се користат каде е потребна прецизна контрола на брзината, како кај дисковите со компјутерски диск или во видео рекордерите за видео касети, погонските дискови во CD, CD-ROM (итн.) И механизмите во канцелариските производи, како што се навивачите, ласерските печатари и фотокопири. Тие имаат неколку предности над конвенционалните мотори: Споредено со вентилаторите со наизменична струја со користење на засенчени мотори, тие се многу ефикасни и работат многу поладно од еквивалентните мотори за наизменична струја. Оваа студена работа доведува до многу подобрен живот на лежиштата на вентилаторот. Без коммутатор да се истроши, животот на BLDC мотор може да биде значително подолг во споредба со DC мотор со четки и комутатор. Коммутацијата, исто така, има тенденција да предизвика голем број на електрични и RF звуци; без коммутатор или четки, мотор BLDC може да се користи во електрично осетливи уреди како аудио опрема или компјутери. Истите сензори за ефект на Hall, кои обезбедуваат комутација, исто така, можат да обезбедат пригоден тахометарски сигнал за контрола со затворен циклус (серво контролирани) апликации. Во навивачите, сигналот на тахомерот може да се користи за да се добие сигнал "вентилатор ОК", како и да се обезбеди повратна информација за брзината на брзината. Моторот може лесно да се синхронизира со внатрешен или надворешен часовник, што доведува до прецизна контрола на брзината. Моторите BLDC немаат шанса за искри, за разлика од брановите мотори, што ги прави подобро погодни за средини со испарливи хемикалии и горива. Исто така, искриво генерира озон, кој може да се акумулира во слабо вентилирани згради кои ризикуваат да му наштетат на здравјето на патниците. Моторите BLDC обично се користат во мала опрема како што се компјутерите и обично се користат во навивачите за да се ослободат од несаканата топлина. Тие се, исто така, акустично многу тивки мотори, што е предност ако се користат во опрема што е под влијание на вибрациите. Модерен BLDC мотори се движат со моќност од дел од ват за многу киловати. Поголемите BLDC мотори до 100&nbsp;kW се користат во електрични возила. Тие, исто така, наоѓаат значајна употреба во високоизведните електрични модел авиони. '''Прекинат мотор за одбивање''' СРМ нема четки или премиери, а роторот нема електрични струи. Наместо тоа, вртежниот момент доаѓа од мало раселување на столбовите на роторот со столбови на статорот. Роторот се усогласува со магнетното поле на статорот, додека намотките на статорот полека се активираат за да го ротираат полето на статорот. Магнетниот флукс создаден од намотките на полето го следи патот на најмалку магнетното одбивање, што значи дека флуксот ќе тече низ поларите на роторот кои се најблиску до полнините столбови на статорот, со што ги магнетизираат тие столбови на роторот и создаваат вртежен момент. Како роторот се врти, различни намотки ќе бидат полни со енергија, задржувајќи го вртењето на роторот. СРМ сега се користат во некои апарати. ===Универзален AC-DC мотор=== А коммутирана електрично возбудена серија или паралелен мотор со рана се нарекува универзален мотор, бидејќи може да биде дизајнирана да работи на наизменична струја или еднонасочна струја. Универзалниот мотор може добро да функционира на наизменична струја, бидејќи струјата и во полето и во конусот на арматурата (а со тоа и произлезените магнетни полиња) ќе се наизменично (обратна поларитет) во синхронизам, а оттука и добиената механичка сила ќе се појави во постојана насока на ротација . Работи на нормални честоти на далноводот, универзалните мотори често се наоѓаат во опсег помал од 1000 вати. Универзалните мотори, исто така, ја формираа основата на традиционалниот мотор за влечење на електрични железници. Во оваа апликација, користењето на наизменична струја за напојување на мотор првично дизајниран да работи на DC ќе доведе до загуби на ефикасноста поради загревање на нивните магнетни компоненти, особено полињата на моторните полиња, кои за DC би користеле цврсти ( не-ламинирано) железо и сега ретко се користат. Предност на универзалниот мотор е тоа што снабдувањето со наизменична струја може да се користи кај мотори кои имаат некои одлики почести кај мотори со еднонасочна струја, особено со висок почетен вртежен момент и многу компактен дизајн, ако се користат високи брзини. Негативниот аспект е одржувањето и краткотрајните проблеми предизвикани од комутаторот. Таквите мотори се користат во уреди, како мешалки за храна и електрични алати, кои се користат само повремено, и често имаат високи барања за почетен момент. Повеќекратни чешма на теренот серпентина обезбеди (непрецизно) чекор контрола на брзината. Мешачите за домаќинство кои рекламираат многу брзини често комбинираат полева калем со неколку чешми и диоди кои можат да бидат вметнати во серија со моторот (предизвикувајќи моторот да работи на полуправофициран AC). Универзалните мотори, исто така, се грижат за електронска контрола на брзината и, како такви, се идеален избор за уреди како домашни машини за перење. Моторот може да се користи за агитирање на барабанот (и нанапред и наназад) со промена на полево намотување во однос на арматурата. Додека SCIMs не можат да ја претворат оската побрзо отколку што е дозволено со честотата на далноводот, универзалните мотори можат да работат со многу поголеми брзини. Ова ги прави корисни за апарати како мешалки, правосмукалки и фен за коса, каде што се пожелни со голема брзина и мала тежина. Тие, исто така, најчесто се користат во преносливите алатки, како што се вежби, брусни машини, кружни и джаковски пили, каде што одликите на моторот функционираат добро. Многу моторите за правосмукалка и тревник ги надминуваат 10.000 вртежи во минута, додека многу слични минијатурни брусилки надминуваат 30.000 вртежи во минута. ==Надворешно комутирана AC машина== Дизајнот на AC индукциските и синхроните мотори е оптимизиран за работа на еднофазна или повеќефазна синусоидна или квазисинусоидна бранова должина, како што се испорачува за фиксна брзина примена од AC електричната мрежа или за примена со променлива брзина од VFD контролери. Мотор со наизменична струја има два дела: стационарен статор кој има калеми испорачани со наизменична струја за да произведе вртечко магнетно поле, и ротор прикачен на излезната оска, што му се дава вртежен момент од страна на вртечкото поле. ===Индукциски мотор=== '''Индукционен мотор на роторот на кафез и рана''' Индукциски мотор е [[асинхрон мотор]] со наизменична струја, каде што моќта се пренесува на роторот со електромагнетна индукција, слично како трансформаторско дејство. Индукцискиот мотор личи на вртечки трансформатор, бидејќи статорот (стационарен дел) е суштински примарна страна на трансформаторот и роторот (вртечкиот дел) е секундарната страна. Повеќефазни индукциски мотори се користат во индустријата. Индукциските мотори може понатаму да се поделат на индукциски мотори со верверички кабини и мотори за индукција на рав. SCIMs имаат тешки намотки составени од цврсти решетки, обично алуминиум или бакар, придружувани од прстени на краевите на роторот. Кога ги разгледуваме само баровите и прстените како целина, тие се многу слични на вртечкиот кафез за вежбање на животните, па оттука и името. Струевите индуцирани во ова намотување обезбедуваат роторско магнетно поле. Обликот на роторните шипки ги одредува одликите на брзинскиот вртежен момент. При мали брзини, струјата индуцирана во кафезот на верверица е речиси во линија на честота и има тенденција да биде во надворешните делови на кафезот на роторот. Со моторот забрзува, честотата на лизгање станува помала, а поголема струја е во внатрешноста на намотката. Со обликување на шипки за промена на отпорноста на намотките во внатрешноста и на надворешните делови на кафезот, делотворно се вметнува варијабилен отпор во кругот на роторот. Сепак, поголемиот дел од таквите мотори имаат униформирани шипки. Во WRIM, намотката на роторот е изработена од многу вртења изолирана жица и е поврзана со лизгачки прстени на вратилото на моторот. Надворешниот отпорник или другите контролни уреди може да се поврзат во колото на роторот. Резисторите овозможуваат контрола на брзината на моторот, иако значајната моќност се троши во надворешниот отпор. Претворачот може да се напојува од колото на роторот и да ја врати моќта на лизгање што инаку би се потрошила назад во електроенергетскиот систем преку инвертер или одделен мотор-генератор. WRIM се користи првенствено за да се почне со голема инерцијална оптовареност или оптоварување кое бара многу висок почетен вртежен момент низ целиот опсег на брзина. Со правилно избирање на отпорниците што се користат во секундарниот отпор или стартер за лизгање, моторот може да произведе максимален вртежен момент со релативно ниска струја од нулта брзина до полна брзина. Овој тип на мотор, исто така, нуди контролирана брзина. Брзината на моторот може да се промени, бидејќи кривата на вртежниот момент на моторот е изменето со износот на отпор поврзан со кругот на роторот. Зголемувањето на вредноста на отпорот ќе ја придвижи брзината на максималниот вртежен момент. Ако отпор поврзан со роторот е зголемен надвор од точката каде што максималниот вртежен момент се јавува при нулта брзина, вртежниот момент ќе се намали. Кога се користи со оптоварување кое има крива на вртежен момент што се зголемува со брзина, моторот ќе работи со брзината каде што вртежниот момент развиен од моторот е еднаков на вртежниот момент на оптоварувањето. Намалувањето на товарот ќе предизвика моторот да се забрза и зголемувањето на оптоварувањето ќе предизвика моторот да се забави додека не се изедначат обемот на моторот и моторот. Работи на овој начин, загубите од лизгање се растураат во секундарните отпори и можат да бидат многу значајни. Регулирањето на брзината и нето ефикасноста исто така се многу лоши. '''Мотор на вртежен момент''' Мотор со вртежен момент е специјализирана форма на електричен мотор кој може да работи неодредено време додека се блокира, односно со блокираниот ротор, без да предизвика штета. Во овој начин на работа, моторот ќе примени стабилен вртежен момент на товарот (оттука и името). Вообичаена примена на мотор со вртежен момент ќе биде моторите за напојување и повлекување во лента. Во оваа апликација, управувано од низок напон, одликите на овие мотори овозможуваат релативно константно полесно затегнување на лентата без разлика дали главната лента ја носи лентата покрај лентите со ленти или не. Управувани од повисок напон, (и со тоа што обезбедуваат поголем вртежен момент), моторите со вртежен момент, исто така, можат да постигнат операција брзо напред и назад, без да бараат дополнителни механички механизми како што се брзини или спојки. Во светот на компјутерски игри, моторите со вртежен момент се користат во воланот за повратни информации. Друга заедничка апликација е контролата на гасот на моторот со внатрешно согорување во комбинација со електронски управувач. Во оваа употреба, моторот работи против повратната [[пружина]] за да го придвижи гасот во согласност со излезот на гувернерот. Вториот ја следи брзината на моторот со броење на електрични импулси од системот за палење или од магнетно поле и, во зависност од брзината, прави мали прилагодувања на количината на струјата што се применува на моторот. Ако моторот почне да забави во однос на саканата брзина, струјата ќе се зголеми, моторот ќе развие поголем вртежен момент, ќе се повлече против повратната пружина и ќе го отвори гасот. Ако моторот работи премногу брзо, регулаторот ќе ја намали тековната примена на моторот, предизвикувајќи повратната пружина да се повлече и да го затвори гасот. ===Синхрони мотор=== Синхрониот електричен мотор е мотор на наизменична струја, кој се разликува со вртење на роторот со калеми кои минуваат магнети со иста брзина како AC и резултира со магнетно поле што го вози. Друг начин да се каже ова е тоа што има нула лизгање под вообичаени работни услови. Спротивно на тоа со индукциски мотор, кој мора да се лизне за да произведе вртежен момент. Еден тип на синхрони мотор е како индукциски мотор, освен ако роторот е возбуден од DC поле. Се наведнуваат прстени и четки за лизгање за да се одвива струјата до роторот. Полите на роторот се поврзуваат едни со други и се движат со иста брзина, па оттука и името синхрони мотор. Друг тип, за низок оптоварување вртежен момент, има станови земјата врз конвенционален верверица-кафез роторот да се создаде дискретни столбови. Уште еден, како што е направен од Хамонд за часовите пред Втората светска војна, и во постарите Хемондски органи, нема намотки на роторот и дискретни столбови. Тоа не е само-почеток. Часовникот бара рачно стартување со мало копче на грбот, додека постарите Хемондски органи имаа помошник стартувачки мотор поврзан со прекинувач со рачно активиран пролет. Конечно, хистерезисните синхрони мотори обично се (во суштина) двофазни мотори со фазен-менувачки кондензатор за една фаза. Тие почнуваат како индукциски мотори, но кога стапката на лизгање се намалува доволно, роторот (мазен цилиндар) привремено се намалува. Нејзините дистрибуирани столбови прават да дејствуваат како ПМСМ. Материјалот на роторот, како и оној на заеднички шајка, ќе остане намален, но може да се демагнетизира со малку потешкотии. Откако трчаат, столбовите на роторот остануваат на место; тие не лебдат. Синхроните мотори со ниска моќност (како што се оние за традиционалните електрични часовници) може да имаат мулти-pole PM надворешни чаши ротори, и употреба засенчување калеми за да обезбеди почетна вртежен момент. Моторите на Telechron часовници ги засенувале столбовите за почеток на вртежниот момент и двократниот кружен ротор кој изведува како дискретен двополен ротор. ===Двојно напојувана електрична машина=== Двојно нахранети електрични мотори имаат два независни повеќефазни набори за намотување, кои придонесуваат активна (односно, работат) моќ на процесот на претворање на енергијата, при што барем еден од намотките за ликвидација е електронски контролиран за работа со променлива брзина. Два независни повеќефазни набори за ликвидација (т.е. двојна арматура) се максимално обезбедени во еден пакет без дуплирање на топологијата. Електромотори со двојно полнење се машини со делотворен опсег на брзина на постојан вртежен момент кој е двојна синхрона брзина за одредена честота на возбуда. Ова е двојно поголем опсег на брзина на вртежен момент како електрични машини со едно полнење, кои имаат само еден активен наместен ликвидатор. Мотор со двојно полнење овозможува помал електронски претворач, но цената на намотките и лизгачките прстени на роторот може да ја надомести заштедата во компонентите на енергетската електроника. Тешкотии со контрола на брзината во близина на синхрони ограничувања на брзината. ==Специјални магнетни мотори== ===Ротари=== '''Мотор со ротор без железо или без јадро''' Ништо во принципот на кој било од моторите опишани погоре не бара железо (челик) делови од роторот всушност да ротираат. Ако мек магнетниот материјал на роторот е направен во форма на цилиндар, тогаш (освен за ефектот на хистерезис) вртежен момент се врши само на намотките на електромагнетите. Искористување на овој факт е DC мотор без јадро или без железо, специјализирана форма на мотор со мотор од ПМД. [68] Оптимизирани за брзо забрзување, овие мотори имаат ротор кој е изграден без железно јадро. Роторот може да биде во форма на цилиндар исполнет со ликвидација, или самостојна конструкција која ја сочинува само магнетната жица и материјалот за врзување. Роторот може да се вклопи во магнетите на статорот; магнетен мек стационарен цилиндар во внатрешноста на роторот обезбедува вратен пат за статорот магнетниот флукс. Вториот аранжман ја има корпата за навивање на роторот околу магнетите на статорот. Во тој дизајн, роторот се вклопува во магнетен мек цилиндар кој може да служи како куќиште за моторот, а исто така обезбедува патека за враќање на флуксот. Поради тоа што роторот е многу полесен во тежината (маса) отколку конвенционалниот ротор формиран од бакарни намотки на челични ламинати, роторот може да забрза многу побрзо, често постигнувајќи механичка временска константа под еден ms. Ова е особено точно ако намотките користат алуминиум, а не потешкиот бакар. Но бидејќи нема метална маса во роторот да делува како ладилник, дури и малите мотори без јадрени мотори често мора да се ладат со принуден воздух. Прегревање може да биде проблем за дизајните на мотори со DC без јадро. Современиот софтвер, како што е мотор-CAD, може да помогне да се зголеми топлинската делотворност на моторите додека сè уште е во фазата на проектирање. Меѓу овие типови се типовите на диск-ротор, подетално опишани во следниот дел. Вибративното предупредување за мобилните телефони понекогаш се генерира со мали цилиндрични полиња на полето на ПМ, но исто така има и типови на дискови кои имаат тенок мултиполарен магнет за дискот и намерно неурамнотежена лиена пластена роторска структура со две врзани серпентина. Металните четки и рамен коммутатор ја префрлаат моќта на роторот калеми. Поврзаните ограничени движечки актуатори немаат јадро и врзан серпентина сместени помеѓу столбовите на тенки премиум флукс. Ова се брзите позиционирање на главите за дискови со цврст диск ("тврд диск"). Иако современиот дизајн значително се разликува од звучниците, тој сè уште е лабаво (и неправилно) се нарекува структура на "глас калем", бидејќи некои претходни глави со крути дискови се движат во прави линии и имаа слична конструкција на погон тоа на звучник. '''Палачинка или осен ротор мотор''' Прилично необичен дизајн на моторот, печатената арматура или моторот на палачинки има обликувања обликувани како диск што работи меѓу низи од магнети со висок флукс. Магнетите се распоредени во кружницата свртена кон роторот со простор помеѓу нив за да формираат осен воздушен јаз. Овој дизајн е познат како мотор на палачинка поради неговиот екстремно рамен профил, иако технологијата има многу марки од своето основање, како што е ServoDisc. Отпечатената арматура (првично формирана на печатено коло) во мотор со печатени мотори е изработена од пробиени бакарни плочи кои се ламинираат заедно со напредни композити за да формираат тенок крут диск. Отпечатената арматура има уникатна конструкција во бранеалниот мотор во тоа што нема посебен прстен комутатор. Четките трчаат директно на површината на арматурата што го прави целиот дизајн многу компактен. Алтернативен начин на производство е да се користи рана бакарна жица поставена рамно со централен конвенционален комутатор, во форма на цвет и венчелистче. Намотките обично се стабилизираат со тоа што се импрегнирани со електрични епоксидни системи за потопување. Овие се пополнети епоксии кои имаат умерено мешана вискозност и долго време на гел. Тие се обележани со ниско собирање и ниска егзотерма, и обично се UL 1446 признати како материјал за потопување изолиран со 180&nbsp;°C, класа H рејтинг. Единствената предност на DC моторите без железо е тоа што нема провизии (варијации на вртежниот момент предизвикани од промена на атракцијата помеѓу железото и магнетите). Паразитските струи не можат да се формираат во роторот, бидејќи тоа е сосема без железо, иако железни ротори се ламинирани. Ова во голема мера може да ја подобри ефикасноста, но контролорите со променлива брзина мора да користат повисока стапка на префрлање (> 40&nbsp;kHz) или DC поради намалената електромагнетна индукција. Овие мотори првично биле измислени за да ги возат магацинските магнетични дискови во растечката компјутерска индустрија, каде што минимално време да се достигне работната брзина и минималното растојание при запирање беа критични. Моторите за палачинки сè уште се користат во системи со високи перформанси серво-контролирани системи, роботски системи, индустриска автоматизација и медицински уреди. Поради разновидните конструкции што се сега достапни, технологијата се користи во апликации од висока температура воена до ниска цена пумпа и основни серво. '''Серво мотор''' Сервомотор е мотор, кој многу често се продава како комплетен модул, кој се користи во рамките на контролниот систем за контрола на повратна позиција или контрола на брзината. Сервомоторите се користат во апликации како што се машински алати, плотувачи за пенкало и други процесни системи. Моторите наменети за употреба во сервомеханизмот мора да имаат добро документирани одлики за брзина, вртежен момент и моќност. Кривата брзина на вртежниот момент е многу важна и е висок сооднос за серво мотор. Исто така, важни се динамичките одлики на одзив, како што се индуктивноста на ликвидација и инерцијата на роторот; овие фактори ги ограничуваат вкупните перформанси на сервомеханизмот. Големи, моќни, но бавно реагирачки серво јамки може да користат конвенционални AC или DC мотори и погонски системи со повратни информации за позицијата или брзината на моторот. Како што се зголемуваат барањата за динамички одговор, се користат повеќе специјализирани дизајни на мотори, како што се мотори без јазли. Големината на густината на моќноста и забрзувањето на AC моторите во споредба со онаа на моторите со еднонасочна струја има тенденција да ги поддржуваат PM синхроните, BLDC, индукционите и SRM погонските апликации. Серво системот се разликува од некои примена на чекори на моторот, при што повратната информација за позицијата е континуирана додека моторот работи. Системот на чекори по природа функционира со отворен циклус - потпирајќи се на моторот да не "пропушта чекори" за краткотрајна точност - со повратни информации како што е "домашен" прекинувач или енкодер на позиција што е надвор од моторниот систем. На пример, кога се стартува типичен компјутерски печатач со матрични точки, контролерот го прави погонскиот чекор на моторот за печатење на левата граница, каде што сензорот за позиција ја дефинира домашната позиција и го прекинува повлекувањето. Сè додека е вклучен напојувањето, двонасочниот контра во микрообработувачот на печатачот ја следи позицијата на главата за печатење. '''Степски мотор''' Степските мотори се тип на мотор кој често се користи кога се потребни прецизни ротации. Во чекор-мотор, внатрешен ротор кој содржи PM или магнетен мек ротор со истакни столбови се контролира со сет надворешни магнети кои се менуваат електронски. Чекор мотор, исто така, може да се смета како крст помеѓу DC електричен мотор и вртежен соленоид. Како што секој серпентина е засилен по возврат, роторот се усогласува со магнетното поле произведено од полначот со електрично поле. За разлика од синхрониот мотор, во неговата примена, шапер моторот може да не ротира постојано; наместо тоа, "чекори" - се отвора, а потоа брзо се запира повторно - од една во друга позиција, бидејќи намотките на полето се полни со енергија и се деактивираат во секвенца. Во зависност од редоследот, роторот може да се сврти нанапред или наназад, и може да го промени правецот, да застане, да го забрза или забави произволно во секое време. Едноставните драјвери за возачи на мотори целосно ги активираат или целосно ги деактивираат намотките на теренот, што го доведува роторот до "ограничен број" позиции; пософистицираните возачи можат пропорционално да ја контролираат моќноста на намотките на полето, овозможувајќи им на роторите да се постават помеѓу точките за движење и на тој начин вртење крајно непречено. Овој начин на работа често се нарекува микростоп. Компјутерски контролирани stepper motors се една од најсовремените форми на позиционирачки системи, особено кога се дел од дигиталниот серво-контролиран систем. Степнските мотори можат лесно да се ротираат до специфичен агол во дискретни чекори, а оттаму се користат чекор-мотори за позиционирање на главата за читање / запишување на дискови за компјутерска флопи дискета. Тие беа користени за истата намена во компјутерски диск-дискови од пред-гигабитната ера, каде што прецизноста и брзината што ги нудеа беа соодветни за правилно позиционирање на главата за читање / запишување на тврд диск. Со зголемувањето на густината на погонот, прецизноста и ограничувањето на брзината на чекорните мотори ги ставија застарени за тврдите дискови - прецизното ограничување ги направи неупотребливи, а ограничувањето на брзината ги направи неконкурентни - така новите тврди дискови користат главен систем за активација на глава. (Терминот "глас серпентина" во врска со ова е историски, се однесува на структурата во типичен звучник (конусен звучник). Оваа структура се користи за некое време да ги позиционира главите.Современите дискови имаат вртење на калем, напред и назад, нешто како сечило на вртечки вентилатор. Сепак, како главен калем, модерните проводници за серпентина на проводниците (магнетната жица) се движат нормално на магнетните линии на сила.) Степнските мотори беа и сè уште често се користат во компјутерски печатачи, оптички скенери и дигитални фотокопири за да се премести оптичкиот скенирање елемент, носачот на главата за печатење (матрични точки и инк-џет печатачи) и ролетни или ролери за намотување. Исто така, многу компјутерски заплети (кои од почетокот на 1990-тите се заменети со големи формати инк-џет и ласерски печатачи) користеле вртечки чекор мотори за движење на пенкало и платно; типичните алтернативи овде беа или линеарни мотори или сервомотори со затворен циклус со аналогни контролни системи. Т.н. кварц аналогни рачни часовници ги содржат најмалите честички за мотори; тие имаат еден серпентина, цртаат многу малку сила, и имаат PM ротор. Истиот вид на моторни погони ги напојува батериите на кварцни часовници. Некои од овие часовници, како што се хронографите, содржат повеќе од еден исчекор мотор. Тесно поврзани со дизајнот на трифазните AC синхрони мотори, stepper motors и SRM се класифицирани како тип на мотор со варијабилен отпор. Степнските мотори беа и сè уште често се користат во компјутерски печатачи, оптички скенери и компјутерски бројчени контролни (CNC) машини, како што се фрезери, плазмарези и CNC стругови. ===Линеарни мотори=== Линеарен мотор е во суштина било кој електричен мотор кој е "распуштен", така што, наместо да создаде вртежен момент (ротација), тој произведува права линија по должината. Линеарните мотори се најчесто индукциски мотори или чекор-мотори. Линеарните мотори најчесто се наоѓаат во многу ваљаци за ролери, каде што брзото движење на моторни вагони е контролирано од железницата. Тие исто така се користат во возовите на маглев, каде што возот "лета" над земјата. Во помал обем, пенкало HP 7225A од 1978 година користело два линеарни мотори за чекор за движење на пенкалото по должината на X и Y оските. ==Параметри на изведба== ===Можност за вртежен момент на моторните типови=== Сите електромагнетни мотори, а тоа ги вклучува и типовите споменати овде, произлегуваат од вртежниот момент од векторскиот производ од интерактивните полиња. За пресметување на вртежниот момент потребно е да се знаат полињата во воздушниот јаз. Откако овие се утврдени со математичка анализа користејќи FEA или други алатки, вртежниот момент може да се пресмета како интеграл на сите вектори на сила умножени со полупречникот на секој вектор. Тековната струја во ликвидацијата ги произведува полињата и за мотор со помош на магнетен материјал полето не е линеарно пропорционално со струјата. Ова ја прави пресметката тешка, но компјутерот може да направи многу пресметки потребни. Откако ќе се направи ова, бројката што ја поврзува струјата со вртежниот момент може да се користи како корисен параметар за избор на мотор. Максималниот вртежен момент за моторот ќе зависи од максималната струја, иако ова обично ќе биде употребливо само додека топлинските размислувања немаат предност. Кога оптимално се дизајнирани во одредена пречка за заситеност на јадрото и за дадена активна струја (т.е. струја на вртежниот момент), напон, број на пол-пар, честота на возбудување (односно синхроната брзина) и густина на честота на воздух, сите категории на електрични мотори или генератори ќе покажат речиси ист максимален континуиран момент на вртежниот момент (т.е. оперативен вртежен момент) во рамките на дадената воздушна јазот со слотови за намотување и длабочина на задното железо, што ја одредува физичката големина на електромагнетното јадро. Некои апликации бараат избивање на вртежен момент над максималниот работен вртежен момент, како што се кратки рафали на вртежен момент за да се забрза електричното возило од застој. Секогаш ограничен со заситеност на магнетното јадро или безбедно растење и напон на работната температура, капацитетот за вртење на вртежите над максималниот вртежен момент се разликува значително помеѓу категориите на електрични мотори или генератори. Капацитетот за вртење на вртежен момент не треба да се меша со способноста за слабеење на теренот. Слабеењето на теренот овозможува електричната машина да работи надвор од дизајнираната честота на возбудување. Слабеењето на теренот се прави кога максималната брзина не може да се постигне со зголемување на применетиот напон. Ова се однесува само на мотори со тековни контролирани полиња и затоа не може да се постигне со PM мотори. Електричните машини без топологија на трансформатор, како што е онаа на WRSMs или PMSMs, не можат да реализираат рафали на вртежен момент поголем од максималниот дизајниран вртежен момент без да го заситуваат магнетното јадро и да го направат секое зголемување на струјата како бескорисно. Освен тоа, собранието на премиерот на PMSM може да биде непоправливо оштетено, ако се обидат вртежи на вртежен момент над максималниот рејтинг на вртежен момент. Електричните машини со топологија на трансформаторната топологија, како што се машини за индукција, електрични машини со двојно напојување и машини со двојно нахрана (WRDF) со индукција или синхрони рани-ротор, покажуваат многу висок раб на вртежен момент, бидејќи активната струја индуцирана од emf страна на трансформаторот се спротивставуваат едни на други и на тој начин не придонесуваат ништо за густината на магнетната јадро на честотата поврзана со трансформаторот, што инаку би довело до заситување на јадрото. Електрични машини кои се потпираат на индукција или асинхрони принципи со краток спој на едно пристаниште на трансформаторското коло и како резултат, реактивната импеданса на трансформаторското коло станува доминантна со зголемувањето на лизгањето, со што се ограничува големината на активната (односно, реалната) струја. Сепак, пукнатините на вртежниот момент кои се два до трипати поголеми од максималниот крупен модел на конструкција се остварливи. Машината со синхрони двонасочна ратка-ротор (BWRSDF) со четка без ротатор е единствената електрична машина со навистина двонасочна трансформаторска топологија (т.е. двата порти независно возбудени без краток спој). [90] Познато е дека двонасочната трансформаторска топологија на коло е нестабилна и бара собрание на повеќефазен лизгачки прстен-четка за да ја движи ограничената моќност на намотување на роторот. Доколку беа достапни прецизни средства за моментално да се контролира аголот на вртежниот момент и да се лизне за синхронизирање за време на моторите или генерирање, истовремено обезбедувајќи брзина без прекин на намотување на роторот, активната струја на BWRSDF машината би била независна од реактивната импеданса на трансформаторското коло и Рапид вртежен момент значително повисок од максималниот работен вртежен момент и далеку над практичната способност на кој било друг вид електрична машина би можел да се реализира. Пресметани се вртежи со вртежен момент поголем од осум пати од оперативниот вртежен момент. == Поврзано == * [[Електричен генератор]] * [[Динамо]] * [[Алтернатор]] * [[Ротор]] * [[Статор]] == Наводи == {{наводи|30em}} ==Литература== {{Refbegin}} * Donald G. Fink; Beaty, H. Wayne, ''Standard Handbook for Electrical Engineers'', '14th ed., McGraw-Hill, 1999, {{ISBN|0-07-022005-0}}. * Houston, Edwin J.; Kennelly, Arthur, [https://archive.org/details/recenttypesdyna00kenngoog ''Recent Types of Dynamo-Electric Machinery''], American Technical Book Company 1897, published by P.F. Collier and Sons New York, 1902 * {{Наведена книга|url=|title=Lessons In Electric Circuits—Volume II|last=Kuphaldt|first=Tony R.|publisher=|others=|year=2000–2006|edition=|location=|pages=|language=|department=Chapter 13 AC MOTORS|id=|authorlink=|accessdate=2006-04-11|origyear=|url=http://www.ibiblio.org/obp/electricCircuits/AC/AC_13.html}} * Rosenblatt, Jack; Friedman, M. Harold, ''Direct and Alternating Current Machinery'', 2nd ed., McGraw-Hill, 1963 {{Refend}} ==Дополнителна литература== {{Refbegin}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books/about/Principles_of_inverter_circuits.html?id=iyZTAAAAMAAJ&redir_esc=y|title=Principles of Inverter Circuits|last=Bedford|first=B.D.|author2=Hoft, R.G.|publisher=Wiley|year=1964|isbn=0-471-06134-4|location=New York}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books/about/Power_Electronics_And_Motor_Drives.html?id=ywiBVSnYm6IC&redir_esc=y|title=Power Electronics and Motor Drives : Advances and Trends|last=Bose|first=Bimal K.|publisher=Academic Press|year=2006|isbn=978-0-12-088405-6}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=cq6RPPsOyt8C&pg=PR14&lpg=PR14&dq=Modeling+and+high-performance+control+of+electric+machines&source=bl&ots=yBsEH7igCT&sig=DN136AEwyoU8ihl95hxPXco9fQ4&hl=en&sa=X&ei=DEUwUayWBaK9iwKS5oCgCw&ved=0CDUQ6AEwAQ|title=Modeling and High-Performance Control of Electric Machines|last=Chiasson|first=John|publisher=Wiley|year=2005|isbn=0-471-68449-X|edition=Online}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books/about/Electric_Machinery.html?id=YBKk4kWSle0C&redir_esc=y|title=Electric Machinery|last1=Fitzgerald|first1=A.E.|last2=Kingsley|first2=Charles, Jr.|last3=Umans|first3=Stephen D.|publisher=McGraw-Hill|year=2003|isbn=978-0-07-366009-7|edition=6|pages=688 pages}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books/about/Thyristor_phase_controlled_converters_an.html?id=l9YiAAAAMAAJ&redir_esc=y|title=Thyristor Phase-Controlled Converters and Cycloconverters : Operation, Control, and Performance|last=Pelly|first=B.R.|publisher=Wiley-Interscience|year=1971|isbn=978-0-471-67790-1}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=VCHumncaeAAC&pg=PA134&lpg=PA134&dq=fractional+horsepower+ac+motor+comparison&source=bl&ots=6uqhzdi1HV&sig=DtSYJ-53rU_IRny-yDui5bv1b8c&hl=en&sa=X&ei=EUgkUdveN8eRiAL1hICAAg&sqi=2&ved=0CH4Q6AEwCQ#v=onepage&q=shaded-pole&f=false|title=Handbook of Fractional-Horsepower Drives|last=Stölting|first=H. D.|publisher=Springer|year=2008|isbn=978-3-540-73128-3|editor=Kallenbach, E.|edition=Online|editor2=Amrhein, W.}} {{Refend}} == Надворешни врски == {{рв|Electric motors|Електромотори}} * [https://www.wecanfigurethisout.org/VL/Motors.htm An Animated Explanation of How AC & DC Motors Work] WeCanFigureThisOut.org * [http://www.sparkmuseum.com/MOTORS.HTM SparkMuseum: Early Electric Motors] * [http://www.eti.kit.edu/english/1376.php The Invention of the Electric Motor 1800 to 1893], hosted by Karlsrushe Institute of Technology's Martin Doppelbauer * [http://www.phys.unsw.edu.au/~jw/HSCmotors.html Electric Motors and Generators], a U. of NSW Physclips multimedia resource * [https://www.wecanfigurethisout.org/VL/Motors.htm An animated explanation of how AC & DC motors work] WeCanFigureThisOut.org * [http://www.iea-4e.org/ IEA 4E - Efficient Electrical End-Use Equipment]. * [https://web.archive.org/web/20081216020204/http://www.ipes.ethz.ch/ipes/2002Feldlinien/feld_dreh.html iPES Rotating Magnetic Field], animation {{Electric motor}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Електромотор}} [[Категорија:Електромотори| ]] [[Категорија:Електротехника]] [[Категорија:Електроинженерство]] [[Категорија:Електромагнетни делови]] [[Категорија:Претворање на енергијата]] [[Категорија:Британски пронајдоци]] [[Категорија:Магнетен погон]] [[Категорија:Унгарски пронајдоци]] 871999u99ai9ojcv08hgp2gt7sgdpbm 0 1062897 5544642 5544135 2026-04-25T16:30:45Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5544642 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = Музеј на Никола Тесла<br>Музеј Николе Тесле | logo = | image = Museum of Nikola Tesla, Belgrade, Serbia-cropped.JPG | caption = Поглед на музејот | imagesize = 250px | pushpin_map = | established = {{start date and age|1952|12|05|df=yes}} | location = Крунска 51, [[Белград]] | coordinates = {{Coord|44.8051|N|20.4707|E|type:landmark_source:kolossus-ruwiki|display=inline, title}} | type = [[Научен музеј]] | visitors = 120.000 {{small|(2017)}}<ref>{{ нмс | url = http://www.rts.rs/page/stories/sr/story/125/drustvo/2982344/muzej-nikole-tesle-u-2017-posetilo-120000-ljudi.html | author = Tanjug | author-link = Tanjug | title = Muzej Nikole Tesle u 2017. posetilo 120.000 ljudi | trans-title = 120.000 people visited Nikola Tesla Museum in 2017 | date = 25 December 2017 | publisher = [[Radio Television Serbia]] | language = sr }}</ref> | director = Ивона Јевтиќ | curator = Братислав Стојиљковиќ | publictransit = | website = {{URL|https://nikolateslamuseum.org/}} }} '''Музејот на Никола Тесла''' се наоѓа во централниот дел на Белград. Тој има повеќе од 160.000 оригинални документи, над 2.000 книги и списанија, над 1.200 историско-технички експонати, повеќе од 1.500 фотографии и чинии со фотографии како оригиналот, технички предмети, инструменти и апарати, и над 1.000 планови и цртежи, сите поврзани со животот и работата на Никола Тесла. Архивата на Никола Тесла беше напишана на регистерот на УНЕСКО за сеќавањето на светската програма во 2003 година поради неговата клучна улога во историјата на електрификација на светот и за идните технолошки достигнувања во оваа област.Ис == Историја == Музејот на Никола Тесла е сместен во станбена куќа изградена во 1927 година и дизајнирана од Драгиша Брашован, истакнат српски архитект. Зградата се користела за различни намени сè до 5 декември, 1952 година, кога Музејот на Никола Тесла беше основан во согласност со одлуката на владата на Федеративна Народна Република Југославија. Материјалот за музејот беше донесен од Њујорк во Белград, Југославија, на 7 септември 1951 година, како резултат на напорите на Сава Косановиќ, внук на Тесла и негов најблизок роднина и неговиот адвокат Витенберг. Беше кажано дека тоа е "волјата на Тесла". Никогаш не се пронајде некоја легална документација со потпис на Тесла за да се поткрепи ова тврдење. Се верува дека Тесла починал без тестамент. Тесла бил американски граѓанин, кој ги сметал неговите награди како негово државјанство. Тој поминал само 31 час од целиот свој живот на денешната територија на Србија. Во текот на изминатите 60 години, голем број од неговите трудови претрпеле оштетувања од вода. Поради ова, историчарите сметаат дека е лош потег кон Тесла тоа што го изнеле неговиот ковчег од Соединетите Американски Држави. Се очекувал слободен пристап со обновувањето на интересот на целиот свет за работата на Тесла во областа на механичкото и електричното инженерство. Сепак, голем број оригинални документи не се организирани и се веќе изгубени, украдени, цензурирани или оштетени. === '''Денес''' === Музејот на Никола Тесла е единствена институција за науката и културата. Тој го чува наследството за оригиналното инженерство од целото човештво и личното наследство на Никола Тесла. Актуелниот директор е Владимир Јеленковиќ. === Изложби === Постојаната изложба беше договорена во 1955 година. Од време на време има некои измени, но и после многу години, основниот концепт останува ист. Нејзиниот прв дел е главно спомен-изложба, додека вториот дел е интерактивен, со три-димензионални модели на пронајдоците на Тесла. Од време на време музејот организира тематски изложби на документи, фотографии и други материјали со цел да се прикажат некои периоди од инвентивниот живот на Тесла. === '''Содржина''' === Музејот е поделена во седум одделни простории во приземјето, со различни теми, експоненти, фотографии и пепелта на Тесла, а на вториот кат се сместени оригинални физички евиденции за работа на Тесла во областа на електричното и машинското инженерство. === '''Приземје''' === ''Соба 1 - Никола Тесла: човек и творец'' Животната приказна на Никола Тесла започнува со големата фотографија од периодот на студии во Грац (Австрија). Под фотографијата се поставени три лични документи: неговиот извод на родените, неговиот ''Abitur'' сертификат од средното училиште во Карловац, и пасошот со кој отпатувал во Њујорк во 1894 година. Исто така постои и една фотографија од куќата во неговото родно место, и од црквата каде што неговиот татко бил парохиски свештеник. Оваа фотографија го покажува неговото потекло и почетокот на неговиот живот. Серија од одбрани писма, поставени на двете страни од фотографијата, се сведоци на највисоките признанија на Тесла од најголемите научници на неговото време: Ајнштајн, Вилијам Крокс, Келвин, Рентген, Роберт А. Mиликан, Ли де Форест, Едвин Х. Армстронг, Артур Х. Комптон, Артур Д. Кенели, Попов, Пупин, итн. ''Соба 2 - Лична работи и кореспонденција'' Некои ситни лични предмети на Тесла се избрани да ја отсликаат неговата личност, начин на живот и односите со другите луѓе. Во витрини се наоѓаат шапката, неговата патничка торба и мали секојдневни предмети како покани, влезници за во театар, членски карти, итн. Како најзначаен сувенир тој чувал една везена торба направена од неговата мајка, типична за неговата родна земја Лика. Исто така во ветрините се прикажани и избрани документи и фотографии од допишувањето со пријатели, писатели и уметници како Џорџ Вестингхаус, Марк Твен, Роберт У. Џонсон, и други. Прикажана е и евиденцијата од посетата на Тесла во Белград во 1892 година во белградските весници од тоа време, како и писма од Лаза Костиќ, истакната српска поетка. Фотографии од таткото на Тесла, Милутин, сестрите Марица, Ангелина и Милка, чичко му Никола и прадедо му Тома се прикажани во посебна витрина. Документи од неговата смрт и погребот во Њујорк во 1943 година се прикажани во последната изложбена витрина. ''Соба 3 - урна со пепел на Тесла'' Во третата соба на музејот, во позлатена топчеста урна поставена на пиедесал од мермер се наоѓа пепелта на Тесла. По неговата смрт тој бил кремиран и неговите останки биле пренесени во Белград во 1957 година. ''Соба 4 - "бајка за електричната енергија''' Собата ја содржи „бајката за електрична енергија“ на Тесла - историски преглед на достигнувањата на човекот во истражување на тајните на електричната енергија; патенти во областа на електро-енергетскиот изум на Тесла за повеќефазен индукциски мотор и модел на неговиот систем на производство, пренос и дистрибуција на електрична енергија; патенти во областа на високопотенцијалните трансформатори за техничка нафта, како и од областа на машински турбини. ''Соба 5 - [[повеќефазен систем]] и негова примена'' Исто така е изложена серија на интерактивни модели кои го илустрираат потеклото на идејата за вртечко магнетно поле: ротација на бакар плоча со индуцирана струја, експериментот на Араго од 1825, потоа ''Baily'' моторот со комутирана [[еднонасочна струја]] и статички електромагнети (1879 ), и двофазниот генератор на Тесла заедно со моделите на синхрони и [[асинхрон мотор|асинхрони мотори]] управувани од двофазната [[неизменична струја]]. Хидрауличната аналогија, направена според идејата на Тесла, ги запознава посетителите со неговата концепција за физичките принципи на вртечкото магнетно поле со визуелно демонстрирање на векторско додавање на два идентични синусни криви, нормално поставени една со друга, со фазна разлика од 90 °. Во 1893 година, за време на колумбиската изложба во Чикаго, изумот на Тесла, “Колумбовото јајце” бил употребен за да се демонстрира принципот за индукција на мотор, со вртење на [[ротор]] во облик на јајце во вртечко магнетно поле. Овој модел, заедно со оперативниот модел на првиот "вистински" индукциски мотор со ротор со [[краток спој]], го отсликува најважниот дел од повеќефазниот систем на Тесла. Патентите на Тесла ги поставија темелите за изградба на нови генератори на повеќефазните струи. Ова е потврдено со идентификациската табличка на еден од генераторите на хидроелектричната централа на Нијагарините водопади (1899), поставена веднаш до моделот на хидроелектричниот систем. Денот на поврзувањето на генераторите на Адамовата електрана означува пресвртница во електрификацијата на светот. Малиот модел на хидроенергетски систем со трифазна струја сместен во оваа соба ги покажува сите основни елементи на овој изум. Приказната за пронајдоците на Тесла се продолжува со заоблена турбина, пумпа и индикатор за брзина изградена 1913 - 1916 на истиот принцип. Тесла, повеќе од дваесет години се ангажирал за нивно подобрување, и уште пред крајот на 20 век, овие пронајдоци започнаа да привлекуваат внимание кај научниците и инженерите. ''Соба 6 – Тесла-трансформаторот и безжичен пренос'' Експонатите кои ги прикажуваат пронајдоците на Тесла во полето на струи на висока честота и висок потенцијал се најинтересните во музејот. Денес е речиси незамисливо дека Тесла пред еден век успеал да произведе наизменични струи на неколку десетици илјади вртежи во секунда и неколку милиони волти. Со овие струи тој експериментирал во лабораториите во Њујорк и Колорадо Спрингс. Резултатите од овие експерименти се и ден денес инспиративни за истражувачите во целиот свет, особено по објавувањето на "белешките на Колорадо Спрингс". Денес, осцилатори и високочестотни струи се применуваат во безжичното-телекомуникациско инженерство, индустријата и медицината, и напредните истражувања за безжичен пренос на електрична енергија во согласност со предвидувањето на Тесла. Во средината на собата се наоѓа високочестотниот осцилатор во комбинација со трансформатор со големо напојување. Бил изграден во 1955 година во согласност со техничките описи од експерименталната станица во Колорадо Спрингс. Неговиот електрични потенцијал достигнува околу 200.000 волти, и половина век ги импресионира посетителите и ги фасцинира децата. Покрај големиот осцилатор има и една помал, како што користел Тесла во експериментите со електрично празнење на цевки исполнети со ретки гасови. Резултатите од овие експерименти ги поставија темелите на современото флуоресцентно осветлување и истражувањето за високоенергетските честички. Овие експерименти не се добро познати, дури и кај специјалистите. Исто така, не е познато дека Рентген бил фасциниран со рендген слики од човечко тело кои ги добил од Тесла, добиени со рендген цевки, управувани со високочестотни струи. Тесла ги извршувал неговите најзначајни експерименти со струја на висока честота и висок потенцијал во областа на безжичниот пренос на електрична енергија. ''Соба 7 - Далечински управувачи и награди'' Истражувањето на Тесла во полето на далечинскиот управувач е претставено со реконструираниот модел на мал чамец. Овој патентиран дизајн го користел во 1898 година во Њујорк во експериментите кои ги покажуваат можностите за безжична контрола за движење на механички уреди (копнени возила, чамци, авиони, итн.) Земајќи ги предвид неговите пронајдоци и експерименти во оваа област, со развојот на далечинскиот управувач, Тесла го надминал своето време. Голема фотографија од неговата станица "Безжичен Свет" во Лонг Ајленд во Њујорк ја отсликува неговата намера за изградба на станица за пренос на одредени цели. Таа станица е изградена во 1900 година за безжична преку-атлантска телефонија, за да емитува вести и музика, за пренос на текст и слики, а исто така и да се покаже можноста за голем електричен пренос на електрична енергија. Овој прекрасен план остана нереализиран. '''Награди''' Бројни декорации, почесни дипломи и награди изложени во последниот дел на изложбата го симболизираат значењето на неговите пронајдоци. Сепак, најголемата награда му била доделена после неговата смрт од Меѓународната комисија за електротехника на седницата во Филаделфија во 1960 година. Комисијата одлучи да ѝ го даде името „тесла" на единицата за [[магнетна индукција]]. На овој начин Тесла стана подеднакво рангиран со такви исклучителни научници како Волта, Ампер, Фарад, Хенри, Ват, Ом, Кулон, Келвин, Гаус, Вебер и Jaнски. Посмртното леење на лицето на Никола Тесла се наоѓа во последната изложба, а веднаш до него е цитатот од американскиот пронаоѓач Е. Армстронг: „Светот, мислам, ќе чека долго време за некој идентичен на Никола Тесла во остварувањето и имагинацијата.“ '''Втор кат''' Целокупното интелектуално наследство на Тесла се наоѓа на вториот кат од зградата. Тоа ги вклучува неговите ракописи и цртежи, коресподенција со над 6700 различни лица, книги и вредни исечоци од списанија и весници кои објавиле статии за Тесла или за научни и технички проблеми во кои тој бил заинтересиран. '''Документран каталог за музејот на Никола Тесла''' Првиот документран каталог за музејот на Никола Тесла со коментари се произведе под водство на професорот Вељко Корач, директор на музејот на Никола Тесла од 1952 до 1980 година со помош на професори и помлад кадар од Универзитетот на Белградскиот факултет за електротехника и персоналот од музејот. Се вкупно, околу 150.000 од постоечки 160.000 документи биле регистрирани. Од време на време има електрични и машински инженери кои работат во Музејот и надворешни експерти со скратено работно време или повремено ангажирање. Од 1990 година овие надворешни експерти биле вклучени во подготовките за дополнителни материјали за објавување и во развојот на нов документиран каталог за музејот на Никола Тесла. == Галерија == <gallery> File:Nikola Tesla birth certificate.png|Црковна Православна крштеница на Никола Тесла(српско-словенска ћирилица) File:Moteur à induction.jpg|Копија од индукционен мотор од 1887 година Оригинален Теслин индукционен мотор од 1887 година, денас се чува во Империјалниот технички музеј во Лондон.<ref>[http://www.sciencemuseum.org.uk/objects/electricity_supply/1927-157.aspx Original Tesla induction motor, 1887-1888. - - Science Museum] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151004114954/http://www.sciencemuseum.org.uk/objects/electricity_supply/1927-157.aspx |date=2015-10-04 }}, Посетено на 13. 4. 2013.</ref> File:MNT Brodic.JPG|Модел на бродче на далечинско управување File:MNT Kalem.JPG|Теслиниот калем File:Inventions de Nikola Tesla.jpg|Некои од пронајдоците на маса File:Générateur et ligne à haute tension.jpg|Модел кои прикажува електричен генератор и транспорт на енергија од висок напона, низ кабли. File:Expérience de l'oeuf de Colomb.jpg|Теслиниот експеримент „Колумбово јајце"(јајце кое ротира во магнетното поле) File:La première télécommande.jpg|Далечинска управувачка единица(за брод) File:Urn with Teslas ashes.jpg|Урна со Теслините остатоци </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Nikola Tesla Museum}} * [http://www.tesla-museum.org Sajt muzeja Nikole Tesle] * [http://www.discoverserbia.org/sr/beograd/muzej-nikole-tesle Muzej Nikole Tesle] Kompletan vodič kroz Srbiju * [http://scindeks.nb.rs/article.aspx?artid=1450-605X0405135K Aleksandar Kadijević, Draginja Maskareli: O arhitekturi Genčićeve kuće]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Nasleđe, broj 5, 2004. godine [[Категорија:Никола Тесла]] [[Категорија:Научни музеи]] [[Категорија:Музеи во Белград]] [[Категорија:Појавено во 1952 година]] [[Категорија:Врачар]] 4871hw2qxepowbo2ld5hi9izpbcajea 0 1086654 5544736 5017908 2026-04-25T20:34:44Z Carshalton 30527 5544736 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Јаја Саного | image = [[File:Yaya Sanogo 27-02-2016 1.jpg|200px|]] | image_size = 200 | caption = Саного со Чарлтон Атлетик во 2016 | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1993|1|27}} | cityofbirth = {{роден во|Маси|}} | countryofbirth = [[Франција]] | nationality = {{flagsport|FRA}} [[Франција]] | height = {{height|m=1.93}} | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | currentclub = {{Fb team Huddersfield Town}} | clubnumber = 9 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Auxerre}} | years1 = 2010-2013 | caps1 = 21 | goals1 = 10 | clubs1 = {{Fb team Auxerre}} | years2 = 2013-2017 | caps2 = 11 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Arsenal}} | years3 = 2015 | caps3 = 10 | goals3 = 0 | clubs3 = →{{Fb team Crystal Palace}} | years4 = 2015–2016 | caps4 = 3 | goals4 = 0 | clubs4 = →{{Fb team Ajax}} | years5 = 2015 | caps5 = 3 | goals5 = 0 | clubs5 = → {{Fb team Jong Ajax}} | years6 = 2016 | caps6 = 8 | goals6 = 3 | clubs6 = → {{Fb team Charlton}} | years7 = 2017-2020 | caps7 = 63 | goals7 = 12 | clubs7 = {{Fb team Toulouse}} | years8 = 2021- | caps8 = 9 | goals8 = 0 | clubs8 = {{Fb team Huddersfield Town}} | nationalyears1 = 2008-2009 | nationalcaps1 = 18 | nationalgoals1 = 18 | nationalteam1 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција до 16 години|Франција 16]] | nationalyears2 = 2009-2010 | nationalcaps2 = 16 | nationalgoals2 = 9 | nationalteam2 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција до 17 години|Франција 17]] | nationalyears3 = 2010-2011 | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 2 | nationalteam3 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција до 19 години|Франција 19]] | nationalyears4 = 2013 | nationalcaps4 = 10 | nationalgoals4 = 5 | nationalteam4 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција под 20 години|Франција 20]] | nationalyears6 = 2011-2014 | nationalcaps6 = 8 | nationalgoals6 = 5 | nationalteam6 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција до 21 година|Франција 21]] }} '''Јаја Саного''' (роден [[27 јануари]] [[1993]]) — [[Франција|француски]] професионален [[фудбалер]] кој игра за англискиот клуб од [[Премиер лига]]та, [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]], како позејмен играч од [[ФК Арсенал|Арсенал]], на позицијата [[Напад (фудбал)|напаѓач]]. Тој ја претставувал Франција во селекциите до 16, до 17, до 19, до 20 и до 21 година. ==Кариера== ===Осер=== Откако неуспеал да заработи место во престижната Клерфонтејн академија, Саного му се приклучил на локалниот клуб Лес Улис, истиот клуб во кој како млад играл и се развивал легендата на францускиот фудбал [[Тјери Анри]].<ref>{{наведени вести |title=Yaya Sanogo, l’Aiglon de Bourgogne ! |url=http://www.malifootball.com/20091028866/decouverte-yaya-sanogo-laiglon-de-bourgogne.html |work=Mali Football |date=28 October 2009 |accessdate=26 January 2010 |language=fr |archive-date=2013-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106084841/http://www.malifootball.com/20091028866/decouverte-yaya-sanogo-laiglon-de-bourgogne.html |url-status=dead }}</ref> По една година во клубот, Саного го напуштил и дошол во академијата на [[ФК Осер|Осер]] на возраст од 13 години. Во [[2009]] година го направил своето деби за вториот тим на Осер во Првенство де Франс аматер. На [[24 јануари]] [[2010]], тренерот на Осер [[Жан Фернандес]] го повикал Саного во првиот тим за натпреварот од [[Куп на Франција|Купот на Франција]] против [[ФК Седан|Седан]] кој бил одигран на [[26 јануари]], еден ден пред неговиот 17-ти роденден. Исто така му бил доделен дресот со број 19.<ref>{{наведени вести |title=N°25 pour Bourgeois et N°19 pour Sanogo |url=http://www.aja.fr/siteofficiel/article.asp?NUM=3818 |work=[[AJ Auxerre]] |date=26 January 2010 |accessdate=26 January 2010 |language=fr |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727044209/http://www.aja.fr/siteofficiel/article.asp?NUM=3818 |url-status=dead }}</ref> Саного го направил своето професионално деби влегувајќи од клупата во 108-мата минута, а Осер го добил натпреварот по изведувањето на пенали со вкупен резултат 3-0.<ref>{{наведени вести |title=Auxerre v. Sedan Match Report |url=http://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheMatch29732_192171.html |work=[[L'Equipe]] |date=26 January 2010 |accessdate=26 January 2010 |language=fr |archive-date=2010-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100129070326/http://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheMatch29732_192171.html |url-status=dead }}</ref> На [[5 мај]] [[2010]], тој го имал своето лигашко деби влегувајќи како замена во поразот со 2-1 од [[ФК Олимпик Лион|Лион]].<ref>{{наведени вести |title=Lyon v. Auxerre Match Report |url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuilleMatch.asp?saison=2009/2010&code_evt=D1&num_ordre=4&code_jr_tr=J36 |work=[[Ligue de Football Professionnel]] |date=5 May 2010 |accessdate=5 May 2010 | language = fr}}</ref> На [[6 ноември]] [[2011]], Саного го постигнал својот прв преофесионален гол во кариерата стрелајќи во мрежата на [[ФК Тулуза|Тулуза]] при победата со 2-0.<ref>{{наведени вести |title=Auxerre v. Toulouse Match Report |url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/74489 |work=[[Ligue de Football Professionnel]] |date=6 November 2011 |accessdate=6 November 2011 | language = fr}}</ref> За време на неговата последна сезона (2012-13) во Осер постигнал 10 гола на 13 настапи во Лига 2. ===Арсенал=== На [[5 јули]] [[2013]], Саного потпишал за англискиот премиерлигаш [[ФК Арсенал|Арсенал]] и го добил дрессот со број 22, кој претходно бил носен од неговиот сонародник [[Франсис Коклен]].<ref>[https://twitter.com/Arsenal/status/353162221410455553 Twitter / Arsenal: New French striker Yaya Sanogo<!-- Bot generated title -->]</ref> На [[24 август]], Саного го направил своето официјално деби за Арсенал против [[ФК Фулам|Фулам]] на [[Крејвен Котиџ]] појавувајќи се како замена за [[Лукас Подолски]] во 81-вата минута од натпреварот кој "топџиите" го добиле со 3-1.<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Phillips|first=Owen|title=Lukas Podolski grabbed a goal in each half as Arsenal secured a slick and clinical victory over Fulham in the teeming rain at Craven Cottage.|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23744679|work=BBC|accessdate=26 August 2013}}</ref> ==Титули== ===Клупски=== ===={{знамеикона|Англија}} Арсенал==== *'''[[ФА Куп]]''' (1) : 2013-14. *'''[[ФА Комјунити Шилд]]''' (1) : 2014. ===Репрезентација=== *'''[[Светско првенство во фудбал за играчи под 20 години|Светско првенство под 20 години]]''' : 2013 == Наводи == {{наводи|2}} ==Надворешни врски== * [http://int.soccerway.com/players/yaya-sanogo/113351/ Јаја Саного на soccerway] * [http://www.transfermarkt.com/yaya-sanogo/leistungsdaten/spieler/127194 Јаја Саного на transfermakt] * [http://www.whoscored.com/Players/83304/Show/Yaya-Sanogo Јаја Саного на whoscored] * [http://www.espnfc.com/player/144279/yaya-sanogo Јаја Саного на espn] * [http://www.goal.com/en/people/france/38746/yaya-sanogo Јаја Саного на Goal.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140923041009/http://www.goal.com/en/people/france/38746/yaya-sanogo |date=2014-09-23 }} {{Состав на Франција на СП фудбал под 20 години 2013}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Саного, Јаја}} [[Категорија:Француски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Осер]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Кристал Палас]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Чарлтон Атлетик]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Тулуза]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Хадерсфилд Таун]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1993 година]] benccumj4og8brfw5wp2u26orp51nmt 3 1151672 5544695 3462063 2026-04-25T19:03:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Разговор со корисник:Ран-кан]] 5544695 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор со корисник:Ран-кан]] 85tyurmm1ty7zuszta63dgj6mveq9tg 0 1159252 5544614 5544568 2026-04-25T13:58:52Z Carshalton 30527 5544614 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |playername = {{PAGENAME}} |image = [[file:Eiji Kawashima 2018.jpg|200px]] |dateofbirth = {{birth date and age|1983|3|20|df=yes}} |cityofbirth = [[Јоно (Саитама)|Јоно]] |countryofbirth = [[Јапонија]] |nationality = {{flagsport|JPN}} [[Јапонија]] |position = [[Голман|голман]] |currentclub = {{Fb team Jubilo Iwata}} |clubnumber = 1 |years1=2001–2003 |clubs1={{Fb team Omiya Ardija}} |caps1= 45 |goals1= 0 |years2=2004–2006 |clubs2={{Fb team Nagoya Grampus}} |caps2= 17 |goals2= 0 |years3=2007–2010 |clubs3={{Fb team Kawasaki Frontale}} |caps3= 114 |goals3= 0 |years4=2010–2012 |clubs4={{Fb team Lierse}} |caps4= 53 |goals4= 0 |years5=2012–2015 |clubs5={{Fb team Standard Liege}} |caps5= 68 |goals5= 0 |years6=2015–2016 |clubs6={{Fb team Dundee United}} |caps6= 16 |goals6= 0 |years7=2016–2018 |clubs7={{Fb team Metz}} |caps7= 34 |goals7= 0 |years8=2018–2023 |clubs7={{Fb team Strasbourg}} |caps8= 26 |goals8= 0 |years9=2024– |clubs9={{Fb team Jubilo Iwata}} |caps9= 53 |goals9= 0 |nationalyears1=2008–2022 |nationalteam1={{flagsport|JPN}} [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] |nationalcaps1=95 |nationalgoals1=0 }} '''{{PAGENAME}}''' (роден {{роден на|20|март|1983}}, во [[Јоно (Саитама)|Јоно]]) — [[Јапонија|јапонски]] [[фудбал]]ер, [[Голман (фудбал)|голман]] на [[Џубило Ивата]]. ==Репрезентативна кариера== {{PAGENAME}} бил член на [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|јапонската репрезентација]] на [[Светско првенство во фудбал 2010|Светското првенство 2010]] и [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]]. ==Статистика== {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|{{знамеикона|Јапонија}} [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] |- !Сезона!!Настапи!!Голови |- |2008||1||0 |- |2009||7||0 |- |2010||8||0 |- |2011||12||0 |- |2012||11||0 |- |2013||14||0 |- |2014||11||0 |- |2015||7||0 |- !Вкупно||71||0 |} ==Надворешни врски== *[http://www.national-football-teams.com/player/20979/Eiji_Kawashima.html National Football Teams] {{Состав на Јапонија на Светското првенство 2010}} {{Состав на Јапонија на Светското првенство 2014}} {{Состав на Јапонија на СП фудбал 2022}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавашима, Еиџи}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Јапонски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Фудбалери на Стандард]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Лирс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Данди Јунајтед]] tif3olzbmlf7pwojcfede57dysg6xnn 5544615 5544614 2026-04-25T13:59:29Z Carshalton 30527 5544615 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |playername = {{PAGENAME}} |image = [[file:Eiji Kawashima 2018.jpg|200px]] |dateofbirth = {{birth date and age|1983|3|20|df=yes}} |cityofbirth = [[Јоно (Саитама)|Јоно]] |countryofbirth = [[Јапонија]] |nationality = {{flagsport|JPN}} [[Јапонија]] |position = [[Голман|голман]] |currentclub = {{Fb team Jubilo Iwata}} |clubnumber = 1 |years1=2001–2003 |clubs1={{Fb team Omiya Ardija}} |caps1= 45 |goals1= 0 |years2=2004–2006 |clubs2={{Fb team Nagoya Grampus}} |caps2= 17 |goals2= 0 |years3=2007–2010 |clubs3={{Fb team Kawasaki Frontale}} |caps3= 114 |goals3= 0 |years4=2010–2012 |clubs4={{Fb team Lierse}} |caps4= 53 |goals4= 0 |years5=2012–2015 |clubs5={{Fb team Standard Liege}} |caps5= 68 |goals5= 0 |years6=2015–2016 |clubs6={{Fb team Dundee United}} |caps6= 16 |goals6= 0 |years7=2016–2018 |clubs7={{Fb team Metz}} |caps7= 34 |goals7= 0 |years8=2018–2023 |clubs7={{Fb team Strasbourg}} |caps8= 26 |goals8= 0 |years9=2024– |clubs9={{Fb team Jubilo Iwata}} |caps9= 53 |goals9= 0 |nationalyears1=2008–2022 |nationalteam1={{flagsport|JPN}} [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] |nationalcaps1=95 |nationalgoals1=0 }} '''{{PAGENAME}}''' (роден {{роден на|20|март|1983}}, во [[Јоно (Саитама)|Јоно]]) — [[Јапонија|јапонски]] [[фудбал]]ер, [[Голман (фудбал)|голман]] на [[Џубило Ивата]]. ==Репрезентативна кариера== {{PAGENAME}} бил член на [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|јапонската репрезентација]] на [[Светско првенство во фудбал 2010|Светското првенство 2010]] и [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]]. ==Статистика== {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|{{знамеикона|Јапонија}} [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] |- !Сезона!!Настапи!!Голови |- |2008||1||0 |- |2009||7||0 |- |2010||8||0 |- |2011||12||0 |- |2012||11||0 |- |2013||14||0 |- |2014||11||0 |- |2015||7||0 |- !Вкупно||71||0 |} ==Надворешни врски== *[http://www.national-football-teams.com/player/20979/Eiji_Kawashima.html National Football Teams] {{Состав на Јапонија на Светското првенство 2010}} {{Состав на Јапонија на Светското првенство 2014}} {{Состав на Јапонија на СП фудбал 2022}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавашима, Еиџи}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Јапонски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Лирс]] [[Категорија:Фудбалери на Стандард]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Данди Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Мец]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Стразбур]] rkjt416qq35y3dw8wkkz5xk4tkp46yd 5544620 5544615 2026-04-25T14:06:29Z Carshalton 30527 5544620 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |playername = {{PAGENAME}} |image = [[file:Eiji Kawashima 2018.jpg|200px]] |dateofbirth = {{birth date and age|1983|3|20|df=yes}} |cityofbirth = [[Јоно (Саитама)|Јоно]] |height = 1.85 m<ref>{{cite web|title=National Team Squad|url=http://www.jfa.or.jp/eng/national_team/squad/|work=jfa.or.jp|publisher=[[Japan Football Association]]|access-date=2 July 2018}}</ref> |countryofbirth = [[Јапонија]] |nationality = {{flagsport|JPN}} [[Јапонија]] |position = [[Голман|голман]] |currentclub = {{Fb team Jubilo Iwata}} |clubnumber = 1 |years1=2001–2003 |clubs1={{Fb team Omiya Ardija}} |caps1= 45 |goals1= 0 |years2=2004–2006 |clubs2={{Fb team Nagoya Grampus}} |caps2= 17 |goals2= 0 |years3=2007–2010 |clubs3={{Fb team Kawasaki Frontale}} |caps3= 114 |goals3= 0 |years4=2010–2012 |clubs4={{Fb team Lierse}} |caps4= 53 |goals4= 0 |years5=2012–2015 |clubs5={{Fb team Standard Liege}} |caps5= 68 |goals5= 0 |years6=2015–2016 |clubs6={{Fb team Dundee United}} |caps6= 16 |goals6= 0 |years7=2016–2018 |clubs7={{Fb team Metz}} |caps7= 34 |goals7= 0 |years8=2018–2023 |clubs7={{Fb team Strasbourg}} |caps8= 26 |goals8= 0 |years9=2024– |clubs9={{Fb team Jubilo Iwata}} |caps9= 53 |goals9= 0 |nationalyears1=2008–2022 |nationalteam1={{flagsport|JPN}} [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] |nationalcaps1=95 |nationalgoals1=0 }} '''{{PAGENAME}}''' (роден {{роден на|20|март|1983}}, во [[Јоно (Саитама)|Јоно]]) — [[Јапонија|јапонски]] [[фудбал]]ер, [[Голман (фудбал)|голман]] на [[Џубило Ивата]]. ==Репрезентативна кариера== {{PAGENAME}} бил член на [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|јапонската репрезентација]] на [[Светско првенство во фудбал 2010|Светското првенство 2010]] и [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]]. ==Статистика== {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|{{знамеикона|Јапонија}} [[Фудбалска репрезентација на Јапонија|Јапонија]] |- !Сезона!!Настапи!!Голови |- |2008||1||0 |- |2009||7||0 |- |2010||8||0 |- |2011||12||0 |- |2012||11||0 |- |2013||14||0 |- |2014||11||0 |- |2015||7||0 |- !Вкупно||71||0 |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[http://www.national-football-teams.com/player/20979/Eiji_Kawashima.html National Football Teams] {{Состав на Јапонија на Светското првенство 2010}} {{Состав на Јапонија на Светското првенство 2014}} {{Состав на Јапонија на СП фудбал 2022}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кавашима, Еиџи}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Јапонски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалски голмани]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Лирс]] [[Категорија:Фудбалери на Стандард]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Данди Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Мец]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Стразбур]] 87mw7b5oaf3a3v28fy6kfln1ks84jae 0 1182832 5544635 5253067 2026-04-25T16:15:08Z P.Nedelkovski 47736 наводи 5544635 wikitext text/x-wiki [[Податотека:HomeEarthRodAustralia1.jpg|мини|десно|200п|Заземјени куќни електрични инсталации, [[Австралија]].]] '''Заземјување'''<ref>{{ДРМЈ|заземјување}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|заземјување}}</ref> или '''земја''' — поим што има повеќе значења во зависност од специфичните области на примена. Заземјувањето може да биде референтна точка во [[електрично коло]] во однос на која се мерат други [[напон]]и, заеднички повратен пат за [[електрична струја|електричната струја]] или директна физичка врска со тлото, за потребите за заштита од удар на [[молња]] ([[громобран]]) и изедначување на [[електричен потенцијал|потенцијалите]]. Електричните кола можат да бидат споени со земјата од неколку причини. Во куќните инсталации, врската со земјата е од безбедносни причини, за да се спречи појава на опасен напон во случај на дефект на [[електричен изолатор|електричната изолација]]. Врската со земјата помага за ограничување на напонот меѓу електричното коло и земјата, штитејќи ја изолацијата од оштетување заради претеран напон. == Симболи == Некои симболи на заземјување се прикажани на сликите. Точката на нултиот потенцијал на реален уред може но не мора да биде физички поврзана со земјата. Во куќните електрични инсталации, [[спроводник]]от на заземјувањето мора да биде физички поврзан со земјата. <gallery> Слика:Signal Ground.svg|Точка на нултиот потенцијал, [[електроника]]. Слика:IEC 60417 - Ref-No 5020.svg|Метална шасија (куќиште на уред). Слика:Earth Ground.svg|Заземјување (физичка врска со земјата). Често се користи и за точка на нулти потенцијал во електрониката. </gallery> == Куќни електрични инсталации == [[Податотека:Ground Electicity.JPG|200px|мини]] Во куќните инсталации, заземјувањето е жица со електричен спој со земјата. Во случај на дефект, спојот на жицата под напон со заземјената жица ќе резултира со моментално јака струја која го исфрла [[електричен осигурувач|осигурувачот]]. Од овие причини заземјувачкиот спроводник се поврзува на металните делови на уредите кои можат да дојдат во допир со луѓето. == Пренос на електрична енергија == Спроводници споени со земјата често се поставуваат над нормалните високонапонски спроводници за пренос на електрична енергија. Нивната намена е да ги штитат нормалните спроводници од удари на молњи (ги примаат ударите на себе) и ги одведуваат тие струи в земја. Бидејќи спроведуваат струја само ретко, често се прават од [[челик]]. == Електроника == Терминот земја често се користи за спроводникот на нулти потенцијал и тој е референца за сите напонски мерења. Истиот се смета дека е со потенцијал од 0 [[V]]. Ако се каже дека напонот на некоја точка во колото е 5 V, се мисли дека напонот меѓу таа точка и земјата (точката договорно одредена со нулти потенција) е еднаков на 5 V. Спроводникот со нулти потенцијал чест е негативниот вод на напојување на уредите. == Радиокомуникации == Електричниот спој со земјата се користи како референтен потенцијал на радиосигналите кај одредени видови еднополни [[антена|антени]]. Делот кој е во контакт со земјата може да биде едноставен, на пример метални прачки или колци набиени в земја. Ефикасноста на некои видови антени за [[кратки бранови|кратки]], [[средни бранови|средни]] и [[долги бранови]] зависи од доброто заземјување. На пример, вертикалната еднополна антена изискува заземјување кое често се состои од меѓусебно поврзани мрежи на кабли под или над земјата. == Громобран == [[Податотека:Zemnici soustava.jpg|200px|мини]] Громобранот служи за заштита на објектите од удари на молњи. При ударот, дебелиот метален спроводник ја одведува исклучително големата но краткотрајна струја на молњата во земјата, со што ја ограничува штетата на самиот објект. == Поврзано == * [[Електротехника]] * [[Електроника]] * [[Дистрибуција на електрична енергија]] * [[Радио]] * [[Антена]] == Литература == * Principles of Electric Circuits, 7th edition, Thomas I. Floyd, Prentice Hall. ISBN 978-0-13-098576-7. pp.&nbsp;50–51. * Electrical Machines, Drives, and Power Systems, 4th edition, Theodore Wildi, Prentice-Hall. ISBN 978-0-13-082460-8. pp.&nbsp;673. == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Earthing}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Електротехника]] [[Категорија:Електроника]] [[Категорија:Електроенергетика]] rtdvio6ki7okmicp3ssovb8xb6fhlij 0 1198640 5544702 5408296 2026-04-25T19:26:09Z Пакко 4588 Пакко ја премести страницата [[Белоградчишки Стени]] на [[Белоградчички Карпи]]: Терминолошка исправка: за природни геоморфолошки формации се користи терминот 'карпа' 5408296 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планина | name = Белоградчишки Стени<br/>Белоградчишки скали | photo = Област Видин - Белоградчик - Белоградчишки скали - (12).jpg | photo_caption = Поглед на Белоградчишките Стени | type = геолошка единица | age = [[перм]] | prilithology = [[песочник]], [[конгломерат (геологија)|конгломерат]] | otherlithology = | namedfor = [[Белоградчик]] | namedby = | region = [[Видинска Област]] | country = [[Бугарија]] | coordinates = {{coord|43|37|15|N|22|41|6|E|dim:200000}} | unitof = [[Стара Планина]] | subunits = | underlies = | overlies = | thickness = | extent = | area = 641,31 ha | map = | map_caption = }} '''Белоградчишки Стени''' ({{langx|bg|Белоградчишки скали}}) – група се песочникповрзани седиментни стени и [[конгломерат (геологија)|конгломератски]] формации кои се наоѓаат на западните падини на [[Стара Планина]], во северозападниот дел на [[Бугарија]] во близина на градот [[Белоградчик]], по кој овие стени и го добиле името. Боите на стените варираат од црвена до жолта, а во висина некои достигнуваат и 200 [[м]]. Белоградчишките Стени имаат необичен облик, поврзани се со занимливи легенди и често именувани по луѓето и предметите на кои ги потсетуваат. Бугарската влада ги прогласила за природно наследство и тие претставуваат главна туристичка атракција во [[Видинска Област|Видинската Област]]. На овие стени расте загрозениот [[ендемизам|ендемски вид]] во [[Бугарија]], ''Hieracium belgradense''.<ref>{{Наведена мрежна страница|website= Red Book of Bulgaria, vol. I|title= Hieracium belogradcense|url= http://e-ecodb.bas.bg/rdb/bg/vol1/Hiebelog.html|accessdate= |archive-date= 2017-02-23|archive-url= https://web.archive.org/web/20170223041934/http://e-ecodb.bas.bg/rdb/bg/vol1/Hiebelog.html|url-status= dead}}</ref> == Географија == Белоградчишките Стени се простираат преку западниот дел на [[Стара Планина]] и покриваат површина од 50 [[км²]]. Се протегаат од селото Рабиш на запад до селото Белотинци на исток. Централната група од овие стени се наоѓа во јужниот дел, во близина на градот [[Белоградчик]]. Другата група стени се наоѓа западно од градот Белоградчик и се опкружени со стрмни падини. Третата се наоѓа 4 км источно од градот Белоградчик и ги опфаќа стените околу Латинската Капија и Липеничката Пештера, додека четвртата група е стационирана меѓу селата Боровица и Фалковец. Петтата група стени се наоѓа меѓу селата Гургич и Белотинци.<ref>Belogradchik, Published by the Municipality of Belogradchik, The Council of Tourism in Belogradchik, & The Ministry of Environment and Water, 2009</ref> == Геологија == Многу од овие стени со стрмни вертикални падини биле формирани пред неколку стотини милиони години, како резултат на природните процеси на [[ерозија]], [[делувијален процес]] и други природни фактори. Во текот на тријаскиот период, овој предел бил под море. Истовремено, уништување на пораните [[палеозоик|палеозојски]] стени образувало огромни количини [[чакал]], [[песок]] и [[глина]], што реките го депонирале во морскиот базен. Седиментот се натрупувал и постепено станал подебел слој [[конгломерат (геологија)|конгломерат]] и песочник Во текот на периодот [[јура (геолошки период)|јура]], [[сува клима|сувата клима]] и високите температури образувале голема количина [[железен оксид]], што на стените им дало црвена боја.<ref>Mihaylov, Mihail & Kinka, Belogradchik Rocks and the Fortress, p.2, 2009</ref> == Туризам == Белоградчишките Стени се главно туристичко одредиште во северозападниот дел на Бугарија заедно со Белоградчик, Белоградчишката тврдина, [[пештера Магура|пештерата Магура]], која се наоѓа во околина на селото Рабиш и тврдината Баба Вида која се наоѓа во непосредна близина на градот [[Видин]]. Бугарскиот комитет за заштита на природната околина, ги прогласил стените за споменик на природата во 1949 година, а наведени се во Бугарскиот национален регистер на природни знаменитости во 1987 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.europeangeoparks.org/repository/photos/135_Application.pdf |title=Архивиран примерок |accessdate = 23 јуни 2009|url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726042643/http://www.europeangeoparks.org/repository/photos/135_Application.pdf |archivedate = 26 јули 2011|df= }}</ref> Во 1984 година Белоградчишките Стени и пештерата Магура се поставени на привремениот список на [[Светско наследство на УНЕСКО|Светското наследство на УНЕСКО]].<ref>http://whc.unesco.org/en/statesparties/bg</ref> Белограчишките Стени се во процес на разгледување за ставање под геопарк во рамките на Европската мрежа на геопаркови во рамките на УНЕСКО-вата мрежа на геопаркови.<ref>http://www.globalgeopark.org/english/tabid/111/InfoID/4166/frtid/139/Default.aspx{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.europeangeoparks.org/repository/photos/135_Application.pdf |title=Архивиран примерок |accessdate = |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726042643/http://www.europeangeoparks.org/repository/photos/135_Application.pdf |archivedate = 26 јули 2011|df= }}</ref> Во септември 2008 година, Белоградчиштките Стени влегле меѓу 20 финални локации во рамките на Европското одредиште на извонредност, а во јануари 2009 година, именувани се во кампањата за 7 чуда на природата во Бугарија.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://ec.europa.eu/enterprise/tourism/major_activities/eu_tourist/second_phase/eden_winners_2008/index_en.htm |title=Архивиран примерок |accessdate = |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090213124330/http://ec.europa.eu/enterprise/tourism/major_activities/eu_tourist/second_phase/eden_winners_2008/index_en.htm |archivedate = 13 февруари 2009|df= }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.new7wonders.com/nature/en/nominees/europe/c/BelogradchikRocks/ |title=Архивиран примерок |accessdate = |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080225152728/http://www.new7wonders.com/nature/en/nominees/europe/c/BelogradchikRocks/ |archivedate = 25 февруари 2008|df= }}</ref> == Галерија == <center><div style="text-align:center;"><gallery mode="packed" heights="150"> Податотека:Belogradchik Rocks3848.JPG Податотека:Belogradchik.JPG Податотека:Белоградчишки скали 09.JPG Податотека:Белоградчишки скали 11.JPG Податотека:Област Видин - Белоградчик - Белоградчишки скали - (8).jpg Податотека:Белоградчишки скали.jpg| Слика:Belogradchik-rocks-6.jpg Слика:Belogradchik-rocks-1.jpg Слика:Belogradchik-rocks-2.jpg Слика:Belogradchik-rocks-4.jpg Слика:Belogradchik-rocks-3.jpg| Податотека:Белоградчик.jpg| Податотека:Белоградчик1.jpg| Податотека:Белоградчик2.jpg| Податотека:Белоградчик3.jpg| Податотека:Белоградчик5.jpg| Слика:Belogradchik-rocks-and-town.jpg Слика:Belogradchik-rocks-fortress-wall-1.jpg Слика:Belogradchik-rocks-fortress-wall-2.jpg Слика:Белоградчишките скали.JPG Слика: Belogradchishki skali panorama.jpg </gallery></div></center> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{рв|Belogradchik_Rocks}} * [http://www.belogradchik.biz/belogradchik/attractions/rocks.en.html Официјално семрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180513224944/http://www.belogradchik.biz/belogradchik/attractions/rocks.en.html |date=2018-05-13 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Географија на Бугарија]] [[Категорија:Видин (област)]] [[Категорија:Стара Планина]] bseqiwxagj9eo7iy2b7aysj1551s29d 1 1198641 5544704 3727259 2026-04-25T19:26:10Z Пакко 4588 Пакко ја премести страницата [[Разговор:Белоградчишки Стени]] на [[Разговор:Белоградчички Карпи]]: Терминолошка исправка: за природни геоморфолошки формации се користи терминот 'карпа' 3727259 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{СИЕ Пролет 2018|корисник=P.Nedelkovski|тема=Природа/Географија|земја=Бугарија}} e7tatz357by3vqmndzlkg2pltvjfog5 10 1203035 5544780 5366388 2026-04-25T22:31:02Z Buli 2648 5544780 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Европски Совет | title = [[Европски Совет]] | bodyclass = hlist | image = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | imageleft = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | list1 = * {{знамеикона|European Union}} [[Антонио Кошта|Кошта]] ('''[[Претседател на Европскиот Совет]]''') * {{знамеикона|European Union}} [[Урсула фон дер Лајен|Фон дер Лајен]] ([[Претседател на Европската комисија]]) * {{Nowrap|{{знамеикона|Austria}} [[Александар Шаленберг|Шаленберг]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Belgium}} [[Софи Вилмес|Вилмес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Bulgaria}} [[Галаб Донев|Донев]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Croatia}} [[Андреј Пленковиќ|Пленковиќ]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Cyprus}} [[Никос Анастасијадес|Анастасијадес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Чешка}} [[Петр Фијала|Фијала]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Denmark}} [[Мете Фредериксен|Фредериксен]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Estonia}} [[Јури Ратас|Ратас]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Finland}} [[Сана Марин|Марин]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|France}} [[Емануел Макрон|Макрон]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Germany}} [[Фридрих Мерц|Мерц]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Greece}} [[Киријакос Мицотакис|Мицотакис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Hungary}} [[Виктор Орбан|Орбан]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Ireland}} [[Лео Вараткар|Вараткар]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Italy}} [[Марио Драги|Драги]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Latvia}} [[Кришјанис Каринш|Каринш]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Lithuania}} [[Гитанас Науседа|Науседа]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Luxembourg}} [[Ксавие Бетел|Бетел]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Malta}} [[Роберт Абела|Абела]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Netherlands}} [[Марк Руте|Руте]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Poland}} [[Доналд Туск|Туск]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Portugal}} [[Антонио Кошта|Кошта]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Romania}} [[Клаус Јоханис|Јоханис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovakia}} [[Едуард Хегер|Хегер]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovenia}} [[Роберт Голоб|Голоб]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Spain}} [[Педро Санчез|Санчез]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Sweden}} [[Улф Кристерсон|Кристерсон]]}} | below = [[Портал:Европска Унија]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Европската Унија]] <!--use ISO 3166-1 abb.--> </noinclude> 39eemazn8usumzmn6pp3n7bppb7rzhj 5544781 5544780 2026-04-25T22:31:52Z Buli 2648 5544781 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Европски Совет | title = [[Европски Совет]] | bodyclass = hlist | image = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | imageleft = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | list1 = * {{знамеикона|European Union}} [[Антонио Кошта|Кошта]] ('''[[Претседател на Европскиот Совет]]''') * {{знамеикона|European Union}} [[Урсула фон дер Лајен|Фон дер Лајен]] ([[Претседател на Европската комисија]]) * {{Nowrap|{{знамеикона|Austria}} [[Александар Шаленберг|Шаленберг]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Belgium}} [[Софи Вилмес|Вилмес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Bulgaria}} [[Галаб Донев|Донев]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Croatia}} [[Андреј Пленковиќ|Пленковиќ]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Cyprus}} [[Никос Анастасијадес|Анастасијадес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Чешка}} [[Петр Фијала|Фијала]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Denmark}} [[Мете Фредериксен|Фредериксен]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Estonia}} [[Јури Ратас|Ратас]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Finland}} [[Сана Марин|Марин]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|France}} [[Емануел Макрон|Макрон]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Germany}} [[Фридрих Мерц|Мерц]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Greece}} [[Киријакос Мицотакис|Мицотакис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Hungary}} [[Виктор Орбан|Орбан]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Ireland}} [[Лео Вараткар|Вараткар]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Italy}} [[Марио Драги|Драги]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Latvia}} [[Кришјанис Каринш|Каринш]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Lithuania}} [[Гитанас Науседа|Науседа]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Luxembourg}} [[Ксавие Бетел|Бетел]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Malta}} [[Роберт Абела|Абела]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Netherlands}} [[Марк Руте|Руте]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Poland}} [[Доналд Туск|Туск]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Portugal}} [[Луиш Монтенегро|Монтенегро]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Romania}} [[Клаус Јоханис|Јоханис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovakia}} [[Едуард Хегер|Хегер]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovenia}} [[Роберт Голоб|Голоб]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Spain}} [[Педро Санчез|Санчез]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Sweden}} [[Улф Кристерсон|Кристерсон]]}} | below = [[Портал:Европска Унија]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Европската Унија]] <!--use ISO 3166-1 abb.--> </noinclude> h3gc7ixo6oi88cq84f5zaq113543szp 5544782 5544781 2026-04-25T22:32:38Z Buli 2648 5544782 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Европски Совет | title = [[Европски Совет]] | bodyclass = hlist | image = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | imageleft = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | list1 = * {{знамеикона|European Union}} [[Антонио Кошта|Кошта]] ('''[[Претседател на Европскиот Совет]]''') * {{знамеикона|European Union}} [[Урсула фон дер Лајен|Фон дер Лајен]] ([[Претседател на Европската комисија]]) * {{Nowrap|{{знамеикона|Austria}} [[Александар Шаленберг|Шаленберг]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Belgium}} [[Софи Вилмес|Вилмес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Bulgaria}} [[Галаб Донев|Донев]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Croatia}} [[Андреј Пленковиќ|Пленковиќ]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Cyprus}} [[Никос Анастасијадес|Анастасијадес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Чешка}} [[Андреј Бабиш|Бабиш]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Denmark}} [[Мете Фредериксен|Фредериксен]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Estonia}} [[Јури Ратас|Ратас]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Finland}} [[Сана Марин|Марин]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|France}} [[Емануел Макрон|Макрон]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Germany}} [[Фридрих Мерц|Мерц]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Greece}} [[Киријакос Мицотакис|Мицотакис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Hungary}} [[Виктор Орбан|Орбан]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Ireland}} [[Лео Вараткар|Вараткар]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Italy}} [[Марио Драги|Драги]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Latvia}} [[Кришјанис Каринш|Каринш]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Lithuania}} [[Гитанас Науседа|Науседа]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Luxembourg}} [[Ксавие Бетел|Бетел]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Malta}} [[Роберт Абела|Абела]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Netherlands}} [[Марк Руте|Руте]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Poland}} [[Доналд Туск|Туск]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Portugal}} [[Луиш Монтенегро|Монтенегро]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Romania}} [[Клаус Јоханис|Јоханис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovakia}} [[Едуард Хегер|Хегер]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovenia}} [[Роберт Голоб|Голоб]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Spain}} [[Педро Санчез|Санчез]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Sweden}} [[Улф Кристерсон|Кристерсон]]}} | below = [[Портал:Европска Унија]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Европската Унија]] <!--use ISO 3166-1 abb.--> </noinclude> b4jglxfs6992y0nk3e12umb4nryo86u 5544783 5544782 2026-04-25T22:34:16Z Buli 2648 5544783 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Европски Совет | title = [[Европски Совет]] | bodyclass = hlist | image = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | imageleft = <!-- Commented out: [[File:New European Council - Consilium Logo.png|x50px]] --> | list1 = * {{знамеикона|European Union}} [[Антонио Кошта|Кошта]] ('''[[Претседател на Европскиот Совет]]''') * {{знамеикона|European Union}} [[Урсула фон дер Лајен|Фон дер Лајен]] ([[Претседател на Европската комисија]]) * {{Nowrap|{{знамеикона|Austria}} [[Александар Шаленберг|Шаленберг]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Belgium}} [[Софи Вилмес|Вилмес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Bulgaria}} [[Галаб Донев|Донев]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Croatia}} [[Андреј Пленковиќ|Пленковиќ]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Cyprus}} [[Никос Анастасијадес|Анастасијадес]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Чешка}} [[Андреј Бабиш|Бабиш]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Denmark}} [[Мете Фредериксен|Фредериксен]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Estonia}} [[Јури Ратас|Ратас]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Finland}} [[Сана Марин|Марин]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|France}} [[Емануел Макрон|Макрон]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Germany}} [[Фридрих Мерц|Мерц]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Greece}} [[Киријакос Мицотакис|Мицотакис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Hungary}} [[Виктор Орбан|Орбан]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Ireland}} [[Лео Вараткар|Вараткар]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Italy}} [[Марио Драги|Драги]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Latvia}} [[Кришјанис Каринш|Каринш]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Lithuania}} [[Гитанас Науседа|Науседа]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Luxembourg}} [[Ксавие Бетел|Бетел]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Malta}} [[Роберт Абела|Абела]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Netherlands}} [[Роб Јетен|Јетен]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Poland}} [[Доналд Туск|Туск]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Portugal}} [[Луиш Монтенегро|Монтенегро]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Romania}} [[Клаус Јоханис|Јоханис]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovakia}} [[Едуард Хегер|Хегер]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Slovenia}} [[Роберт Голоб|Голоб]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Spain}} [[Педро Санчез|Санчез]]}} * {{Nowrap|{{знамеикона|Sweden}} [[Улф Кристерсон|Кристерсон]]}} | below = [[Портал:Европска Унија]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Европската Унија]] <!--use ISO 3166-1 abb.--> </noinclude> ixivspns26gyqwq6rge099ioq38yw72 0 1205244 5544734 4835889 2026-04-25T20:31:56Z ~2026-25471-49 132593 Photo 5544734 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Кристијан Киву |image = [[File:Chivu2018.jpg]] |image_size = 190 |caption = Куву играјќи |fullname = Кристијан Еуген Киву |height = 1.84m |birth_date = {{Birth date and age|1980|10|26|df=y}} |birth_place = [[Решица]], Романија |nationality = {{ROU}} |position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] |years1 = 1996–1998 |years2 = 1998–1999 |years3 = 1999–2003 |years4 = 2003–2007 |years5 = 2007–2014 |clubs1 = {{Fb team Resita}} |clubs2 = {{Fb team CSU Craiova}} |clubs3 = {{Fb team Ajax}} |clubs4 = {{Fb team Roma}} |clubs5 = {{Fb team Inter}} |caps1 = 24 |goals1 = 2 |caps2 = 32 |goals2 = 3 |caps3 = 107 |goals3 = 13 |caps4 = 85 |goals4 = 6 |caps5 = 115 |goals5 = 3 |totalcaps = 363 |totalgoals = 27 |nationalyears1 = 1997–1998 |nationalteam1 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 19|Романија под 19]] |nationalcaps1 = 12 |nationalgoals1 = 1 |nationalyears2 = 1998–2000 |nationalteam2 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 21|Романија под 21]] |nationalcaps2 = 13 |nationalgoals2 = 0 |nationalyears3 = 1999–2010<ref>{{наведени вести|title=Cristian Chivu - International Appearances|publisher=The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/chivu-intl.html}}</ref> |nationalteam3 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] |nationalcaps3 = 75 |nationalgoals3 = 3 |pcupdate = 14 October 2013 |ntupdate = 17 November 2010 }} '''Кристијан Еуген Киву''' ({{IPA-ro|kristiˈan e.uˈd͡ʒen ˈkivu}}; роден на 26 октомври 1980 година) е [[Романија|романски]] поранешен [[фудбал]]ер. Тој обично играл како [[Одбранбен играч (фудбал)|лев бек]], но исто така бил користен и како [[Одбранбен играч (фудбал)|централен дефанзивец]]. == Кариера == Тој ја започнал својата кариера во својот роден град во фудбалскиот клуб Решица, пред да се преселил во Университатеа од Крајова во 1998 година, пред да се приклучи на холандскиот клуб, [[ФК Ајакс|Ајакс]] една сезона подоцна. Неговите изведби како капетан на Ајакс, биле инспирација за трансфер од €18 милиони евра во [[ФК Рома|Рома]] во 2003 година. Киву го освоил [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]] , во неговата последна сезона од четирите одиграни за Рома пред да направи трансфер во  [[ФК Интер|Интер]], каде што го поминал остатокот од неговата кариера пред да се пензионира во 2014 година.Неговите почести во Интер вклучуваaт тројка од италијанската лига, домашниот куп и [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на шампионите]] во 2010 година . Киву својте 75-те репезентативни настапи ги одиграл меѓу 1999 и 2010 година, и бил дел од [[Фудбалска репрезентација на Романија|фудбалската репрезентација на Романија]] на Европските првенства во [[Европско првенство во фудбал 2000|2000]] и [[Европско првенство во фудбал 2008|2008 година]]. По пензионирањето, тој станал еден фудбалските критичари за италијанските телевизиски станици Скај Спорт и сега Fox Sports. Тој е, исто така, технички набљудувач на [[УЕФА]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|title=Chivu learns in UEFA technical role|date=23 May 2017|publisher=[[UEFA]]|accessdate=28 May 2017|archive-date=2017-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603071209/http://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{reflist}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Киву, Кристијан}} [[Категорија:Родени во 1980 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] lm9dssfx89nvkrcr1cgakpevj27mr5t 5544739 5544734 2026-04-25T20:40:21Z Carshalton 30527 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/~2026-25471-49|~2026-25471-49]] ([[User talk:~2026-25471-49|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 4835889 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Кристијан Киву |image = [[File:Cristian_Chivu_2011.jpg|200px|]] |image_size = 190 |caption = Куву играјќи за [[ФК Интер|Интер]] во 2011 |fullname = Кристијан Еуген Киву |height = 1.84m |birth_date = {{Birth date and age|1980|10|26|df=y}} |birth_place = [[Решица]], Романија |nationality = {{ROU}} |position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] |years1 = 1996–1998 |years2 = 1998–1999 |years3 = 1999–2003 |years4 = 2003–2007 |years5 = 2007–2014 |clubs1 = {{Fb team Resita}} |clubs2 = {{Fb team CSU Craiova}} |clubs3 = {{Fb team Ajax}} |clubs4 = {{Fb team Roma}} |clubs5 = {{Fb team Inter}} |caps1 = 24 |goals1 = 2 |caps2 = 32 |goals2 = 3 |caps3 = 107 |goals3 = 13 |caps4 = 85 |goals4 = 6 |caps5 = 115 |goals5 = 3 |totalcaps = 363 |totalgoals = 27 |nationalyears1 = 1997–1998 |nationalteam1 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 19|Романија под 19]] |nationalcaps1 = 12 |nationalgoals1 = 1 |nationalyears2 = 1998–2000 |nationalteam2 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 21|Романија под 21]] |nationalcaps2 = 13 |nationalgoals2 = 0 |nationalyears3 = 1999–2010<ref>{{наведени вести|title=Cristian Chivu - International Appearances|publisher=The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/chivu-intl.html}}</ref> |nationalteam3 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] |nationalcaps3 = 75 |nationalgoals3 = 3 |pcupdate = 14 October 2013 |ntupdate = 17 November 2010 }} '''Кристијан Еуген Киву''' ({{IPA-ro|kristiˈan e.uˈd͡ʒen ˈkivu}}; роден на 26 октомври 1980 година) е [[Романија|романски]] поранешен [[фудбал]]ер. Тој обично играл како [[Одбранбен играч (фудбал)|лев бек]], но исто така бил користен и како [[Одбранбен играч (фудбал)|централен дефанзивец]]. == Кариера == Тој ја започнал својата кариера во својот роден град во фудбалскиот клуб Решица, пред да се преселил во Университатеа од Крајова во 1998 година, пред да се приклучи на холандскиот клуб, [[ФК Ајакс|Ајакс]] една сезона подоцна. Неговите изведби како капетан на Ајакс, биле инспирација за трансфер од €18 милиони евра во [[ФК Рома|Рома]] во 2003 година. Киву го освоил [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]] , во неговата последна сезона од четирите одиграни за Рома пред да направи трансфер во  [[ФК Интер|Интер]], каде што го поминал остатокот од неговата кариера пред да се пензионира во 2014 година.Неговите почести во Интер вклучуваaт тројка од италијанската лига, домашниот куп и [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на шампионите]] во 2010 година . Киву својте 75-те репезентативни настапи ги одиграл меѓу 1999 и 2010 година, и бил дел од [[Фудбалска репрезентација на Романија|фудбалската репрезентација на Романија]] на Европските првенства во [[Европско првенство во фудбал 2000|2000]] и [[Европско првенство во фудбал 2008|2008 година]]. По пензионирањето, тој станал еден фудбалските критичари за италијанските телевизиски станици Скај Спорт и сега Fox Sports. Тој е, исто така, технички набљудувач на [[УЕФА]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|title=Chivu learns in UEFA technical role|date=23 May 2017|publisher=[[UEFA]]|accessdate=28 May 2017|archive-date=2017-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603071209/http://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{reflist}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Киву, Кристијан}} [[Категорија:Родени во 1980 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] bp4gz06lz8y0hl4vzavjgq2xe0cfxs3 5544740 5544739 2026-04-25T20:41:33Z ~2026-25487-05 132594 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544739|5544739]] на [[Special:Contributions/Carshalton|Carshalton]] ([[User talk:Carshalton|разговор]]) 5544740 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Кристијан Киву |image = [[File:Chivu2018.jpg]] |image_size = 190 |caption = Куву играјќи |fullname = Кристијан Еуген Киву |height = 1.84m |birth_date = {{Birth date and age|1980|10|26|df=y}} |birth_place = [[Решица]], Романија |nationality = {{ROU}} |position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] |years1 = 1996–1998 |years2 = 1998–1999 |years3 = 1999–2003 |years4 = 2003–2007 |years5 = 2007–2014 |clubs1 = {{Fb team Resita}} |clubs2 = {{Fb team CSU Craiova}} |clubs3 = {{Fb team Ajax}} |clubs4 = {{Fb team Roma}} |clubs5 = {{Fb team Inter}} |caps1 = 24 |goals1 = 2 |caps2 = 32 |goals2 = 3 |caps3 = 107 |goals3 = 13 |caps4 = 85 |goals4 = 6 |caps5 = 115 |goals5 = 3 |totalcaps = 363 |totalgoals = 27 |nationalyears1 = 1997–1998 |nationalteam1 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 19|Романија под 19]] |nationalcaps1 = 12 |nationalgoals1 = 1 |nationalyears2 = 1998–2000 |nationalteam2 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 21|Романија под 21]] |nationalcaps2 = 13 |nationalgoals2 = 0 |nationalyears3 = 1999–2010<ref>{{наведени вести|title=Cristian Chivu - International Appearances|publisher=The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/chivu-intl.html}}</ref> |nationalteam3 = {{знамеикона|Романија}} [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] |nationalcaps3 = 75 |nationalgoals3 = 3 |pcupdate = 14 October 2013 |ntupdate = 17 November 2010 }} '''Кристијан Еуген Киву''' ({{IPA-ro|kristiˈan e.uˈd͡ʒen ˈkivu}}; роден на 26 октомври 1980 година) е [[Романија|романски]] поранешен [[фудбал]]ер. Тој обично играл како [[Одбранбен играч (фудбал)|лев бек]], но исто така бил користен и како [[Одбранбен играч (фудбал)|централен дефанзивец]]. == Кариера == Тој ја започнал својата кариера во својот роден град во фудбалскиот клуб Решица, пред да се преселил во Университатеа од Крајова во 1998 година, пред да се приклучи на холандскиот клуб, [[ФК Ајакс|Ајакс]] една сезона подоцна. Неговите изведби како капетан на Ајакс, биле инспирација за трансфер од €18 милиони евра во [[ФК Рома|Рома]] во 2003 година. Киву го освоил [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]] , во неговата последна сезона од четирите одиграни за Рома пред да направи трансфер во  [[ФК Интер|Интер]], каде што го поминал остатокот од неговата кариера пред да се пензионира во 2014 година.Неговите почести во Интер вклучуваaт тројка од италијанската лига, домашниот куп и [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на шампионите]] во 2010 година . Киву својте 75-те репезентативни настапи ги одиграл меѓу 1999 и 2010 година, и бил дел од [[Фудбалска репрезентација на Романија|фудбалската репрезентација на Романија]] на Европските првенства во [[Европско првенство во фудбал 2000|2000]] и [[Европско првенство во фудбал 2008|2008 година]]. По пензионирањето, тој станал еден фудбалските критичари за италијанските телевизиски станици Скај Спорт и сега Fox Sports. Тој е, исто така, технички набљудувач на [[УЕФА]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|title=Chivu learns in UEFA technical role|date=23 May 2017|publisher=[[UEFA]]|accessdate=28 May 2017|archive-date=2017-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603071209/http://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{reflist}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Киву, Кристијан}} [[Категорија:Родени во 1980 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] lm9dssfx89nvkrcr1cgakpevj27mr5t 5544770 5544740 2026-04-25T21:58:38Z Carshalton 30527 5544770 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Кристијан Киву |image = [[File:Chivu2018.jpg|200px]] |image_size = 190 |fullname = Кристијан Еуген Киву |height = 1.84 м |birth_date = {{Birth date and age|1980|10|26|df=y}} |birth_place = [[Решица]], Романија |nationality = {{flagsport|ROU}} [[Романија]] |position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] |years1 = 1996–1998 |years2 = 1998–1999 |years3 = 1999–2003 |years4 = 2003–2007 |years5 = 2007–2014 |clubs1 = {{Fb team Resita}} |clubs2 = {{Fb team CSU Craiova}} |clubs3 = {{Fb team Ajax}} |clubs4 = {{Fb team Roma}} |clubs5 = {{Fb team Inter}} |caps1 = 24 |goals1 = 2 |caps2 = 32 |goals2 = 3 |caps3 = 107 |goals3 = 13 |caps4 = 85 |goals4 = 6 |caps5 = 115 |goals5 = 3 |totalcaps = 363 |totalgoals = 27 |nationalyears1 = 1997–1998 |nationalteam1 = {{flagsport|ROU}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 19|Романија под 19]] |nationalcaps1 = 12 |nationalgoals1 = 1 |nationalyears2 = 1998–2000 |nationalteam2 = {{flagsport|ROU}} [[Фудбалска репрезентација на Романија под 21|Романија под 21]] |nationalcaps2 = 13 |nationalgoals2 = 0 |nationalyears3 = 1999–2010<ref>{{наведени вести|title=Cristian Chivu - International Appearances|publisher=The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/chivu-intl.html}}</ref> |nationalteam3 = {{flagsport|ROU}} [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]] |nationalcaps3 = 75 |nationalgoals3 = 3 }} '''Кристијан Еуген Киву''' ({{IPA-ro|kristiˈan e.uˈd͡ʒen ˈkivu}}; роден на 26 октомври 1980 година) е [[Романија|романски]] поранешен [[фудбал]]ер. Тој обично играл како [[Одбранбен играч (фудбал)|лев бек]], но исто така бил користен и како [[Одбранбен играч (фудбал)|централен дефанзивец]]. == Кариера == Тој ја започнал својата кариера во својот роден град во фудбалскиот клуб Решица, пред да се преселил во Университатеа од Крајова во 1998 година, пред да се приклучи на холандскиот клуб, [[ФК Ајакс|Ајакс]] една сезона подоцна. Неговите изведби како капетан на Ајакс, биле инспирација за трансфер од €18 милиони евра во [[ФК Рома|Рома]] во 2003 година. Киву го освоил [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]] , во неговата последна сезона од четирите одиграни за Рома пред да направи трансфер во  [[ФК Интер|Интер]], каде што го поминал остатокот од неговата кариера пред да се пензионира во 2014 година.Неговите почести во Интер вклучуваaт тројка од италијанската лига, домашниот куп и [[Лига на шампиони во фудбал|Лигата на шампионите]] во 2010 година . Киву својте 75-те репезентативни настапи ги одиграл меѓу 1999 и 2010 година, и бил дел од [[Фудбалска репрезентација на Романија|фудбалската репрезентација на Романија]] на Европските првенства во [[Европско првенство во фудбал 2000|2000]] и [[Европско првенство во фудбал 2008|2008 година]]. По пензионирањето, тој станал еден фудбалските критичари за италијанските телевизиски станици Скај Спорт и сега Fox Sports. Тој е, исто така, технички набљудувач на [[УЕФА]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|title=Chivu learns in UEFA technical role|date=23 May 2017|publisher=[[UEFA]]|accessdate=28 May 2017|archive-date=2017-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603071209/http://www.uefa.org/football-development/technical/coach-education/news/newsid=2472633.html|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{reflist}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Киву, Кристијан}} [[Категорија:Родени во 1980 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Рома]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалски дефанзивци]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] 33twx5k1cv7geqv0izadliloab0g9uw 0 1231255 5544671 5487047 2026-04-25T18:33:46Z Andrew012p 85224 5544671 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Infobox film | name = Медена земја | image = Медена земја македонски плакат.jpg | caption = Плакатот на филмот | director = [[Тамара Котевска]]<br>[[Љубомир Стефанов]] | producer = Атанас Георгиев | writer = | starring = | music = [[Фолтин]] | cinematography = Фејми Даут<br>Самир Љума | editing = Атанас Георгиев | studio = {{plainlist| *Trice Films *Apolo Media<ref>[https://www.screendaily.com/reviews/honeyland-sundance-review/5135878.article 'Honeyland': Sundance Review] | Reviews | Screendaily</ref> }} | distributor = [[Dogwoof]] | released = {{film date|2019|1|28|Санденс|df=yes}} | runtime = 87 минути | country = {{МКД}} | language = [[македонски]]<br>[[турски]] | budget = | gross = 1,3 милиони долари<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=honeyland.htm | title=Honeyland (2019) | date=16 април 2020 | website=Box Office Mojo | access-date=21 февруари 2020 | archive-date=23 јули 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190723201632/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=honeyland.htm | url-status=live }}</ref><ref name="auto1">{{cite web | url=https://www.the-numbers.com/movie/Honeyland-(Macedonia)#tab=summary | title=Honeyland (2019) | date=26 јули 2019 | website=The Numbers | access-date=21 февруари 2020 | archive-date=6 мај 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200506180714/https://www.the-numbers.com/movie/Honeyland-(Macedonia)#tab=summary | url-status=live }}</ref> }} '''''Медена земја''''' — [[Македонија|македонски]] [[документарен филм]] во [[режија]] на [[Тамара Котевска]] и [[Љубомир Стефанов]]. [[Филм]]от го прикажува животот на [[Хатиџе Муратова|Атиџе Муратова]], последната [[Пчеларство|пчеларка]] во [[Македонија]], која живее во селото [[Бекирлија]], и промените што нејзиниот живот ќе ги претрпи по пристигнувањето на едно номадско семејство во соседната куќа. Изворниот план на режисерите бил да снимат краток документарец поддржан од владата на [[Македонија]], чија главна цел ќе биде да го сними регионот околу реката [[Брегалница]]. Кога филмската група стигнала на местото на снимање, дознала за Атиџе и нејзиниот живот и филмот го сменил текот. Документарецот бил премиерно прикажан на кинофестивалот [[Санденс]] на 28 јануари 2019 година. Снимањето на ''Медена земја'' траело три години при што бил снимен материјал во траење од 400 часа. Филмот обработува неколку еколошки теми, како што се: климатските промени, загуба на [[биоразновидност]] и експлоатација на природните ресурси. Две идеологии се спротивставени преку главните ликови во филмот, имено рамнотежата на луѓето со екосистемот, кои се прикажани преку Атиџе, и [[потрошуваштво]]то и потрошувачката на ресури прикажани преку нејзините новодојдени соседи. За време на снимањето, режисерите најмногу внимание посветиле на видливото претставување на настание и не користеле никаква аудиотрака. Документарецот, исто така, ги прикажува односите на Атиџе со нејзината мајка, која е болна, и со нејзините соседи. Документарецот добил бројни награди и номинации на филмски фестивали, вклучително и три награди на кинофестивалот „Санденс“ во 2019 г. и две номинации на 92-рите награди за доделување на „Оскар“ — во категориите за „[[Оскар за најдобар странски филм|Најдобар странски филм]]“ и „Најдобар документарен филм“. ''Медена земја'' е првиот документарец во историјата на Оскарите што е номиниран во двете категории. == Содржина == {{Разоткривање}}Филмот започнува со претставување на [[Хатиџе Муратова|Атиџе Муратова]], пчеларка од [[Македонски Турци|турска]] [[народност]], што живее во далечното планинско [[село]] [[Бекирлија]] во [[Македонија]]. Таа живее сама во традиционална камена куќа и се храни преку берење мед од [[Пчели|диви пчели]]. Методите на Атиџе се точни и одржливи, бидејќи внимателно се грижи за своите [[Улиште|улишта]] без да им наштети на пчелите или нивното природно [[живеалиште]]. Мирното постоење на Атиџе е нарушено кога во соседството се преселува [[Номади|номадско]] [[семејство]], вклучувајќи ги Хусеин, неговата [[Сопруга|жена]] и нивните многубројни деца. Првично, Атиџе се спријателува со семејството и им нуди совети за [[Пчеларство|пчеларството]]. Меѓутоа, напнатоста се појавува бидејќи постапките на Хусеин го загрозуваат како животот на Атиџе, така и кревката рамнотежа на [[Екосистем|екосистемот]]. Хусеин решава самиот да почне да чува пчели, но тоа го прави непромислено, уништувајќи диви улишта и прекумерно берење мед. Неговите постапки водат до еколошка штета и финансиска пропаст за Атиџе, која зависи од дивите пчели за нејзиниот приход. Како што судирот расте, филмаџиите ја доловуваат сложената динамика помеѓу семејството на Хусеин и Атиџе, како и пошироките теми на обичајот наспроти современоста, зачувувањето на животната средина и суровата стварност на селскиот живот. Во текот на филмот, Атиџе се појавува како издржлива и сочувствителна личност, посветена на нејзиниот занает и на благосостојбата на пчелите. И покрај бројните предизвици, таа останува посветена на нејзините начела и на крајот наоѓа начин да ги продолжи своите пчеларски практики во Бекирлија. == Улоги == * [[Атиџе Муратова]] * Назифе Муратова * Хусеин Сам * Љутвие Сам ==Критички осврт== Филмот ''Медена земја'' добил универзално признание од современите филмски критичари, кои доделиле пофалби до вниманието што режисерите им го дале на подробностите и до пораката за зачувување на природата што ја пренесуваат кај гледачите. Документарецот освоил многу награди на европските и американските кинофестивали и бил единствениот филм на фестивалот Санденс во 2019 г. што освоил три награди. Исто така, филмот бил предложен на [[Оскари 2020|92-та церемонија на Оскарите]] во категориите за најдобар меѓународен филм и за најдобар документарен филм.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://makfax.com.mk/kultura/%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0-%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%98%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%82/ |title=„Медена земја“ – македонски кандидат за „Оскар“ |work=Makfax |first=Vasko |last=Magleshov |accessdate=27 August 2019}}</ref><ref name=THR>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/oscars-2020-north-macedonia-selects-honeyland-best-international-feature-category-1234863 |title=Oscars: North Macedonia Selects 'Honeyland' for Best International Feature Category |work=The Hollywood Reporter |first=Nick |last=Holdsworth |accessdate=27 August 2019}}</ref> Со ова постигнување, тој е единствениот документарен филм во историјата што добил две номинации во уште една категорија, освен таа за документарни филмови. Исто така, тој е вториот македонски филм, по [[Пред дождот|''Пред дождот'']] на [[Милчо Манчевски]] од 1994 година, кој бил предложен за наградата „[[Оскар]]“. До 2020 година, филмот имал заработено 768.010 американски [[долар]]и. Филмот остварил забележителен успех на кинофестивалите во:Хонгконг, Полска, Индија, Шпанија, Израел, Грција, Бразил, Русија, Австралија итн. Исто така, „Медена земја“ се нашла на првото место на списокот на најдобрите филмови во 2019 година, објавен од „[[Њујорк тајмс]]“, а Кружокот на њујоршките филмски критичари (''The New York Film Critics Circle'') го прогласил за најдобар документарен филм во 2019 година.<ref>Ѓорѓи Јаневски, „Медено резиме“, ''Економија и бизнис'', година 21, број 257/257, јануари 2020, стр. 112.</ref> По проекцијата на филмот во [[Њујорк]], американската глумица и продуцентка [[Сара Џесика Паркер]] на својот [[инстаграм]]-профил напишала: „Импресивна, интимна приказна што те остава без здив е приказната за [[Пчеларство|пчеларката]] Атиџе Муратова, жена што нема да ја заборавам“. Притоа, на својот профил, таа објавила и [[фотографија]] од филмот, изјавувајќи дека „со право овој документарен филм ги доби сите награди и признанија“.<ref>„Медена земја е најдобриот македонски амбасадор“, ''Слободен печат'', година VII, број 1783, стр. 17.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb title|id=8991268}} * {{Rotten Tomatoes|honeyland|title=Медена земја}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски документарни филмови]] [[Категорија:Филмови од 2019 година]] [[Категорија:Филмови на Тамара Котевска]] [[Категорија:Филмови на Љубомир Стефанов]] [[Категорија:Филмови снимени во Бекирлија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Бекирлија]] [[Категорија:Македонски филмови од 2010-тите]] [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Филмови на турски јазик]] ehjfsx0sn5ulxnflnu4g35gjzddl9jd 5544672 5544671 2026-04-25T18:34:25Z Andrew012p 85224 5544672 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Медена земја | image = Медена земја македонски плакат.jpg | caption = Плакатот на филмот | director = [[Тамара Котевска]]<br>[[Љубомир Стефанов]] | producer = Атанас Георгиев | writer = | starring = | music = [[Фолтин]] | cinematography = Фејми Даут<br>Самир Љума | editing = Атанас Георгиев | studio = {{plainlist| *Trice Films *Apolo Media<ref>[https://www.screendaily.com/reviews/honeyland-sundance-review/5135878.article 'Honeyland': Sundance Review] | Reviews | Screendaily</ref> }} | distributor = [[Dogwoof]] | released = {{film date|2019|1|28|Санденс|df=yes}} | runtime = 87 минути | country = {{МКД}} | language = [[македонски]]<br>[[турски]] | budget = | gross = 1,3 милиони долари<ref name="auto">{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=honeyland.htm | title=Honeyland (2019) | date=16 април 2020 | website=Box Office Mojo | access-date=21 февруари 2020 | archive-date=23 јули 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190723201632/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=honeyland.htm | url-status=live }}</ref><ref name="auto1">{{cite web | url=https://www.the-numbers.com/movie/Honeyland-(Macedonia)#tab=summary | title=Honeyland (2019) | date=26 јули 2019 | website=The Numbers | access-date=21 февруари 2020 | archive-date=6 мај 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200506180714/https://www.the-numbers.com/movie/Honeyland-(Macedonia)#tab=summary | url-status=live }}</ref> }} '''''Медена земја''''' — [[Македонија|македонски]] [[документарен филм]] во [[режија]] на [[Тамара Котевска]] и [[Љубомир Стефанов]]. [[Филм]]от го прикажува животот на [[Хатиџе Муратова|Атиџе Муратова]], последната [[Пчеларство|пчеларка]] во [[Македонија]], која живее во селото [[Бекирлија]], и промените што нејзиниот живот ќе ги претрпи по пристигнувањето на едно номадско семејство во соседната куќа. Изворниот план на режисерите бил да снимат краток документарец поддржан од владата на [[Македонија]], чија главна цел ќе биде да го сними регионот околу реката [[Брегалница]]. Кога филмската група стигнала на местото на снимање, дознала за Атиџе и нејзиниот живот и филмот го сменил текот. Документарецот бил премиерно прикажан на кинофестивалот [[Санденс]] на 28 јануари 2019 година. Снимањето на ''Медена земја'' траело три години при што бил снимен материјал во траење од 400 часа. Филмот обработува неколку еколошки теми, како што се: климатските промени, загуба на [[биоразновидност]] и експлоатација на природните ресурси. Две идеологии се спротивставени преку главните ликови во филмот, имено рамнотежата на луѓето со екосистемот, кои се прикажани преку Атиџе, и [[потрошуваштво]]то и потрошувачката на ресури прикажани преку нејзините новодојдени соседи. За време на снимањето, режисерите најмногу внимание посветиле на видливото претставување на настание и не користеле никаква аудиотрака. Документарецот, исто така, ги прикажува односите на Атиџе со нејзината мајка, која е болна, и со нејзините соседи. Документарецот добил бројни награди и номинации на филмски фестивали, вклучително и три награди на кинофестивалот „Санденс“ во 2019 г. и две номинации на 92-рите награди за доделување на „Оскар“ — во категориите за „[[Оскар за најдобар странски филм|Најдобар странски филм]]“ и „Најдобар документарен филм“. ''Медена земја'' е првиот документарец во историјата на Оскарите што е номиниран во двете категории. == Содржина == {{Разоткривање}}Филмот започнува со претставување на [[Хатиџе Муратова|Атиџе Муратова]], пчеларка од [[Македонски Турци|турска]] [[народност]], што живее во далечното планинско [[село]] [[Бекирлија]] во [[Македонија]]. Таа живее сама во традиционална камена куќа и се храни преку берење мед од [[Пчели|диви пчели]]. Методите на Атиџе се точни и одржливи, бидејќи внимателно се грижи за своите [[Улиште|улишта]] без да им наштети на пчелите или нивното природно [[живеалиште]]. Мирното постоење на Атиџе е нарушено кога во соседството се преселува [[Номади|номадско]] [[семејство]], вклучувајќи ги Хусеин, неговата [[Сопруга|жена]] и нивните многубројни деца. Првично, Атиџе се спријателува со семејството и им нуди совети за [[Пчеларство|пчеларството]]. Меѓутоа, напнатоста се појавува бидејќи постапките на Хусеин го загрозуваат како животот на Атиџе, така и кревката рамнотежа на [[Екосистем|екосистемот]]. Хусеин решава самиот да почне да чува пчели, но тоа го прави непромислено, уништувајќи диви улишта и прекумерно берење мед. Неговите постапки водат до еколошка штета и финансиска пропаст за Атиџе, која зависи од дивите пчели за нејзиниот приход. Како што судирот расте, филмаџиите ја доловуваат сложената динамика помеѓу семејството на Хусеин и Атиџе, како и пошироките теми на обичајот наспроти современоста, зачувувањето на животната средина и суровата стварност на селскиот живот. Во текот на филмот, Атиџе се појавува како издржлива и сочувствителна личност, посветена на нејзиниот занает и на благосостојбата на пчелите. И покрај бројните предизвици, таа останува посветена на нејзините начела и на крајот наоѓа начин да ги продолжи своите пчеларски практики во Бекирлија. == Улоги == * [[Атиџе Муратова]] * Назифе Муратова * Хусеин Сам * Љутвие Сам ==Критички осврт== Филмот ''Медена земја'' добил универзално признание од современите филмски критичари, кои доделиле пофалби до вниманието што режисерите им го дале на подробностите и до пораката за зачувување на природата што ја пренесуваат кај гледачите. Документарецот освоил многу награди на европските и американските кинофестивали и бил единствениот филм на фестивалот Санденс во 2019 г. што освоил три награди. Исто така, филмот бил предложен на [[Оскари 2020|92-та церемонија на Оскарите]] во категориите за најдобар меѓународен филм и за најдобар документарен филм.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://makfax.com.mk/kultura/%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B0-%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%98%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%82/ |title=„Медена земја“ – македонски кандидат за „Оскар“ |work=Makfax |first=Vasko |last=Magleshov |accessdate=27 August 2019}}</ref><ref name=THR>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/oscars-2020-north-macedonia-selects-honeyland-best-international-feature-category-1234863 |title=Oscars: North Macedonia Selects 'Honeyland' for Best International Feature Category |work=The Hollywood Reporter |first=Nick |last=Holdsworth |accessdate=27 August 2019}}</ref> Со ова постигнување, тој е единствениот документарен филм во историјата што добил две номинации во уште една категорија, освен таа за документарни филмови. Исто така, тој е вториот македонски филм, по [[Пред дождот|''Пред дождот'']] на [[Милчо Манчевски]] од 1994 година, кој бил предложен за наградата „[[Оскар]]“. До 2020 година, филмот имал заработено 768.010 американски [[долар]]и. Филмот остварил забележителен успех на кинофестивалите во:Хонгконг, Полска, Индија, Шпанија, Израел, Грција, Бразил, Русија, Австралија итн. Исто така, „Медена земја“ се нашла на првото место на списокот на најдобрите филмови во 2019 година, објавен од „[[Њујорк тајмс]]“, а Кружокот на њујоршките филмски критичари (''The New York Film Critics Circle'') го прогласил за најдобар документарен филм во 2019 година.<ref>Ѓорѓи Јаневски, „Медено резиме“, ''Економија и бизнис'', година 21, број 257/257, јануари 2020, стр. 112.</ref> По проекцијата на филмот во [[Њујорк]], американската глумица и продуцентка [[Сара Џесика Паркер]] на својот [[инстаграм]]-профил напишала: „Импресивна, интимна приказна што те остава без здив е приказната за [[Пчеларство|пчеларката]] Атиџе Муратова, жена што нема да ја заборавам“. Притоа, на својот профил, таа објавила и [[фотографија]] од филмот, изјавувајќи дека „со право овој документарен филм ги доби сите награди и признанија“.<ref>„Медена земја е најдобриот македонски амбасадор“, ''Слободен печат'', година VII, број 1783, стр. 17.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb title|id=8991268}} * {{Rotten Tomatoes|honeyland|title=Медена земја}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски документарни филмови]] [[Категорија:Филмови од 2019 година]] [[Категорија:Филмови на Тамара Котевска]] [[Категорија:Филмови на Љубомир Стефанов]] [[Категорија:Филмови снимени во Бекирлија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Бекирлија]] [[Категорија:Македонски филмови од 2010-тите]] [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Филмови на турски јазик]] n2hqc6gyv53sdligy2hy3hh0yxsf2ea 0 1231356 5544697 5462193 2026-04-25T19:09:33Z Andrew012p 85224 5544697 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Infobox film | name = Врба | image = Vrba Poster B1-11.jpg | image size = | caption = Плакатот на филмот | director = [[Милчо Манчевски]] | producer = [[Јане Ќортошев]]<br>[[Ник Пауел]] | screenplay = | story = | based on = | starring = [[Никола Ристески]]<br>[[Сара Климоска]]<br>[[Ратка Радмановиќ]]<br>[[Наталија Теодосиева]]<br>[[Ненад Нацев]]<br>[[Камка Тоциновски]]<br>[[Благоја Чоревски]]<br>[[Гоце Влахов]]<br>[[Петар Мирчевски]]<br>[[Лазе Манасковски]]<br>[[Катина Иванова]]<br>[[Марија Новак]] | music = [[Кирил Џајковски]] | cinematography = | editing = | studio = Банана филм | distributor = | released = [[19 октомври]] [[2019]] (Македонија) | runtime = | country = [[Македонија]] | language = {{Plainlist| * [[македонски]] }} | budget = | gross = }} '''Врба''' — [[Македонија|македонски]] [[филм]] од 2019 година во [[режија]] на [[Милчо Манчевски]], кој е автор и на [[сценарио]]то. Филмот е снимен во производство на „Банана филм“, продуцент на филмот е [[Јане Ќортошев]], извршен продуцент е [[Ник Пауел]], директор на [[фотографија]]та е [[Тамаш Добош]], дизајнер на продукцијата е [[Дејвид Манс]], костимите се дело на [[Жаклина Крстевска]] и Ѓерѓи Сакач, асистент на режијата е Никола Ивановиќ, а директорка на кастингот е Милка Анчевска. Главните улоги ги играат: [[Никола Ристески]], [[Сара Климоска]], [[Наталија Теодосиева]], [[Ненад Нацев]], [[Камка Тоциновски]], [[Петар Мирчевски]], [[Благоја Чоревски]], [[Ратка Радмановиќ]], [[Лазе Манасковски]], [[Катина Иванова]], [[Гоце Влахов]], [[Кире Ѓоревски]], [[Адем Карага]], [[Јелена Јованова]] итн. == Содржина == Во филмот се раскажува за три млади [[Мајка|мајки]]. Едната приказна се случува во [[средниот век]], а другите две се современи при што трите приказни се надополнуваат. Главната тема во филмот е лојалноста и односот на поединецот кон [[општество]]то, како и односот на општеството кон поединецот.<ref name="VII 1783">„Новиот филм на Манчевски премиерно ќе биде прикажан во Рим“, ''Слободен печат'', година VII, број 1783, стр. 16.</ref> ==Улоги== {| class="wikitable sortable" |- ! Глумец ! Улога |- | [[Сара Климоска]] | Донка |- | [[Никола Ристески]] | Милан |- | [[Наталија Теодосиева]] | Родна |- | [[Ненад Нацев]] | Бранко |- | [[Камка Тоциновски]] | Катерина |- | [[Петар Мирчевски]] | Ставре |- | [[Благоја Чоревски]] | Манчо |- | [[Ратка Радмановиќ]] | Баба Сребра |- | [[Лазе Манасковски]] | Аврам |- | [[Катина Иванова]] | Цена |- | [[Кире Ѓоревски]] | Никола |- | [[Адем Карага]] | Ука |- | [[Јелена Јованова]] | Мелина |- | [[Ана Костовска]] | Весна |- | [[Марија Новак]] | др. Пешева |- | [[Гоце Влахов]] | Шофер на автобус |- | [[Симон Манасковски]] | Панчо |} ==За филмот== Снимањето на филмот почнало на 25 октомври 2018 година во [[Мариово|мариовските]] села [[Штавица]], [[Дуње]] и [[Зовиќ]], а потоа снимањето продолжило во околината на [[Манастир Трескавец|манастирот Трескавец]] и во [[Преспа]], а завршило во втората половина на декември во [[Скопје]]. Премиерата на „Врба“ била одржана на 19 октомври 2019 година на четиринаесеттото издание на [[Филмски фестивал во Рим|Филмскиот фестивал во Рим]], како прв македонски филм кој влегол во официјалната селекција на овој фестивал.<ref name="VII 1783"/> == Награди == * Најдобар долгометражен филм - Независен филмски вестивал во Велингтон, 2020 * Најдобар наративен долгометражен филм - Синеквест, 2020 * Мануел де Оливиера - Фантаспорто, 2020 * Најдобар режисер - Рејнденс, 2020 * Сребрена Палма - Валенсија, 2020 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb title|9392618|Врба }} * [https://www.imdb.com/title/tt9392618/externalreviews?ref_=tt_ov_rt Willow IMBD reviews ] * [http://milicamagazine.com/en/paying-the-price-of-motherhood-in-flesh-blood-and-grief-2/ Paying the price of motherhood in flash, blood and grief, by Katerina Kolozova] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220715021752/http://milicamagazine.com/en/paying-the-price-of-motherhood-in-flesh-blood-and-grief-2/ |date=2022-07-15 }} * [https://www.filmovipreporuke.com/movie-review/vrba-2019/ FilmoviPreporuke.com (In Serbian)] * [https://www.cinematographe.it/recensioni/romaff14-willow-recensione-del-film-di-milcho-manchevski/ Cinematographe (In Italian)] * [https://www.asburymovies.it/2019/10/19/willow/ AsburyMovies.it (In Italian)] * [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/willow-1259785/ 'Willow': Film Review - The Hollywood Reporter] * [https://cineuropa.org/en/newsdetail/380037/ 'Willow' Review - Cineuropa] * [https://variety.com/2020/film/reviews/willow-review-1234740436/ 'Willow' Review - Variety] [[Категорија:Македонски филмови од 2010-тите]] [[Категорија:Филмови од 2019 година]] [[Категорија:Појавено во 2019 година во Македонија]] [[Категорија:Филмови на Милчо Манчевски]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Филмови снимени во Македонија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Македонија]] [[Категорија:Филмови со Никола Ристески]] [[Категорија:Филмови со Сара Климоска]] [[Категорија:Филмови со Наталија Теодосиева]] [[Категорија:Филмови со Камка Тоциновски]] [[Категорија:Филмови со Ненад Нацев]] [[Категорија:Филмови со Петар Мирчевски]] [[Категорија:Филмови со Благоја Чоревски]] [[Категорија:Филмови со Ратка Радмановиќ]] [[Категорија:Филмови со Лазе Манасковск]] [[Категорија:Филмови со Катина Иванова]] [[Категорија:Филмови со Кире Ѓоревски]] [[Категорија:Филмови со Адем Карага]] [[Категорија:Филмови со Јелена Јованова]] [[Категорија:Македонски филмови]] n6qbzsd3l4yn1a8q0zy5ye1c5pvf308 5544698 5544697 2026-04-25T19:11:04Z Andrew012p 85224 5544698 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Врба | image = Vrba Poster B1-11.jpg | image size = | caption = Плакатот на филмот | director = [[Милчо Манчевски]] | producer = [[Јане Ќортошев]]<br>[[Ник Пауел]] | screenplay = | story = | based on = | starring = [[Никола Ристески]]<br>[[Сара Климоска]]<br>[[Ратка Радмановиќ]]<br>[[Наталија Теодосиева]]<br>[[Ненад Нацев]]<br>[[Камка Тоциновски]]<br>[[Благоја Чоревски]]<br>[[Гоце Влахов]]<br>[[Петар Мирчевски]]<br>[[Лазе Манасковски]]<br>[[Катина Иванова]]<br>[[Марија Новак]] | music = [[Кирил Џајковски]] | cinematography = | editing = | studio = Банана филм | distributor = | released = [[19 октомври]] [[2019]] (Македонија) | runtime = | country = [[Македонија]] | language = {{Plainlist| * [[македонски]] }} | budget = | gross = }} '''''Врба''''' — [[Македонија|македонски]] [[филм]] од 2019 година во [[режија]] на [[Милчо Манчевски]], кој е автор и на [[сценарио]]то. Филмот е снимен во производство на „Банана филм“, продуцент на филмот е [[Јане Ќортошев]], извршен продуцент е [[Ник Пауел]], директор на [[фотографија]]та е [[Тамаш Добош]], дизајнер на продукцијата е [[Дејвид Манс]], костимите се дело на [[Жаклина Крстевска]] и Ѓерѓи Сакач, асистент на режијата е Никола Ивановиќ, а директорка на кастингот е Милка Анчевска. Главните улоги ги играат: [[Никола Ристески]], [[Сара Климоска]], [[Наталија Теодосиева]], [[Ненад Нацев]], [[Камка Тоциновски]], [[Петар Мирчевски]], [[Благоја Чоревски]], [[Ратка Радмановиќ]], [[Лазе Манасковски]], [[Катина Иванова]], [[Гоце Влахов]], [[Кире Ѓоревски]], [[Адем Карага]], [[Јелена Јованова]] итн. == Содржина == Во филмот се раскажува за три млади [[Мајка|мајки]]. Едната приказна се случува во [[средниот век]], а другите две се современи при што трите приказни се надополнуваат. Главната тема во филмот е лојалноста и односот на поединецот кон [[општество]]то, како и односот на општеството кон поединецот.<ref name="VII 1783">„Новиот филм на Манчевски премиерно ќе биде прикажан во Рим“, ''Слободен печат'', година VII, број 1783, стр. 16.</ref> ==Улоги== {| class="wikitable sortable" |- ! Глумец ! Улога |- | [[Сара Климоска]] | Донка |- | [[Никола Ристески]] | Милан |- | [[Наталија Теодосиева]] | Родна |- | [[Ненад Нацев]] | Бранко |- | [[Камка Тоциновски]] | Катерина |- | [[Петар Мирчевски]] | Ставре |- | [[Благоја Чоревски]] | Манчо |- | [[Ратка Радмановиќ]] | Баба Сребра |- | [[Лазе Манасковски]] | Аврам |- | [[Катина Иванова]] | Цена |- | [[Кире Ѓоревски]] | Никола |- | [[Адем Карага]] | Ука |- | [[Јелена Јованова]] | Мелина |- | [[Ана Костовска]] | Весна |- | [[Марија Новак]] | др. Пешева |- | [[Гоце Влахов]] | Шофер на автобус |- | [[Симон Манасковски]] | Панчо |} ==За филмот== Снимањето на филмот почнало на 25 октомври 2018 година во [[Мариово|мариовските]] села [[Штавица]], [[Дуње]] и [[Зовиќ]], а потоа снимањето продолжило во околината на [[Манастир Трескавец|манастирот Трескавец]] и во [[Преспа]], а завршило во втората половина на декември во [[Скопје]]. Премиерата на „Врба“ била одржана на 19 октомври 2019 година на четиринаесеттото издание на [[Филмски фестивал во Рим|Филмскиот фестивал во Рим]], како прв македонски филм кој влегол во официјалната селекција на овој фестивал.<ref name="VII 1783"/> == Награди == * Најдобар долгометражен филм - Независен филмски вестивал во Велингтон, 2020 * Најдобар наративен долгометражен филм - Синеквест, 2020 * Мануел де Оливиера - Фантаспорто, 2020 * Најдобар режисер - Рејнденс, 2020 * Сребрена Палма - Валенсија, 2020 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb title|9392618|Врба }} * [https://www.imdb.com/title/tt9392618/externalreviews?ref_=tt_ov_rt Willow IMBD reviews ] * [http://milicamagazine.com/en/paying-the-price-of-motherhood-in-flesh-blood-and-grief-2/ Paying the price of motherhood in flash, blood and grief, by Katerina Kolozova] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220715021752/http://milicamagazine.com/en/paying-the-price-of-motherhood-in-flesh-blood-and-grief-2/ |date=2022-07-15 }} * [https://www.filmovipreporuke.com/movie-review/vrba-2019/ FilmoviPreporuke.com (In Serbian)] * [https://www.cinematographe.it/recensioni/romaff14-willow-recensione-del-film-di-milcho-manchevski/ Cinematographe (In Italian)] * [https://www.asburymovies.it/2019/10/19/willow/ AsburyMovies.it (In Italian)] * [https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/willow-1259785/ 'Willow': Film Review - The Hollywood Reporter] * [https://cineuropa.org/en/newsdetail/380037/ 'Willow' Review - Cineuropa] * [https://variety.com/2020/film/reviews/willow-review-1234740436/ 'Willow' Review - Variety] [[Категорија:Македонски филмови од 2010-тите]] [[Категорија:Филмови од 2019 година]] [[Категорија:Појавено во 2019 година во Македонија]] [[Категорија:Филмови на Милчо Манчевски]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Филмови снимени во Македонија]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Македонија]] [[Категорија:Филмови со Никола Ристески]] [[Категорија:Филмови со Сара Климоска]] [[Категорија:Филмови со Наталија Теодосиева]] [[Категорија:Филмови со Камка Тоциновски]] [[Категорија:Филмови со Ненад Нацев]] [[Категорија:Филмови со Петар Мирчевски]] [[Категорија:Филмови со Благоја Чоревски]] [[Категорија:Филмови со Ратка Радмановиќ]] [[Категорија:Филмови со Лазе Манасковск]] [[Категорија:Филмови со Катина Иванова]] [[Категорија:Филмови со Кире Ѓоревски]] [[Категорија:Филмови со Адем Карага]] [[Категорија:Филмови со Јелена Јованова]] [[Категорија:Македонски филмови]] gyoczv8q331920k5iyox7g1e470irzs 0 1268475 5544771 5537898 2026-04-25T21:59:47Z Carshalton 30527 додадена [[Категорија:Фудбалери на ФК Минесота Јунајтед]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5544771 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Теему Пуки | image = [[Податотека:Norwich 2 Chelsea 3 - Teemu Pukki.jpg|160px]] | height = {{height|m=1.91}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1990|3|29}} | cityofbirth = {{роден во|Котка|}} | countryofbirth = [[Финска]] | nationality = {{flagsport|FIN}} [[Финска]] | currentclub = {{Fb team HJK}} | clubnumber = 20 | position = [[Напад (фудбал)|напад]] | years1 = 2006-2008 | caps1 = 29 | goals1 = 3 | clubs1 = {{Fb team KooTeePee}} | years2 = 2008-2010 | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Sevilla}} | years3 = 2008-2010 | caps3 = 17 | goals3 = 3 | clubs3 = {{Fb team Sevilla Atletico}} | years4 = 2010-2011 | caps4 = 25 | goals4 = 13 | clubs4 = {{Fb team HJK}} | years5 = 2011-2013 | caps5 = 37 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Schalke 04}} | years6 = 2013-2015 | caps6 = 26 | goals6 = 7 | clubs6 = {{Fb team Celtic}} | years7 = 2015-2018 | caps7 =130 | goals7 = 55 | clubs7 = {{Fb team Brondby}} | years8 = 2018-2023 | caps8 =198 | goals8 = 87 | clubs8 = {{Fb team Norwich City}} | years9 = 2023-2024 | caps9 = 35 | goals9 = 14 | clubs9 = {{Fb team Minnesota United}} | years10 = 2025- | caps10 = 29 | goals10 = 14 | clubs10 = {{Fb team HJK}} | nationalyears1 = 2005 | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 4 | nationalteam1 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 15 години|Финска 15]] | nationalyears2 = 2006 | nationalcaps2 = 13 | nationalgoals2 = 7 | nationalteam2 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 16 години|Финска 16]] | nationalyears3 = 2006-2007 | nationalcaps3 = 12 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 17 години|Финска 17]] | nationalyears4 = 2007-2008 | nationalcaps4 = 18 | nationalgoals4 = 5 | nationalteam4 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 18 години|Финска 18]] | nationalyears5 = 2009 | nationalcaps5 = 3 | nationalgoals5 = 2 | nationalteam5 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 19 години|Финска 19]] | nationalyears6 = 2007-2011 | nationalcaps6 = 23 | nationalgoals6 = 6 | nationalteam6 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 21 година|Финска 21]] | nationalyears7 = 2009-2025 | nationalcaps7 = 132 | nationalgoals7 = 42 | nationalteam7 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска|Финска]] }} '''Теему Пуки''' (роден на [[29 март]] [[1990]] година, во [[Котка]]) — [[Финска|фински]] [[фудбал]]ер, {{Football/FW/player}} на [[ХЈК Хелсинки]] и на [[Фудбалска репрезентација на Финска|финската репрезентација]]. Пуки ја започнал кариерата во екипата на [[ФК КооТееПее|КооТееПее]], за која дебитирал уште во 2005 година, на возраст од само 15 години во натпревар од [[Фудбалски куп на Финска|Купот на Финска]].<ref name="Professional Debut">{{cite web | url = https://www.hs.fi/urheilu/art-2000006244545.html | title = Vuoden jutut: Ensimmäinen miesten peli |trans-title=Stories of the Year: The first men's game | language = fi | publisher = [[Helsingin Sanomat]] | date = 20 September 2019 | access-date = 1 February 2020}}</ref> Во јануари 2008 година, тој се преселил во [[Шпанија|шпанската]] [[ФК Севиља|Севиља]], но таму немал премногу можности да игра и по само еден одигран натпревар во [[Примера Дивисион (Шпанија)|шпанското првенство]] се вратил во татковината каде играл за [[ХЈК Хелсинки]]. Со оваа екипа, тој го освоил [[Вејкауслига|финското првенство]] во 2010 година и бил дел од тимот што го освои првенство и [[Фудбалски куп на Финска|купот]] на неговата земја во 2011 година. Во август 2011 година, Пуки се преселил во [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], [[Германија]], за рекордна сума која ја заработил некој фински клуб од 1,3 милиони евра. Но не можејќи да се избори за поголема минутажа во [[Гелзенкирхен]], во летото 2013 година тој заминал во [[ФК Селтик|Селтик]], каде го освоил [[Премиер лига на Шкотска|шкотското првенство]], а една година подоцна му се приклучил на данскиот [[ФК Брондби|Брондби]]. Во Брондби поминал четири сезони, а најголемиот успех го постигнал со освојувањето на [[Фудбалски куп на Данска|Купот на Данска]] во неговата последна сезона во клубот. Во 2018 година, Пуки потпишал за англискиот [[ФК Норич Сити|Норич Сити]], кому веќе во првата своја сезона му помогнал да избори промоција во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], откако го водел клубот до титулата во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|Чемпионшип]] со 29 постигнати гола. По пет години поминати во промоции и испаѓања со Норич, тој потпишал за {{Fb team (N) Minnesota United}} За [[Фудбалска репрезентација на Финска|финската репрезентација]] настапувал во периодот од 2009 до 2025 година, претставувајќи ја на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Во националниот дрес одиграл 132 натпревари, наоѓајќи се на второ место на вечната листа зад [[Јари Литманен]], кого токму го престигнал на листата на стрелците за репрезентацијата, каде моментално Пуки го зазема првото место со 42 постигнати гола. ==Технички карактеристики== Тој е центарфор со големо чувство за постигнување голови.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://tribuna.com/en/chelsea/news/3458657/|title=Jorginho warns Italy: 'Complete striker' Pukki is Finland's most important player|work=Tribuna.com|access-date=8 september 2019}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Меѓу најголемите негови квалитети се движењето без топка,<ref name=":0" /> способноста да се уфрла зад противничката одбрана,<ref name=":0" /> способноста да ја задржи топката и да изврши пресинг врз противниците.<ref name=":0" /> Исто така, е многу ладнокрвен при изведувањето на ударите од белата точка.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|lingua=en|name=Arindam|surname=Rej|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2019/08/19/analysing-norwich-city-star-teemu-pukki/|title=Evasive movement, sharp link-up play and efficient finishing - analysing Norwich City star Teemu Pukki|publisher=The Telegraph|date=19 август 2019|access-date=8 септември 2019}}</ref> ==Клупска кариера== ===КооТееПее=== Пуки ја започнал својата кариера во [[ФК КооТееПее|КооТееПее]], екипа од неговиот роден град [[Котка]]. Своето деби како професионален фудбалер го имал на 23 јуни 2005 година, на возраст од само 15 години во натпревар од [[Фудбалски куп на Финска|Купот на Финска]].<ref name="Professional Debut"/> На почетокот од следната сезона, под водството на [[Јане Хипонен]] тој дебитирал и во првенството на Финска, влегувајќи во 88-мата минута од натпреварот КооТееПее-ХЈК Хелсинки 2-1. Пуки запишал пет настапи во неговата прва сезона, сите влегувајќи од клупата за резерви. Во мај 2007 година, тој го продолжил својот договор со клубот до 2009 година. Во сезоната 2007, тој одиграл 24 првенствени натпревари и го постигнал својот прв првенствен погодок на 3 мај 2007 година, во победата со 1-0 на гостувањето кај [[ФК Виикингит|Викингит]], со што станал првиот стрелец на гол во историјата на [[Вејкауслига]]та роден во 90-тите години на минатиот век.<ref>{{Cite news|url= http://www.fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=703&archive=1|title= Pukki haluaa lisää maaleja|access-date= 2021-05-14|archive-date= 2016-03-07|archive-url= https://web.archive.org/web/20160307061834/http://fckooteepee.fi/?archive=1&news_id=703&page=uutiset|url-status= dead}}</ref> Само шест дена подоцна, тој додал уште два гола во победата со 3-0 над [[ФК Оулу|Оулу]], завршувајќи ја сезоната со вкупно 3 гола на својата сметка.<ref>{{Cite news|url= http://fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=800&archive=1|title= Teemu Pukki tähdistöotteluun|access-date= 2021-05-14|archive-date= 2016-03-06|archive-url= https://web.archive.org/web/20160306213958/http://fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=800&archive=1|url-status= dead}}</ref> ===Севиља и Севиља Атлетико=== Во јануари 2008 година, Пуки потпишал договор на три и пол години со шпанската [[ФК Севиља|Севиља]]. Откако по доаѓањето најпрво играл за јуниорите, за сезоната 2008-2009, тој бил промовиран во [[Севиља Атлетико]], вториот тим на андалусијците, кој се натпреварувал во Сегунда Дивисион - второто ниво на Шпанија. Дебитирал во Сегунда Дивисион на 4 октомври 2008 година, во натпреварот Севиља Атлетико-[[ФК Реал Сосиедад|Реал Сосиедад]];<ref>{{Cite news|url= http://www.fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=1053&archive=1|title= Pukki maalin makuun Espanjassa|access-date= 2021-05-14|archive-date= 2015-04-02|archive-url= https://web.archive.org/web/20150402145029/http://www.fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=1053&archive=1|url-status= dead}}</ref> започнувајќи го натпреварот во почетната постава, Пуки го постигнал единствениот гол на натпреварот, со кој и обезбедил прва победа на Севиља Атлетико за сезоната. Тој постигнал уште два гола во Сегунда во месец ноември, и како награда за добрата форма бил повикан во првиот тим за натпреварот против [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] на почетокот на декември. Иако во тој натпревар не влегол во игра, своето деби за првиот тим на Севиља во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го направил само околу месец дена подоцна, на 25 јануари 2009, кога влегол од клупата за резерви на местото на [[Ивица Драгутиновиќ]] во поразот на домашен терен од [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]]. Така, тој станал вториот финец по [[Јари Литманен]] кој играл во најсилната шпанска лига. Остатокот од сезоната поминал во знакот на повредата на скочниот зглоб, со која се здобил во март 2009 година, и која го извадила од акција за шест недели. Во сезоната 2009-2010, Севиља Атлетико играла во [[Сегунда Дивисион Б]], откако претрпеле испаѓање од второто ниво во претходната сезона. Втората сезона во Б тимот на Севиља била тешка за младиот фински напаѓач, кој особено по смената на тренерот во февруари 2010 година и доаѓањето на [[Рамон Техада]], се поретко се наоѓал дури и на клупата за резерви. Вкупно, Пуки одиграл 16 натпревари во текот на сезоната, од кои само четири во почетниот состав. По напорната сезона, Пуки објавил дека повеќе не сака да остане во Севиља, иако имал договор и за следната сезона. ===ХЈК Хелсинки=== [[Податотека:TeemuPukki.jpg|thumb|left|180px|Пуки играјќи за [[ХЈК Хелсинки]].]] Пуки се вратил во Финска во август 2010 година, потпишувајќи три и пол годишен договор со ХЈК Хелсинки.<ref>{{Cite news |url=http://yle.fi/urheilu/nyt_se_on_varmaa_-_teemu_pukki_hjk-paitaan/5622059 |title=Nyt se on varmaa - Teemu Pukki HJK-paitaan |date=28 August 2010 |access-date=27 December 2014 |publisher=YLE Urheilu |language=fi |archive-date=2014-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141231074304/http://yle.fi/urheilu/nyt_se_on_varmaa_-_teemu_pukki_hjk-paitaan/5622059 |url-status=dead }}</ref> Дебитирал на 30 август во натпревар против [[ИФК Мариехам|Мариехам]], додека својот прв гол го постигнал веќе во следниот натпревар против [[ФК Јаро|Јаро]]. За време на сезоната 2010, Пуки одиграл 7 натпревари и постигнал 2 гола во финското првенство помагајќи му на клубот да ја освои титулата. Тој, исто така, играл и во финалето на Купот на Финска, влегувајќи како замена на полувремето, но таму неговиот тим останал без пехарот откако бил поразен од [[ТПС Турки|ТПС]] со 0-2. За време на [[Вејкауслига 2011|сезоната 2011]] тој постигнал 11 гола и забележал 8 асистенции на 18 првенствени натпревари, со кој бил клучна фигура во составот на ХЈК кој ја одбранил титулата од претходната сезона. Неговите перформанси довеле до тоа да биде избран во Ол-стар тимот на финската лига за 2011 година.<ref>{{cite news|url=http://www.veikkausliiga.com/News.aspx?type=1&ID=45346 |title=Kopla-joukkue 2011 nimetty |date=29 October 2011 |access-date=27 December 2014 |publisher=Veikkausliiga |language=fi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141227191430/http://www.veikkausliiga.com/News.aspx?type=1&ID=45346 |archive-date=27 December 2014}}</ref> Во квалификациите за Лигата на шампионите, тој постигнал два гола во победата со 10-0 над [[ФК Бангор Сити|Бангор Сити]], пред Хелсинки да биде елиминиран во следната рунда од [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]]. Така, тие го продолжиле своето европско искуство во Лигата на Европа, каде противник им бил {{Fb team (N) Schalke 04}}; во првиот натпревар одигран во Финска, Хелсинки победил со 2-0, а Пуки бил стрелец на двата гола.<ref>{{cite news|url=http://yle.fi/urheilu/sensaatio_hjk_kaatoi_schalken_2-0/5409343 |archive-url=https://archive.today/20130430004511/http://yle.fi/urheilu/sensaatio_hjk_kaatoi_schalken_2-0/5409343 |url-status=dead |archive-date=30 April 2013 |title=Sensaatio: HJK kaatoi Schalken 2–0! |date=18 August 2011 |access-date=27 December 2014 |publisher=YLE Urheilu |language=fi }}</ref> Во реваншот германците славеле со 6-1, а Пуки одново бил стрелец.<ref>{{cite news|url=http://yle.fi/urheilu/schalke_jyrasi_hjkn_unelman_murusiksi/5412948 |archive-url=https://archive.today/20130429210554/http://yle.fi/urheilu/schalke_jyrasi_hjkn_unelman_murusiksi/5412948 |url-status=dead |archive-date=29 April 2013 |title=Schalke jyräsi HJK:n unelman murusiksi |date=25 August 2011 |access-date=27 December 2014 |publisher=YLE Urheilu |language=fi }}</ref> ===Шалке 04=== Откако го импресионирал раководството на Шалке 04 во двомечот од Лигата на Европа, на 31 август 2011 германскиот клуб го купил Пуки за сума од 1,3 милиони евра потпишувајќи тригодишен договор со играчот.<ref>{{cite web|url=http://www.yle.fi/urheilu/lajit/jalkapallo/kotimaa/2011/08/pukki_schalkeen_kolmen_vuoden_pestilla_2833997.html |title=Pukki Schalkeen kolmen vuoden pestillä |language=fi |publisher=YLE Urheilu |date=31 August 2011 |access-date=5 August 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117224109/http://www.yle.fi/urheilu/lajit/jalkapallo/kotimaa/2011/08/pukki_schalkeen_kolmen_vuoden_pestilla_2833997.html |archive-date=17 January 2012}}</ref> Своето деби го направил на 18 септември 2011, влегувајќи од клупата за резерви на местото на [[Клас-Јан Хунтелар]] во поразот со 0-2 на домашен терен од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}.<ref>{{Cite news|utl = http://yle.fi/urheilu/pukki_teki_debyyttinsa_bayernia_vastaan/5424833 | title = Pukki teki debyyttinsä Bayernia vastaan | access-date 18.9.2011 | language=fi}}</ref> Во својот трет натпревар за Шалке, а воедно и прв кој го започнал во почетната постава, Пуки ги постигнал својте први два гола за тимот од [[Гелзенкирхен]] во ремито 2-2 на гостувањето против [[ФК Хановер 96|Хановер]].<ref>{{Cite news | uel = http://yle.fi/urheilu/pukki_taysin_pitelematon_-_kaksi_maalia/5448563 | title = Pukki täysin pitelemätön - kaksi maalia!}}</ref> Со тоа, тој станал третиот Финец кој постигнал два гола на еден натпревар во германската [[Бундеслига]], по [[Ари Хјелм]] и [[Паси Раутиаинен]].<ref>{{cite web | url = http://www.suomifutis.com/2011/11/teemu-pukki-teki-suomalaista-futishistoriaa/ | title = Pukki makes Finnish football history | language = fi | publisher = suomifutis.com | date = 6 November 2011 | access-date = 5 August 2012}}</ref> Во сезоната 2011–2012, Пуки одиграл вкупно 19 првенствени натпревари, главно влегувајќи како замена, на кои постигнал пет погодоци. Исто така, одиграл два натпревари без постигнат гол во [[Фудбалски куп на Германија|Купот на Германија]], додека во Лига Европа не можел да игра бидејќи го претставувал ХЈК во истото натпреварување. [[Податотека:Teemu Pukki S04.jpg|thumb|right|Пуки со {{Fb team (N) Schalke 04}} во 2013 година]] За време на сезоната 2012–2013, тој многу почесто бил на клупата за резерви отколку на теренот: во првите дванаесет натпревари од Бундеслигата, тој се појавил во игра само еднаш. Во [[УЕФА Лига на шампиони 2012/13|Лигата на шампионите]], Пуки дебитирал во натпреварот против [[ФК Монпелје|Монпелје]] (2-2) на 3 октомври 2012 година, започнувајќи го натпреварот во почетната постава.<ref>{{Cite news|url = http://yle.fi/urheilu/pukki_avauksessa_schalkelle_viime_hetkilla_pettymys/6320887 |title = Pukki avauksessa, Schalkelle viime hetkillä pettymys|language=fi}}</ref> Пуки добил малку поголема минутажа кон крајот на есента, но слабите резултати на тимот довеле до промена на тренерот.<ref>{{Cite web |url = http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288527765153.html |title = Pukki tilanteestaan: nollataan ja uuteen nousuun |language = fi |accessdate = 2021-05-15 |archive-date = 2013-01-02 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130102221244/http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288527765153.html |url-status = dead }}</ref> Така, [[Хуб Стевенс]] тренерската клупа му ја препуштил на [[Јенс Келер]], кај кого Пуки редовно играл влегувајќи како замена. Сезоната ја завршил со вкупно 24 настапи и 3 гола во сите натпреварувања. На почетокот на следната сезона, Пуки одиграл два натпревари пред да го напушти клубот кон крајот на август 2013. Својот последен натпревар за Шалке го одиграл на 21 август 2013, во ремито 1-1 на домашен терен против [[Грција|грчкиот]] [[ФК ПАОК|ПАОК]] во квалификациите за [[УЕФА Лига на шампиони 2013/14|Лигата на шампионите]]. Вкупно за Шалке одиграл 47 натпревари и постигнал 8 голови. ===Селтик=== На 31 авгист 2013, Пуки потпишал четиригодишен договор со [[ФК Селтик|Селтик]], комплетирајќи го својот трансфер од Шалке 04 во [[Шкотска]] за необјавена сума.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23832031|title=Celtic sign Teemu Pukki from Schalke on four-year deal|website=BBC Sport|date=31 August 2013|access-date=1 September 2013}}</ref> Тој успеал да се впише во листата на стрелците уште на своето деби во победата со 3-1 на гостувањето кај [[ФК Хартс|Хартс]] на 14 септември 2013 година. Една недела подоцна, тој постигнал гол и на своето деби пред домашната публика во победата со 2-1 над [[ФК Сент Џонстон|Сент Џонстон]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24089866|title=Celtic 2–1 St Johnstone|first1=Jonathan|last1=Sutherland|website=BBC Sport}}</ref> На 14 декември, со својот трет гол за сезоната му донел победа на Селтик на домашен терен против [[ФК Хибернијан|Хибернијан]] со 1-0. Генерално, првата сезона на Пуки во Селтик се сметала за разочарување бидејќи се тој се мачел со формата и не успеа да ја пополни празнината што ја оставил [[Гари Хупер]] кој замина на почетокот на сезоната.<ref>{{cite web|title=Pukki's Celtic career will take off – Paatelainen|url=http://www.independent.ie/sport/soccer/pukkis-celtic-career-will-take-off-paatelainen-29893598.html|newspaper=Irish Independent|access-date=24 July 2014|date=7 January 2014}}</ref><ref name="psh">{{cite web|title=Teemu Pukki nets hat-trick as Celtic thrash LASK Linz 5–2 in Austria|url=http://www1.skysports.com/football/news/11787/9376173/teemu-pukki-scores-hat-trick-in-celtics-5-2-friendly-victory-over-lask-linz-in-austria|website=Sky Sports|access-date=24 July 2014|date=8 July 2014}}</ref> Самиот Пуки подоцна го признал недостатокот на влијание што го оставил, признавајќи дека првично чувствувал дека играњето во Шкотска ќе биде „полесно“ отколку во Германија.<ref name="dr1">{{cite web|last1=Gannon|first1=Michael|title=Celtic striker Teemu Pukki: I thought Scotland would be easy after Schalke.. I was wrong|url=http://www.dailyrecord.co.uk/sport/football/football-news/celtic-striker-teemu-pukki-thought-3826065|newspaper=Daily Record|access-date=24 July 2014|date=8 July 2014}}</ref> Тој сметал дека брзината и физичката сила во играта во Шкотска е тешко да се прилагодат и изјавил: "Шкотскиот фудбал не е лесен. Тоа, воопшто не е слаба лига".<ref name="dr1" /> Сепак, на 26 март 2014, со Селтик ја освоил титулата во [[Премиер лига на Шкотска|Премиер лигата на Шкотска]], за која придонел со 26 настапи и 7 гола.<ref>{{cite web|url = https://www.theguardian.com/football/2014/mar/26/celtic-partick-thistle-scottish-premier-league-match-report|title=Celtic crush Partick Thistle to make it three SPL titles in a row|date=26 March 2014|work=The Guardian|access-date=26 March 2014}}</ref><ref>{{cite web|url = https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/celtic/10724728/Partick-Thistle-1-Celtic-5-match-report.html|title=Partick Thistle 1 Celtic 5|date=26 March 2014|work=The Daily Telegraph|access-date=26 March 2014}}</ref> Тој забележал 5 настапи и во Лигата на шампионите, каде Селтик играле во група со поранешните европски шампиони [[ФК Барселона|Барселона]], [[ФК Милан|Милан]] и [[ФК Ајакс|Ајакс]]. ===Брондби=== Во септември 2014 година, Пуки му се придружил на неговиот сонародник [[Лукаш Храдецки]] во редовите на [[Данска|данскиот]] клуб [[Брондби ИФ|Брондби]]. Договорот бил на заем до крајот на сезоната, но вклучувал и опција Брондби трајно да го откупи играчот.<ref>{{Cite web |url = http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288732414292.html |title = Teemu Pukki siirtyy Tanskaan! |access-date = 1.9.2014 |archive-date = 2015-04-02 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150402093936/http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288732414292.html |url-status = dead }}</ref> Пуки за прв пат играл во [[Суперлига на Данска|Суперлигата на Данска]] на 14 септември 2014 година во натпреварот Брондби - [[ФК Рандерс|Рандерс]] (0-2).<ref>{{Cite news| url = http://yle.fi/urheilu/taysi_stadion_seurasi_pukin_debyyttia_-_suuret_paineet_nakyivat_pelissa/7471093 | title = Täysi stadion seurasi Pukin debyyttiä - suuret paineet näkyivät pelissä | access-date = YLE Urheilu 15.9.2014 | language = fi}}</ref> Првиот гол во данската лига Пуки го постигнал на 28 септември на гостувањето против [[ФК Есбјерг|Есбјерг]], кога го довел својот тим во водство од 0-1, во натпревар што завршил 2-2.<ref>{{Cite news | url = http://yle.fi/urheilu/teemu_pukki_pudotti_apinan_selastaan_tuntui_paremmalta/7497544 | title = Teemu Pukki pudotti apinan selästään: "Tuntui paremmalta" | access-date = YLE Urheilu 29.9.2014 | language = fi | archive-date = 2015-04-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150402095307/http://yle.fi/urheilu/teemu_pukki_pudotti_apinan_selastaan_tuntui_paremmalta/7497544 | url-status = dead }}</ref> Тој веднаш го зазел своето место во почетниот состав на Брондби и по своето деби ги одиграл сите 27 натпревари во почетната постава. Тој бил најдобар стрелец на тимот со 9 гола, што бил негов личен рекорд на постигнати првенствени голови за некој странски клуб во текот на една сезона.<ref name="iltasanomat.fi">{{Cite news | url = http://www.iltasanomat.fi/huuhkajat/art-2000000832302.html | title = Teemu Pukki nimettiin Tanskan liigan kuukauden pelaajaksi | access-date = Ilta-Sanomat 7.11.2014 | language = fi | archive-date = 2016-05-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160507045530/http://www.iltasanomat.fi/huuhkajat/art-2000000832302.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-2000000931365.html | title = Teemu Pukki paransi kausiennätystään | access-date = Ilta-Sanomat 25.5.2015 | language = fi | archive-date = 2016-05-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160507052235/http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-2000000931365.html | url-status = dead }}</ref> Во јуни 2015 година, Брондби објавил дека ќе ја искористи опцијата за откуп вклучена во договорот за заем на Пуки, потпишувајќи тригодишен договор со финскиот напаѓач. Клубовите не ја обелодениле сумата на трансферот, но според извештаите во медиумите, Брондби платил помалку од милион евра.<ref>{{Cite news | url = http://yle.fi/urheilu/kehuja_saaneen_teemu_pukin_ura_jatkuu_tanskassa_-_han_on_tuonut_hyokkaykseemme_paljon_laatua/8089368 | title = Kehuja saaneen Teemu Pukin ura jatkuu Tanskassa - ”Hän on tuonut hyökkäykseemme paljon laatua” | access-date = YLE Urheilu 19.6.2015 | language = fi}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://ekstrabladet.dk/sport/fodbold/dansk_fodbold/superligaen/broendby/broendby-i-offensiven-pukki-er-paa-plads/5613188 | title = Brøndby i offensiven: Pukki er på plads | access-date = Tipsbladet 18.6.2015 | language = fi}}</ref> Сезоната 2015-2016 за данскиот клуб и Пуки започнала со квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]]. Пуки постигнал 3 гола во првите три квалификациски кола, но во плејоф рундата Брондби бил елиминирани од грчкиот [[ФК ПАОК|ПАОК]] и не успеале да влезат во фазата по групи. Пуки бил клучен играч на Брондби и во данското првенство каде ги одиграл сите 33 првенствени натпревари, постигнувајќи како и во минатата сезона - 9 гола. [[File:Zen-Brondb (7).jpg|thumb|170px|left|Пуки (жолт дрес) играјќи за Брондби во 2016.]] Сезоната 2016–2017, била најдобрата за Пуки во неговата дотогашна кариера. Како и во претходната сезона, Брондби повторно играл во квалификациите за Лига Европа. Пуки постигнал три гола во отстранувањето на исландскиот [[ФК Валур|Валур]] со вкупен резултат 10-1, а во реваншот од третото коло против германската [[ФК Херта Берлин|Херта Берлин]], тој постигнал [[хет-трик]] во победата со 3-1 помагајќи му на Брондби да го поништи дефицитот од првиот натпревар (завршил 1-0 за Херта) и да се пласита во плејоф рундата втора година по ред. Сепак, како и пред 12 месеци, таму жолто-сините биле елиминирани од еден грчки клуб, но овојпат тоа бил [[ФК Панатинаикос|Панатинаикос]]. Во [[Суперлига на Данска|Суперлигата на Данска]] Пуки одиграл 34 од 36 првенствени натпревари, и постигнал 20 голови, со кои повторно бил најдобар стрелец на Брондби и воедно втор стрелец во лигата, зад [[Маркус Ингвартсен]] од [[ФК Нордсјеланд|Нордсјеланд]] кој постигнал три повеќе. Тој постигнал три гола и во Купот на Данска, вклучувајќи го и голот во финалето против [[ФК Копенхаген|Копенхаген]], кое Брондби го загубиле со 3-1.<ref>{{Cite news | url = https://yle.fi/urheilu/3-9632811 | title = Pukin maali ei auttanut: Bröndby hävisi cup-finaalin, FC Kööpenhamina juhlii tuplamestaruutta | access-date = YLE Urheilu 25.5.2017 | language = fi}}</ref> Второто место освоено во данското првенство во претходната сезона, му овозможило на Брондби повторно да игра во квалификациите за Лига Европа. Овојпат тие започнале од второто коло, во кое го елиминирале финскиот [[ВПС]] (Пуки постигнал гол во првиот натпревар што завршил 2-0 за Брондби), а во следното испаднале од хрватскиот [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]]. Во лигата постигнал 11 гола на 26 натпревари. Во својата последна сезона со клубот, Пуки се простил од Брондби со првиот освоен трофеј со овој клуб, после победата во Купот на Данска во кое жолто-сините биле подобри од [[Силкеборг ИФ|Силкеборг]] со 3-1. Вкупно во четирите поминати сезони во дресот на Брондби, Пуки одиграл вкупно 164 натпревари и постигнал 72 гола. ===Норич Сити=== На 30 јуни 2018, Пуки како слободен играч потпишал тригодишен договор со англискиот [[ФК Норич Сити|Норич Сити]], кој во сезоната 2018-2019 се натпреварувал во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип|Чемпионшип]], второто ниво на англискиот фудбал.<ref>{{cite web|title=Norwich City sign Finland striker Teemu Pukki|url=https://www.canaries.co.uk/News/2018/june/pukki-signs/|publisher=Norwich City F.C.|date=30 June 2018|access-date=30 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820095248/https://www.canaries.co.uk/News/2018/june/pukki-signs/|archive-date=20 August 2019|url-status=dead}}</ref> Дебитирал на 4 август, играјќи го целиот натпревар во ремито 2-2 против [[ФК Бирмингем Сити|Бирмингем Сити]],<ref>{{cite news |last1=Freezer |first1=David |title=Birmingham 2 Norwich City 2 – Hernandez the hero as Canaries fight back twice for opening-day draw |url=https://www.edp24.co.uk/sport/norwich-city/birmingham-v-norwich-report-1-5638211 |access-date=10 April 2019 |newspaper=Eastern Daily Press |date=4 August 2018}}</ref> а една недела подоцна го постигнал својот прв гол во поразот на домашен терен од [[ФК Вест Бромвич Албион|Вест Бромвич Албион]] со 3-4. После не многу ефикасниот почеток, Пуки влегол во форма во ноември постигнувајќи четири гола во првите два натпревари од месецот, а својот 10-ти погодок за сезоната во Чемпионшип го постигнал на 24 ноември 2018, во победата со 4-1 на гостувањето кај {{Fb team (N) Swansea City}}. На 10 февруари 2018, со двата гола против [[ФК Ипсвич Таун|Ипсвич Таун]] во победата со 3-0, Пуки стигнал до бројката од 20 гола во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип|лигата за сезоната 2018-2019]], изедначувајќи го рекордот по бројот на постигнати голови од фински фудбалер во оваа лига поставен од поранешниот играч на Ипсвич, [[Шефки Кучи]], во сезоната 2004-2005. Само три дена подоцна, со голот против {{Fb team (N) Preston}}, тој го надминал Кучи станувајќи првиот финец кој постигнал 21 гол во Чемпионшип.<ref>{{cite news |last1=Bailey |first1=Michael |title='It's nice to beat him' – Pukki chuffed to seal his own piece of history over Ipswich favourite |url=https://www.edp24.co.uk/sport/norwich-city/teemu-pukki-on-beating-shefki-kuqi-finnish-record-ipswich-1-5886338 |access-date=10 April 2019 |date=10 February 2019}}</ref> Својот 29-ти и последен гол за сезоната, го постигнал во победата со 2-1 на гостувањето кај {{Fb team (N) Aston Villa}}, во последното коло. Завршувајќи ја сезоната со 29 голови, Пуки бил најдобар стрелец во Чемпионшип за сезоната и исто така бил избран за Играч на сезоната во Чемпионшип.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47710254|title=EFL awards: Che Adams, Teemu Pukki & Billy Sharp on Championship shortlist|date=26 March 2019|access-date=28 March 2019|website=BBC Sport}}</ref> Веќе во првата своја сезона во [[Норфолк]], тој му помогнал на Норич да ја освои титулата во второто ниво на англискиот фудбал и да избори промоција во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], враќајќи се таму после тригодишно отсуство. [[Податотека:Manchester United v Norwich City, 16 April 2022 (21).jpg|thumb|right|Пуки (жолт дрес бр. 22) играјќи за {{Fb team (N) Norwich City}} против {{Fb team (N) Manchester United}}]] На 3 јули 2019, Пуки потпишал нов тригодишен договор со Норич.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48861548|title=Norwich City: Teemu Pukki signs new contract|date=3 July 2019|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019}}</ref> Пуки дебитирал во [[Премиер лига на Англија 2019-2020|Премиер лигата]] на 9 август 2019, во поразот со 4-1 од {{Fb team (N) Liverpool}} на [[Анфилд]], во кој го постигнал единствениот гол за Норич.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/49201578|title=Liverpool 4–1 Norwich: Newly promoted side overwhelmed at Anfield|date=9 August 2019|access-date=10 August 2019|website=BBC Sport}}</ref> Осум дена подоцна, во второто коло од сезоната тој постигнал [[хет-трик]] против [[ФК Њукасл Јунајтед|Њукасл Јунајтед]] во победата со 3-1, станувајќи само вториот финец по [[Микаел Форсел]] кој успеал да постигне хет-трик во Премиер лигата и првиот играч на Норич Сити кој го сторил тоа во еден натпревар од Премиер лигата уште од [[Ефан Екоку]] против {{Fb team (N) Everton}} во септември 1993.<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/optajoe/status/1162749743023435776?s=21|title=3 – Teemu Pukki is the first player to score a @premierleague hat-trick for Norwich City since Efan Ekoku against Everton in September 1993. Magic.pic.twitter.com/G1BEHe6qBx|date=17 August 2019}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2019/aug/17/norwich-newcastle-premier-league-match-report|title=Norwich brush aside Newcastle thanks to Teemu Pukki hat-trick|last=MacInnes|first=Paul|date=17 August 2019|work=The Observer|access-date=17 August 2019|language=en-GB|issn=0029-7712}}</ref> Сезоната ја завршил со 38 настапи (36 во лигата и 2 во ФА Купот) и 11 голови, но последниот гол за сезоната го постигнал уште во јануари 2020, во поразот со 1-2 од {{Fb team (N) Tottenham}} на [[Кароу Роуд]]. На крајот од сезоната, Норич испаднал од лигата и се вратил во Чемпионшип, завршувајќи на последното место.<ref>{{Cite web|last=Doyle|first=Tom|date=26 July 2020|title=Premier League top scorers: Jamie Vardy wins the Golden Boot|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/premier-league-top-scorers-season-2020-goals-assists-golden-boot-standings-final-day-a4479231.html|access-date=7 April 2021|website=www.standard.co.uk|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Young|first=Alex|date=27 July 2020|title=How the Premier League table looks after the 2019–20 season ends|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/premier-league-table-2020-standings-latest-fixtures-results-epl-gameweek-38-a4508561.html|access-date=7 April 2021|website=www.standard.co.uk|language=en}}</ref> Во сезоната 2020-2021, Пуки постигнал 26 гола за ''канаринците'' помагајќи им експресно да се вратат во елитата. На 14 март 2021, со својот 21 гол за сезоната, Пуки станал најбрзиот играч кој стигнал до бројката од 50 гола во Чемпионшип, во историјата на оваа лига. За тоа му биле потребни само 75 натпревари надминувајќи го претходниот рекорд кој го држеле [[Двајт Гејл]] и [[Шон Гоутер]]. Во април 2021 година, тој бил вклучен Тимот на сезоната во Чемпионшип и бил номиниран за наградата Играч на сезоната во Чемпионшип,<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56893266|title=Buendia, Pukki & Toney up for EFL award|work=BBC Sport |date=26 April 2021 }}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=29 April 2021 |title=2021 EFL Awards winners announced |url=https://www.efl.com/news/2021/april/2021-efl-awards-winners-announced/ |access-date=11 September 2021 |website=www.efl.com |language=}}</ref> која последователно му припаднала на неговиот соиграч [[Емилијано Буендија]].<ref name=":7" /> === Минесота Јунајтед === На 27 јуни 2023, Пуки со слободен трансфер се приклучил на екипата од [[МЛС]] лигата, [[ФК Минесота Јунајтед|Минесота Јунајтед]], како нивен назначен играч до јуни 2025.<ref>{{cite web|url=https://www.mnufc.com/news/minnesota-united-sign-forward-teemu-pukki|title=Minnesota United Sign Forward Teemu Pukki|publisher=Minnesota United FC|date=27 June 2023}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Пуки ја претставувал својата Финска, во сите младински селекции од под 15 години до под 21 година. Со [[Фудбалска репрезентација на Финска под 21 година|репрезентацијата под 21 година]], тој учествувал на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2009|Европското првенство под 21 година во 2009 година]]. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Финска|сениорската репрезентација на Финска]] го направил на 4 февруари 2009, кога селекторот [[Стјуарт Бакстер]] го искористил како замена во пријателскиот натпревар против {{NazNB|FUrep|JPN}} во [[Токио]].<ref>{{cite web | url = http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_sports/view/406883/1/.html | title = Football: Japan thrash Finland 5–1 in international friendly | publisher = channelnewsasia.com | date = 4 February 2009 | access-date = 5 August 2012 | archive-date = 2012-10-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121018223027/http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_sports/view/406883/1/.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news|url=http://yle.fi/urheilu/suomelle_selkasauna_tokiossa/6063047 |title=Suomelle selkäsauna Tokiossa |date= 4 February 2009 |access-date=25 January 2015|publisher=YLE Urheilu|language=fi}}</ref> Својот прв погодок во дресот со националниот грб го постигнал после повеќе од три години од своето деби, на 26 мај 2013, во победата со 3-2 во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|TUR}}. Во [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020|квалификациите]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]], Пуки постигнал 10 гола за Финска, помагајќи и на својата земја за првпат во својата историја да се пласира на едно големо натпреварување. На 14 ноември 2025 го одиграл својот последен натпревар за репрезентацијата, загубен со 0-1 од {{NazNB|FUrep|MLT}} во [[Хелсинки]], во квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite web|url=https://sport.com.mk/fudbal/puki-se-zboguva-od-reprezentaczijata-na-finska/|title=Пуки се збогува од репрезентацијата на Финска|publisher=sport.com.mk|date=14 ноември 2025|access-date=16 ноември 2025}}</ref> Својата репрезентативна кариера ја завршил со 132 настапи и 42 гола, со што во споменатите категории ги зазема соодветно второто (единствено зад [[Јари Литманен]]) и првото место во историјата на финската репрезентација. ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|FIN}} {{Cronopar|4-2-2009|Фукуока|JPN|5|1|FIN|-|Пријателска|13={{subon|67}}}} {{Cronopar|3-3-2010|Та Кали|MLT|1|2|FIN|-|Пријателска|13={{subon|83}}}} {{Cronopar|21-5-2010|Талин|EST|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|10-8-2011|Рига|LAT|0|2|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|2-9-2011|Хелсинки|FIN|4|1|MDA|-|Квал. за ЕП|2012|13={{subon|61}}}} {{Cronopar|6-9-2011|Хелсинки|FIN|0|2|NLD|-|Квал. за ЕП|2012|13={{suboff|61}}}} {{Cronopar|7-10-2011|Хелсинки|FIN|1|2|SWE|-|Квал. за ЕП|2012|13={{suboff|60}}}} {{Cronopar|11-10-2011|Будимпешта|HUN|0|0|FIN|-|Квал. за ЕП|2012|13={{subon|84}}}} {{Cronopar|15-11-2011|Есбјерг|DNK|2|1|FIN|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-2-2012|Клагенфурт|AUT|3|1|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|87}}}} {{Cronopar|26-5-2012|Хелсинки|FIN|3|2|TUR|1|Пријателска|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|1-6-2012|Тарту|EST|1|2|FIN|-|Coppa del Baltico|2012|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|3-6-2012|Виру|FIN|1|1|LAT|-|Coppa del Baltico|2012|11=dts|12=3 – 5|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|15-8-2012|Белфаст|NIR|3|3|FIN|1|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|7-9-2012|Хелсинки|FIN|0|1|FRA|-|Квал. за СП|2014}} {{Cronopar|11-9-2012|Теплице|CZE|0|1|FIN|1|Пријателска|13={{suboff|88}}}} {{Cronopar|12-10-2012|Хелсинки|FIN|1|1|GEO|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|62}}}} {{Cronopar|14-11-2012|Никозија|CYP|0|3|FIN|1|Пријателска|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|6-2-2013|Нетанија|ISR|2|1|FIN|-|Пријателска}} {{Cronopar|22-3-2013|Хихон|ESP|1|1|FIN|1|Квал. за СП|2014|13={{suboff|90+3}}}} {{Cronopar|26-3-2013|Луксембург|LUX|0|3|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}|14=Луксембург (град)}} {{Cronopar|7-6-2013|Хелсинки|FIN|1|0|BLR|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|77}}}} {{Cronopar|11-6-2013|Гомел|BLR|1|1|FIN|1|Квал. за СП|2014|13={{suboff|77}}}} {{Cronopar|14-8-2013|Турку|FIN|2|0|SVN|-|Пријателска|13={{suboff|79}}}} {{Cronopar|6-9-2013|Хелсинки|FIN|0|2|ESP|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|10-9-2013|Тбилиси|GEO|0|1|FIN|-|Квал. за СП|2014}} {{Cronopar|15-10-2013|Сен Дени|FRA|3|0|FIN|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|86}}}} {{Cronopar|16-11-2013|Кардиф|WAL|1|1|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|5-3-2014|Ѓер|HUN|1|2|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|89}}}} {{Cronopar|21-5-2014|Хелсинки|FIN|2|2|CZE|2|Пријателска|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|29-5-2014|Вентспилс|FIN|0|1|LTU|-|Coppa del Baltico|2014|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|31-5-2014|Вентспилс|EST|0|2|FIN|-|Coppa del Baltico|2014|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|7-9-2014|Торшавн|FRO|1|3|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|89}}}} {{Cronopar|11-10-2014|Хелсинки|FIN|1|1|GRE|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|14-10-2014|Хелсинки|FIN|0|2|ROU|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|14-11-2014|Будимпешта|HUN|1|0|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|65}}}} {{Cronopar|18-11-2014|Жилина|SVK|2|1|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|19-1-2015|Абу Даби|SWE|0|1|EST|-|Пријателска|13={{Suboff|61}}}} {{Cronopar|29-3-2015|Белфаст|NIR|2|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{subon|70}}}} {{Cronopar|9-6-2015|Турку|FIN|0|2|EST|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|13-6-2015|Хелсинки|FIN|0|1|HUN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|4-9-2015|Пиреј|GRE|0|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|67}}}} {{Cronopar|8-10-2015|Букурешт|ROU|1|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2016}} {{Cronopar|11-10-2015|Хелсинки|FIN|1|1|NIR|-|Квал. за ЕП|2016|13={{subon|66}}}} {{Cronopar|10-1-2016|Абу Даби|SWE|3|0|FIN|-|Пријателска|13={{Капитен}} {{suboff|63}}}} {{Cronopar|13-1-2016|Абу Даби|FIN|0|1|ISL|-|Пријателска}} {{Cronopar|26-3-2016|Вроцлав|POL|5|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|62}}}} {{Cronopar|29-3-2016|Осло|NOR|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|6-6-2016|Верона|ITA|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|31-8-2016|Менхенгладбах|GER|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|5-9-2016|Турку|FIN|1|1|KOS|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|6-10-2016|Рејкјавик|ISL|3|2|FIN|1|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|9-10-2016|Тампере|FIN|0|1|HRV|-|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|12-11-2016|Одеса|UKR|1|0|FIN|-|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|24-3-2017|Анталија|TUR|2|0|FIN|-|Квал. за СП|2018|13={{yel|68}}}} {{Cronopar|28-3-2017|Инсбрук|AUT|1|1|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|58}}}} {{Cronopar|7-6-2017|Турку|FIN|1|1|LIE|-|Пријателска|13={{suboff|54}}}} {{Cronopar|11-6-2017|Тампере|FIN|1|2|UKR|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|68}}}} {{Cronopar|5-9-2017|Скадар|KOS|0|1|FIN|1|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|6-10-2017|Риека|HRV|1|1|FIN|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|69}}}} {{Cronopar|9-10-2017|Турку|FIN|2|2|TUR|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|9-11-2017|Хелсинки|FIN|3|0|EST|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|23-3-2018|Белек|FIN|0|0|MKD|-|Пријателска|13={{yel|45}}}} {{Cronopar|26-3-2018|Белек|FIN|5|0|MLT|2|Пријателска|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|8-9-2018|Тампере|FIN|1|0|HUN|1|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза}} {{Cronopar|11-9-2018|Хелсинки|FIN|1|0|EST|1|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{suboff|90+1}}}} {{Cronopar|12-10-2018|Талин|EST|0|1|FIN|1|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{yel|89}}}} {{Cronopar|15-10-2018|Хелсинки|FIN|2|0|GRE|-|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{suboff|12}}}} {{Cronopar|15-11-2018|Атина|GRE|1|0|FIN|-|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{suboff|90+3}}}} {{Cronopar|18-11-2018|Будимпешта|HUN|2|0|FIN|-|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза}} {{Cronopar|23-3-2019|Удине|ITA|2|0|FIN|-|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|26-3-2019|Ереван|ARM|0|2|FIN|-|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|8-6-2019|Тампере|FIN|2|0|BIH|2|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|11-6-2019|Вадуц|LIE|0|2|FIN|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|5-9-2019|Тампере|FIN|1|0|GRE|1|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|85}}}} {{Cronopar|8-9-2019|Тампере|FIN|1|2|ITA|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|12-10-2019|Зеница (град)|BIH|4|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2020|13={{yel|88}}}} {{Cronopar|15-10-2019|Турку|FIN|3|0|ARM|2|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|15-11-2019|Хелсинки|FIN|3|0|LIE|2|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|84}}}} {{Cronopar|18-11-2019|Атина|GRE|2|1|FIN|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|3-9-2020|Хелсинки|FIN|0|1|WAL|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{yel|47}}}} {{Cronopar|6-9-2020|Даблин|IRL|0|1|FIN|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|90+1}}}} {{Cronopar|11-10-2020|Хелсинки|FIN|2|0|BUL|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|87}}}} {{Cronopar|14-10-2020|Хелсинки|FIN|1|0|IRL|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|11-11-2020|Сен Дени|FRA|0|2|FIN|-|Пријателска|13={{subon|80}}}} {{Cronopar|15-11-2020|Софија|BUL|1|2|FIN|1|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|89}}}} {{Cronopar|18-11-2020|Кардиф|WAL|3|1|FIN|1|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|90}}}} {{Cronopar|24-3-2021|Хелсинки|FIN|2|2|BIH|2|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|28-3-2021|Киев|UKR|1|1|FIN|1|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|31-3-2021|Санкт Гален|CHE|3|2|FIN|-|Пријателска|13={{subon|77}}}} {{Cronofin|90|30|6|2|Фудбалска репрезентација на Финска#Играчи со најмногу настапи|Фудбалска репрезентација на Финска#Играчи со најмногу голови}} ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 20 мај 2021.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2006 || rowspan=2|{{flagsport|FIN}} [[ФК КооТееПее|КооТееПее]] || [[Вејкауслига 2006|ВЛ]] || 5 || 0 || [[Фудбалски куп на Финска 2006|КФ]]+[[Лига куп на Финска 2006|ЛКФ]] || 0+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 5 || 0 |- | 2007 || [[Вејкауслига 2007|ВЛ]] || 24 || 3 || [[Фудбалски куп на Финска 2007|КФ]]+[[Лига куп на Финска 2007|ЛКФ]] || 0+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 24 || 3 |- !colspan=3|Вкупно КооТееПее || 29 || 3 || || 0 || 0 || || - || - || || - || - || 29 || 3 |- | 2008-2009 || rowspan=2|{{flagsport|ESP}} [[Севиља Атлетико]] || [[Сегунда Дивисион (Шпанија) 2008-2009|СД]] || 17 || 3 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 17 || 3 |- | 2009-2010 || [[Сегунда Дивисион Б (Шпанија) 2009-2010|СДБ]] || 16 || 0 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 16 || 0 |- !colspan=3|Вкупно Севиља Атлетико || 33 || 3 || || || || || || || || || || 33 || 3 |- || [[ФК Севиља сезона 2008-2009|2008-2009]] || {{flagsport|ESP}} [[ФК Севиља|Севиља]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2008-2009|ПД]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2008-2009|КШ]] || 0 || 0 || [[Куп на УЕФА 2008-2009|КУ]] || 0 || 0 || - || - || - || 1 || 0 |- | [[ХЈК Хелсинки сезона 2010|2010]] || rowspan=2|{{flagsport|FIN}} [[ХЈК Хелсинки]] || [[Вејкауслига 2010|ВЛ]] || 7 || 2 || [[Фудбалски куп на Финска|КФ]]+[[Лига куп на Финска|ЛКФ]] || 1+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 8 || 2 |- | [[ХЈК Хелсинки сезона 2011|2011]] || [[Вејкауслига 2011|ВЛ]] || 18 || 11 || [[Фудбалски куп на Финска|КФ]]+[[Лига куп на Финска|ЛКФ]] || 0+6 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 2011/12|ЛШ]]+[[УЕФА Лига Европа 2011-2012|ЛЕ]] || 4<ref name=pr/>+2<ref name=npo>Во плејофот.</ref> || 2+3 || - || - || - || 30 || 17 |- !colspan="3"|Вкупно ХЈК Хелсинки || 25 || 13 || || 7 || 1 || || 6 || 5 || || - || - || 38 || 19 |- || [[ФК Шалке 04 сезона 2011-2012|2011-2012]] || rowspan=3|{{flagsport|GER}} [[ФК Шалке 04|Шалке 04]] || [[Бундеслига 2011-2012|БЛ]] || 19 || 5 || [[Фудбалски куп на Германија 2011-2012|КГ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2011-2012|ЛЕ]] || 0 || 0 || [[Суперкуп на Германија 2011|СГ]] || 0 || 0 || 21 || 5 |- || [[ФК Шалке 04 сезона 2012-2013|2012-2013]] || [[Бундеслига 2012-2013|БЛ]] || 17 || 3 || [[Фудбалски куп на Германија 2012-2013|КГ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2012/13|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 24 || 3 |- || [[ФК Шалке 04 сезона 2013-2014|авг. 2013]] || [[Бундеслига 2013-2014|БЛ]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2013-2014|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2013/14|ЛШ]] || 1<ref name="npo"/> || 0 || - || - || - || 2 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно Шалке 04 || 37 || 8 || || 4 || 0 || || 6 || 0 || || - || - || 47 || 8 |- || [[ФК Селтик сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=2|{{flagsport|SCO}} [[ФК Селтик|Селтик]] || [[Премиер лига на Шкотска 2013-2014|ПШ]] || 25 || 7 || [[Фудбалски куп на Шкотска 2013-2014|КШ]]+[[Лига куп на Шкотска 2013-2014|ЛКШ]] || 1+1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2013-2014|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 32 || 7 |- || [[ФК Селтик сезона 2014-2015|авг. 2014]] || [[Премиер лига на Шкотска 2014-2015|ПШ]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Шкотска 2014-2015|КШ]]+[[Лига куп на Шкотска 2014-2015|ЛКШ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2014-2015|ЛШ]] || 4<ref name=pr/> || 2 || - || - || - || 5 || 2 |- !colspan="3"|Вкупно Селтик || 26 || 7 || || 2 || 0 || || 9 || 2 || || - || - || 37 || 9 |- || [[Брондби ИФ сезона 2014-2015|2014-2015]] || rowspan=4|{{flagsport|DNK}} [[Брондби ИФ|Брондби]] || [[Суперлига на Данска 2014-2015|СЛ]] || 27 || 9 || [[Фудбалски куп на Данска 2014-2015|КД]] || 3 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 0 || 0 || - || - || - || 30 || 11 |- || [[Брондби ИФ сезона 2015-2016|2015-2016]] || [[Суперлига на Данска 2015-2016|СЛ]] || 33 || 9 || [[Фудбалски куп на Данска 2015-2016|КД]] || 3 || 1 || [[УЕФА Лига Европа 2015-2016|ЛЕ]] || 8<ref name=pr>Nei turni preliminari.</ref> || 3 || - || - || - || 44 || 13 |- || [[Брондби ИФ сезона 2016-2017|2016-2017]] || [[Суперлига на Данска 2016-2017|СЛ]] || 34 || 20 || [[Фудбалски куп на Данска 2016-2017|КД]] || 4 || 3 || [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|ЛЕ]] || 8<ref name=pr/> || 6 || - || - || - || 46 || 29 |- || [[Брондби ИФ сезона 2017-2018|2017-2018]] || [[Суперлига на Данска 2017-2018|СЛ]] || 36 || 17 || [[Фудбалски куп на Данска 2017-2018|КД]] || 5 || 1 || [[УЕФА Лига Европа 2017-2018|ЛЕ]] || 3<ref name=pr/> || 1 || - || - || - || 44 || 19 |- !colspan="3"|Вкупно || 130 || 55 || || 15 || 7 || || 19 || 10 || || - || - || 164 || 72 |- | [[ФК Норич Сити сезона 2018-2019|2018-2019]] || rowspan=3|{{flagsport|ENG}} {{Fb team (N) Norwich City}} || [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|ФЛЧ]] || 43 || 29 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2018-2019|ЛК]] || 1+2 || 0+1 || - || - || - || - || - || - || 46 || 30 |- | [[ФК Норич Сити сезона 2019-2020|2019-2020]] || [[Премиер лига на Англија 2019-2020|ПЛ]] || 36 || 11 ||[[ФА Куп 2019-2020|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2019-2020|ЛК]] || 2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 38 || 11 |- | [[ФК Норич Сити сезона 2020-2021|2020-2021]] || [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2020-2021|ФЛЧ]] || 41 || 26 || [[ФА Куп 2020-2021|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2020-2021|ЛК]] || 1+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 42 || 26 |- !colspan="3"|Вкупно Норич Сити || 120 || 66 || || 6 || 1 || || - || - || || - || - || 126 || 67 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 401 || 155 || || 33 || 9 || || 40 || 17 || || 0 || 0 || 474 || 181 |} ==Титули== ===Клупски=== ===={{flagsport|FIN}} ХЈК Хелсинки==== *'''[[Вејкауслига]]''' : 2 : 2010, 2011 *'''[[Фудбалски куп на Финска|Куп на Финска]]''' : 1 : 2011 ===={{flagsport|SCO}} Селтик==== *'''[[Премиер лига на Шкотска]]''' : 1 : 2013-2014 ===={{flagsport|DEN}} Брондби==== *'''[[Фудбалски куп на Данска|Куп на Данска]]''' : 1 : 2017-2018 ===={{flagsport|ENG}} Норич Сити==== *'''[[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип]]''' : 2 : 2018-2019, 2020-2021 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Финска |image3=Flag of Finland.svg }} * [https://int.soccerway.com/players/teemu-pukki/8468/ Теему Пуки на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/teemu-pukki/profil/spieler/46972 Теему Пуки на transfermarkt] * [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=23882 Теему Пуки на 90minut] * [https://www.whoscored.com/Players/25028/Show/Teemu-Pukki Теему Пуки на whoscored] {{Состав на Финска на ЕП 2020}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пуки, Теему}} [[Категорија:Фински фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Севиља]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Шалке 04]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Селтик]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Брондби]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Норич Сити]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Минесота Јунајтед]] 9t5rvovj7pa9ikmhbipq90uxvkdorre 5544772 5544771 2026-04-25T22:00:08Z Carshalton 30527 /* Надворешни врски */ 5544772 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Теему Пуки | image = [[Податотека:Norwich 2 Chelsea 3 - Teemu Pukki.jpg|160px]] | height = {{height|m=1.91}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1990|3|29}} | cityofbirth = {{роден во|Котка|}} | countryofbirth = [[Финска]] | nationality = {{flagsport|FIN}} [[Финска]] | currentclub = {{Fb team HJK}} | clubnumber = 20 | position = [[Напад (фудбал)|напад]] | years1 = 2006-2008 | caps1 = 29 | goals1 = 3 | clubs1 = {{Fb team KooTeePee}} | years2 = 2008-2010 | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Sevilla}} | years3 = 2008-2010 | caps3 = 17 | goals3 = 3 | clubs3 = {{Fb team Sevilla Atletico}} | years4 = 2010-2011 | caps4 = 25 | goals4 = 13 | clubs4 = {{Fb team HJK}} | years5 = 2011-2013 | caps5 = 37 | goals5 = 8 | clubs5 = {{Fb team Schalke 04}} | years6 = 2013-2015 | caps6 = 26 | goals6 = 7 | clubs6 = {{Fb team Celtic}} | years7 = 2015-2018 | caps7 =130 | goals7 = 55 | clubs7 = {{Fb team Brondby}} | years8 = 2018-2023 | caps8 =198 | goals8 = 87 | clubs8 = {{Fb team Norwich City}} | years9 = 2023-2024 | caps9 = 35 | goals9 = 14 | clubs9 = {{Fb team Minnesota United}} | years10 = 2025- | caps10 = 29 | goals10 = 14 | clubs10 = {{Fb team HJK}} | nationalyears1 = 2005 | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 4 | nationalteam1 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 15 години|Финска 15]] | nationalyears2 = 2006 | nationalcaps2 = 13 | nationalgoals2 = 7 | nationalteam2 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 16 години|Финска 16]] | nationalyears3 = 2006-2007 | nationalcaps3 = 12 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 17 години|Финска 17]] | nationalyears4 = 2007-2008 | nationalcaps4 = 18 | nationalgoals4 = 5 | nationalteam4 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 18 години|Финска 18]] | nationalyears5 = 2009 | nationalcaps5 = 3 | nationalgoals5 = 2 | nationalteam5 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 19 години|Финска 19]] | nationalyears6 = 2007-2011 | nationalcaps6 = 23 | nationalgoals6 = 6 | nationalteam6 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска под 21 година|Финска 21]] | nationalyears7 = 2009-2025 | nationalcaps7 = 132 | nationalgoals7 = 42 | nationalteam7 = {{flagsport|FIN}} [[Фудбалска репрезентација на Финска|Финска]] }} '''Теему Пуки''' (роден на [[29 март]] [[1990]] година, во [[Котка]]) — [[Финска|фински]] [[фудбал]]ер, {{Football/FW/player}} на [[ХЈК Хелсинки]] и на [[Фудбалска репрезентација на Финска|финската репрезентација]]. Пуки ја започнал кариерата во екипата на [[ФК КооТееПее|КооТееПее]], за која дебитирал уште во 2005 година, на возраст од само 15 години во натпревар од [[Фудбалски куп на Финска|Купот на Финска]].<ref name="Professional Debut">{{cite web | url = https://www.hs.fi/urheilu/art-2000006244545.html | title = Vuoden jutut: Ensimmäinen miesten peli |trans-title=Stories of the Year: The first men's game | language = fi | publisher = [[Helsingin Sanomat]] | date = 20 September 2019 | access-date = 1 February 2020}}</ref> Во јануари 2008 година, тој се преселил во [[Шпанија|шпанската]] [[ФК Севиља|Севиља]], но таму немал премногу можности да игра и по само еден одигран натпревар во [[Примера Дивисион (Шпанија)|шпанското првенство]] се вратил во татковината каде играл за [[ХЈК Хелсинки]]. Со оваа екипа, тој го освоил [[Вејкауслига|финското првенство]] во 2010 година и бил дел од тимот што го освои првенство и [[Фудбалски куп на Финска|купот]] на неговата земја во 2011 година. Во август 2011 година, Пуки се преселил во [[ФК Шалке 04|Шалке 04]], [[Германија]], за рекордна сума која ја заработил некој фински клуб од 1,3 милиони евра. Но не можејќи да се избори за поголема минутажа во [[Гелзенкирхен]], во летото 2013 година тој заминал во [[ФК Селтик|Селтик]], каде го освоил [[Премиер лига на Шкотска|шкотското првенство]], а една година подоцна му се приклучил на данскиот [[ФК Брондби|Брондби]]. Во Брондби поминал четири сезони, а најголемиот успех го постигнал со освојувањето на [[Фудбалски куп на Данска|Купот на Данска]] во неговата последна сезона во клубот. Во 2018 година, Пуки потпишал за англискиот [[ФК Норич Сити|Норич Сити]], кому веќе во првата своја сезона му помогнал да избори промоција во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], откако го водел клубот до титулата во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|Чемпионшип]] со 29 постигнати гола. По пет години поминати во промоции и испаѓања со Норич, тој потпишал за {{Fb team (N) Minnesota United}} За [[Фудбалска репрезентација на Финска|финската репрезентација]] настапувал во периодот од 2009 до 2025 година, претставувајќи ја на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Во националниот дрес одиграл 132 натпревари, наоѓајќи се на второ место на вечната листа зад [[Јари Литманен]], кого токму го престигнал на листата на стрелците за репрезентацијата, каде моментално Пуки го зазема првото место со 42 постигнати гола. ==Технички карактеристики== Тој е центарфор со големо чувство за постигнување голови.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://tribuna.com/en/chelsea/news/3458657/|title=Jorginho warns Italy: 'Complete striker' Pukki is Finland's most important player|work=Tribuna.com|access-date=8 september 2019}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Меѓу најголемите негови квалитети се движењето без топка,<ref name=":0" /> способноста да се уфрла зад противничката одбрана,<ref name=":0" /> способноста да ја задржи топката и да изврши пресинг врз противниците.<ref name=":0" /> Исто така, е многу ладнокрвен при изведувањето на ударите од белата точка.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|lingua=en|name=Arindam|surname=Rej|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2019/08/19/analysing-norwich-city-star-teemu-pukki/|title=Evasive movement, sharp link-up play and efficient finishing - analysing Norwich City star Teemu Pukki|publisher=The Telegraph|date=19 август 2019|access-date=8 септември 2019}}</ref> ==Клупска кариера== ===КооТееПее=== Пуки ја започнал својата кариера во [[ФК КооТееПее|КооТееПее]], екипа од неговиот роден град [[Котка]]. Своето деби како професионален фудбалер го имал на 23 јуни 2005 година, на возраст од само 15 години во натпревар од [[Фудбалски куп на Финска|Купот на Финска]].<ref name="Professional Debut"/> На почетокот од следната сезона, под водството на [[Јане Хипонен]] тој дебитирал и во првенството на Финска, влегувајќи во 88-мата минута од натпреварот КооТееПее-ХЈК Хелсинки 2-1. Пуки запишал пет настапи во неговата прва сезона, сите влегувајќи од клупата за резерви. Во мај 2007 година, тој го продолжил својот договор со клубот до 2009 година. Во сезоната 2007, тој одиграл 24 првенствени натпревари и го постигнал својот прв првенствен погодок на 3 мај 2007 година, во победата со 1-0 на гостувањето кај [[ФК Виикингит|Викингит]], со што станал првиот стрелец на гол во историјата на [[Вејкауслига]]та роден во 90-тите години на минатиот век.<ref>{{Cite news|url= http://www.fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=703&archive=1|title= Pukki haluaa lisää maaleja|access-date= 2021-05-14|archive-date= 2016-03-07|archive-url= https://web.archive.org/web/20160307061834/http://fckooteepee.fi/?archive=1&news_id=703&page=uutiset|url-status= dead}}</ref> Само шест дена подоцна, тој додал уште два гола во победата со 3-0 над [[ФК Оулу|Оулу]], завршувајќи ја сезоната со вкупно 3 гола на својата сметка.<ref>{{Cite news|url= http://fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=800&archive=1|title= Teemu Pukki tähdistöotteluun|access-date= 2021-05-14|archive-date= 2016-03-06|archive-url= https://web.archive.org/web/20160306213958/http://fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=800&archive=1|url-status= dead}}</ref> ===Севиља и Севиља Атлетико=== Во јануари 2008 година, Пуки потпишал договор на три и пол години со шпанската [[ФК Севиља|Севиља]]. Откако по доаѓањето најпрво играл за јуниорите, за сезоната 2008-2009, тој бил промовиран во [[Севиља Атлетико]], вториот тим на андалусијците, кој се натпреварувал во Сегунда Дивисион - второто ниво на Шпанија. Дебитирал во Сегунда Дивисион на 4 октомври 2008 година, во натпреварот Севиља Атлетико-[[ФК Реал Сосиедад|Реал Сосиедад]];<ref>{{Cite news|url= http://www.fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=1053&archive=1|title= Pukki maalin makuun Espanjassa|access-date= 2021-05-14|archive-date= 2015-04-02|archive-url= https://web.archive.org/web/20150402145029/http://www.fckooteepee.fi/?page=uutiset&news_id=1053&archive=1|url-status= dead}}</ref> започнувајќи го натпреварот во почетната постава, Пуки го постигнал единствениот гол на натпреварот, со кој и обезбедил прва победа на Севиља Атлетико за сезоната. Тој постигнал уште два гола во Сегунда во месец ноември, и како награда за добрата форма бил повикан во првиот тим за натпреварот против [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] на почетокот на декември. Иако во тој натпревар не влегол во игра, своето деби за првиот тим на Севиља во [[Примера Дивисион (Шпанија)|Примера Дивисион]] го направил само околу месец дена подоцна, на 25 јануари 2009, кога влегол од клупата за резерви на местото на [[Ивица Драгутиновиќ]] во поразот на домашен терен од [[ФК Расинг Сантандер|Расинг Сантандер]]. Така, тој станал вториот финец по [[Јари Литманен]] кој играл во најсилната шпанска лига. Остатокот од сезоната поминал во знакот на повредата на скочниот зглоб, со која се здобил во март 2009 година, и која го извадила од акција за шест недели. Во сезоната 2009-2010, Севиља Атлетико играла во [[Сегунда Дивисион Б]], откако претрпеле испаѓање од второто ниво во претходната сезона. Втората сезона во Б тимот на Севиља била тешка за младиот фински напаѓач, кој особено по смената на тренерот во февруари 2010 година и доаѓањето на [[Рамон Техада]], се поретко се наоѓал дури и на клупата за резерви. Вкупно, Пуки одиграл 16 натпревари во текот на сезоната, од кои само четири во почетниот состав. По напорната сезона, Пуки објавил дека повеќе не сака да остане во Севиља, иако имал договор и за следната сезона. ===ХЈК Хелсинки=== [[Податотека:TeemuPukki.jpg|thumb|left|180px|Пуки играјќи за [[ХЈК Хелсинки]].]] Пуки се вратил во Финска во август 2010 година, потпишувајќи три и пол годишен договор со ХЈК Хелсинки.<ref>{{Cite news |url=http://yle.fi/urheilu/nyt_se_on_varmaa_-_teemu_pukki_hjk-paitaan/5622059 |title=Nyt se on varmaa - Teemu Pukki HJK-paitaan |date=28 August 2010 |access-date=27 December 2014 |publisher=YLE Urheilu |language=fi |archive-date=2014-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141231074304/http://yle.fi/urheilu/nyt_se_on_varmaa_-_teemu_pukki_hjk-paitaan/5622059 |url-status=dead }}</ref> Дебитирал на 30 август во натпревар против [[ИФК Мариехам|Мариехам]], додека својот прв гол го постигнал веќе во следниот натпревар против [[ФК Јаро|Јаро]]. За време на сезоната 2010, Пуки одиграл 7 натпревари и постигнал 2 гола во финското првенство помагајќи му на клубот да ја освои титулата. Тој, исто така, играл и во финалето на Купот на Финска, влегувајќи како замена на полувремето, но таму неговиот тим останал без пехарот откако бил поразен од [[ТПС Турки|ТПС]] со 0-2. За време на [[Вејкауслига 2011|сезоната 2011]] тој постигнал 11 гола и забележал 8 асистенции на 18 првенствени натпревари, со кој бил клучна фигура во составот на ХЈК кој ја одбранил титулата од претходната сезона. Неговите перформанси довеле до тоа да биде избран во Ол-стар тимот на финската лига за 2011 година.<ref>{{cite news|url=http://www.veikkausliiga.com/News.aspx?type=1&ID=45346 |title=Kopla-joukkue 2011 nimetty |date=29 October 2011 |access-date=27 December 2014 |publisher=Veikkausliiga |language=fi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141227191430/http://www.veikkausliiga.com/News.aspx?type=1&ID=45346 |archive-date=27 December 2014}}</ref> Во квалификациите за Лигата на шампионите, тој постигнал два гола во победата со 10-0 над [[ФК Бангор Сити|Бангор Сити]], пред Хелсинки да биде елиминиран во следната рунда од [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]]. Така, тие го продолжиле своето европско искуство во Лигата на Европа, каде противник им бил {{Fb team (N) Schalke 04}}; во првиот натпревар одигран во Финска, Хелсинки победил со 2-0, а Пуки бил стрелец на двата гола.<ref>{{cite news|url=http://yle.fi/urheilu/sensaatio_hjk_kaatoi_schalken_2-0/5409343 |archive-url=https://archive.today/20130430004511/http://yle.fi/urheilu/sensaatio_hjk_kaatoi_schalken_2-0/5409343 |url-status=dead |archive-date=30 April 2013 |title=Sensaatio: HJK kaatoi Schalken 2–0! |date=18 August 2011 |access-date=27 December 2014 |publisher=YLE Urheilu |language=fi }}</ref> Во реваншот германците славеле со 6-1, а Пуки одново бил стрелец.<ref>{{cite news|url=http://yle.fi/urheilu/schalke_jyrasi_hjkn_unelman_murusiksi/5412948 |archive-url=https://archive.today/20130429210554/http://yle.fi/urheilu/schalke_jyrasi_hjkn_unelman_murusiksi/5412948 |url-status=dead |archive-date=29 April 2013 |title=Schalke jyräsi HJK:n unelman murusiksi |date=25 August 2011 |access-date=27 December 2014 |publisher=YLE Urheilu |language=fi }}</ref> ===Шалке 04=== Откако го импресионирал раководството на Шалке 04 во двомечот од Лигата на Европа, на 31 август 2011 германскиот клуб го купил Пуки за сума од 1,3 милиони евра потпишувајќи тригодишен договор со играчот.<ref>{{cite web|url=http://www.yle.fi/urheilu/lajit/jalkapallo/kotimaa/2011/08/pukki_schalkeen_kolmen_vuoden_pestilla_2833997.html |title=Pukki Schalkeen kolmen vuoden pestillä |language=fi |publisher=YLE Urheilu |date=31 August 2011 |access-date=5 August 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117224109/http://www.yle.fi/urheilu/lajit/jalkapallo/kotimaa/2011/08/pukki_schalkeen_kolmen_vuoden_pestilla_2833997.html |archive-date=17 January 2012}}</ref> Своето деби го направил на 18 септември 2011, влегувајќи од клупата за резерви на местото на [[Клас-Јан Хунтелар]] во поразот со 0-2 на домашен терен од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}.<ref>{{Cite news|utl = http://yle.fi/urheilu/pukki_teki_debyyttinsa_bayernia_vastaan/5424833 | title = Pukki teki debyyttinsä Bayernia vastaan | access-date 18.9.2011 | language=fi}}</ref> Во својот трет натпревар за Шалке, а воедно и прв кој го започнал во почетната постава, Пуки ги постигнал својте први два гола за тимот од [[Гелзенкирхен]] во ремито 2-2 на гостувањето против [[ФК Хановер 96|Хановер]].<ref>{{Cite news | uel = http://yle.fi/urheilu/pukki_taysin_pitelematon_-_kaksi_maalia/5448563 | title = Pukki täysin pitelemätön - kaksi maalia!}}</ref> Со тоа, тој станал третиот Финец кој постигнал два гола на еден натпревар во германската [[Бундеслига]], по [[Ари Хјелм]] и [[Паси Раутиаинен]].<ref>{{cite web | url = http://www.suomifutis.com/2011/11/teemu-pukki-teki-suomalaista-futishistoriaa/ | title = Pukki makes Finnish football history | language = fi | publisher = suomifutis.com | date = 6 November 2011 | access-date = 5 August 2012}}</ref> Во сезоната 2011–2012, Пуки одиграл вкупно 19 првенствени натпревари, главно влегувајќи како замена, на кои постигнал пет погодоци. Исто така, одиграл два натпревари без постигнат гол во [[Фудбалски куп на Германија|Купот на Германија]], додека во Лига Европа не можел да игра бидејќи го претставувал ХЈК во истото натпреварување. [[Податотека:Teemu Pukki S04.jpg|thumb|right|Пуки со {{Fb team (N) Schalke 04}} во 2013 година]] За време на сезоната 2012–2013, тој многу почесто бил на клупата за резерви отколку на теренот: во првите дванаесет натпревари од Бундеслигата, тој се појавил во игра само еднаш. Во [[УЕФА Лига на шампиони 2012/13|Лигата на шампионите]], Пуки дебитирал во натпреварот против [[ФК Монпелје|Монпелје]] (2-2) на 3 октомври 2012 година, започнувајќи го натпреварот во почетната постава.<ref>{{Cite news|url = http://yle.fi/urheilu/pukki_avauksessa_schalkelle_viime_hetkilla_pettymys/6320887 |title = Pukki avauksessa, Schalkelle viime hetkillä pettymys|language=fi}}</ref> Пуки добил малку поголема минутажа кон крајот на есента, но слабите резултати на тимот довеле до промена на тренерот.<ref>{{Cite web |url = http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288527765153.html |title = Pukki tilanteestaan: nollataan ja uuteen nousuun |language = fi |accessdate = 2021-05-15 |archive-date = 2013-01-02 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130102221244/http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288527765153.html |url-status = dead }}</ref> Така, [[Хуб Стевенс]] тренерската клупа му ја препуштил на [[Јенс Келер]], кај кого Пуки редовно играл влегувајќи како замена. Сезоната ја завршил со вкупно 24 настапи и 3 гола во сите натпреварувања. На почетокот на следната сезона, Пуки одиграл два натпревари пред да го напушти клубот кон крајот на август 2013. Својот последен натпревар за Шалке го одиграл на 21 август 2013, во ремито 1-1 на домашен терен против [[Грција|грчкиот]] [[ФК ПАОК|ПАОК]] во квалификациите за [[УЕФА Лига на шампиони 2013/14|Лигата на шампионите]]. Вкупно за Шалке одиграл 47 натпревари и постигнал 8 голови. ===Селтик=== На 31 авгист 2013, Пуки потпишал четиригодишен договор со [[ФК Селтик|Селтик]], комплетирајќи го својот трансфер од Шалке 04 во [[Шкотска]] за необјавена сума.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23832031|title=Celtic sign Teemu Pukki from Schalke on four-year deal|website=BBC Sport|date=31 August 2013|access-date=1 September 2013}}</ref> Тој успеал да се впише во листата на стрелците уште на своето деби во победата со 3-1 на гостувањето кај [[ФК Хартс|Хартс]] на 14 септември 2013 година. Една недела подоцна, тој постигнал гол и на своето деби пред домашната публика во победата со 2-1 над [[ФК Сент Џонстон|Сент Џонстон]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24089866|title=Celtic 2–1 St Johnstone|first1=Jonathan|last1=Sutherland|website=BBC Sport}}</ref> На 14 декември, со својот трет гол за сезоната му донел победа на Селтик на домашен терен против [[ФК Хибернијан|Хибернијан]] со 1-0. Генерално, првата сезона на Пуки во Селтик се сметала за разочарување бидејќи се тој се мачел со формата и не успеа да ја пополни празнината што ја оставил [[Гари Хупер]] кој замина на почетокот на сезоната.<ref>{{cite web|title=Pukki's Celtic career will take off – Paatelainen|url=http://www.independent.ie/sport/soccer/pukkis-celtic-career-will-take-off-paatelainen-29893598.html|newspaper=Irish Independent|access-date=24 July 2014|date=7 January 2014}}</ref><ref name="psh">{{cite web|title=Teemu Pukki nets hat-trick as Celtic thrash LASK Linz 5–2 in Austria|url=http://www1.skysports.com/football/news/11787/9376173/teemu-pukki-scores-hat-trick-in-celtics-5-2-friendly-victory-over-lask-linz-in-austria|website=Sky Sports|access-date=24 July 2014|date=8 July 2014}}</ref> Самиот Пуки подоцна го признал недостатокот на влијание што го оставил, признавајќи дека првично чувствувал дека играњето во Шкотска ќе биде „полесно“ отколку во Германија.<ref name="dr1">{{cite web|last1=Gannon|first1=Michael|title=Celtic striker Teemu Pukki: I thought Scotland would be easy after Schalke.. I was wrong|url=http://www.dailyrecord.co.uk/sport/football/football-news/celtic-striker-teemu-pukki-thought-3826065|newspaper=Daily Record|access-date=24 July 2014|date=8 July 2014}}</ref> Тој сметал дека брзината и физичката сила во играта во Шкотска е тешко да се прилагодат и изјавил: "Шкотскиот фудбал не е лесен. Тоа, воопшто не е слаба лига".<ref name="dr1" /> Сепак, на 26 март 2014, со Селтик ја освоил титулата во [[Премиер лига на Шкотска|Премиер лигата на Шкотска]], за која придонел со 26 настапи и 7 гола.<ref>{{cite web|url = https://www.theguardian.com/football/2014/mar/26/celtic-partick-thistle-scottish-premier-league-match-report|title=Celtic crush Partick Thistle to make it three SPL titles in a row|date=26 March 2014|work=The Guardian|access-date=26 March 2014}}</ref><ref>{{cite web|url = https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/celtic/10724728/Partick-Thistle-1-Celtic-5-match-report.html|title=Partick Thistle 1 Celtic 5|date=26 March 2014|work=The Daily Telegraph|access-date=26 March 2014}}</ref> Тој забележал 5 настапи и во Лигата на шампионите, каде Селтик играле во група со поранешните европски шампиони [[ФК Барселона|Барселона]], [[ФК Милан|Милан]] и [[ФК Ајакс|Ајакс]]. ===Брондби=== Во септември 2014 година, Пуки му се придружил на неговиот сонародник [[Лукаш Храдецки]] во редовите на [[Данска|данскиот]] клуб [[Брондби ИФ|Брондби]]. Договорот бил на заем до крајот на сезоната, но вклучувал и опција Брондби трајно да го откупи играчот.<ref>{{Cite web |url = http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288732414292.html |title = Teemu Pukki siirtyy Tanskaan! |access-date = 1.9.2014 |archive-date = 2015-04-02 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150402093936/http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-1288732414292.html |url-status = dead }}</ref> Пуки за прв пат играл во [[Суперлига на Данска|Суперлигата на Данска]] на 14 септември 2014 година во натпреварот Брондби - [[ФК Рандерс|Рандерс]] (0-2).<ref>{{Cite news| url = http://yle.fi/urheilu/taysi_stadion_seurasi_pukin_debyyttia_-_suuret_paineet_nakyivat_pelissa/7471093 | title = Täysi stadion seurasi Pukin debyyttiä - suuret paineet näkyivät pelissä | access-date = YLE Urheilu 15.9.2014 | language = fi}}</ref> Првиот гол во данската лига Пуки го постигнал на 28 септември на гостувањето против [[ФК Есбјерг|Есбјерг]], кога го довел својот тим во водство од 0-1, во натпревар што завршил 2-2.<ref>{{Cite news | url = http://yle.fi/urheilu/teemu_pukki_pudotti_apinan_selastaan_tuntui_paremmalta/7497544 | title = Teemu Pukki pudotti apinan selästään: "Tuntui paremmalta" | access-date = YLE Urheilu 29.9.2014 | language = fi | archive-date = 2015-04-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150402095307/http://yle.fi/urheilu/teemu_pukki_pudotti_apinan_selastaan_tuntui_paremmalta/7497544 | url-status = dead }}</ref> Тој веднаш го зазел своето место во почетниот состав на Брондби и по своето деби ги одиграл сите 27 натпревари во почетната постава. Тој бил најдобар стрелец на тимот со 9 гола, што бил негов личен рекорд на постигнати првенствени голови за некој странски клуб во текот на една сезона.<ref name="iltasanomat.fi">{{Cite news | url = http://www.iltasanomat.fi/huuhkajat/art-2000000832302.html | title = Teemu Pukki nimettiin Tanskan liigan kuukauden pelaajaksi | access-date = Ilta-Sanomat 7.11.2014 | language = fi | archive-date = 2016-05-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160507045530/http://www.iltasanomat.fi/huuhkajat/art-2000000832302.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-2000000931365.html | title = Teemu Pukki paransi kausiennätystään | access-date = Ilta-Sanomat 25.5.2015 | language = fi | archive-date = 2016-05-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160507052235/http://www.iltasanomat.fi/jalkapallo/art-2000000931365.html | url-status = dead }}</ref> Во јуни 2015 година, Брондби објавил дека ќе ја искористи опцијата за откуп вклучена во договорот за заем на Пуки, потпишувајќи тригодишен договор со финскиот напаѓач. Клубовите не ја обелодениле сумата на трансферот, но според извештаите во медиумите, Брондби платил помалку од милион евра.<ref>{{Cite news | url = http://yle.fi/urheilu/kehuja_saaneen_teemu_pukin_ura_jatkuu_tanskassa_-_han_on_tuonut_hyokkaykseemme_paljon_laatua/8089368 | title = Kehuja saaneen Teemu Pukin ura jatkuu Tanskassa - ”Hän on tuonut hyökkäykseemme paljon laatua” | access-date = YLE Urheilu 19.6.2015 | language = fi}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://ekstrabladet.dk/sport/fodbold/dansk_fodbold/superligaen/broendby/broendby-i-offensiven-pukki-er-paa-plads/5613188 | title = Brøndby i offensiven: Pukki er på plads | access-date = Tipsbladet 18.6.2015 | language = fi}}</ref> Сезоната 2015-2016 за данскиот клуб и Пуки започнала со квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]]. Пуки постигнал 3 гола во првите три квалификациски кола, но во плејоф рундата Брондби бил елиминирани од грчкиот [[ФК ПАОК|ПАОК]] и не успеале да влезат во фазата по групи. Пуки бил клучен играч на Брондби и во данското првенство каде ги одиграл сите 33 првенствени натпревари, постигнувајќи како и во минатата сезона - 9 гола. [[File:Zen-Brondb (7).jpg|thumb|170px|left|Пуки (жолт дрес) играјќи за Брондби во 2016.]] Сезоната 2016–2017, била најдобрата за Пуки во неговата дотогашна кариера. Како и во претходната сезона, Брондби повторно играл во квалификациите за Лига Европа. Пуки постигнал три гола во отстранувањето на исландскиот [[ФК Валур|Валур]] со вкупен резултат 10-1, а во реваншот од третото коло против германската [[ФК Херта Берлин|Херта Берлин]], тој постигнал [[хет-трик]] во победата со 3-1 помагајќи му на Брондби да го поништи дефицитот од првиот натпревар (завршил 1-0 за Херта) и да се пласита во плејоф рундата втора година по ред. Сепак, како и пред 12 месеци, таму жолто-сините биле елиминирани од еден грчки клуб, но овојпат тоа бил [[ФК Панатинаикос|Панатинаикос]]. Во [[Суперлига на Данска|Суперлигата на Данска]] Пуки одиграл 34 од 36 првенствени натпревари, и постигнал 20 голови, со кои повторно бил најдобар стрелец на Брондби и воедно втор стрелец во лигата, зад [[Маркус Ингвартсен]] од [[ФК Нордсјеланд|Нордсјеланд]] кој постигнал три повеќе. Тој постигнал три гола и во Купот на Данска, вклучувајќи го и голот во финалето против [[ФК Копенхаген|Копенхаген]], кое Брондби го загубиле со 3-1.<ref>{{Cite news | url = https://yle.fi/urheilu/3-9632811 | title = Pukin maali ei auttanut: Bröndby hävisi cup-finaalin, FC Kööpenhamina juhlii tuplamestaruutta | access-date = YLE Urheilu 25.5.2017 | language = fi}}</ref> Второто место освоено во данското првенство во претходната сезона, му овозможило на Брондби повторно да игра во квалификациите за Лига Европа. Овојпат тие започнале од второто коло, во кое го елиминирале финскиот [[ВПС]] (Пуки постигнал гол во првиот натпревар што завршил 2-0 за Брондби), а во следното испаднале од хрватскиот [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук Сплит]]. Во лигата постигнал 11 гола на 26 натпревари. Во својата последна сезона со клубот, Пуки се простил од Брондби со првиот освоен трофеј со овој клуб, после победата во Купот на Данска во кое жолто-сините биле подобри од [[Силкеборг ИФ|Силкеборг]] со 3-1. Вкупно во четирите поминати сезони во дресот на Брондби, Пуки одиграл вкупно 164 натпревари и постигнал 72 гола. ===Норич Сити=== На 30 јуни 2018, Пуки како слободен играч потпишал тригодишен договор со англискиот [[ФК Норич Сити|Норич Сити]], кој во сезоната 2018-2019 се натпреварувал во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип|Чемпионшип]], второто ниво на англискиот фудбал.<ref>{{cite web|title=Norwich City sign Finland striker Teemu Pukki|url=https://www.canaries.co.uk/News/2018/june/pukki-signs/|publisher=Norwich City F.C.|date=30 June 2018|access-date=30 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820095248/https://www.canaries.co.uk/News/2018/june/pukki-signs/|archive-date=20 August 2019|url-status=dead}}</ref> Дебитирал на 4 август, играјќи го целиот натпревар во ремито 2-2 против [[ФК Бирмингем Сити|Бирмингем Сити]],<ref>{{cite news |last1=Freezer |first1=David |title=Birmingham 2 Norwich City 2 – Hernandez the hero as Canaries fight back twice for opening-day draw |url=https://www.edp24.co.uk/sport/norwich-city/birmingham-v-norwich-report-1-5638211 |access-date=10 April 2019 |newspaper=Eastern Daily Press |date=4 August 2018}}</ref> а една недела подоцна го постигнал својот прв гол во поразот на домашен терен од [[ФК Вест Бромвич Албион|Вест Бромвич Албион]] со 3-4. После не многу ефикасниот почеток, Пуки влегол во форма во ноември постигнувајќи четири гола во првите два натпревари од месецот, а својот 10-ти погодок за сезоната во Чемпионшип го постигнал на 24 ноември 2018, во победата со 4-1 на гостувањето кај {{Fb team (N) Swansea City}}. На 10 февруари 2018, со двата гола против [[ФК Ипсвич Таун|Ипсвич Таун]] во победата со 3-0, Пуки стигнал до бројката од 20 гола во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип|лигата за сезоната 2018-2019]], изедначувајќи го рекордот по бројот на постигнати голови од фински фудбалер во оваа лига поставен од поранешниот играч на Ипсвич, [[Шефки Кучи]], во сезоната 2004-2005. Само три дена подоцна, со голот против {{Fb team (N) Preston}}, тој го надминал Кучи станувајќи првиот финец кој постигнал 21 гол во Чемпионшип.<ref>{{cite news |last1=Bailey |first1=Michael |title='It's nice to beat him' – Pukki chuffed to seal his own piece of history over Ipswich favourite |url=https://www.edp24.co.uk/sport/norwich-city/teemu-pukki-on-beating-shefki-kuqi-finnish-record-ipswich-1-5886338 |access-date=10 April 2019 |date=10 February 2019}}</ref> Својот 29-ти и последен гол за сезоната, го постигнал во победата со 2-1 на гостувањето кај {{Fb team (N) Aston Villa}}, во последното коло. Завршувајќи ја сезоната со 29 голови, Пуки бил најдобар стрелец во Чемпионшип за сезоната и исто така бил избран за Играч на сезоната во Чемпионшип.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47710254|title=EFL awards: Che Adams, Teemu Pukki & Billy Sharp on Championship shortlist|date=26 March 2019|access-date=28 March 2019|website=BBC Sport}}</ref> Веќе во првата своја сезона во [[Норфолк]], тој му помогнал на Норич да ја освои титулата во второто ниво на англискиот фудбал и да избори промоција во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], враќајќи се таму после тригодишно отсуство. [[Податотека:Manchester United v Norwich City, 16 April 2022 (21).jpg|thumb|right|Пуки (жолт дрес бр. 22) играјќи за {{Fb team (N) Norwich City}} против {{Fb team (N) Manchester United}}]] На 3 јули 2019, Пуки потпишал нов тригодишен договор со Норич.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48861548|title=Norwich City: Teemu Pukki signs new contract|date=3 July 2019|website=BBC Sport|access-date=29 August 2019}}</ref> Пуки дебитирал во [[Премиер лига на Англија 2019-2020|Премиер лигата]] на 9 август 2019, во поразот со 4-1 од {{Fb team (N) Liverpool}} на [[Анфилд]], во кој го постигнал единствениот гол за Норич.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/49201578|title=Liverpool 4–1 Norwich: Newly promoted side overwhelmed at Anfield|date=9 August 2019|access-date=10 August 2019|website=BBC Sport}}</ref> Осум дена подоцна, во второто коло од сезоната тој постигнал [[хет-трик]] против [[ФК Њукасл Јунајтед|Њукасл Јунајтед]] во победата со 3-1, станувајќи само вториот финец по [[Микаел Форсел]] кој успеал да постигне хет-трик во Премиер лигата и првиот играч на Норич Сити кој го сторил тоа во еден натпревар од Премиер лигата уште од [[Ефан Екоку]] против {{Fb team (N) Everton}} во септември 1993.<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/optajoe/status/1162749743023435776?s=21|title=3 – Teemu Pukki is the first player to score a @premierleague hat-trick for Norwich City since Efan Ekoku against Everton in September 1993. Magic.pic.twitter.com/G1BEHe6qBx|date=17 August 2019}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2019/aug/17/norwich-newcastle-premier-league-match-report|title=Norwich brush aside Newcastle thanks to Teemu Pukki hat-trick|last=MacInnes|first=Paul|date=17 August 2019|work=The Observer|access-date=17 August 2019|language=en-GB|issn=0029-7712}}</ref> Сезоната ја завршил со 38 настапи (36 во лигата и 2 во ФА Купот) и 11 голови, но последниот гол за сезоната го постигнал уште во јануари 2020, во поразот со 1-2 од {{Fb team (N) Tottenham}} на [[Кароу Роуд]]. На крајот од сезоната, Норич испаднал од лигата и се вратил во Чемпионшип, завршувајќи на последното место.<ref>{{Cite web|last=Doyle|first=Tom|date=26 July 2020|title=Premier League top scorers: Jamie Vardy wins the Golden Boot|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/premier-league-top-scorers-season-2020-goals-assists-golden-boot-standings-final-day-a4479231.html|access-date=7 April 2021|website=www.standard.co.uk|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Young|first=Alex|date=27 July 2020|title=How the Premier League table looks after the 2019–20 season ends|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/premier-league-table-2020-standings-latest-fixtures-results-epl-gameweek-38-a4508561.html|access-date=7 April 2021|website=www.standard.co.uk|language=en}}</ref> Во сезоната 2020-2021, Пуки постигнал 26 гола за ''канаринците'' помагајќи им експресно да се вратат во елитата. На 14 март 2021, со својот 21 гол за сезоната, Пуки станал најбрзиот играч кој стигнал до бројката од 50 гола во Чемпионшип, во историјата на оваа лига. За тоа му биле потребни само 75 натпревари надминувајќи го претходниот рекорд кој го држеле [[Двајт Гејл]] и [[Шон Гоутер]]. Во април 2021 година, тој бил вклучен Тимот на сезоната во Чемпионшип и бил номиниран за наградата Играч на сезоната во Чемпионшип,<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56893266|title=Buendia, Pukki & Toney up for EFL award|work=BBC Sport |date=26 April 2021 }}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=29 April 2021 |title=2021 EFL Awards winners announced |url=https://www.efl.com/news/2021/april/2021-efl-awards-winners-announced/ |access-date=11 September 2021 |website=www.efl.com |language=}}</ref> која последователно му припаднала на неговиот соиграч [[Емилијано Буендија]].<ref name=":7" /> === Минесота Јунајтед === На 27 јуни 2023, Пуки со слободен трансфер се приклучил на екипата од [[МЛС]] лигата, [[ФК Минесота Јунајтед|Минесота Јунајтед]], како нивен назначен играч до јуни 2025.<ref>{{cite web|url=https://www.mnufc.com/news/minnesota-united-sign-forward-teemu-pukki|title=Minnesota United Sign Forward Teemu Pukki|publisher=Minnesota United FC|date=27 June 2023}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Пуки ја претставувал својата Финска, во сите младински селекции од под 15 години до под 21 година. Со [[Фудбалска репрезентација на Финска под 21 година|репрезентацијата под 21 година]], тој учествувал на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2009|Европското првенство под 21 година во 2009 година]]. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Финска|сениорската репрезентација на Финска]] го направил на 4 февруари 2009, кога селекторот [[Стјуарт Бакстер]] го искористил како замена во пријателскиот натпревар против {{NazNB|FUrep|JPN}} во [[Токио]].<ref>{{cite web | url = http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_sports/view/406883/1/.html | title = Football: Japan thrash Finland 5–1 in international friendly | publisher = channelnewsasia.com | date = 4 February 2009 | access-date = 5 August 2012 | archive-date = 2012-10-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121018223027/http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_sports/view/406883/1/.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news|url=http://yle.fi/urheilu/suomelle_selkasauna_tokiossa/6063047 |title=Suomelle selkäsauna Tokiossa |date= 4 February 2009 |access-date=25 January 2015|publisher=YLE Urheilu|language=fi}}</ref> Својот прв погодок во дресот со националниот грб го постигнал после повеќе од три години од своето деби, на 26 мај 2013, во победата со 3-2 во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|TUR}}. Во [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020|квалификациите]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]], Пуки постигнал 10 гола за Финска, помагајќи и на својата земја за првпат во својата историја да се пласира на едно големо натпреварување. На 14 ноември 2025 го одиграл својот последен натпревар за репрезентацијата, загубен со 0-1 од {{NazNB|FUrep|MLT}} во [[Хелсинки]], во квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite web|url=https://sport.com.mk/fudbal/puki-se-zboguva-od-reprezentaczijata-na-finska/|title=Пуки се збогува од репрезентацијата на Финска|publisher=sport.com.mk|date=14 ноември 2025|access-date=16 ноември 2025}}</ref> Својата репрезентативна кариера ја завршил со 132 настапи и 42 гола, со што во споменатите категории ги зазема соодветно второто (единствено зад [[Јари Литманен]]) и првото место во историјата на финската репрезентација. ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|FIN}} {{Cronopar|4-2-2009|Фукуока|JPN|5|1|FIN|-|Пријателска|13={{subon|67}}}} {{Cronopar|3-3-2010|Та Кали|MLT|1|2|FIN|-|Пријателска|13={{subon|83}}}} {{Cronopar|21-5-2010|Талин|EST|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|10-8-2011|Рига|LAT|0|2|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|2-9-2011|Хелсинки|FIN|4|1|MDA|-|Квал. за ЕП|2012|13={{subon|61}}}} {{Cronopar|6-9-2011|Хелсинки|FIN|0|2|NLD|-|Квал. за ЕП|2012|13={{suboff|61}}}} {{Cronopar|7-10-2011|Хелсинки|FIN|1|2|SWE|-|Квал. за ЕП|2012|13={{suboff|60}}}} {{Cronopar|11-10-2011|Будимпешта|HUN|0|0|FIN|-|Квал. за ЕП|2012|13={{subon|84}}}} {{Cronopar|15-11-2011|Есбјерг|DNK|2|1|FIN|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-2-2012|Клагенфурт|AUT|3|1|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|87}}}} {{Cronopar|26-5-2012|Хелсинки|FIN|3|2|TUR|1|Пријателска|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|1-6-2012|Тарту|EST|1|2|FIN|-|Coppa del Baltico|2012|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|3-6-2012|Виру|FIN|1|1|LAT|-|Coppa del Baltico|2012|11=dts|12=3 – 5|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|15-8-2012|Белфаст|NIR|3|3|FIN|1|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|7-9-2012|Хелсинки|FIN|0|1|FRA|-|Квал. за СП|2014}} {{Cronopar|11-9-2012|Теплице|CZE|0|1|FIN|1|Пријателска|13={{suboff|88}}}} {{Cronopar|12-10-2012|Хелсинки|FIN|1|1|GEO|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|62}}}} {{Cronopar|14-11-2012|Никозија|CYP|0|3|FIN|1|Пријателска|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|6-2-2013|Нетанија|ISR|2|1|FIN|-|Пријателска}} {{Cronopar|22-3-2013|Хихон|ESP|1|1|FIN|1|Квал. за СП|2014|13={{suboff|90+3}}}} {{Cronopar|26-3-2013|Луксембург|LUX|0|3|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}|14=Луксембург (град)}} {{Cronopar|7-6-2013|Хелсинки|FIN|1|0|BLR|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|77}}}} {{Cronopar|11-6-2013|Гомел|BLR|1|1|FIN|1|Квал. за СП|2014|13={{suboff|77}}}} {{Cronopar|14-8-2013|Турку|FIN|2|0|SVN|-|Пријателска|13={{suboff|79}}}} {{Cronopar|6-9-2013|Хелсинки|FIN|0|2|ESP|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|10-9-2013|Тбилиси|GEO|0|1|FIN|-|Квал. за СП|2014}} {{Cronopar|15-10-2013|Сен Дени|FRA|3|0|FIN|-|Квал. за СП|2014|13={{suboff|86}}}} {{Cronopar|16-11-2013|Кардиф|WAL|1|1|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|5-3-2014|Ѓер|HUN|1|2|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|89}}}} {{Cronopar|21-5-2014|Хелсинки|FIN|2|2|CZE|2|Пријателска|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|29-5-2014|Вентспилс|FIN|0|1|LTU|-|Coppa del Baltico|2014|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|31-5-2014|Вентспилс|EST|0|2|FIN|-|Coppa del Baltico|2014|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|7-9-2014|Торшавн|FRO|1|3|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|89}}}} {{Cronopar|11-10-2014|Хелсинки|FIN|1|1|GRE|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|14-10-2014|Хелсинки|FIN|0|2|ROU|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|14-11-2014|Будимпешта|HUN|1|0|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|65}}}} {{Cronopar|18-11-2014|Жилина|SVK|2|1|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|19-1-2015|Абу Даби|SWE|0|1|EST|-|Пријателска|13={{Suboff|61}}}} {{Cronopar|29-3-2015|Белфаст|NIR|2|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{subon|70}}}} {{Cronopar|9-6-2015|Турку|FIN|0|2|EST|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|13-6-2015|Хелсинки|FIN|0|1|HUN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|4-9-2015|Пиреј|GRE|0|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2016|13={{suboff|67}}}} {{Cronopar|8-10-2015|Букурешт|ROU|1|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2016}} {{Cronopar|11-10-2015|Хелсинки|FIN|1|1|NIR|-|Квал. за ЕП|2016|13={{subon|66}}}} {{Cronopar|10-1-2016|Абу Даби|SWE|3|0|FIN|-|Пријателска|13={{Капитен}} {{suboff|63}}}} {{Cronopar|13-1-2016|Абу Даби|FIN|0|1|ISL|-|Пријателска}} {{Cronopar|26-3-2016|Вроцлав|POL|5|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|62}}}} {{Cronopar|29-3-2016|Осло|NOR|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|6-6-2016|Верона|ITA|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|31-8-2016|Менхенгладбах|GER|2|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|5-9-2016|Турку|FIN|1|1|KOS|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|6-10-2016|Рејкјавик|ISL|3|2|FIN|1|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|9-10-2016|Тампере|FIN|0|1|HRV|-|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|12-11-2016|Одеса|UKR|1|0|FIN|-|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|24-3-2017|Анталија|TUR|2|0|FIN|-|Квал. за СП|2018|13={{yel|68}}}} {{Cronopar|28-3-2017|Инсбрук|AUT|1|1|FIN|-|Пријателска|13={{suboff|58}}}} {{Cronopar|7-6-2017|Турку|FIN|1|1|LIE|-|Пријателска|13={{suboff|54}}}} {{Cronopar|11-6-2017|Тампере|FIN|1|2|UKR|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|68}}}} {{Cronopar|5-9-2017|Скадар|KOS|0|1|FIN|1|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|6-10-2017|Риека|HRV|1|1|FIN|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|69}}}} {{Cronopar|9-10-2017|Турку|FIN|2|2|TUR|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|9-11-2017|Хелсинки|FIN|3|0|EST|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|23-3-2018|Белек|FIN|0|0|MKD|-|Пријателска|13={{yel|45}}}} {{Cronopar|26-3-2018|Белек|FIN|5|0|MLT|2|Пријателска|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|8-9-2018|Тампере|FIN|1|0|HUN|1|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза}} {{Cronopar|11-9-2018|Хелсинки|FIN|1|0|EST|1|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{suboff|90+1}}}} {{Cronopar|12-10-2018|Талин|EST|0|1|FIN|1|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{yel|89}}}} {{Cronopar|15-10-2018|Хелсинки|FIN|2|0|GRE|-|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{suboff|12}}}} {{Cronopar|15-11-2018|Атина|GRE|1|0|FIN|-|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{suboff|90+3}}}} {{Cronopar|18-11-2018|Будимпешта|HUN|2|0|FIN|-|Лига на нации|2018-2019|Прва фаза}} {{Cronopar|23-3-2019|Удине|ITA|2|0|FIN|-|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|26-3-2019|Ереван|ARM|0|2|FIN|-|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|8-6-2019|Тампере|FIN|2|0|BIH|2|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|11-6-2019|Вадуц|LIE|0|2|FIN|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|5-9-2019|Тампере|FIN|1|0|GRE|1|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|85}}}} {{Cronopar|8-9-2019|Тампере|FIN|1|2|ITA|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|12-10-2019|Зеница (град)|BIH|4|1|FIN|-|Квал. за ЕП|2020|13={{yel|88}}}} {{Cronopar|15-10-2019|Турку|FIN|3|0|ARM|2|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|15-11-2019|Хелсинки|FIN|3|0|LIE|2|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|84}}}} {{Cronopar|18-11-2019|Атина|GRE|2|1|FIN|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|3-9-2020|Хелсинки|FIN|0|1|WAL|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{yel|47}}}} {{Cronopar|6-9-2020|Даблин|IRL|0|1|FIN|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|90+1}}}} {{Cronopar|11-10-2020|Хелсинки|FIN|2|0|BUL|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|87}}}} {{Cronopar|14-10-2020|Хелсинки|FIN|1|0|IRL|-|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|11-11-2020|Сен Дени|FRA|0|2|FIN|-|Пријателска|13={{subon|80}}}} {{Cronopar|15-11-2020|Софија|BUL|1|2|FIN|1|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|89}}}} {{Cronopar|18-11-2020|Кардиф|WAL|3|1|FIN|1|Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|90}}}} {{Cronopar|24-3-2021|Хелсинки|FIN|2|2|BIH|2|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|28-3-2021|Киев|UKR|1|1|FIN|1|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|31-3-2021|Санкт Гален|CHE|3|2|FIN|-|Пријателска|13={{subon|77}}}} {{Cronofin|90|30|6|2|Фудбалска репрезентација на Финска#Играчи со најмногу настапи|Фудбалска репрезентација на Финска#Играчи со најмногу голови}} ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 20 мај 2021.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2006 || rowspan=2|{{flagsport|FIN}} [[ФК КооТееПее|КооТееПее]] || [[Вејкауслига 2006|ВЛ]] || 5 || 0 || [[Фудбалски куп на Финска 2006|КФ]]+[[Лига куп на Финска 2006|ЛКФ]] || 0+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 5 || 0 |- | 2007 || [[Вејкауслига 2007|ВЛ]] || 24 || 3 || [[Фудбалски куп на Финска 2007|КФ]]+[[Лига куп на Финска 2007|ЛКФ]] || 0+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 24 || 3 |- !colspan=3|Вкупно КооТееПее || 29 || 3 || || 0 || 0 || || - || - || || - || - || 29 || 3 |- | 2008-2009 || rowspan=2|{{flagsport|ESP}} [[Севиља Атлетико]] || [[Сегунда Дивисион (Шпанија) 2008-2009|СД]] || 17 || 3 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 17 || 3 |- | 2009-2010 || [[Сегунда Дивисион Б (Шпанија) 2009-2010|СДБ]] || 16 || 0 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 16 || 0 |- !colspan=3|Вкупно Севиља Атлетико || 33 || 3 || || || || || || || || || || 33 || 3 |- || [[ФК Севиља сезона 2008-2009|2008-2009]] || {{flagsport|ESP}} [[ФК Севиља|Севиља]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2008-2009|ПД]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2008-2009|КШ]] || 0 || 0 || [[Куп на УЕФА 2008-2009|КУ]] || 0 || 0 || - || - || - || 1 || 0 |- | [[ХЈК Хелсинки сезона 2010|2010]] || rowspan=2|{{flagsport|FIN}} [[ХЈК Хелсинки]] || [[Вејкауслига 2010|ВЛ]] || 7 || 2 || [[Фудбалски куп на Финска|КФ]]+[[Лига куп на Финска|ЛКФ]] || 1+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 8 || 2 |- | [[ХЈК Хелсинки сезона 2011|2011]] || [[Вејкауслига 2011|ВЛ]] || 18 || 11 || [[Фудбалски куп на Финска|КФ]]+[[Лига куп на Финска|ЛКФ]] || 0+6 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 2011/12|ЛШ]]+[[УЕФА Лига Европа 2011-2012|ЛЕ]] || 4<ref name=pr/>+2<ref name=npo>Во плејофот.</ref> || 2+3 || - || - || - || 30 || 17 |- !colspan="3"|Вкупно ХЈК Хелсинки || 25 || 13 || || 7 || 1 || || 6 || 5 || || - || - || 38 || 19 |- || [[ФК Шалке 04 сезона 2011-2012|2011-2012]] || rowspan=3|{{flagsport|GER}} [[ФК Шалке 04|Шалке 04]] || [[Бундеслига 2011-2012|БЛ]] || 19 || 5 || [[Фудбалски куп на Германија 2011-2012|КГ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2011-2012|ЛЕ]] || 0 || 0 || [[Суперкуп на Германија 2011|СГ]] || 0 || 0 || 21 || 5 |- || [[ФК Шалке 04 сезона 2012-2013|2012-2013]] || [[Бундеслига 2012-2013|БЛ]] || 17 || 3 || [[Фудбалски куп на Германија 2012-2013|КГ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2012/13|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 24 || 3 |- || [[ФК Шалке 04 сезона 2013-2014|авг. 2013]] || [[Бундеслига 2013-2014|БЛ]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2013-2014|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2013/14|ЛШ]] || 1<ref name="npo"/> || 0 || - || - || - || 2 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно Шалке 04 || 37 || 8 || || 4 || 0 || || 6 || 0 || || - || - || 47 || 8 |- || [[ФК Селтик сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=2|{{flagsport|SCO}} [[ФК Селтик|Селтик]] || [[Премиер лига на Шкотска 2013-2014|ПШ]] || 25 || 7 || [[Фудбалски куп на Шкотска 2013-2014|КШ]]+[[Лига куп на Шкотска 2013-2014|ЛКШ]] || 1+1 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2013-2014|ЛШ]] || 5 || 0 || - || - || - || 32 || 7 |- || [[ФК Селтик сезона 2014-2015|авг. 2014]] || [[Премиер лига на Шкотска 2014-2015|ПШ]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Шкотска 2014-2015|КШ]]+[[Лига куп на Шкотска 2014-2015|ЛКШ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2014-2015|ЛШ]] || 4<ref name=pr/> || 2 || - || - || - || 5 || 2 |- !colspan="3"|Вкупно Селтик || 26 || 7 || || 2 || 0 || || 9 || 2 || || - || - || 37 || 9 |- || [[Брондби ИФ сезона 2014-2015|2014-2015]] || rowspan=4|{{flagsport|DNK}} [[Брондби ИФ|Брондби]] || [[Суперлига на Данска 2014-2015|СЛ]] || 27 || 9 || [[Фудбалски куп на Данска 2014-2015|КД]] || 3 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 0 || 0 || - || - || - || 30 || 11 |- || [[Брондби ИФ сезона 2015-2016|2015-2016]] || [[Суперлига на Данска 2015-2016|СЛ]] || 33 || 9 || [[Фудбалски куп на Данска 2015-2016|КД]] || 3 || 1 || [[УЕФА Лига Европа 2015-2016|ЛЕ]] || 8<ref name=pr>Nei turni preliminari.</ref> || 3 || - || - || - || 44 || 13 |- || [[Брондби ИФ сезона 2016-2017|2016-2017]] || [[Суперлига на Данска 2016-2017|СЛ]] || 34 || 20 || [[Фудбалски куп на Данска 2016-2017|КД]] || 4 || 3 || [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|ЛЕ]] || 8<ref name=pr/> || 6 || - || - || - || 46 || 29 |- || [[Брондби ИФ сезона 2017-2018|2017-2018]] || [[Суперлига на Данска 2017-2018|СЛ]] || 36 || 17 || [[Фудбалски куп на Данска 2017-2018|КД]] || 5 || 1 || [[УЕФА Лига Европа 2017-2018|ЛЕ]] || 3<ref name=pr/> || 1 || - || - || - || 44 || 19 |- !colspan="3"|Вкупно || 130 || 55 || || 15 || 7 || || 19 || 10 || || - || - || 164 || 72 |- | [[ФК Норич Сити сезона 2018-2019|2018-2019]] || rowspan=3|{{flagsport|ENG}} {{Fb team (N) Norwich City}} || [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|ФЛЧ]] || 43 || 29 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2018-2019|ЛК]] || 1+2 || 0+1 || - || - || - || - || - || - || 46 || 30 |- | [[ФК Норич Сити сезона 2019-2020|2019-2020]] || [[Премиер лига на Англија 2019-2020|ПЛ]] || 36 || 11 ||[[ФА Куп 2019-2020|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2019-2020|ЛК]] || 2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 38 || 11 |- | [[ФК Норич Сити сезона 2020-2021|2020-2021]] || [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2020-2021|ФЛЧ]] || 41 || 26 || [[ФА Куп 2020-2021|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2020-2021|ЛК]] || 1+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 42 || 26 |- !colspan="3"|Вкупно Норич Сити || 120 || 66 || || 6 || 1 || || - || - || || - || - || 126 || 67 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 401 || 155 || || 33 || 9 || || 40 || 17 || || 0 || 0 || 474 || 181 |} ==Титули== ===Клупски=== ===={{flagsport|FIN}} ХЈК Хелсинки==== *'''[[Вејкауслига]]''' : 2 : 2010, 2011 *'''[[Фудбалски куп на Финска|Куп на Финска]]''' : 1 : 2011 ===={{flagsport|SCO}} Селтик==== *'''[[Премиер лига на Шкотска]]''' : 1 : 2013-2014 ===={{flagsport|DEN}} Брондби==== *'''[[Фудбалски куп на Данска|Куп на Данска]]''' : 1 : 2017-2018 ===={{flagsport|ENG}} Норич Сити==== *'''[[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип]]''' : 2 : 2018-2019, 2020-2021 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Финска |image3=Flag of Finland.svg }} * [https://int.soccerway.com/players/teemu-pukki/8468/ Теему Пуки на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/teemu-pukki/profil/spieler/46972 Теему Пуки на transfermarkt] * [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=23882 Теему Пуки на 90minut] * [https://www.whoscored.com/Players/25028/Show/Teemu-Pukki Теему Пуки на whoscored] {{Состав на Финска на ЕП 2020}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пуки, Теему}} [[Категорија:Фински фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Севиља]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Шалке 04]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Селтик]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Брондби]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Норич Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Минесота Јунајтед]] [[Категорија:Родени во 1990 година]] 91bwztnptrxwu5j4klx3cf5lj0pat3s 0 1270396 5544769 5543985 2026-04-25T21:35:20Z Dandarmkd 31127 5544769 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност|image_name=Aleksandar Spasovski.jpg|име=Александар Спасовски|роден-дата=[[1919]] година|роден-место=[[Скопје]], [[Кралство СХС]]|починал-дата={{починал на и возраст|1944|||1919||}}|починал-место=[[Треска]], [[Скопје]], [[Македонија]]|почивалиште=[[Скопје]]}} '''Александар Стојанов Спасовски''' ({{роден|||1919}} во {{Роден во|Скопје||}} — {{починат|||1944}} во {{Починат во|Треска|Скопско|}}) — [[ДФ Македонија|македонски]] [[Народноослободителна војска на Македонија|партизан]], борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]].<ref name=":12">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|first=Боро Кралевски и други|publisher=Историски Архив|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=244}}</ref> == Животопис == Завршил основно училиште. Поради лошата материјална состојба не можел да го продолжи образованието и затоа изучил лимарски занает. Во Скопје организирано му пристапил на [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|народноослободителното движење]], кои материјално го помагал. Учествувал и во извршувањето на бројни акции, против непријателот. На [[6 септември]] [[1944]] година, тој стапил во [[Дванаесетта македонска ударна бригада|Дванаесеттата македонска ударна бригада]], како борец на четвртиот баталјон. Бил учесник во сите нејзини борби и дејствија против [[Трет Рајх|Германците]] и [[балисти]]те. Учествувал во разбивањето на балистичките банди, покрај реката [[Треска]], што биле кон центрирани на тој терен. Во таа борба, тој загинал во месноста Бел Камен. Неговите останки биле пренесени и закопани на скопските гробишта.<ref name=":12" /> == Наводи == <references /> {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Спасовски, Александар}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] [[Категорија:Жртви во битките за слобода на Скопје]] ck9jjh1gefwzkxy1w6tefnvgi375fvf 0 1271129 5544708 5537320 2026-04-25T19:50:13Z Carshalton 30527 /* 2020–2021: Лига на шампиони и Играч на сезоната */ 5544708 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Мејсон Маунт | image = [[File:2022 FIFA World Cup England 6–2 Iran - (38) (cropped).jpg|200px]] | fullname = Мејсон Тони Маунт<ref>{{Cite web |title=List of Players under Written Contract Registered Between 01/04/2017 and 30/04/2017 |url=http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/april-2017.ashx |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024153848/http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/april-2017.ashx |archive-date=24 October 2019 |publisher=The Football Association |page=2}}</ref> | height = {{height|m=1.81}}<ref>{{cite web |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/profile/mason-mount |title=Mason Mount |publisher=Chelsea F.C. |accessdate=20 January 2023}}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1999|1|10}}<ref>{{Cite web |title=Mason Mount: Overview |url=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/231167/mason-mount |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200911111046/https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/231167/mason-mount |archive-date=11 September 2020 |access-date=11 September 2020 |publisher=ESPN}}</ref> | cityofbirth = {{роден во|Портсмут|}} | countryofbirth = [[Англија]] | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | currentclub = {{Fb team Manchester United}} | clubnumber = 7 | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Chelsea}} | years1 = 2017-2023 | caps1 = 129 | goals1 = 27 | clubs1 = {{Fb team Chelsea}} | years2 = 2017-2018 | caps2 = 29 | goals2 = 9 | clubs2 = →{{Fb team Vitesse}} | years3 = 2018-2019 | caps3 = 35 | goals3 = 8 | clubs3 = →{{Fb team Derby County}} | years4 = 2023- | caps4 = 14 | goals4 = 1 | clubs4 = {{Fb team Manchester United}} | nationalyears1 = 2014-2015 | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 16 години|Англија 16]] | nationalyears2 = 2015-2016 | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 2 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|Англија 17]] | nationalyears3 = 2016-2017 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 3 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 18 години|Англија 18]] | nationalyears4 = 2017-2018 | nationalcaps4 = 16 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|Англија 19]] | nationalyears5 = 2018- | nationalcaps5 = 4 | nationalgoals5 = 1 | nationalteam5 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 годинa|Англија 21]] | nationalyears6 = 2019- | nationalcaps6 = 36 | nationalgoals6 = 5 | nationalteam6 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Мејсон Маунт''' (роден на [[10 јануари]] [[1999]] година, во [[Портсмут]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} на {{Fb team (N) Manchester United}} и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. ==Биографија== Маунт е роден во [[Портсмут]], Хемпшир.<ref>{{Cite news |last=Marshman |first=Jeff |date=15 January 2016 |title=Portsmouth-born talent signs for Chelsea |newspaper=The News |location=Portsmouth |url=https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/portsmouth-born-talent-signs-for-chelsea-1-7161622 |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180428190724/https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/portsmouth-born-talent-signs-for-chelsea-1-7161622 |archive-date=28 April 2018}}</ref> Неговиот татко, Тони, бил поранешен фудбалер кој играл во [[Нон-лига фудбал|нисколигашки]] екипи, а подоцна бил и тренер на некои локални клубови, како [[ФК Хаван Таун|Хавант Таун]].<ref name="wait">{{Cite news |last=Baldi |first=Ryan |date=8 April 2020 |title=Mason Mount: How midfielder ended Chelsea's long wait for homegrown star |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/52054333 |url-status=live |access-date=8 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200408112449/https://www.bbc.co.uk/sport/football/52054333 |archive-date=8 April 2020}}</ref> Како дете, Маунт играл во локалните лиги; во 2003 година, на 4-годишна возраст, тој поминувал еден ден неделно тренирајќи во академиите на [[ФК Портсмут|Портсмут]] и [[ФК Челси|Челси]].<ref>{{Cite news |last=De Bont |first=Stef |date=14 December 2017 |title=Mason Mount, Vitesse-pareltje dat uitzondering op Chelsea-regel moet worden |language=nl |trans-title=Mason Mount, Vitesse gem that should be the exception to Chelsea rule |website=Voetbal International |url=https://www.vi.nl/pro/overig/mason-mount-vitesse-pareltje-dat-uitzondering-op-chelsea-regel-moet-worden |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115155229/https://www.vi.nl/cookies/;jsessionid=DA28336CA1672182B1CF8A5E21DB08BE |archive-date=15 January 2021}}</ref> Наведувајќи ги [[Френк Лампард]], [[Лука Модриќ]] и [[Андрес Инјеста]] како свои идоли и омилени играчи,<ref>{{cite web |last1=Kinsella |first1=Nizaar |title=The making of Mason Mount: Inside Chelsea wonderkid's ascent to greatness |url=https://www.goal.com/en-gb/news/the-making-of-mason-mount-inside-chelsea-wonderkids-ascent/83svh5s9l9jw1acc5w3y0315j |website=Goal.com |access-date=6 May 2021 |date=29 April 2019}}</ref> Маунт на крајот се приклучил на Челси во 2005 година.<ref name=wait/><ref>{{Cite news |last=Fordham |first=Josh |date=15 July 2019 |title=Chelsea starlet Mason Mount signs new five-year contract after impressing on loan with Frank Lampard at Derby County |publisher=Talksport |url=https://talksport.com/football/573242/mason-mount-contract-chelsea-derby/ |url-status=live |access-date=22 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822204837/https://talksport.com/football/573242/mason-mount-contract-chelsea-derby/ |archive-date=22 August 2019 |quote=Mount added: "I joined this club at six-years-old and it was always my goal to play for the first-team one day.}}</ref> Маунт е најдобар пријател со фудбалерот на [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]] и тимски колега од англиската репрезентација, [[Деклан Рајс]], уште од детството.<ref>{{Cite web |last=Steinberg |first=Jacob |date=29 November 2019 |title=Mason Mount and Declan Rice: 'We're always together. They call us Dumb and Dumber' |url=https://www.theguardian.com/football/2019/nov/29/mason-mount-declan-rice-chelsea-west-ham-england-childhood-friends |via=www.theguardian.com|accessdate=30 June 2021}}</ref> ==Технички одлики== Маунт е комплетен [[Среден ред (фудбал)|играч за врска]], способен да игра како [[Среден ред (фудбал)#Мецала|мецала]] и понапред како [[Среден ред (фудбал)#Офанзивен играч од среден ред|офанзивен играч од средниот ред]]. Вешт е во вклучувањата во нападот од позадина и во фазата на реализација, но тој има и извонредна визија за играта и одлична поединечна техника. Поради неговите одлики е споредуван со неговите сонародници Френк Лампард и [[Џек Вилшер]].<ref name=gental>[http://www.generazioneditalenti.it/mason-mount-1999-inghilterra/ Mason Mount: 1999 – Inghilterra] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171030004332/http://www.generazioneditalenti.it/mason-mount-1999-inghilterra/ |date=2017-10-30 }} generazioneditalenti.it</ref><ref>[https://tuttomercatoweb.com/il-talento-del-giorno/un-talento-al-giorno-mason-mount-un-nuovo-lampard-per-il-chelsea-1076011 Un talento al giorno, Mason Mount: un nuovo Lampard per il Chelsea] tuttomercatoweb.com</ref> ==Клупска кариера== ===Челси=== ====Младински категории==== На 18-годишна возраст, Маунт бил промовиран во сениорскиот тим на [[ФК Челси|Челси]];<ref name="Contract">{{Cite web |date=24 July 2017 |title=Mount signs new deal and heads to Vitesse |url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/07/mount-signs-new-deal-and-heads-to-vitesse.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20171007232919/http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/07/mount-signs-new-deal-and-heads-to-vitesse.html |archive-date=7 October 2017 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> претходно тој дебитирал за тимот под 18 години во 2014 година, на 15-годишна возраст, а исто така, играл редовно и за тимот под 21 година во 2016 година. Маунт постигнал 10 гола на 30 натпревари во шампионската кампања на Челси во [[Професионална развојна лига#Под 18 години|Премиер лигата под 18 години]].<ref name="FAYouthCup2016">{{Cite web |date=22 April 2016 |title=Honours even after first leg of 2015/16 FA Youth Cup Final |url=http://www.thefa.com/news/2016/apr/22/fa-youth-cup-final-first-leg-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190812073437/http://www.thefa.com/news/2016/apr/22/fa-youth-cup-final-first-leg-report |archive-date=12 August 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}<br />{{Cite web |date=27 April 2016 |title=Chelsea win the FA Youth Cup for third successive season |url=http://www.thefa.com/news/2016/apr/27/chelsea-3-1-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627220012/http://www.thefa.com/news/2016/apr/27/chelsea-3-1-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg |archive-date=27 June 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Тој, исто така, освоил два [[ФА куп за млади|ФА купа за млади]], [[УЕФА Младинска лига|УЕФА Младинската лига]] и бил избран за [[ФК Челзи Резервисти и Академија#Играч на годината на Академијата|Играч на годината на Академијата на Челси]] до 2017 година.<ref name="FAYouthCup2017">{{Cite web |date=18 April 2017 |title=All square in FA Youth Cup Final between Man City and Chelsea |url=http://www.thefa.com/news/2017/apr/18/fa-youth-cup-final-first-leg-180417 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010004602/http://www.thefa.com/news/2017/apr/18/fa-youth-cup-final-first-leg-180417 |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}<br />{{Cite web |last=Veevers |first=Nicholas |date=26 April 2017 |title=Chelsea 5–1 Man City |url=http://www.thefa.com/news/2017/apr/26/chelsea-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg-report-260417 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010004743/http://www.thefa.com/news/2017/apr/26/chelsea-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg-report-260417 |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref><ref name="UEFAYouthLeague2016">{{Cite web |title=Paris 1–2 Chelsea: Line-ups |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/season=2016/matches/round=2000699/match=2019575/lineups/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010062353/https://www.uefa.com/uefayouthleague/season=2016/matches/round=2000699/match=2019575/lineups/index.html |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |publisher=UEFA}}</ref><ref name="ChelseaAcademyPOTY">{{Cite web |title=Hazard named Chelsea Player of the Year |url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/05/player-of-the-year-awards.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170531160807/http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/05/player-of-the-year-awards.html |archive-date=31 May 2017 |access-date=29 May 2017}}</ref> ====Позајмиците во Витесе и Дарби Каунти==== На 24 јули 2017 година, Маунт се приклучил на заем на холандскиот [[Ередивиси]] клуб [[ФК Витесе|Витесе]].<ref name=Contract/> Своето деби за првиот тим го направил на 26 август, влегувајќи како замена во 77-мата минута во поразот на домашен терен од [[ФК Аз Алкмар|Аз Алкмар]] со 1–2.<ref>{{Cite web |title=Vitesse vs. AZ 1–2 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2017/08/26/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-az/2462357/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010002933/https://uk.soccerway.com/matches/2017/08/26/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-az/2462357/ |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Следниот месец, тој го направил својот прв старт за Витесе во натпреварот од првото коло на [[Фудбалски куп на Холандија|Купот на Холандија]] на гостувањето кај петтолигашот [[АВВ Свифт|Свифт]], играјќи 90 минути во ремито 0-0, по што екипата на Свифт победила по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]].<ref>{{Cite web |title=Swift vs. Vitesse 0–0 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2017/09/20/netherlands/knvb-beker/swift/sbv-vitesse/2580810/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010003034/https://uk.soccerway.com/matches/2017/09/20/netherlands/knvb-beker/swift/sbv-vitesse/2580810/ |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Својот прв гол за Витесе го постигнал на 1 октомври 2017, во 76-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Утрехт|Утрехт]] што завршил нерешено 1-1.<ref>{{Cite web |title=Vitesse vs. Utrecht 1–1 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2017/10/01/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-fc-utrecht/2462399/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010003051/https://uk.soccerway.com/matches/2017/10/01/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-fc-utrecht/2462399/ |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Маунт бил избран во Ередивиси Тимот на годината и бил избран за Играч на годината на Витесе.<ref name="VitessePOTY">{{Cite web |last=Srinivas |first=Ram |date=29 April 2018 |title=Mason Mount becomes third Chelsea loanee to win Vitesse Player of the Year award |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2018/4/29/17299438/mason-mount-becomes-third-chelsea-loanee-to-win-vitesse-player-of-the-year-award |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213230217/https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2018/4/29/17299438/mason-mount-becomes-third-chelsea-loanee-to-win-vitesse-player-of-the-year-award |archive-date=13 December 2019 |access-date=10 October 2018 |website=We Ain't Got No History |publisher=Vox Media}}</ref> За време на првиот полуфинален натпревар во плејофот на Ередивиси за европските натпреварувања против [[АДО Ден Хаг]] на 9 мај 2018 година, Маунт го постигнал својот прв [[хет-трик]] во кариерата, помагајќи му на Витесе да победи на гости со 5-2. Во реваншот, Маунт погодил уште еднаш за победата со 2-1, со што Витесе со вкупни 7-3 се пласирале во финалето. На првиот натпревар од финалето на плејофот против Утрехт, Маунт го отворил резултатот, но поради картони бил суспендиран за вториот; сепак, Витесе успеал да го добие двомечот со вкупен резултат 5-3. Маунт забележал 39 настапи во сите натпреварувања за Витесе, постигнувајќи 14 гола, пред да се врати во Челси. На 17 јули 2018 година, Маунт се приклучил на заем до крајот на [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|сезоната]] во [[ФК Дарби Каунти|Дарби Каунти]].<ref>{{Cite news |date=17 July 2018 |title=Derby County sign youngsters Mason Mount and Harry Wilson on loan |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44860172 |url-status=live |access-date=17 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919051209/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44860172 |archive-date=19 September 2018}}</ref> Дебитирал во [[Фудбалска лига на Англија|Чемпионшип]] на 3 август 2018, постигнувајќи гол уште на своето деби со кој го израмнил резултатот во 60-тата минута од победата со 1-2 на гостувањето кај [[ФК Рединг|Рединг]].<ref>{{Cite news |last=Williams |first=Adam |date=3 August 2018 |title=Reading 1–2 Derby County |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44976502 |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180901132508/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44976502 |archive-date=1 September 2018}}</ref> Маунт бил надвор од терените два месеци откако претрпел [[повреда на тетивата]] во натпреварот од [[ФА Куп 2018-2019|ФА Купот]] против [[ФК Акрингтон Стенли|Акрингтон Стенли]].<ref>{{Cite news |date=26 January 2019 |title=FA Cup: Mason Mount injured as Derby edge Accrington… Wolves deny Shrewsbury… Doncaster join Portsmouth and QPR in hat |newspaper=The News |url=https://www.portsmouth.co.uk/news/fa-cup-mason-mount-injured-as-derby-edge-accrington-wolves-deny-shrewsbury-doncaster-join-portsmouth-and-qpr-in-hat-1-8785996 |url-status=live |access-date=2 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402222338/https://www.portsmouth.co.uk/news/fa-cup-mason-mount-injured-as-derby-edge-accrington-wolves-deny-shrewsbury-doncaster-join-portsmouth-and-qpr-in-hat-1-8785996 |archive-date=2 April 2019}}</ref> Тој се врати во акција во победата со 6-1 над [[ФК Ротерам Јунајтед|Ротерам Јунајтед]], во која над него бил направен пенал.<ref>{{Cite web |date=30 March 2019 |title=Derby County 6–1 Rotherham United |url=https://www.bbc.com/sport/football/47676104 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190410052829/https://www.bbc.com/sport/football/47676104 |archive-date=10 April 2019 |access-date=2 April 2019 |website=BBC Sport}}</ref> Две недели подоцна, тој го постигнал својот втор [[хет-трик]] во кариерата во натпреварот против [[ФК Болтон Вондерерс|Болтон Вондерерс]], добиен со 4-0.<ref>{{Cite web |last=Gavrilov |first=Fedor |date=13 April 2019 |title=Mount scores first senior hat-trick sending Derby closer to premier league promotion |url=https://tribuna.com/en/chelsea/news/3351509/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416194404/https://tribuna.com/en/chelsea/news/3351509/ |archive-date=16 April 2019 |access-date=16 April 2019 |website=Tribuna.com}}</ref> Маунт одиграл вкупно 44 натпревари и постигнал 11 голови во сезоната 2018-2019. На 27 мај 2019, тој, исто така, го започнал финалето на плејофот во Чемпионшип против [[ФК Астон Вила|Астон Вила]], но не успеал да му помогне на својот клуб да обезбеди промоција во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] откако ''овните'' биле поразени со 2-1 на [[Вембли (стадион)|Вембли]]. ====2019–2020: Пробивот во првиот тим==== [[File:Chelsea_2_Sheffield_Utd_2_(48655608157)_(cropped).jpg|thumb|upright|Маунт играјќи за [[ФК Челси|Челси]] во 2019.]] На 15 јули 2019 година, Маунт потпишал нов петгодишен договор со Челси. Дебитирал за Челси на 11 август 2019 година, во поразот со 4–0 на гости кај [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]] во [[Премиер лига на Англија 2019-2020|Премиер лига]]та.<ref>{{Cite web |date=11 August 2019 |title=Match Report: Man United 4 Chelsea 0 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/11/report--manchester-united-v-chelsea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218151235/https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/11/report--manchester-united-v-chelsea |archive-date=18 December 2019 |access-date=11 August 2019 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> Тој го постигнал својот прв гол во дресот на Челси само една недела подоцна против [[ФК Лестер Сити|Лестер Сити]], за време на своето деби пред домашната публика, кога екипата предводена од менаџерот [[Френк Лампард]] одиграла нерешено 1-1,<ref>{{Cite web |date=18 August 2019 |title=Chelsea 1–1 Leicester City: Mount hits the heights before Foxes bite back |url=https://www.goal.com/en/match/chelsea-v-leicester-city/6ksyqoht9ras6zwyvks09fofe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218111001/https://www.goal.com/en/match/chelsea-v-leicester-city/6ksyqoht9ras6zwyvks09fofe |archive-date=18 December 2019 |access-date=24 August 2019 |website=Goal.com |publisher=Perform Group}}</ref> и додал уште гол веќе еден на следниот натпревар на гостувањето кај [[ФК Норич Сити|Норич Сити]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2019 |title=Match Report: Norwich City 2 Chelsea 3 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/24/match-report--norwich-city-vs-chelsea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824151535/https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/24/match-report--norwich-city-vs-chelsea |archive-date=24 August 2019 |access-date=24 August 2019 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> На 17 септември, тој се здобил со повреда на глуждот во натпреварот од првото коло на [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|Лигата на шампионите]] против [[ФК Валенсија|Валенсија]].<ref>{{Cite web |date=17 September 2019 |title=Mason Mount injury: Chelsea to assess ankle over next 48 hours |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49736574 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221115242/https://www.bbc.co.uk/sport/football/49736574 |archive-date=21 December 2019 |access-date=18 September 2019 |website=BBC Sport}}</ref> После паузата која уследила заради [[Пандемија на КОВИД-19|панедмијата на КОВИД-19]], во доигрувањето на првенството во јули 2020, Маунт станал првиот матурант на Академијата на Челси кој дебитирал за првиот тим и завршил со 50 или повеќе настапи во рамките на една иста сезона.<ref>{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Team News: Liverpool vs Chelsea |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2020/07/22/team-news--liverpool-vs-chelsea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722184231/https://www.chelseafc.com/en/news/2020/07/22/team-news--liverpool-vs-chelsea |archive-date=22 July 2020 |access-date=22 July 2020 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> Во последното коло од сезоната, победата со 2-0 против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]], Маунт го постигнал првиот гол од слободен удар и му асистирал на [[Оливје Жиру]] за вториот гол за да им помогне на ''сините'' да обезбедат пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 2020/21|Лигата на шампионите]].<ref>{{Cite web |date=26 July 2020 |title=Mason Mount and Olivier Giroud sink Wolves and seal fourth place for Chelsea |url=https://www.theguardian.com/football/2020/jul/26/chelsea-wolves-premier-league-match-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726173624/https://www.theguardian.com/football/2020/jul/26/chelsea-wolves-premier-league-match-report |archive-date=26 July 2020 |access-date=26 July 2020 |newspaper=The Guardian}}</ref> Тој играл и во [[Финале на ФА Купот во 2020 година|финалето]] на [[ФА Куп 2019-2020|ФА Купот]], кое Челси го загубиле од лондонскиот градски соперник [[ФК Арсенал|Арсенал]] со 2-1. ====2020–2021: Лига на шампиони и Играч на сезоната==== Маунт ја започнал [[ФК Челси сезона 2020–2021|сезоната 2020–2021]] играјќи речиси во сите натпревари на Челси во првите месец дена. На 26 септември 2020, тој го постигнал својот прв гол за сезоната против [[ФК Вест Бромвич Албион|Вест Бромвич Албион]] во ремито 3–3 на гости.<ref>{{Cite news |date=26 September 2020 |title=West Bromwich Albion 3–3 Chelsea: Tammy Abraham scores stoppage-time equaliser |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/54215342 |url-status=live |access-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926200551/https://www.bbc.com/sport/football/54215342 |archive-date=26 September 2020}}</ref> Меѓутоа, веќе во следниот натпревар следело големо разочарување за него, откако Маунт го промашил решавачкиот пенал во поразот на Челси по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]] со 5-4 од [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] во четвртото коло од [[Лига куп на Англија 2020–2021|Лига купот]] играно на 29 септември.<ref>{{Cite news |date=29 September 2020 |title=Carabao Cup: Tottenham 1–1 Chelsea (5–4 pens) |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/54298219 |url-status=live |access-date=1 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929222945/https://www.bbc.com/sport/football/54298219 |archive-date=29 September 2020}}</ref> Во јануари 2021, Маунт постигнал гол во два последователни натпревари: најпрво ја погодил мрежата на [[ФК Морекамб|Морекамб]] во победата со 4-0 во третото коло на [[ФА Куп 2020-2021|ФА Купот]], а потоа бил стрелец и на победеносниот гол на гостувањето кај [[ФК Фулам|Фулам]] во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], со кој ''сините'' славеле успех со 1-0.<ref>{{Cite news |date=11 January 2021 |title=Football: Mount scores birthday goal as Chelsea thrash Morecambe |website=channelnewsasia.com |url=https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-mount-scores-birthday-goal-as-chelsea-thrash-morecambe-13933096 |access-date=17 January 2021 |archive-date=2021-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122003220/https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-mount-scores-birthday-goal-as-chelsea-thrash-morecambe-13933096 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=17 January 2021 |title=Fulham 0–1 Chelsea: Mason Mount to the rescue as Blues narrowly see off 10-man Fulham |website=Sports Illustrated |url=https://www.si.com/soccer/chelsea/match-coverage/fulham-0-1-chelsea-mason-mount-to-the-rescue-as-blues-narrowly-see-off-10-man-fulham}}</ref> На 24 јануари, Маунт излегол на терен како [[капитен]] на Челси за првпат во својата кариера, во победата со 3–1 над [[ФК Лутон Таун|Лутон Таун]] во ФА Купот.<ref>{{Cite web |date=24 January 2021 |title=Match Report: Chelsea 3 Luton 1 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2021/01/24/match-report--chelsea-vs-luton |website=Chelsea F.C}}</ref> На 4 март, Маунт го постигнал единствениот гол во победата со 1-0 на гостински терен над [[ФК Ливерпул|Ливерпул]],<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=4 March 2021 |title=Liverpool 0–1 Chelsea |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56191315 |access-date=4 March 2021}}</ref> пред да го постигне својот прв гол во [[Европски фудбалски натпреварувања|европските натпреварувања]] во победата на Челси со 2-0 над [[ФК Порто|Порто]] во првиот натпревар од четвртфиналето на [[УЕФА Лигата на шампиони 2020/21|Лигата на шампионите]] на 7 април,<ref>{{Cite news |last=Johnston |first=Neil |date=7 April 2021 |title=Porto 0-2 Chelsea: Mason Mount scores his first Champions League goal |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/56653905 |url-status=live |access-date=8 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508225256/https://www.bbc.com/sport/football/56653905 |archive-date=8 May 2021}}</ref> станувајќи најмладиот играч на Челси кој постигнал гол во нокаут фазата на Лигата на шампионите.<ref>{{Cite news |date=7 April 2021 |title=Mason Mount: England midfielder scores his first Champions League goal |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/56671015 |url-status=live |access-date=8 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508224708/https://www.bbc.com/sport/football/56671015 |archive-date=8 May 2021}}</ref> На 27 април, тој го одбележал својот 100-ти настап за Челси играјќи во ремито 1-1 на гостувањето против [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] во првиот натпревар од полуфиналето на Лигата на шампионите;<ref>{{Cite news |last=Dean |first=Sam |date=28 April 2021 |title=Chelsea's Mason Mount proves he belongs at football's highest level against Real Madrid |newspaper=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/28/chelseas-mason-mount-proves-belongs-footballs-highest-level/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507021534/https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/28/chelseas-mason-mount-proves-belongs-footballs-highest-level/ |archive-date=7 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2021 |title=100 up for Mount – watch Mason's best moments so far |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/28/chelseas-mason-mount-proves-belongs-footballs-highest-level/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20210507023044/https://www.chelseafc.com/en/news/2021/04/28/100-up-for-mount---watch-mason-s-best-moments-so-far |archive-date=2021-05-07 |access-date=7 May 2021 |publisher=Chelsea F.C. }}</ref> во реваншот во Лондон одигран на 5 мај, тој го постигнал вториот гол во победата со 2-0 над шпанскиот клуб, со што му помогнал на Челси да се пласира во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2021 година|финалето]] со вкупен резултат 3-1.<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=5 May 2021 |title=Chelsea 2-0 Real Madrid (agg 3-1): Thomas Tuchel's side set up all-English Champions League final |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/56985477 |url-status=live |access-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507023754/https://www.bbc.com/sport/football/56985477 |archive-date=7 May 2021}}</ref> На почетокот на сезоната, присуството на Маунт во почетниот состав на Челси и на англиската репрезентација било осудувано од навивачите и медиумите заради фаворизирање од неговите менаџери, Лампард и [[Гарет Саутгејт]].<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Adam |date=5 May 2021 |title=Chelsea midfielder Mason Mount set to star in Champions League semi-final second leg with Real Madrid |website=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/football/news/11959/12296526/chelsea-midfielder-mason-mount-set-to-star-in-champions-league-semi-final-second-leg-with-real-madrid |access-date=5 May 2021 |archive-url=https://archive.today/20210505115642/https://www.skysports.com/football/news/11959/12296526/chelsea-midfielder-mason-mount-set-to-star-in-champions-league-semi-final-second-leg-with-real-madrid |archive-date=2021-05-05 |url-status=live }}</ref> Сепак, сомнежите биле расчистени откако [[Томас Тухел]] ја преземал клупата на Челси, нарекувајќи го Маунт „клучен за нашата игра“ и „апсолутно клучен играч“ и го нарекол еден од најдобрите играчи во Европа.<ref>{{Cite news |date=2 May 2021 |title=Thomas Tuchel labels Chelsea star Mason Mount the full package after 2-0 win over Fulham |website=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/football/news/11661/12292800/thomas-tuchel-labels-chelsea-star-mason-mount-the-full-package-after-2-0-win-over-fulham |access-date=2 May 2021 |archive-url=https://archive.today/20210502103708/https://www.skysports.com/football/news/11661/12292800/thomas-tuchel-labels-chelsea-star-mason-mount-the-full-package-after-2-0-win-over-fulham |archive-date=2021-05-02 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Marsh |first=Charlotte |date=11 May 2021 |title=Chelsea head coach Thomas Tuchel says 'humble' Mason Mount has no limits on his future |website=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/football/news/11668/12302070/chelsea-head-coach-thomas-tuchel-says-humble-mason-mount-has-no-limits-on-his-future |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://archive.today/20210512021353/https://www.skysports.com/football/news/11668/12302070/chelsea-head-coach-thomas-tuchel-says-humble-mason-mount-has-no-limits-on-his-future |archive-date=2021-05-12 |url-status=live }}</ref> На 18 мај, Маунт бил изгласан за [[Играч на годината на ФК Челси|Играч на годината на Челси]].<ref name="ChelseaPOTY2021" /> На 29 мај, Маунт асистирал за голот на [[Каи Хаверц]], со кој Челси го победил [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] со 1-0 во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2021 година|финалето]] на [[УЕФА Лига на шампиони 2020-2021|Лигата на шампионите]] одиграно во [[Порто]], со што ''„Сините“'' го освоиле натпреварувањето по втор пат во нивната историја, а Маунт го освоил првиот трофеј со клубот.<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-12650cedca55-37515f69768e-1000--report-chelsea-claim-second-title/|title=Man. City 0-1 Chelsea: Havertz gives Blues second Champions League triumph|publisher=UEFA |date=29 May 2021|accessdate=29 May 2021}}</ref> ===Манчестер Јунајтед=== На 5 јули 2023, Маут потпишал петгодишен договор со {{Fb team (N) Manchester United}}.<ref>{{cite web |title=United sign Mason Mount |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/official-man-utd-sign-mason-mount-from-chelsea |website=www.manutd.com |date=5 July 2023 |access-date=5 July 2023 |language=en}}</ref> ==Репрезентативна кариера== === Млади репрезентации === Маунт ја претставувал Англија во неколку младински репрезентации: [[Фудбалска репрезентација на Англија под 16 години|под 16]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|под 17]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 18 години|под 18]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|под 19 години]] и [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]].<ref>{{Cite web |title=Mason Mount |url=http://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=356955 |access-date=12 August 2017 |publisher=The Football Association |archive-date=2023-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123112024/https://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=356955 |url-status=dead }}</ref> Со репрезентацијата под 17 години, настапил на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2016|Европското првенство за играчи под 17 години во 2016 година]].<ref>{{Cite web |last=Veevers |first=Nicholas |date=4 May 2016 |title=England under-17s squad named for Euro Championship |url=http://www.thefa.com/news/2016/may/04/euro-finals-squad-announced-040516 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721235740/http://www.thefa.com/news/2016/may/04/euro-finals-squad-announced-040516 |archive-date=21 July 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Година дена подоцна, тој играл на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години 2017|Европското првенство за играчи под 19 години]].<ref>{{Cite web |date=26 June 2017 |title=Squad for U19 Euro |url=http://www.thefa.com/news/2017/jun/26/england-u19-squad-for-euros-260617 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222110438/http://www.thefa.com/news/2017/jun/26/england-u19-squad-for-euros-260617 |archive-date=22 December 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Маунт му асистирал на [[Лукас Нмеха]] за победничкиот гол против [[Фудбалска репрезентација на Португалија под 19 години|Португалија]] во финалето, благодарение на кој Англија станала шампион.<ref name="U19">{{Cite web |last=Walker |first=Andy |date=15 July 2017 |title=Portugal 1–2 England U19s |url=http://www.thefa.com/news/2017/jul/15/report-2017-uefa-u19-championship-final-portugal-england-150717 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324202835/http://www.thefa.com/news/2017/jul/15/report-2017-uefa-u19-championship-final-portugal-england-150717 |archive-date=24 March 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Потоа тој бил прогласен за најдобар играч на турнирот.<ref name="GoldenPlayer">{{Cite web |date=25 July 2017 |title=2017: Mason Mount |url=https://www.uefa.com/under19/history/season=2017/goldenplayer/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808205708/https://www.uefa.com/under19/history/season=2017/goldenplayer/index.html |archive-date=8 August 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=UEFA}}</ref> За [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|репрезентацијата под 21 година]] дебитирал на 11 септември 2018, забележувајќи гол и асистенција во победата со 1-2 на гостувањето кај [[Фудбалска репрезентација на Латвија|Латвија]], во квалификациите за Европското првенство 2019. На 27 мај 2019, Маунт бил избран во составот од 23 играчи кој учествувале на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2019|Европското првенство 2019]].<ref>{{Cite news |date=27 May 2019 |title=England U21s Squad Named by Aidy Boothroyd for this Summer's Euro Finals in Italy |publisher=The Football Association |url=http://www.thefa.com/news/2019/may/26/england-u21s-squad-named-for-euros-270519 |url-status=live |access-date=19 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190604094325/http://www.thefa.com/news/2019/may/26/england-u21s-squad-named-for-euros-270519 |archive-date=4 June 2019}}</ref> Тој настапил во сите три натпревари на Англија во групната фаза, забележувајќи асистенција во поразот со 2-4 од [[Фудбалска репрезентација на Романија под 21 година|Романија]]. === Сениорска репрезентација=== После неговата импресивна сезона со Витесе, Маунт бил поканет од менаџерот [[Гарет Саутгејт]] да тренира со [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорскиот тим]] една недела пред [[Светско првенство во фудбал 2018|Светско првенство 2018]].<ref>{{Cite news |last=Rooney |first=Will |date=18 May 2018 |title=Portsmouth-born Mount to train with Southgate's England squad |newspaper=The News |location=Portsmouth |url=https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/pompey/portsmouth-born-mount-to-train-with-southgate-s-england-squad-1-8503986 |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010004233/https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/pompey/portsmouth-born-mount-to-train-with-southgate-s-england-squad-1-8503986 |archive-date=10 October 2018}}</ref> Потоа, тој повторно бил повикан во сениорскиот тим за натпреварите од [[УЕФА Лига на нации 2018-2019|Лигата на нации]] против [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] и [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] во октомври 2018 година.<ref>{{Cite news |date=4 October 2018 |title=James Maddison, Jadon Sancho and Mason Mount named in England squad |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45744731 |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114154322/https://www.bbc.co.uk/sport/football/45744731 |archive-date=14 January 2021}}</ref> пред конечно да го направи своето деби за ''трите лавови'' на 7 септември 2019 година - влегувајќи како замена во 67-мата минута при победата на Англија со 4-0 над [[Фудбалска репрезентација на Бугарија|Бугарија]] на домашен терен во [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020 - група А|квалификациите за Европското првенство 2020]].<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=7 September 2019 |title=England 4–0 Bulgaria |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49533275 |url-status=live |access-date=7 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190911073844/https://www.bbc.co.uk/sport/football/49533275 |archive-date=11 September 2019}}</ref> Во споменатите квалификации, Маунт го постигнал и својот прв гол за репрезентацијата во победата со 4-0 над [[Фудбалска репрезентација на Косово|Косово]].<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=17 November 2019 |title=Kosovo 0–4 England |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50160458 |url-status=live |access-date=17 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212105833/https://www.bbc.co.uk/sport/football/50160458 |archive-date=12 December 2019}}</ref> Маунт бил избран во 26-члениот состав на Англија за [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]].<ref>{{Cite news |date=1 June 2021 |title=Euro 2020: Trent Alexander-Arnold named in England's 26-man squad |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57321188 |url-status=live |access-date=7 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601214201/https://www.bbc.com/sport/football/57321188 |archive-date=1 June 2021}}</ref> Дебитирал на првенството на 13 јуни 2021, кога Англија ја совлдала {{NazNB|FUrep|CRO}} со 1-0 на [[Вембли (стадион)|Вембли]] во првиот натпревар од [[Европско првенство во фудбал 2020 - група Д|групната фаза]]. Девет дена подоцна, Маунт и неговиот соиграч од англиската репрезентација [[Бен Чилвел]] биле принудени да се самоизолираат откако стапиле во контакт со играчот на Шкотска [[Били Гилмор (фудбалер)|Били Гилмор]], кој бил позитивен на [[КОВИД-19]] на тестирањето по натпреварот меѓу Англија и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]] што завршил 0-0.<ref>{{Cite news |date=22 June 2021 |title=Mason Mount and Ben Chilwell out of England's Euro 2020 clash with Czech Republic |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57564682 |url-status=live |access-date=22 June 2021}}</ref> Поради самоизолацијата, тој ги пропуштил следните два натпревари на својата земја: победата со 1-0 над {{NazNB|FUrep|CZE}} со која Англија како прва ја минала групата, како и победата над {{NazNB|FUrep|GER}} во осминафиналето. Маунт се вратил за четвртфиналето и го одиграл целиот натпревар во кој англичаните биле подобри од {{NazNB|FUrep|UKR}} со 4-0 во [[Рим]]. ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|7-9-2019|Лондон|ENG|4|0|BUL|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|67}}}} {{Cronopar|10-9-2019|Саутхемптон|ENG|5|3|KOS|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|83}}}} {{Cronopar|11-10-2019|Прага|CZE|2|1|ENG|-|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|72}}}} {{Cronopar|14-10-2019|Софија|BUL|0|6|ENG|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|72}}}} {{Cronopar|14-11-2019|Лондон|ENG|7|0|MNE|-|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|17-11-2019|Приштина|KOS|0|4|ENG|1|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|73}}}} {{Cronopar|8-9-2020|Копенхаген|DNK|0|0|ENG|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|8-10-2020|Лондон|ENG|3|0|WAL|-|Пријателска|13={{subon|58}}}} {{Cronopar|11-10-2020|Лондон|ENG|2|1|BEL|1|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|90}}}} {{Cronopar|14-10-2020|Лондон|ENG|0|1|DEN|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|12-11-2020|Лондон|ENG|3|0|IRL|-|Пријателска|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|15-11-2020|Брисел|BEL|2|0|ENG|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|69}}}} {{Cronopar|18-11-2020|Лондон|ENG|4|0|ISL|1|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|25-3-2021|Лондон|ENG|5|0|SMR|-|Квал. за СП|2022|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|28-3-2021|Тирана|ALB|0|2|ENG|1|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|31-3-2021|Лондон|ENG|2|1|POL|-|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|13-6-2021|Лондон|ENG|1|0|HRV|-|Евро|2020|Прва фаза}} {{Cronopar|18-6-2021|Лондон|ENG|0|0|SCO|-|Евро|2020|Прва фаза}} {{Cronopar|3-7-2021|Рим|UKR|0|4|ENG|-|Евро|2020|Четвртфинале}} {{Cronopar|7-7-2021|Лондон|ENG|2|1|DNK|-|Евро|2020|Полуфинале|dts|13={{suboff|95}}}} {{Cronofin|20|4}} ==Статистика== ===Клупска статистика=== ''Статистиката е ажурирана на 9 јули 2021.'' {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- || [[ФК Витесе сезона 2017-2018|2017-2018]] || {{flagsport|NED}} [[ФК Витесе|Витесе]] || [[Ередивиси 2017-2018|ЕД]] || 29+3<ref name=el>Плејоф за [[УЕФА Лига Европа 2018-2019|Лига Европа]].</ref> || 9+5<ref name=el/> ||[[Фудбалски куп на Холандија 2017-2018|КХ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2017-2018|ЛЕ]] || 6 || 0 || [[Суперкуп на Холандија 2017|СХ]] || 0 || 0 || 39 || 14 |- || [[ФК Дарби Каунти сезона 2018-2019|2018-2019]] || {{flagsport|ENG}} [[ФК Дарби Каунти|Дарби Каунти]] || [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|ФЛЧ]] || 35+3<ref name=off>Плејоф за промоција во [[Премиер лига на Англија 2019-2020|Премиер лигата]]</ref> || 8+1<ref name=off/> || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2018-2019|ЛК]] || 2+4 || 0+2 || - || - || - || - || - || - || 44 || 11 |- || [[ФК Челси сезона 2019-2020|2019-2020]] || rowspan="2" | {{flagsport|ENG}} [[ФК Челси|Челси]] || [[Премиер лига на Англија 2019-2020|ПЛ]] || 37 || 7 ||[[ФА Куп 2019-2020|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2019-2020|ЛК]] || 6+1 || 1+0 ||[[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|ЛШ]] || 8 || 0 || [[Суперкуп на УЕФА 2019|СУ]] || 1 || 0 || 53 || 8 |- |[[ФК Челси сезона 2020-2021|2020-2021]] || [[Премиер лига на Англија 2020-2021|ПЛ]] ||36 || 6 || [[ФА Куп 2020-2021|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2020-2021|ЛК]] ||5+2 ||1+0|| [[УЕФА Лига на шампиони 2020-2021|ЛШ]] || 11 || 2 || - || - || - || 54 || 9 |- ! colspan="3" |Вкупно Челси !73 !13 ! !14 !2 ! !19 !2 ! !1 !0 !107 !17 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата || 137+6 || 30+6 || || 21 || 4 || || 25 || 2 || || 1 || 0 || 190 || 42 |} ==Титули== {{Col-begin|width=90%}} {{col-2}} ===Клупски=== ===={{flagsport|ENG}} Челси==== ;младински натпреварувања * '''[[Професионална развојна лига#Под 18 години|Премиер лигата под 18 години]]''' : 1 : 2016–2017<ref>{{Cite web |title=Mason Mount has been training at the club since he was six years old and signed at the Under-9 age group. |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/mason-mount?pageTab=biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115155149/https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/mason-mount?pageTab=biography |archive-date=15 January 2021 |access-date=24 June 2020 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> * '''{{ФА куп за млади}} [[ФА куп за млади]]''' : 1 : 2015–2016,<ref name="FAYouthCup2016"/> 2016–2017<ref name="FAYouthCup2017"/> * '''[[УЕФА Младинска лига]]''' : 1 : 2015–2016<ref name="UEFAYouthLeague2016"/> ;сениорски натпреварувања * '''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони]]''' : 1 : 2020-2021<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/57268064 |title=Man. City 0–1 Chelsea |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=29 May 2021 |access-date=31 May 2021}}</ref> ===Репрезентативни=== ===={{flagsport|ENG}} Англија под 19 години==== * '''[[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години|Европско првенство за играчи под 19 години]]''' : 1 : [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години 2017|2017]]<ref name=U19/> {{col-2}} ===Поединечни=== * [[ФК Челси Резервисти и Академија|Играч на годината на Академијата на Челси]]: : 2016–2017<ref name="ChelseaAcademyPOTY"/> * Европско првенство за играчи под 19 години - Тим на првенството : : [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години 2017#Тим на првенството|2017]]<ref>{{Cite web |title=The UEFA technical team: Team of the Tournament |url=https://www.uefa.com/under19/season=2017/technical-report/uefa-technical-team/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190923061400/https://www.uefa.com/under19/season%3D2017/technical-report/uefa-technical-team/index.html |archive-date=23 September 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=UEFA}}</ref> * [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години#Награда Златен играч|Европско првенство за играчи под 19 години - Златен играч]]: : 2017<ref name=GoldenPlayer/> * Играч на годината на [[ФК Витесе|Витесе]] : : 2017–2018<ref name=VitessePOTY/> * Ередивиси Тим на годината : : [[Ередивиси 2017–2018|2017–2018]]<ref>{{Cite tweet |number=994200428136058880 |user=eredivisie |title=⚽{{!}} Het elftal van het seizoen is bekend en dit zijn de 11 namen 😏👇🏻 Staat je favoriete speler niet in de basis? kijk dan eens bij de wisselspelers 👋🏻➡ Wie was voor jou de smaakmaker dit seizoen? #eredivisie #onsvoetbal |author=Eredivisie |date=9 May 2018 |access-date=25 August 2019 |language=nl |trans-title=⚽{{!}} The team of the season is known and these are the 11 names 😏👇🏻 Is your favourite player not in the base? take a look at the substitutes 👋🏻➡ Who was the season for you this season? #eredivisie #ourfootball}}</ref> * [[Играч на годината на ФК Челси|Играч на годината на Челси]] : : [[ФК Челси сезона 2020–2021|2020–2021]]<ref name="ChelseaPOTY2021">{{Cite web |date=18 May 2021 |title=Mason Mount wins Chelsea Player of the Year award |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2021/05/18/mason-mount-wins-chelsea-player-of-the-year-award |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518145834/https://www.chelseafc.com/en/news/2021/05/18/mason-mount-wins-chelsea-player-of-the-year-award |archive-date=18 May 2021 |access-date=18 May 2021 |website=Chelsea F.C.}}</ref> * УЕФА Лига на шампиони - Тим на сезоната : : [[УЕФА Лига на шампиони 2020/21#Тим на сезоната|2020–2021]]<ref>{{cite web |title=UEFA Champions League Squad of the Season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-12688c451cdd-b6efcb4ce948-1000--champions-league-all-star-squad/ |publisher=UEFA |date=31 May 2021 |access-date=1 June 2021}}</ref> * Матурант на годината во [[Премиер лига на Англија|Премиер лига]]та : : 2020–2021<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/2160743 |title=Mount wins 2020/21 Academy Graduate award |publisher=Premier League |date=2 June 2021 |access-date=2 June 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602205602/https://www.premierleague.com/news/2160743 |archive-date=2 June 2021}}</ref> {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} * [https://www.transfermarkt.com/mason-mount/profil/spieler/346483 Мејсон Маунт на transfermarkt] * [https://int.soccerway.com/players/mason-mount/376697/ Мејсон Маунт на soccerway] * [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=34062 Мејсон Маунт на 90minut] * [https://www.whoscored.com/Players/343346/Show/Mason-Mount Мејсон Маунт на whoscored] {{Состав на ФК Манчестер Јунајтед}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2020}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2022}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Маунт, Мејсон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Витесе]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Дарби Каунти]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Јунајтед]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] 8f0w4pl8uofpf5lxxgrwx315uzgo22x 5544710 5544708 2026-04-25T19:53:07Z Carshalton 30527 /* 2020–2021: Лига на шампиони и Играч на сезоната */ 5544710 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Мејсон Маунт | image = [[File:2022 FIFA World Cup England 6–2 Iran - (38) (cropped).jpg|200px]] | fullname = Мејсон Тони Маунт<ref>{{Cite web |title=List of Players under Written Contract Registered Between 01/04/2017 and 30/04/2017 |url=http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/april-2017.ashx |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024153848/http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/april-2017.ashx |archive-date=24 October 2019 |publisher=The Football Association |page=2}}</ref> | height = {{height|m=1.81}}<ref>{{cite web |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/profile/mason-mount |title=Mason Mount |publisher=Chelsea F.C. |accessdate=20 January 2023}}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1999|1|10}}<ref>{{Cite web |title=Mason Mount: Overview |url=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/231167/mason-mount |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200911111046/https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/231167/mason-mount |archive-date=11 September 2020 |access-date=11 September 2020 |publisher=ESPN}}</ref> | cityofbirth = {{роден во|Портсмут|}} | countryofbirth = [[Англија]] | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | currentclub = {{Fb team Manchester United}} | clubnumber = 7 | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Chelsea}} | years1 = 2017-2023 | caps1 = 129 | goals1 = 27 | clubs1 = {{Fb team Chelsea}} | years2 = 2017-2018 | caps2 = 29 | goals2 = 9 | clubs2 = →{{Fb team Vitesse}} | years3 = 2018-2019 | caps3 = 35 | goals3 = 8 | clubs3 = →{{Fb team Derby County}} | years4 = 2023- | caps4 = 14 | goals4 = 1 | clubs4 = {{Fb team Manchester United}} | nationalyears1 = 2014-2015 | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 16 години|Англија 16]] | nationalyears2 = 2015-2016 | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 2 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|Англија 17]] | nationalyears3 = 2016-2017 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 3 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 18 години|Англија 18]] | nationalyears4 = 2017-2018 | nationalcaps4 = 16 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|Англија 19]] | nationalyears5 = 2018- | nationalcaps5 = 4 | nationalgoals5 = 1 | nationalteam5 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 годинa|Англија 21]] | nationalyears6 = 2019- | nationalcaps6 = 36 | nationalgoals6 = 5 | nationalteam6 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Мејсон Маунт''' (роден на [[10 јануари]] [[1999]] година, во [[Портсмут]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} на {{Fb team (N) Manchester United}} и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. ==Биографија== Маунт е роден во [[Портсмут]], Хемпшир.<ref>{{Cite news |last=Marshman |first=Jeff |date=15 January 2016 |title=Portsmouth-born talent signs for Chelsea |newspaper=The News |location=Portsmouth |url=https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/portsmouth-born-talent-signs-for-chelsea-1-7161622 |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180428190724/https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/portsmouth-born-talent-signs-for-chelsea-1-7161622 |archive-date=28 April 2018}}</ref> Неговиот татко, Тони, бил поранешен фудбалер кој играл во [[Нон-лига фудбал|нисколигашки]] екипи, а подоцна бил и тренер на некои локални клубови, како [[ФК Хаван Таун|Хавант Таун]].<ref name="wait">{{Cite news |last=Baldi |first=Ryan |date=8 April 2020 |title=Mason Mount: How midfielder ended Chelsea's long wait for homegrown star |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/52054333 |url-status=live |access-date=8 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200408112449/https://www.bbc.co.uk/sport/football/52054333 |archive-date=8 April 2020}}</ref> Како дете, Маунт играл во локалните лиги; во 2003 година, на 4-годишна возраст, тој поминувал еден ден неделно тренирајќи во академиите на [[ФК Портсмут|Портсмут]] и [[ФК Челси|Челси]].<ref>{{Cite news |last=De Bont |first=Stef |date=14 December 2017 |title=Mason Mount, Vitesse-pareltje dat uitzondering op Chelsea-regel moet worden |language=nl |trans-title=Mason Mount, Vitesse gem that should be the exception to Chelsea rule |website=Voetbal International |url=https://www.vi.nl/pro/overig/mason-mount-vitesse-pareltje-dat-uitzondering-op-chelsea-regel-moet-worden |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115155229/https://www.vi.nl/cookies/;jsessionid=DA28336CA1672182B1CF8A5E21DB08BE |archive-date=15 January 2021}}</ref> Наведувајќи ги [[Френк Лампард]], [[Лука Модриќ]] и [[Андрес Инјеста]] како свои идоли и омилени играчи,<ref>{{cite web |last1=Kinsella |first1=Nizaar |title=The making of Mason Mount: Inside Chelsea wonderkid's ascent to greatness |url=https://www.goal.com/en-gb/news/the-making-of-mason-mount-inside-chelsea-wonderkids-ascent/83svh5s9l9jw1acc5w3y0315j |website=Goal.com |access-date=6 May 2021 |date=29 April 2019}}</ref> Маунт на крајот се приклучил на Челси во 2005 година.<ref name=wait/><ref>{{Cite news |last=Fordham |first=Josh |date=15 July 2019 |title=Chelsea starlet Mason Mount signs new five-year contract after impressing on loan with Frank Lampard at Derby County |publisher=Talksport |url=https://talksport.com/football/573242/mason-mount-contract-chelsea-derby/ |url-status=live |access-date=22 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822204837/https://talksport.com/football/573242/mason-mount-contract-chelsea-derby/ |archive-date=22 August 2019 |quote=Mount added: "I joined this club at six-years-old and it was always my goal to play for the first-team one day.}}</ref> Маунт е најдобар пријател со фудбалерот на [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]] и тимски колега од англиската репрезентација, [[Деклан Рајс]], уште од детството.<ref>{{Cite web |last=Steinberg |first=Jacob |date=29 November 2019 |title=Mason Mount and Declan Rice: 'We're always together. They call us Dumb and Dumber' |url=https://www.theguardian.com/football/2019/nov/29/mason-mount-declan-rice-chelsea-west-ham-england-childhood-friends |via=www.theguardian.com|accessdate=30 June 2021}}</ref> ==Технички одлики== Маунт е комплетен [[Среден ред (фудбал)|играч за врска]], способен да игра како [[Среден ред (фудбал)#Мецала|мецала]] и понапред како [[Среден ред (фудбал)#Офанзивен играч од среден ред|офанзивен играч од средниот ред]]. Вешт е во вклучувањата во нападот од позадина и во фазата на реализација, но тој има и извонредна визија за играта и одлична поединечна техника. Поради неговите одлики е споредуван со неговите сонародници Френк Лампард и [[Џек Вилшер]].<ref name=gental>[http://www.generazioneditalenti.it/mason-mount-1999-inghilterra/ Mason Mount: 1999 – Inghilterra] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171030004332/http://www.generazioneditalenti.it/mason-mount-1999-inghilterra/ |date=2017-10-30 }} generazioneditalenti.it</ref><ref>[https://tuttomercatoweb.com/il-talento-del-giorno/un-talento-al-giorno-mason-mount-un-nuovo-lampard-per-il-chelsea-1076011 Un talento al giorno, Mason Mount: un nuovo Lampard per il Chelsea] tuttomercatoweb.com</ref> ==Клупска кариера== ===Челси=== ====Младински категории==== На 18-годишна возраст, Маунт бил промовиран во сениорскиот тим на [[ФК Челси|Челси]];<ref name="Contract">{{Cite web |date=24 July 2017 |title=Mount signs new deal and heads to Vitesse |url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/07/mount-signs-new-deal-and-heads-to-vitesse.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20171007232919/http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/07/mount-signs-new-deal-and-heads-to-vitesse.html |archive-date=7 October 2017 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> претходно тој дебитирал за тимот под 18 години во 2014 година, на 15-годишна возраст, а исто така, играл редовно и за тимот под 21 година во 2016 година. Маунт постигнал 10 гола на 30 натпревари во шампионската кампања на Челси во [[Професионална развојна лига#Под 18 години|Премиер лигата под 18 години]].<ref name="FAYouthCup2016">{{Cite web |date=22 April 2016 |title=Honours even after first leg of 2015/16 FA Youth Cup Final |url=http://www.thefa.com/news/2016/apr/22/fa-youth-cup-final-first-leg-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190812073437/http://www.thefa.com/news/2016/apr/22/fa-youth-cup-final-first-leg-report |archive-date=12 August 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}<br />{{Cite web |date=27 April 2016 |title=Chelsea win the FA Youth Cup for third successive season |url=http://www.thefa.com/news/2016/apr/27/chelsea-3-1-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190627220012/http://www.thefa.com/news/2016/apr/27/chelsea-3-1-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg |archive-date=27 June 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Тој, исто така, освоил два [[ФА куп за млади|ФА купа за млади]], [[УЕФА Младинска лига|УЕФА Младинската лига]] и бил избран за [[ФК Челзи Резервисти и Академија#Играч на годината на Академијата|Играч на годината на Академијата на Челси]] до 2017 година.<ref name="FAYouthCup2017">{{Cite web |date=18 April 2017 |title=All square in FA Youth Cup Final between Man City and Chelsea |url=http://www.thefa.com/news/2017/apr/18/fa-youth-cup-final-first-leg-180417 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010004602/http://www.thefa.com/news/2017/apr/18/fa-youth-cup-final-first-leg-180417 |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}<br />{{Cite web |last=Veevers |first=Nicholas |date=26 April 2017 |title=Chelsea 5–1 Man City |url=http://www.thefa.com/news/2017/apr/26/chelsea-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg-report-260417 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010004743/http://www.thefa.com/news/2017/apr/26/chelsea-manchester-city-fa-youth-cup-final-second-leg-report-260417 |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref><ref name="UEFAYouthLeague2016">{{Cite web |title=Paris 1–2 Chelsea: Line-ups |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/season=2016/matches/round=2000699/match=2019575/lineups/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010062353/https://www.uefa.com/uefayouthleague/season=2016/matches/round=2000699/match=2019575/lineups/index.html |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |publisher=UEFA}}</ref><ref name="ChelseaAcademyPOTY">{{Cite web |title=Hazard named Chelsea Player of the Year |url=http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/05/player-of-the-year-awards.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170531160807/http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2017/05/player-of-the-year-awards.html |archive-date=31 May 2017 |access-date=29 May 2017}}</ref> ====Позајмиците во Витесе и Дарби Каунти==== На 24 јули 2017 година, Маунт се приклучил на заем на холандскиот [[Ередивиси]] клуб [[ФК Витесе|Витесе]].<ref name=Contract/> Своето деби за првиот тим го направил на 26 август, влегувајќи како замена во 77-мата минута во поразот на домашен терен од [[ФК Аз Алкмар|Аз Алкмар]] со 1–2.<ref>{{Cite web |title=Vitesse vs. AZ 1–2 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2017/08/26/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-az/2462357/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010002933/https://uk.soccerway.com/matches/2017/08/26/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-az/2462357/ |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Следниот месец, тој го направил својот прв старт за Витесе во натпреварот од првото коло на [[Фудбалски куп на Холандија|Купот на Холандија]] на гостувањето кај петтолигашот [[АВВ Свифт|Свифт]], играјќи 90 минути во ремито 0-0, по што екипата на Свифт победила по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]].<ref>{{Cite web |title=Swift vs. Vitesse 0–0 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2017/09/20/netherlands/knvb-beker/swift/sbv-vitesse/2580810/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010003034/https://uk.soccerway.com/matches/2017/09/20/netherlands/knvb-beker/swift/sbv-vitesse/2580810/ |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Својот прв гол за Витесе го постигнал на 1 октомври 2017, во 76-тата минута од натпреварот на домашен терен против [[ФК Утрехт|Утрехт]] што завршил нерешено 1-1.<ref>{{Cite web |title=Vitesse vs. Utrecht 1–1 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2017/10/01/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-fc-utrecht/2462399/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010003051/https://uk.soccerway.com/matches/2017/10/01/netherlands/eredivisie/sbv-vitesse/stichting-fc-utrecht/2462399/ |archive-date=10 October 2018 |access-date=10 October 2018 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> Маунт бил избран во Ередивиси Тимот на годината и бил избран за Играч на годината на Витесе.<ref name="VitessePOTY">{{Cite web |last=Srinivas |first=Ram |date=29 April 2018 |title=Mason Mount becomes third Chelsea loanee to win Vitesse Player of the Year award |url=https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2018/4/29/17299438/mason-mount-becomes-third-chelsea-loanee-to-win-vitesse-player-of-the-year-award |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213230217/https://weaintgotnohistory.sbnation.com/2018/4/29/17299438/mason-mount-becomes-third-chelsea-loanee-to-win-vitesse-player-of-the-year-award |archive-date=13 December 2019 |access-date=10 October 2018 |website=We Ain't Got No History |publisher=Vox Media}}</ref> За време на првиот полуфинален натпревар во плејофот на Ередивиси за европските натпреварувања против [[АДО Ден Хаг]] на 9 мај 2018 година, Маунт го постигнал својот прв [[хет-трик]] во кариерата, помагајќи му на Витесе да победи на гости со 5-2. Во реваншот, Маунт погодил уште еднаш за победата со 2-1, со што Витесе со вкупни 7-3 се пласирале во финалето. На првиот натпревар од финалето на плејофот против Утрехт, Маунт го отворил резултатот, но поради картони бил суспендиран за вториот; сепак, Витесе успеал да го добие двомечот со вкупен резултат 5-3. Маунт забележал 39 настапи во сите натпреварувања за Витесе, постигнувајќи 14 гола, пред да се врати во Челси. На 17 јули 2018 година, Маунт се приклучил на заем до крајот на [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|сезоната]] во [[ФК Дарби Каунти|Дарби Каунти]].<ref>{{Cite news |date=17 July 2018 |title=Derby County sign youngsters Mason Mount and Harry Wilson on loan |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44860172 |url-status=live |access-date=17 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919051209/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44860172 |archive-date=19 September 2018}}</ref> Дебитирал во [[Фудбалска лига на Англија|Чемпионшип]] на 3 август 2018, постигнувајќи гол уште на своето деби со кој го израмнил резултатот во 60-тата минута од победата со 1-2 на гостувањето кај [[ФК Рединг|Рединг]].<ref>{{Cite news |last=Williams |first=Adam |date=3 August 2018 |title=Reading 1–2 Derby County |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44976502 |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180901132508/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44976502 |archive-date=1 September 2018}}</ref> Маунт бил надвор од терените два месеци откако претрпел [[повреда на тетивата]] во натпреварот од [[ФА Куп 2018-2019|ФА Купот]] против [[ФК Акрингтон Стенли|Акрингтон Стенли]].<ref>{{Cite news |date=26 January 2019 |title=FA Cup: Mason Mount injured as Derby edge Accrington… Wolves deny Shrewsbury… Doncaster join Portsmouth and QPR in hat |newspaper=The News |url=https://www.portsmouth.co.uk/news/fa-cup-mason-mount-injured-as-derby-edge-accrington-wolves-deny-shrewsbury-doncaster-join-portsmouth-and-qpr-in-hat-1-8785996 |url-status=live |access-date=2 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402222338/https://www.portsmouth.co.uk/news/fa-cup-mason-mount-injured-as-derby-edge-accrington-wolves-deny-shrewsbury-doncaster-join-portsmouth-and-qpr-in-hat-1-8785996 |archive-date=2 April 2019}}</ref> Тој се врати во акција во победата со 6-1 над [[ФК Ротерам Јунајтед|Ротерам Јунајтед]], во која над него бил направен пенал.<ref>{{Cite web |date=30 March 2019 |title=Derby County 6–1 Rotherham United |url=https://www.bbc.com/sport/football/47676104 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190410052829/https://www.bbc.com/sport/football/47676104 |archive-date=10 April 2019 |access-date=2 April 2019 |website=BBC Sport}}</ref> Две недели подоцна, тој го постигнал својот втор [[хет-трик]] во кариерата во натпреварот против [[ФК Болтон Вондерерс|Болтон Вондерерс]], добиен со 4-0.<ref>{{Cite web |last=Gavrilov |first=Fedor |date=13 April 2019 |title=Mount scores first senior hat-trick sending Derby closer to premier league promotion |url=https://tribuna.com/en/chelsea/news/3351509/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416194404/https://tribuna.com/en/chelsea/news/3351509/ |archive-date=16 April 2019 |access-date=16 April 2019 |website=Tribuna.com}}</ref> Маунт одиграл вкупно 44 натпревари и постигнал 11 голови во сезоната 2018-2019. На 27 мај 2019, тој, исто така, го започнал финалето на плејофот во Чемпионшип против [[ФК Астон Вила|Астон Вила]], но не успеал да му помогне на својот клуб да обезбеди промоција во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] откако ''овните'' биле поразени со 2-1 на [[Вембли (стадион)|Вембли]]. ====2019–2020: Пробивот во првиот тим==== [[File:Chelsea_2_Sheffield_Utd_2_(48655608157)_(cropped).jpg|thumb|upright|Маунт играјќи за [[ФК Челси|Челси]] во 2019.]] На 15 јули 2019 година, Маунт потпишал нов петгодишен договор со Челси. Дебитирал за Челси на 11 август 2019 година, во поразот со 4–0 на гости кај [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]] во [[Премиер лига на Англија 2019-2020|Премиер лига]]та.<ref>{{Cite web |date=11 August 2019 |title=Match Report: Man United 4 Chelsea 0 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/11/report--manchester-united-v-chelsea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218151235/https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/11/report--manchester-united-v-chelsea |archive-date=18 December 2019 |access-date=11 August 2019 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> Тој го постигнал својот прв гол во дресот на Челси само една недела подоцна против [[ФК Лестер Сити|Лестер Сити]], за време на своето деби пред домашната публика, кога екипата предводена од менаџерот [[Френк Лампард]] одиграла нерешено 1-1,<ref>{{Cite web |date=18 August 2019 |title=Chelsea 1–1 Leicester City: Mount hits the heights before Foxes bite back |url=https://www.goal.com/en/match/chelsea-v-leicester-city/6ksyqoht9ras6zwyvks09fofe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218111001/https://www.goal.com/en/match/chelsea-v-leicester-city/6ksyqoht9ras6zwyvks09fofe |archive-date=18 December 2019 |access-date=24 August 2019 |website=Goal.com |publisher=Perform Group}}</ref> и додал уште гол веќе еден на следниот натпревар на гостувањето кај [[ФК Норич Сити|Норич Сити]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2019 |title=Match Report: Norwich City 2 Chelsea 3 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/24/match-report--norwich-city-vs-chelsea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824151535/https://www.chelseafc.com/en/news/2019/08/24/match-report--norwich-city-vs-chelsea |archive-date=24 August 2019 |access-date=24 August 2019 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> На 17 септември, тој се здобил со повреда на глуждот во натпреварот од првото коло на [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|Лигата на шампионите]] против [[ФК Валенсија|Валенсија]].<ref>{{Cite web |date=17 September 2019 |title=Mason Mount injury: Chelsea to assess ankle over next 48 hours |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49736574 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221115242/https://www.bbc.co.uk/sport/football/49736574 |archive-date=21 December 2019 |access-date=18 September 2019 |website=BBC Sport}}</ref> После паузата која уследила заради [[Пандемија на КОВИД-19|панедмијата на КОВИД-19]], во доигрувањето на првенството во јули 2020, Маунт станал првиот матурант на Академијата на Челси кој дебитирал за првиот тим и завршил со 50 или повеќе настапи во рамките на една иста сезона.<ref>{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Team News: Liverpool vs Chelsea |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2020/07/22/team-news--liverpool-vs-chelsea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722184231/https://www.chelseafc.com/en/news/2020/07/22/team-news--liverpool-vs-chelsea |archive-date=22 July 2020 |access-date=22 July 2020 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> Во последното коло од сезоната, победата со 2-0 против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]], Маунт го постигнал првиот гол од слободен удар и му асистирал на [[Оливје Жиру]] за вториот гол за да им помогне на ''сините'' да обезбедат пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 2020/21|Лигата на шампионите]].<ref>{{Cite web |date=26 July 2020 |title=Mason Mount and Olivier Giroud sink Wolves and seal fourth place for Chelsea |url=https://www.theguardian.com/football/2020/jul/26/chelsea-wolves-premier-league-match-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726173624/https://www.theguardian.com/football/2020/jul/26/chelsea-wolves-premier-league-match-report |archive-date=26 July 2020 |access-date=26 July 2020 |newspaper=The Guardian}}</ref> Тој играл и во [[Финале на ФА Купот во 2020 година|финалето]] на [[ФА Куп 2019-2020|ФА Купот]], кое Челси го загубиле од лондонскиот градски соперник [[ФК Арсенал|Арсенал]] со 2-1. ====2020–2021: Лига на шампиони и Играч на сезоната==== Маунт ја започнал [[ФК Челси сезона 2020–2021|сезоната 2020–2021]] играјќи речиси во сите натпревари на Челси во првите месец дена. На 26 септември 2020, тој го постигнал својот прв гол за сезоната против [[ФК Вест Бромвич Албион|Вест Бромвич Албион]] во ремито 3–3 на гости.<ref>{{Cite news |date=26 September 2020 |title=West Bromwich Albion 3–3 Chelsea: Tammy Abraham scores stoppage-time equaliser |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/54215342 |url-status=live |access-date=27 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926200551/https://www.bbc.com/sport/football/54215342 |archive-date=26 September 2020}}</ref> Меѓутоа, веќе во следниот натпревар следело големо разочарување за него, откако Маунт го промашил решавачкиот пенал во поразот на Челси по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]] со 5-4 од [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] во четвртото коло од [[Лига куп на Англија 2020–2021|Лига купот]] играно на 29 септември.<ref>{{Cite news |date=29 September 2020 |title=Carabao Cup: Tottenham 1–1 Chelsea (5–4 pens) |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/54298219 |url-status=live |access-date=1 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929222945/https://www.bbc.com/sport/football/54298219 |archive-date=29 September 2020}}</ref> Во јануари 2021, Маунт постигнал гол во два последователни натпревари: најпрво ја погодил мрежата на [[ФК Морекамб|Морекамб]] во победата со 4-0 во третото коло на [[ФА Куп 2020-2021|ФА Купот]], а потоа бил стрелец и на победеносниот гол на гостувањето кај [[ФК Фулам|Фулам]] во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], со кој ''сините'' славеле успех со 1-0.<ref>{{Cite news |date=11 January 2021 |title=Football: Mount scores birthday goal as Chelsea thrash Morecambe |website=channelnewsasia.com |url=https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-mount-scores-birthday-goal-as-chelsea-thrash-morecambe-13933096 |access-date=17 January 2021 |archive-date=2021-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122003220/https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-mount-scores-birthday-goal-as-chelsea-thrash-morecambe-13933096 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=17 January 2021 |title=Fulham 0–1 Chelsea: Mason Mount to the rescue as Blues narrowly see off 10-man Fulham |website=Sports Illustrated |url=https://www.si.com/soccer/chelsea/match-coverage/fulham-0-1-chelsea-mason-mount-to-the-rescue-as-blues-narrowly-see-off-10-man-fulham}}</ref> На 24 јануари, Маунт излегол на терен како [[капитен]] на Челси за првпат во својата кариера, во победата со 3–1 над [[ФК Лутон Таун|Лутон Таун]] во ФА Купот.<ref>{{Cite web |date=24 January 2021 |title=Match Report: Chelsea 3 Luton 1 |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2021/01/24/match-report--chelsea-vs-luton |website=Chelsea F.C}}</ref> На 4 март, Маунт го постигнал единствениот гол во победата со 1-0 на гостински терен над [[ФК Ливерпул|Ливерпул]],<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=4 March 2021 |title=Liverpool 0–1 Chelsea |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56191315 |access-date=4 March 2021}}</ref> пред да го постигне својот прв гол во [[Европски фудбалски натпреварувања|европските натпреварувања]] во победата на Челси со 2-0 над [[ФК Порто|Порто]] во првиот натпревар од четвртфиналето на [[УЕФА Лигата на шампиони 2020/21|Лигата на шампионите]] на 7 април,<ref>{{Cite news |last=Johnston |first=Neil |date=7 April 2021 |title=Porto 0-2 Chelsea: Mason Mount scores his first Champions League goal |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/56653905 |url-status=live |access-date=8 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508225256/https://www.bbc.com/sport/football/56653905 |archive-date=8 May 2021}}</ref> станувајќи најмладиот играч на Челси кој постигнал гол во нокаут фазата на Лигата на шампионите.<ref>{{Cite news |date=7 April 2021 |title=Mason Mount: England midfielder scores his first Champions League goal |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/56671015 |url-status=live |access-date=8 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508224708/https://www.bbc.com/sport/football/56671015 |archive-date=8 May 2021}}</ref> На 27 април, тој го одбележал својот 100-ти настап за Челси играјќи во ремито 1-1 на гостувањето против [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]] во првиот натпревар од полуфиналето на Лигата на шампионите;<ref>{{Cite news |last=Dean |first=Sam |date=28 April 2021 |title=Chelsea's Mason Mount proves he belongs at football's highest level against Real Madrid |newspaper=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/28/chelseas-mason-mount-proves-belongs-footballs-highest-level/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507021534/https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/28/chelseas-mason-mount-proves-belongs-footballs-highest-level/ |archive-date=7 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2021 |title=100 up for Mount – watch Mason's best moments so far |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/28/chelseas-mason-mount-proves-belongs-footballs-highest-level/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20210507023044/https://www.chelseafc.com/en/news/2021/04/28/100-up-for-mount---watch-mason-s-best-moments-so-far |archive-date=2021-05-07 |access-date=7 May 2021 |publisher=Chelsea F.C. }}</ref> во реваншот во Лондон одигран на 5 мај, тој го постигнал вториот гол во победата со 2-0 над шпанскиот клуб, со што му помогнал на Челси да се пласира во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2021 година|финалето]] со вкупен резултат 3-1.<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=5 May 2021 |title=Chelsea 2-0 Real Madrid (agg 3-1): Thomas Tuchel's side set up all-English Champions League final |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/56985477 |url-status=live |access-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507023754/https://www.bbc.com/sport/football/56985477 |archive-date=7 May 2021}}</ref> На почетокот на сезоната, присуството на Маунт во почетниот состав на Челси и на англиската репрезентација било осудувано од навивачите и медиумите заради фаворизирање од неговите менаџери, Лампард и [[Гарет Саутгејт]].<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Adam |date=5 May 2021 |title=Chelsea midfielder Mason Mount set to star in Champions League semi-final second leg with Real Madrid |website=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/football/news/11959/12296526/chelsea-midfielder-mason-mount-set-to-star-in-champions-league-semi-final-second-leg-with-real-madrid |access-date=5 May 2021 |archive-url=https://archive.today/20210505115642/https://www.skysports.com/football/news/11959/12296526/chelsea-midfielder-mason-mount-set-to-star-in-champions-league-semi-final-second-leg-with-real-madrid |archive-date=2021-05-05 |url-status=live }}</ref> Сепак, сомнежите биле расчистени откако [[Томас Тухел]] ја преземал клупата на Челси, нарекувајќи го Маунт „клучен за нашата игра“ и „апсолутно клучен играч“ и го нарекол еден од најдобрите играчи во Европа.<ref>{{Cite news |date=2 May 2021 |title=Thomas Tuchel labels Chelsea star Mason Mount the full package after 2-0 win over Fulham |website=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/football/news/11661/12292800/thomas-tuchel-labels-chelsea-star-mason-mount-the-full-package-after-2-0-win-over-fulham |access-date=2 May 2021 |archive-url=https://archive.today/20210502103708/https://www.skysports.com/football/news/11661/12292800/thomas-tuchel-labels-chelsea-star-mason-mount-the-full-package-after-2-0-win-over-fulham |archive-date=2021-05-02 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Marsh |first=Charlotte |date=11 May 2021 |title=Chelsea head coach Thomas Tuchel says 'humble' Mason Mount has no limits on his future |website=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/football/news/11668/12302070/chelsea-head-coach-thomas-tuchel-says-humble-mason-mount-has-no-limits-on-his-future |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://archive.today/20210512021353/https://www.skysports.com/football/news/11668/12302070/chelsea-head-coach-thomas-tuchel-says-humble-mason-mount-has-no-limits-on-his-future |archive-date=2021-05-12 |url-status=live }}</ref> На 18 мај, Маунт бил изгласан за [[Играч на годината на ФК Челси|Играч на годината на Челси]].<ref name="ChelseaPOTY2021" /> На 29 мај, Маунт асистирал за голот на [[Каи Хаверц]], со кој Челси го победил [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] со 1-0 во [[Финале на УЕФА Лигата на шампионите во 2021 година|финалето]] на [[УЕФА Лига на шампиони 2020-2021|Лигата на шампионите]] одиграно во [[Порто]], со што ''„Сините“'' го освоиле најсилното меѓународно европско натпреварувањето по втор пат во нивната историја, а Маунт истовремено го освоил својот прв трофеј со клубот.<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-12650cedca55-37515f69768e-1000--report-chelsea-claim-second-title/|title=Man. City 0-1 Chelsea: Havertz gives Blues second Champions League triumph|publisher=UEFA |date=29 May 2021|accessdate=29 May 2021}}</ref> ===Манчестер Јунајтед=== На 5 јули 2023, Маут потпишал петгодишен договор со {{Fb team (N) Manchester United}}.<ref>{{cite web |title=United sign Mason Mount |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/official-man-utd-sign-mason-mount-from-chelsea |website=www.manutd.com |date=5 July 2023 |access-date=5 July 2023 |language=en}}</ref> ==Репрезентативна кариера== === Млади репрезентации === Маунт ја претставувал Англија во неколку младински репрезентации: [[Фудбалска репрезентација на Англија под 16 години|под 16]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|под 17]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 18 години|под 18]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|под 19 години]] и [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]].<ref>{{Cite web |title=Mason Mount |url=http://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=356955 |access-date=12 August 2017 |publisher=The Football Association |archive-date=2023-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123112024/https://www.thefa.com/england/all-teams/players?p=356955 |url-status=dead }}</ref> Со репрезентацијата под 17 години, настапил на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2016|Европското првенство за играчи под 17 години во 2016 година]].<ref>{{Cite web |last=Veevers |first=Nicholas |date=4 May 2016 |title=England under-17s squad named for Euro Championship |url=http://www.thefa.com/news/2016/may/04/euro-finals-squad-announced-040516 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721235740/http://www.thefa.com/news/2016/may/04/euro-finals-squad-announced-040516 |archive-date=21 July 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Година дена подоцна, тој играл на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години 2017|Европското првенство за играчи под 19 години]].<ref>{{Cite web |date=26 June 2017 |title=Squad for U19 Euro |url=http://www.thefa.com/news/2017/jun/26/england-u19-squad-for-euros-260617 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222110438/http://www.thefa.com/news/2017/jun/26/england-u19-squad-for-euros-260617 |archive-date=22 December 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Маунт му асистирал на [[Лукас Нмеха]] за победничкиот гол против [[Фудбалска репрезентација на Португалија под 19 години|Португалија]] во финалето, благодарение на кој Англија станала шампион.<ref name="U19">{{Cite web |last=Walker |first=Andy |date=15 July 2017 |title=Portugal 1–2 England U19s |url=http://www.thefa.com/news/2017/jul/15/report-2017-uefa-u19-championship-final-portugal-england-150717 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324202835/http://www.thefa.com/news/2017/jul/15/report-2017-uefa-u19-championship-final-portugal-england-150717 |archive-date=24 March 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=The Football Association}}</ref> Потоа тој бил прогласен за најдобар играч на турнирот.<ref name="GoldenPlayer">{{Cite web |date=25 July 2017 |title=2017: Mason Mount |url=https://www.uefa.com/under19/history/season=2017/goldenplayer/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808205708/https://www.uefa.com/under19/history/season=2017/goldenplayer/index.html |archive-date=8 August 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=UEFA}}</ref> За [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|репрезентацијата под 21 година]] дебитирал на 11 септември 2018, забележувајќи гол и асистенција во победата со 1-2 на гостувањето кај [[Фудбалска репрезентација на Латвија|Латвија]], во квалификациите за Европското првенство 2019. На 27 мај 2019, Маунт бил избран во составот од 23 играчи кој учествувале на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2019|Европското првенство 2019]].<ref>{{Cite news |date=27 May 2019 |title=England U21s Squad Named by Aidy Boothroyd for this Summer's Euro Finals in Italy |publisher=The Football Association |url=http://www.thefa.com/news/2019/may/26/england-u21s-squad-named-for-euros-270519 |url-status=live |access-date=19 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190604094325/http://www.thefa.com/news/2019/may/26/england-u21s-squad-named-for-euros-270519 |archive-date=4 June 2019}}</ref> Тој настапил во сите три натпревари на Англија во групната фаза, забележувајќи асистенција во поразот со 2-4 од [[Фудбалска репрезентација на Романија под 21 година|Романија]]. === Сениорска репрезентација=== После неговата импресивна сезона со Витесе, Маунт бил поканет од менаџерот [[Гарет Саутгејт]] да тренира со [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорскиот тим]] една недела пред [[Светско првенство во фудбал 2018|Светско првенство 2018]].<ref>{{Cite news |last=Rooney |first=Will |date=18 May 2018 |title=Portsmouth-born Mount to train with Southgate's England squad |newspaper=The News |location=Portsmouth |url=https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/pompey/portsmouth-born-mount-to-train-with-southgate-s-england-squad-1-8503986 |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010004233/https://www.portsmouth.co.uk/sport/football/pompey/portsmouth-born-mount-to-train-with-southgate-s-england-squad-1-8503986 |archive-date=10 October 2018}}</ref> Потоа, тој повторно бил повикан во сениорскиот тим за натпреварите од [[УЕФА Лига на нации 2018-2019|Лигата на нации]] против [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] и [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] во октомври 2018 година.<ref>{{Cite news |date=4 October 2018 |title=James Maddison, Jadon Sancho and Mason Mount named in England squad |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45744731 |url-status=live |access-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114154322/https://www.bbc.co.uk/sport/football/45744731 |archive-date=14 January 2021}}</ref> пред конечно да го направи своето деби за ''трите лавови'' на 7 септември 2019 година - влегувајќи како замена во 67-мата минута при победата на Англија со 4-0 над [[Фудбалска репрезентација на Бугарија|Бугарија]] на домашен терен во [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2020 - група А|квалификациите за Европското првенство 2020]].<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=7 September 2019 |title=England 4–0 Bulgaria |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49533275 |url-status=live |access-date=7 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190911073844/https://www.bbc.co.uk/sport/football/49533275 |archive-date=11 September 2019}}</ref> Во споменатите квалификации, Маунт го постигнал и својот прв гол за репрезентацијата во победата со 4-0 над [[Фудбалска репрезентација на Косово|Косово]].<ref>{{Cite news |last=McNulty |first=Phil |date=17 November 2019 |title=Kosovo 0–4 England |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50160458 |url-status=live |access-date=17 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212105833/https://www.bbc.co.uk/sport/football/50160458 |archive-date=12 December 2019}}</ref> Маунт бил избран во 26-члениот состав на Англија за [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]].<ref>{{Cite news |date=1 June 2021 |title=Euro 2020: Trent Alexander-Arnold named in England's 26-man squad |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57321188 |url-status=live |access-date=7 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601214201/https://www.bbc.com/sport/football/57321188 |archive-date=1 June 2021}}</ref> Дебитирал на првенството на 13 јуни 2021, кога Англија ја совлдала {{NazNB|FUrep|CRO}} со 1-0 на [[Вембли (стадион)|Вембли]] во првиот натпревар од [[Европско првенство во фудбал 2020 - група Д|групната фаза]]. Девет дена подоцна, Маунт и неговиот соиграч од англиската репрезентација [[Бен Чилвел]] биле принудени да се самоизолираат откако стапиле во контакт со играчот на Шкотска [[Били Гилмор (фудбалер)|Били Гилмор]], кој бил позитивен на [[КОВИД-19]] на тестирањето по натпреварот меѓу Англија и [[Фудбалска репрезентација на Шкотска|Шкотска]] што завршил 0-0.<ref>{{Cite news |date=22 June 2021 |title=Mason Mount and Ben Chilwell out of England's Euro 2020 clash with Czech Republic |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57564682 |url-status=live |access-date=22 June 2021}}</ref> Поради самоизолацијата, тој ги пропуштил следните два натпревари на својата земја: победата со 1-0 над {{NazNB|FUrep|CZE}} со која Англија како прва ја минала групата, како и победата над {{NazNB|FUrep|GER}} во осминафиналето. Маунт се вратил за четвртфиналето и го одиграл целиот натпревар во кој англичаните биле подобри од {{NazNB|FUrep|UKR}} со 4-0 во [[Рим]]. ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|7-9-2019|Лондон|ENG|4|0|BUL|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|67}}}} {{Cronopar|10-9-2019|Саутхемптон|ENG|5|3|KOS|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|83}}}} {{Cronopar|11-10-2019|Прага|CZE|2|1|ENG|-|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|72}}}} {{Cronopar|14-10-2019|Софија|BUL|0|6|ENG|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|72}}}} {{Cronopar|14-11-2019|Лондон|ENG|7|0|MNE|-|Квал. за ЕП|2020|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|17-11-2019|Приштина|KOS|0|4|ENG|1|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|73}}}} {{Cronopar|8-9-2020|Копенхаген|DNK|0|0|ENG|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|8-10-2020|Лондон|ENG|3|0|WAL|-|Пријателска|13={{subon|58}}}} {{Cronopar|11-10-2020|Лондон|ENG|2|1|BEL|1|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|90}}}} {{Cronopar|14-10-2020|Лондон|ENG|0|1|DEN|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|12-11-2020|Лондон|ENG|3|0|IRL|-|Пријателска|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|15-11-2020|Брисел|BEL|2|0|ENG|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|69}}}} {{Cronopar|18-11-2020|Лондон|ENG|4|0|ISL|1|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|25-3-2021|Лондон|ENG|5|0|SMR|-|Квал. за СП|2022|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|28-3-2021|Тирана|ALB|0|2|ENG|1|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|31-3-2021|Лондон|ENG|2|1|POL|-|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|13-6-2021|Лондон|ENG|1|0|HRV|-|Евро|2020|Прва фаза}} {{Cronopar|18-6-2021|Лондон|ENG|0|0|SCO|-|Евро|2020|Прва фаза}} {{Cronopar|3-7-2021|Рим|UKR|0|4|ENG|-|Евро|2020|Четвртфинале}} {{Cronopar|7-7-2021|Лондон|ENG|2|1|DNK|-|Евро|2020|Полуфинале|dts|13={{suboff|95}}}} {{Cronofin|20|4}} ==Статистика== ===Клупска статистика=== ''Статистиката е ажурирана на 9 јули 2021.'' {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- || [[ФК Витесе сезона 2017-2018|2017-2018]] || {{flagsport|NED}} [[ФК Витесе|Витесе]] || [[Ередивиси 2017-2018|ЕД]] || 29+3<ref name=el>Плејоф за [[УЕФА Лига Европа 2018-2019|Лига Европа]].</ref> || 9+5<ref name=el/> ||[[Фудбалски куп на Холандија 2017-2018|КХ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2017-2018|ЛЕ]] || 6 || 0 || [[Суперкуп на Холандија 2017|СХ]] || 0 || 0 || 39 || 14 |- || [[ФК Дарби Каунти сезона 2018-2019|2018-2019]] || {{flagsport|ENG}} [[ФК Дарби Каунти|Дарби Каунти]] || [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2018-2019|ФЛЧ]] || 35+3<ref name=off>Плејоф за промоција во [[Премиер лига на Англија 2019-2020|Премиер лигата]]</ref> || 8+1<ref name=off/> || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2018-2019|ЛК]] || 2+4 || 0+2 || - || - || - || - || - || - || 44 || 11 |- || [[ФК Челси сезона 2019-2020|2019-2020]] || rowspan="2" | {{flagsport|ENG}} [[ФК Челси|Челси]] || [[Премиер лига на Англија 2019-2020|ПЛ]] || 37 || 7 ||[[ФА Куп 2019-2020|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2019-2020|ЛК]] || 6+1 || 1+0 ||[[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|ЛШ]] || 8 || 0 || [[Суперкуп на УЕФА 2019|СУ]] || 1 || 0 || 53 || 8 |- |[[ФК Челси сезона 2020-2021|2020-2021]] || [[Премиер лига на Англија 2020-2021|ПЛ]] ||36 || 6 || [[ФА Куп 2020-2021|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2020-2021|ЛК]] ||5+2 ||1+0|| [[УЕФА Лига на шампиони 2020-2021|ЛШ]] || 11 || 2 || - || - || - || 54 || 9 |- ! colspan="3" |Вкупно Челси !73 !13 ! !14 !2 ! !19 !2 ! !1 !0 !107 !17 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата || 137+6 || 30+6 || || 21 || 4 || || 25 || 2 || || 1 || 0 || 190 || 42 |} ==Титули== {{Col-begin|width=90%}} {{col-2}} ===Клупски=== ===={{flagsport|ENG}} Челси==== ;младински натпреварувања * '''[[Професионална развојна лига#Под 18 години|Премиер лигата под 18 години]]''' : 1 : 2016–2017<ref>{{Cite web |title=Mason Mount has been training at the club since he was six years old and signed at the Under-9 age group. |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/mason-mount?pageTab=biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115155149/https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/mason-mount?pageTab=biography |archive-date=15 January 2021 |access-date=24 June 2020 |publisher=Chelsea F.C.}}</ref> * '''{{ФА куп за млади}} [[ФА куп за млади]]''' : 1 : 2015–2016,<ref name="FAYouthCup2016"/> 2016–2017<ref name="FAYouthCup2017"/> * '''[[УЕФА Младинска лига]]''' : 1 : 2015–2016<ref name="UEFAYouthLeague2016"/> ;сениорски натпреварувања * '''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони]]''' : 1 : 2020-2021<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/57268064 |title=Man. City 0–1 Chelsea |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=29 May 2021 |access-date=31 May 2021}}</ref> ===Репрезентативни=== ===={{flagsport|ENG}} Англија под 19 години==== * '''[[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години|Европско првенство за играчи под 19 години]]''' : 1 : [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години 2017|2017]]<ref name=U19/> {{col-2}} ===Поединечни=== * [[ФК Челси Резервисти и Академија|Играч на годината на Академијата на Челси]]: : 2016–2017<ref name="ChelseaAcademyPOTY"/> * Европско првенство за играчи под 19 години - Тим на првенството : : [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години 2017#Тим на првенството|2017]]<ref>{{Cite web |title=The UEFA technical team: Team of the Tournament |url=https://www.uefa.com/under19/season=2017/technical-report/uefa-technical-team/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190923061400/https://www.uefa.com/under19/season%3D2017/technical-report/uefa-technical-team/index.html |archive-date=23 September 2019 |access-date=10 October 2018 |publisher=UEFA}}</ref> * [[Европско првенство во фудбал за играчи под 19 години#Награда Златен играч|Европско првенство за играчи под 19 години - Златен играч]]: : 2017<ref name=GoldenPlayer/> * Играч на годината на [[ФК Витесе|Витесе]] : : 2017–2018<ref name=VitessePOTY/> * Ередивиси Тим на годината : : [[Ередивиси 2017–2018|2017–2018]]<ref>{{Cite tweet |number=994200428136058880 |user=eredivisie |title=⚽{{!}} Het elftal van het seizoen is bekend en dit zijn de 11 namen 😏👇🏻 Staat je favoriete speler niet in de basis? kijk dan eens bij de wisselspelers 👋🏻➡ Wie was voor jou de smaakmaker dit seizoen? #eredivisie #onsvoetbal |author=Eredivisie |date=9 May 2018 |access-date=25 August 2019 |language=nl |trans-title=⚽{{!}} The team of the season is known and these are the 11 names 😏👇🏻 Is your favourite player not in the base? take a look at the substitutes 👋🏻➡ Who was the season for you this season? #eredivisie #ourfootball}}</ref> * [[Играч на годината на ФК Челси|Играч на годината на Челси]] : : [[ФК Челси сезона 2020–2021|2020–2021]]<ref name="ChelseaPOTY2021">{{Cite web |date=18 May 2021 |title=Mason Mount wins Chelsea Player of the Year award |url=https://www.chelseafc.com/en/news/2021/05/18/mason-mount-wins-chelsea-player-of-the-year-award |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518145834/https://www.chelseafc.com/en/news/2021/05/18/mason-mount-wins-chelsea-player-of-the-year-award |archive-date=18 May 2021 |access-date=18 May 2021 |website=Chelsea F.C.}}</ref> * УЕФА Лига на шампиони - Тим на сезоната : : [[УЕФА Лига на шампиони 2020/21#Тим на сезоната|2020–2021]]<ref>{{cite web |title=UEFA Champions League Squad of the Season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0269-12688c451cdd-b6efcb4ce948-1000--champions-league-all-star-squad/ |publisher=UEFA |date=31 May 2021 |access-date=1 June 2021}}</ref> * Матурант на годината во [[Премиер лига на Англија|Премиер лига]]та : : 2020–2021<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/2160743 |title=Mount wins 2020/21 Academy Graduate award |publisher=Premier League |date=2 June 2021 |access-date=2 June 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602205602/https://www.premierleague.com/news/2160743 |archive-date=2 June 2021}}</ref> {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} * [https://www.transfermarkt.com/mason-mount/profil/spieler/346483 Мејсон Маунт на transfermarkt] * [https://int.soccerway.com/players/mason-mount/376697/ Мејсон Маунт на soccerway] * [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=34062 Мејсон Маунт на 90minut] * [https://www.whoscored.com/Players/343346/Show/Mason-Mount Мејсон Маунт на whoscored] {{Состав на ФК Манчестер Јунајтед}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2020}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2022}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Маунт, Мејсон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Витесе]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Дарби Каунти]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Јунајтед]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] kl9y3bw3a2za0o6hi5didwuzfw4z64r 0 1276110 5544799 5404110 2026-04-26T07:00:54Z Пакко 4588 [[Категорија:Бугарски скокачи во височина]] [[Категорија:Светски рекордери во атлетика]] 5544799 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson |name = Стефка Костадинова |nationality = [[Бугарија|Бугарка]] |image = Stefka Kostadinova.JPG |imagesize = 150 | headercolor = lightsteelblue | years_active = 1985&ndash;1997 |country = {{BGR}} | sport = [[атлетика]] | event = [[скокови во височина]] |alias = |club = |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1965|3|25}} |birth_place = [[Пловдив]], [[НР Бугарија]] |fullname = Стефка Георгиева Костадинива |native_name = Стефка Георгиева Костадинова |native_name_lang = bg |height = 180 см |weight = 60 КГ |turnedpro = 1985 |retired = 1997 |pb = [[скокови во височина]]<br>outdoor: 2.09 m ([[List of world records in athletics|WR]])<br>indoor: 2.06 m<ref>[http://www.iaaf.org/athletes/biographies/letter=0/athcode=60986/index.html Stefka Kostadinova's IAAF profile]</ref> |olympics = 1st ([[Летни олимиски игри 1996|Атланта]], 1996) |worlds = |highestranking = 1st ([[Рим]], 1987) |coaching = |updated = | medaltemplates= {{MedalCountry | {{BGR}} }} {{MedalCompetition|[[Olympic Games]]}} {{MedalGold |[[1996 Summer Olympics|1996 Atlanta]] | [[Athletics at the 1996 Summer Olympics|High jump]]}} {{MedalSilver |[[1988 Summer Olympics|1988 Seoul]] | [[Athletics at the 1988 Summer Olympics - Women's High Jump|High jump]]}} {{MedalCompetition|[[IAAF World Championships in Athletics|World Championships]]}} {{MedalGold |[[1987 World Championships in Athletics|1987 Rome]]|[[1987 World Championships in Athletics - Women's High Jump|High jump]]}} {{MedalGold |[[1995 World Championships in Athletics|1995 Gothenburg]]|[[1995 World Championships in Athletics - Women's High Jump|High jump]]}} {{MedalCompetition|[[European Athletics Championships|European Championships]]}} {{MedalGold |[[1986 European Championships in Athletics|1986 Stuttgart]]|High jump}} {{MedalCompetition|World Indoor Championships}} {{MedalGold |[[1985 IAAF World Indoor Championships|1985 Paris]]|High jump}} {{MedalGold |[[1987 IAAF World Indoor Championships|1987 Indianapolis]]|High jump}} {{MedalGold |[[1989 IAAF World Indoor Championships|1989 Budapest]]|High jump}} {{MedalGold |[[1993 IAAF World Indoor Championships|1993 Toronto]]|High jump}} {{MedalGold |[[1997 IAAF World Indoor Championships|1997 Paris]]|High jump}} {{MedalCompetition|[[European Athletics Indoor Championships|European Indoor Championships]]}} {{MedalGold | [[1985 European Athletics Indoor Championships|1985 Pireaus]] | High Jump}} {{MedalGold | [[1987 European Athletics Indoor Championships|1987 Liévin]] | High Jump}} {{MedalGold | [[1988 European Athletics Indoor Championships|1988 Budapest]] | High Jump}} {{MedalGold | [[1994 European Athletics Indoor Championships|1994 Paris]] | High Jump}} {{MedalSilver | [[1992 European Athletics Indoor Championships|1992 Genoa]] | High Jump}} }} '''Стефка Георгиева Костадинова''' ({{langx|bg|Стефка Георгиева Костадинова}}; родена на 25 март, 1965 година) ― [[Бугарија|бугарска]] пензионирана [[Атлетика|атлетичарка]] којa се натпреварувала во [[скок во височина]]. Нејзиниот светски рекорд од 2,09 метри сè уште е актуелен од 1987 година. Таа била [[Летни олимписки игри 1996|олимписки шампион во 1996 година]], двапати [[Светско првенство во атлетика IAAF|светски шампион]], и пет пати [[IAAF World Indoor Championships|World Indoor шампион]]. Таа е претседателка на [[Бугарски олимписки комитет|Бугарскиот олимписки комитет]] од 2005 година .<ref>{{Cite web|url=http://movetoimprove.jimdo.com/activities/local-sport-heroes/bulgaria/|title = Radostin Kishishev opened a new soccer field in kindergarten "Andersen"}}</ref> ==Рана кариера== Родена е во [[Пловдив]], Костадинова посетувала специјално спортско училиште, но за прв пат се сретнала со скокови во височина во шесто одделение (12-13 годишна возраст) додека со атлетика започнала да се занимава во [[Софија]], на денот кога таа цитирајќи, никогаш нема да го заборави (во WorldSport интервју од 2012 година)(5&nbsp;ft 4) и била информирана дека поставила светски рекорд за нејзината возраст, ист како и светскиот рекорд за возрасни жени во 1941 година. == Наводи == [[Категорија:Родени во 1965 година]] [[Категорија:Бугарски скокачи во височина]] [[Категорија:Светски рекордери во атлетика]] qp9saentsx7w6c5qbz0oet04eei8jvk 5544807 5544799 2026-04-26T07:48:48Z Пакко 4588 Ажурирање на податоците за светскиот рекорд, дополнување на кариерата и спортската администрација, јазично уредување и додавање референци. 5544807 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson |name = Стефка Костадинова |nationality = [[Бугарија|Бугарка]] |image = Stefka Kostadinova.JPG |imagesize = 200 | headercolor = lightsteelblue | years_active = 1985–1997 |country = {{BGR}} | sport = [[атлетика]] | event = [[скок во височина]] |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1965|3|25}} |birth_place = [[Пловдив]], [[НР Бугарија]] |fullname = Стефка Георгиева Костадинова |native_name = Стефка Георгиева Костадинова |native_name_lang = bg |height = 180 см |weight = 60 кг |retired = 1997 |pb = [[скок во височина]]<br>на отворено: 2,09 м (поранешен СР)<br>во сала: 2,06 м |olympics = 1. место ([[Летни олимписки игри 1996|Атланта 1996]]) |medaltemplates = {{MedalCountry | {{BGR}} }} {{MedalCompetition|[[Олимписки игри]]}} {{MedalGold | [[Летни олимписки игри 1996|1996 Атланта]] | [[Атлетика на Летните олимписки игри 1996 – скок во височина за жени|скок во височина]]}} {{MedalSilver | [[Летни олимписки игри 1988|1988 Сеул]] | [[Атлетика на Летните олимписки игри 1988 – скок во височина за жени|скок во височина]]}} {{MedalCompetition|[[Светско првенство во атлетика|Светски првенства]]}} {{MedalGold | [[Светско првенство во атлетика 1987|1987 Рим]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Светско првенство во атлетика 1995|1995 Гетеборг]] | скок во височина}} {{MedalCompetition|[[Европско првенство во атлетика|Европски првенства]]}} {{MedalGold | [[Европско првенство во атлетика 1986|1986 Штутгарт]] | скок во височина}} {{MedalCompetition|[[Светско првенство во атлетика во сала|Светски првенства во сала]]}} {{MedalGold | [[Светско првенство во атлетика во сала 1985|1985 Париз]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Светско првенство во атлетика во сала 1987|1987 Индијанаполис]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Светско првенство во атлетика во сала 1989|1989 Будимпешта]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Светско првенство во атлетика во сала 1993|1993 Торонто]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Светско првенство во атлетика во сала 1997|1997 Париз]] | скок во височина}} {{MedalCompetition|[[Европско првенство во атлетика во сала|Европски првенства во сала]]}} {{MedalGold | [[Европско првенство во атлетика во сала 1985|1985 Пиреј]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Европско првенство во атлетика во сала 1987|1987 Лиевин]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Европско првенство во атлетика во сала 1988|1988 Будимпешта]] | скок во височина}} {{MedalGold | [[Европско првенство во атлетика во сала 1994|1994 Париз]] | скок во височина}} {{MedalSilver | [[Европско првенство во атлетика во сала 1992|1992 Џенова]] | скок во височина}} }} '''Стефка Георгиева Костадинова''' ({{langx|bg|Стефка Георгиева Костадинова}}; родена на [[25 март]] [[1965]] година) — [[Бугарија|бугарска]] поранешна [[Атлетика|атлетичарка]] која се натпреварувала во [[скок во височина]]. Таа го држела светскиот рекорд во оваа дисциплина цели 37 години (од [[1987]] до [[2024]] година) со прескокнати 2,09 метри.<ref>{{Cite web|url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mahuchikh-eisa-hibbert-yan|title=Ratified: Mahuchikh's world high jump record|publisher=World Athletics|access-date=26 април 2026}}</ref> Таа била [[Летни олимписки игри 1996|олимписки шампион во 1996 година]], двапати [[Светско првенство во атлетика|светски шампион]] на отворено и петпати светски шампион во сала. Таа е претседателка на [[Бугарски олимписки комитет|Бугарскиот олимписки комитет]] од 2005 година. == Рана кариера == Родена во [[Пловдив]], Костадинова посетувала специјално спортско училиште, но за првпат се сретнала со скок во височина во шесто одделение (12–13 годишна возраст). Започнала сериозно да тренира атлетика во [[Софија]]. Уште на почетокот го привлекла вниманието кога скокнала 1,66 метри — резултат кој бил светски рекорд за нејзината возраст и го изедначил сениорскиот светски рекорд од [[1941]] година. == Кариера == [[File:Stefka Kostadinova plaque National stadium.jpg|десно|мини|Спомен-плоча на Националниот стадион „Васил Левски“ во Софија, Бугарија, во чест на светскиот рекорд на Костадинова од 2,08 м поставен на 31 мај 1986 година.]] Костадинова беше светска рекордерка во скок во височина за жени до јули 2024 година. Таа го постави светскиот рекорд од 2,09 м на [[Светско првенство во атлетика 1987|Светското првенство во Рим]] во [[1987]] година. Вкупно, Костадинова постави седум светски рекорди — три на отворено и четири во сала. Таа го држи и уникатниот рекорд од 197 прескокнати висини над 2,00 метри. Костадинова го освои златниот медал на [[Летни олимписки игри 1996|Олимписките игри во Атланта]] во 1996 година, поставувајќи олимписки рекорд од 2,05 м. Исто така, освои сребрен медал на [[Летни олимписки игри 1988|Олимписките игри во Сеул]] во 1988 година. Беше светска шампионка на отворено во 1987 и 1995 година, а петпати светска шампионка во сала помеѓу 1985 и 1997 година. Костадинова победи на сите европски првенства на кои учествуваше: беше европска шампионка на отворено во Штутгарт во 1986 година и четирикратна европска шампионка во сала (1985, 1987, 1988 и 1994). Четирипати беше прогласена за [[Спортист на годината на Бугарија]] (1985, 1987, 1995 и 1996) и петпати за најдобар спортист на Балканот (1985, 1987, 1995, 1996 и 1997).<ref>{{cite web|url=https://www.bta.bg/bg/news/sport/bg/816349-vsichki-pobediteli-v-anketata-na-bta-sportist-na-balkanite-|title= Всички победители в анкетата на БТА "Спортист на Балканите"|date=January 17, 2025 |publisher=www.bta.bg|author=Dimitar Veliov |access-date=May 16, 2025}}</ref> == Личен живот == Во [[1995]] година, Костадинова го роди синот Николај, само неколку месеци пред да го освои златото на Светското првенство во 1995 година. Во [[1999]] година се разведе од својот долгогодишен сопруг и тренер, Николај Петров. Истата година официјално ја заврши својата атлетска кариера. Во [[2007]] година се омажи за бизнисменот Николај Попвасилев.<ref>{{Cite web|url=http://www.vesti.bg/bulgaria/obshtestvo/29-g.-ot-svetovniia-rekord-na-stefka-kostadinova-6058152|title = На тази дата преди 29 г. Стефка Костадинова поставя световен рекорд}}</ref> == Спортска администрација == По повлекувањето од спортот, Костадинова започна кариера во спортската администрација. Служеше како потпретседател на Бугарската атлетска федерација и потпретседател на Бугарскиот олимписки комитет, а од 2003 до 2005 година беше заменик-министер за спорт на Бугарија. На [[11 ноември]] [[2005]] година, Костадинова беше избрана за претседател на [[Бугарски олимписки комитет|Бугарскиот олимписки комитет]] (БОК), заменувајќи го [[Иван Славков]]. Таа беше преизбирана на оваа функција во 2009, 2013, 2017 и 2021 година. == Меѓународни натпревари == {| {{AchievementTable}} |- !colspan="6"|Претставувајќи ја {{BUL}} |- |1984 |Игри на пријателството |Прага, Чехословачка |4. |1,93 м |- |rowspan=3|1985 |Светски игри во сала |Париз, Франција |bgcolor=gold|1. |1,97 м |- |Европско првенство во сала |Пиреј, Грција |bgcolor=gold|1. |1,97 м |- |Светски куп |Канбера, Австралија |bgcolor=gold|1. |2,00 м |- |rowspan=2|1986 |Игри на добра волја |Москва, СССР |bgcolor=gold|1. |2,03 м |- |Европско првенство |Штутгарт, Германија |bgcolor=gold|1. |2,00 м |- |rowspan=3|1987 |Европско првенство во сала |Лиевин, Франција |bgcolor=gold|1. |1,97 м |- |Светско првенство во сала |Индијанаполис, САД |bgcolor=gold|1. |2,05 м |- |Светско првенство |Рим, Италија |bgcolor=gold|1. |2,09 м (СР) |- |rowspan=2|1988 |Европско првенство во сала |Будимпешта, Унгарија |bgcolor=gold|1. |2,04 м |- |Олимписки игри |Сеул, Јужна Кореја |bgcolor=silver|2. |2,01 м |- |1989 |Светско првенство во сала |Будимпешта, Унгарија |bgcolor=gold|1. |2,02 м |- |1991 |Светско првенство |Токио, Јапония |6. |1,93 м |- |rowspan=2|1992 |Европско првенство во сала |Џенова, Италија |bgcolor=silver|2. |2,02 м |- |Олимписки игри |Барселона, Шпанија |4. |1,94 м |- |rowspan=2|1993 |Светско првенство во сала |Торонто, Канада |bgcolor=gold|1. |2,02 м |- |Светско првенство |Штутгарт, Германија |15. (квал.) |1,90 м |- |1994 |Европско првенство во сала |Париз, Франција |bgcolor=gold|1. |1,98 м |- |1995 |Светско првенство |Гетеборг, Шведска |bgcolor=gold|1. |2,01 м |- |1996 |Олимписки игри |Атланта, САД |bgcolor=gold|1. |2,05 м (ОР) |- |1997 |Светско првенство во сала |Париз, Франција |bgcolor=gold|1. |2,02 м |} == Поврзано == * [[Бугарија на Олимписките игри]] * [[Скок во височина]] == Референци == {{reflist}} == Надворешни врски == * [https://worldathletics.org/athletes/bulgaria/stefka-kostadinova-14271817 Профил на Стефка Костадинова на страницата на World Athletics] [[Категорија:Родени во 1965 година]] [[Категорија:Бугарски скокачи во височина]] [[Категорија:Светски рекордери во атлетика]] 3um6uewc5xpmkue7ypd7nz6y91gwqhg 0 1290441 5544726 5544476 2026-04-25T20:11:54Z Marco Mitrovich 114460 5544726 wikitext text/x-wiki '''Емилијан Јосимовиќ''' ([[Стара Молдава]], [[1823]] - Сокобања, [[25 мај]] [[1897]]) бил првиот српски урбанист, првиот професор по [[архитектура]] во Србија, познат по тоа што го направил првиот урбанистички план на [[Белград]] во [[1867]] година. == Семејството == Емилијан Јосимовиќ е роден во [[1823]] година, во Стара Молдава во Романија, во српското семејство на граничниот поручник Јосимовиќ, аѓутант на бригадата (1829). Имал еден постар брат и двајца помали. Постариот брат Јова се занимавал со трговија и соработувал со Мишо Анастасијевиќ, кој помогнал во школувањето на Емилијан, со оглед на тоа што тој и неговите браќа рано го изгубиле таткото. Емилијан се оженил двапати. Најпрвин со Емилија, ќерката на Василије Лазиќ, и со неа имаал три деца: ќерката Анка и двата сина Никола и Миливое. По смртта на Емилија, Емилијан се оженил со Живка, со која го напуштиле Белград во 1887 година. Брачниот пар живеел најпрвин во Шопиќ, кај Лазаревац, а подоцна во Сокобања, каде Емилијан починал на [[25 мај]] [[1897]] година.<ref name="наш први архитекта">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.politikin-zabavnik.rs/2009/2970/02.php|title=Емилијан Јосимовић, наш први архитекта|work=Политикин забавник|accessdate=23 јануари 2018|archive-date=2013-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20130107045030/http://www.politikin-zabavnik.rs/2009/2970/02.php|url-status=bot: unknown}}</ref> == Образование == Во 1831 година, Емилијан се запишал во основно училиште во Карансебеш. Завршил математичко воено училиште во Лугош. Студиите за филозофија и технологија ги завршил во [[Виена]] на 22-годишна возраст. == Работа во образование == Целиот работен век Емилијан Јосимовиќ го поминал во [[образование]]. По неговото пристигнување во Белград, на 18 септември 1845 година, станал вонреден професор на Лицеумот, каде што предавал математика. Во Артилериското училиште, каде што работел од 1850 година, најпрвин како вонреден професор, а од 1854 до 1869 година како редовен професор, покрај [[математика]], предавал и [[механика]], а потоа и [[геодезија]]. Станал редовен професор во Големата школа на 19 ноември 1869 година. Бил раководител на математичкото одделение, а потоа и ректор. Од Големата школа се пензионирал по 33 години просветна работа. Јосимовиќ ги напишал првите високообразовни учебници во Србија по тригонометрија, [[математика]], [[механика]], [[геометрија]], [[нацртна геометрија]] и [[перспектива]], како и учебник за градежништво и изградба на [[пат]]ишта. == Социјален ангажман == Тој е еден од основачите на „Белградското пејачко друштво“ во 1853 година.<ref>"Срђ"; Дубровник 1903. године</ref> Како инженер се обидел во 1867 година да го реши проблемот со водоснабдувањето на градот Белград. Својот „Предлог“ го објавил во весникот, а замислил дека со помош на пумпи ќе се црпе вода од Дунав.<ref>"Београдске општинске новине", Београд 1938. године</ref> Во 1885 година, пензионерот Јосимовиќ бил редовен член на „Српското земјоделско друштво“. Пишувал написи и за стручниот весник „Тежак“ (1889).<ref>"Тежак", Београд 1885-1889. године</ref> Основана е на 1 август 1848 година. Тој бил и редовен член на Друштвото на српската литература. == Урбанизам == [[Податотека:Spomenik_Emilijanu_Josimoviću,_Knez_Mihailova,_Beograd.jpeg|лево|мини| Спомен на Емилијан Јосимовиќ во улицата Кнез Михаилова]] Емилијан Јосимовиќ активно учествувал во јавниот и општествениот живот на Белград и Србија, каде што во тоа време имало малку интелектуалци. Станал член на Друштвото за српска литература, а потоа и на Српското академско друштво.<ref name="сану">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sanu.ac.rs/Clanstvo/IstClan.aspx?arg=233,|title=Емилијан Јосимовић|work=САНУ|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304225451/http://www.sanu.ac.rs/Clanstvo/IstClan.aspx?arg=233,|archive-date=4 март 2016|accessdate=23 јануари 2018}}</ref> Учествувал и во основањето и работата на првиот Техничар, претходник на сегашното здружение на техничари и [[Инженер|инженери на]] Србија. Најзначајно дело на Емилијан Јосимовиќ секако е „Објаснување на предлогот за уредување на делот од градот Белград што лежи во ровот“ направен во [[1864]] година до [[1867]] година. Годината кога Белград официјално станал слободен град. Планот се однесувал на подрачјето на денешниот најтесен центар на градот. Ова е време кога се изведувале големи градежни работи во другите европски градови, како што се делата на Осман во [[Париз]] и делата на Сердина во [[Барселона]]. Во првиот урбанистички план биле трасирани некои од основните оски на денешен Белград - Кнез Михајлова, Цар Душан, Кралот Петар. Дотогаш белградските улици биле главно кривулести. Ровот бил надворешно утврдување чија линија се препознава во искршените траси на денешниот Косанчиќ, Топлич и Обилиќ.<ref>Vukotić-Lazar, M. M., & Danilović-Hristić, N. M. [2015]. Rast i razvoj Beograda u periodu od 1815. do 1910. godine. Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini, (45—3), 51-80.[http://scindeks.ceon.rs/article.aspx?query=ARTAK%26and%26emilijan%2bjosimovi%25c4%2587&page=0&sort=1&stype=0&backurl=%2fSearchResults.aspx%3fquery%3dARTAK%2526and%2526emilijan%252bjosimovi%2525c4%252587%26page%3d0%26sort%3d1%26stype%3d0 Српски цитатни индекс] Посетено на 28.01.2018.</ref> Нагласувајќи го недостатокот на зеленило и слободни простори за одмор, Јосимовиќ предлагал јавни паркови на местото на Големиот пазар (Студентски трг) и [[Калемегдан]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danubeogradu.rs/2015/08/kalemegdan/|title=Калемегдан|work=Дан у Београду|accessdate=28 јануари 2018}}</ref> Првата идеја за изградба на модерен систем за водоснабдување во Белград била изнесена од Емилијан во [[1867]] година. Тргнал од тоа дека централната акумулација треба да биде поставена во највисокиот дел на градот, во Горниот град, додека парната машина да носи вода од Дунав, а потоа таа да се дистрибуира од врвот на ридот на разни делови од градот. Сепак, немало пари и поддршка за неговите идеи.<ref>{{Наведена книга|title=Калдрма и асфалт: урбанизација и европеизација Београда 1890-1914|last=Стојановић|first=Дубравка|publisher=Удружење за друштвену историју|year=2017|edition=четврто|location=Београд|page=140}}</ref> === Стогодишнина од донесувањето на првиот урбанистички план на стариот град Белград === Стогодишнината од донесувањето на првиот урбанистички план на стариот град Белград била одбележана во [[1967]] година. Со комеморативна изложба и свечена академија. Институтот за архитектура и урбанизам на Србија објавил специјална публикација „Емилијан Јосимовиќ - првиот српски урбанист“, чиј автор е д-р Арх. Бранко Максимовиќ.<ref>Објаснење предлога за регулисање онога дела вароши Београда што лежи у шанцу : са једним литографисаним планом у размери 1/3000 / од Е. Јосимовића. - [Београд] : у Државној књигопечатњи, 1867. - [4], 47 стр., [1] савијен лист. &nbsp;[http://www.sr.cobiss.net/scripts/cobiss?command=DISPLAY&base=cobib&rid=135618823&lani=sc 135618823]{{Мртва_врска|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>Објаснење предлога за регулисање онога дела вароши Београда, што лежи у Шанцу : са једним литографисаним планом у размери 1/3000 / Е[милијан] Јосимовић. - Београд : Друштво урбаниста Београда, 1997. - 45 стр. : планови ; 23 cm. / Фототипско изд. издања Државне књигопечатње из 1867. &nbsp;[http://www.sr.cobiss.net/scripts/cobiss?command=DISPLAY&base=cobib&rid=16129039&lani=sc 16129039]{{Мртва_врска|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> При уредувањето на улицата Кнез Михајлова и нејзиното претворање во пешачка зона во [[1987]] г. Споменик со името на Емилијан Јосимовиќ и годината на донесување на првиот урбанистички план за Белград е поставен на [[Плоштад на Републиката (Белград)|Плоштадот на Републиката]] пред зградата во која се наоѓа кафаната Руски цар. По него е именувана улица во Белград. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Портал|Биографија}} * [https://www.sanu.ac.rs/clan/josimovic-emilijan/ Биографија на веб-страницата на САНУ] * [https://web.archive.org/web/20160305191125/http://www.vibilia.rs/srpski/izvestaj/0409/emilijan_agm_280404.pdf Првиот српски урбанист - Емилијан Јосимовиќ] [[Категорија:Урбанизам]] [[Категорија:Српски архитекти]] [[Категорија:Починати во 1897 година]] [[Категорија:Родени во 1823 година]] [[Категорија:Срби во Романија]] fvc2i86g2lc9y8zsvlo2vnqvnikgt6u 0 1302272 5544819 5424412 2026-04-26T09:40:56Z Marco Mitrovich 114460 /* Наводи */ 5544819 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Црква | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = Свети Ѓорѓи | fullname = | other name = | native_name = Αγίου Γεωργίου | native_name_lang = el | image = | image_size = | alt = | caption = | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | coordinates = {{coord|41|1|48.5|N|23|49|42.8|E|type:landmark_region:GR|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[Зелјахово]], [[Зихненско]] | country = [[Егејска Македонија]], [[Грција]] | denomination = [[Цариградска патријаршија]] | previous denomination = | tradition = | religious institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | membership = | attendance = | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | former name = | bull date = | founded date = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = | style = | years built = | groundbreaking = | completed date = 1835 | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{long ton|0| }} --> | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = Зелјаховско | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[Зихненско-неврокопска епархија|Зихненско-неврокопска]] | province = | presbytery = | synod = | circuit = | district = | division = | subdivision = | archbishop = | bishop = | auxiliary bishop = | cardinal protector = | abbot = | prior = | subprior = | exarch = | provost-rector = | provost = | viceprovost = | rector = | vicar = | dean = | subdean = | archpriest = | precentor = | succentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonpastor = | canonmissioner = | canontreasurer = | prebendary = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | honpriest = | curate = | asstcurate = | nonstipendiaryminister = | minister = | assistant = | seniorpastor = | pastor = | chaplain = | archdeacon = | deacon = | deaconess = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | sacristan = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = | embedded = }} '''Свети Ѓорѓи''' ({{langx|el|Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Γεωργίου}}) — [[црква (градба)|црква]] во селото [[Зелјахово]], [[Зихненско]], [[Егејска Македонија]]. Претставува катедрален храм на [[Зихненско-неврокопска епархија|Зихненско-неврокопската епархија]] на [[Цариградска патријаршија|Цариградската патријаршија]].<ref name="Corect">{{нмс | url = http://corect.ipet.gr/index.php?option=com_chronoforms&chronoform=mnimeio&id_mnimeio=36&action=show&Itemid=192&lang=el | title = Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγ. Γεωργίου Ζιχνών | access-date = 20 мај 2014 | publisher = Corect | archive-date = 2014-05-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140521031446/http://corect.ipet.gr/index.php?option=com_chronoforms&chronoform=mnimeio&id_mnimeio=36&action=show&Itemid=192&lang=el#page=page-1 | url-status = dead }}</ref> Црквата е завршена во [[1835]] г. а [[живопис]]от е изработен во 1865 г. Направена е од камен и има облик на [[базилика]]. На западната страна има женска црква. Во 1967 – 1973 г. храмот е изграден одново. Од старата црква се зачувани владичкиот престол, еден проскинитар, царските икони, преносливите икони и свеќниците.<ref name="Corect"/> == Поврзано == * [[Зихненско-неврокопска епархија]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Цркви во Зелјахово (општина)|Ѓорѓи, Зелјахово]] [[Категорија:Цркви во Зихненско-неврокопската епархија|Ѓорѓи, Зелјахово]] [[Категорија:Православни катедрали во Егејска Македонија|Ѓорѓи, Зелјахово]] [[Категорија:Појавено во 1835 година]] [[Категорија:Зелјахово]] lpkctf5k2k1k8j5p2lak85ovn5em5al 0 1302944 5544693 5248039 2026-04-25T19:00:06Z ~2026-25338-51 132592 Измени мали 5544693 wikitext text/x-wiki '''Книжевен круг''' е годишна литературна награда за најдобри ракописи на државно ниво којашто од 2011 година ја доделува [[Друштво на писатели Битолски книжевен круг|Друштвото на писатели Битолски книжевен круг - Битола.]] Наградата ја доделува жири-комисија составена од членови на Друштвото за необјавени ракописи, или веќе објавени ракописи во три категории: проза, поезија и книжевна критика. Наградата била доделена и во категоријата драма. Наградата за животно дело се доделува од 2026 година, за целокупен книжевен опус на македонски автори. Наградените ракописи се публикувани и промовирани на меѓународната манифестација „Битолски книжевни паметења“ која секоја година се одржува во Битола.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://bkk-pisateli.mk/manifestacija2020/|title=МАНИФЕСТАЦИЈА 2020|work=БИТОЛСКИ КНИЖЕВЕН КРУГ|language=mk-MK|accessdate=2022-06-18|archive-date=2022-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618160708/https://bkk-pisateli.mk/manifestacija2020/|url-status=dead}}</ref> Помеѓу останатите имиња, како добитници на наградата Книжевен круг се издвојуваат: [[Блаже Миневски]], [[Стефан Марковски]], [[Братислав Ташковски]], [[Трајче Кацаров]], [[Весна Мундишевска-Велјановска|Весна Мундишевска - Велјановска]], [[Зоран Пејковски]], [[Љубинка Донева]], [[Петре Димовски]], [[Панде Манојлов]], [[Михајло Свидерски]] други.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://bkk-pisateli.mk/%d0%b8%d0%b7%d0%b4%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%98%d0%b0/|title=Изданија|work=БИТОЛСКИ КНИЖЕВЕН КРУГ|language=mk-MK|accessdate=2022-06-18|archive-date=2022-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618160454/https://bkk-pisateli.mk/%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0/|url-status=dead}}</ref> == Наводи == <references /> [[Категорија:Награди:Книжевност:Македонија]] [[Категорија:Македонски литературни награди]] 4rfzfbogdh5tj81mz88oce32gslv1ky 0 1304132 5544784 5448935 2026-04-25T22:44:16Z Пакко 4588 сменет источник и додадени надворешни препратки 5544784 wikitext text/x-wiki [[File:Haskovo-chitalishte-Zarya.JPG|мини|250px|Поглед на читалиштето „Зарја“ во [[Хасково]].]] '''Читалиштето''' ({{langx|bg|читалище}}) е типична [[Бугарија|бугарска]] [[јавна институција]] која врши едукативни и образовни функции и самодејност. Читалиштата обично се состојат од [[библиотека]] и клуб на интереси, каде што се развиваат различни активности од аматерски школи за народна и модерна музика, народни и модерни танци, спорт, странски јазици, театар, литературни читања, комеморација на општествено значајни настани и празници, организирање конференции и градски состаноци, собири. Некои од читалиштата имаат [[дувачки оркестар]] или [[симфониски оркестар]], мешан хор и фолклорен ансамбл. До почетокот на 1990-тите, во читалиштата имало и [[кино|киносали]]. Заклучно со јануари [[2016]] година, бројот на читалиштата во [[Бугарија]] бил 3.614.<ref>{{нмс | url= http://chitalishta.com/index.php?act=regions | title = Регистър на народните читалища (база данни по град/село) | accessdate = 14 јули 2022 г | език = бугарски}}</ref> Во декември [[2017]] година, бугарските читалишта беа вклучени во Регистарот на добри конзерваторски практики на [[УНЕСКО]].<ref>{{cite web |title=UNESCO - Bulgarian Chitalishte (Community Cultural Centre) |url=https://ich.unesco.org/en/BSP/bulgarian-chitalishte-community-cultural-centre-practical-experience-in-safeguarding-the-vitality-of-the-intangible-cultural-heritage-00969 |website=ich.unesco.org |access-date=2026-04-26}}</ref> == Историја == Првите слични облици на народна самодејност се појавиле во [[1856]] година во градовите [[Свиштов]], [[Лом]] и [[Шумен]]. На [[30 јануари]] [[1856]] година во Свиштов бил основан првото бугарско читалиште од Димитар Начович, Христаки Филчов, Емануил Васкидович и Георги Владикин.<ref>{{нмс | url= https://chitalishta.com/?act=content&rec=346 | title = ПБЧ „Еленка и Кирил Д. Аврамови“ – гр. Свищов |accessdate = 30 јануари 2019 г |publisher=chitalishta.com |цитат= |language = бугарски}}</ref> Во своите мемоари и прилози Димитар Маринов раскажува дека веќе со отворањето на училиштето во [[Лом]], над една од вратите на училишните простории каде што се наоѓала библиотеката, уште во [[1848]] година [[Крстјо Пишурка]] го ставил натписот „Читалиште“ над вратата. Постепено во просторијата почнале да пристигнуваат не само студенти и граѓани, туку и странци. Во 1856 година читалиштето се преселило во сопствена зграда и бил наречено „Постојаност“. Истата година, во пролетта на 1856 година, Сава Доброплодни го основал третото бугарско читалиште во Шумен, кој денес се нарекува Народно читалиште „Добри Војников - 1856“. Првите читалишта во [[Македонија (регион)|Македонија]] се појавиле во Битола ([[1860]]), Велес ([[1869]]), Крива Паланка ([[1869]]), Кукуш ([[1869]]), Прилеп ([[1869]]), Воден ([[1870]]), Солун ([[1874]]) и Скопје ([[1875]]).<ref>{{нмс | url= https://www.strumski.com/books/Todor_Krajnichanec_Chitalishtnoto_Delo_v_MKD.pdf | title = Читалищното дѣло въ Македония | author = Тодор Крайничанец |accessdate = 14 јули 2022 г |publisher= Библиотека „Струмски“ |language = бугарски}}</ref> За времето на [[Бугарска преродба|бугарската преродба]] благодарение на напорите на побогатите и попросветлените преродбеници работеле над 130 читалишта. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://chitalishta.com/ Национален информативен центар за читалиштата: Официјален регистар и портал] {{bg}} * [https://unionchitalishta.eu/ Официјална веб-страница на Сојузот на народните читалишта на Бугарија] {{bg}} * [https://www.unesco.org/archives/multimedia/document-4667 Видео на УНЕСКО: Бугарското читалиште – практично искуство во заштитата на наследството] [[Категорија:Бугарска култура]] [[Категорија:Бугарска преродба]] [[Категорија:Културни организации]] stegnevn4nmlpvjr189f8sico0e23o1 0 1324784 5544675 5518355 2026-04-25T18:36:05Z Andrew012p 85224 5544675 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = М | image = Мфилм.jpg | director = [[Вардан Тозија]] | producer = | writer = Вардан Тозија<br>[[Даријан Пејовски]] | starring = [[Сашко Коцев]]<br>[[Камка Тоциновски]]<br>[[Тони Михајловски]]<br>[[Владимир Тулиев]]<br>[[Оливер Митковски]]<br>[[Верица Недеска]] | language = [[македонски јазик|македонски]] | released = 13 јули 2023 (фестивал Синедејс)<br>5 октомври 2023 (Македонија) | country = {{МКД}} |caption=Плакатот на филмот |genre=[[постапокалиптика]]<br>[[хорор (филм)|хорор]] |cinematography=Влатко Самоиловски |runtime=99 минути }} '''''М''''' — [[Македонија|македонски]] постапокалиптичен [[Хорор (филм)|хорор]]-филм снимен во [[2019]] година во [[режија]] на [[Вардан Тозија]], чија премиера филмот ја имал во [[2023]] година.<ref>{{Imdb title|id=11076026}}</ref> Филмот бил произведен од Focus Pocus Films. Главен лик е 8-годишниот Марко, кој во суровиот свет обземен од таен [[вирус]], е во потрага по својата [[мајка]]. [[Сценарио]]то е на Вардан Тозија и Даријан Пејовски, кинематографијата е на Влатко Самоиловски, сценографијата на Кирил Спасески-Кикич, а костимите се на Андреа Кустовиќ и Николина Костаншек. Маскер е Горан Игњатовски.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nezavisen.mk/m-na-vardan-tozija-e-prviot-makedonski-film-so-postapokaliptichna-tema-trejler/|title=„М“ на Вардан Тозија е првиот македонски филм со постапокалиптична тема (трејлер)|date=2023-07-06|work=Независен Весник|language=mk-MK|accessdate=2024-12-15}}</ref> Улогите ги толкуваат Матеј Сиваков, [[Сашко Коцев]], Александар Ничовски, [[Тони Михајловски]], [[Камка Тоциновски|Камка Тоциновска]], и Бојана Грегориќ Вејзовиќ. Премиера на филмот била на [[13 јули]] [[2023]] г. на Европскиот фестивал „Синедејс“ во [[Скопје]], а низ цела [[Македонија]] на [[5 октомври]] истата година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sdk.mk/index.php/kultura/filmot-m-na-vardan-tozija-od-5-oktomvri-igra-vo-kinoto-sinepleks-vo-skopje/|title=ФИЛМОТ „М“ НА ВАРДАН ТОЗИЈА ОД 5 ОКТОМВРИ ЌЕ ИГРА ВО КИНОТО СИНЕПЛЕКС ВО СКОПЈЕ|date=2023-09-23|work=Сакам Да Кажам|language=mk-MK|accessdate=2024-12-15}}</ref> == Содржина == Светот надвор од шумата е пусто и опасно место. Шумата е сето она што го знае осумгодишниот Марко и единствената личност што ја познава е неговиот параноичен, заштитнички татко. Неговото најскапоцено нешто е [[Сликовница|сликовницата]] каде што верува дека може да ги најде одговорите на сѐ. Неговиот живот наеднаш се менува кога открива невино нежно момче со [[Даунов синдром]] по име Мико, кое живее на работ од шумата. Работите се влошуваат кога момчињата се оставени сами да се снаоѓаат против остатоците од човештвото. Марко нема јасна претстава што значи да се има [[мајка]], но момчињата мораат да одат на патешествие за да ја најдат. Надвор од безбедноста на шумата, Марко се соочува со уништен свет обвиен во тишина и полн со опасност. == Улоги == {| class="wikitable sortable" !Глумец !Улога |- | [[Сашко Коцев]] || таткото |- | [[Матеј Сиваков]] || Марко |- | [[Камка Тоциновски]] || Ана |- | [[Тони Михајловски]] || Јон |- | [[Владимир Тулиев]] || човекот во шинел |- | [[Александар Ничовски]] || Мико |- | [[Оливер Митковски]] || слабиот човек |- | [[Благој Веселинов]] || младиот војник |- | [[Ефтим Трајчов Ѓаурски]] || политичарот |- | [[Бојана Грегориќ Вејзовиќ]] || поручникот |- | [[Александар Ристоски]] || младиот дечко кај Јон |- | [[Верица Недеска]] || мајката на Марко |- | [[Жаклина Петровска]] || жената |- | [[Мирослав Петковиќ]] || брадестиот тип |- | [[Борис Дамовски]] || постариот војник |- | [[Јасмина Билаловиќ]] || жената во бел мантил |- | [[Михајло Миленкоски]] || |} ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb title|11076026}} [[Категорија:Македонски филмови од 2020-тите]] [[Категорија:Филмови од 2023 година]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Појавено во 2023 година во Македонија]] [[Категорија:Македонски филмови]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ ipz2i5tz2wcc4u9y93pawd08jyl70db 0 1325154 5544682 5007356 2026-04-25T18:43:50Z Ehrlich91 24281 5544682 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Река | name = Црвена Река | name_native = | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = | nickname = <!---------------------- СЛИКА--> | image = Црвена Река 03.jpg | image_size = 300п | image_caption = Реката во 2023 година | image_alt = <!---------------------- МЕСТОПОЛОЖБА --> | map = | map_size = | map_caption = | map_alt = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= | pushpin_map_alt = <!---------------------- МЕСТО --> | subdivision_type1 = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name1 = {{МКД}} | subdivision_type2 = [[Општини во Македонија|Општина]] | subdivision_name2 = [[Општина Битола|Битола]] | subdivision_type3 = [[Список на населени места во Македонија|Села]] | subdivision_name3 = [[Нижеполе]] | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- ФИЗИЧКИ ОСОБЕНОСТИ --> | length = | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- ОСОБЕНОСТИ НА СЛИВОТ --> | source1 = | source1_location = [[Баба (планина)|Баба]] | source1_coordinates= | source1_elevation = | mouth = | mouth_location = [[Драгор]] кај [[Нижеполе]] | mouth_coordinates = {{Coord|41.012222|21.250278|display=inline,title}} | mouth_elevation = | progression = [[Драгор]] → {{ПЦрнаРека}} | river_system = | basin_size = | basin_landmarks = | basin_population = | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''Црвена Река''' ― [[Список на реки во Македонија|река]] од која произлегува реката [[Драгор]]. Се наоѓа во североисточниот дел на [[Планини во Македонија|планината]] [[Баба (планина)|Баба]], односно западно од [[Битола]]. Таа тече низ селото [[Нижеполе]].<ref name="РекиМак">{{РекиМак|страница=77}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Црвена Река 01.jpg Црвена Река 03.jpg Црвена Река 04.jpg Црвена Река 05.jpg Црвена Река 06.jpg Црвена Река 07.jpg Црвена Река 08.jpg Црвена Река 09.jpg Црвена Река 10.jpg Црвена Река 11.jpg Црвена Река 12.jpg Црвена Река 13.jpg </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Crvena River}} [[Категорија:Реки во Македонија]] [[Категорија:Баба (планина)]] [[Категорија:Нижеполе]] phzd7xgxim3d73iy53ipayy9197u4ev 0 1340703 5544785 5541344 2026-04-25T23:59:55Z Andrew012p 85224 5544785 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Cabin Fever|image=Movie poster cabin fever.jpg|alt=|caption=Филмскиот плакат|director=[[Илај Рот]]|producer={{Plainlist| * Лорен Моус * Сем Фрулич * Еван Астровски * Илај Рот }}|writer={{Plainlist| * Илај Рот * Ренди Пирлштајн }}|story=Илај Рот|starring={{Plainlist| * [[Рајдер Стронг]] * [[Џордан Лед]] * Џејмс Дебело * [[Серина Винсент]] * [[Џои Керн]] * [[Ари Вервин]] * [[Џузепе Ендрус]] }}|music=[[Нејтан Бар]]|cinematography=Скот Кеван|editing=Рајан Фолси|production_companies={{Plainlist| *Deer Path Films *Down Home Entertainment *Tonic Films }}|distributor={{Plainlist| *[[Lionsgate Films|Lions Gate Films]] *Black Sky Entertainment }}|released=14 септември 2002 г. (Кинофестивал во Торонто)<br>12 септември 2003 г. (САД)|runtime=94 минути|country={{САД}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=1,5 милиони долари|gross=30,6 милиони долари}}'''''Треска''''' ({{langx|en|Cabin Fever}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2002 г. со елементи на комедија, првиот филм на режисерот [[Илај Рот]]. За првпат бил прикажан на Кинофестивалот во Торонто на 14 септември 2002 г.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/cabin-fever-v281703|title=Cabin Fever (2002) - Eli Roth &#124; Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related &#124; AllMovie|via=www.allmovie.com}}</ref><ref name="RothCommentary">Roth, Eli. ''Cabin Fever'' [[DVD]], [[Lions Gate Entertainment]], 2004, [[audio commentary]]. ASIN: B0000ZG054</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Филмот започнува со пет пријатели — Пол, Карен, Берт, Џеф и Марси — кои тргнуваат на одмор во колиба во шумата. Без да знаат, областа е загадена со месојаден [[вирус]] поради местен [[пустиник]] што бил заразен. Пустиникот налетува на дружината, барајќи помош, но пријателите реагираат со страв и агресивност, па на крајот го палат. Додека пријателите уживаат во својот одмор, почнуваат да сфаќаат дека нешто не е во ред. Карен, една од членовите на дружината, станува првата жртва на вирусот откако се заразува од водоводот. Нејзината состојба брзо се влошува, а дружината не може да ја сфати сериозноста на ситуацијата. Настанува параноја додека членовите на дружината се свртуваат еден на друг, прашувајќи се кој би можел да биде заразен. Обидите да се напушти областа се спречени кога ќе откријат дека патиштата се заградени од властите за да се спречи појавата. Ситуацијата станува сѐ пострашна бидејќи секој член му подлегнува на вирусот на страшни начини и умира. На крајот од филмот, момче и девојче земаат вода од езерото за нивниот штанд со лимонада, не сфаќајќи дека одвај живиот Пол е во езерото и дека водата сега е загадена. Шерифот и неговите заменици застануваат до продавницата, која е во сопственост на дедото на децата, и купуваат чаши лимонада, извалкани од загадената вода. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |Рајдер Стронг |Пол |- |Џордан Лед |Карен |- |Џејмс Дебело |Берт |- |Серина Винсент |Марси |- |Џои Керн |Џеф |- |Ари Вервин |пустиникот Хенри |- |Џузепе Ендрус |заменикот на шерифот, Винстон |- |[[Илај Рот]] |Џастин / Грим |- |Адам Рот |ќелавиот човек |- |Роберт Харис |старецот |- |Хал Кортни |Томи |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{wikiquote}} {{IMDb title|0303816}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови за вируси]] 71qynx2esz0l4cwxv2u1ryisb14akpj 5544786 5544785 2026-04-26T00:00:19Z Andrew012p 85224 5544786 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = | image = Movie poster cabin fever.jpg | alt = | caption = Филмскиот плакат | director = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Лорен Моус * Сем Фрулич * Еван Астровски * Илај Рот }} | writer = {{Plainlist| * Илај Рот * Ренди Пирлштајн }} | story = Илај Рот | starring = {{Plainlist| * [[Рајдер Стронг]] * [[Џордан Лед]] * Џејмс Дебело * [[Серина Винсент]] * [[Џои Керн]] * [[Ари Вервин]] * [[Џузепе Ендрус]] }} | music = [[Нејтан Бар]] | cinematography = Скот Кеван | editing = Рајан Фолси | production_companies = {{Plainlist| *Deer Path Films *Down Home Entertainment *Tonic Films }} | distributor = {{Plainlist| *[[Lionsgate Films|Lions Gate Films]] *Black Sky Entertainment }} | released = 14 септември 2002 г. (Кинофестивал во Торонто)<br>12 септември 2003 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 1,5 милиони долари | gross = 30,6 милиони долари }}'''''Треска''''' ({{langx|en|Cabin Fever}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2002 г. со елементи на комедија, првиот филм на режисерот [[Илај Рот]]. За првпат бил прикажан на Кинофестивалот во Торонто на 14 септември 2002 г.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmovie.com/movie/cabin-fever-v281703|title=Cabin Fever (2002) - Eli Roth &#124; Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related &#124; AllMovie|via=www.allmovie.com}}</ref><ref name="RothCommentary">Roth, Eli. ''Cabin Fever'' [[DVD]], [[Lions Gate Entertainment]], 2004, [[audio commentary]]. ASIN: B0000ZG054</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Филмот започнува со пет пријатели — Пол, Карен, Берт, Џеф и Марси — кои тргнуваат на одмор во колиба во шумата. Без да знаат, областа е загадена со месојаден [[вирус]] поради местен [[пустиник]] што бил заразен. Пустиникот налетува на дружината, барајќи помош, но пријателите реагираат со страв и агресивност, па на крајот го палат. Додека пријателите уживаат во својот одмор, почнуваат да сфаќаат дека нешто не е во ред. Карен, една од членовите на дружината, станува првата жртва на вирусот откако се заразува од водоводот. Нејзината состојба брзо се влошува, а дружината не може да ја сфати сериозноста на ситуацијата. Настанува параноја додека членовите на дружината се свртуваат еден на друг, прашувајќи се кој би можел да биде заразен. Обидите да се напушти областа се спречени кога ќе откријат дека патиштата се заградени од властите за да се спречи појавата. Ситуацијата станува сѐ пострашна бидејќи секој член му подлегнува на вирусот на страшни начини и умира. На крајот од филмот, момче и девојче земаат вода од езерото за нивниот штанд со лимонада, не сфаќајќи дека одвај живиот Пол е во езерото и дека водата сега е загадена. Шерифот и неговите заменици застануваат до продавницата, која е во сопственост на дедото на децата, и купуваат чаши лимонада, извалкани од загадената вода. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |Рајдер Стронг |Пол |- |Џордан Лед |Карен |- |Џејмс Дебело |Берт |- |Серина Винсент |Марси |- |Џои Керн |Џеф |- |Ари Вервин |пустиникот Хенри |- |Џузепе Ендрус |заменикот на шерифот, Винстон |- |[[Илај Рот]] |Џастин / Грим |- |Адам Рот |ќелавиот човек |- |Роберт Харис |старецот |- |Хал Кортни |Томи |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{wikiquote}} {{IMDb title|0303816}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови за вируси]] sn2tzt2qbbf3d5rf0wxwwbycy73g9px 0 1353435 5544674 5462302 2026-04-25T18:35:42Z Andrew012p 85224 5544674 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Нема да бидеш сама |image=Нема да бидеш сама плакат.png|alt=<!-- WP:ALT --> |caption=Плакатот на филмот |director=[[Горан Столевски]]|producer={{Plainlist| * Кристина Кејтон * Сем Џенингс }}|writer=Горан Столевски|starring={{Plainlist| * [[Сара Климоска]] * [[Анамарија Маринка]] * [[Алис Енглерт]] * [[Феликс Марито]] * [[Камка Тоциновски]] * [[Карлото Кота]] * [[Никола Ристановски]] * [[Номи Рапас]] * [[Ирена Ристиќ]] * [[Даниел Ковачевиќ]] * [[Шенка Колозова]] * [[Верица Недеска]] }}|music=Марк Бредшо|cinematography=Метју Чуанг|editing=Лука Капели|production_companies={{Plainlist| * [[Screen Australia]] * [[Film Victoria]] * Causeway Films * Balkanic Media * Head Gear Films * Metrol Technology }}|distributor={{Plainlist| * [[Focus Features]] (светски) * [[Madman Entertainment|Madman Films]] (Австралија) }}|released=22 јануари 2022 г. (Санденс)<br>1 април 2022 г. (САД)<br>22 септември 2022 г. (Австралија)|runtime=108 минути<ref name="SundanceCredits">[https://festival.sundance.org/program/#film-info/61af97ec4276b640dc087477 You Won't Be Alone Sundance]</ref>|country={{Plainlist| * {{знамеикона|Австралија}} [[Австралија]] * {{знамеикона|Обединето Кралство}} [[Обединето Кралство]] * {{знамеикона|Србија}} [[Србија]] * {{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]] }} |language= [[македонски]]|budget=|gross=335.465 долари<ref>{{cite web |title=You Won't Be Alone |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl2619310849/?ref_=bo_tt_gr_1 |website=www.boxofficemojo.com |publisher=Box Office Mojo |access-date=4 August 2022}}</ref>|image_size=300px}} '''''Нема да бидеш сама''''' — [[Македонија|македонски]] фантастичен [[Хорор (филм)|хорор]]-[[филм]] од 2022 година, направен по сценарио и режија на [[Горан Столевски]]. Филмот ја следи Невена, нема девојка од [[Македонија (регион)|Македонија]] од [[19 век|XIX век]], која живее живот во тивка изолација. Нејзиниот свет е вознемирен кога вештерката Марија ја претвора во вештерка што си го менува обликот, а потоа ја напушта. Додека Невена за првпат излегува над земјата, таа тргнува на патешествие за да ги открие човештвото, загубата и [[Љубов|љубовта]] — сето тоа под будниот поглед на разбеснетата Марија. Во глумечката екипа се [[Сара Климоска]], [[Алис Енглерт]], [[Карлото Кота]] и [[Номи Рапас]], кои претставуваат различни облици на Невена, а [[Анамарија Маринка]] ја игра Марија. == Содржина == {{Разоткривање}}Во [[Македонија (регион)|Македонија]] од [[19 век|XIX век]], Марија „Волкојатката“ или вештерка, со ужасен изгорен изглед — влегува во домот на новороденото девојче. Преплашената мајка на детето вели дека ако Марија го поштеди животот на девојчето, таа ќе се откаже од неа штом девојчето ќе наполни 16 години. Марија се согласува, но ѝ го одзема гласот на девојката пред да замине. Мајката ја крие својата ќерка Невена во една пештера и таму ја одгледува без знаење за надворешниот свет. На 16-тиот роденден на Невена, Марија пристигнува во облик на [[орел]]; мајката ја брка птицата надвор од видното поле, каде Марија ја убива и добива облик пред да ја извади Невена од пештерата. Една вештерка може да користи волшепство само еднаш во целиот свој живот за да направи некој друг вештерка; Марија го прави тоа со убивање на [[магаре]], па потоа чешајќи по градите на Невена и плукајќи на крвта на магарето врз неа пред да ја запали нејзината рана со оган. Сега како вештерка, Невена добива смртоносни црни канџи на прстите и на дланката. Марија потоа ги извлекува цревата на мајката на Невена од дупката во градите, предизвикувајќи таа да го обнови претходниот, изгорен облик. Марија се обидува да ја научи Невена да фаќа, убива и јаде животни, чија крв вештерките ја употребуваат за моќ, и ја предупредува Невена дека [[Луѓе|луѓето]] ќе ја повредат; но помладата вештерка одбива да се храни, претпочитајќи да си игра со суштествата, што ја налутува насилствената и разочарана Марија, која на крајот ја остава да се грижи за себе. Невена ја шпионира Марија, која добива облик на [[волк]] со тоа што ја става неговата утроба во внатрешноста во нејзините гради, разбирајќи како да си го промени обликот како [[вештерка]]. Сега сама, Невена наидува на едно село и случајно ја убива младата мајка Босилка, пред да ја искористи нејзината утроба за да го земе изгледот на Босилка и да го преземе нејзиниот живот. Додека немоста и непромисленоста на Невена ги тера другите селани да мислат дека Босилка полудела, таа полека учи како да живее како човек: како да готви и пере, како да општи невербално и разликите во тоа како мажите и жените се однесуваат кон неа. Во меѓувреме, Марија го гледа сето тоа оддалеку. Една вечер, насилниот сопруг на Босилка се обидува да има [[полов однос]] со неа. Непознатоста на процесот, заедно со грубата природа на нејзиниот сопруг, предизвикува таа да испаничи и да го убие. Таа ги отстранува внатрешностите на Босилка од нејзината градна празнина, се враќа на старо и бега. Таа добива облик на куче и наидува на група млади мажи, намамувајќи еден од нив, Борис, пред да го убие и да го добие неговиот облик. Сега како маж, Невена учи да ги ора нивите и да врши во селото на Борис, но сепак се однесува збунето и детско. Неговото чудно однесување го привлекува вниманието на жените од селото, кои веруваат дека е опседнат и се обидуваат да извршат [[егзорцизам]], за кој веруваат дека е успешен, но велат дека Волкојатката што го маѓепсала еден ден ќе се врати и ќе го одвлече. Повторно се појавува Марија и ја предупредува Невена дека зближувањето со луѓето нема да заврши добро. Невена настојува и ужива во животот во селото, дури и има пријатно сексуално искуство со месна жена. По откривањето на телото на умирачкото дете, Билјана, која паднала од карпа, Невена, плачејќи за првпат и учејќи ја тагата, го зема обликот на малото девојче и повторно се прилагодува во селото на Борис, каде што се однесуваат со неа како дете за првпат. Како што минува времето, таа се зближува со момчето Јован, кое навидум исто така е нем. Една вечер на неа и на другите деца им е раскажано како, според месната легенда, Марија станала вештерка: Пред неколку векови, „старата мома Марија“, остарена и немажена, водела неисполнет, повторувачки живот грижејќи се за својот постар татко. Еден ден се сретнала со вештерка и ја молела за маж и дете. Вештерката ѝ ги драснала градите и ѝ плукнала крв по нејзиното лице — првите два чекори од создавањето на вештерка — пред да си замине. Подоцна, на Марија ѝ пришол човек што му ја предложил раката на неговиот син. Таа прифатила, но по пристигнувањето во неговиот дом открила дека синот умира; ја врзуваат селаните и е силувана од умирачкиот син, бидејќи мајка му не сакала тој да умре без да го рашири неговото семе. Оставена болна по смртта на синот, очајната Марија се обидела да испие кравја крв за да ѝ даде сила, но била откриена и запалена како вештерка. Огнот го завршил волшепството на вештерката и ја претворил Марија во вештерка — но само откако нејзиното тело било непоправливо изгорено и лузничаво. За Невена поминуваат многу години, а откако пораснала во постара Билјана, се омажила за момчето од нејзината младост. Вистински заљубена, таа ги открива канџите на својата вештерка, но тој не се плаши. Таа останува бремена, но се случува трагедија кога нејзиниот сопруг е убиен од свиња — се претпоставува дека е Марија, но прикриена. Невена раѓа девојче, но е преплашена дека Марија може да дојде да ѝ наштети. Нејзините стравови се остваруваат едно утро кога ја наоѓа Марија со своето бебе; Марија го исмева детето пред да му го пресече грлото на бебето со канџите, но Невена веднаш го користи своето единствено вештерско волшепство и го прави ритуалот за да ја претвори ќерката во вештерка и да ѝ го спаси животот. Зачудена од љубовта на Невена кон своето дете, расплаканата Марија конечно ја признава својата љубомора за способноста на Невена да се однесува и да се чувствува како човек. Невена го спушта детето и ја убива Марија; додека Марија умира, Невена се сеќава на сите животи што ги водела. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Сара Климоска]] |Невена |- |Анамарија Маринка |Марија |- |Алис Енглерт |Билјана |- |[[Камка Тоциновски]] |Јоана |- |Феликс Марито |Јован |- |[[Никола Ристановски]] |Милан |- |[[Ирена Ристиќ]] |Елица |- |Карлото Кота |Борис |- |Номи Рапас |Босилка |- |[[Даниел Ковачевиќ]] |таткото на Билјана |- |[[Верица Недеска]] |мајката на младоженецот |- |[[Шенка Колозова]] |баба Билјана |} == Оценки == Филмот добил одобрение од критичарите. На веб-страницата за собирање на податоци [[Rotten Tomatoes]], 93 % од 134 критичари се потврдни, со просечна оценка од 7,70/10. Консензусот на веб-страницата гласи: „Иако некои филмови можат да изгледаат како премногу уметнички за свое добро, ''Нема да бидеш сама'' дава обмислен свеж изглед на познатите тропови на ужасите.“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rottentomatoes.com/m/you_wont_be_alone|title=You Won't Be Alone {{!}} Rotten Tomatoes|work=www.rottentomatoes.com|language=en|accessdate=2024-08-13}}</ref> На [[Metacritic]], филмот има оценка од 82 од 100 врз основа на критики од 32 критичари, што укажува на „општо поволни критики“.<ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/you-wont-be-alone/critic-reviews|title=You Won't Be Alone|website=[[Metacritic]]|access-date=2020-05-04}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|8296030}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2022 година]] [[Категорија:Македонски филмови од 2020-тите]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Филмови со Шенка Колозова]] [[Категорија:Појавено во 2022 година во Македонија]] [[Категорија:Македонски филмови]] 04hnur5hw45nxh65iz5hafcu6vtu9sw 0 1359636 5544787 5456027 2026-04-26T00:01:42Z Andrew012p 85224 5544787 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм|caption=Плакатот на македонски јазик|director=[[Кајл Балда]]|writer=Метју Фогел|producer={{Plainlist| * [[Крис Меледандри]] * [[Џенет Хили]] * [[Крис Рено]] }}|editing=Клер Доџсон|music=[[Ејтор Перејра]]|starring={{Plainlist| * [[Стив Карел]] * Пјер Кофен * [[Тараџи П. Хенсон]] * [[Мишел Јео]] * [[Расел Бренд]] * [[Џули Ендруз]] * [[Алан Аркин]] }}|released=1 јули 2022 г. (САД)<br>30 јуни 2022 г. (Македонија)|runtime=87 минути<ref>{{Cite web |date=June 6, 2022 |title=''Minions: The Rise of Gru'' |url=https://www.classification.gov.au/titles/minions-rise-gru |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220914041058/https://www.classification.gov.au/titles/minions-rise-gru |archive-date=September 14, 2022 |access-date=September 14, 2022 |website=[[Australian Classification Board]]}}</ref>|country={{САД}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=80 — 100 милиони долари<ref name="ForbesHolidayWeekend">{{Cite web |last=Mendelson |first=Scott |date=July 3, 2022 |title=Box Office: ''Minions 2'' Breaks Records With $128 Million Holiday Weekend |url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2022/07/03/box-office-minions-the-rise-of-gru-breaks-records-with-128-million-holiday-weekend/?sh=7d37339c1818 |url-access=limited |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705190831/https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2022/07/03/box-office-minions-the-rise-of-gru-breaks-records-with-128-million-holiday-weekend/?sh=7d37339c1818 |archive-date=July 5, 2022 |access-date=July 3, 2022 |website=[[Forbes]]}}</ref>|gross=940,2 милиони долари|image=Мињони Подемот на Гру плакат.png|preceded_by=''[[Мињони]]''}} '''''Мињони: Подемот на Гру''''' ({{langx|en|Minions: The Rise of Gru}}) — американски [[анимиран филм]] од 2022 година. Премиерата на филмот во [[Соединети Американски Држави|САД]] била на [[1 јули]] [[2022]] г., а во [[Македонија]] на [[30 јуни]] истата година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/minjoni-podemot-na-gru/|title=Мињони: Подемот на Гру|language=mk-MK|accessdate=2024-12-20}}</ref> ==Содржина== Палавите мињони се враќаат за повеќе откачени авантури додека 12-годишниот Гру ги здружува силите со Кевин, Стјуарт и Боб и смислува план да стане доволно злобен за да ѝ се приклучи на озлогласената супергрупа на суперзлобници: „Злобните шестмина“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://tvprofil.com/mk/film/13469863/minoni-podemot-na-gru |title=архивска копија |accessdate=2024-12-09 |archive-date=2024-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209183627/https://tvprofil.com/mk/film/13469863/minoni-podemot-na-gru |url-status=dead }}</ref> == Озвучување == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Стив Карел]] |Гру |- |[[Пјер Кофен]] |Кевин, Стјуарт, Боб, Ото и другите мињони |- |[[Мишел Јео]] |учителката Чо |- |[[RZA]] |моторџијата |- |[[Жан-Клод ван Дам]] |Жан Клештата |- |[[Тараџи П. Хенсон]] |Дискодива |- |[[Луси Лолес]] |Нунчака |- |[[Долф Лундгрен]] |Шведатор |- |[[Дени Трехо]] |Силнарака |- |[[Расел Бренд]] |д-р Нефарио |- |[[Џули Ендруз]] |Марлена Гру |- |[[Алан Аркин]] |Вили Кобра |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.minionsmovie.com/}} {{IMDb title|5113044}} [[Категорија:Филмови од 2022 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски цртани филмови]] [[Категорија:Цртани филмови]] [[Категорија:Комични филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Подлиот јас]] [[Категорија:Филмови на Illumination]] [[Категорија:Анимирани филмови на Универзал Пикчерс]] [[Категорија:Филмови на Universal Pictures]] [[Категорија:Американски 3D-филмови]] ro466a7ho5ere3oa961ax6zxr3svg34 0 1360409 5544790 5443873 2026-04-26T04:23:43Z Кочев 51418 /* Историја */ 5544790 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место|Бугарија|Благоевград|image_map=Bulgaria Blagoevgrad Province relief location map.jpg|name=Љашница|image=|pushpin_map=Bulgaria Blagoevgrad Province relief location map.jpg|image_dot_map=}} '''Љашница''' е поранешно [[село]] во југозападна [[Бугарија]], [[Петрич (општина)|општина Петрич]], [[Благоевград (област)|област Благоевград]]. == Географија == Љашница се наоѓала во [[Светиврачко-петричка Котлина|Светиврачко- петричка Котлина]] во северното подножје на [[Беласица]], југозападно од градот [[Петрич]]. Денес е локалитет на територијата на градот, сместен од десната страна на алувијалниот конус на Љашничка река. == Историја == Љашница има богата стара историја. На површина од околу 200 декари се гледаат контурите на неколку уништени објекти. На локалитетот има големо количество обична и уметничка керамика од XIII-XIV и XV-XVIII век. Тука бил пронајден и дел од натпис на [[бугарски јазик]] напишан на фрагмент од тула. Од областа на населбата потекнува и колективен наод од 351 бакарни византиски монети. Населбата се споменува во [[Отоманско Царство|османлискиот]] даночен регистар од 1570 година под името ''Лешница'' и законски се вбројува во селата на градот Петрич. Според документот, таму живеат 70 [[Христијани|христијански]] и 4 муслимански домаќинства. Влегува во [[зијамет]]от на Ахмед Челеби ефенди - поранешен дефтердар на имотите на [[Дијарбекир]] и мутеферик во султанскиот двор и плаќале даноци во износ од 15.615 [[Акче|акчи]]. Тука имало и манастир Свети Никола, кој плаќал данок од 100 акчи за пченица, мешана пченица и мора. Кон крајот на 19 век, Љашница било село во Петричката [[Каза]] на Отоманската Империја. [[Георги Стрезов]] во 1891 година напишал за селото:{{Цитат|Љашница, село, чиј дел е чифлик на истиот Хусни бег. Изграден е во полето во подножјето на Беласица; Се наоѓа на 3/4 од час југозападно од Петрич. Земјоделци, рудари за јаглен; Тие обработуваат и малку свила. Куќи 60, расфрлани на значително растојание една од друга.<ref>{{Стрезов|31}}</ref>}}До 1900 година, според статистиката на [[Васил К’нчов|Васил К‘нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“), во селото живееле 100 Турци.<ref>{{МЕС|186|http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_17.htm}}</ref> На почетокот на 20 век овде била изградена црквата „Света Петка“ околу која подоцна се формирал [[Петрички манастир|Петричкиот манастир]]. == Наводи == <references /> [[Категорија:Историски села во Пиринска Македонија]] 63ykzg0qgsn4c1oh5n38umsxl9jd2hj 0 1375820 5544742 5408486 2026-04-25T20:43:35Z Andrew012p 85224 5544742 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Јон Вардар против Галаксијата | image = Јон Вардар против Галаксијата.jpg | director = [[Гоце Цветановски]] | writer = [[Гоце Цветановски]] | producer = | starring = [[Жарко Димоски]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Емилија Мицевска]]<br>[[Филип Трајковиќ]]<br>[[Тони Денковски]] | music = [[Мирослав Димов]] | company = | country = {{МКД}} | released = [[1 ноември]] [[2024]] | distributor = | runtime = 86 мин. | caption = Плакатот на филмот | language = [[македонски]] | studio = [[Агенција за филм на Република Македонија]] }} '''''Јон Вардар против Галаксијата''''' — првиот [[македонски]] анимиран филм за деца од [[2024]] година, во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. == Улоги == {| class="wikitable sortable' !Глумец !Улога |- | [[Жарко Димоски]] | Јон Вардар |- | [[Дамјан Цветановски]] | Жарк |- | Емилија Мицевска | Лили |- | [[Филип Трајковиќ]] | |- | Тони Денковски | |- | [[Атанас Атанасовски (глумец)|Атанас Атанасовски]] | |- | Слаѓана Вујосевиќ | |- | Мартин Ѓоргоски | |- | Елена Тарчуговска | |- | Бојана Ташковска | |- | Марко Богдановски | |- | Мартин Минговски | |} == Надворешни врски == {{IMDb title|9105364}} {{Македонија-филм-никулец}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Појавено во 2024 година во Македонија]] jmy5pnbrl7i07fkx24vwdic7rc62wmr 5544743 5544742 2026-04-25T20:44:06Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови од 2024 година]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5544743 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Јон Вардар против Галаксијата | image = Јон Вардар против Галаксијата.jpg | director = [[Гоце Цветановски]] | writer = [[Гоце Цветановски]] | producer = | starring = [[Жарко Димоски]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Емилија Мицевска]]<br>[[Филип Трајковиќ]]<br>[[Тони Денковски]] | music = [[Мирослав Димов]] | company = | country = {{МКД}} | released = [[1 ноември]] [[2024]] | distributor = | runtime = 86 мин. | caption = Плакатот на филмот | language = [[македонски]] | studio = [[Агенција за филм на Република Македонија]] }} '''''Јон Вардар против Галаксијата''''' — првиот [[македонски]] анимиран филм за деца од [[2024]] година, во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. == Улоги == {| class="wikitable sortable' !Глумец !Улога |- | [[Жарко Димоски]] | Јон Вардар |- | [[Дамјан Цветановски]] | Жарк |- | Емилија Мицевска | Лили |- | [[Филип Трајковиќ]] | |- | Тони Денковски | |- | [[Атанас Атанасовски (глумец)|Атанас Атанасовски]] | |- | Слаѓана Вујосевиќ | |- | Мартин Ѓоргоски | |- | Елена Тарчуговска | |- | Бојана Ташковска | |- | Марко Богдановски | |- | Мартин Минговски | |} == Надворешни врски == {{IMDb title|9105364}} {{Македонија-филм-никулец}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Појавено во 2024 година во Македонија]] [[Категорија:Филмови од 2024 година]] nua5djbada976xh8qb4psq3yxdkoqjd 5544744 5544743 2026-04-25T20:44:15Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5544744 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Јон Вардар против Галаксијата | image = Јон Вардар против Галаксијата.jpg | director = [[Гоце Цветановски]] | writer = [[Гоце Цветановски]] | producer = | starring = [[Жарко Димоски]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Емилија Мицевска]]<br>[[Филип Трајковиќ]]<br>[[Тони Денковски]] | music = [[Мирослав Димов]] | company = | country = {{МКД}} | released = [[1 ноември]] [[2024]] | distributor = | runtime = 86 мин. | caption = Плакатот на филмот | language = [[македонски]] | studio = [[Агенција за филм на Република Македонија]] }} '''''Јон Вардар против Галаксијата''''' — првиот [[македонски]] анимиран филм за деца од [[2024]] година, во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. == Улоги == {| class="wikitable sortable' !Глумец !Улога |- | [[Жарко Димоски]] | Јон Вардар |- | [[Дамјан Цветановски]] | Жарк |- | Емилија Мицевска | Лили |- | [[Филип Трајковиќ]] | |- | Тони Денковски | |- | [[Атанас Атанасовски (глумец)|Атанас Атанасовски]] | |- | Слаѓана Вујосевиќ | |- | Мартин Ѓоргоски | |- | Елена Тарчуговска | |- | Бојана Ташковска | |- | Марко Богдановски | |- | Мартин Минговски | |} == Надворешни врски == {{IMDb title|9105364}} {{Македонија-филм-никулец}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Појавено во 2024 година во Македонија]] [[Категорија:Филмови од 2024 година]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] b7rw8ncgj0pz47rrm8bk443gvjg6yzx 5544745 5544744 2026-04-25T20:44:48Z Andrew012p 85224 5544745 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Јон Вардар против Галаксијата | image = Јон Вардар против Галаксијата.jpg | director = [[Гоце Цветановски]] | writer = [[Гоце Цветановски]] | producer = | starring = [[Жарко Димоски]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Емилија Мицевска]]<br>[[Филип Трајковиќ]]<br>[[Тони Денковски]] | music = [[Мирослав Димов]] | country = {{МКД}} | released = [[1 ноември]] [[2024]] | distributor = | runtime = 86 мин. | caption = Плакатот на филмот | language = [[македонски]] | studio = [[Агенција за филм на Република Македонија]] }} '''''Јон Вардар против Галаксијата''''' — првиот [[македонски]] анимиран филм за деца од [[2024]] година, во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. == Улоги == {| class="wikitable sortable' !Глумец !Улога |- | [[Жарко Димоски]] | Јон Вардар |- | [[Дамјан Цветановски]] | Жарк |- | Емилија Мицевска | Лили |- | [[Филип Трајковиќ]] | |- | Тони Денковски | |- | [[Атанас Атанасовски (глумец)|Атанас Атанасовски]] | |- | Слаѓана Вујосевиќ | |- | Мартин Ѓоргоски | |- | Елена Тарчуговска | |- | Бојана Ташковска | |- | Марко Богдановски | |- | Мартин Минговски | |} == Надворешни врски == {{IMDb title|9105364}} {{Македонија-филм-никулец}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Појавено во 2024 година во Македонија]] [[Категорија:Филмови од 2024 година]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] qlfyexzwy9n2m5x1oupylreh1x79lyc 5544746 5544745 2026-04-25T20:45:52Z Andrew012p 85224 5544746 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Јон Вардар против Галаксијата | image = Јон Вардар против Галаксијата.jpg | director = [[Гоце Цветановски]] | writer = [[Гоце Цветановски]] | producer = | starring = [[Жарко Димоски]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Емилија Мицевска]]<br>[[Филип Трајковиќ]]<br>[[Тони Денковски]] | music = [[Мирослав Димов]] | country = {{МКД}} | released = [[1 ноември]] [[2024]] | distributor = | runtime = 86 мин. | caption = Плакатот на филмот | language = [[македонски]] | studio = [[Агенција за филм|Агенција за филм на Република Македонија]] }} '''''Јон Вардар против Галаксијата''''' — првиот [[македонски]] анимиран филм за деца од [[2024]] година, во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. == Улоги == {| class="wikitable sortable' !Глумец !Улога |- | [[Жарко Димоски]] | Јон Вардар |- | [[Дамјан Цветановски]] | Жарк |- | Емилија Мицевска | Лили |- | [[Филип Трајковиќ]] | |- | Тони Денковски | |- | [[Атанас Атанасовски (глумец)|Атанас Атанасовски]] | |- | Слаѓана Вујосевиќ | |- | Мартин Ѓоргоски | |- | Елена Тарчуговска | |- | Бојана Ташковска | |- | Марко Богдановски | |- | Мартин Минговски | |} == Надворешни врски == {{IMDb title|9105364}} {{Македонија-филм-никулец}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Појавено во 2024 година во Македонија]] [[Категорија:Филмови од 2024 година]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] jbinera5l7mgvth17ubwa0ke7w09amp 0 1379139 5544676 5462358 2026-04-25T18:36:20Z Andrew012p 85224 5544676 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Шекспирова 9/1 | image =Шекспирова 9 1 плакат.jpg | caption =Плакатот на филмот | director = Владимир Митревски | producer = Лазар Секуловски<br>Горан Трпчевски<br>Дејан Крајчевски | writer = Димитрија Доксевски<br>Владимир Митревски | starring = {{plainlist| *Димитрија Доксевски *Кристина Леловац *Николај Доневски *Гораст Цветковски *Гораст Цветковски *Емил Рубен *Лазар Манасковски *Виолета Шапковска *Жаклина Петровска *Симон Манасковски *Владимир Петровиќ }} | music = | cinematography = Дејан Димески | editing = Владимир Митревски | studio = [[Факултет за драмски уметности - Скопје|ФДУ Скопје]]<br>Македонски филмски фонд<br>Круг филм | released = 29 септември 2014 г. (Македонија) | runtime = 19 минути | country = {{МКД}} | language = [[македонски]] | budget = | gross = | type = кусометражен игран филм |genre=драма<br>[[комедија]]}}'''''Шекспирова 9/1''''' (стилизирано како '''''Улица Шекспирова 9/1''''') — македонски комичен кусометражен [[игран филм]] од 2014 г., во режија на Владимир Митревски. Филмот е студентско остварување, произведено од Круг филм и [[Факултет за драмски уметности - Скопје|Факултетот за драмски уметности]], со финансиска поддршка од Македонскиот филмски фонд.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://filmskirecenzii.blogspot.com/2014/11/91.html|title=Шекспирова 9/1|language=mk|accessdate=2025-10-18}}</ref> Премиерата во [[Македонија]] се одржала на 29 септември 2014 г. == Содржина == Филмот следи млада двојка и нивниот шестгодишен син, кои се обидуваат да пронајдат одредена зграда за да погледнат [[стан]] што имаат намера да го купат. Откако конечно ќе ја пронајдат адресата и ќе влезат во станот, откриваат дека старата газдарица неодамна починала. Дејството е опишано како современа животна приказна од македонското секојдневие, која може да се преслика на целиот простор на поранешна [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|СФРЈ]]. == Улоги == * Димитрија Доксевски * Кристина Леловац * Николај Доневски * Гораст Цветковски * Емил Рубен * Лазар Манасковски * Виолета Шапковска * Жаклина Петровска * Симон Манасковски * Владимир Петровиќ == Производство и награди == Филмот е произведен од Лазар Секуловски, Горан Трпчевски и Дејан Крајчевски. На осмото издание на фестивалот КРАФ (Крагуевски фестивал на антивоен и ангажиран филм) во [[Крагуевац]], [[Србија]], филмот во 2014 г. освоил две награди: Прва награда од жирито за најдобар студентски филм и Признание од публиката за најдобар филм на фестивалот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://makfax.com.mk/kultura/film/sekspirova-91-osvoi-nagrada-za-najdobar-film-na-festivalot-kraf-vo-kraguevac/|title=„Шекспирова 9/1“ освои награда за најдобар филм на Фестивалот КРАФ во Крагуевац|date=2014-11-03|work=МАКФАКС|language=mk-MK|accessdate=2025-10-19}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{YouTube|1=https://www.youtube.com/watch?v=O-8yboyR2xs|2=Шекспирова 9/1}} * {{Facebook|https://www.facebook.com/shekspirova/mentions/|Шекспирова 9/1}} {{IMDb title|4176364|Шекспирова 9/1}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2014 година]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Македонски филмови од 2010-тите]] [[Категорија:Филмови снимени во Македонија]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ 49or1g84n74ix19h659am14d4tjmk3x 0 1379441 5544677 5510780 2026-04-25T18:36:42Z Andrew012p 85224 5544677 wikitext text/x-wiki :''За македонската народна приказна собрана од Марко Цепенков, видете [[Силјан Штркот]]''. {{Infobox film | name = Приказната за Силјан | image = Приказната за Силјан плакат.jpg | alt = | caption = Плакатот на документарецот | native_name = | director = [[Тамара Котевска]] | producer = {{Plainlist| * Тамара Котевска * Жан Дакар * Ана Хашми *Јорданчо Петковски }} | writer = | starring = | music = Џо Вилсон Дејвис<br>Хун Оук Парк | cinematography = Жан Дакар | editing = Мартин Иванов | production_companies = | distributor = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]] | released = 29 август 2025 г. (82. меѓународен кинофестивал во Венеција)<br>22 септември 2025 г. (Македонија) | runtime = 80 минути<ref>{{cite web|url=https://www.labiennale.org/en/cinema/2025/out-competition/tale-silyan|title=The Tale of Silyan|website=Venice International Film Festival|access-date=19 август 2025}}</ref> | country = {{МКД}} | language = [[македонски]] | budget = | gross = 30.296 долари |studio={{Plainlist| * [[Национален географски канал|National Geographic Documentary Films]] * [[Concordia Studio]] * The Corner Shop * Ciconia Film }}}}'''''Приказната за Силјан''''' — македонски [[документарен филм]] од 2025 г., произведен и режиран од [[Тамара Котевска]]. Филмот ја следи приказната за еден [[земјоделец]] што спасува повреден [[бел штрк]], по што меѓу двајцата се создава длабока врска. Филмот имал светска премиера надвор од конкуренција на 82-от меѓународен кинофестивал во Венеција на 29 август 2025 г.<ref>{{Cite web|url=https://www.labiennale.org/en/cinema/2025/out-competition/tale-silyan|title=Biennale Cinema 2025 {{!}} The Tale of Silyan|date=2025-07-18|language=en|access-date=2025-08-24|website=La Biennale di Venezia}}</ref> Бил предложен и како македонски кандидат за наградата „Оскар“ за Најдобар меѓународен долгометражен филм на 98-то доделување на Академските награди. Премиерата на филмот во [[Македонија]] била на 4 јануари 2026 г.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/prikaznata-za-siljan/|title=Приказната за Силјан|language=mk-MK|accessdate=2025-10-23}}</ref> == Содржина == Филмот го следи Никола, [[земјоделец]] во [[Македонија]], кој не може да ја продаде својата земја и земјоделските култури поради новите владини политики. Неговото [[семејство]] го напушта во потрага по подобра иднина во странство. Никола наоѓа работа како чувар на депонија, каде што наидува на повреден [[бел штрк]], кој го нарекува Силјан. Никола ја спасува птицата, по што меѓу нив се создава длабока и нераскинлива врска. == Производство == Филмот бил финансиран од студиото Concordia Studio, а меѓу извршните продуценти биле Дејвис Гагенхајм и Лорен Пауел Џобс.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2025/film/global/venice-toronto-the-tale-of-silyan-honeyland-dogwoof-1236491416/|title=Venice and Toronto-Bound 'The Tale of Silyan,' From Director of Double Oscar-Nominated 'Honeyland,' Boarded by Dogwoof (EXCLUSIVE)|last=Barraclough|first=Leo|date=18 август 2025|website=Variety|access-date=19 август 2025}}</ref> == Премиера == ''Приказната за Силјан'' ја имал својата светска премиера надвор од конкуренција на 82-от меѓународен кинофестивал во Венеција на 29 август 2025 г. Исто така, бил прикажан и на Меѓународниот кинофестивал во Торонто на 10 септември 2025 г. Во септември 2025 г., компанијата [[Национален географски канал|National Geographic Documentary Films]] ги откупила светските права за распределба на документарецот. Тие планираат филмот првично да биде прикажан во кината, а подоцна истата година да биде достапен и на платформата [[Disney+]], по завршувањето на фестивалската турнеја.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/the-tale-of-silyan-doc-acquired-nat-geo-1236376593/|title='The Tale of Silyan,' Venice-Winning Doc, Acquired by Nat Geo for Oscar Run|last=Feinberg|first=Scott|date=22 септември 2025|website=The Hollywood Reporter|access-date=22 септември 2025}}</ref> Премиерата на филмот во [[Македонија]] била на 4 јануари 2026 г.<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery mode=packed heights=120px> Податотека:The Tale of Silyan - President Gordana Siljanovska-Davkova at the Macedonian Premiere 02.jpg|Претседателката на Македонија, [[Гордана Силјановска-Давкова]], на македонската премиера на филмот Податотека:The Tale of Silyan - President Gordana Siljanovska-Davkova at the Macedonian Premiere 03.jpg|Претседателката на Македонија, [[Гордана Силјановска-Давкова]] со режисерката [[Тамара Котевска]] Податотека:The Tale of Silyan - Macedonian premiere 06.jpg|Македонската премиера на филмот Податотека:The Tale of Silyan - Tamara Kotevska.jpg|[[Тамара Котевска]] Податотека:The Tale of Silyan - Macedonian premiere 03.jpg|Македонската премиера на филмот Податотека:The Tale of Silyan - Macedonian premiere 08.jpg|Воведно обраќање пред премиерата на филмот Податотека:The Tale of Silyan - Macedonian premiere 07.jpg|Македонската премиера на филмот Податотека:The Tale of Silyan - Nikola Conev.jpg|Главниот протагонист во филмот, Никола Цонев Податотека:The Tale of Silyan - Nikola Conev and Jana Coneva.jpg|Никола Цонев и Јана Цонева Податотека:The Tale of Silyan - Jordanco Petkovski.jpg|Продуцентот на филмот Јорданчо Петковски </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|The Tale of Silyan}} {{IMDb title|37660542}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Македонски документарни филмови]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2025 година]] 92s58hk95xre46fcopbz526kmdo6xk7 14 1380347 5544721 5471616 2026-04-25T20:06:25Z Carshalton 30527 5544721 wikitext text/x-wiki '''Важно!''' ''Оваа категорија не ги следи политичко-административните критериуми за државјанство или националност, туку ги категоризира [[фудбалер]]ите кои припаѓаат на [[Фудбалска федерација на Косово|Фудбалската федерација на Косово]] според правилата утврдени од [[ФИФА]].'' {{рв|Association football players from Kosovo}} [[Категорија:Фудбалот во Косово|Ф]] [[Категорија:Фудбалери по националност]] [[Категорија:Косовски спортисти|Фудбал]] 109webvgu0cjfx32vmtg0646ejo0xrq 0 1382205 5544673 5536575 2026-04-25T18:35:15Z Andrew012p 85224 5544673 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | cinematography = Наум Доксевски | studio         = Дарма Филм | budget         =  | type           = кусометражен игран филм |genre=социјална драма|director=[[Марко Црногорски]]|writer=Јана Пауноска<br>Марко Црногорски|starring={{plainlist| *[[Сара Сандева]] *Ева Велиќ *[[Игор Ангелов]] *Билјана Драгиќевиќ-Пројковска *[[Ѓорѓи Јолевски]] *Сара Анастасовска *Дарко Богески }}|released=22 февруари 2025 г. (кинофестивал во Паленсија)<br>12 мај 2025 г. (Македонија)|language=[[македонски]]|country={{МКД}}|producer=Дарма филм|music=Блажен Настевски|editing=Михаил Димитров|runtime=17 минути|name=Избор|image=Избор филм 2025.jpg|caption=Плакатот на филмот}} '''''Избор''''' — македонски кусометражен игран филм од 2025 г., во режија на [[Марко Црногорски]]. Филмот е прв проект на режисерот поддржан од [[Агенција за филм|Агенцијата за филм]] и е во производство на Дарма филм.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dokufest.com/en/festival/2025/film/choice|title=Choice - Izbor|language=en|work=Dokufest|accessdate=2025-12-08}}</ref> Светската премиера ја имал на 34. кинофестивал во Паленсија, [[Шпанија]], на 22 февруари 2025 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://maccinema.com/Catalog.aspx?p=4150|title=Избор|work=maccinema.com|accessdate=2025-12-08}}</ref> Во [[Македонија]], премиерата била на 12 мај истата година. == Содржина == Филмот раскажува емотивна и ангажирана приказна за една млада [[мајка]] по има Ана, и нејзиното мало [[дете]] Ева, кои се соочуваат со ограничен закон со кој ѝ се забранува претходно закажаниот [[абортус]]. Принудена да бара незаконско решение за да го избегне долгиот процес на добивање посебна дозвола, приказната навлегува во подземниот свет, нагласувајќи ги трагичните последици од ограничената легислатива врз репродуктивните права на жените.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://okno.mk/node/104855|title=Македонскиот краток филм „Избор“ во селекцијата на Филмскиот фестивал во Одензе|language=mk|work=Окно|date=2025-05-16|accessdate=2025-12-08}}</ref> Филмот е структуриран на иновативен начин во само два кадри, од кои едниот трае 13 и пол минути, што претставува уникатен творечки и продукциски избор. == Улоги == * [[Сара Сандева]] како Ана * Ева Велиќ како Ева * [[Игор Ангелов]] * Билјана Драгиќевиќ-Пројковска * [[Ѓорѓи Јолевски]] * Сара Анастасовска * Дарко Богески == Награди и фестивали == Филмот има постигнато значаен меѓународен успех, прикажувајќи се на повеќе престижни фестивали: * Награда за најдобар краток филм на 20. фестивал на филмови од Југоисточна Европа (СЕЕфест) во [[Лос Анџелес]], [[САД]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mia.mk/index.php/en/story/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BA-%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BC-%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D0%BE%D1%80-%D0%B2%D0%BE-%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BB-%D0%B2%D0%BE-%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B7%D0%B5bZ4|title=Македонскиот краток филм „Избор“ во селекцијата на Филмскиот фестивал во Одензе|work=МИА|language=mk|date=2025-05-16|accessdate=2025-12-08}}</ref> * Награда за најдобар меѓународен крусометражен филм на London Breeze Film Festival 2025. * Официјална селекција на 50. издание на Меѓународниот кинофестивал во Одензе (Odense International Film Festival – ОФФ), [[Данска]] (фестивал квалификациски за Оскар, ЕФА и БАФТА). == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://dokufest.com/en/festival/2025/film/choice Информации за филмот на Dokufest] {{IMDb title|33337620|Избор}} [[Категорија:Македонски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2025 година]] [[Категорија:Филмови на македонски јазик]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ tbqhwj6ug8ya35arfnj2g71czd2agh3 0 1385073 5544616 5544556 2026-04-25T13:59:57Z Marco Mitrovich 114460 /* Историја */ 5544616 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Соколовац | native_name = Socol | settlement_type = Населба и Општина | image_skyline = Sala de sport Socol.jpg | image_alt = | image_caption = Спортска сала "Миодраг Белодедић" во Соколовац | image_shield = Flag Socol CS ROU.jpg | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 51 |lats = 37 |latNS = N | longd = 21 |longm = 22 |longs = 14 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Општина]] | subdivision_name2 = Соколовац | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 73 | population_footnotes = | population_as_of = 2021 | population_blank1_title = Населба | population_blank1 = 536 | population_density_blank1_km2 = auto | population_blank2_title = Општина | population_blank2 = 1.602 | population_density_blank2_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 327365 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Соколовац''' ({{langx|ro|Socol}}) е населено место и општина во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 536 жители,<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> а во општината 1.602 жители. Општината Соколовац ги опфаќа и населените места Златица, Прњавор, Базијаш и Луговет. Селото е мнозински [[Срби|српско]]. [[Податотека:Socol jud Caras-Severin.png|мини|200п|центар|Општина Соколовац во карта на округот Караш-Северин]] == Историја == Местото првпат се споменува во 1472 година. Пописот од 1717 година покажува дека Соколовац во тоа време имал 26 куќи. Според „Романската енциклопедија“, по 1722 година пристигнале [[Германци|германски]] колонисти, а масовната имиграција на Срби од границата на [[Србија]] и [[Босна]] (Подриње) во 1738 година довела до српско мнозинство, кое останало до ден-денес. Во 1774 година, царскиот ревизор Ерлер го евидентирал „Sakalovez“ како граничен пункт, претежно населен со Срби, во Јасеновачкиот округ.<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", репринт, Панчево 2003. године</ref> Соколовац бил воена станица како дел од Илирско-банатскиот полк. Од 1844 година знаеме за некои подофицери на Соколовац како претплатници на српска книга: наплатувачот на претплата Александар Јовановиќ, каплар на граничарите, Теодор Јовановиќ, фурир, а капларите Алекса Вулетиќ, Павле Бурмаз, Арсеније Ѓуришиќ и други локални функционери Петрожиќ. Милосављевиќ, соларец и Никола Милин, шумар.<ref>Фидрих фон Шилер: "Паразит или вештина себе срећним учинити", Нови Сад 1844. године</ref> Парохиската титула е воведена и православните црковни регистри се водат од 1778 година. Во 1846 година, парохијата била дел од Паланачкиот протопресвитерат, Вршачка епархија. Бројот на жители на Соколовац малку се зголемил во средината на 19 век. Така, во 1847 година, пред унгарското востание, таму живееле 970 православни христијани, а две децении подоцна, во 1867 година, имало 1065 од нив. Според митрополитенскиот попис од 1865 година, во Соколовац имало 1610 Срби, што е една парохија од средна трета класа, а Романците не се споменуваат.<ref>"српски летопис", Нови Сад 1866. године</ref> Помеѓу двете војни, белградскиот весник „Време“ забележал два несреќни инциденти поврзани со пожарот во Соколовац. Прво, на почетокот на октомври 1927 година, во Соколовац, кој се наоѓа преку границата во Романија, избувнал пожар. Гореле многу слама, сено, пченка и наредени суви дрва, а пожарот го загрозил селото. Пожарникарите од југословенскиот [[Банат]], од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]], ја преминале границата и успеале да го изгаснат пожарот, за што романските власти им се заблагодариле. Десет години подоцна, во Соколовац, во куќата на земјоделецот Милан Шурка, во првите денови од јануари 1937 година, пожарот ја зафатил малата Даница од огништето, која, оставена само во куќата, изгорела до смрт. Како претплатник на хумористичното новосадско списание „Стармали“, во 1889 година бил нотар во општина Соколовац, Гавра Радмиловиќ. Доктор по теологија, право и филозофија, д-р Емилијан благородник Радиќ, роден во Врачев Гај, го потпишувал своето име со предикатот „од Соколовац“. Емилијан наводно бил од руско потекло и еден од последните претставници на благородничко семејство кое стекнало заслуги во Мохачката битка. Тој е квалификуван професор по свети и световни науки, роден во [[Вршац]], православен протосингелски јеромонах, кој живеел во манастирот Војловица од 1896 до 1900 година. Во 1900 година, тој бил автор на нова книга: „Принципот на единството на православната црква“, објавена во [[Панчево]]. Кога починал млад, неговата вдовица мајка Катарина Радиќ „од Соколовац“ ја донирала личната библиотека на својот син на Универзитетот во [[Белград]] во 1909 година, преку српското Министерство за образование и црковни работи. Таа во својот тестамент навела дека, покрај сите негови научни титули, тој бил и „кнез на Соколовац“.<ref>"Просветни гласник", Београд 1909. године</ref> Според српски извор од 1905 година, Соколовац е мала општина во округот Нова Молдава, населена исклучиво со Срби, од кои 1.553 во 318 домови. Од јавните згради, има православна црква и општо училиште. Постои поштенска агенција, телефонска станица и железничка станица. Во 1777 година, милитарска населба Округлица била припоена кон оваа населба. == Население == ;Етнички состав во населба (686 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|63.6}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|23.3}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|8.6}} }} ;Етнички состав во општината {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2021 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-comm2021.htm Ethnic composition, all communes: 2021 census ] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|49.1}} {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|38.4}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|2.7}} }} == Религија == == Образование == == Познати личности == * [[Миодраг Белодедиќ]], романски фудбалер == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Општини во Романија]] [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] [[Категорија:Српски населби во дијаспора]] px0o6y4d0q8lmd577pk7mj37kpprdk3 5544617 5544616 2026-04-25T14:01:28Z Marco Mitrovich 114460 5544617 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Соколовац | native_name = Socol | settlement_type = Населба и Општина | image_skyline = Sala de sport Socol.jpg | image_alt = | image_caption = Спортска сала "Миодраг Белодедић" во Соколовац | image_shield = Flag Socol CS ROU.jpg | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 51 |lats = 37 |latNS = N | longd = 21 |longm = 22 |longs = 14 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Општина]] | subdivision_name2 = Соколовац | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 73 | population_footnotes = | population_as_of = 2021 | population_blank1_title = Населба | population_blank1 = 536 | population_density_blank1_km2 = auto | population_blank2_title = Општина | population_blank2 = 1.602 | population_density_blank2_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 327365 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Соколовац''' ({{langx|ro|Socol}}) е населено место и општина во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 536 жители,<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> а во општината 1.602 жители. Општината Соколовац ги опфаќа и населените места Златица, Прњавор, Базијаш и Луговет. Селото е мнозински [[Срби|српско]]. == Историја == [[Податотека:Socol jud Caras-Severin.png|мини|200п|лево|Општина Соколовац во карта на округот Караш-Северин]] Местото првпат се споменува во 1472 година. Пописот од 1717 година покажува дека Соколовац во тоа време имал 26 куќи. Според „Романската енциклопедија“, по 1722 година пристигнале [[Германци|германски]] колонисти, а масовната имиграција на Срби од границата на [[Србија]] и [[Босна]] (Подриње) во 1738 година довела до српско мнозинство, кое останало до ден-денес. Во 1774 година, царскиот ревизор Ерлер го евидентирал „Sakalovez“ како граничен пункт, претежно населен со Срби, во Јасеновачкиот округ.<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", репринт, Панчево 2003. године</ref> Соколовац бил воена станица како дел од Илирско-банатскиот полк. Од 1844 година знаеме за некои подофицери на Соколовац како претплатници на српска книга: наплатувачот на претплата Александар Јовановиќ, каплар на граничарите, Теодор Јовановиќ, фурир, а капларите Алекса Вулетиќ, Павле Бурмаз, Арсеније Ѓуришиќ и други локални функционери Петрожиќ. Милосављевиќ, соларец и Никола Милин, шумар.<ref>Фидрих фон Шилер: "Паразит или вештина себе срећним учинити", Нови Сад 1844. године</ref> Парохиската титула е воведена и православните црковни регистри се водат од 1778 година. Во 1846 година, парохијата била дел од Паланачкиот протопресвитерат, Вршачка епархија. Бројот на жители на Соколовац малку се зголемил во средината на 19 век. Така, во 1847 година, пред унгарското востание, таму живееле 970 православни христијани, а две децении подоцна, во 1867 година, имало 1065 од нив. Според митрополитенскиот попис од 1865 година, во Соколовац имало 1610 Срби, што е една парохија од средна трета класа, а Романците не се споменуваат.<ref>"српски летопис", Нови Сад 1866. године</ref> Помеѓу двете војни, белградскиот весник „Време“ забележал два несреќни инциденти поврзани со пожарот во Соколовац. Прво, на почетокот на октомври 1927 година, во Соколовац, кој се наоѓа преку границата во Романија, избувнал пожар. Гореле многу слама, сено, пченка и наредени суви дрва, а пожарот го загрозил селото. Пожарникарите од југословенскиот [[Банат]], од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]], ја преминале границата и успеале да го изгаснат пожарот, за што романските власти им се заблагодариле. Десет години подоцна, во Соколовац, во куќата на земјоделецот Милан Шурка, во првите денови од јануари 1937 година, пожарот ја зафатил малата Даница од огништето, која, оставена само во куќата, изгорела до смрт. Како претплатник на хумористичното новосадско списание „Стармали“, во 1889 година бил нотар во општина Соколовац, Гавра Радмиловиќ. Доктор по теологија, право и филозофија, д-р Емилијан благородник Радиќ, роден во Врачев Гај, го потпишувал своето име со предикатот „од Соколовац“. Емилијан наводно бил од руско потекло и еден од последните претставници на благородничко семејство кое стекнало заслуги во Мохачката битка. Тој е квалификуван професор по свети и световни науки, роден во [[Вршац]], православен протосингелски јеромонах, кој живеел во манастирот Војловица од 1896 до 1900 година. Во 1900 година, тој бил автор на нова книга: „Принципот на единството на православната црква“, објавена во [[Панчево]]. Кога починал млад, неговата вдовица мајка Катарина Радиќ „од Соколовац“ ја донирала личната библиотека на својот син на Универзитетот во [[Белград]] во 1909 година, преку српското Министерство за образование и црковни работи. Таа во својот тестамент навела дека, покрај сите негови научни титули, тој бил и „кнез на Соколовац“.<ref>"Просветни гласник", Београд 1909. године</ref> Според српски извор од 1905 година, Соколовац е мала општина во округот Нова Молдава, населена исклучиво со Срби, од кои 1.553 во 318 домови. Од јавните згради, има православна црква и општо училиште. Постои поштенска агенција, телефонска станица и железничка станица. Во 1777 година, милитарска населба Округлица била припоена кон оваа населба. == Население == ;Етнички состав во населба (686 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|63.6}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|23.3}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|8.6}} }} ;Етнички состав во општината {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2021 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-comm2021.htm Ethnic composition, all communes: 2021 census ] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|49.1}} {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|38.4}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|2.7}} }} == Религија == == Образование == == Познати личности == * [[Миодраг Белодедиќ]], романски фудбалер == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Општини во Романија]] [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] [[Категорија:Српски населби во дијаспора]] ojyfc1eathbb719ez4z00vz8gs8kcel 5544621 5544617 2026-04-25T14:48:24Z Marco Mitrovich 114460 /* Религија */ 5544621 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Соколовац | native_name = Socol | settlement_type = Населба и Општина | image_skyline = Sala de sport Socol.jpg | image_alt = | image_caption = Спортска сала "Миодраг Белодедић" во Соколовац | image_shield = Flag Socol CS ROU.jpg | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 51 |lats = 37 |latNS = N | longd = 21 |longm = 22 |longs = 14 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Општина]] | subdivision_name2 = Соколовац | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 73 | population_footnotes = | population_as_of = 2021 | population_blank1_title = Населба | population_blank1 = 536 | population_density_blank1_km2 = auto | population_blank2_title = Општина | population_blank2 = 1.602 | population_density_blank2_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 327365 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Соколовац''' ({{langx|ro|Socol}}) е населено место и општина во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 536 жители,<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> а во општината 1.602 жители. Општината Соколовац ги опфаќа и населените места Златица, Прњавор, Базијаш и Луговет. Селото е мнозински [[Срби|српско]]. == Историја == [[Податотека:Socol jud Caras-Severin.png|мини|200п|лево|Општина Соколовац во карта на округот Караш-Северин]] Местото првпат се споменува во 1472 година. Пописот од 1717 година покажува дека Соколовац во тоа време имал 26 куќи. Според „Романската енциклопедија“, по 1722 година пристигнале [[Германци|германски]] колонисти, а масовната имиграција на Срби од границата на [[Србија]] и [[Босна]] (Подриње) во 1738 година довела до српско мнозинство, кое останало до ден-денес. Во 1774 година, царскиот ревизор Ерлер го евидентирал „Sakalovez“ како граничен пункт, претежно населен со Срби, во Јасеновачкиот округ.<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", репринт, Панчево 2003. године</ref> Соколовац бил воена станица како дел од Илирско-банатскиот полк. Од 1844 година знаеме за некои подофицери на Соколовац како претплатници на српска книга: наплатувачот на претплата Александар Јовановиќ, каплар на граничарите, Теодор Јовановиќ, фурир, а капларите Алекса Вулетиќ, Павле Бурмаз, Арсеније Ѓуришиќ и други локални функционери Петрожиќ. Милосављевиќ, соларец и Никола Милин, шумар.<ref>Фидрих фон Шилер: "Паразит или вештина себе срећним учинити", Нови Сад 1844. године</ref> Парохиската титула е воведена и православните црковни регистри се водат од 1778 година. Во 1846 година, парохијата била дел од Паланачкиот протопресвитерат, Вршачка епархија. Бројот на жители на Соколовац малку се зголемил во средината на 19 век. Така, во 1847 година, пред унгарското востание, таму живееле 970 православни христијани, а две децении подоцна, во 1867 година, имало 1065 од нив. Според митрополитенскиот попис од 1865 година, во Соколовац имало 1610 Срби, што е една парохија од средна трета класа, а Романците не се споменуваат.<ref>"српски летопис", Нови Сад 1866. године</ref> Помеѓу двете војни, белградскиот весник „Време“ забележал два несреќни инциденти поврзани со пожарот во Соколовац. Прво, на почетокот на октомври 1927 година, во Соколовац, кој се наоѓа преку границата во Романија, избувнал пожар. Гореле многу слама, сено, пченка и наредени суви дрва, а пожарот го загрозил селото. Пожарникарите од југословенскиот [[Банат]], од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]], ја преминале границата и успеале да го изгаснат пожарот, за што романските власти им се заблагодариле. Десет години подоцна, во Соколовац, во куќата на земјоделецот Милан Шурка, во првите денови од јануари 1937 година, пожарот ја зафатил малата Даница од огништето, која, оставена само во куќата, изгорела до смрт. Како претплатник на хумористичното новосадско списание „Стармали“, во 1889 година бил нотар во општина Соколовац, Гавра Радмиловиќ. Доктор по теологија, право и филозофија, д-р Емилијан благородник Радиќ, роден во Врачев Гај, го потпишувал своето име со предикатот „од Соколовац“. Емилијан наводно бил од руско потекло и еден од последните претставници на благородничко семејство кое стекнало заслуги во Мохачката битка. Тој е квалификуван професор по свети и световни науки, роден во [[Вршац]], православен протосингелски јеромонах, кој живеел во манастирот Војловица од 1896 до 1900 година. Во 1900 година, тој бил автор на нова книга: „Принципот на единството на православната црква“, објавена во [[Панчево]]. Кога починал млад, неговата вдовица мајка Катарина Радиќ „од Соколовац“ ја донирала личната библиотека на својот син на Универзитетот во [[Белград]] во 1909 година, преку српското Министерство за образование и црковни работи. Таа во својот тестамент навела дека, покрај сите негови научни титули, тој бил и „кнез на Соколовац“.<ref>"Просветни гласник", Београд 1909. године</ref> Според српски извор од 1905 година, Соколовац е мала општина во округот Нова Молдава, населена исклучиво со Срби, од кои 1.553 во 318 домови. Од јавните згради, има православна црква и општо училиште. Постои поштенска агенција, телефонска станица и железничка станица. Во 1777 година, милитарска населба Округлица била припоена кон оваа населба. == Население == ;Етнички состав во населба (686 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|63.6}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|23.3}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|8.6}} }} ;Етнички состав во општината {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2021 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-comm2021.htm Ethnic composition, all communes: 2021 census ] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|49.1}} {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|38.4}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|2.7}} }} == Религија == Православната црква не била регистрирана за време на посетата во 1757 година. Се споменува во 1787 година како дрвена колиба покриена со ќерамиди, на која ѝ биле потребни поправки. Две години подоцна, во 1789 година, евидентирано дека селото немало црква, но дека службите се одржувале во училишната зграда. Новата, денешна црква посветена на празникот на преносот на моштите на Свети Никола, била осветена во 1811 година, а целосно реновирана по сто години во 1911 година. Тоа не било доволно, па градителите работеле на неа во 1937 година. Според огласот од 1899 година, се чини дека на соколовската црква се работело повеќе од тоа. Затоа, локалната црковна општина побарала: црквата да се поправи однадвор, повторно да се покрие со ќерамиди, а црковната кула со лим, а вредноста на работата да не надминува 1632 ф. според проценката. На црковната кула заѕвонија три ѕвона. Во тоа време претседател на црквата бил парохискиот свештеник Прока<ref name="#1">{{Cite book|last=Милановић|first=Јасмина|authorlink= |title=DELFA ИВАНИЋ, УСПОМЕНЕ|year=2012|url= |publisher=ИНСТИТУТ ЗА САВРЕМЕНУ ИСТОРИЈУ|pages=325|location=Београд|isbn=978-86-7403-172-8}}</ref> Милошевиќ.<ref>"Српски сион#, Карловци 1899. године.</ref> Во 1876 година, тој оженил Мијаил Богиќевиќ со неговата блиска роднина Катарина Константиновиќ, спротивно на црковните правила.<ref name="#1"/> Иконостасот бил насликан во 1842-1843 година од сликарот Арсеније Петровиќ. Кога црквата била темелно реновирана на почетокот на 20 век, иконостасот бил допрен со четката на Ѓорѓе Путник и Никола Станковиќ. Јован Путник се споменува и како сликар во 1911 година, но не е познато што придонел. Селскиот завет се слави покрај црковниот завет, и тоа е празникот на Свети Пророк Илија.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Локалната православна парохија е основана во 1777 година, а црковните регистри се водат од 1778 година.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> Парохиски свештеник на Соколовац во 1825 година бил Нестор Витомировиќ.<ref>"Српски летопис", Будим 1825. године</ref> Во 1846 година, селото имало 970 православни жители, во една парохија, чиј парохиски свештеник тогаш бил Теодор Милосављевиќ. Милосављевиќ бил и парохиски свештеник во 1835 година, кога се претплатил на едно српско списание.<ref>"Сербска пчела", Сегедин 1835. године</ref> Српската православна црковна заедница се регистрирала како член на [[Матица српска]] во [[Нови Сад]] во 1891 година, придонесувајќи 10 ф. Во април 1898 година, Пејачкото друштво од Соколовац во Банат одржало концерт во Белград. Селаните од тоа село пееле пред преполна публика во најголемата сала во Белград, на Булеварот. Најголема заслуга му припаѓа на парохискиот свештеник Прока Милошевиќ, кој ги научил да пеат.<ref>"Српски сион", Карловци 1898. године</ref> Членови на Вршачкото епархиско собрание во 1906 година биле парохискиот свештеник Прока Милошевиќ (кој бил и претседател на црквата во 1899 година) и лаикот Лека Драшковиќ од Соколовац. Во 1905 година имало црковна општина, собранието било редовно под претседателство на Лека Драшковиќ. Тоа е православна парохија од четврта плата, а парохиски свештеник е свештеникот Прокопије Милошевиќ, кој служи во местото 28 години. Има парохиска куќа, парохиската сесија е 33 kj, а црковно-општинската сопственост на земјиштето е 142 kj. Има српски православни гробишта, каде што најстариот споменик е од 1777 година. == Образование == == Познати личности == * [[Миодраг Белодедиќ]], романски фудбалер == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Општини во Романија]] [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] [[Категорија:Српски населби во дијаспора]] es487uvyguhtubnnfmvi02b6c48b8p5 5544622 5544621 2026-04-25T14:53:21Z Marco Mitrovich 114460 /* Образование */ 5544622 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Соколовац | native_name = Socol | settlement_type = Населба и Општина | image_skyline = Sala de sport Socol.jpg | image_alt = | image_caption = Спортска сала "Миодраг Белодедић" во Соколовац | image_shield = Flag Socol CS ROU.jpg | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 51 |lats = 37 |latNS = N | longd = 21 |longm = 22 |longs = 14 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Општина]] | subdivision_name2 = Соколовац | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 73 | population_footnotes = | population_as_of = 2021 | population_blank1_title = Населба | population_blank1 = 536 | population_density_blank1_km2 = auto | population_blank2_title = Општина | population_blank2 = 1.602 | population_density_blank2_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 327365 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Соколовац''' ({{langx|ro|Socol}}) е населено место и општина во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 536 жители,<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> а во општината 1.602 жители. Општината Соколовац ги опфаќа и населените места Златица, Прњавор, Базијаш и Луговет. Селото е мнозински [[Срби|српско]]. == Историја == [[Податотека:Socol jud Caras-Severin.png|мини|200п|лево|Општина Соколовац во карта на округот Караш-Северин]] Местото првпат се споменува во 1472 година. Пописот од 1717 година покажува дека Соколовац во тоа време имал 26 куќи. Според „Романската енциклопедија“, по 1722 година пристигнале [[Германци|германски]] колонисти, а масовната имиграција на Срби од границата на [[Србија]] и [[Босна]] (Подриње) во 1738 година довела до српско мнозинство, кое останало до ден-денес. Во 1774 година, царскиот ревизор Ерлер го евидентирал „Sakalovez“ како граничен пункт, претежно населен со Срби, во Јасеновачкиот округ.<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", репринт, Панчево 2003. године</ref> Соколовац бил воена станица како дел од Илирско-банатскиот полк. Од 1844 година знаеме за некои подофицери на Соколовац како претплатници на српска книга: наплатувачот на претплата Александар Јовановиќ, каплар на граничарите, Теодор Јовановиќ, фурир, а капларите Алекса Вулетиќ, Павле Бурмаз, Арсеније Ѓуришиќ и други локални функционери Петрожиќ. Милосављевиќ, соларец и Никола Милин, шумар.<ref>Фидрих фон Шилер: "Паразит или вештина себе срећним учинити", Нови Сад 1844. године</ref> Парохиската титула е воведена и православните црковни регистри се водат од 1778 година. Во 1846 година, парохијата била дел од Паланачкиот протопресвитерат, Вршачка епархија. Бројот на жители на Соколовац малку се зголемил во средината на 19 век. Така, во 1847 година, пред унгарското востание, таму живееле 970 православни христијани, а две децении подоцна, во 1867 година, имало 1065 од нив. Според митрополитенскиот попис од 1865 година, во Соколовац имало 1610 Срби, што е една парохија од средна трета класа, а Романците не се споменуваат.<ref>"српски летопис", Нови Сад 1866. године</ref> Помеѓу двете војни, белградскиот весник „Време“ забележал два несреќни инциденти поврзани со пожарот во Соколовац. Прво, на почетокот на октомври 1927 година, во Соколовац, кој се наоѓа преку границата во Романија, избувнал пожар. Гореле многу слама, сено, пченка и наредени суви дрва, а пожарот го загрозил селото. Пожарникарите од југословенскиот [[Банат]], од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]], ја преминале границата и успеале да го изгаснат пожарот, за што романските власти им се заблагодариле. Десет години подоцна, во Соколовац, во куќата на земјоделецот Милан Шурка, во првите денови од јануари 1937 година, пожарот ја зафатил малата Даница од огништето, која, оставена само во куќата, изгорела до смрт. Како претплатник на хумористичното новосадско списание „Стармали“, во 1889 година бил нотар во општина Соколовац, Гавра Радмиловиќ. Доктор по теологија, право и филозофија, д-р Емилијан благородник Радиќ, роден во Врачев Гај, го потпишувал своето име со предикатот „од Соколовац“. Емилијан наводно бил од руско потекло и еден од последните претставници на благородничко семејство кое стекнало заслуги во Мохачката битка. Тој е квалификуван професор по свети и световни науки, роден во [[Вршац]], православен протосингелски јеромонах, кој живеел во манастирот Војловица од 1896 до 1900 година. Во 1900 година, тој бил автор на нова книга: „Принципот на единството на православната црква“, објавена во [[Панчево]]. Кога починал млад, неговата вдовица мајка Катарина Радиќ „од Соколовац“ ја донирала личната библиотека на својот син на Универзитетот во [[Белград]] во 1909 година, преку српското Министерство за образование и црковни работи. Таа во својот тестамент навела дека, покрај сите негови научни титули, тој бил и „кнез на Соколовац“.<ref>"Просветни гласник", Београд 1909. године</ref> Според српски извор од 1905 година, Соколовац е мала општина во округот Нова Молдава, населена исклучиво со Срби, од кои 1.553 во 318 домови. Од јавните згради, има православна црква и општо училиште. Постои поштенска агенција, телефонска станица и железничка станица. Во 1777 година, милитарска населба Округлица била припоена кон оваа населба. == Население == ;Етнички состав во населба (686 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|63.6}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|23.3}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|8.6}} }} ;Етнички состав во општината {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2021 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-comm2021.htm Ethnic composition, all communes: 2021 census ] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|49.1}} {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|38.4}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|2.7}} }} == Религија == Православната црква не била регистрирана за време на посетата во 1757 година. Се споменува во 1787 година како дрвена колиба покриена со ќерамиди, на која ѝ биле потребни поправки. Две години подоцна, во 1789 година, евидентирано дека селото немало црква, но дека службите се одржувале во училишната зграда. Новата, денешна црква посветена на празникот на преносот на моштите на Свети Никола, била осветена во 1811 година, а целосно реновирана по сто години во 1911 година. Тоа не било доволно, па градителите работеле на неа во 1937 година. Според огласот од 1899 година, се чини дека на соколовската црква се работело повеќе од тоа. Затоа, локалната црковна општина побарала: црквата да се поправи однадвор, повторно да се покрие со ќерамиди, а црковната кула со лим, а вредноста на работата да не надминува 1632 ф. според проценката. На црковната кула заѕвонија три ѕвона. Во тоа време претседател на црквата бил парохискиот свештеник Прока<ref name="#1">{{Cite book|last=Милановић|first=Јасмина|authorlink= |title=DELFA ИВАНИЋ, УСПОМЕНЕ|year=2012|url= |publisher=ИНСТИТУТ ЗА САВРЕМЕНУ ИСТОРИЈУ|pages=325|location=Београд|isbn=978-86-7403-172-8}}</ref> Милошевиќ.<ref>"Српски сион#, Карловци 1899. године.</ref> Во 1876 година, тој оженил Мијаил Богиќевиќ со неговата блиска роднина Катарина Константиновиќ, спротивно на црковните правила.<ref name="#1"/> Иконостасот бил насликан во 1842-1843 година од сликарот Арсеније Петровиќ. Кога црквата била темелно реновирана на почетокот на 20 век, иконостасот бил допрен со четката на Ѓорѓе Путник и Никола Станковиќ. Јован Путник се споменува и како сликар во 1911 година, но не е познато што придонел. Селскиот завет се слави покрај црковниот завет, и тоа е празникот на Свети Пророк Илија.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Локалната православна парохија е основана во 1777 година, а црковните регистри се водат од 1778 година.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> Парохиски свештеник на Соколовац во 1825 година бил Нестор Витомировиќ.<ref>"Српски летопис", Будим 1825. године</ref> Во 1846 година, селото имало 970 православни жители, во една парохија, чиј парохиски свештеник тогаш бил Теодор Милосављевиќ. Милосављевиќ бил и парохиски свештеник во 1835 година, кога се претплатил на едно српско списание.<ref>"Сербска пчела", Сегедин 1835. године</ref> Српската православна црковна заедница се регистрирала како член на [[Матица српска]] во [[Нови Сад]] во 1891 година, придонесувајќи 10 ф. Во април 1898 година, Пејачкото друштво од Соколовац во Банат одржало концерт во Белград. Селаните од тоа село пееле пред преполна публика во најголемата сала во Белград, на Булеварот. Најголема заслуга му припаѓа на парохискиот свештеник Прока Милошевиќ, кој ги научил да пеат.<ref>"Српски сион", Карловци 1898. године</ref> Членови на Вршачкото епархиско собрание во 1906 година биле парохискиот свештеник Прока Милошевиќ (кој бил и претседател на црквата во 1899 година) и лаикот Лека Драшковиќ од Соколовац. Во 1905 година имало црковна општина, собранието било редовно под претседателство на Лека Драшковиќ. Тоа е православна парохија од четврта плата, а парохиски свештеник е свештеникот Прокопије Милошевиќ, кој служи во местото 28 години. Има парохиска куќа, парохиската сесија е 33 kj, а црковно-општинската сопственост на земјиштето е 142 kj. Има српски православни гробишта, каде што најстариот споменик е од 1777 година. == Образование == Во 1846 година, јавното основно училиште во Соколовац имало 60 ученици, под настава на учителот Марко Јанковиќ. Од 1871 година, основното училиште Соколовац е општинско училиште. Училишната зграда е изградена во 1902 година според прописите. Наставничкиот кадар го сочинуваат наставниците Никола Бесерѓан и Светозар Ѓукулија. 146 ученици посетувале редовна настава, а 48 постари ученици посетувале средно училиште.<ref>Мата Косовац, наведено дело</ref> Александар Поповиќ од Соколовац посетувал второ одделение во Карловачката српска гимназија во 1858 година. Неговиот брат Атанасије Поповиќ бил трето одделение. Ѓорѓе Брашован, син на соколовскиот свештеник Васа, дипломирал на подготвителното училиште во [[Сомбор]] во 1888 година. Зорка Поповиќ, дипломирана приправничка во подготвителното училиште во Сомбор, го положила завршниот испит во 1895 година. == Познати личности == * [[Миодраг Белодедиќ]], романски фудбалер == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Општини во Романија]] [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] [[Категорија:Српски населби во дијаспора]] hlwvd1aispp9a9vc70yz4e05jkct5mq 0 1387018 5544822 5514540 2026-04-26T09:45:33Z Andrew012p 85224 5544822 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Yelena Slesarenko jumping 2007.jpg|мини|Елена Слесаренко во завршната фаза на скокот]] '''Фосбери-флоп''' ({{Langx|en|fosbury flop}}) — атлетска техника за [[скок во височина]] што ја револуционизирала оваа дисциплина. Техниката ја развил американскиот скокач Дик Фосбери, кој со нејзина помош го освоил златото на Олимписките игри во Мексико во 1968 г., поставувајќи нов олимписки рекорд од 2,24 метри. Пред појавата на овој стил, атлетите главно ги користеле техниките „ножички“ или „опчекорна техника“, каде што летвичката се поминувала со лицето свртено надолу или настрана. Денес, фосбери-флоп е стандард што го користи речиси секој професионален скокач во височина.<ref name="NYTimes">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/packages/html/sports/year_in_sports/10.20.html|title=Fearless Fosbury Flops to Glory|last=Durso|first=Joseph|date=20 октомври 1968|newspaper=The New York Times|access-date=16 јануари 2013}}</ref> Самиот скок се состои од конкретен залет што започнува по права линија, а завршува со неколку чекори во облик на лак. Ова движење му овозможува на атлетот да развие центрифугална сила што помага при одразот. Спортистот се одразува со надворешната нога, замавнувајќи со рацете нагоре, и ја поминува летвичката со главата напред и со грбот свртен кон земјата. Во текот на летот, телото се превиткува во лак за да се овозможи колку што е можно поголем дел од телесната маса да помине преку летвичката додека [[Тежиште|тежиштето]] останува под неа. Приземјувањето се изведува на грб и рамена врз заштитни душеци.<ref>video from the 1906 Olympics shows the high jump with at least one flopper https://www.youtube.com/watch?v=VC-yTYyE2w0&t=135s</ref> Од биомеханичка гледна точка, ова е најефикасниот метод бидејќи му овозможува на скокачот да ја помине летвичката дури и ако неговото тежиште се наоѓа до 20 сантиметри под неа. Оваа рационалност брзо ги убедила и останатите атлети да ја прифатат техниката. Во 1973 г., Двајт Стоунс бил првиот што ја поминал границата од 2,30 метри користејќи го овој стил. Иако стилот „опчекорна техника“ (стредл) се задржал уште некое време преку рекордите на Владимир Јашченко, по 1980 г. и успесите на Јацек Вшола, „флопот“ станал неприкосновен. Врвот на оваа техника бил достигнат во 1993 г., кога Хавиер Сотомајор го поставил светскиот рекорд од 2,45 метри, кој е во сила и денес. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.olympic.org/dick-fosbury/ Dick Fosbury revolutionised the high jump] * [http://www.coachr.org/rotation.htm Rotation over the bar in the Fosbury Flop analysed & explained by Dr. Jesus Dapena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202174245/http://www.coachr.org/rotation.htm|date=2 December 2008}}. [[Категорија:Атлетика]] qty1khni4k2rk50htmdtkqmcponq1or 0 1387501 5544824 5527850 2026-04-26T10:01:34Z Carshalton 30527 /* Митјиланд и Кристал Палас */ 5544824 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Александер Серлот |image = [[Податотека:Norway Italy - June 2025 E 10.jpg|250px]] |fullname = Александер Серлот<ref name="SW">{{cite web|title=A. Sørloth|url=https://int.soccerway.com/players/alexander-sorloth/218038/|access-date=8 November 2020|website=Soccerway|archive-date=15 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115031329/https://int.soccerway.com/players/alexander-sorloth/218038/|url-status=dead}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1995|12|5|df=y}}<ref>{{cite web|title=Alexander Sørloth – Norway – UEFA Nations League|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/teams/players/250061361--alexander-sorloth/|access-date=8 November 2020|website=[[UEFA]]|archive-date=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124125744/https://www.uefa.com/uefanationsleague/teams/players/250061361--alexander-sorloth/|url-status=live}}</ref> |birth_place = [[Трондхајм]], [[Норвешка]] |height = {{height|m=1.95}}<ref>{{cite web |url=https://www.dierotenbullen.com/de/mannschaften/1.-mannschaft/team/Alexander-Sorloth.html |title=Alexander Sørloth |publisher=RB Leipzig |access-date=14 October 2020 |archive-date=21 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121053531/https://www.dierotenbullen.com/de/mannschaften/1.-mannschaft/team/Alexander-Sorloth.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.fcm.dk/truppen/alexander-soerloth|title=Alexander Sørloth|publisher=FC Midtjylland|archive-url=https://web.archive.org/web/20170612222742/http://www.fcm.dk/truppen/alexander-soerloth|url-status=dead|archive-date=12 June 2017}}</ref> |position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] |currentclub = {{Fb team Atletico Madrid}} |clubnumber = 9 |youthyears1 = | youthclubs1 = {{симбол2|600px Yellow HEX-FED10A Green HEX-058B05.svg}} Стриндхајм |youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Rosenborg}} |years1 = 2012–2015 | caps1 = 46 | goals1 = 18 | clubs1 = {{Fb team Rosenborg 2}} |years2 = 2013–2015 | caps2 = 6 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Rosenborg}} |years3 = 2015 | caps3 = 26 | goals3 = 13 | clubs3 = →{{Fb team Bodo/Glimt}} |years4 = 2016–2017 | caps4 = 38 | goals4 = 5 | clubs4 = {{Fb team Groningen}} |years5 = 2017–2018 | caps5 = 19 | goals5 = 10 | clubs5 = {{Fb team Midtjylland}} |years6 = 2018–2020 | caps6 = 16 | goals6 = 0 | clubs6 = {{Fb team Crystal Palace}} |years7 = 2019 | caps7 = 19 | goals7 = 4 | clubs7 = →{{Fb team Gent}} |years8 = 2019–2020 | caps8 = 34 | goals8 = 24 | clubs8 = →{{Fb team Trabzonspor}} |years9 = 2020–2023 | caps9 = 30 | goals9 = 5 | clubs9 = {{Fb team RB Leipzig}} |years10 = 2021–2023 | caps10 = 67 | goals10 = 16 | clubs10 = →{{Fb team Real Sociedad}} |years11 = 2023–2024 | caps11 = 67 | goals11 = 16 | clubs11 = {{Fb team Villareal}} |years12 = 2024– | caps12 = 59 | goals12 = 29 | clubs12 = {{Fb team Atletico Madrid}} |nationalyears1 = 2011-2012 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 16 година|Норвешка 16]] |nationalyears2 = 2012-2013 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 17 година|Норвешка 17]] |nationalyears3 = 2013–2014 | nationalcaps3 = 11 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 18 години|Норвешка 18]] |nationalyears4 = 2014–2015 | nationalcaps4 = 3 | nationalgoals4 = 1 | nationalteam4 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 19 години|Норвешка 19]] |nationalyears5 = 2015–2016 | nationalcaps5 = 10 | nationalgoals5 = 1 | nationalteam5 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 21 година|Норвешка 21]] |nationalyears6 = 2016– | nationalcaps6 = 68 | nationalgoals6 = 26 | nationalteam6 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норешка]] }} '''Александер Серлот''' (роден на [[5 декември]] [[1995]] година, во [[Трондхајм]]) — [[Норвешка|норвешки]] [[фудбал]]ер, {{Football/FW/player}} на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и на [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|норвешката репрезентација]]. ==Биографија== Тој е син на [[Геран Серлот]], исто така, поранешен професионален фудбалер.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/10-03-2020/david-sorloth-dessers-belgio-turchia-olanda-arrivano-gol-freschi-facce-nuove-3601598607984.shtml|title=David, Sørloth, Dessers In Belgio, Turchia e Olanda arrivano gol freschi e facce nuove|access-date=2020-08-29}}</ref> ==Технички карактеристики== [[Јан Халвор Халворсен|Јан Халворсен]], по неговиот трансфер во [[ФК Боде/Глимт|Боде/Глимт]], го опишал како „физички напаѓач кој е добар во држење на топката“.<ref name="BG">{{cite web|url=http://www.glimt.no/latest-news/article/1urzekimim4xy19tthn82af32m/title/sorloth-klar-for-glimt|title=Sørloth klar for Glimt|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141222155047/http://www.glimt.no/latest-news/article/1urzekimim4xy19tthn82af32m/title/sorloth-klar-for-glimt|archive-date=22 декември 2014|dead-link=yes}}</ref> Тој е левак, иако добро ја користи и десната нога при шутирање, а во нападот добро ја следи играта, физички е силен и добар во играта со глава поради неговата висина.<ref name=":1" /> Тој, исто така, се докажал и како добар асистент.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ==Клупска кариера== ===Розенборг=== [[File:Alexander Sørloth.JPG|thumb|upright|left|Серлот со Розенборг во 2013]] Серлот ја започнал својата кариера во [[Розенборг БК|Розенборг]]. На 11 јули 2013 година, тој го имал своето деби за првиот тим, во [[УЕФА Лига Европа 2013-2014|првото квалификациско коло за Лига Европа 2013-2014]], влегувајќи во игра на местото на [[Џон Чибуике]] и постигнувајќи исто така гол во победата од 7-2 над [[ФК Крусејдерс|Крусејдерс]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=681291&tournamentId=890&seasonId=335&useFullUrl=false|title=Rosenborg 7 - 2 Crusaders|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=4 март 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304214017/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=681291&tournamentId=890&seasonId=335&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> Тоа бил неговиот единствен настап во таа сезона. На 20 јули 2014 година, тој го направил своето деби во [[Елитсериен|норвешкото првенство]], влегувајќи како замена за [[Александер Седерлунд]] во победата со 1-0 над [[ФК Согндал|Согндал]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=715795&tournamentId=1&seasonId=336&useFullUrl=false|title=Rosenborg 1 - 0 Sogndal|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=5 март 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305195141/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=715795&tournamentId=1&seasonId=336&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> На 13 октомври, тој го обновил договорот со Розенборг до 2016 година.<ref>{{cite web|url=http://www.rbk.no/latest-news/article/ir38co9fpar415mzfhm0c54cw/title/ny-kontrakt-for-sorloth|title=Ny kontrakt for Sørloth|language=no|access-date=7 септември 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408181914/http://www.rbk.no/latest-news/article/ir38co9fpar415mzfhm0c54cw/title/ny-kontrakt-for-sorloth|archivedate=8 април 2016|dead-link=yes}}</ref> Во оваа втора сезона за него, тој одиграл вкупно 9 натпревари, помеѓу првенството и куповите. ===Боде/Глимт=== На 19 декември 2014 година, Серлот заминал во Боде/Глимт на едногодишна позајмица.<ref name=BG /> Тој го направил своето деби за клубот на 6 април 2015, влегувајќи како замена за [[Мортен Конрадсен]] во поразот со 3-1 од [[ФК Сандефјорд|Сандефјорд]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762780&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|title=Sandefjord 3 - 1 Bodø/Glimt|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=5 октомври 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005193701/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762780&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> На 7 јуни, тој го постигнал својот прв гол во локалната прва лига, во поразот со 3-2 од [[ФК Стабек|Стабек]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762868&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|title=Stabæk 3 - 2 Bodø/Glimt|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=2015-08-20|dead-link=yes|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820055711/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762868&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|url-status=dead}}</ref> На 9 август, тој постигнал четири гола против [[ИК Старт|Старт]], придонесувајќи за победата на својот тим од 5-1.<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762923&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|title=Bodø/Glimt 5 - 1 Start|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=20 август 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820055610/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762923&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> Во последниот натпревар од сезоната, Серлот постигнал [[хет-трик]] против Стабек во победата со 6-1 на домашен терен. Сезоната ја завршил со 29 настапи и 14 гола комбинирано во првенството и купот. ===Гронинген=== На 6 ноември 2015 година, [[Холандија|холандскиот]] клуб [[ФК Гронинген|Гронинген]] го купил Серлот од Розенборг, при што норвешкиот напаѓач потпишал договор со клубот на четири и пол години.<ref>{{cite web|url=http://www.fcgroningen.nl/home/nieuws/nieuwsbericht/artikel/fc-groningen-contracteert-alexander-soerloth/|title=FC Groningen contracteert Alexander Sørloth|language=nl|access-date=6 ноември 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151107105554/http://www.fcgroningen.nl/home/nieuws/nieuwsbericht/artikel/fc-groningen-contracteert-alexander-soerloth/|dead-link=yes}}</ref> Своето деби во [[Ередивиси]] го имал на 17 јануари, играјќи како стартер во поразот со 1-4 на домашен терен од [[ФК Утрехт|Утрехт]], натпревар во кој Серлот го постигнал единствениот гол за Гронинген.<ref>{{cite web|url=https://it.soccerway.com/matches/2016/01/17/netherlands/eredivisie/stichting-fc-groningen/stichting-fc-utrecht/2039410/|title=Groningen vs. Utrecht|access-date=18 мај 2016}}</ref> Првата сезона ја завршил со 15 натпревари и 2 постигнати гола. Во [[Холандија]], тој не успеал да ги покаже својте најдобри перформанси, постигнувајќи само 6 гола за година и пол.<ref name=":1" /> ===Митјиланд и Кристал Палас=== На 1 јуни 2017 година, Серлот потпишал четиригодишен договор со данскиот клуб [[ФК Митјиланд|Митјиланд]], приклучувајќу му се на почетокот на следниот месец.<ref>{{cite web|url=http://www.fcm.dk/nyheder/fcm-tv/--vi-faar-endnu-en-klasseangriber|title=FC Groningen contracteert Alexander Sørloth|language=da|access-date=1 јуни 2017|dead-link=yes|archive-date=6 јуни 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606060703/http://www.fcm.dk/nyheder/fcm-tv/--vi-faar-endnu-en-klasseangriber}}</ref> Во Данска се вратил во посакуваната форма, постигнувајќи 15 гола (од кои 10 во првенството) во сите натпреварувања за период од само пет месеци.<ref name=":1" /> На 31 јануари 2018, англискиот клуб [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] го купил Серлот за 9&nbsp;милиони евра.<ref name="CPannounce">{{cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-is-new-eagles-number-nine/|title=Sørloth Is New Eagles Number Nine|publisher=Crystal Palace F.C.|access-date=1 February 2018|archive-date=1 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180201060816/https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-is-new-eagles-number-nine/|url-status=live}}</ref> Ова го направило најскапата продажба на клуб од Суперлигата на Данска во тоа време.<ref name=dr >{{cite news| url = https://www.dr.dk/sporten/fodbold/fc-midtjylland-spraenger-rammerne-saelger-topscorer-rekorddyrt | title = FC Midtjylland sprænger rammerne: Sælger topscorer rekorddyrt | publisher = [[Danmarks Radio]] | agency = Ritzau | date = 1 February 2018|language=da }}</ref> Во моментот на трансферот, тој бил најдобар стрелец во данското првенство,<ref name=dr /> и на крајот добил медал за освоената титула на Митјиланд, иако во меѓувреме го напуштил клубот. На 10 февруари 2018 година, тој го имал своето деби за Кристал Палас во [[Премиер лига на Англија 2018-2019|Премиер лигата]], во поразот од Евертон со 3–1 на гостински терен.<ref>{{cite web |title=Sørloth Not Satisfied After Debut |url=https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-not-satisfied-after-debut/ |publisher=Crystal Palace F.C. |access-date=3 June 2018 |date=10 February 2018 |archive-date=30 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830174255/https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-not-satisfied-after-debut/ |url-status=live }}</ref> На 28 август, Серлот го постигнал својот прв и единствен гол за Палас во победата со 1–0 над [[АФК Свонзи Сити|Свонзи Сити]] во [[Лига куп на Англија 2018–2019|Лига купот]].<ref>{{cite news|first=Alex|last=Bywater|title=Alexander Sorloth fires first Crystal Palace goal to see off Swansea in Carabao Cup|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2018/08/28/alexander-sorloth-fires-first-crystal-palace-goal-see-swansea/|website=[[The Daily Telegraph]]|date=28 August 2018|access-date=1 December 2018|archive-date=30 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180830174148/https://www.telegraph.co.uk/football/2018/08/28/alexander-sorloth-fires-first-crystal-palace-goal-see-swansea/|url-status=live}}</ref> ===Гент и Трабзонспор=== На 8 јануари 2019 година, тој бил позајмен на [[Белгија|белгискиот]] клуб, [[КАА Гент|Гент]].<ref>{{Cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2019/january/alexander-sorloth-to-join-kaa-gent-for-a-season-long-loan/|title=Alexander Sørloth Joins KAA Gent on Loan|language=en|access-date=2020-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109110703/https://www.cpfc.co.uk/news/2019/january/alexander-sorloth-to-join-kaa-gent-for-a-season-long-loan/|dead-link=yes|archivedate=9 јануари 2019}}</ref> Серлот започнал добро, постигнувајќи гол на неговото деби во победата со 1-0 над [[ФК Андерлехт|Андерлехт]] на 20 јануари 2019. На 1 мај 2019, тој го започнал од првата минута и го одиграл до крај [[Фудбалски куп на Белгија 2018-2019#Финале|финалето]] на [[Фудбалски куп на Белгија|Купот на Белгија]], кое Гент го загубиле со 1-2 од [[КВ Мехелен|Мехелен]] и покрај тоа што имале водство. Во Гент останал шест месеци, за кои одиграл вкупно 22 натпревари меѓу првенството и купот и постигнал 5 гола. По завршувањето на сезоната со Гент, Серлот се преселил во друг клуб повторно на привремена основа, овојпат во [[Трабзонспор]], до крајот на сезоната 2019-2020.<ref>{{Cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2019/august/alexander-sorloth-joins-trabzonspor-on-loan2/|title=Alexander Sørloth joins Trabzonspor on loan|language=en|access-date=2020-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109110703/https://www.cpfc.co.uk/news/2019/january/alexander-sorloth-to-join-kaa-gent-for-a-season-long-loan/|dead-link=yes|archivedate=9 gennaio 2019}}</ref> Во [[Турција]], тој играл во извонредна форма во текот на целата сезона постигнувајќи голови како од шала. На своето деби за клубот на 8 август против [[ФК Спарта Прага|Спарта Прага]] во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига Европа 2019-2020|УЕФА Лига Европа]], тој го постигнал вториот гол во натпреварот што завршил 2–2.<ref>{{Cite web|url=http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/trabzonspor-sonradan-acildi-1526116|title=Trabzonspor sonradan açıldı|website=www.cumhuriyet.com.tr|date=8 August 2019|language=tr|access-date=2 March 2020|archive-date=2 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302152713/http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/trabzonspor-sonradan-acildi-1526116|url-status=live}}</ref> На 19 јануари 2020 година, Серлот го постигнал хет-трик во победата на Трабзонспор со 6–0 против [[ФК Касимпаша|Касимпаша]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fanatik.com.tr/sorlothtan-trabzonsporda-ilk-hat-trick-2116487|title=Sörloth'tan Trabzonspor'da ilk hat-trick|website=Fanatik|date=2 March 2020|language=tr|access-date=2 March 2020|archive-date=2 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302152712/https://www.fanatik.com.tr/sorlothtan-trabzonsporda-ilk-hat-trick-2116487|url-status=live}}</ref> На 5 јули 2020 година, Серлот станал најдобар странски стрелец на Трабзонспор во рамките на една сезона, со својот 29-ти гол за сезоната, надминувајќи го резултатот на поранешниот напаѓач од [[Грузија]], [[Шота Арвеладзе]].<ref>{{cite web|url=https://www.dailysabah.com/sports/football/sorloth-makes-history-as-trabzonspor-defeats-galatasaray|title=Sorloth makes history as Trabzonspor defeats Galatasaray|website=Daily Sabah|date=6 July 2020|access-date=6 July 2020|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706195145/https://www.dailysabah.com/sports/football/sorloth-makes-history-as-trabzonspor-defeats-galatasaray|url-status=live}}</ref> Сезоната ја завршил со 33 постигнати гола и 11 асистенции во 49 натпревари во сите натпреварувања, освојувајќи го на крајот од сезоната и Купот на Турција (каде Серлот постигнал 7 гола во исто толку натпревари, а постигнал гол и во финалето против [[Аланијаспор]])<ref>{{Cite web|url=https://www.ntvspor.net/futbol/ziraat-turkiye-kupasi-trabzonspor-un-5f21d9b10ee4c62570b052a8|title=TRABZONSPOR-ALANYASPOR: 2-0 {{!}} MAÇ SONUCU|language=tr|access-date=2020-08-29}}</ref> и завршувајќи како најдобар стрелец во [[Суперлига на Турција 2019-2020|турското првенство]] со 24 гола.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://ajansspor.com/haber/flas-inter-sorlothu-kadrosuna-katiyor-385541|title=Inter, Trabzonspor'dan Alexander Sörloth'u transfer etmek istiyor|language=tr|access-date=2020-08-29}}</ref> ===РБ Лајпциг и Реал Сосиедад=== [[Податотека:Alexander Sørloth for RB Leipzig in 2022 (cropped).jpg|thumb|upright|Серлот со [[РБ Лајпциг]] во 2022]] Неговите настапи во [[Турција]] не останале незабележани,<ref>{{Cite web|url=https://www.football-italia.net/157761/inter-sign-sorloth|titolo=Inter sign Sorloth?|language=en|access-date=2020-09-22}}</ref><ref>{{Cite news|language=en|author=Daniel Murphy|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/manchester-united-transfers-telles-sorloth-18973938|title=Manchester United 'join Tottenham in race for Alexander Sorloth' and more transfer rumours|publisher=Manchester Evening News|date=22 септември 2020|access-date=22 септември 2020}}</ref> толку многу што и покрај тоа што имал уште една година од договорот за позајмица во Трабзонспор, на 12 септември 2020 година, го напуштил турскиот клуб,<ref>{{Cite web|url=https://www.trabzonspor.org.tr/tr/haberler/guncel-haberler/alexander-sorloth-ile-ilgili-aciklama-12-9-2020|title=Alexander Sorloth ile ilgili açıklama|date=12 settembre 2020|language=tr|access-date=22 септември 2020}}</ref> и 10 дена подоцна се преселил во германскиот {{Fb team (N) RB Leipzig}} во трансфер вреден околу 20 милиони евра.<ref>{{Cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2020/september/alexander-sorloth-departs-crystal-palace-for-rb-leipzig/|title=Sørloth joins RB Leipzig|date=22 септември 2020|language=en|access-date=22 септември 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dierotenbullen.com/de/aktuelles/neuigkeiten/Saison_2020_21/Neuzugang-Soerloth.html|title=Neuzugang-Soerloth|date=22 септември 2020|language=de|access-date=22 септември 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200922165034/https://www.dierotenbullen.com/de/aktuelles/neuigkeiten/Saison_2020_21/Neuzugang-Soerloth.html|dead-link=yes|archivedate=22 септември 2020}}</ref> Сепак, работите за напаѓачот во новиот клуб не тргнале според очекувањата, така што тој не можел да се израдува на ниту еден погодок во својте први четири месеци во клубот. На 2 декември 2020 година, тој го постигнал својот прв гол за Лајпциг – воедно и негов прв во кариерата во Лигата на шампионите – во судиското продолжение од натпреварот на гости против [[ФК Истанбул Башакшехир|Истанбул Башакшехир]], правејќи го резултатот 3-4 во корист на германците што бил и конечниот резултат во средбата.<ref>{{Cite web|title=RB Leipzig vs. Istanbul Basaksehir score: German side wins seven-goal thriller|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/rb-leipzig-vs-istanbul-basaksehir-score-german-side-wins-seven-goal-thriller/|website=CBS Sports|date=2 December 2020 |access-date=2 December 2020|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129163908/https://www.cbssports.com/soccer/news/rb-leipzig-vs-istanbul-basaksehir-score-german-side-wins-seven-goal-thriller/|url-status=live}}</ref> Неговиот прв гол во [[Прва Бундеслига|Бундеслигата]] дошол на 9 јануари 2021 година, во поразот на РБ Лајпциг на домашен терен од {{Fb team (N) Borussia Dortmund}} со 1-3.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/576674|title=Haaland, Sancho lead Dortmund to crucial victory at Leipzig|publisher=ESPN|language=en|date=17 мај 2023|access-date=25 февруари 2026}}</ref> На 10 април 2021, Серлот постигнал два гола во првенствената победа со 1-4 на гостувањето кај {{Fb team (N) Werder Bremen}}.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/werder-bremen-rb-leipzig-live-line-ups-stats-konate-nagelsmann-upamecano-15370|title=Alexander Sorloth brace as RB Leipzig cruise to win away to Werder Bremen|language=en|publisher=Bundesliga|date=10 април 2021|access-date=25 февруари 2026}}</ref> Сезоната ја завршил со 37 настапи во сите натпреварувања и 6 постигнати гола. На 25 август 2021 година, Серлот се преселил во [[ФК Реал Сосиедад|Реал Сосиедад]] на позајмица до крајот на сезоната 2021–2022.<ref>{{cite web|url=https://www.realsociedad.eus/en/news/details/agreement-over-the-transfer-of-alexander-sorloth|title=Agreement over the transfer of Alexander Sorloth|publisher=Real Sociedad|date=25 август 2021|accessdate=26 August 2021|archive-date=6 декември 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206170958/https://www.realsociedad.eus/en/news/details/agreement-over-the-transfer-of-alexander-sorloth|url-status=live}}</ref> На 24 октомври, тој го постигнал својот прв гол за клубот во ремито 2-2 на гостувањето кај [[ФК Атлетико Мадрид|Атлетико Мадрид]]. После 44 настапи и 8 постигнати гола во сезоната 2021-2022, на 29 август 2022 година, тој се вратил во Реал Сосиедад на позајмица за уште една сезона.<ref>{{Cite web|url=https://rbleipzig.com/de/news/2022-2023/leihe-alex-soerloth/|title=Leihe Alex Sörloth|date=2022-08-29|language=de|access-date=2023-07-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.realsociedad.eus/es/noticias/detalle/vuelve|title=Vuelve Alexander Sorloth|date=29 август 2022|language=es|access-date=2023-07-26}}</ref> Во втората сезона, Серлот достигнал двоцифрен број на голови во лигата (12), придонесувајќи за освојувањето на четвртото место.<ref>{{Cite web|url=https://as.com/futbol/sorloth-sigue-siendo-la-prioridad-n/|title=Sorloth sigue siendo la prioridad|date=2023-06-14|language=es|access-date=2023-07-26}}</ref> Во завршницата од сезоната, тој останал запаметен по постигнувањето на голот за победата со 1-2 на гости против подоцнежниот шампион на првенството {{Fb team (N) Barcelona}} на 20 мај 2023 година.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Liga/20-05-2023/liga-barcellona-ko-casa-la-real-sociedad-4601680094510.shtml|title=Sbornia Barcellona: primo ko in casa. E la Real Sociedad blinda il quarto posto|date=2023-05-20|access-date=2023-07-26}}</ref> ===Виљареал=== На 25 јули 2023 година, {{Fb team (N) Villareal}} го купил Серлот од РБ Лајпциг за 10 милиони евра,<ref>{{Cite web|url=https://rbleipzig.com/de/news/2023-2024/alexander-sorloth-verlaesst-rb-leipzig-und-wechselt-zum-fc-villarreal/|title=Alexander Sørloth wechselt zum FC Villarreal|date=2023-07-25|language=de|access-date=2023-07-26}}</ref> потпишувајќи петгодишен договор со напаѓачот.<ref>{{Cite web|url=https://villarrealcf.es/sangre-vikinga-para-el-villarreal/|title=Sangre vikinga para el Villarreal|date=25 јули 2023|language=es|access-date=26 јули 2023}}</ref> На 27 август, тој го постигнал својот прв гол за клубот во поразот со 3–4 од [[ФК Барселона|Барселона]].<ref>{{cite web |last=Thomas |first=Marissa |url=https://www.bbc.com/sport/football/66635282 |title=Villarreal 3–4 Barcelona |publisher=BBC Sport |date=27 August 2023 |access-date=13 May 2024 |archive-date=13 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513161103/https://www.bbc.com/sport/football/66635282 |url-status=live }}</ref> На 5 ноември, со голот во поразот со 2-3 од [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]], Серлот дошол до бројката од 21 гол во [[Примера Дивисион (Шпанија)|шпанското првенство]] во својата кариера со што станал најдобриот норвешки стрелец во лигата надминувајќи го претходниот рекорд во сопственост на [[Џон Карју]].<ref>{{cite web|url=https://www.vg.no/sport/i/pQRKXX/soerloth-scoret-igjen-og-passerte-carew|title=Sorloth scoret igjen og passerte Carew|publisher=vg.no|language=no|date=5 ноември 2023|access-date=26 февруари 2026}}</ref> Тој, исто така, постигнал гол во победата со пресврт против [[ФК Барселона|Барселона]] од 5-3, пред да постигне два гола во победата од 3-0 над [[ФК Рајо Ваљекано|Рајо Ваљекано]] и победата од 3-2 над [[ФК Севиља|Севиља]]. Подоцна, постигнал [[хет-трик]] во победата од 5-1 над [[ФК Гранада|Гранада]]. На 19 мај 2024 година, тој постигнал четири гола во ремито 4–4 против [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], стигајќи до својот 23-ти првенствен гол за [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|сезоната]] (сите од игра), со што станал најдобар стрелец во првенството на едно коло пред крајот.<ref>{{cite web |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/la-liga/articles/villarreal-4-4-real-madrid-laligas-top-scorer-sorloth-scores-four-in-thrilling-comeback-2024-05-19 |title=Villarreal 4–4 Real Madrid: LaLiga's top scorer Sorloth scores four in thrilling comeback |publisher=beIN SPORTS |date=19 May 2024 |access-date=19 May 2024 |archive-date=20 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240520161217/https://www.beinsports.com/en-us/soccer/la-liga/articles/villarreal-4-4-real-madrid-laligas-top-scorer-sorloth-scores-four-in-thrilling-comeback-2024-05-19 |url-status=live }}</ref> На крајот, тој бил надминат за само еден гол од [[Артем Довбик]], кој постигнал хет-трик во последното коло од сезоната.<ref>{{cite web |url=https://www.football-espana.net/2024/05/25/final-day-hat-trick-has-gironas-artem-dovbyk-in-pole-position-in-pichichi-trophy-showdown |title=Final day hat-trick has Girona's Artem Dovbyk in pole position in Pichichi Trophy showdown |publisher=Football España |date=25 May 2024 }}</ref> ===Атлетико Мадрид=== На 3 август 2024 година, Серлот се преселил во {{Fb team (N) Atletico Madrid}},<ref>{{Cite web|url=https://villarrealcf.es/comunicado-oficial-alexander-sorloth/|title=Comunicado oficial: Alexander Sørloth|date=2024-08-03|language=es|access-date=2024-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/bienvenido-alexander-s-rloth|title=Club Atlético de Madrid - ¡Bienvenido, Alexander Sørloth!|date=2024-08-03|language=es|access-date=2024-08-04}}</ref> за вкупен износ од 35 милиони.<ref>{{Cite web|url=https://www.calciomercato.com/news/atletico-madrid-ufficiale-sorloth-e-lui-il-dopo-morata-era-stato-64389|title=Atletico Madrid: ufficiale Sorloth, è lui il dopo Morata. Era stato accostato a Roma e Fiorentina|date=2024-08-03}}</ref> Неколку недели подоцна, на 19 август, тој го постигнал својот прв гол на своето деби во ремито 2-2 на гости против неговиот поранешен клуб Виљареал.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/football/report/_/gameId/704669 |title=Villarreal hold Atletico Madrid to a draw in first game of season |publisher=ESPN |date=19 August 2024 }}</ref> Подоцна истата година, на 21 декември, тој постигнал гол во судиското продолжение во победата од 1–2 над [[ФК Барселона|Барселона]], обезбедувајќи ја првата победа на Атлетико на гостински терен над ''„Блауграна“'' од февруари 2006 година.<ref>{{cite web |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/la-liga/articles/atletico-madrid-not-getting-carried-away-after-moving-top-of-laliga-2024-12-21 |title=Atletico Madrid not getting carried away after moving top of LaLiga |publisher=beIN SPORTS |date=22 December 2024 }}</ref> На 10 мај 2025 година, Серлот постигнал четири гола во првото полувреме против неговиот поранешен клуб, Реал Сосиедад, вклучувајќи и хет-трик во рок од четири минути, со што го срушил претходниот рекорд што го држешел [[Давид Виља]] во 2006 година.<ref>{{cite web |last=Menzies |first=John |date=10 May 2025 |title=Atletico Madrid star breaks La Liga record that stood for 19 years |url=https://www.football-espana.net/2025/05/10/atletico-madrid-sorloth-la-liga-record |publisher=Football España}}</ref> Покрај тоа, тој станал првиот играч во историјата на Примера Дивисион кој постигнал хет-трик пред 12-тата минута, додавајќи го четвртиот гол во 30-тата минута.<ref>{{Cite web |title=Alexander Sorloth inscrit un quadruplé, dont un triplé en 4 minutes avec l'Atlético face à la Real Sociedad |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Alexander-sorloth-inscrit-un-triple-en-4-minutes-avec-l-atletico-face-a-la-real-sociedad/1560724 |access-date=2025-05-10 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=SUÁREZ |first=ISAAC |date=2025-05-10 |title=Sorloth, 'hat-trick' ¡en cuatro minutos! y un póker en media hora de locura |url=https://www.marca.com/futbol/atletico/2025/05/10/sorloth-hat-trick-cuatro-minutos-poker-media-hora-locura.html |access-date=2025-05-10 |website=MARCA |language=es}}</ref> Тој ја завршил својата дебитантска сезона со 20 гола, завршувајќи како најдобар стрелец на својот клуб во првенството.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en/lists/la-liga-top-scorers-2024-25/bltbd524ffd030cff7b#cs2b32b907ef90c937 |title=La Liga top scorers 2024-25: Kylian Mbappe wins the Pichichi trophy |publisher=Goal.com |date=26 May 2025 }}</ref> На 24 февруари 2026 година, тој го постигнал својот прв хет-трик во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во победата од 4–1 над [[Клуб Бриж КВ|Клуб Бриж]], обезбедувајќи му на својот клуб квалификација во осминафиналето на натпреварувањето.<ref>{{cite web |last=MacDonald |first=Keifer |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cdxzkljkjxkt |title=Atletico Madrid 4–1 Club Brugge |publisher=BBC Sport |date=24 February 2026 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== Серлот ја претставувал Норвешка во репрезентациите [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 16 години|под 16 години]], [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 17 години|под 17 години]], [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 18 години|под 18 години]] и [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 19 години|под 19 години]].<ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/fotballdata/Profil/?fiksId=2568354&nationalteam=true|title=Alexander Sørloth|language=no|access-date=7 септември 2015}}</ref> На 25 август, тој бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 21 година|репрезентацијата под 21 година]] за натпреварот против [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија]], во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2017|Европското првенство под 21 година 2017]]: Серлот влегол како замена за [[Мортен Торсби]] во второто полувреме од натпреварот, кој завршил со пораз од 0-1 за Скандинавците.<ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/Landslag/Aldersbestemt_gutter/Aldersbestemt-gutter/U20/2015/U21-landslagstroppen-mot-England/|titolo=U21-landslagstroppen mot England|language=no|access-date=7 септември 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924050226/http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/Landslag/Aldersbestemt_gutter/Aldersbestemt-gutter/U20/2015/U21-landslagstroppen-mot-England/|archivedate=24 септември 2015|dead-link=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/fotballdata/Kampfakta/?matchId=6163645|title=Norge - England 0 - 1|language=no|access-date=7 септември 2015}}</ref> На 8 октомври, го постигнал својот прв гол во победата со 2-1 над [[Фудбалска репрезентација на Казахстан под 21 година|Казахстан]].<ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/fotballdata/Kampfakta/?matchId=6163646|title=Norge - Kasakhstan 2 - 1|language=no|access-date=16 декември 2015}}</ref> На 18 мај 2016 година, тој бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|сениорската репрезентација]] за прв пат од селекторот [[Пер-Матијас Хегмо]], пред натпреварите против {{NazNB|FUrep|POR}}, {{NazNB|FUrep|ISL}} и {{NazNB|FUrep|BEL}}.<ref>{{cite web|url=https://www.fotball.no/landslag/norge-a-herrer/2016/her-er-hogmos-utvalgte-til-kommende-kamper/|title=Her er Høgmos utvalgte til kommende kamper|language=no|access-date=18 мај 2016}}</ref> На 29 мај, дебитирал за Норвешка влегувајќи како замена за [[Џошуа Кинг]] во натпреварот против селекцијата на Португалија.<ref>{{cite web|url=https://www.fotball.no/fotballdata/kamp/?fiksId=6416776|title=Portugal - Norge|language=no|access-date=29 мај 2016}}</ref> ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|NOR}} {{Cronopar|29-5-2016|Порто|PRT|3|0|NOR|-|Пријателска|13={{subon|86}}}} {{Cronopar|1-6-2016|Осло|NOR|3|2|ISL|1|Пријателска|13={{subon|63}}}} {{Cronopar|5-6-2016|Брисел|BEL|3|2|NOR|-|Пријателска|13={{subon|81}}}} {{Cronopar|31-8-2016|Осло|NOR|0|1|BLR|-|Квал. за СП|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|4-9-2016|Осло|NOR|0|3|DEU|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|72}}}} {{Cronopar|8-10-2016|Баку|AZE|1|0|NOR|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|61}} {{yel|90+3}}}} {{Cronopar|11-10-2016|Осло|NOR|4|1|SMR|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|1-9-2017|Осло|NOR|2|0|AZE|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|5-10-2017|Серавале|SMR|0|8|NOR|-|Квал. за СП|2018|14=Serravalle (San Marino)}} {{Cronopar|8-10-2017|Осло|NOR|1|0|NIR|-|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|11-11-2017|Скопје|MKD|2|0|NOR|-|Квал. за СП|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|14-11-2017|Трнава|SVK|1|0|NOR|-|Квал. за СП}} {{Cronopar|2-6-2018|Рејкјавик|ISL|2|3|NOR|1|Квал. за СП|13={{subon|73}}}} {{Cronopar|6-6-2018|Осло|NOR|1|0|PAN|-|Квал. за СП|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|9-9-2018|Софија|BGR|1|0|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|16-11-2018|Љубљана|SVN|1|1|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|19-11-2018|Никозија|CYP|0|2|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{subon|71}}}} {{Cronopar|26-3-2019|Осло|NOR|3|3|SWE|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|87}}}} {{Cronopar|12-10-2019|Осло|NOR|1|1|ESP|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|63}}}} {{Cronopar|15-10-2019|Букурешт|ROU|1|1|NOR|1|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|15-11-2019|Осло|NOR|4|0|FRO|2|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|18-11-2019|Та Кали|MLT|1|2|NOR|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|4-9-2020|Осло|NOR|1|2|AUT|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{subon|64}} {{yel|78}}}} {{Cronopar|7-9-2020|Белфаст|NIR|1|5|NOR|2|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза}} {{Cronopar|8-10-2020|Осло|NOR|1|2|SRB|-|Квал. за ЕП|2020|11=dts}} {{Cronopar|11-10-2020|Осло|NOR|4|0|ROU|1|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза}} {{Cronopar|14-10-2020|Осло|NOR|1|0|NIR|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{subon|65}}}} {{Cronopar|24-3-2021|Гибралтар|GIB|0|3|NOR|1|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|27-3-2021|Малага|NOR|0|3|TUR|-|Квал. за СП|2022|13={{yel|67}}}} {{Cronopar|30-3-2021|Подгорица|MNE|0|1|NOR|1|Квал. за СП|2022|13={{yel|81}}}} {{Cronopar|2-6-2021|Малага|NOR|1|0|LUX|-|Пријателска|13={{suboff|85}}}} {{Cronopar|6-6-2021|Малага|NOR|1|2|GRC|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|4-9-2021|Рига|LAT|0|2|NOR|-|Квал. за СП|2022|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|7-9-2021|Осло|NOR|5|1|GIB|1|Квал. за СП|2022|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|13-11-2021|Осло|NOR|0|0|LAT|-|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|16-11-2021|Ротердам|NLD|2|0|NOR|-|Квал. за СП|2022|13={{yel|43}}}} {{Cronopar|25-3-2022|Осло|NOR|2|0|SVK|-|Пријателска|13={{suboff|72}}}} {{Cronopar|29-3-2022|Осло|NOR|9|0|ARM|1|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|2-6-2022|Белград|SRB|0|1|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|5-6-2022|Солна|SWE|1|2|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза}} {{Cronopar|9-6-2022|Осло|NOR|0|0|SVN|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|12-6-2022|Осло|NOR|3|2|SWE|1|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза}} {{Cronopar|24-9-2022|Љубљана|SVN|2|1|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{suboff|62}}}} {{Cronopar|27-9-2022|Осло|NOR|0|2|SRB|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза}} {{Cronopar|20-11-2022|Осло|NOR|1|1|FIN|1|Пријателска}} {{Cronopar|25-3-2023|Малага|ESP|3|0|NOR|-|Квал. за ЕП|2024|13={{yel|52}} {{suboff|87}}}} {{Cronopar|28-3-2023|Батуми|GEO|1|1|NOR|1|Квал. за ЕП|2024}} {{Cronopar|17-6-2023|Осло|NOR|1|2|SCO|-|Квал. за ЕП|2024|13={{suboff|79}}}} {{Cronopar|20-6-2023|Осло|NOR|3|1|CYP|-|Квал. за ЕП|2024}} {{Cronopar|12-10-2023|Ларнака|CYP|0|4|NOR|1|Квал. за ЕП|2024|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|15-10-2023|Осло|NOR|0|1|ESP|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|58}}}} {{Cronopar|22-3-2024|Осло|NOR|1|2|CZE|-|Пријателска|13={{yel|29}}}} {{Cronopar|26-3-2024|Осло|NOR|1|1|SVK|1|Пријателска}} {{Cronopar|6-9-2024|Алмати|KAZ|0|0|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|9-9-2024|Осло|NOR|2|1|AUT|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|90+6}}}} {{Cronopar|10-10-2024|Осло|NOR|3|0|SVN|1|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|13-10-2024|Линц|AUT|5|1|NOR|1|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|84}}}} {{Cronopar|14-11-2024|Љубљана|SVN|1|4|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза}} {{Cronopar|17-11-2024|Осло|NOR|5|0|KAZ|1|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|62}}}} {{Cronopar|22-3-2025|Кишињев|MDA|0|5|NOR|1|Квал. за СП|2026|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|25-3-2025|Дебрецин|ISR|2|4|NOR|1|Квал. за СП|2026|13={{yel|72}} {{suboff|74}}}} {{Cronopar|6-6-2025|Осло|NOR|3|0|ITA|1|Квал. за СП|2026|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|9-6-2025|Талин|EST|0|1|NOR|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|4-9-2025|Осло|NOR|1|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}} {{yel|87}}}} {{Cronopar|9-9-2025|Осло|NOR|11|1|MDA|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|11-10-2025|Осло|NOR|5|0|ISR|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|13-11-2025|Осло|NOR|4|1|EST|2|Квал. за СП|2026|13={{suboff|74}}}} {{Cronopar|16-11-2025|Милано|ITA|1|4|NOR|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|75}}}} {{Cronofin|68|26||3|Фудбалска репрезентација на Норвешка#Играчи со најмногу настапи|Фудбалска репрезентација на Норвешка#Играчи со најмногу постигнати голови}} ==Статистика== ===Клупска статистика=== ''Статистиката е ажурирана на 24 февруари 2026.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[Розенборг БК сезона 2012|2012]] ||{{flagsport|NOR}} [[Розенборг БК|Розенборг 2]] || [[Втора дивизија на Норвешка 2012|2Д]] || 36 || 14|| || - || - || || - || - || - || - || - || 36 || 14 |- | [[Розенборг БК сезона 2013|2013]] || rowspan=2|{{flagsport|NOR}} [[Розенборг БК|Розенборг]] || [[Елитсериен 2013|ЕС]] || 0 || 0 || [[Фудбалски куп на Норвешка 2013|КН]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2013-2014|ЛЕ]] || 1<ref name="prel">Nei turni preliminari</ref> || 1<ref name="prel" /> || - || - || - || 1 || 1 |- | [[Розенборг БК сезона 2014|2014]] || [[Елитсериен 2014|ЕС]] || 18 || 4|| [[Фудбалски куп на Норвешка 2014|КН]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 3<ref name="prel" /> || 0<ref name="prel" /> || - || - || - || 21|| 4 |- !colspan="3"|Вкупно Розенборг || 18|| 4|| || 0 || 0 || || 4 || 1 || || 0 || 0 || 22 || 5 |- | [[ФК Боде/Глимт сезона 2015|2015]] || {{flagsport|NOR}} [[ФК Боде/Глимт|Боде/Глимт]] || [[Елитсериен 2015|ЕС]] || 28 || 18 || [[Фудбалски куп на Норвешка 2015|КН]] || 3 || 1 || - || - || - || - || - || - || 31|| 19 |- | [[ФК Гронинген сезона 2016-2017|2016-2017]] || {{flagsport|NED}} [[ФК Грониген|Гронинген]] ||[[Ередивиси 2016-2017|Е]] || 27 || 3 || [[Фудбалски куп на Холандија 2016-2017|КХ]] || 1 || 1 || - || - || - || - || - || - || 28 || 4 |- | [[ФК Митјиланд сезона 2017-2018|2017-2018]] || {{flagsport|DEN}} [[ФК Митјиланд|Митјиланд]] || [[Суперлига на Данска 2017-2018|СЛ]] || 36 || 12 || [[Фудбалски куп на Данска 2017-2018|КД]] || 1 || 1 || [[УЕФА Лига Европа 2017-2018|ЛЕ]] || 6<ref name=prel /> || 4<ref name="prel" /> || - || - || - || 43 || 17 |- | [[ФК Кристал Палас сезона 2018-2019|2018-јан.2019]] || rowspan=1|{{flagsport|ENG}} [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] || [[Премиер лига на Англија 2017-2018|ПЛ]] || 16 || 0 || [[ФА куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2017-2018|ЛК]] || 1+3 || 0+1 || - || - || - || - || - || - || 20 || 1 |- | [[ФК Гент сезона 2018-2019|јан.-јун. 2019]] || {{flagsport|BEL}} [[КАА Гент|Гент]] || [[Белгиска Про лига 2018-2019|ПЛ]] || 19 || 4 || [[Фудбалски куп на Белгија 2018-2019|КБ]] || 3 || 1 || - || - || - || - || - || - || 22 || 5 |- | [[Трабзонспор сезона 2019-2020|2019-2020]] || {{flagsport|TUR}} [[Трабзонспор]] || [[Суперлига на Турција 2019-2020|СЛ]] || 34 || 24 || [[Фудбалски куп на Турција 2019-2020|КТ]] || 7 || 7 || [[УЕФА Лига Европа 2019-2020|ЛЕ]] || 8<ref name="prell">4 настапи во квалификациските кола.</ref> || 2<ref name="prel" /> || - || - || - || 49 || 33 |- | [[РБ Лајпциг сезона 2020-2021|2020-2021]] || {{flagsport|GER}} [[РБ Лајпциг]] || [[Прва Бундеслига 2020-2021|БЛ]] || 29 || 5 || [[Фудбалски куп на Германија 2020-2021|КГ]] || 4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2020-2021|ЛШ]] || 4 || 1 || - || - || - || 37|| 6 |- | [[ФК Реал Сосиедад сезона 2021-2022|2021-2022]] || {{flagsport|ESP}} {{Fb team (N) Real Sociedad}} || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2021-2022|ПД]] || 33 || 14 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2021-2022|КШ]] || 4 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2021-2022|ЛЕ]] || 7 || 2 || - || - || - || 44 || 18 |- | [[РБ Лајпциг сезона 2022-2023|авг. 2022]] || {{flagsport|GER}} [[РБ Лајпциг]] || [[Прва Бундеслига 2022-2023|БЛ]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2022-2023|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2022-2023|ЛШ]] || 0 || 0 || - || - || - || 1|| 0 |- !colspan="3"|Вкупно РБ Лајпциг || 30 || 5 || || 4 || 0 || || 4 || 1 || || - || - || 38 || 6 |- | [[ФК Реал Сосиедад сезона 2022-2023|2022-2023]] || {{flagsport|ESP}} {{Fb team (N) Real Sociedad}} || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2022-2023|ПД]] || 34 || 12 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2022-2023|КШ]] || 5 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2022-2023|ЛЕ]] || 7 || 2 || - || - || - || 46 || 16 |- !colspan="3"|Вкупно Реал Сосиедад || 67 || 26 || || 9 || 4 || || 14 || 4 || || - || - || 90 || 34 |- | [[ФК Виљареал сезона 2023-2024|2023-2024]] || rowspan=1 | {{flagsport|ESP}} [[ФК Виљареал|Виљареал]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|ПД]] || 34 || 23 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2023-2024|КШ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2023-2024|ЛЕ]] || 6 || 3 || - || - || - || 41 || 26 |- | [[ФК Атлетико Мадрид сезона 2024-2025|2024-2025]] || rowspan="2" | {{flagsport|ESP}} {{Fb team (N) Atletico Madrid}} || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2024-2025|ПД]] || 35 || 20 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2024-2025|КШ]] || 7 || 4 || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || 8 || 0 || [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Скп]] || 3 || 0 || 53 || 24 |- |[[ФК Атлетико Мадрид сезона 2025-2026|2025-2026]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2025-2026|ПД]] || 24 || 9 ||[[Фудбалски куп на Шпанија 2025-2026|КШ]] || 0 ||0 ||[[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] ||9 ||5 ||[[Суперкуп на Шпанија 2026|СШ]] ||1 ||1 ||34 ||15 |- ! colspan="3" |Вкупно Атлетико Мадрид || 59 || 29 || || 7 || 4 || || 17 || 5 || || 4 || 1 || 87 || 39 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата || 411 || 173 || || 40 || 20 || || 59 || 20 || || 4 || 1 || 514 || 216 |} ===Репрезентативна статистика=== <ref name="NFT">{{cite web|title=Alexander Sørloth statistics|url=https://www.national-football-teams.com/player/64473/Alexander_Sorloth.html|website=National Football Teams|access-date=6 June 2018|archive-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909221934/https://www.national-football-teams.com/player/64473/Alexander_Sorloth.html|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Репрезентација!!Година!!Настапи!!Голови |- |rowspan="10"|{{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |2016||7||1 |- |2017||5||0 |- |2018||5||1 |- |2019||5||4 |- |2020||5||3 |- |2021||9||3 |- |2022||9||3 |- |2023||6||2 |- |2024||8||4 |- |2025||9||5 |- !colspan="2"|Вкупно!!68!!26 |} ===Хет-трикови=== <center> {|class="wikitable collapsible collapsed" style="width:95%" |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" !colspan="5" style="with: 100%;" align=center style="color:black; background:#DDDDDD"| Хет-трикови |- |<center><br> {|align=center cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" width=100% |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" |-bgcolor=Lavender style="color:black;" !width="10" | !width="76" |Дата !width="251"|Место !width="200"|Екипа !width="257"|Противник !width="85" |Голови !width="59" |Резултат !width="251"|Натпреварување !width="59" |Извештај |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''1''' || 09/08/2015 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Стадион Аспмира|Аспмира]], [[Боде]] || align=left|{{Fb team Bodo/Glimt}} || align=left|{{Fb team Start}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 1 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Елитсериен 2015]] || [https://www.transfermarkt.com/fk-bodo-glimt_ik-start/index/spielbericht/2556137 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''2''' || 08/11/2015 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Стадион Аспмира|Аспмира]], [[Боде]] || align=left|{{Fb team Bodo/Glimt}} || align=left|{{Fb team Stabaek}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''6''' - 1 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Елитсериен 2015]] || [https://www.transfermarkt.com/fk-bodo-glimt_stabaek-fotball/index/spielbericht/2556234 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''3''' || 17/09/2017 || align=left|{{flagsport|DEN}} [[МЦХ Арена]], [[Хернинг]] || align=left|{{Fb team Midtjylland}} || align=left|{{Fb team Hobro}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 1 || align=left|{{flagsport|DEN}} [[Суперлига на Данска 2017-2018]] || [https://www.transfermarkt.com/fc-midtjylland_hobro-ik/index/spielbericht/2875144 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''4''' || 19/01/2020 || align=left|{{flagsport|TUR}} [[Папара Парк|Шенол Ѓунеш]], [[Трабзон]] || align=left|{{Fb team Trabzonspor}} || align=left|{{Fb team Kasimpasa}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''6''' - 0 || align=left|{{flagsport|TUR}} [[Суперлига на Турција 2019-2020]] || [https://www.transfermarkt.com/trabzonspor_kasimpasa/index/spielbericht/3223170 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''5''' || 03/03/2024 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Стадион де ла Керамика]], [[Виљареал]] || align=left|{{Fb team Villareal}} || align=left|{{Fb team Granada}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 1 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|Примера Дивисион 2023-2024]] || [https://www.transfermarkt.com/villarreal-cf_granada-cf/index/spielbericht/4113013 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''6''' || 19/05/2024 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Стадион де ла Керамика]], [[Виљареал]] || align=left|{{Fb team Villareal}} || align=left|{{Fb team Real Madrid}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 4 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|Примера Дивисион 2023-2024]] || [https://www.transfermarkt.com/villarreal-cf_real-madrid/index/spielbericht/4112914 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''7''' || 10/05/2025 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Ванда Метрополитано]], [[Мадрид]] || align=left|{{Fb team Atletico Madrid}} || align=left|{{Fb team Real Sociedad}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 0 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2024-2025|Примера Дивисион 2024-2025]] || [https://www.transfermarkt.com/atletico-de-madrid_real-sociedad/index/spielbericht/4407594 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''8''' || 25/05/2025 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Стадион Монтиливи|Монтиливи]], [[Жирона]] || align=left|{{Fb team Atletico Madrid}} || align=left|{{Fb team Girona}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || 0 - '''4''' || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2024-2025|Примера Дивисион 2024-2025]] || [https://www.transfermarkt.com/girona-fc_atletico-de-madrid/index/spielbericht/4407570 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''9''' || 24/02/2025 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Ванда Метрополитано]], [[Мадрид]] || align=left|{{Fb team Atletico Madrid}} || align=left|{{Fb team Club Brugge}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 1 || align=left|{{симбол2|UEFA Champions League logo 2.svg}} [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026]] || [https://www.transfermarkt.com/atletico-de-madrid_club-brugge-kv/index/spielbericht/4814108 Извештај] |} </center><br> |} </center> ==Титули== ===Клупски=== ; Митјиланд *'''[[Суперлига на Данска]]''' : 1 : 2017-2018 ; Трабзонспор *'''[[Фудбалски куп на Турција|Куп на Турција]]''' : 1 : 2019-2020 ===Индивидуални=== *Најдобар стрелец на [[Суперлига на Турција]]: 1 :[[Суперлига на Турција 2019-2020|2019-2020]] <small>(24 гола)</small> *Најдобар стрелец на [[Фудбалски куп на Турција|Купот на Турција]]: 1 :[[Фудбалски куп на Турција 2019-2020|2019-2020]] <small>(7 гола)</small> ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Норвешка |image3=Flag of Norway.svg }} {{Ризница-врска|Jørgen Strand Larsen}} *[https://www.soccerway.com/player/sorloth-alexander/QwqgNkTP/ Александер Серлот на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/alexander-sorloth/profil/spieler/238407 Александер Серлот на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/188230/alexander-s%C3%B8rloth Александер Серлот на espn] *[https://www.whoscored.com/players/302497/show/alexander-s%C3%B8rloth Александер Серлот на whoscored] {{Состав на ФК Атлетико Мадрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Серлот, Александер}} [[Категорија:Норвешки фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Розенборг]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Боде/Глимт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Гронинген]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Митјиланд]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Кристал Палас]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Гент]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Фудбалери на РБ Лајпциг]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сосиедад]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Виљареал]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Атлетико Мадрид]] [[Категорија:Луѓе од Трондхајм]] [[Категорија:Живи луѓе]] iob4rmnj7k3gtl450ulf6upv3lmwboq 5544825 5544824 2026-04-26T10:02:59Z Carshalton 30527 /* Митјиланд и Кристал Палас */ 5544825 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Александер Серлот |image = [[Податотека:Norway Italy - June 2025 E 10.jpg|250px]] |fullname = Александер Серлот<ref name="SW">{{cite web|title=A. Sørloth|url=https://int.soccerway.com/players/alexander-sorloth/218038/|access-date=8 November 2020|website=Soccerway|archive-date=15 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115031329/https://int.soccerway.com/players/alexander-sorloth/218038/|url-status=dead}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1995|12|5|df=y}}<ref>{{cite web|title=Alexander Sørloth – Norway – UEFA Nations League|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/teams/players/250061361--alexander-sorloth/|access-date=8 November 2020|website=[[UEFA]]|archive-date=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124125744/https://www.uefa.com/uefanationsleague/teams/players/250061361--alexander-sorloth/|url-status=live}}</ref> |birth_place = [[Трондхајм]], [[Норвешка]] |height = {{height|m=1.95}}<ref>{{cite web |url=https://www.dierotenbullen.com/de/mannschaften/1.-mannschaft/team/Alexander-Sorloth.html |title=Alexander Sørloth |publisher=RB Leipzig |access-date=14 October 2020 |archive-date=21 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121053531/https://www.dierotenbullen.com/de/mannschaften/1.-mannschaft/team/Alexander-Sorloth.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.fcm.dk/truppen/alexander-soerloth|title=Alexander Sørloth|publisher=FC Midtjylland|archive-url=https://web.archive.org/web/20170612222742/http://www.fcm.dk/truppen/alexander-soerloth|url-status=dead|archive-date=12 June 2017}}</ref> |position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] |currentclub = {{Fb team Atletico Madrid}} |clubnumber = 9 |youthyears1 = | youthclubs1 = {{симбол2|600px Yellow HEX-FED10A Green HEX-058B05.svg}} Стриндхајм |youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Rosenborg}} |years1 = 2012–2015 | caps1 = 46 | goals1 = 18 | clubs1 = {{Fb team Rosenborg 2}} |years2 = 2013–2015 | caps2 = 6 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Rosenborg}} |years3 = 2015 | caps3 = 26 | goals3 = 13 | clubs3 = →{{Fb team Bodo/Glimt}} |years4 = 2016–2017 | caps4 = 38 | goals4 = 5 | clubs4 = {{Fb team Groningen}} |years5 = 2017–2018 | caps5 = 19 | goals5 = 10 | clubs5 = {{Fb team Midtjylland}} |years6 = 2018–2020 | caps6 = 16 | goals6 = 0 | clubs6 = {{Fb team Crystal Palace}} |years7 = 2019 | caps7 = 19 | goals7 = 4 | clubs7 = →{{Fb team Gent}} |years8 = 2019–2020 | caps8 = 34 | goals8 = 24 | clubs8 = →{{Fb team Trabzonspor}} |years9 = 2020–2023 | caps9 = 30 | goals9 = 5 | clubs9 = {{Fb team RB Leipzig}} |years10 = 2021–2023 | caps10 = 67 | goals10 = 16 | clubs10 = →{{Fb team Real Sociedad}} |years11 = 2023–2024 | caps11 = 67 | goals11 = 16 | clubs11 = {{Fb team Villareal}} |years12 = 2024– | caps12 = 59 | goals12 = 29 | clubs12 = {{Fb team Atletico Madrid}} |nationalyears1 = 2011-2012 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 16 година|Норвешка 16]] |nationalyears2 = 2012-2013 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 17 година|Норвешка 17]] |nationalyears3 = 2013–2014 | nationalcaps3 = 11 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 18 години|Норвешка 18]] |nationalyears4 = 2014–2015 | nationalcaps4 = 3 | nationalgoals4 = 1 | nationalteam4 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 19 години|Норвешка 19]] |nationalyears5 = 2015–2016 | nationalcaps5 = 10 | nationalgoals5 = 1 | nationalteam5 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 21 година|Норвешка 21]] |nationalyears6 = 2016– | nationalcaps6 = 68 | nationalgoals6 = 26 | nationalteam6 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норешка]] }} '''Александер Серлот''' (роден на [[5 декември]] [[1995]] година, во [[Трондхајм]]) — [[Норвешка|норвешки]] [[фудбал]]ер, {{Football/FW/player}} на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и на [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|норвешката репрезентација]]. ==Биографија== Тој е син на [[Геран Серлот]], исто така, поранешен професионален фудбалер.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/10-03-2020/david-sorloth-dessers-belgio-turchia-olanda-arrivano-gol-freschi-facce-nuove-3601598607984.shtml|title=David, Sørloth, Dessers In Belgio, Turchia e Olanda arrivano gol freschi e facce nuove|access-date=2020-08-29}}</ref> ==Технички карактеристики== [[Јан Халвор Халворсен|Јан Халворсен]], по неговиот трансфер во [[ФК Боде/Глимт|Боде/Глимт]], го опишал како „физички напаѓач кој е добар во држење на топката“.<ref name="BG">{{cite web|url=http://www.glimt.no/latest-news/article/1urzekimim4xy19tthn82af32m/title/sorloth-klar-for-glimt|title=Sørloth klar for Glimt|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141222155047/http://www.glimt.no/latest-news/article/1urzekimim4xy19tthn82af32m/title/sorloth-klar-for-glimt|archive-date=22 декември 2014|dead-link=yes}}</ref> Тој е левак, иако добро ја користи и десната нога при шутирање, а во нападот добро ја следи играта, физички е силен и добар во играта со глава поради неговата висина.<ref name=":1" /> Тој, исто така, се докажал и како добар асистент.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ==Клупска кариера== ===Розенборг=== [[File:Alexander Sørloth.JPG|thumb|upright|left|Серлот со Розенборг во 2013]] Серлот ја започнал својата кариера во [[Розенборг БК|Розенборг]]. На 11 јули 2013 година, тој го имал своето деби за првиот тим, во [[УЕФА Лига Европа 2013-2014|првото квалификациско коло за Лига Европа 2013-2014]], влегувајќи во игра на местото на [[Џон Чибуике]] и постигнувајќи исто така гол во победата од 7-2 над [[ФК Крусејдерс|Крусејдерс]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=681291&tournamentId=890&seasonId=335&useFullUrl=false|title=Rosenborg 7 - 2 Crusaders|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=4 март 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304214017/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=681291&tournamentId=890&seasonId=335&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> Тоа бил неговиот единствен настап во таа сезона. На 20 јули 2014 година, тој го направил своето деби во [[Елитсериен|норвешкото првенство]], влегувајќи како замена за [[Александер Седерлунд]] во победата со 1-0 над [[ФК Согндал|Согндал]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=715795&tournamentId=1&seasonId=336&useFullUrl=false|title=Rosenborg 1 - 0 Sogndal|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=5 март 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305195141/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=715795&tournamentId=1&seasonId=336&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> На 13 октомври, тој го обновил договорот со Розенборг до 2016 година.<ref>{{cite web|url=http://www.rbk.no/latest-news/article/ir38co9fpar415mzfhm0c54cw/title/ny-kontrakt-for-sorloth|title=Ny kontrakt for Sørloth|language=no|access-date=7 септември 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408181914/http://www.rbk.no/latest-news/article/ir38co9fpar415mzfhm0c54cw/title/ny-kontrakt-for-sorloth|archivedate=8 април 2016|dead-link=yes}}</ref> Во оваа втора сезона за него, тој одиграл вкупно 9 натпревари, помеѓу првенството и куповите. ===Боде/Глимт=== На 19 декември 2014 година, Серлот заминал во Боде/Глимт на едногодишна позајмица.<ref name=BG /> Тој го направил своето деби за клубот на 6 април 2015, влегувајќи како замена за [[Мортен Конрадсен]] во поразот со 3-1 од [[ФК Сандефјорд|Сандефјорд]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762780&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|title=Sandefjord 3 - 1 Bodø/Glimt|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=5 октомври 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005193701/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762780&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> На 7 јуни, тој го постигнал својот прв гол во локалната прва лига, во поразот со 3-2 од [[ФК Стабек|Стабек]].<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762868&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|title=Stabæk 3 - 2 Bodø/Glimt|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=2015-08-20|dead-link=yes|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820055711/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762868&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|url-status=dead}}</ref> На 9 август, тој постигнал четири гола против [[ИК Старт|Старт]], придонесувајќи за победата на својот тим од 5-1.<ref>{{cite web|url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762923&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|title=Bodø/Glimt 5 - 1 Start|language=no|access-date=7 септември 2015|archive-date=20 август 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820055610/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=match&matchId=762923&tournamentId=1&seasonId=337&useFullUrl=false|dead-link=yes}}</ref> Во последниот натпревар од сезоната, Серлот постигнал [[хет-трик]] против Стабек во победата со 6-1 на домашен терен. Сезоната ја завршил со 29 настапи и 14 гола комбинирано во првенството и купот. ===Гронинген=== На 6 ноември 2015 година, [[Холандија|холандскиот]] клуб [[ФК Гронинген|Гронинген]] го купил Серлот од Розенборг, при што норвешкиот напаѓач потпишал договор со клубот на четири и пол години.<ref>{{cite web|url=http://www.fcgroningen.nl/home/nieuws/nieuwsbericht/artikel/fc-groningen-contracteert-alexander-soerloth/|title=FC Groningen contracteert Alexander Sørloth|language=nl|access-date=6 ноември 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151107105554/http://www.fcgroningen.nl/home/nieuws/nieuwsbericht/artikel/fc-groningen-contracteert-alexander-soerloth/|dead-link=yes}}</ref> Своето деби во [[Ередивиси]] го имал на 17 јануари, играјќи како стартер во поразот со 1-4 на домашен терен од [[ФК Утрехт|Утрехт]], натпревар во кој Серлот го постигнал единствениот гол за Гронинген.<ref>{{cite web|url=https://it.soccerway.com/matches/2016/01/17/netherlands/eredivisie/stichting-fc-groningen/stichting-fc-utrecht/2039410/|title=Groningen vs. Utrecht|access-date=18 мај 2016}}</ref> Првата сезона ја завршил со 15 натпревари и 2 постигнати гола. Во [[Холандија]], тој не успеал да ги покаже својте најдобри перформанси, постигнувајќи само 6 гола за година и пол.<ref name=":1" /> ===Митјиланд и Кристал Палас=== На 1 јуни 2017 година, Серлот потпишал четиригодишен договор со данскиот клуб [[ФК Митјиланд|Митјиланд]], приклучувајќу му се на почетокот на следниот месец.<ref>{{cite web|url=http://www.fcm.dk/nyheder/fcm-tv/--vi-faar-endnu-en-klasseangriber|title=FC Groningen contracteert Alexander Sørloth|language=da|access-date=1 јуни 2017|dead-link=yes|archive-date=6 јуни 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606060703/http://www.fcm.dk/nyheder/fcm-tv/--vi-faar-endnu-en-klasseangriber}}</ref> Во Данска се вратил во посакуваната форма, постигнувајќи 15 гола (од кои 10 во првенството) во сите натпреварувања за период од само пет месеци.<ref name=":1" /> На 31 јануари 2018, англискиот клуб [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] го купил Серлот за 9&nbsp;милиони евра.<ref name="CPannounce">{{cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-is-new-eagles-number-nine/|title=Sørloth Is New Eagles Number Nine|publisher=Crystal Palace F.C.|access-date=1 February 2018|archive-date=1 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180201060816/https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-is-new-eagles-number-nine/|url-status=live}}</ref> Ова го направило најскапата продажба на клуб од Суперлигата на Данска во тоа време.<ref name=dr >{{cite news| url = https://www.dr.dk/sporten/fodbold/fc-midtjylland-spraenger-rammerne-saelger-topscorer-rekorddyrt | title = FC Midtjylland sprænger rammerne: Sælger topscorer rekorddyrt | publisher = [[Danmarks Radio]] | agency = Ritzau | date = 1 February 2018|language=da }}</ref> Во моментот на трансферот, тој бил најдобар стрелец во данското првенство,<ref name=dr /> и на крајот добил медал за освоената титула на Митјиланд, иако во меѓувреме го напуштил клубот. На 10 февруари 2018 година, тој го имал своето деби за Кристал Палас во [[Премиер лига на Англија 2018-2019|Премиер лигата]], во поразот со 3–1 од Евертон.<ref>{{cite web |title=Sørloth Not Satisfied After Debut |url=https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-not-satisfied-after-debut/ |publisher=Crystal Palace F.C. |access-date=3 June 2018 |date=10 February 2018 |archive-date=30 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830174255/https://www.cpfc.co.uk/news/2018/february/sorloth-not-satisfied-after-debut/ |url-status=live }}</ref> На 28 август, Серлот го постигнал својот прв и единствен гол за Палас во победата со 1–0 над [[АФК Свонзи Сити|Свонзи Сити]] во [[Лига куп на Англија 2018–2019|Лига купот]].<ref>{{cite news|first=Alex|last=Bywater|title=Alexander Sorloth fires first Crystal Palace goal to see off Swansea in Carabao Cup|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2018/08/28/alexander-sorloth-fires-first-crystal-palace-goal-see-swansea/|website=[[The Daily Telegraph]]|date=28 August 2018|access-date=1 December 2018|archive-date=30 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180830174148/https://www.telegraph.co.uk/football/2018/08/28/alexander-sorloth-fires-first-crystal-palace-goal-see-swansea/|url-status=live}}</ref> ===Гент и Трабзонспор=== На 8 јануари 2019 година, тој бил позајмен на [[Белгија|белгискиот]] клуб, [[КАА Гент|Гент]].<ref>{{Cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2019/january/alexander-sorloth-to-join-kaa-gent-for-a-season-long-loan/|title=Alexander Sørloth Joins KAA Gent on Loan|language=en|access-date=2020-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109110703/https://www.cpfc.co.uk/news/2019/january/alexander-sorloth-to-join-kaa-gent-for-a-season-long-loan/|dead-link=yes|archivedate=9 јануари 2019}}</ref> Серлот започнал добро, постигнувајќи гол на неговото деби во победата со 1-0 над [[ФК Андерлехт|Андерлехт]] на 20 јануари 2019. На 1 мај 2019, тој го започнал од првата минута и го одиграл до крај [[Фудбалски куп на Белгија 2018-2019#Финале|финалето]] на [[Фудбалски куп на Белгија|Купот на Белгија]], кое Гент го загубиле со 1-2 од [[КВ Мехелен|Мехелен]] и покрај тоа што имале водство. Во Гент останал шест месеци, за кои одиграл вкупно 22 натпревари меѓу првенството и купот и постигнал 5 гола. По завршувањето на сезоната со Гент, Серлот се преселил во друг клуб повторно на привремена основа, овојпат во [[Трабзонспор]], до крајот на сезоната 2019-2020.<ref>{{Cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2019/august/alexander-sorloth-joins-trabzonspor-on-loan2/|title=Alexander Sørloth joins Trabzonspor on loan|language=en|access-date=2020-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190109110703/https://www.cpfc.co.uk/news/2019/january/alexander-sorloth-to-join-kaa-gent-for-a-season-long-loan/|dead-link=yes|archivedate=9 gennaio 2019}}</ref> Во [[Турција]], тој играл во извонредна форма во текот на целата сезона постигнувајќи голови како од шала. На своето деби за клубот на 8 август против [[ФК Спарта Прага|Спарта Прага]] во третото квалификациско коло од [[УЕФА Лига Европа 2019-2020|УЕФА Лига Европа]], тој го постигнал вториот гол во натпреварот што завршил 2–2.<ref>{{Cite web|url=http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/trabzonspor-sonradan-acildi-1526116|title=Trabzonspor sonradan açıldı|website=www.cumhuriyet.com.tr|date=8 August 2019|language=tr|access-date=2 March 2020|archive-date=2 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302152713/http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/trabzonspor-sonradan-acildi-1526116|url-status=live}}</ref> На 19 јануари 2020 година, Серлот го постигнал хет-трик во победата на Трабзонспор со 6–0 против [[ФК Касимпаша|Касимпаша]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fanatik.com.tr/sorlothtan-trabzonsporda-ilk-hat-trick-2116487|title=Sörloth'tan Trabzonspor'da ilk hat-trick|website=Fanatik|date=2 March 2020|language=tr|access-date=2 March 2020|archive-date=2 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302152712/https://www.fanatik.com.tr/sorlothtan-trabzonsporda-ilk-hat-trick-2116487|url-status=live}}</ref> На 5 јули 2020 година, Серлот станал најдобар странски стрелец на Трабзонспор во рамките на една сезона, со својот 29-ти гол за сезоната, надминувајќи го резултатот на поранешниот напаѓач од [[Грузија]], [[Шота Арвеладзе]].<ref>{{cite web|url=https://www.dailysabah.com/sports/football/sorloth-makes-history-as-trabzonspor-defeats-galatasaray|title=Sorloth makes history as Trabzonspor defeats Galatasaray|website=Daily Sabah|date=6 July 2020|access-date=6 July 2020|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706195145/https://www.dailysabah.com/sports/football/sorloth-makes-history-as-trabzonspor-defeats-galatasaray|url-status=live}}</ref> Сезоната ја завршил со 33 постигнати гола и 11 асистенции во 49 натпревари во сите натпреварувања, освојувајќи го на крајот од сезоната и Купот на Турција (каде Серлот постигнал 7 гола во исто толку натпревари, а постигнал гол и во финалето против [[Аланијаспор]])<ref>{{Cite web|url=https://www.ntvspor.net/futbol/ziraat-turkiye-kupasi-trabzonspor-un-5f21d9b10ee4c62570b052a8|title=TRABZONSPOR-ALANYASPOR: 2-0 {{!}} MAÇ SONUCU|language=tr|access-date=2020-08-29}}</ref> и завршувајќи како најдобар стрелец во [[Суперлига на Турција 2019-2020|турското првенство]] со 24 гола.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://ajansspor.com/haber/flas-inter-sorlothu-kadrosuna-katiyor-385541|title=Inter, Trabzonspor'dan Alexander Sörloth'u transfer etmek istiyor|language=tr|access-date=2020-08-29}}</ref> ===РБ Лајпциг и Реал Сосиедад=== [[Податотека:Alexander Sørloth for RB Leipzig in 2022 (cropped).jpg|thumb|upright|Серлот со [[РБ Лајпциг]] во 2022]] Неговите настапи во [[Турција]] не останале незабележани,<ref>{{Cite web|url=https://www.football-italia.net/157761/inter-sign-sorloth|titolo=Inter sign Sorloth?|language=en|access-date=2020-09-22}}</ref><ref>{{Cite news|language=en|author=Daniel Murphy|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/manchester-united-transfers-telles-sorloth-18973938|title=Manchester United 'join Tottenham in race for Alexander Sorloth' and more transfer rumours|publisher=Manchester Evening News|date=22 септември 2020|access-date=22 септември 2020}}</ref> толку многу што и покрај тоа што имал уште една година од договорот за позајмица во Трабзонспор, на 12 септември 2020 година, го напуштил турскиот клуб,<ref>{{Cite web|url=https://www.trabzonspor.org.tr/tr/haberler/guncel-haberler/alexander-sorloth-ile-ilgili-aciklama-12-9-2020|title=Alexander Sorloth ile ilgili açıklama|date=12 settembre 2020|language=tr|access-date=22 септември 2020}}</ref> и 10 дена подоцна се преселил во германскиот {{Fb team (N) RB Leipzig}} во трансфер вреден околу 20 милиони евра.<ref>{{Cite web|url=https://www.cpfc.co.uk/news/2020/september/alexander-sorloth-departs-crystal-palace-for-rb-leipzig/|title=Sørloth joins RB Leipzig|date=22 септември 2020|language=en|access-date=22 септември 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dierotenbullen.com/de/aktuelles/neuigkeiten/Saison_2020_21/Neuzugang-Soerloth.html|title=Neuzugang-Soerloth|date=22 септември 2020|language=de|access-date=22 септември 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200922165034/https://www.dierotenbullen.com/de/aktuelles/neuigkeiten/Saison_2020_21/Neuzugang-Soerloth.html|dead-link=yes|archivedate=22 септември 2020}}</ref> Сепак, работите за напаѓачот во новиот клуб не тргнале според очекувањата, така што тој не можел да се израдува на ниту еден погодок во својте први четири месеци во клубот. На 2 декември 2020 година, тој го постигнал својот прв гол за Лајпциг – воедно и негов прв во кариерата во Лигата на шампионите – во судиското продолжение од натпреварот на гости против [[ФК Истанбул Башакшехир|Истанбул Башакшехир]], правејќи го резултатот 3-4 во корист на германците што бил и конечниот резултат во средбата.<ref>{{Cite web|title=RB Leipzig vs. Istanbul Basaksehir score: German side wins seven-goal thriller|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/rb-leipzig-vs-istanbul-basaksehir-score-german-side-wins-seven-goal-thriller/|website=CBS Sports|date=2 December 2020 |access-date=2 December 2020|archive-date=29 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129163908/https://www.cbssports.com/soccer/news/rb-leipzig-vs-istanbul-basaksehir-score-german-side-wins-seven-goal-thriller/|url-status=live}}</ref> Неговиот прв гол во [[Прва Бундеслига|Бундеслигата]] дошол на 9 јануари 2021 година, во поразот на РБ Лајпциг на домашен терен од {{Fb team (N) Borussia Dortmund}} со 1-3.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/576674|title=Haaland, Sancho lead Dortmund to crucial victory at Leipzig|publisher=ESPN|language=en|date=17 мај 2023|access-date=25 февруари 2026}}</ref> На 10 април 2021, Серлот постигнал два гола во првенствената победа со 1-4 на гостувањето кај {{Fb team (N) Werder Bremen}}.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/werder-bremen-rb-leipzig-live-line-ups-stats-konate-nagelsmann-upamecano-15370|title=Alexander Sorloth brace as RB Leipzig cruise to win away to Werder Bremen|language=en|publisher=Bundesliga|date=10 април 2021|access-date=25 февруари 2026}}</ref> Сезоната ја завршил со 37 настапи во сите натпреварувања и 6 постигнати гола. На 25 август 2021 година, Серлот се преселил во [[ФК Реал Сосиедад|Реал Сосиедад]] на позајмица до крајот на сезоната 2021–2022.<ref>{{cite web|url=https://www.realsociedad.eus/en/news/details/agreement-over-the-transfer-of-alexander-sorloth|title=Agreement over the transfer of Alexander Sorloth|publisher=Real Sociedad|date=25 август 2021|accessdate=26 August 2021|archive-date=6 декември 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206170958/https://www.realsociedad.eus/en/news/details/agreement-over-the-transfer-of-alexander-sorloth|url-status=live}}</ref> На 24 октомври, тој го постигнал својот прв гол за клубот во ремито 2-2 на гостувањето кај [[ФК Атлетико Мадрид|Атлетико Мадрид]]. После 44 настапи и 8 постигнати гола во сезоната 2021-2022, на 29 август 2022 година, тој се вратил во Реал Сосиедад на позајмица за уште една сезона.<ref>{{Cite web|url=https://rbleipzig.com/de/news/2022-2023/leihe-alex-soerloth/|title=Leihe Alex Sörloth|date=2022-08-29|language=de|access-date=2023-07-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.realsociedad.eus/es/noticias/detalle/vuelve|title=Vuelve Alexander Sorloth|date=29 август 2022|language=es|access-date=2023-07-26}}</ref> Во втората сезона, Серлот достигнал двоцифрен број на голови во лигата (12), придонесувајќи за освојувањето на четвртото место.<ref>{{Cite web|url=https://as.com/futbol/sorloth-sigue-siendo-la-prioridad-n/|title=Sorloth sigue siendo la prioridad|date=2023-06-14|language=es|access-date=2023-07-26}}</ref> Во завршницата од сезоната, тој останал запаметен по постигнувањето на голот за победата со 1-2 на гости против подоцнежниот шампион на првенството {{Fb team (N) Barcelona}} на 20 мај 2023 година.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Liga/20-05-2023/liga-barcellona-ko-casa-la-real-sociedad-4601680094510.shtml|title=Sbornia Barcellona: primo ko in casa. E la Real Sociedad blinda il quarto posto|date=2023-05-20|access-date=2023-07-26}}</ref> ===Виљареал=== На 25 јули 2023 година, {{Fb team (N) Villareal}} го купил Серлот од РБ Лајпциг за 10 милиони евра,<ref>{{Cite web|url=https://rbleipzig.com/de/news/2023-2024/alexander-sorloth-verlaesst-rb-leipzig-und-wechselt-zum-fc-villarreal/|title=Alexander Sørloth wechselt zum FC Villarreal|date=2023-07-25|language=de|access-date=2023-07-26}}</ref> потпишувајќи петгодишен договор со напаѓачот.<ref>{{Cite web|url=https://villarrealcf.es/sangre-vikinga-para-el-villarreal/|title=Sangre vikinga para el Villarreal|date=25 јули 2023|language=es|access-date=26 јули 2023}}</ref> На 27 август, тој го постигнал својот прв гол за клубот во поразот со 3–4 од [[ФК Барселона|Барселона]].<ref>{{cite web |last=Thomas |first=Marissa |url=https://www.bbc.com/sport/football/66635282 |title=Villarreal 3–4 Barcelona |publisher=BBC Sport |date=27 August 2023 |access-date=13 May 2024 |archive-date=13 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513161103/https://www.bbc.com/sport/football/66635282 |url-status=live }}</ref> На 5 ноември, со голот во поразот со 2-3 од [[ФК Атлетик Билбао|Атлетик Билбао]], Серлот дошол до бројката од 21 гол во [[Примера Дивисион (Шпанија)|шпанското првенство]] во својата кариера со што станал најдобриот норвешки стрелец во лигата надминувајќи го претходниот рекорд во сопственост на [[Џон Карју]].<ref>{{cite web|url=https://www.vg.no/sport/i/pQRKXX/soerloth-scoret-igjen-og-passerte-carew|title=Sorloth scoret igjen og passerte Carew|publisher=vg.no|language=no|date=5 ноември 2023|access-date=26 февруари 2026}}</ref> Тој, исто така, постигнал гол во победата со пресврт против [[ФК Барселона|Барселона]] од 5-3, пред да постигне два гола во победата од 3-0 над [[ФК Рајо Ваљекано|Рајо Ваљекано]] и победата од 3-2 над [[ФК Севиља|Севиља]]. Подоцна, постигнал [[хет-трик]] во победата од 5-1 над [[ФК Гранада|Гранада]]. На 19 мај 2024 година, тој постигнал четири гола во ремито 4–4 против [[ФК Реал Мадрид|Реал Мадрид]], стигајќи до својот 23-ти првенствен гол за [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|сезоната]] (сите од игра), со што станал најдобар стрелец во првенството на едно коло пред крајот.<ref>{{cite web |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/la-liga/articles/villarreal-4-4-real-madrid-laligas-top-scorer-sorloth-scores-four-in-thrilling-comeback-2024-05-19 |title=Villarreal 4–4 Real Madrid: LaLiga's top scorer Sorloth scores four in thrilling comeback |publisher=beIN SPORTS |date=19 May 2024 |access-date=19 May 2024 |archive-date=20 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240520161217/https://www.beinsports.com/en-us/soccer/la-liga/articles/villarreal-4-4-real-madrid-laligas-top-scorer-sorloth-scores-four-in-thrilling-comeback-2024-05-19 |url-status=live }}</ref> На крајот, тој бил надминат за само еден гол од [[Артем Довбик]], кој постигнал хет-трик во последното коло од сезоната.<ref>{{cite web |url=https://www.football-espana.net/2024/05/25/final-day-hat-trick-has-gironas-artem-dovbyk-in-pole-position-in-pichichi-trophy-showdown |title=Final day hat-trick has Girona's Artem Dovbyk in pole position in Pichichi Trophy showdown |publisher=Football España |date=25 May 2024 }}</ref> ===Атлетико Мадрид=== На 3 август 2024 година, Серлот се преселил во {{Fb team (N) Atletico Madrid}},<ref>{{Cite web|url=https://villarrealcf.es/comunicado-oficial-alexander-sorloth/|title=Comunicado oficial: Alexander Sørloth|date=2024-08-03|language=es|access-date=2024-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/bienvenido-alexander-s-rloth|title=Club Atlético de Madrid - ¡Bienvenido, Alexander Sørloth!|date=2024-08-03|language=es|access-date=2024-08-04}}</ref> за вкупен износ од 35 милиони.<ref>{{Cite web|url=https://www.calciomercato.com/news/atletico-madrid-ufficiale-sorloth-e-lui-il-dopo-morata-era-stato-64389|title=Atletico Madrid: ufficiale Sorloth, è lui il dopo Morata. Era stato accostato a Roma e Fiorentina|date=2024-08-03}}</ref> Неколку недели подоцна, на 19 август, тој го постигнал својот прв гол на своето деби во ремито 2-2 на гости против неговиот поранешен клуб Виљареал.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/football/report/_/gameId/704669 |title=Villarreal hold Atletico Madrid to a draw in first game of season |publisher=ESPN |date=19 August 2024 }}</ref> Подоцна истата година, на 21 декември, тој постигнал гол во судиското продолжение во победата од 1–2 над [[ФК Барселона|Барселона]], обезбедувајќи ја првата победа на Атлетико на гостински терен над ''„Блауграна“'' од февруари 2006 година.<ref>{{cite web |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/la-liga/articles/atletico-madrid-not-getting-carried-away-after-moving-top-of-laliga-2024-12-21 |title=Atletico Madrid not getting carried away after moving top of LaLiga |publisher=beIN SPORTS |date=22 December 2024 }}</ref> На 10 мај 2025 година, Серлот постигнал четири гола во првото полувреме против неговиот поранешен клуб, Реал Сосиедад, вклучувајќи и хет-трик во рок од четири минути, со што го срушил претходниот рекорд што го држешел [[Давид Виља]] во 2006 година.<ref>{{cite web |last=Menzies |first=John |date=10 May 2025 |title=Atletico Madrid star breaks La Liga record that stood for 19 years |url=https://www.football-espana.net/2025/05/10/atletico-madrid-sorloth-la-liga-record |publisher=Football España}}</ref> Покрај тоа, тој станал првиот играч во историјата на Примера Дивисион кој постигнал хет-трик пред 12-тата минута, додавајќи го четвртиот гол во 30-тата минута.<ref>{{Cite web |title=Alexander Sorloth inscrit un quadruplé, dont un triplé en 4 minutes avec l'Atlético face à la Real Sociedad |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Alexander-sorloth-inscrit-un-triple-en-4-minutes-avec-l-atletico-face-a-la-real-sociedad/1560724 |access-date=2025-05-10 |website=L'Équipe |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=SUÁREZ |first=ISAAC |date=2025-05-10 |title=Sorloth, 'hat-trick' ¡en cuatro minutos! y un póker en media hora de locura |url=https://www.marca.com/futbol/atletico/2025/05/10/sorloth-hat-trick-cuatro-minutos-poker-media-hora-locura.html |access-date=2025-05-10 |website=MARCA |language=es}}</ref> Тој ја завршил својата дебитантска сезона со 20 гола, завршувајќи како најдобар стрелец на својот клуб во првенството.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en/lists/la-liga-top-scorers-2024-25/bltbd524ffd030cff7b#cs2b32b907ef90c937 |title=La Liga top scorers 2024-25: Kylian Mbappe wins the Pichichi trophy |publisher=Goal.com |date=26 May 2025 }}</ref> На 24 февруари 2026 година, тој го постигнал својот прв хет-трик во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во победата од 4–1 над [[Клуб Бриж КВ|Клуб Бриж]], обезбедувајќи му на својот клуб квалификација во осминафиналето на натпреварувањето.<ref>{{cite web |last=MacDonald |first=Keifer |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cdxzkljkjxkt |title=Atletico Madrid 4–1 Club Brugge |publisher=BBC Sport |date=24 February 2026 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== Серлот ја претставувал Норвешка во репрезентациите [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 16 години|под 16 години]], [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 17 години|под 17 години]], [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 18 години|под 18 години]] и [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 19 години|под 19 години]].<ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/fotballdata/Profil/?fiksId=2568354&nationalteam=true|title=Alexander Sørloth|language=no|access-date=7 септември 2015}}</ref> На 25 август, тој бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Норвешка под 21 година|репрезентацијата под 21 година]] за натпреварот против [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија]], во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2017|Европското првенство под 21 година 2017]]: Серлот влегол како замена за [[Мортен Торсби]] во второто полувреме од натпреварот, кој завршил со пораз од 0-1 за Скандинавците.<ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/Landslag/Aldersbestemt_gutter/Aldersbestemt-gutter/U20/2015/U21-landslagstroppen-mot-England/|titolo=U21-landslagstroppen mot England|language=no|access-date=7 септември 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924050226/http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/Landslag/Aldersbestemt_gutter/Aldersbestemt-gutter/U20/2015/U21-landslagstroppen-mot-England/|archivedate=24 септември 2015|dead-link=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/fotballdata/Kampfakta/?matchId=6163645|title=Norge - England 0 - 1|language=no|access-date=7 септември 2015}}</ref> На 8 октомври, го постигнал својот прв гол во победата со 2-1 над [[Фудбалска репрезентација на Казахстан под 21 година|Казахстан]].<ref>{{cite web|url=http://www.fotball.no/fotballdata/Kampfakta/?matchId=6163646|title=Norge - Kasakhstan 2 - 1|language=no|access-date=16 декември 2015}}</ref> На 18 мај 2016 година, тој бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|сениорската репрезентација]] за прв пат од селекторот [[Пер-Матијас Хегмо]], пред натпреварите против {{NazNB|FUrep|POR}}, {{NazNB|FUrep|ISL}} и {{NazNB|FUrep|BEL}}.<ref>{{cite web|url=https://www.fotball.no/landslag/norge-a-herrer/2016/her-er-hogmos-utvalgte-til-kommende-kamper/|title=Her er Høgmos utvalgte til kommende kamper|language=no|access-date=18 мај 2016}}</ref> На 29 мај, дебитирал за Норвешка влегувајќи како замена за [[Џошуа Кинг]] во натпреварот против селекцијата на Португалија.<ref>{{cite web|url=https://www.fotball.no/fotballdata/kamp/?fiksId=6416776|title=Portugal - Norge|language=no|access-date=29 мај 2016}}</ref> ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|NOR}} {{Cronopar|29-5-2016|Порто|PRT|3|0|NOR|-|Пријателска|13={{subon|86}}}} {{Cronopar|1-6-2016|Осло|NOR|3|2|ISL|1|Пријателска|13={{subon|63}}}} {{Cronopar|5-6-2016|Брисел|BEL|3|2|NOR|-|Пријателска|13={{subon|81}}}} {{Cronopar|31-8-2016|Осло|NOR|0|1|BLR|-|Квал. за СП|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|4-9-2016|Осло|NOR|0|3|DEU|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|72}}}} {{Cronopar|8-10-2016|Баку|AZE|1|0|NOR|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|61}} {{yel|90+3}}}} {{Cronopar|11-10-2016|Осло|NOR|4|1|SMR|-|Квал. за СП|2018|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|1-9-2017|Осло|NOR|2|0|AZE|-|Квал. за СП|2018|13={{suboff|73}}}} {{Cronopar|5-10-2017|Серавале|SMR|0|8|NOR|-|Квал. за СП|2018|14=Serravalle (San Marino)}} {{Cronopar|8-10-2017|Осло|NOR|1|0|NIR|-|Квал. за СП|2018}} {{Cronopar|11-11-2017|Скопје|MKD|2|0|NOR|-|Квал. за СП|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|14-11-2017|Трнава|SVK|1|0|NOR|-|Квал. за СП}} {{Cronopar|2-6-2018|Рејкјавик|ISL|2|3|NOR|1|Квал. за СП|13={{subon|73}}}} {{Cronopar|6-6-2018|Осло|NOR|1|0|PAN|-|Квал. за СП|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|9-9-2018|Софија|BGR|1|0|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|16-11-2018|Љубљана|SVN|1|1|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|19-11-2018|Никозија|CYP|0|2|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2018-2019|Прва фаза|13={{subon|71}}}} {{Cronopar|26-3-2019|Осло|NOR|3|3|SWE|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|87}}}} {{Cronopar|12-10-2019|Осло|NOR|1|1|ESP|-|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|63}}}} {{Cronopar|15-10-2019|Букурешт|ROU|1|1|NOR|1|Квал. за ЕП|2020|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|15-11-2019|Осло|NOR|4|0|FRO|2|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|18-11-2019|Та Кали|MLT|1|2|NOR|1|Квал. за ЕП|2020}} {{Cronopar|4-9-2020|Осло|NOR|1|2|AUT|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{subon|64}} {{yel|78}}}} {{Cronopar|7-9-2020|Белфаст|NIR|1|5|NOR|2|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза}} {{Cronopar|8-10-2020|Осло|NOR|1|2|SRB|-|Квал. за ЕП|2020|11=dts}} {{Cronopar|11-10-2020|Осло|NOR|4|0|ROU|1|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза}} {{Cronopar|14-10-2020|Осло|NOR|1|0|NIR|-|УЕФА Лига на нации|2020-2021|Прва фаза|13={{subon|65}}}} {{Cronopar|24-3-2021|Гибралтар|GIB|0|3|NOR|1|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|27-3-2021|Малага|NOR|0|3|TUR|-|Квал. за СП|2022|13={{yel|67}}}} {{Cronopar|30-3-2021|Подгорица|MNE|0|1|NOR|1|Квал. за СП|2022|13={{yel|81}}}} {{Cronopar|2-6-2021|Малага|NOR|1|0|LUX|-|Пријателска|13={{suboff|85}}}} {{Cronopar|6-6-2021|Малага|NOR|1|2|GRC|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|4-9-2021|Рига|LAT|0|2|NOR|-|Квал. за СП|2022|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|7-9-2021|Осло|NOR|5|1|GIB|1|Квал. за СП|2022|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|13-11-2021|Осло|NOR|0|0|LAT|-|Квал. за СП|2022}} {{Cronopar|16-11-2021|Ротердам|NLD|2|0|NOR|-|Квал. за СП|2022|13={{yel|43}}}} {{Cronopar|25-3-2022|Осло|NOR|2|0|SVK|-|Пријателска|13={{suboff|72}}}} {{Cronopar|29-3-2022|Осло|NOR|9|0|ARM|1|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|2-6-2022|Белград|SRB|0|1|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|5-6-2022|Солна|SWE|1|2|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза}} {{Cronopar|9-6-2022|Осло|NOR|0|0|SVN|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|12-6-2022|Осло|NOR|3|2|SWE|1|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза}} {{Cronopar|24-9-2022|Љубљана|SVN|2|1|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{suboff|62}}}} {{Cronopar|27-9-2022|Осло|NOR|0|2|SRB|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза}} {{Cronopar|20-11-2022|Осло|NOR|1|1|FIN|1|Пријателска}} {{Cronopar|25-3-2023|Малага|ESP|3|0|NOR|-|Квал. за ЕП|2024|13={{yel|52}} {{suboff|87}}}} {{Cronopar|28-3-2023|Батуми|GEO|1|1|NOR|1|Квал. за ЕП|2024}} {{Cronopar|17-6-2023|Осло|NOR|1|2|SCO|-|Квал. за ЕП|2024|13={{suboff|79}}}} {{Cronopar|20-6-2023|Осло|NOR|3|1|CYP|-|Квал. за ЕП|2024}} {{Cronopar|12-10-2023|Ларнака|CYP|0|4|NOR|1|Квал. за ЕП|2024|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|15-10-2023|Осло|NOR|0|1|ESP|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|58}}}} {{Cronopar|22-3-2024|Осло|NOR|1|2|CZE|-|Пријателска|13={{yel|29}}}} {{Cronopar|26-3-2024|Осло|NOR|1|1|SVK|1|Пријателска}} {{Cronopar|6-9-2024|Алмати|KAZ|0|0|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|9-9-2024|Осло|NOR|2|1|AUT|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|90+6}}}} {{Cronopar|10-10-2024|Осло|NOR|3|0|SVN|1|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|13-10-2024|Линц|AUT|5|1|NOR|1|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|84}}}} {{Cronopar|14-11-2024|Љубљана|SVN|1|4|NOR|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза}} {{Cronopar|17-11-2024|Осло|NOR|5|0|KAZ|1|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|62}}}} {{Cronopar|22-3-2025|Кишињев|MDA|0|5|NOR|1|Квал. за СП|2026|13={{suboff|63}}}} {{Cronopar|25-3-2025|Дебрецин|ISR|2|4|NOR|1|Квал. за СП|2026|13={{yel|72}} {{suboff|74}}}} {{Cronopar|6-6-2025|Осло|NOR|3|0|ITA|1|Квал. за СП|2026|13={{suboff|83}}}} {{Cronopar|9-6-2025|Талин|EST|0|1|NOR|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|4-9-2025|Осло|NOR|1|0|FIN|-|Пријателска|13={{subon|46}} {{yel|87}}}} {{Cronopar|9-9-2025|Осло|NOR|11|1|MDA|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|11-10-2025|Осло|NOR|5|0|ISR|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|13-11-2025|Осло|NOR|4|1|EST|2|Квал. за СП|2026|13={{suboff|74}}}} {{Cronopar|16-11-2025|Милано|ITA|1|4|NOR|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|75}}}} {{Cronofin|68|26||3|Фудбалска репрезентација на Норвешка#Играчи со најмногу настапи|Фудбалска репрезентација на Норвешка#Играчи со најмногу постигнати голови}} ==Статистика== ===Клупска статистика=== ''Статистиката е ажурирана на 24 февруари 2026.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[Розенборг БК сезона 2012|2012]] ||{{flagsport|NOR}} [[Розенборг БК|Розенборг 2]] || [[Втора дивизија на Норвешка 2012|2Д]] || 36 || 14|| || - || - || || - || - || - || - || - || 36 || 14 |- | [[Розенборг БК сезона 2013|2013]] || rowspan=2|{{flagsport|NOR}} [[Розенборг БК|Розенборг]] || [[Елитсериен 2013|ЕС]] || 0 || 0 || [[Фудбалски куп на Норвешка 2013|КН]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2013-2014|ЛЕ]] || 1<ref name="prel">Nei turni preliminari</ref> || 1<ref name="prel" /> || - || - || - || 1 || 1 |- | [[Розенборг БК сезона 2014|2014]] || [[Елитсериен 2014|ЕС]] || 18 || 4|| [[Фудбалски куп на Норвешка 2014|КН]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 3<ref name="prel" /> || 0<ref name="prel" /> || - || - || - || 21|| 4 |- !colspan="3"|Вкупно Розенборг || 18|| 4|| || 0 || 0 || || 4 || 1 || || 0 || 0 || 22 || 5 |- | [[ФК Боде/Глимт сезона 2015|2015]] || {{flagsport|NOR}} [[ФК Боде/Глимт|Боде/Глимт]] || [[Елитсериен 2015|ЕС]] || 28 || 18 || [[Фудбалски куп на Норвешка 2015|КН]] || 3 || 1 || - || - || - || - || - || - || 31|| 19 |- | [[ФК Гронинген сезона 2016-2017|2016-2017]] || {{flagsport|NED}} [[ФК Грониген|Гронинген]] ||[[Ередивиси 2016-2017|Е]] || 27 || 3 || [[Фудбалски куп на Холандија 2016-2017|КХ]] || 1 || 1 || - || - || - || - || - || - || 28 || 4 |- | [[ФК Митјиланд сезона 2017-2018|2017-2018]] || {{flagsport|DEN}} [[ФК Митјиланд|Митјиланд]] || [[Суперлига на Данска 2017-2018|СЛ]] || 36 || 12 || [[Фудбалски куп на Данска 2017-2018|КД]] || 1 || 1 || [[УЕФА Лига Европа 2017-2018|ЛЕ]] || 6<ref name=prel /> || 4<ref name="prel" /> || - || - || - || 43 || 17 |- | [[ФК Кристал Палас сезона 2018-2019|2018-јан.2019]] || rowspan=1|{{flagsport|ENG}} [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] || [[Премиер лига на Англија 2017-2018|ПЛ]] || 16 || 0 || [[ФА куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2017-2018|ЛК]] || 1+3 || 0+1 || - || - || - || - || - || - || 20 || 1 |- | [[ФК Гент сезона 2018-2019|јан.-јун. 2019]] || {{flagsport|BEL}} [[КАА Гент|Гент]] || [[Белгиска Про лига 2018-2019|ПЛ]] || 19 || 4 || [[Фудбалски куп на Белгија 2018-2019|КБ]] || 3 || 1 || - || - || - || - || - || - || 22 || 5 |- | [[Трабзонспор сезона 2019-2020|2019-2020]] || {{flagsport|TUR}} [[Трабзонспор]] || [[Суперлига на Турција 2019-2020|СЛ]] || 34 || 24 || [[Фудбалски куп на Турција 2019-2020|КТ]] || 7 || 7 || [[УЕФА Лига Европа 2019-2020|ЛЕ]] || 8<ref name="prell">4 настапи во квалификациските кола.</ref> || 2<ref name="prel" /> || - || - || - || 49 || 33 |- | [[РБ Лајпциг сезона 2020-2021|2020-2021]] || {{flagsport|GER}} [[РБ Лајпциг]] || [[Прва Бундеслига 2020-2021|БЛ]] || 29 || 5 || [[Фудбалски куп на Германија 2020-2021|КГ]] || 4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2020-2021|ЛШ]] || 4 || 1 || - || - || - || 37|| 6 |- | [[ФК Реал Сосиедад сезона 2021-2022|2021-2022]] || {{flagsport|ESP}} {{Fb team (N) Real Sociedad}} || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2021-2022|ПД]] || 33 || 14 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2021-2022|КШ]] || 4 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2021-2022|ЛЕ]] || 7 || 2 || - || - || - || 44 || 18 |- | [[РБ Лајпциг сезона 2022-2023|авг. 2022]] || {{flagsport|GER}} [[РБ Лајпциг]] || [[Прва Бундеслига 2022-2023|БЛ]] || 1 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2022-2023|КГ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2022-2023|ЛШ]] || 0 || 0 || - || - || - || 1|| 0 |- !colspan="3"|Вкупно РБ Лајпциг || 30 || 5 || || 4 || 0 || || 4 || 1 || || - || - || 38 || 6 |- | [[ФК Реал Сосиедад сезона 2022-2023|2022-2023]] || {{flagsport|ESP}} {{Fb team (N) Real Sociedad}} || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2022-2023|ПД]] || 34 || 12 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2022-2023|КШ]] || 5 || 2 || [[УЕФА Лига Европа 2022-2023|ЛЕ]] || 7 || 2 || - || - || - || 46 || 16 |- !colspan="3"|Вкупно Реал Сосиедад || 67 || 26 || || 9 || 4 || || 14 || 4 || || - || - || 90 || 34 |- | [[ФК Виљареал сезона 2023-2024|2023-2024]] || rowspan=1 | {{flagsport|ESP}} [[ФК Виљареал|Виљареал]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|ПД]] || 34 || 23 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2023-2024|КШ]] || 1 || 0 || [[УЕФА Лига Европа 2023-2024|ЛЕ]] || 6 || 3 || - || - || - || 41 || 26 |- | [[ФК Атлетико Мадрид сезона 2024-2025|2024-2025]] || rowspan="2" | {{flagsport|ESP}} {{Fb team (N) Atletico Madrid}} || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2024-2025|ПД]] || 35 || 20 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2024-2025|КШ]] || 7 || 4 || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || 8 || 0 || [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|Скп]] || 3 || 0 || 53 || 24 |- |[[ФК Атлетико Мадрид сезона 2025-2026|2025-2026]] || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2025-2026|ПД]] || 24 || 9 ||[[Фудбалски куп на Шпанија 2025-2026|КШ]] || 0 ||0 ||[[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] ||9 ||5 ||[[Суперкуп на Шпанија 2026|СШ]] ||1 ||1 ||34 ||15 |- ! colspan="3" |Вкупно Атлетико Мадрид || 59 || 29 || || 7 || 4 || || 17 || 5 || || 4 || 1 || 87 || 39 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата || 411 || 173 || || 40 || 20 || || 59 || 20 || || 4 || 1 || 514 || 216 |} ===Репрезентативна статистика=== <ref name="NFT">{{cite web|title=Alexander Sørloth statistics|url=https://www.national-football-teams.com/player/64473/Alexander_Sorloth.html|website=National Football Teams|access-date=6 June 2018|archive-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909221934/https://www.national-football-teams.com/player/64473/Alexander_Sorloth.html|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Репрезентација!!Година!!Настапи!!Голови |- |rowspan="10"|{{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |2016||7||1 |- |2017||5||0 |- |2018||5||1 |- |2019||5||4 |- |2020||5||3 |- |2021||9||3 |- |2022||9||3 |- |2023||6||2 |- |2024||8||4 |- |2025||9||5 |- !colspan="2"|Вкупно!!68!!26 |} ===Хет-трикови=== <center> {|class="wikitable collapsible collapsed" style="width:95%" |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" !colspan="5" style="with: 100%;" align=center style="color:black; background:#DDDDDD"| Хет-трикови |- |<center><br> {|align=center cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" width=100% |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" |-bgcolor=Lavender style="color:black;" !width="10" | !width="76" |Дата !width="251"|Место !width="200"|Екипа !width="257"|Противник !width="85" |Голови !width="59" |Резултат !width="251"|Натпреварување !width="59" |Извештај |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''1''' || 09/08/2015 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Стадион Аспмира|Аспмира]], [[Боде]] || align=left|{{Fb team Bodo/Glimt}} || align=left|{{Fb team Start}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 1 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Елитсериен 2015]] || [https://www.transfermarkt.com/fk-bodo-glimt_ik-start/index/spielbericht/2556137 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''2''' || 08/11/2015 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Стадион Аспмира|Аспмира]], [[Боде]] || align=left|{{Fb team Bodo/Glimt}} || align=left|{{Fb team Stabaek}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''6''' - 1 || align=left|{{flagsport|NOR}} [[Елитсериен 2015]] || [https://www.transfermarkt.com/fk-bodo-glimt_stabaek-fotball/index/spielbericht/2556234 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''3''' || 17/09/2017 || align=left|{{flagsport|DEN}} [[МЦХ Арена]], [[Хернинг]] || align=left|{{Fb team Midtjylland}} || align=left|{{Fb team Hobro}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 1 || align=left|{{flagsport|DEN}} [[Суперлига на Данска 2017-2018]] || [https://www.transfermarkt.com/fc-midtjylland_hobro-ik/index/spielbericht/2875144 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''4''' || 19/01/2020 || align=left|{{flagsport|TUR}} [[Папара Парк|Шенол Ѓунеш]], [[Трабзон]] || align=left|{{Fb team Trabzonspor}} || align=left|{{Fb team Kasimpasa}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''6''' - 0 || align=left|{{flagsport|TUR}} [[Суперлига на Турција 2019-2020]] || [https://www.transfermarkt.com/trabzonspor_kasimpasa/index/spielbericht/3223170 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''5''' || 03/03/2024 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Стадион де ла Керамика]], [[Виљареал]] || align=left|{{Fb team Villareal}} || align=left|{{Fb team Granada}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''5''' - 1 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|Примера Дивисион 2023-2024]] || [https://www.transfermarkt.com/villarreal-cf_granada-cf/index/spielbericht/4113013 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''6''' || 19/05/2024 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Стадион де ла Керамика]], [[Виљареал]] || align=left|{{Fb team Villareal}} || align=left|{{Fb team Real Madrid}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 4 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2023-2024|Примера Дивисион 2023-2024]] || [https://www.transfermarkt.com/villarreal-cf_real-madrid/index/spielbericht/4112914 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''7''' || 10/05/2025 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Ванда Метрополитано]], [[Мадрид]] || align=left|{{Fb team Atletico Madrid}} || align=left|{{Fb team Real Sociedad}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 0 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2024-2025|Примера Дивисион 2024-2025]] || [https://www.transfermarkt.com/atletico-de-madrid_real-sociedad/index/spielbericht/4407594 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''8''' || 25/05/2025 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Стадион Монтиливи|Монтиливи]], [[Жирона]] || align=left|{{Fb team Atletico Madrid}} || align=left|{{Fb team Girona}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || 0 - '''4''' || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Примера Дивисион (Шпанија) 2024-2025|Примера Дивисион 2024-2025]] || [https://www.transfermarkt.com/girona-fc_atletico-de-madrid/index/spielbericht/4407570 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''9''' || 24/02/2025 || align=left|{{flagsport|ESP}} [[Ванда Метрополитано]], [[Мадрид]] || align=left|{{Fb team Atletico Madrid}} || align=left|{{Fb team Club Brugge}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''4''' - 1 || align=left|{{симбол2|UEFA Champions League logo 2.svg}} [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026]] || [https://www.transfermarkt.com/atletico-de-madrid_club-brugge-kv/index/spielbericht/4814108 Извештај] |} </center><br> |} </center> ==Титули== ===Клупски=== ; Митјиланд *'''[[Суперлига на Данска]]''' : 1 : 2017-2018 ; Трабзонспор *'''[[Фудбалски куп на Турција|Куп на Турција]]''' : 1 : 2019-2020 ===Индивидуални=== *Најдобар стрелец на [[Суперлига на Турција]]: 1 :[[Суперлига на Турција 2019-2020|2019-2020]] <small>(24 гола)</small> *Најдобар стрелец на [[Фудбалски куп на Турција|Купот на Турција]]: 1 :[[Фудбалски куп на Турција 2019-2020|2019-2020]] <small>(7 гола)</small> ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Норвешка |image3=Flag of Norway.svg }} {{Ризница-врска|Jørgen Strand Larsen}} *[https://www.soccerway.com/player/sorloth-alexander/QwqgNkTP/ Александер Серлот на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/alexander-sorloth/profil/spieler/238407 Александер Серлот на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/188230/alexander-s%C3%B8rloth Александер Серлот на espn] *[https://www.whoscored.com/players/302497/show/alexander-s%C3%B8rloth Александер Серлот на whoscored] {{Состав на ФК Атлетико Мадрид}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Серлот, Александер}} [[Категорија:Норвешки фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Розенборг]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Боде/Глимт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Гронинген]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Митјиланд]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Кристал Палас]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Гент]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Трабзонспор]] [[Категорија:Фудбалери на РБ Лајпциг]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Реал Сосиедад]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Виљареал]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Атлетико Мадрид]] [[Категорија:Луѓе од Трондхајм]] [[Категорија:Живи луѓе]] s5r7jwys0r90gvwde7b21vmd23bekcr 4 1390436 5544652 5544159 2026-04-25T18:09:26Z Adouuuuu 114772 /* Евиденција */ 5544652 wikitext text/x-wiki Тука се води евиденцијата за објавени статии во текот на првата седмица, '''20-26 април 2026'''. На местото „Наслов на статија 1“ пишете го името на статијата и кај полето [[Корисник: ]] допишете го вашето корисничко име. Како пример се зададени по две полиња за статии, но може да додадете онолку полиња колку што имате објавено статии. Додавањето на полиња е со користење на ! а потоа додавање на | [име на статија]. После секои три | следува ! за нови полиња. * '''Забелешка:''' За уредувачкиот натпревар ќе се вреднуваат само статии за ботаничари со авторски кратенки според оваа [[:en:Category:Botanists with author abbreviations|'''категорија''']]. == Евиденција == {| class="wikitable" |+[[Корисник:Adouuuuu|Angel Simjanovski]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Јохан Аман]] | | | | |- ! [[Чарлс Вилијам Ендрус]] | | | | |- ! [[Хубертус Антониус ван дер Аа]] | | | | |- ! [[Алва Августус Итон]] | | | | |- ! [[Александар Александрович Фишер фон Валдхајм]] | | | | |- ! [[Готхелф Фишер фон Валдхајм]] | | | | |- ! [[Александар Григориевич Фишер фон Валдхајм]] | | | | |- ! [[Вилијам Aјтон]] | | | | |- ! [[Вилијам Таунсенд Ајтон]] | | | | |- ! [[Ричард Спрус]] | | | | |- |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:Kirca 08|Kiril Anchevski]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Мишел Адансон]] | | | | |- ! [[Даниел Е. Ата]] | | | | |- ! [[Просперо Алпини]] | | | | |- ! [[Ребека Асеведо]] | | | | |- ! [[Хари Алан]] | | | | |- ! [[Јохан Ерхард Аресхоуг]] | | | | |- ! [[Мери Бел Ален]] | | | | |- ! [[Хампус Вилхелм Арнел]] | | | | |- ! [[Џорџ Алтхофер]] | | | | |- ! [[Мајкл Бах (ентомолог)]] | | | | |- ! [[Џорџ Френсис Аткинсон]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:izabelaa pesovaa|izabela pesovaa]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Лукас Аламан]] | | | | |- ! [[Едвин Ешби]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:Aleksejce|Aleksejce]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Акпови Акоегнину]] | | | | |- ! [[Оразио Антинори]] | | | | |- ! [[Фридрих Алефелд]] | | | | |- ! [[Клод Обрие]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:Лука ГИМ|Лука ГИМ]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Џон Фредерик Бејли]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:Филип Дамески Дрен|Филип Дамески Дрен]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Габор Андреански (ботаничар)]] | | | | |- ! [[Зигфрид Вилхелм Арнел]] | | | | |- ! [[Александар Антонели]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:Ivan dren|Ivan dren]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Џовани Батиста Амичи]] | | | | |- ! [[Фредерик Менсон Бејли]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:Mito999|Димитар Костадинов]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Јаков Георг Агард]] | | | | |- ! [[Пјетро Ардуино]] | | | | |- ! [[Пол Х. Ален]] | | | | |- ! [[Питер Баас]] | | | | |- ! [[Едуар Андре]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:Luka Stojanovski DREN|Luka Stojanovski DREN]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[Грегор Менделл]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:|Корисник:]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:|Корисник:]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:|Корисник:]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} {| class="wikitable" |+[[Корисник:|Корисник:]] ! Статија ! Ж1 ! Ж2 ! Ж3 !ВП¹ |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |- ! [[статија]] | | | | |} == Појаснување == ¹ '''Вкупно поени''' од сите членови на жирито за една одредена статија. [[Категорија:Википедија:Уредувачки натпревари/Ботаничари со авторски кратенки|1]] 04zhu1ijybqrog56hg1mm69d6xr3otu 0 1390710 5544666 5534456 2026-04-25T18:28:57Z Andrew012p 85224 5544666 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Оружја плакат 2025 (МКД).jpg | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = [[Зак Крегер]] | writer = Зак Крегер | producer = {{Plainlist| * Зак Крегер * [[Рој Ли]] * Мири Јун * [[Џ. Д. Лифшиц]] * Рафаел Маргулес }} | starring = {{Plainlist| * [[Џош Бролин]] * [[Џулија Гарнер]] * [[Олден Еренрајк]] * [[Остин Абрамс]] * Кери Кристофер * [[Бенедикт Вонг]] * [[Ејми Мадиган]] }} | cinematography = Ларкин Сајпл | editing = Џо Марфи | music = {{Plainlist| * Рајан Холадеј * Хејс Холадеј * Зак Крегер }} | studio = {{Plainlist| * [[New Line Cinema]] * Subconscious * [[Vertigo Entertainment]] * [[BoulderLight Pictures]] }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = 8 август 2025 г. (САД)<br>7 август 2025 г. (Македонија) | runtime = 128 минути<ref>{{cite web|date=28 јули 2025|title=''Weapons'' (18)|url=https://www.bbfc.co.uk/release/weapons-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdi5mzu4 |publisher=British Board of Film Classification|access-date=28 јули 2025|archive-date=17 мај 2025|archive-url= https://web.archive.org/web/20250517163147/https://www.bbfc.co.uk/release/weapons-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdi5mzu4|url-status=live}}</ref> | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 38 милиони долари | gross = 270 милиони долари |name=Оружја}}'''''Оружја''''' ({{Langx|en|Weapons}}) — американски долгометражен [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] во жанрот мистерија од 2025 г., во режија, сценарио и производство на [[Зак Крегер]]. Во филмот глумат [[Џош Бролин]], [[Џулија Гарнер]], [[Олден Еренрајк]], Остин Абрамс, Кери Кристофер, [[Бенедикт Вонг]] и Ејми Мадиган. Дејството го следи исчезнувањето на 17 соученици што на таинствен начин исчезнуваат истовремено во една иста ноќ. Филмот бил објавен на 8 август 2025 г. од страна на компанијата [[Warner Bros. Pictures]]. Киноостварувањето добило потврдни одзиви и заработило 270 милиони долари при буџет од 38 милиони долари. Глумечката игра на Мадиган ѝ донела награда од Здружението на филмски критичари на Њујорк, наградата „Избор на критичарите“ и „[[Оскар]]“, како и номинација за „[[Златен глобус]]“ и други признанија. Премиерата на филмот во [[Македонија]] била на 7 август 2025 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/weapons/|title=Оружја {{!}} Киноверзум МК|language=mk-MK|accessdate=2026-04-04}}</ref> == Содржина == Во 2:17 часот наутро, секое дете од одделението на г-ѓа Ганди се разбудило, станало од креветот, се спуштило по скалите, ја отворило влезната врата, зачекорило во темнината и никогаш повеќе не се вратило. Кога сите деца од исто одделение, освен едно, таинствено исчезнуваат во иста ноќ и во точно исто време, заедницата почнува да се прашува кој или што стои зад нивното исчезнување. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џош Бролин]] | Арчер Граф |- | [[Џулија Гарнер]] | Џастин Ганди |- | [[Кери Кристофер]] | Алекс Лили |- | [[Олден Еренрајк]] | Пол Морган |- | [[Остин Абрамс]] | Џејмс |- | [[Бенедикт Вонг]] | Ендру Маркус |- | [[Ејми Мадиган]] | Гледис Лили |- | [[Тоби Хас]] | Ед Лок |- | [[Џун Дајана Рејфил]] | Дона Морган |- | [[Витмер Томас]] | господин Лили |- | [[Кали Шутера]] | госпоѓа Лили |- | [[Клејтон Фарис]] | Тери Маркус |- | [[Лук Спекман]] | Метју Граф |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.warnerbros.com/movies/weapons}} {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2025 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Филмови на Warner Bros.]] t5v0lk4fc6y1vuu20zze2virq56qjx2 5544667 5544666 2026-04-25T18:31:12Z Andrew012p 85224 5544667 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Weapons film 2025.jpeg | alt = Five children run across a street with houses. | caption = Theatrical release poster | director = [[Zach Cregger]] | writer = Zach Cregger | producer = {{Plainlist| * Zach Cregger * [[Roy Lee]] * Miri Yoon * [[J. D. Lifshitz]] * Raphael Margules }} | starring = {{Plainlist| * [[Josh Brolin]] * [[Julia Garner]] * [[Alden Ehrenreich]] * [[Austin Abrams]] * [[Cary Christopher]] * [[Benedict Wong]] * [[Amy Madigan]] }} | cinematography = [[Larkin Seiple]] | editing = Joe Murphy | music = {{Plainlist| * Ryan Holladay * Hays Holladay * Zach Cregger }} | studio = {{Plainlist| * [[New Line Cinema]] * Subconscious * [[Vertigo Entertainment]] * [[BoulderLight Pictures]] }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = {{Film date|2025|8|8}} | runtime = 128 minutes<ref>{{cite web|date=July 28, 2025|title=''Weapons'' (18)|url=https://www.bbfc.co.uk/release/weapons-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdi5mzu4 |publisher=[[British Board of Film Classification|BBFC]]|access-date=July 28, 2025|archive-date=May 17, 2025|archive-url= https://web.archive.org/web/20250517163147/https://www.bbfc.co.uk/release/weapons-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdi5mzu4|url-status=live}}</ref> | country = United States | language = English | budget = $38 million<ref name=varietybudgetboxoffice /> | gross = $270 million }}Оружја ({{Langx|en|Weapons}}) — американски долгометражен [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] во жанрот мистерија од 2025 г., во режија, сценарио и производство на [[Зак Крегер]]. Во филмот глумат [[Џош Бролин]], [[Џулија Гарнер]], [[Олден Еренрајк]], Остин Абрамс, Кери Кристофер, [[Бенедикт Вонг]] и Ејми Мадиган. Дејството го следи исчезнувањето на 17 соученици што на таинствен начин исчезнуваат истовремено во една иста ноќ. Филмот бил објавен на 8 август 2025 г. од страна на компанијата [[Warner Bros. Pictures]]. Киноостварувањето добило потврдни одзиви и заработило 270 милиони долари при буџет од 38 милиони долари. Глумечката игра на Мадиган ѝ донела награда од Здружението на филмски критичари на Њујорк, наградата „Избор на критичарите“ и „[[Оскар]]“, како и номинација за „[[Златен глобус]]“ и други признанија. Премиерата на филмот во [[Македонија]] била на 7 август 2025 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/weapons/|title=Оружја {{!}} Киноверзум МК|language=mk-MK|accessdate=2026-04-04}}</ref> == Содржина == Во 2:17 часот наутро, секое дете од одделението на г-ѓа Ганди се разбудило, станало од креветот, се спуштило по скалите, ја отворило влезната врата, зачекорило во темнината и никогаш повеќе не се вратило. Кога сите деца од исто одделение, освен едно, таинствено исчезнуваат во иста ноќ и во точно исто време, заедницата почнува да се прашува кој или што стои зад нивното исчезнување. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џош Бролин]] | Арчер Граф |- | [[Џулија Гарнер]] | Џастин Ганди |- | [[Кери Кристофер]] | Алекс Лили |- | [[Олден Еренрајк]] | Пол Морган |- | [[Остин Абрамс]] | Џејмс |- | [[Бенедикт Вонг]] | Ендру Маркус |- | [[Ејми Мадиган]] | Гледис Лили |- | [[Тоби Хас]] | Ед Лок |- | [[Џун Дајана Рејфил]] | Дона Морган |- | [[Витмер Томас]] | господин Лили |- | [[Кали Шутера]] | госпоѓа Лили |- | [[Клејтон Фарис]] | Тери Маркус |- | [[Лук Спекман]] | Метју Граф |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.warnerbros.com/movies/weapons}} {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2025 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Филмови на Warner Bros.]] sr6babhkpz89w127ncx81q9dyac0yfx 5544669 5544667 2026-04-25T18:31:45Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544667|5544667]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544669 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Оружја плакат 2025 (МКД).jpg | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = [[Зак Крегер]] | writer = Зак Крегер | producer = {{Plainlist| * Зак Крегер * [[Рој Ли]] * Мири Јун * [[Џ. Д. Лифшиц]] * Рафаел Маргулес }} | starring = {{Plainlist| * [[Џош Бролин]] * [[Џулија Гарнер]] * [[Олден Еренрајк]] * [[Остин Абрамс]] * Кери Кристофер * [[Бенедикт Вонг]] * [[Ејми Мадиган]] }} | cinematography = Ларкин Сајпл | editing = Џо Марфи | music = {{Plainlist| * Рајан Холадеј * Хејс Холадеј * Зак Крегер }} | studio = {{Plainlist| * [[New Line Cinema]] * Subconscious * [[Vertigo Entertainment]] * [[BoulderLight Pictures]] }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = 8 август 2025 г. (САД)<br>7 август 2025 г. (Македонија) | runtime = 128 минути<ref>{{cite web|date=28 јули 2025|title=''Weapons'' (18)|url=https://www.bbfc.co.uk/release/weapons-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdi5mzu4 |publisher=British Board of Film Classification|access-date=28 јули 2025|archive-date=17 мај 2025|archive-url= https://web.archive.org/web/20250517163147/https://www.bbfc.co.uk/release/weapons-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdi5mzu4|url-status=live}}</ref> | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 38 милиони долари | gross = 270 милиони долари |name=Оружја}}'''''Оружја''''' ({{Langx|en|Weapons}}) — американски долгометражен [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] во жанрот мистерија од 2025 г., во режија, сценарио и производство на [[Зак Крегер]]. Во филмот глумат [[Џош Бролин]], [[Џулија Гарнер]], [[Олден Еренрајк]], Остин Абрамс, Кери Кристофер, [[Бенедикт Вонг]] и Ејми Мадиган. Дејството го следи исчезнувањето на 17 соученици што на таинствен начин исчезнуваат истовремено во една иста ноќ. Филмот бил објавен на 8 август 2025 г. од страна на компанијата [[Warner Bros. Pictures]]. Киноостварувањето добило потврдни одзиви и заработило 270 милиони долари при буџет од 38 милиони долари. Глумечката игра на Мадиган ѝ донела награда од Здружението на филмски критичари на Њујорк, наградата „Избор на критичарите“ и „[[Оскар]]“, како и номинација за „[[Златен глобус]]“ и други признанија. Премиерата на филмот во [[Македонија]] била на 7 август 2025 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/weapons/|title=Оружја {{!}} Киноверзум МК|language=mk-MK|accessdate=2026-04-04}}</ref> == Содржина == Во 2:17 часот наутро, секое дете од одделението на г-ѓа Ганди се разбудило, станало од креветот, се спуштило по скалите, ја отворило влезната врата, зачекорило во темнината и никогаш повеќе не се вратило. Кога сите деца од исто одделение, освен едно, таинствено исчезнуваат во иста ноќ и во точно исто време, заедницата почнува да се прашува кој или што стои зад нивното исчезнување. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џош Бролин]] | Арчер Граф |- | [[Џулија Гарнер]] | Џастин Ганди |- | [[Кери Кристофер]] | Алекс Лили |- | [[Олден Еренрајк]] | Пол Морган |- | [[Остин Абрамс]] | Џејмс |- | [[Бенедикт Вонг]] | Ендру Маркус |- | [[Ејми Мадиган]] | Гледис Лили |- | [[Тоби Хас]] | Ед Лок |- | [[Џун Дајана Рејфил]] | Дона Морган |- | [[Витмер Томас]] | господин Лили |- | [[Кали Шутера]] | госпоѓа Лили |- | [[Клејтон Фарис]] | Тери Маркус |- | [[Лук Спекман]] | Метју Граф |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.warnerbros.com/movies/weapons}} {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2025 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Филмови на Warner Bros.]] t5v0lk4fc6y1vuu20zze2virq56qjx2 0 1391143 5544749 5537751 2026-04-25T20:51:19Z Andrew012p 85224 5544749 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел | image = Хостел poster 2005.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = [[Илај Рот]] | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Илај Рот * Крис Бригс }} | starring = {{Plainlist| * [[Џеј Ернандес]] * Дерек Ричардсон * Ејтор Гудјонсон * Барбара Недељакова * Рик Хофман }} | cinematography = Милан Чадима | editing = Џорџ Фолси Помладиот | music = Нејтан Бар | production_companies = {{Plainlist| * Next Entertainment * Raw Nerve }} | distributor = {{Plainlist| * [[Lions Gate Films]] (САД) * [[Screen Gems]] (меѓународно) * Falcon (Чешка) }} | released = 17 септември 2005 г. ([[Меѓународен филмски фестивал во Торонто|TIFF]])<br>6 јануари 2006 г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,8 милиони долари | gross = 82 милиони долари |followed_by=''[[Хостел 2]]''}}'''''Хостел''''' ({{Langx|en|Hostel}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2005 г., режиран од [[Илај Рот]]. Филмот премиерно бил прикажан на 17 септември 2005 г., а бил објавен во кината на 6 јануари 2006 г.<ref name="mental-floss_2016">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|title=11 Intense Facts About Hostel|last=Pirnia|first=Garin|date=9 април 2016|work=Mental Floss|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117144025/https://www.mentalfloss.com/article/78372/11-intense-facts-about-hostel|archive-date=17 ноември 2020|access-date=25 април 2025|url-status=live|df=dmy}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Тројца студенти — Американците Пакстон и Џош и Исланѓанецот Оли — патуваат низ [[Европа]] во потрага по забава и сексуални авантури. Во [[Амстердам]], на една забава, го запознаваат Русинот Алексеј, кој им предлага да посетат еден [[хостел]] во [[Словачка]], во близина на [[Братислава]], исполнет со привлечни девојки. Следниот ден, тројцата тргнуваат со [[воз]]. Подоцна, во нивното купе влегува холандски стопанственик, чие чудно поведение особено го вознемирува Џош. Во селото, тие се сместуваат во хостелот и веднаш се запознаваат со две девојки, Наталија и Светлана. Девојките ги носат во [[дискотека]], каде на Џош му се слошува од чадот (поради [[Астма|астмата]] што ја крие) и излегува надвор. Таму е нападнат од група месни деца, но го спасува холандскиот стопанственик. Подоцна истата ноќ, Наталија и Светлана имаат [[секс]] со Пакстон и Џош. Следниот ден, Пакстон и Џош дознаваат дека Оли заминал. Јапонската туристка Кана, исто така гостинка во хостелот, им кажува дека исчезнала и нејзината пријателка Јуки. Додека шетаат низ градот, тие забележуваат човек што влегува во „Музејот на мачењето“ носејќи ја јакната на Оли. Пакстон добива порака од Оли: „Одам дома“. Разочарани, пријателите решиле да заминат од градот. Камерата открива дека главата на Оли е веќе отсечена, а некој во облека на [[месар]] се подготвува да ја мачи Јуки. Тој ја повредува нејзината нога со алат за сечење метал. Истата вечер, на Пакстон му се слошува во дискотеката и случајно завршува затворен во една остава од страна на вработен. Џош се буди врзан за стол во подрумска просторија полна со разни инструменти. Маскиран човек во хируршка маска почнува да го мачи Џош со дупчалка. На крајот, тој ја тргнува маската и се покажува како холандскиот стопанственик. Тој објаснува дека отсекогаш сакал да биде хирург, но поради [[Паркинсонова болест|Паркинсоновата болест]], морал да се занимава со бизнис, кој брзо му здодеал. И покрај молбите на Џош, стопанственикот му ги пресекува тетивите на нозете и му го пресекува грлото. Пакстон се буди и се враќа во хостелот. Тој од администраторот дознава дека тој, Џош и Кана веќе се одјавиле вчера. Во својата соба гледа како веќе живеат други девојки што со истите зборови како Наталија и Светлана го викаат во сауна. Пакстон случајно ја наоѓа Светлана во еден местен бар, каде е и Наталија. Наталија му кажува дека неговите пријатели се на „арт-шоу“. Возачот ги носи Пакстон и Наталија во напуштена фабрика, каде на паркингот стојат многу раскошни автомобили. Наталија го води Пакстон до просторија во која холандскиот стопанственик го распарчува телото на Џош. Пакстон е фатен од обезбедувањето и додека го влечат низ ходниците, тој забележува дека во сите простории се мачат луѓе. Пакстон е прикован за стол од страна на еден „месар“, кој со [[моторна пила]] му отсекува два прста, но случајно се лизга и самиот се повредува со пилата. Пакстон наоѓа пиштол, ги убива своите мачители и се преоблекува во скап костум. Во џебот наоѓа [[посетница]] што открива дека тоа е „Елитен клуб“ каде може да се нарача жртва од која било националност за мачење (за Русин 5.000, за Европеец 10.000, а за Американец 25.000 долари). Пакстон го спасува јапонското девојче Кана, но е принуден да ѝ го отсече окото што испаднало од очната празнина. Тие успеваат да стигнат до железничката станица, но Кана, гледајќи го својот одраз во стаклото, се фрла под воз од очај. Пакстон успева да се качи во возот. Додека седи во возот, Пакстон го слуша познатиот глас на холандскиот стопанственик. Возот пристигнува во [[Австрија]]. Пакстон го следи стопанственикот до јавен тоалет, каде на вратата става натпис „Затворено“. Кога стопанственикот се обидува да земе посетница на „Елитниот ловечки клуб“ од подот, Пакстон му ги отсекува двата прста со скалпел. Потоа го дави во тоалетната шолја и на крајот му го пресекува грлото, одмаздувајќи се за својот пријател. Пакстон го фрла скалпелот, повторно се качува на возот и мирно седнува. === Алтернативен крај === Во [[Режисерска верзија|режисерската верзија]] на филмот, Пакстон го следи холандскиот стопанственик што е во придружба на својата млада ќерка во јавен тоалет на железничка станица. Откако го наоѓа нејзиното плишано мече во женскиот тоалет, холандскиот стопанственик панично ја бара својата исчезната ќерка низ толпата. Потоа, Пакстон е прикажан во возот што веќе се движи, заедно со ќерката на стопанственикот, која тој ја грабнал. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Џеј Ернандес]] || Пакстон |- |[[Дерек Ричардсон]] || Џош |- |[[Ејтор Гудјонсон]] || Оли |- |[[Барбара Недељакова]] || Наталија |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{official website|https://web.archive.org/web/20090615231950/http://www.hostelfilm.com}} {{IMDb title|0450278}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] [[Категорија:Чешки филмови]] [[Категорија:Филмови од 2005 година]] sbzecpmwm6xex9djj5zlowjsmbzsumo 10 1391182 5544750 5537400 2026-04-25T20:56:28Z Andrew012p 85224 5544750 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = border-top: 1px solid #aaa; padding-top: 5px; | below = {{#if:{{{commons|}}}| <div style="background: #f8f9fa; border: 1px solid #ced4da; padding: 4px; border-radius: 4px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; font-size: 0.9em;"> [[File:Commons-logo.svg|20px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Commons]] <span style="margin-left: 8px;">'''[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница: {{{име|{{PAGENAME}}}}}]]'''</span> </div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> hu3658eiu2c6l5b66sc7bui8non8xd7 5544751 5544750 2026-04-25T20:57:19Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544750|5544750]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544751 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544752 5544751 2026-04-25T20:57:52Z Andrew012p 85224 5544752 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = background: #f0f0f0; border-top: 1px solid #aaa; padding: 0; | below = {{#if:{{{commons|}}}| <div style="padding: 3px 5px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; background: #e9e9e9; border-top: 1px solid #aaa;"> [[File:Commons-logo.svg|18px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] <span style="margin-left: 7px; font-size: 90%;">'''[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]'''</span> </div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> frqcrxhh0oyumhlcf3eumn6wmj47fca 5544753 5544752 2026-04-25T20:58:16Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544752|5544752]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544753 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544754 5544753 2026-04-25T20:59:17Z Andrew012p 85224 5544754 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = border-top: 1px solid #aaa; background-color: #f9f9f9; padding: 0; | below = {{#if:{{{commons|}}}|<div style="display: table; width: 100%; background-color: #f9f9f9; border-top: 1px solid #aaa; padding: 4px 0; line-height: 1.5em;"><span style="display: table-cell; vertical-align: middle; text-align: center;">[[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]]&nbsp;'''[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]'''</span></div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> t0bw3ghswnulq9azptaf62klmj98gzs 5544755 5544754 2026-04-25T21:00:31Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544754|5544754]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544755 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544756 5544755 2026-04-25T21:00:54Z Andrew012p 85224 5544756 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = padding: 0; border-top: 1px solid #aaa; | below = {{#if:{{{commons|}}}| <div style="background-color: #e6f2ff; border-top: 1px solid #aaa; padding: 5px; text-align: center; display: block; border-bottom-left-radius: 2px; border-bottom-right-radius: 2px;"> [[File:Commons-logo.svg|18px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]]&nbsp;'''[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]''' </div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> h936u75pku412perrvrh15duv0kw34l 5544757 5544756 2026-04-25T21:01:12Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544756|5544756]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544757 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544758 5544757 2026-04-25T21:02:13Z Andrew012p 85224 5544758 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = border-top: 1px solid #aaa; padding: 5px; | below = {{#if:{{{commons|}}}| <div style="background-color: #e6f2ff; border: 1px solid #bfdfff; border-radius: 4px; padding: 4px 10px; display: inline-block; width: auto; margin: 2px auto;"> [[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]]&nbsp;'''[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]''' </div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> j8rx5csi376ivgdn6shcp9mg07q83lo 5544759 5544758 2026-04-25T21:02:30Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544758|5544758]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544759 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544760 5544759 2026-04-25T21:04:46Z Andrew012p 85224 5544760 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = padding: 0; border-top: 1px solid #aaa; | below = {{#if:{{{commons|}}}| <div style="background-color: #eaf3ff; padding: 4px 0; text-align: center; border-bottom: 1px solid #aaa;"> [[File:Commons-logo.svg|18px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]] <span style="vertical-align: middle; margin-left: 4px;">[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]</span> </div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> o3zu5fya19lpwdefaxuy2dgty1gvlya 5544761 5544760 2026-04-25T21:05:32Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544760|5544760]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544761 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544762 5544761 2026-04-25T21:06:39Z Andrew012p 85224 5544762 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = border-top: 1px solid #aaa; padding: 0; | below = {{#if:{{{commons|}}}|<div style="background-color: #eaf3ff; margin: 0 -1px -1px -1px; padding: 4px 0; text-align: center;">[[File:Commons-logo.svg|18px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]] <span style="vertical-align: middle; margin-left: 4px;">[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]</span></div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> bit0skswt6mvm0fr92ce96hx4sc3ig3 5544763 5544762 2026-04-25T21:07:13Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544762|5544762]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544763 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544764 5544763 2026-04-25T21:08:18Z Andrew012p 85224 5544764 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = border-top: 1px solid #aaa; padding: 0; line-height: 1.2; | below = {{#if:{{{commons|}}}|<div style="background-color: #eaf3ff; margin: 0 -1px -1px -1px; padding: 2px 0; text-align: center; font-size: 90%;">[[File:Commons-logo.svg|14px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]] <span style="vertical-align: middle; margin-left: 3px;">[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]</span></div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> p98jpw4v9ipnsypquv9pva1o7afspmm 5544765 5544764 2026-04-25T21:10:02Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544764|5544764]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544765 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544766 5544765 2026-04-25T21:10:30Z Andrew012p 85224 5544766 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = border-top: 1px solid #aaa; padding: 3px 10px; | below = {{#if:{{{commons|}}}|<div style="background-color: #eaf3ff; padding: 2px 5px; text-align: center; font-size: 90%; display: block;">[[File:Commons-logo.svg|14px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]] <span style="vertical-align: middle; margin-left: 3px;">[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]</span></div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> ojwwg9gxhelhtbihkwktodlc6yck6yl 5544767 5544766 2026-04-25T21:12:07Z Andrew012p 85224 Отповикана преработката [[Special:Diff/5544766|5544766]] на [[Special:Contributions/Andrew012p|Andrew012p]] ([[User talk:Andrew012p|разговор]]) 5544767 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | below = {{#if:{{{commons|}}}|[[File:Commons-logo.svg|15px|link=commons:Category:{{{commons}}}]] ''Заедничка ризница:'' [[:commons:Category:{{{commons}}}|{{{име|{{PAGENAME}}}}}]]}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 2edzezzufxx1c0t62ynwap21mkhybad 5544768 5544767 2026-04-25T21:12:26Z Andrew012p 85224 5544768 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | abovestyle = background-color: #bfdfff; | aboveclass = fn | above = {{#if:{{{име|}}}|{{{име}}}|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{слика|}}}|size={{{ширина|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{опис_на_слика|}}}}} | caption = {{{опис_на_слика|}}} | label1 = Изворно име | data1 = {{#if:{{{изворно_име|}}}|''{{{изворно_име}}}''}} | label2 = Родено име | class2 = nickname | data2 = {{{родено_име|}}} | label3 = Датум на раѓање | data3 = {{{датум_на_раѓање|}}} | label4 = Место на раѓање | data4 = {{{место_на_раѓање|}}} | label5 = Датум на смрт | data5 = {{{датум_на_смрт|}}} | label6 = Место на смрт | data6 = {{{место_на_смрт|}}} | label7 = Државјанство | data7 = {{{државјанство|}}} | label8 = Занимање | class8 = role | data8 = {{{занимање|}}} | label9 = Активен период | data9 = {{{активни_години|}}} | label10 = Жанр | data10 = {{{жанр|}}} | label11 = Награди | data11 = {{{награди|}}} | label12 = [[Internet Movie Database|IMDb]] | data12 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[https://www.imdb.com/name/nm{{{imdb_id}}}/ ID {{{imdb_id}}}]}} | label13 = Автограм | data13 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{автограм|}}}|size=150px}} | label14 = Мрежно место | data14 = {{{мрежно_место|}}} | belowstyle = border-top: 1px solid #aaa; padding: 4px 0; | below = {{#if:{{{commons|}}}|<div style="background-color: #eaf3ff; padding: 3px 0; text-align: center; font-size: 95%; width: 95%; margin: 0 auto; display: block;">[[File:Commons-logo.svg|16px|link=commons:Category:{{{commons}}}|alt=Ризница]] <span style="vertical-align: middle; margin-left: 4px;">[[commons:Category:{{{commons}}}|Ризница]]</span></div>}} }}<includeonly>{{#invoke:check for unknown parameters|check |unknown={{#if: {{NAMESPACE}} || [[Категорија:Страници со непознати параметри во предлошката Глумец|_VALUE_]]}} |ignoreblank= |preview=<span class="error">Непознат параметар „_VALUE_“ во предлошката Глумец</span> |име|изворно_име|слика|ширина|опис_на_слика|родено_име|датум_на_раѓање|место_на_раѓање|датум_на_смрт|место_на_смрт|државјанство|занимање|активни_години|жанр|награди|imdb_id|автограм|мрежно_место|commons|nocat|child}}</includeonly><noinclude> {{документација}} </noinclude> 05itjxrotc8rf43tjbfeolvg0uo79ad 0 1391218 5544747 5537757 2026-04-25T20:50:52Z Andrew012p 85224 5544747 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Хостел 2 | image = Хостел 2 poster.webp | alt = | caption = Плакатот на филмот | director = [[Илај Рот]] | writer = Илај Рот | based_on = {{based on|ликови|Илај Рот}} | producer = [[Мајк Флајс]]<br>Илај Рот<br>Крис Бригс | starring = [[Лорен Џерман]]<br>[[Роџер Барт]]<br>[[Хедер Матарацо]]<br>[[Бижу Филипс]]<br>[[Ричард Берги]] | cinematography = Милан Чадима | editing = [[Џорџ Фолси Помладиот]] | music = [[Нејтан Бар]] | production_companies = Next Entertainment<br>[[Raw Nerve (company)|Raw Nerve]] | distributor = [[Lionsgate Films|Lionsgate]]<br>[[Screen Gems]] | released = {{Film date|2007|06|08}} г. (САД) | runtime = 94 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * [[словачки јазик|словачки]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 10,2 милиони долари | gross = 35,6 милиони долари |preceded_by=''[[Хостел (филм од 2005)|Хостел]]''|followed_by=''[[Хостел 3]]''}}'''''Хостел 2''''' ({{Langx|en|Hostel: Part II}}) — продолжение на трилерот ''[[Хостел (филм од 2005)|Хостел]]'' во режија на [[Илај Рот]] и втор дел од истоимената франшиза. Филмот бил објавен во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 8 јуни 2007 г. Заработил 35,6 милиони долари.<ref name="Goldstein2">{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jun-05-et-goldstein5-story.html|title=Those 'Hostel' ads test the squirm factor|last1=Goldstein|first1=Patrick|date=5 June 2007|work=Los Angeles Times|access-date=31 јануари 2021}}</ref> == Содржина == Три студентки решаваат да направат пауза од забавите и скршнуваат од својот пат, заведени од една убава европска жена што им ветува изолација, безбедност, па дури и романса. Но она што го добиваат е вистински [[пекол]] во кој се продадени на највисокиот понудувач, чија единствена желба е полека да ги убие. ''Хостел 2'' истовремено следи и двајца Американци што се подготвени да платат за да се приклучат на ексклузивен клуб каде еден човечки живот ќе згасне во нивните раце — на каков начин и да посакаат. Ова е приказна за човечки чудовишта и за моќта на парите, раскажана онака како што само Илај Рот умее. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Лорен Џерман]] || Бет Салинџер |- | [[Бижу Филипс]] || Витни Сверлинг |- | [[Вера Јорданова]] || Аксел Расимов |- | [[Хедер Матарацо]] || Лорна Вајсенфренд |- | [[Роџер Барт]] || Стјуарт |- | [[Ричард Берги]] || Тод |- | [[Милан Кнажко]] || Саша Расимов |- | [[Станислав Јаневски]] || Мирослав |- | [[Џеј Ернандес]] || Пакстон Родригес |- | [[Џордан Лад]] || Стефани |- | [[Лук Меренда]] || италијанскиот детектив |- | [[Едвиж Фенек]] || професорката по уметност |- | [[Руџеро Деодато]] || италијанскиот човекојадец |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0498353}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2007 година]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Lions Gate Entertainment]] lt3yjb80rd15dea1omzp65r64n2womy 0 1391243 5544748 5537754 2026-04-25T20:51:04Z Andrew012p 85224 5544748 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Хостел 3 | image = Хостел 3 (МКД).jpg | caption = Неофицијалниот омот на ДВД-изданието на македонски јазик | director = Скот Шпигел | producer = {{Plainlist| * Мајк Флајс * Крис Бригс * Скот Шпигел }} | writer = Мајкл Д. Вајс | based_on = {{Based on|ликови|[[Илај Рот]]}} | starring = {{Plainlist| * Кип Парду * Брајан Халисеј * Џон Хенсли * Сара Хабел * Крис Кој * Скајлер Стоун * [[Томас Кречман]] }} | music = Фредерик Видман | cinematography = Ендру Страхорн | editing = [[Џорџ Фолси Помладиот]]<br />Бред Вилхајт | production_companies = {{Plainlist| * [[Stage 6 Films]] * RCR Media Group * Next Entertainment }} | distributor = [[Sony Pictures Home Entertainment]] | released = {{Филмдатум|2011|12|27}} г. | runtime = 88 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = |preceded_by=''[[Хостел 2]]''}}'''''Хостел 3''''' ({{Langx|en|Hostel: Part III}}) — [[американски филм|американски]] [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2011 г. во режија на Скот Шпигел. Ова е третиот и последен дел од трилогијата ''Хостел''. Сценариото е напишано од Мајкл Д. Вајс. Ова е единствениот филм во серијалот во чие производство не учествувал [[Илај Рот]] и единствениот дел што немал кинопремиера. Во овој филм, дејството на „Елитниот ловечки клуб“ се сели од [[Словачка]] во [[Лас Вегас]].<ref>{{cite web|url=http://www.shocktilyoudrop.com/news/topnews-id-11041.html|title=Eli Roth Not Involved with Hostel III|date=2009-07-08|access-date=2025-07-11|website=ShockTillYouDrop}}</ref> == Содржина == Во центарот на приказната се четворица мажи што доаѓаат на ергенска вечер во [[Лас Вегас]]. Таму, две девојки ги замамуваат да им се придружат на приватна забава подалеку од главната улица. Кога ќе пристигнат таму, тие со ужас откриваат дека станале дел од изопачена игра со мачење, каде што членовите на „Елитниот ловечки клуб“ го приредуваат најсадистичкото шоу во градот. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Брајан Халисеј]] || Скот |- | [[Кип Парду]] || Картер |- | [[Џон Хенсли]] || Џастин |- | [[Сара Хабел]] || Кендра |- | [[Скајлер Стоун]] || Мајк |- | [[Зулај Хенао]] || Ники |- | [[Томас Кречман]] || Флеминг |- | [[Крис Кој]] || Травис |- | [[Никола Шкерли]] || Виктор |- | [[Евелина Обоза]] || Анка |- | [[Кели Тибо]] || Ејми |- | [[Дерик Кар]] || Мосберг |- | [[Френк Алварес]] || Меса |- | [[Тим Холмс]] || Бердо |- | [[Бери Ливингстон]] || докторот |- | [[Алиша Вела-Бејли]] || Јапонката |} == Објавување и критика == Филмот бил објавен право на [[DVD|ДВД]] на 27 декември 2011 г. и добил мешани одзиви од страна на критичарите и публиката. Гледачите ги пофалиле приказната, ликовите и квалитетот на филмот со оглед на тоа што е издаден за домашна употреба, додека критикувани биле визуелните ефекти и слабата поврзаност со претходните два дела. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title}} [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови од 2011 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] poffhztrzfng8oausxb97h7y9grxpff 0 1391785 5544773 5544122 2026-04-25T22:01:45Z Dandarmkd 31127 /* Местоположба */ 5544773 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Заштитено подрачје | name = Охридски кочеџик<br/>Охридска копривка | alt_name = | iucn_category = | iucn_ref = | photo = Податотека:Дрвото Кочеџик.jpg | photo_width = | photo_alt = | photo_caption = | map = <!-- or | map_image = --> | map_width = | map_alt = | map_caption = | relief = | label = | label_position = | mark = | marker_size = | location = [[Охрид]] | nearest_city = | coordinates = {{coord|41|6|50.62|N|20|47|39.79|E|region:MK_type:landmark|display=inline}} | coords_ref = | area_ha = | designation = [[Список на природни реткости во Македонија|природна реткост]] | authorized = | created = | designated = {{start date|}} | established = | disestablished = | visitation_num = | visitation_year = | visitation_ref = | governing_body = | administrator = | operator = | owner = | world_heritage_site = | website = | url = | child = | embedded = <mapframe latitude="41.1140606" longitude="20.7943868" zoom="13" width="269" height="259" align="center"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.7943868, 41.1140606 ] } } ] } </mapframe> }} '''Охридски кочеџик'''{{БелешкаОзнака|Зборот „кочеџик“ е [[турцизам]] кој вообичаено се однесува на видот дрво ''Celtis australis L.'', познато и под името [[копривка]].|а}} или '''Охридска копривка''' — [[Список на природни реткости во Македонија|природна реткост]] единично стебло од [[кочеџик]] или копривка (''Celtis australis L.'') кое се наоѓа во средишното градско подрачје на [[Охрид]], во дворот на црквата [[Црква „Пресвета Богородица Севидна“ - Охрид|„Пресвета Богородица Севидна“]]. Називот на природната реткост е '''Кочеџик во дворот на црквата „Св. Богородица Перивлепта“'''. Со ова дрво со статус на природна реткост управува [[Општина Охрид]], а во име на општината, градоначалникот на Општина Охрид.<ref name=SV>{{нмс | last= | first= | author= | title= Р Е Ш Е Н И Е ЗА ПРОГЛАСУВАЊЕ НА ЕДИНЕЧНО СТЕБЛО КОЧЕЏИК ВО ДВОРОТ НА ЦРКВАТА СВ. БОГОРОДИЦА ПЕРИВЛЕПТА ЗА ПРИРОДНА РЕТКОСТ| url= https://slvesnik.com.mk/Issues/9b3791e5c49546f0ac5661a5c9ac6158.pdf| date=16 јуни 2021 | work= | publisher=[[Службен весник на Македонија]] | accessdate=17 април 2026}}</ref> ==Местоположба== Дрвото се наоѓа во дворот на црквата [[Црква „Св. Богородица Перивлепта“ - Охрид|„Св. Богородица Перивлепта“]].<ref name=SV/> Поради својата местоположба на ридот Дебој, овој простор служи како природен [[видиковец]] од кој се пружа [[панорама|панорамски]] поглед кон [[Охридско Езеро|езерото]], [[Охридско пристаниште|пристаништето]] и својствентата [[охридска архитектура]]. ==Опис== [[Крошна]]та е широко распространета, густа и со топчест до чадорест облик. Самото дрво е високо 15,0 м, стеблото е кратко пред да почне разгранувањето. Обемот на крошната е 10 до 12, а на стеблото 3-4 метра. Кората на дрвото е мазна и сива, слична на онаа кај [[бука]]та, но избраздена со специфични „брадавичести“ испапчувања што е случај кај стари дрва. == Старост== Дрвото во 1886 година го засадил учителот Никола Чудо во чест на 1000-годишнината од упокојувањето на првоучителот [[Свети Методиј|Методиј]].<ref name=ON>{{нмс | author= | title=Вековниот кочеџик, заборавен свидетел на охридскиот непокор | url=https://www.ohridnews.com/vekovniot-kochedhik-zaboraven-svidetel-na-ohridskiot-nepokor/ | work= | publisher=Охридњуз | date=21.05.2013 | accessdate=17 април 2026}}</ref> Во 1986-та година, во чест на 1100-годишнината од смртта на првоучителот и 100-годишнината од засадувањето на кочеџикот била поставена мермерна плоча со песна на Никола Чудо:<ref name=ON/> „Цел ден те баравме тебе, одвај те најдовме, тука ќе те засадиме со вода ќе те полеваме, те засадивме со надеж чувствата да ни ги распламтиш, како очите ќе те чуваме, вечно ќе се сеќаваме за споменот илјдалетен на јубилејот од Методиј!“. Во 2021 година била возобновена спомен-плочата покрај дрвото, која го потврдува неговото садење од страна на Никола Чудо во 1886 година.<ref>[https://time.mk/c/b0141c77b4/vo-ohrid-postavena-spomen-plocata-posvetena-na-nikola-isaija-cudov.html Во Охрид поставена спомен-плочата посветена на Никола Исаија Чудов]</ref> ==Состојба на кочеџикот== Дрвото е витално и во добра состојба. ==Галерија== <gallery> Податотека:Кочеџик (6.4.1886).jpg|Дрвото во декември 2023 година Податотека:Ohrid plane tree, Church of the Theotokos Peribleptos 05.jpg|Дрвото во мај 2022 година Податотека:Ohrid plane tree, Church of the Theotokos Peribleptos 01.jpg|Дрвото во мај 2022 година Податотека:Охридски чинар (Црква „Пресвета Богородица Перивлепта“) 08.jpg|Дрвото во мај 2022 година Податотека:Охридски кочеџик (01).jpg|Дрвото во април 2022 година </gallery> ==Поврзано== *[[Црква „Пресвета Богородица Севидна“ - Охрид]] *[[Список на природни реткости во Македонија]] == Белешки == {{Белешки|group=а}} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Ohrid nettle tree, Church of the Theotokos Peribleptos|Охридски кочеџик}} {{КНМ-Охрид}} [[Категорија:Поединечни дрва во Македонија]] [[Категорија:Охрид]] [[Категорија:Природни реткости во Македонија]] [[Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Охрид]] [[Категорија:Појавено во 1886 година во Македонија]] [[Категорија:Појавено во 1886 година во Отоманското Царство]] tjh0rw62whjzjetihqfw31xxshy76z3 5544774 5544773 2026-04-25T22:06:10Z Dandarmkd 31127 5544774 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Заштитено подрачје | name = Охридски кочеџик<br/>Охридска копривка | alt_name = | iucn_category = | iucn_ref = | photo = Податотека:Дрвото Кочеџик.jpg | photo_width = | photo_alt = | photo_caption = Дрвото во 2014 година | map = <!-- or | map_image = --> | map_width = | map_alt = | map_caption = | relief = | label = | label_position = | mark = | marker_size = | location = [[Охрид]] | nearest_city = | coordinates = {{coord|41|6|50.62|N|20|47|39.79|E|region:MK_type:landmark|display=inline}} | coords_ref = | area_ha = | designation = [[Список на природни реткости во Македонија|природна реткост]] | authorized = | created = | designated = {{start date|}} | established = | disestablished = | visitation_num = | visitation_year = | visitation_ref = | governing_body = | administrator = | operator = | owner = | world_heritage_site = | website = | url = | child = | embedded = <mapframe latitude="41.1140606" longitude="20.7943868" zoom="13" width="269" height="259" align="center"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.7943868, 41.1140606 ] } } ] } </mapframe> }} '''Охридски кочеџик'''{{БелешкаОзнака|Зборот „кочеџик“ е [[турцизам]] кој вообичаено се однесува на видот дрво ''Celtis australis L.'', познато и под името [[копривка]].|а}} или '''Охридска копривка''' — [[Список на природни реткости во Македонија|природна реткост]] единично стебло од [[кочеџик]] или копривка (''Celtis australis L.'') кое се наоѓа во средишното градско подрачје на [[Охрид]], во дворот на црквата [[Црква „Пресвета Богородица Севидна“ - Охрид|„Пресвета Богородица Севидна“]]. Називот на природната реткост е '''Кочеџик во дворот на црквата „Св. Богородица Перивлепта“'''. Со ова дрво со статус на природна реткост управува [[Општина Охрид]], а во име на општината, градоначалникот на Општина Охрид.<ref name=SV>{{нмс | last= | first= | author= | title= Р Е Ш Е Н И Е ЗА ПРОГЛАСУВАЊЕ НА ЕДИНЕЧНО СТЕБЛО КОЧЕЏИК ВО ДВОРОТ НА ЦРКВАТА СВ. БОГОРОДИЦА ПЕРИВЛЕПТА ЗА ПРИРОДНА РЕТКОСТ| url= https://slvesnik.com.mk/Issues/9b3791e5c49546f0ac5661a5c9ac6158.pdf| date=16 јуни 2021 | work= | publisher=[[Службен весник на Македонија]] | accessdate=17 април 2026}}</ref> ==Местоположба== Дрвото се наоѓа во дворот на црквата [[Црква „Св. Богородица Перивлепта“ - Охрид|„Св. Богородица Перивлепта“]].<ref name=SV/> Поради својата местоположба на ридот Дебој, овој простор служи како природен [[видиковец]] од кој се пружа [[панорама|панорамски]] поглед кон [[Охридско Езеро|езерото]], [[Охридско пристаниште|пристаништето]] и својствентата [[охридска архитектура]]. ==Опис== [[Крошна]]та е широко распространета, густа и со топчест до чадорест облик. Самото дрво е високо 15,0 м, стеблото е кратко пред да почне разгранувањето. Обемот на крошната е 10 до 12, а на стеблото 3-4 метра. Кората на дрвото е мазна и сива, слична на онаа кај [[бука]]та, но избраздена со специфични „брадавичести“ испапчувања што е случај кај стари дрва. == Старост== Дрвото во 1886 година го засадил учителот Никола Чудо во чест на 1000-годишнината од упокојувањето на првоучителот [[Свети Методиј|Методиј]].<ref name=ON>{{нмс | author= | title=Вековниот кочеџик, заборавен свидетел на охридскиот непокор | url=https://www.ohridnews.com/vekovniot-kochedhik-zaboraven-svidetel-na-ohridskiot-nepokor/ | work= | publisher=Охридњуз | date=21.05.2013 | accessdate=17 април 2026}}</ref> Во 1986-та година, во чест на 1100-годишнината од смртта на првоучителот и 100-годишнината од засадувањето на кочеџикот била поставена мермерна плоча со песна на Никола Чудо:<ref name=ON/> „Цел ден те баравме тебе, одвај те најдовме, тука ќе те засадиме со вода ќе те полеваме, те засадивме со надеж чувствата да ни ги распламтиш, како очите ќе те чуваме, вечно ќе се сеќаваме за споменот илјдалетен на јубилејот од Методиј!“. Во 2021 година била возобновена спомен-плочата покрај дрвото, која го потврдува неговото садење од страна на Никола Чудо во 1886 година.<ref>[https://time.mk/c/b0141c77b4/vo-ohrid-postavena-spomen-plocata-posvetena-na-nikola-isaija-cudov.html Во Охрид поставена спомен-плочата посветена на Никола Исаија Чудов]</ref> ==Состојба на кочеџикот== Дрвото е витално и во добра состојба. ==Галерија== <gallery> Податотека:Кочеџик (6.4.1886).jpg|Дрвото во декември 2023 година Податотека:Ohrid plane tree, Church of the Theotokos Peribleptos 05.jpg|Дрвото во мај 2022 година Податотека:Ohrid plane tree, Church of the Theotokos Peribleptos 01.jpg|Дрвото во мај 2022 година Податотека:Охридски чинар (Црква „Пресвета Богородица Перивлепта“) 08.jpg|Дрвото во мај 2022 година Податотека:Охридски кочеџик (01).jpg|Дрвото во април 2022 година </gallery> ==Поврзано== *[[Црква „Пресвета Богородица Севидна“ - Охрид]] *[[Список на природни реткости во Македонија]] == Белешки == {{Белешки|group=а}} ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Ohrid nettle tree, Church of the Theotokos Peribleptos|Охридски кочеџик}} {{КНМ-Охрид}} [[Категорија:Поединечни дрва во Македонија]] [[Категорија:Охрид]] [[Категорија:Природни реткости во Македонија]] [[Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Охрид]] [[Категорија:Појавено во 1886 година во Македонија]] [[Категорија:Појавено во 1886 година во Отоманското Царство]] 9yc236luaf37d1nm5f8ylle4uwvuzc8 0 1391884 5544707 5541872 2026-04-25T19:40:10Z Carshalton 30527 /* {{flagsport|ISR}} Макаби Хаифа */ 5544707 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Џовани Росо | image = [[Податотека:MHFC-Giovanni-Ruso.jpg|220px]] | fullname = Џовани Росо<ref name="hns">[https://hns-cff.hr/players/163806/djovani-roso/ Croatian Football Federation - official statistic]</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1972|11|17|df=y}} | birth_place = [[Сплит]], [[СФРЈ]] | nationality = {{flagsport|CRO}} [[Хрватска]] | height = {{height|m=1.87}} | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = | retired = 2009 <small>(36 г.)</small> | years1 = 1992–1993 | caps1 = 30 | goals1 = 9 | clubs1 = {{Fb team Zadar}} | years2 = 1993–1996 | caps2 = 64 | goals2 = 11 | clubs2 = {{Fb team NK Zagreb}} | years3 = 1996–1997 | caps3 = 34 | goals3 = 6 | clubs3 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | years4 = 1997–2000 | caps4 = 89 | goals4 = 26 | clubs4 = {{Fb team Hapoel Haifa}} | years5 = 2000–2001 | caps5 = 33 | goals5 = 6 | clubs5 = {{Fb team Beitar Jerusalem}} | years6 = 2001–2005 | caps6 = 101 | goals6 = 23 | clubs6 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years7 = 2005–2007 | caps7 = 52 | goals7 = 5 | clubs7 = {{Fb team Maccabi Tel Aviv}} | years8 = 2007–2008 | caps8 = 28 | goals8 = 3 | clubs8 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years9 = 2008–2009 | caps9 = 4 | goals9 = 0 | clubs9 = {{Fb team Hajduk Split}} | nationalyears1 = 2002–2004 | nationalcaps1 = 19 | nationalgoals1 = 1 | nationalteam1 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]] }} '''Џовани Росо''' (роден на [[17 ноември]] [[1972]] година, во [[Сплит]]) — [[Хрвати|хрватски]] поранешен [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]].<ref name="hns"/> ==Биографија== Роден во [[Сплит]], [[Хрватска]], тој има [[Италија|италијански]] корени. Бидејќи најголемиот дел од својата кариера го поминал во [[Израел]], течно зборува [[хебрејски јазик]] и има израелско државјанство.<ref name="gol.dnevnik.hr">{{cite web|url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/nogomet/giovanni-rosso-odlucio-zavrsiti-karijeru.html|title=Đovani Roso odlučio završiti karijeru|date=10 June 2009|work=gol.dnevnik.hr|language=hr|access-date=11 September 2020}}</ref> Росо учествувал во изралескиот [[ријалити-телевизија|ријалити-програм]] наречен ''[[HaMerotz LaMillion 2]]'' („Неверојатната трка: Израел“) сниман во [[Дубровник]]. Во 2019 година учествувал и победил во израелскиот ''[[Survivor: VIP (Израел) 2019|Survivor]]''. ==Клупска кариера== Својата кариера ја започнал во татковината во раните 1990-тите години, играјќи за екипите на [[НК Задар|Задар]] и [[НК Загреб|Загреб]]. Во 1997 година се преселил во [[Израел]], каде уживал голем успех и слава. Играл за пет израелски клубови: [[ФК Хапоел Бершева|Хапоел Бершева]], [[ФК Хапоел Хаифа|Хапоел Хаифа]], [[ФК Беитар Ерусалим|Беитар Ерусалим]], [[ФК Макаби Хаифа|Макаби Хаифа]] и [[ФК Макаби Тел Авив|Макаби Тел Авив]]. Освоил 4 [[Премиер лига на Израел|израелски првенства]], едно со Хапоел Хаифа (1998-1999) и три со Макаби Хаифа (2001–2002, 2003–2004, 2004–2005) и два купа на земјата со Хапоел Бершева (1997) и Макаби Хаифа (2002). Исто така, со Макаби Хаифа играл и во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[УЕФА Лига на шампиони 2002-2003|сезоната 2002-2003]], покрај другите и против {{Fb team (N) Manchester United}}. Признат е како еден од најдобрите странски играчи кои играле во израелското првенство и двапати (1999 и 2002) ја понел наградата за [[Фудбалер на годината во Израел]]. По 12 години во Израел, тој се вратил во Хрватска каде ја завршил својата кариера во родниот град носејќи го дресот на [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук]], за кој одиграл само 4 натпревари како резултат на бројни проблеми со повреди.<ref name="gol.dnevnik.hr"/> == Репрезентативна кариера == За [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватската репрезентација]] дебитирал во ноември 2002 година, во пријателски натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Романија|Романија]]. Репрезентативниот дрес го носел во 19 натпревари, на кој постигнал и еден гол.<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kroa-recintlp.html|title=Appearances for Croatia National Team|accessdate=11 December 2022|website=RSSSF}}</ref> Учествувал на [[Европско првенство во фудбал 2004|Европското првенство 2004]], каде го одиграл и својот последен репрезентативен натпревар во групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] во [[Лисабон]].<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=18055|title=Player Database|accessdate=11 December 2022|website=EU-football}}</ref> === Хронологија на репрезетнативните настапи === {{Репрезентативни настапи|HRV}} {{Cronopar|20-11-2002|Темишвар|ROU|0|1|HRV|-|Пријателска|13={{suboff|76}}}} {{Cronopar|12-2-2003|Сплит|HRV|0|0|POL|-|Пријателска|13={{suboff|88}}}} {{Cronopar|29-3-2003|Загреб|HRV|4|0|BEL|-|Квал. за ЕП|2004|13={{yel|26}} {{suboff|46}}}} {{Cronopar|30-4-2003|Солна|SWE|1|2|HRV|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|11-6-2003|Талин|EST|0|1|HRV|-|Квал. за ЕП|2004|13={{subon|79}}}} {{Cronopar|20-8-2003|Ипсвич|ENG|3|1|HRV|-|Пријателска|13={{subon|60}}}} {{Cronopar|6-9-2003|Андора ла Веља|AND|0|3|HRV|1|Квал. за ЕП|2004}} {{Cronopar|10-9-2003|Брисел|BEL|2|1|HRV|-|Квал. за ЕП|2004|13={{suboff|65}}}} {{Cronopar|11-10-2003|Загреб|HRV|1|0|BUL|-|Квал. за ЕП|2004|13={{subon|76}}}} {{Cronopar|15-11-2003|Загреб|HRV|1|1|SVN|-|Квал. за ЕП|2004|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|19-11-2003|Љубљана|SVN|0|1|HRV|-|Квал. за ЕП|2004}} {{Cronopar|18-2-2004|Сплит|HRV|1|2|GER|-|Пријателска|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|31-3-2004|Загреб|HRV|2|2|TUR|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|28-4-2004|Скопје|MKD|0|1|HRV|-|Пријателска|13={{subon|79}}}} {{Cronopar|29-5-2004|Риека|HRV|1|0|SVK|-|Пријателска}} {{Cronopar|5-6-2004|Копенхаген|DEN|1|2|HRV|-|Пријателска|13={{subon|65}}}} {{Cronopar|13-6-2004|Леирија|SUI|0|0|CRO|-|Евро|2004|Прва фаза|13={{subon|16}}}} {{Cronopar|17-6-2004|Леирија|HRV|2|2|FRA|-|Евро|2004|Прва фаза|13={{yel|60}}}} {{Cronopar|21-6-2004|Лисабон|HRV|2|4|ENG|-|Евро|2004|Прва фаза}} {{Cronofin|19|1}} ==Титули== ===Клупски=== ====={{flagsport|ISR}} Хапоел Бершева===== *'''[[Фудбалски куп на Израел|Куп на Израел]]''' : 1 : 1997 ====={{flagsport|ISR}} Хапоел Хаифа===== *'''[[Премиер лига на Израел|Израелско првенство]]''' : 1 : 1998-1999 ====={{flagsport|ISR}} Макаби Хаифа===== *'''[[Премиер лига на Израел|Израелско првенство]]''' : 3 : 2001-2002, 2003-2004, 2004-2005 *'''[[Тото куп]]''' : 1 : 2001-2002 ===Индивидуални=== *[[Фудбалер на годината во Израел]]: 1998-1999, 2001-2002<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/israpoy.html|title = Israel - Player of the Year}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Хрватска |image3=Flag of Croatia.svg }} * [https://uk.soccerway.com/player/rosso-giovanni/SlHJcWfp/ Џовани Росо на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/dovani-roso/profil/spieler/15326 Џовани Росо на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/4117/giovanni-rosso Џовани Росо на espn] * [https://www.worldfootball.net/person/pe14315/dovani-roso/ Џовани Росо на worldfootball] {{Состав на Хрватска на ЕП фудбал 2004}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Росо, Џовани}} [[Категорија:Хрватски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на НК Загреб]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Беитар Ерусалим]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Хаифа]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Тел Авив]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Хајдук Сплит]] [[Категорија:Родени во 1972 година]] s2g431by02r7dlvvu4wncn5uqolru9h 0 1392112 5544808 5542470 2026-04-26T08:11:39Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1350038305|Aerodynamics]]“ 5544808 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Airplane_vortex_edit.jpg|мини|300x300пкс|Прикажана е студија на НАСА за турбуленција на трагите на островот Волопс, 1990 година. [[Вител]] се создава со минување на крило на авион, откриено од чад. Вителските обвивки се еден од многуте појави поврзани со проучувањето на аеродинамиката.]] '''Аеродинамика''' ({{Етимологија|grc|''{{wikt-lang|grc|ἀήρ}}'' ({{grc-transl|ἀήρ}})|air||''{{wikt-lang|grc|δυναμική}}'' ({{grc-transl|δυναμική}})|dynamics}}) - проучување на движењето на [[Земјина атмосфера|воздухот]], особено кога е под влијание на [[Цврста состојба на материјата|цврст]] објект, како што е крило [[Авион|на авион]].<ref>{{Наведена книга|title=A Dictionary of Aviation|last=Wragg|first=David W.|date=1974|publisher=Frederick Fell, Inc.|isbn=0-85045-163-9|edition=1st American|publication-place=New York|page=8}}</ref> Вклучува теми опфатени во областа на [[Хидродинамика|динамиката на флуидите]] и неговата подобласт - [[Динамика на гасовите|динамиката на гасовите]], и е важна област на студии во аеронаутиката. Поимот ''аеродинамика'' често се користи како истозначник за динамика на гасовите, разликата е во тоа што „динамика на гасовите“ се однесува на проучувањето на движењето на сите гасови и не е ограничено на воздухот. Формалното проучување на аеродинамиката започнало во современа смисла во осумнаесеттиот век, иако набљудувањата на темелните концепти како што е [[Аеродинамичен отпор|аеродинамичниот отпор]] се забележани многу порано. Повеќето од раните напори во аеродинамиката биле насочени кон постигнување [[Воздухоплов|лет потежок од воздухот]], што првпат го прикажал [[Ото Лилиентал]] во 1891 година. Оттогаш, употребата на аеродинамиката преку [[Математика|математичка]] анализа, емпириски апроксимации, експериментирање во аеродинамичен тунел и компјутерски симулации основала рационална основа за развој на лет потежок од воздухот и голем број други технологии. Неодамнешната работа во аеродинамиката се сосредоточила на прашања поврзани со [[стислив проток]], турбуленција и гранични слоеви и станува сè повеќе [[Компјутерска динамика на флуиди|компјутерска]] по природа. == Историја == Современата аеродинамика се јавува во седумнаесеттиот век, но аеродинамичните сили луѓето ги користеле илјадници години во [[Едрилица (брод)|едрилици]] и [[Ветерница|ветерници]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://telosnet.com/wind/early.html|title=Wind Power's Beginnings (1000 BC – 1300 AD) Illustrated History of Wind Power Development|publisher=Telosnet.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20101202073417/http://telosnet.com/wind/early.html|archive-date=2010-12-02|accessdate=2011-08-24}}</ref> а слики и приказни за летот се појавуваат низ запишаната историја <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Efr2Ll1OdqMC&pg=PA128|title=Aviation: Reaching for the Sky|last=Berliner|first=Don|publisher=The Oliver Press, Inc.|year=1997|isbn=1-881508-33-1|page=128}}</ref> вклучувајќи ја и [[Старогрчки јазик|старогрчката]] [[легенда]] за [[Икар]] и [[Дедал]].<ref>{{Наведена книга|title=The Metamorphoses|last=Ovid|last2=Gregory, H.|publisher=Signet Classics|year=2001|isbn=0-451-52793-3|oclc=45393471}}</ref> Темелните концепти на континуум, [[Аеродинамичен отпор|отпор]] и [[Градиент на притисок|градиенти на притисок]] се појавуваат во делата на [[Аристотел]] и [[Архимед]].<ref name="andersonhist">{{Наведена книга|title=A History of Aerodynamics and its Impact on Flying Machines|last=Anderson|first=John David|publisher=Cambridge University Press|year=1997|isbn=0-521-45435-2|location=New York, NY}}</ref> Во 1726 година, сер [[Исак Њутн]] станал првиот човек кој развил теорија за отпор на воздухот,<ref>{{Наведена книга|title=Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, Book II|last=Newton, I.|year=1726}}</ref> што го прави еден од првите аеродинамичари. [[Холанѓани|Холандско]]-[[Швајцарија|швајцарскиот]] математичар [[Даниел Бернули]] продолжил во 1738 година со ''„Хидродинамика“'' во која опишал темелна врска помеѓу притисокот, густината и брзината на проток за [[Нестислив проток|нестислив проток,]] денес познат како [[Бернулиев принцип]], кој обезбедува еден метод за пресметување на аеродинамичниот узгон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/658890/Hydrodynamica#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Hydrodynamica%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia|title=Hydrodynamica|publisher=Britannica Online Encyclopedia|accessdate=2008-10-30}}</ref> Во 1757 година, [[Леонард Ојлер]] ги објавил поопштите [[Ојлерови равенки (динамика на флуиди)|Ојлерови равенки]] кои можеле да се применат и на стисливи и на нестисливи протоци. Ојлеровите равенки биле проширени за да ги вклучат ефектите на вискозитетот во првата половина на 1800-тите, што резултирало со Навје-Стоксовите равенки.<ref>{{Наведено списание|last=Navier, C. L. M. H.|year=1827|title=Memoire Sur les Lois du Mouvement des fluides|journal=Mémoires de l'Académie des Sciences|volume=6|pages=389–440}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Stokes, G.|year=1845|title=On the Theories of the Internal Friction of Fluids in Motion|url=https://archive.org/details/cbarchive_39179_onthetheoriesoftheinternalfric1849|journal=Transactions of the Cambridge Philosophical Society|volume=8|pages=287–305}}</ref> Навје-Стоксовите равенки се најопштите управувачки равенки за проток на флуиди, но тешко се решаваат за протокот околу сите освен наједноставните облици. [[Податотека:WB_Wind_Tunnel.jpg|мини|Реплика од [[Аеродинамичен тунел|аеродинамичниот тунел]] на [[Браќа Рајт|браќата Рајт]] е изложена во Воздухопловниот и вселенскиот центар на Вирџинија во Хемптон. Аеродинамичните тунели биле клучни во развојот и валидацијата на законите на аеродинамиката.]] Во 1799 година, [[Џорџ Кејли|сер Џорџ Кејли]] станал првиот човек кој ги идентификувал четирите аеродинамични сили на летот ([[тежина]], узгон, отпор и [[потисок]] ), како и односите меѓу нив, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.centennialofflight.gov/essay/Prehistory/Cayley/PH2.htm|title=U.S Centennial of Flight Commission – Sir George Cayley.|archive-url=https://web.archive.org/web/20080920052758/http://centennialofflight.gov/essay/Prehistory/Cayley/PH2.htm|archive-date=20 September 2008|accessdate=2008-09-10|quote=Sir George Cayley, born in 1773, is sometimes called the Father of Aviation. A pioneer in his field, he was the first to identify the four aerodynamic forces of flight – weight, lift, drag, and thrust and their relationship. He was also the first to build a successful human-carrying glider. Cayley described many of the concepts and elements of the modern airplane and was the first to understand and explain in engineering terms the concepts of lift and thrust.}}</ref> и со тоа го исцртал патот кон постигнување лет потежок од воздухот за следниот век. Во 1871 година, Франсис Херберт Венхам го изградил првиот аеродинамичен тунел, овозможувајќи прецизни мерења на аеродинамичните сили. Теориите за отпор ги развиле [[Жан ле Рон д'Аламбер|Жан Ле Рон д'Аламбер]], <ref>{{Наведена книга|title=Essai d'une nouvelle theorie de la resistance des fluides|last=d'Alembert, J.|year=1752}}</ref> [[Густав Роберт Кирхоф|Густав Кирхоф]], <ref>{{Наведено списание|last=Kirchhoff, G.|year=1869|title=Zur Theorie freier Flussigkeitsstrahlen|url=https://zenodo.org/record/1448898|journal=Journal für die reine und angewandte Mathematik|volume=1869|issue=70|pages=289–298|doi=10.1515/crll.1869.70.289}}</ref> и [[Џон Страт|Лорд Рејли]] . <ref>{{Наведено списание|last=Rayleigh, Lord|year=1876|title=On the Resistance of Fluids|url=https://zenodo.org/record/1431123|journal=Philosophical Magazine|volume=2|issue=13|pages=430–441|doi=10.1080/14786447608639132}}</ref> Во 1889 година, Шарл Ренар, [[Французи|француски]] воздухопловен инженер, станал првиот човек кој разумно ја предвидел потребната моќност за одржлив лет. <ref>{{Наведено списание|last=Renard, C.|year=1889|title=Nouvelles experiences sur la resistance de l'air|journal=L'Aéronaute|volume=22|pages=73–81}}</ref> [[Ото Лилиентал]], првиот човек кој станал многу успешен со летови со едрилица, бил и првиот кој предложил тенки, закривени [[Аеропрофил|аеродинамични профили]] кои би произвеле висок узгон и низок отпор. Надоврзувајќи се на овие случувања, како и на истражувањата спроведени во нивниот сопствен аеродинамичен тунел, [[Браќа Рајт|браќата Рајт]] го полетале првиот моторен авион на 17 декември 1903 година. За време на првите летови, [[Фредерик В. Ланчестер]],<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/aerodynamicscons00lanc|title=Aerodynamics|last=Lanchester, F. W.|year=1907}}</ref> [[Мартин Кута]] и Николај Жуковски независно создале теории кои ја поврзуваа циркулацијата на протокот на флуид со подигнувањето. Кута и Жуковски потоа развиле дводимензионална теорија за крилата. Проширувајќи ја работата на Ланчестер, [[Лудвиг Прантл]] е заслужен за развојот на математиката<ref>{{Наведена книга|title=Tragflügeltheorie|last=Prandtl, L.|publisher=Göttinger Nachrichten, mathematischphysikalische Klasse, 451–477|year=1919}}</ref> зад теориите за тенки аеропрофили и линии за подигнување, како и за работата со гранични слоеви. [[Податотека:Smooth_Finish_Makes_Smooth_Flying_Art.IWMPST14268.jpg|мини|Постер на Министерството за производство на воздухоплови за аеродинамика]] Со зголемувањето на брзината на авионите, конструкторите почнале да се соочуваат со предизвици поврзани со стисливоста на воздухот при брзини блиски до брзината на звукот. Разликите во протокот на воздух под такви услови довеле до проблеми во контролата на авионите, зголемен отпор поради ударни бранови и закана од структурен дефект поради [[Аероеластичност|аероеластично треперење]]. Односот на брзината на протокот кон брзината на звукот бил наречен Махов број по Ернст Мах, кој бил еден од првите што ги истражувал својствата на суперсоничниот проток. Макорн Ренкин и [[Пјер Анри Игонио]] независно ја развиле теоријата за својствата на протокот пред и по ударниот бран, додека [[Јакоб Акерет]] ја водел почетната работа за пресметување на подигнувањето и отпорот на суперсоничните аеропрофили.<ref>{{Наведено списание|last=Ackeret, J.|year=1925|title=Luftkrafte auf Flugel, die mit der grosser also Schallgeschwindigkeit bewegt werden|journal=Zeitschrift für Flugtechnik und Motorluftschiffahrt|volume=16|pages=72–74}}</ref> Теодор фон Карман и [[Хју Латимер Драјден]] го вовеле поимот трансоник за да ги опишат брзините на проток помеѓу [[Критичен Махов број|критичниот Махов број]] и Мах 1, каде што отпорот брзо се зголемува. Брзото зголемување на отпорот ги навело аеродинамичарите и пилотите да не се согласат дали суперсоничниот лет е остварлив сè додека не се пробил [[Звучен ѕид|звучниот ѕид]] во 1947 година со авионот Bell X-1. Кога звучниот ѕид бил пробиен, разбирањето на аеродинамичарите за супсоничниот и нискиот суперсоничен тек веќе созреале. [[Студена војна|Студената војна]] ја поттикнала конструкцијата на постојано еволуирачка линија на високоперформансни авиони. [[Компјутерска динамика на флуиди|Компјутерската динамика на флуиди]] започнала како обид да се решат својствата на протокот околу сложени објекти и брзо се развила до точка каде што целиот авион може да се проектира со помош на компјутерски софтвер, со тестови во аеротунел проследени со тестови за летање за да се потврдат компјутерските предвидувања. Разбирањето на суперсоничниот и хиперсоничниот аеродинамичен систем созреале од 1960-тите, а целите на аеродинамичарите се префрлиле од однесувањето на протокот на флуид кон инженерството на возило така што тоа ќе комуницира предвидливо со протокот на флуид. Проектирањето авиони за суперсонични и хиперсонични услови, како и желбата да се подобри аеродинамичната ефикасност на тековните авиони и погонски системи, продолжува да мотивира нови истражувања во аеродинамиката, додека работата продолжува да се врши на важни проблеми во основната аеродинамична теорија поврзана со турбуленцијата на протокот и постоењето и единственоста на аналитичките решенија на Навје-Стоксовите равенки. [[Категорија:Воздухопловно-вселенска техника]] [[Категорија:Аеродинамика]] 5xfexw6c5tzanzd2nzzygpppjc84rjd 5544809 5544808 2026-04-26T08:13:35Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5544809 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Airplane_vortex_edit.jpg|мини|300x300пкс|Прикажана е студија на НАСА за турбуленција на трагите на островот Волопс, 1990 година. [[Вител]] се создава со минување на крило на авион, откриено од чад. Вителските обвивки се еден од многуте појави поврзани со проучувањето на аеродинамиката.]] '''Аеродинамика''' ({{Етимологија|grc|''{{wikt-lang|grc|ἀήρ}}'' ({{grc-transl|ἀήρ}})|air||''{{wikt-lang|grc|δυναμική}}'' ({{grc-transl|δυναμική}})|dynamics}}) — проучување на движењето на [[Земјина атмосфера|воздухот]], особено кога е под влијание на [[Цврста состојба на материјата|цврст]] објект, како што е крило [[Авион|на авион]].<ref>{{Наведена книга|title=A Dictionary of Aviation|last=Wragg|first=David W.|date=1974|publisher=Frederick Fell, Inc.|isbn=0-85045-163-9|edition=1st American|publication-place=New York|page=8}}</ref> Вклучува теми опфатени во областа на [[Хидродинамика|динамиката на флуидите]] и неговата подобласт - [[Динамика на гасовите|динамиката на гасовите]], и е важна област на студии во аеронаутиката. Поимот ''аеродинамика'' често се користи како истозначник за динамика на гасовите, разликата е во тоа што „динамика на гасовите“ се однесува на проучувањето на движењето на сите гасови и не е ограничено на воздухот. Формалното проучување на аеродинамиката започнало во современа смисла во осумнаесеттиот век, иако набљудувањата на темелните концепти како што е [[Аеродинамичен отпор|аеродинамичниот отпор]] се забележани многу порано. Повеќето од раните напори во аеродинамиката биле насочени кон постигнување [[Воздухоплов|лет потежок од воздухот]], што првпат го прикажал [[Ото Лилиентал]] во 1891 година. Оттогаш, употребата на аеродинамиката преку [[Математика|математичка]] анализа, емпириски апроксимации, експериментирање во аеродинамичен тунел и компјутерски симулации основала рационална основа за развој на лет потежок од воздухот и голем број други технологии. Неодамнешната работа во аеродинамиката се сосредоточила на прашања поврзани со [[стислив проток]], турбуленција и гранични слоеви и станува сè повеќе [[Компјутерска динамика на флуиди|компјутерска]] по природа. == Историја == Современата аеродинамика се јавува во седумнаесеттиот век, но аеродинамичните сили луѓето ги користеле илјадници години во [[Едрилица (брод)|едрилици]] и [[Ветерница|ветерници]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://telosnet.com/wind/early.html|title=Wind Power's Beginnings (1000 BC – 1300 AD) Illustrated History of Wind Power Development|publisher=Telosnet.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20101202073417/http://telosnet.com/wind/early.html|archive-date=2010-12-02|accessdate=2011-08-24}}</ref> а слики и приказни за летот се појавуваат низ запишаната историја <ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Efr2Ll1OdqMC&pg=PA128|title=Aviation: Reaching for the Sky|last=Berliner|first=Don|publisher=The Oliver Press, Inc.|year=1997|isbn=1-881508-33-1|page=128}}</ref> вклучувајќи ја и [[Старогрчки јазик|старогрчката]] [[легенда]] за [[Икар]] и [[Дедал]].<ref>{{Наведена книга|title=The Metamorphoses|last=Ovid|last2=Gregory, H.|publisher=Signet Classics|year=2001|isbn=0-451-52793-3|oclc=45393471}}</ref> Темелните концепти на континуум, [[Аеродинамичен отпор|отпор]] и [[Градиент на притисок|градиенти на притисок]] се појавуваат во делата на [[Аристотел]] и [[Архимед]].<ref name="andersonhist">{{Наведена книга|title=A History of Aerodynamics and its Impact on Flying Machines|last=Anderson|first=John David|publisher=Cambridge University Press|year=1997|isbn=0-521-45435-2|location=New York, NY}}</ref> Во 1726 година, сер [[Исак Њутн]] станал првиот човек кој развил теорија за отпор на воздухот,<ref>{{Наведена книга|title=Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, Book II|last=Newton, I.|year=1726}}</ref> што го прави еден од првите аеродинамичари. [[Холанѓани|Холандско]]-[[Швајцарија|швајцарскиот]] математичар [[Даниел Бернули]] продолжил во 1738 година со ''„Хидродинамика“'' во која опишал темелна врска помеѓу притисокот, густината и брзината на проток за [[Нестислив проток|нестислив проток,]] денес познат како [[Бернулиев принцип]], кој обезбедува еден метод за пресметување на аеродинамичниот узгон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/658890/Hydrodynamica#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Hydrodynamica%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia|title=Hydrodynamica|publisher=Britannica Online Encyclopedia|accessdate=2008-10-30}}</ref> Во 1757 година, [[Леонард Ојлер]] ги објавил поопштите [[Ојлерови равенки (динамика на флуиди)|Ојлерови равенки]] кои можеле да се применат и на стисливи и на нестисливи протоци. Ојлеровите равенки биле проширени за да ги вклучат ефектите на вискозитетот во првата половина на 1800-тите, што резултирало со Навје-Стоксовите равенки.<ref>{{Наведено списание|last=Navier, C. L. M. H.|year=1827|title=Memoire Sur les Lois du Mouvement des fluides|journal=Mémoires de l'Académie des Sciences|volume=6|pages=389–440}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Stokes, G.|year=1845|title=On the Theories of the Internal Friction of Fluids in Motion|url=https://archive.org/details/cbarchive_39179_onthetheoriesoftheinternalfric1849|journal=Transactions of the Cambridge Philosophical Society|volume=8|pages=287–305}}</ref> Навје-Стоксовите равенки се најопштите управувачки равенки за проток на флуиди, но тешко се решаваат за протокот околу сите освен наједноставните облици. [[Податотека:WB_Wind_Tunnel.jpg|мини|Реплика од [[Аеродинамичен тунел|аеродинамичниот тунел]] на [[Браќа Рајт|браќата Рајт]] е изложена во Воздухопловниот и вселенскиот центар на Вирџинија во Хемптон. Аеродинамичните тунели биле клучни во развојот и валидацијата на законите на аеродинамиката.]] Во 1799 година, [[Џорџ Кејли|сер Џорџ Кејли]] станал првиот човек кој ги идентификувал четирите аеродинамични сили на летот ([[тежина]], узгон, отпор и [[потисок]] ), како и односите меѓу нив, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.centennialofflight.gov/essay/Prehistory/Cayley/PH2.htm|title=U.S Centennial of Flight Commission – Sir George Cayley.|archive-url=https://web.archive.org/web/20080920052758/http://centennialofflight.gov/essay/Prehistory/Cayley/PH2.htm|archive-date=20 September 2008|accessdate=2008-09-10|quote=Sir George Cayley, born in 1773, is sometimes called the Father of Aviation. A pioneer in his field, he was the first to identify the four aerodynamic forces of flight – weight, lift, drag, and thrust and their relationship. He was also the first to build a successful human-carrying glider. Cayley described many of the concepts and elements of the modern airplane and was the first to understand and explain in engineering terms the concepts of lift and thrust.}}</ref> и со тоа го исцртал патот кон постигнување лет потежок од воздухот за следниот век. Во 1871 година, Франсис Херберт Венхам го изградил првиот аеродинамичен тунел, овозможувајќи прецизни мерења на аеродинамичните сили. Теориите за отпор ги развиле [[Жан ле Рон д'Аламбер|Жан Ле Рон д'Аламбер]], <ref>{{Наведена книга|title=Essai d'une nouvelle theorie de la resistance des fluides|last=d'Alembert, J.|year=1752}}</ref> [[Густав Роберт Кирхоф|Густав Кирхоф]], <ref>{{Наведено списание|last=Kirchhoff, G.|year=1869|title=Zur Theorie freier Flussigkeitsstrahlen|url=https://zenodo.org/record/1448898|journal=Journal für die reine und angewandte Mathematik|volume=1869|issue=70|pages=289–298|doi=10.1515/crll.1869.70.289}}</ref> и [[Џон Страт|Лорд Рејли]] . <ref>{{Наведено списание|last=Rayleigh, Lord|year=1876|title=On the Resistance of Fluids|url=https://zenodo.org/record/1431123|journal=Philosophical Magazine|volume=2|issue=13|pages=430–441|doi=10.1080/14786447608639132}}</ref> Во 1889 година, Шарл Ренар, [[Французи|француски]] воздухопловен инженер, станал првиот човек кој разумно ја предвидел потребната моќност за одржлив лет. <ref>{{Наведено списание|last=Renard, C.|year=1889|title=Nouvelles experiences sur la resistance de l'air|journal=L'Aéronaute|volume=22|pages=73–81}}</ref> [[Ото Лилиентал]], првиот човек кој станал многу успешен со летови со едрилица, бил и првиот кој предложил тенки, закривени [[Аеропрофил|аеродинамични профили]] кои би произвеле висок узгон и низок отпор. Надоврзувајќи се на овие случувања, како и на истражувањата спроведени во нивниот сопствен аеродинамичен тунел, [[Браќа Рајт|браќата Рајт]] го полетале првиот моторен авион на 17 декември 1903 година. За време на првите летови, [[Фредерик В. Ланчестер]],<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/aerodynamicscons00lanc|title=Aerodynamics|last=Lanchester, F. W.|year=1907}}</ref> [[Мартин Кута]] и Николај Жуковски независно создале теории кои ја поврзуваа циркулацијата на протокот на флуид со подигнувањето. Кута и Жуковски потоа развиле дводимензионална теорија за крилата. Проширувајќи ја работата на Ланчестер, [[Лудвиг Прантл]] е заслужен за развојот на математиката<ref>{{Наведена книга|title=Tragflügeltheorie|last=Prandtl, L.|publisher=Göttinger Nachrichten, mathematischphysikalische Klasse, 451–477|year=1919}}</ref> зад теориите за тенки аеропрофили и линии за подигнување, како и за работата со гранични слоеви. [[Податотека:Smooth_Finish_Makes_Smooth_Flying_Art.IWMPST14268.jpg|мини|Постер на Министерството за производство на воздухоплови за аеродинамика]] Со зголемувањето на брзината на авионите, конструкторите почнале да се соочуваат со предизвици поврзани со стисливоста на воздухот при брзини блиски до брзината на звукот. Разликите во протокот на воздух под такви услови довеле до проблеми во контролата на авионите, зголемен отпор поради ударни бранови и закана од структурен дефект поради [[Аероеластичност|аероеластично треперење]]. Односот на брзината на протокот кон брзината на звукот бил наречен Махов број по Ернст Мах, кој бил еден од првите што ги истражувал својствата на суперсоничниот проток. Макорн Ренкин и [[Пјер Анри Игонио]] независно ја развиле теоријата за својствата на протокот пред и по ударниот бран, додека [[Јакоб Акерет]] ја водел почетната работа за пресметување на подигнувањето и отпорот на суперсоничните аеропрофили.<ref>{{Наведено списание|last=Ackeret, J.|year=1925|title=Luftkrafte auf Flugel, die mit der grosser also Schallgeschwindigkeit bewegt werden|journal=Zeitschrift für Flugtechnik und Motorluftschiffahrt|volume=16|pages=72–74}}</ref> Теодор фон Карман и [[Хју Латимер Драјден]] го вовеле поимот трансоник за да ги опишат брзините на проток помеѓу [[Критичен Махов број|критичниот Махов број]] и Мах 1, каде што отпорот брзо се зголемува. Брзото зголемување на отпорот ги навело аеродинамичарите и пилотите да не се согласат дали суперсоничниот лет е остварлив сè додека не се пробил [[Звучен ѕид|звучниот ѕид]] во 1947 година со авионот Bell X-1. Кога звучниот ѕид бил пробиен, разбирањето на аеродинамичарите за супсоничниот и нискиот суперсоничен тек веќе созреале. [[Студена војна|Студената војна]] ја поттикнала конструкцијата на постојано еволуирачка линија на високоперформансни авиони. [[Компјутерска динамика на флуиди|Компјутерската динамика на флуиди]] започнала како обид да се решат својствата на протокот околу сложени објекти и брзо се развила до точка каде што целиот авион може да се проектира со помош на компјутерски софтвер, со тестови во аеротунел проследени со тестови за летање за да се потврдат компјутерските предвидувања. Разбирањето на суперсоничниот и хиперсоничниот аеродинамичен систем созреале од 1960-тите, а целите на аеродинамичарите се префрлиле од однесувањето на протокот на флуид кон инженерството на возило така што тоа ќе комуницира предвидливо со протокот на флуид. Проектирањето авиони за суперсонични и хиперсонични услови, како и желбата да се подобри аеродинамичната ефикасност на тековните авиони и погонски системи, продолжува да мотивира нови истражувања во аеродинамиката, додека работата продолжува да се врши на важни проблеми во основната аеродинамична теорија поврзана со турбуленцијата на протокот и постоењето и единственоста на аналитичките решенија на Навје-Стоксовите равенки. ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Воздухопловно-вселенска техника]] [[Категорија:Аеродинамика]] 40esfyd5sxpmy3y5jt1qt7oxgtkgf7g 0 1392547 5544602 5544446 2026-04-25T13:33:20Z Andrew012p 85224 5544602 wikitext text/x-wiki '''Лужички студии''' — академска дисциплина што се занимава со [[Лужички јазици|лужичкиот јазик]] и [[Лужичка литература|литература]].<ref name=":0">{{Наведени вести|url=https://www.spiegel.de/lebenundlernen/uni/orchideenfach-sorabistik-bloss-keine-ostereier-a-356457.html|title=Orchideenfach Sorabistik: Bloß keine Ostereier|last=Werner|first=Christian|date=27 May 2005|work=Der Spiegel|access-date=11 March 2023|language=de-DE|issn=2195-1349}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sueddeutsche.de/bildung/studium-studienfaecher-sorabistik-leipzig-1.4940719|title=Ungewöhnliche Studienfächer: Sorabistik|last=Dignös|first=Eva|date=25 August 2020|work=Süddeutsche Zeitung|language=de|accessdate=11 March 2023}}</ref> Тоа претставува подобласт на [[Славистика|славистиката]]. == Моментална ситуација == Единствениот институт за студии по лужички јазик се наоѓа на Универзитетот во Лајпциг (германски: ''Institut für Sorabistik''; горнолужички: ''Institut za sorabistiku'').<ref name=":0">{{Cite news |last=Werner |first=Christian |date=27 May 2005 |title=Orchideenfach Sorabistik: Bloß keine Ostereier |language=de-DE |work=Der Spiegel |url=https://www.spiegel.de/lebenundlernen/uni/orchideenfach-sorabistik-bloss-keine-ostereier-a-356457.html |access-date=11 March 2023 |issn=2195-1349}}</ref> Универзитетот во Потсдам ја објавува серијата ''Potsdamer Beiträge'' zur Sorabistik. Дополнително, лужичкиот институт спроведува истражувања во студиите по лужички јазик и на секои две години го објавува ''Lětopis'', единственото списание за студии по лужички јазик.<ref>{{Cite web |title=Podstupimske pśinoski k Sorabistice = Potsdamer Beiträge zur Sorabistik |url=https://publishup.uni-potsdam.de/opus4-ubp/solrsearch/index/search/searchtype/series/id/1 |access-date=11 March 2023 |website=Universität Potsdam}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Scholze |first=Dietrich |title=Sorabistik |url=https://www.sorabicon.de/hsb/kulturlexikon/artikel/prov_o4j_lbj_f3b/ |access-date=11 March 2023 |website=Sorabicon |publisher=Serbski Institut |language=de}}</ref><ref name="Sorabistik">{{Cite web |last= |first= |title=Sorabistik |url=https://www.kleinefaecher.de/kartierung/kleine-faecher-von-a-z.html?tx_dmdb_monitoring%5BdisciplineTaxonomy%5D=111&cHash=7018d63ab210487b9743c30ed0b2833d |access-date=11 March 2023 |website=Portal Kleine Fächer |language=de}}</ref> Студентите можат да стекнат диплома или да магистрираат по студии по лужички јазик на Универзитетот во Лајпциг. Понатаму, достапни се и степени за образование на лужички јазик.<ref>{{Cite web |title=Studienangebot |url=https://www.philol.uni-leipzig.de/sorabistik/studium/studienangebot |access-date=11 March 2023 |website=Universität Leipzig |language=de}}</ref> ==Историја== Иницирана од [[Адолф Черни]], лужичката литература се предава на Карловиот универзитет во Прага уште од 19 век. Од 1933 година, постела катедра за лужичка литература, првично држена од Јозеф Пата. Во 1842 година, Јан Петр Јордан, лужички лингвист, станал предавач по славистика со посебен фокус на лужичкиот јазик во [[Лајпциг]].<ref>{{Cite web |title=Geschichte des Instituts |url=https://www.philol.uni-leipzig.de/sorabistik/institut/geschichte |access-date=11 March 2023 |website=Universität Leipzig |language=de}}</ref><ref name=":1" /> Историјата на институционализираните студии по лужички јазик започнала во 1950-тите години со создавањето на [[Лужички етнолошки институт|Лужичкиот етнолошки институт]] во Бауцен и Институтот за студии по лужички јазик во Лајпциг.<ref name="Sorabistik"/><ref name=":0"/> За разлика од студентите од повеќето помали академски дисциплини, дипломираните студенти по лужички јазик се барани во Лужица, бидејќи покраините [[Саксонија]] и [[Бранденбург]] гарантираат дека се достапни часови по лужички јазик.<ref>{{Cite web |last=Michael |first=Mark |date=1 August 2010 |title=Sorabistik - ein Studienfach mit Jobgarantie |url=https://www.dw.com/de/sorabistik-ein-studienfach-mit-jobgarantie/a-5849326 |access-date=11 March 2023 |website=Deutsche Welle |language=de-DE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Profil |url=https://www.philol.uni-leipzig.de/sorabistik/institut/profil |access-date=11 March 2023 |website=Universität Leipzig |language=de}}</ref> == Значајни луѓе == * Адолф Черни (1864–1952) од Чешка; * [[Јан Арношт Смолер]] (1816–1884) од Германија; * [[Хајнц Шустер-Шевц]] (1927–2021) од Германија; * [[:de:Edward Wornar|Едвард Ворнар]] (роден 1966) од Германија. == За понатамошно читање == * {{Cite book |last=Zeil |first=Wilhelm |title=Sorabistik in Deutschland: eine wissenschaftsgeschichtliche Bilanz aus fünf Jahrhunderten |publisher=Domowina-Verlag |year=1996 |isbn=3-7420-1679-2 |series=Schriften des Sorbischen Instituts |volume=12 |location=Bautzen |language=de-DE}} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Наведена мрежна страница|url=https://sorb.philol.uni-leipzig.de/start/|title=Institut für Sorabistik an der Universität Leipzig|accessdate=16 July 2016}} * {{Наведена мрежна страница|url=https://www.spiegel.de/lebenundlernen/uni/orchideenfach-sorabistik-bloss-keine-ostereier-a-356457.html|title=Orchideenfach Sorabistik: Bloß keine Ostereier|last=Christian|first=Werner|date=27 мај 2005|work=Der Spiegel|language=de-DE|accessdate=11 March 2023}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://usvs.ff.cuni.cz/sorabistika-serbsce.php/|title=Karlsuniversität in Prag, Sorabistik|accessdate=13 March 2011}} [[Категорија:Славистика]] [[Категорија:Словенска култура]] [[Категорија:Културологија]] phx54x831rrdsrgqquh2mm1r0mug448 0 1392555 5544630 5544511 2026-04-25T15:50:25Z Marco Mitrovich 114460 5544630 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Лесковица | native_name = Lescovița | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 52 |lats = 14 |latNS = N | longd = 21 |longm = 32 |longs = 43 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Општина]] | subdivision_name2 = Најдаш | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 127 | population_footnotes = | population_total = 223 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 327281 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Лесковица''' ({{langx|ro|Lescovița}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 223 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на општината Најдаш. Селото е мнозински [[Срби|српско]]. == Историја == Местото првпат се споменува во документи во 1371 година. Во 1774 година, австрискиот царски ревизор Ерлер забележал дека воената населба Лесковица припаѓала на Илидискиот округ, Новопаланачки округ. Населението во тоа време било претежно [[Романци|влашко]].<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", Панчево 2003.</ref> Лесковица е воена населба во 13-от Српско-банатски полк. Според државната шема на православното свештенство во [[Унгарија]] од 1846 година, местото се вика „Лесковиќ“, а таму живеат 827 православни христијани. Православната парохија е основана, а црковните регистри се водат од 1778 година. Црквата е посветена на Свети Пророк Илија, а свештенството во 1846 година го сочинувале парохискиот свештеник Никола Стојчевиќ и капеланот Јован Поповиќ. Во средината на 19 век, забележано е зголемување на бројот на православни христијани. Во 1847 година, имало 827 жители, а во 1867 година имало 946 души.<ref>"Гласник друштва српске словесности", Београд 1872. године</ref> Во 1905 година, Лесковица била мала општина во Најдашкиот округ. Во тоа време, имала 1.195 жители во 235 домови - и била чисто српско место. Од јавните згради, имала српска православна црква и општо училиште. Најблиската пошта била во Најдаш, а телеграма во [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]]. == Демографија == ;Етнички состав во населба (285 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|60}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|33.7}} }} == Религија == == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] qndldm0uai2hk3ilj5dhrsy193dbsvi 5544632 5544630 2026-04-25T16:01:38Z Marco Mitrovich 114460 /* Религија */ 5544632 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Лесковица | native_name = Lescovița | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 52 |lats = 14 |latNS = N | longd = 21 |longm = 32 |longs = 43 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Општина]] | subdivision_name2 = Најдаш | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 127 | population_footnotes = | population_total = 223 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 327281 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Лесковица''' ({{langx|ro|Lescovița}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 223 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на општината Најдаш. Селото е мнозински [[Срби|српско]]. == Историја == Местото првпат се споменува во документи во 1371 година. Во 1774 година, австрискиот царски ревизор Ерлер забележал дека воената населба Лесковица припаѓала на Илидискиот округ, Новопаланачки округ. Населението во тоа време било претежно [[Романци|влашко]].<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", Панчево 2003.</ref> Лесковица е воена населба во 13-от Српско-банатски полк. Според државната шема на православното свештенство во [[Унгарија]] од 1846 година, местото се вика „Лесковиќ“, а таму живеат 827 православни христијани. Православната парохија е основана, а црковните регистри се водат од 1778 година. Црквата е посветена на Свети Пророк Илија, а свештенството во 1846 година го сочинувале парохискиот свештеник Никола Стојчевиќ и капеланот Јован Поповиќ. Во средината на 19 век, забележано е зголемување на бројот на православни христијани. Во 1847 година, имало 827 жители, а во 1867 година имало 946 души.<ref>"Гласник друштва српске словесности", Београд 1872. године</ref> Во 1905 година, Лесковица била мала општина во Најдашкиот округ. Во тоа време, имала 1.195 жители во 235 домови - и била чисто српско место. Од јавните згради, имала српска православна црква и општо училиште. Најблиската пошта била во Најдаш, а телеграма во [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]]. == Демографија == ;Етнички состав во населба (285 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|60}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|33.7}} }} == Религија == Изградбата на православната црква „Свети Илија“ наводно започнала во 1717 година, а имала сламен покрив.<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Помеѓу 1757 и 1789 година, очигледно немало црква, но службите се одржувале во училишна зграда, а потоа во куќа. По војната со Турците во 1788–1791 година, местото за богослужба било завршено и осветено во 1793 година. Во 1797 година, црквата се вели дека била „добра“. Иконостасот бил насликан помеѓу 1842 и 1850 година од иконописецот Михајло Поповиќ од Оравица.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Во исто време, фреските и ѕидните слики биле насликани во 1842 година од Никола Станковиќ од Бела Црква. Во 1865 година, во Лесковица имало парохија од петта класа, со 850 парохијани. Во 1905 година, во Лесковица била организирана црковна општина, со редовно собрание, под претседателство на Петар Стојчевиќ. Црквата тогаш била во добра состојба, портата била опкружена со ѕид и железна ограда, а имало и српски православни гробишта. Во камбанаријата виселе три ѕвона. Православната парохија била од петта класа на плаќање, имала парохиска куќа и парохиска сесија од 34 кј земјиште. Парохиски свештеник во тоа време бил свештеникот Александар Ѓорѓевиќ, роден во [[Вршац]], кој служел како администратор на местото од 1892 до 1905 година.<ref>Мата Косовац, наведено дело</ref> == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] oyau13ojk4ow5kw2cdhg3gheu4wadqq 5544633 5544632 2026-04-25T16:05:25Z Marco Mitrovich 114460 /* Образование */ 5544633 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Лесковица | native_name = Lescovița | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 52 |lats = 14 |latNS = N | longd = 21 |longm = 32 |longs = 43 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Општина]] | subdivision_name2 = Најдаш | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 127 | population_footnotes = | population_total = 223 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 327281 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Лесковица''' ({{langx|ro|Lescovița}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 223 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на општината Најдаш. Селото е мнозински [[Срби|српско]]. == Историја == Местото првпат се споменува во документи во 1371 година. Во 1774 година, австрискиот царски ревизор Ерлер забележал дека воената населба Лесковица припаѓала на Илидискиот округ, Новопаланачки округ. Населението во тоа време било претежно [[Романци|влашко]].<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", Панчево 2003.</ref> Лесковица е воена населба во 13-от Српско-банатски полк. Според државната шема на православното свештенство во [[Унгарија]] од 1846 година, местото се вика „Лесковиќ“, а таму живеат 827 православни христијани. Православната парохија е основана, а црковните регистри се водат од 1778 година. Црквата е посветена на Свети Пророк Илија, а свештенството во 1846 година го сочинувале парохискиот свештеник Никола Стојчевиќ и капеланот Јован Поповиќ. Во средината на 19 век, забележано е зголемување на бројот на православни христијани. Во 1847 година, имало 827 жители, а во 1867 година имало 946 души.<ref>"Гласник друштва српске словесности", Београд 1872. године</ref> Во 1905 година, Лесковица била мала општина во Најдашкиот округ. Во тоа време, имала 1.195 жители во 235 домови - и била чисто српско место. Од јавните згради, имала српска православна црква и општо училиште. Најблиската пошта била во Најдаш, а телеграма во [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]]. == Демографија == ;Етнички состав во населба (285 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|60}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|33.7}} }} == Религија == Изградбата на православната црква „Свети Илија“ наводно започнала во 1717 година, а имала сламен покрив.<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Помеѓу 1757 и 1789 година, очигледно немало црква, но службите се одржувале во училишна зграда, а потоа во куќа. По војната со Турците во 1788–1791 година, местото за богослужба било завршено и осветено во 1793 година. Во 1797 година, црквата се вели дека била „добра“. Иконостасот бил насликан помеѓу 1842 и 1850 година од иконописецот Михајло Поповиќ од Оравица.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Во исто време, фреските и ѕидните слики биле насликани во 1842 година од Никола Станковиќ од Бела Црква. Во 1865 година, во Лесковица имало парохија од петта класа, со 850 парохијани. Во 1905 година, во Лесковица била организирана црковна општина, со редовно собрание, под претседателство на Петар Стојчевиќ. Црквата тогаш била во добра состојба, портата била опкружена со ѕид и железна ограда, а имало и српски православни гробишта. Во камбанаријата виселе три ѕвона. Православната парохија била од петта класа на плаќање, имала парохиска куќа и парохиска сесија од 34 кј земјиште. Парохиски свештеник во тоа време бил свештеникот Александар Ѓорѓевиќ, роден во [[Вршац]], кој служел како администратор на местото од 1892 до 1905 година.<ref>Мата Косовац, наведено дело</ref> == Образование == Училиштето се споменува во 1787 година и во тоа време таму се одржувале служби. Во локалното јавно училиште во 1846 година имало 65 ученици кои ги учел учителот Алекса Поповиќ. Лесковачкиот учител Сава Медаковиќ бил претплатник на училишниот весник во 1862 година, плаќајќи претплата од 1 ф. 50 монети.<ref>"Школски лист", Сомбор 1862. године</ref> Во 1905 година, лесковачкото училиште станало општинско училиште со „општински карактер“ и имало една училишна зграда. Наставник бил Лаврентије Михајловиќ, кој имал 132 ученици во редовни паралелки и 101 дете во воннаставно училиште.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] qtcu7u1tetyvlnlm6k3qyegf73sxu9o 0 1392561 5544795 5544542 2026-04-26T06:00:53Z Marco Mitrovich 114460 5544795 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Нова Молдава | native_name = Moldova Nouă | settlement_type = Населба и Град | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = ROU CS Moldova Noua CoA1.png | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 44 |lats = 09 |latNS = N | longd = 21 |longm = 39 |longs = 56 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = Нова Молдава | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 141 | population_footnotes = | population_as_of = 2021 | population_blank1_title = Населба | population_blank1 = 6.034 | population_density_blank1_km2 = auto | population_blank2_title = Град | population_blank2 = 9.278 | population_density_blank2_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325500 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Нова Нолдава''' ({{langx|ro|Moldova Nouă}}) е град во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 6.034 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Градот Нова Молдава ги опфаќа и населените места [[Стара Молдава]], [[Мачевиќ]] и Молдовица. Поранешното село Стара Молдава било припоено кон местото во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> [[Податотека:Moldova Noua jud Caras-Severin.svg|мини|200п|центар|Град Нова Молдава во карта на округот Караш-Северин]] == Историја == Во раната историја, местото се викало ''Бошњак'' (турски: Bosnyak). Под ова име е запишано во отоманските пописни регистри од 16 век. Селото припаѓало на нахија чие седиште било во блиската Стара Молдава. Името Бошњак преживеало до 18 век, кога населбата била реорганизирана и наречена ''Нова Молдава''.<ref>Engel, Pál (1996). A temesvári és moldovai szandzsák törökkori települései (1554-1579). Szeged</ref> Во 1774 година, австрискиот царски ревизор Ерлер забележал дека местото Нова Молдава, со воен статус, припаѓало на округот Ракаждија, Новопаланачки округ. Има рудник за бакар, римокатоличка црква и мешано население, [[Срби|српско]] и [[Романци|влашко]].<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", Панчево 2003.</ref> == Население == ;Етнички состав во градот (9,278 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2021 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-comm2021.htm Ethnic composition, all communes: 2021 census ] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|69.8}} {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|10.7}} {{Столбен постоток|[[Роми]]|brown|1.4}} }} == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Општини во Романија]] [[Категорија:Градови во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] kgvmvovttl4v2j1h1slrbqi4m9qxoal 0 1392578 5544583 2026-04-25T13:13:32Z ~2026-25396-42 132582 Создавање на страница за ФК Партизан Обршани 5544583 wikitext text/x-wiki {{краток опис|Фудбалски клуб}}{{Инфокутија фудбалски клуб|||clubname=Партизан Обршани|image=FK Partizan Obrsani Logo.jpg|upright=0.8|fullname=Фудбалски клуб Партизан Обршани|founded={{датум на основање и возраст|1947}}|chairman=|manager=Дејан Смугрески|ground=Стадион Обршани|capacity=|league=ОФЛ Прилеп 2|season=2025–26|position=[[Општинска фудбалска лига|ОФЛ Прилеп 2]], 2. место|pattern_la1=|pattern_b1=_shouldersonwhite|pattern_ra1=|leftarm1=000001|body1=000001|rightarm1=000001|shorts1=000001|socks1=000001|pattern_la2=|pattern_b2=_shouldersonblack|pattern_ra2=|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF}}'''ФК Партизан Обршани''' ({{јазичен назив|mk|FK Partizan Obršani}}) е [[Фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. == Историја == Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] {{на јазик|mk}} * [https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] {{на јазик|en}} * [http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{на јазик|mk|en}} jh424jori3d9let7lvlo0ert00z9efu 5544584 5544583 2026-04-25T13:14:32Z ~2026-25396-42 132582 5544584 wikitext text/x-wiki {{краток опис|Фудбалски клуб}} {{Инфокутија фудбалски клуб | ime = Партизан Обршани | slika = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | celosno_ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | osnovan = {{датум на основање и возраст|1947}} | trener = Дејан Смугрески | teren = Стадион Обршани | liga = ОФЛ Прилеп 2 | sezona = 2025–26 | pozicija = [[Општинска фудбалска лига|ОФЛ Прилеп 2]], 2. место | pattern_la1=|pattern_b1=_shouldersonwhite|pattern_ra1= | leftarm1=000001|body1=000001|rightarm1=000001|shorts1=000001|socks1=000001 | pattern_la2=|pattern_b2=_shouldersonblack|pattern_ra2= | leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] a5qgw1eqlfu051hqevzv9hyl7bu5jn8 5544585 5544584 2026-04-25T13:15:26Z ~2026-25396-42 132582 5544585 wikitext text/x-wiki {{краток опис|Фудбалски клуб}} {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно_име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 54yp9au5w1ces2034d7fmxaazf6jhnf 5544586 5544585 2026-04-25T13:16:35Z ~2026-25396-42 132582 5544586 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно_име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 9wklysnjcsksehfxfi90jxcq7vsz154 5544587 5544586 2026-04-25T13:17:40Z ~2026-25396-42 132582 5544587 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] dsrriwjmmzpz02g0wk569gafx7olq5e 5544588 5544587 2026-04-25T13:24:30Z Stefan8230 132583 5544588 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 4nh8l6mp5vt0a5h2klgl7mu1v0iwdta 5544589 5544588 2026-04-25T13:25:07Z Stefan8230 132583 5544589 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | величина = 200 | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] blt1qvdc590drfvvfcis1ys8ib9iqfr 5544590 5544589 2026-04-25T13:26:16Z Stefan8230 132583 5544590 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK_Partizan_Obrsani_Logo.jpg| величина = 200 | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 75pchn2ecw8rlcui66pmgzrsv9bli1d 5544591 5544590 2026-04-25T13:26:31Z Stefan8230 132583 5544591 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | величина = 200 | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] evs902hruxx96c5kzc1wizz1eto31nc 5544592 5544591 2026-04-25T13:27:06Z Stefan8230 132583 5544592 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | опис на слика = Лого на ФК Партизан Обршани | величина = 200 | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 9ay2gpjw4qkhvowxar7pa3fe9obndfo 5544593 5544592 2026-04-25T13:27:53Z Stefan8230 132583 5544593 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб... '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] sxhhr3e3moqhri1mrf5mqlmdln4w46t 5544594 5544593 2026-04-25T13:28:13Z Stefan8230 132583 5544594 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб... '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. | име = Партизан Обршани | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 7b6bolq0e4mqhfkczxqnooeb9qf2260 5544595 5544594 2026-04-25T13:28:37Z Stefan8230 132583 5544595 wikitext text/x-wiki [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб... '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 3qgcgg888dvnjfmck34bcdkidfrk5du 5544596 5544595 2026-04-25T13:28:54Z Stefan8230 132583 5544596 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб... '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 2e4r8zv8wniwk5wa7jhuj35wuzz6cmv 5544597 5544596 2026-04-25T13:30:17Z Stefan8230 132583 5544597 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | лого = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] fh75kv9tdpee6kjuzpwlieuiu0ip9l2 5544598 5544597 2026-04-25T13:30:58Z Stefan8230 132583 5544598 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | лого = File:FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] h7lcpzx88gt3yco8h6tah18iq0mq7yd 5544599 5544598 2026-04-25T13:31:22Z Stefan8230 132583 5544599 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | лого = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] fh75kv9tdpee6kjuzpwlieuiu0ip9l2 5544600 5544599 2026-04-25T13:31:35Z Stefan8230 132583 5544600 wikitext text/x-wiki прати ми го цел код {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб... '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] уреден 8royprfxd4l2o0wh7sbmmz7v7xqya94 5544601 5544600 2026-04-25T13:32:02Z Stefan8230 132583 5544601 wikitext text/x-wiki прати ми го цел код {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = — | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб... '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] уреден m1gy6cxsvz8bernpc9tmkf4i2qw0sid 5544603 5544601 2026-04-25T13:33:23Z Stefan8230 132583 5544603 wikitext text/x-wiki прати ми го цел код {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб... '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Општина Кривогаштани]] уреден 7j3z6rfug2q8cn39td4lsvy7vzhv264 5544604 5544603 2026-04-25T13:34:21Z Stefan8230 132583 5544604 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|горе|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] qb86o4h8fu55n6sispfcvmw2rhmuzsj 5544605 5544604 2026-04-25T13:35:12Z Stefan8230 132583 5544605 wikitext text/x-wiki [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|центар|200п|Лого на ФК Партизан Обршани]] {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] g8hlg7937jwwk3jbu84d6hcqk5mghla 5544606 5544605 2026-04-25T13:36:48Z Stefan8230 132583 5544606 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | name = Партизан Обршани | image = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | image_size = 150 | fullname = Фудбалски клуб Партизан Обршани | founded = 1947 | ground = Стадион Обршани | capacity = 1535 | manager = Дарко Смугрески | league = ОФЛ Прилеп 2 | season = 2025–26 | position = ОФЛ Прилеп 2, 2. место | pattern_la1=|pattern_b1=_shouldersonwhite|pattern_ra1= | leftarm1=000001|body1=000001|rightarm1=000001|shorts1=000001|socks1=000001 | pattern_la2=|pattern_b2=_shouldersonblack|pattern_ra2= | leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF }} '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] 756p51r81z8lmgohzqnedx6x9dj6wxw 5544607 5544606 2026-04-25T13:37:58Z Stefan8230 132583 5544607 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | ime = Партизан Обршани | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} '''ФК Партизан Обршани''' [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|десно|100п|Лого]] е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] co7a42kqx5b0cmufept9onfwizcwer6 5544608 5544607 2026-04-25T13:38:48Z Stefan8230 132583 5544608 wikitext text/x-wiki {{краток опис|Фудбалски клуб}} {{Инфокутија фудбалски клуб | ime = Партизан Обршани | слика = FK Partizan Obrsani Logo.jpg | целосно ime = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = {{датум на основање и возраст|1947}} | тренер = Дејан Смугрески | терен = Стадион Обршани | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место | pattern_la1=|pattern_b1=_shouldersonwhite|pattern_ra1= | leftarm1=000001|body1=000001|rightarm1=000001|shorts1=000001|socks1=000001 | pattern_la2=|pattern_b2=_shouldersonblack|pattern_ra2= | leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF }} '''ФК Партизан Обршани''' ({{јазичен назив|en|FK Partizan Obršani}}) е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] {{на јазик|mk}} *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] {{на јазик|en}} *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{на јазик|mk|en}} {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија|Партизан Обршани]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:1947 основања во Социјалистичка Република Македонија]] [[Категорија:Општина Кривогаштани|ФК]] {{Стаб-фудбал-МКД}} lc2sjejjmrr3nmq0lx1gw7yk5xl5721 5544610 5544608 2026-04-25T13:39:19Z Stefan8230 132583 5544610 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Смугрески | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|горе|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Македонска втора фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] qb86o4h8fu55n6sispfcvmw2rhmuzsj 5544611 5544610 2026-04-25T13:42:43Z Stefan8230 132583 5544611 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Пајпузо | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|горе|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Втора македонска фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] mkgvt2ds82ry4rex3a5xp3yv9hub01b 5544612 5544611 2026-04-25T13:43:05Z Stefan8230 132583 /* Наводи */ 5544612 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Пајпузо | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|горе|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">{{наводна книга|наслов=Книга на фудбалот}}</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Втора македонска фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] ep159ukogvxd1sxywtyfqhwug03y8mt 5544613 5544612 2026-04-25T13:44:48Z Stefan8230 132583 5544613 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија фудбалски клуб | име = Партизан Обршани | целосно име = Фудбалски клуб Партизан Обршани | основан = 1947 | тренер = Дарко Пајпузо | терен = Стадион Обршани | капацитет = 1535 | лига = ОФЛ Прилеп 2 | сезона = 2025–26 | позиција = ОФЛ Прилеп 2, 2. место }} [[Податотека:FK Partizan Obrsani Logo.jpg|мини|горе|десно|Лого на ФК Партизан Обршани]] '''ФК Партизан Обршани''' е [[фудбал|фудбалски]] клуб од селото [[Обршани]] во близина на [[Прилеп]], [[Северна Македонија]]. Клубот моментално се натпреварува во Општинската фудбалска лига — ОФЛ Прилеп 2. ==Историја== Клубот е основан во 1947 година и претставува најстар фудбалски клуб во Општина Кривогаштани.<ref name="kniga">Фудбал Прилеп</ref> Во сезоната 2018–19, клубот се натпреваруваше во [[Втора македонска фудбалска лига|Втората македонска фудбалска лига]] (Источна група), каде завршија на 10. место и беа деградирани. Во сезоната 2025–26, Партизан Обршани се натпреварува во Општинската фудбалска лига ОФЛ Прилеп 2, каде заземаат 2. место на табелата. ==Надворешни врски== *[https://www.facebook.com/pages/FK-PARTIZAN/319508347853 Партизан Обршани на Facebook] *[https://macedonianfootball.com/team/partizan/ Информации на MacedonianFootball] *[http://ffm.mk/ Фудбалска федерација на Македонија] {{DEFAULTSORT:ФК Партизан Обршани}} [[Категорија:Фудбалски клубови во Северна Македонија]] [[Категорија:Фудбалски клубови основани во 1947]] [[Категорија:Општина Кривогаштани]] <references responsive="" /> hhe09a0fdz1cvcdoi6uh76e79rim4oq 10 1392579 5544618 2026-04-25T14:04:20Z Carshalton 30527 Создадена страница со: [[Податотека:Blu e Arancione.svg|20px|Омија Ардија]] {{fb team |t=Омија Ардија |tan=РБ Омија Ардија |tc=JPN |abb={{#if:{{{abb|}}}|OMY}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude>[[Категорија:Fb_team_предлошки Јапонија|Омија Ардија]][[it:Template:Calcio Omiya Ardija]] </noinclude> 5544618 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Blu e Arancione.svg|20px|Омија Ардија]] {{fb team |t=Омија Ардија |tan=РБ Омија Ардија |tc=JPN |abb={{#if:{{{abb|}}}|OMY}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude>[[Категорија:Fb_team_предлошки Јапонија|Омија Ардија]][[it:Template:Calcio Omiya Ardija]] </noinclude> bkg0cx8tjlwpta5snzwp4pprzvz4rl1 5544619 5544618 2026-04-25T14:04:39Z Carshalton 30527 5544619 wikitext text/x-wiki [[Податотека:600px Blu e Arancione con scoiattolo.png|20px|Омија Ардија]] {{fb team |t=Омија Ардија |tan=РБ Омија Ардија |tc=JPN |abb={{#if:{{{abb|}}}|OMY}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude>[[Категорија:Fb_team_предлошки Јапонија|Омија Ардија]][[it:Template:Calcio Omiya Ardija]] </noinclude> h0l2yxjvs069xs95wqmqth03q4fmlkg 0 1392580 5544624 2026-04-25T15:38:50Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Dead_End_movie.jpg | caption = Филмски плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Х... 5544624 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Dead_End_movie.jpg | caption = Филмски плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Холден * [[Лин Шеј]] * Мик Кејн * Били Ашер * [[Амбер Смит]] }} | cinematography = Александар Буоно | music = Грег Де Бел | editing = Антоан Вареј | producer = {{Plainlist| * Џејмс Хут * Соња Шилито * Габриела Столенверк * Сесил Телерман }} | studio = {{Plainlist| * Sagittaire Films * Captain Movies * [[StudioCanal]] }} | distributor = Lions Gate Films | budget = 900.000 долари | gross = 75 милиони долари | released = {{Plainlist| * 30 јануари 2003 (Жерармер) * 12 декември 2003 (Обединето Кралство) * 9 ноември 2004 (САД) }} | runtime = 85 минути | country = {{знаме|Франција}} | language = [[англиски]] }} '''''Ќор-сокак''''' ({{langx|en|Dead End}}) — француски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] и [[трилер]] од [[2003]] г. со елементи на [[црна комедија]], во режија на Жан-Батист Андре и Фабрис Канепа. Премиерата на филмот се одржала на [[30 јануари]] 2003 г.<ref>{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|title=Dead End (2003)|author=Jason Buchanan|date=2012|work=[[The New York Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120065730/https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|archivedate=20 јануари 2012|url-status=dead|department=Movies & TV Dept.}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Последните 20 години, Френк Харингтон неволно го вози своето [[семејство]] на прослава на [[Божиќ]] кај неговата баба. Оваа година, тој одлучува да фати скратен пат. Тоа е најголемата грешка во неговиот живот: кошмарот започнува. Таинствена жена во бело лута низ шумата, оставајќи смрт зад себе. Застрашувачки црн автомобил — чиј возач е невидлив — ги носи жртвите во срцето на ноќта. Секој патоказ покажува кон местоназначение до кое тие никогаш не стигнуваат. Преживеаните им подлегнуваат на паниката и лудилото; длабоко закопаните тајни излегуваат на површина, а Божиќ се претвора во жив пекол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Реј Вајз]] || Френк Харингтон |- | [[Лин Шеј]] || Лора Харингтон |- | Мик Кејн || Ричард Харингтон |- | Александра Холден || Мерион Харингтон |- | Били Ашер || Бред Милер |- | Амбер Смит || жената во бело |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0308152|Dead End}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови на патот]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] 5dd8ew06x1y3pein64coblggbl64hwy 5544627 5544624 2026-04-25T15:42:52Z Andrew012p 85224 5544627 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Ќор-сокак 2003.webp | caption = Филмски плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Холден * [[Лин Шеј]] * Мик Кејн * Били Ашер * [[Амбер Смит]] }} | cinematography = Александар Буоно | music = Грег Де Бел | editing = Антоан Вареј | producer = {{Plainlist| * Џејмс Хут * Соња Шилито * Габриела Столенверк * Сесил Телерман }} | studio = {{Plainlist| * Sagittaire Films * Captain Movies * [[StudioCanal]] }} | distributor = Lions Gate Films | budget = 900.000 долари | gross = 75 милиони долари | released = {{Plainlist| * 30 јануари 2003 (Жерармер) * 12 декември 2003 (Обединето Кралство) * 9 ноември 2004 (САД) }} | runtime = 85 минути | country = {{знаме|Франција}} | language = [[англиски]] }} '''''Ќор-сокак''''' ({{langx|en|Dead End}}) — француски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] и [[трилер]] од [[2003]] г. со елементи на [[црна комедија]], во режија на Жан-Батист Андре и Фабрис Канепа. Премиерата на филмот се одржала на [[30 јануари]] 2003 г.<ref>{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|title=Dead End (2003)|author=Jason Buchanan|date=2012|work=[[The New York Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120065730/https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|archivedate=20 јануари 2012|url-status=dead|department=Movies & TV Dept.}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Последните 20 години, Френк Харингтон неволно го вози своето [[семејство]] на прослава на [[Божиќ]] кај неговата баба. Оваа година, тој одлучува да фати скратен пат. Тоа е најголемата грешка во неговиот живот: кошмарот започнува. Таинствена жена во бело лута низ шумата, оставајќи смрт зад себе. Застрашувачки црн автомобил — чиј возач е невидлив — ги носи жртвите во срцето на ноќта. Секој патоказ покажува кон местоназначение до кое тие никогаш не стигнуваат. Преживеаните им подлегнуваат на паниката и лудилото; длабоко закопаните тајни излегуваат на површина, а Божиќ се претвора во жив пекол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Реј Вајз]] || Френк Харингтон |- | [[Лин Шеј]] || Лора Харингтон |- | Мик Кејн || Ричард Харингтон |- | Александра Холден || Мерион Харингтон |- | Били Ашер || Бред Милер |- | Амбер Смит || жената во бело |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0308152|Dead End}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови на патот]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] rxxzdpgfw8fzseu0bnhi9ms7wifolcu 5544628 5544627 2026-04-25T15:44:02Z Andrew012p 85224 5544628 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Ќор-сокак 2003.webp | caption = Филмски плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Холден * [[Лин Шеј]] * Мик Кејн * Били Ашер * [[Амбер Смит]] }} | cinematography = Александар Буоно | music = Грег Де Бел | editing = Антоан Вареј | producer = {{Plainlist| * Џејмс Хут * Соња Шилито * Габриела Столенверк * Сесил Телерман }} | studio = {{Plainlist| * Sagittaire Films * Captain Movies * [[StudioCanal]] }} | distributor = Lions Gate Films | budget = 900.000 долари | gross = 75 милиони долари | released = {{Plainlist| * 30 јануари 2003 (Жерармер) * 12 декември 2003 (Обединето Кралство) * 9 ноември 2004 (САД) }} | runtime = 85 минути | country = {{знаме|Франција}} | language = [[англиски]] }} '''''Ќор-сокак''''' ({{langx|en|Dead End}}) — француски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] и [[трилер]] на англиски јазик од [[2003]] г. со елементи на [[црна комедија]], во режија на Жан-Батист Андре и Фабрис Канепа. Премиерата на филмот се одржала на [[30 јануари]] 2003 г.<ref>{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|title=Dead End (2003)|author=Jason Buchanan|date=2012|work=[[The New York Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120065730/https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|archivedate=20 јануари 2012|url-status=dead|department=Movies & TV Dept.}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Последните 20 години, Френк Харингтон неволно го вози своето [[семејство]] на прослава на [[Божиќ]] кај неговата баба. Оваа година, тој одлучува да фати скратен пат. Тоа е најголемата грешка во неговиот живот: кошмарот започнува. Таинствена жена во бело лута низ шумата, оставајќи смрт зад себе. Застрашувачки црн автомобил — чиј возач е невидлив — ги носи жртвите во срцето на ноќта. Секој патоказ покажува кон местоназначение до кое тие никогаш не стигнуваат. Преживеаните им подлегнуваат на паниката и лудилото; длабоко закопаните тајни излегуваат на површина, а Божиќ се претвора во жив пекол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Реј Вајз]] || Френк Харингтон |- | [[Лин Шеј]] || Лора Харингтон |- | Мик Кејн || Ричард Харингтон |- | Александра Холден || Мерион Харингтон |- | Били Ашер || Бред Милер |- | Амбер Смит || жената во бело |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0308152|Dead End}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови на патот]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] 8oaf1vruuzdicfrw6hvad3pwvgm8bp7 5544629 5544628 2026-04-25T15:45:12Z Andrew012p 85224 5544629 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Ќор-сокак 2003.webp | caption = Филмски плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Холден * [[Лин Шеј]] * Мик Кејн * Били Ашер * [[Амбер Смит]] }} | cinematography = Александар Буоно | music = Грег Де Бел | editing = Антоан Вареј | producer = {{Plainlist| * Џејмс Хут * Соња Шилито * Габриела Столенверк * Сесил Телерман }} | studio = {{Plainlist| * Sagittaire Films * Captain Movies * [[StudioCanal]] }} | distributor = Lions Gate Films | budget = 900.000 долари | gross = 75 милиони долари | released = {{Plainlist| * 30 јануари 2003 (Жерарме) * 12 декември 2003 (Обединето Кралство) * 9 ноември 2004 (САД) }} | runtime = 85 минути | country = {{знаме|Франција}} | language = [[англиски]] }} '''''Ќор-сокак''''' ({{langx|en|Dead End}}) — француски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] и [[трилер]] на англиски јазик од [[2003]] г. со елементи на [[црна комедија]], во режија на Жан-Батист Андре и Фабрис Канепа. Премиерата на филмот се одржала на [[30 јануари]] 2003 г.<ref>{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|title=Dead End (2003)|author=Jason Buchanan|date=2012|work=[[The New York Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120065730/https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|archivedate=20 јануари 2012|url-status=dead|department=Movies & TV Dept.}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Последните 20 години, Френк Харингтон неволно го вози своето [[семејство]] на прослава на [[Божиќ]] кај неговата баба. Оваа година, тој одлучува да фати скратен пат. Тоа е најголемата грешка во неговиот живот: кошмарот започнува. Таинствена жена во бело лута низ шумата, оставајќи смрт зад себе. Застрашувачки црн автомобил — чиј возач е невидлив — ги носи жртвите во срцето на ноќта. Секој патоказ покажува кон местоназначение до кое тие никогаш не стигнуваат. Преживеаните им подлегнуваат на паниката и лудилото; длабоко закопаните тајни излегуваат на површина, а Божиќ се претвора во жив пекол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Реј Вајз]] || Френк Харингтон |- | [[Лин Шеј]] || Лора Харингтон |- | Мик Кејн || Ричард Харингтон |- | Александра Холден || Мерион Харингтон |- | Били Ашер || Бред Милер |- | Амбер Смит || жената во бело |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0308152|Dead End}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови на патот]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] k1byjr1phrh4ws60941xk2jmkq1dsrb 5544640 5544629 2026-04-25T16:28:52Z Andrew012p 85224 5544640 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Ќор-сокак 2003.webp | caption = Филмски плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Холден * [[Лин Шеј]] * Мик Кејн * Били Ашер * [[Амбер Смит]] }} | cinematography = Александар Буоно | music = Грег де Бел | editing = Антоан Вареј | producer = {{Plainlist| * Џејмс Хут * Соња Шилито * Габриела Столенверк * Сесил Телерман }} | studio = {{Plainlist| * Sagittaire Films * Captain Movies * [[StudioCanal]] }} | distributor = Lions Gate Films | budget = 900.000 долари | gross = 75 милиони долари | released = {{Plainlist| * 30 јануари 2003 (Жерарме) * 12 декември 2003 (Обединето Кралство) * 9 ноември 2004 (САД) }} | runtime = 85 минути | country = {{знаме|Франција}} | language = [[англиски]] }} '''''Ќор-сокак''''' ({{langx|en|Dead End}}) — француски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] и [[трилер]] на англиски јазик од [[2003]] г. со елементи на [[црна комедија]], во режија на Жан-Батист Андре и Фабрис Канепа. Премиерата на филмот се одржала на [[30 јануари]] 2003 г.<ref>{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|title=Dead End (2003)|author=Jason Buchanan|date=2012|work=[[The New York Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120065730/https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|archivedate=20 јануари 2012|url-status=dead|department=Movies & TV Dept.}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Последните 20 години, Френк Харингтон неволно го вози своето [[семејство]] на прослава на [[Божиќ]] кај неговата баба. Оваа година, тој одлучува да фати скратен пат. Тоа е најголемата грешка во неговиот живот: кошмарот започнува. Таинствена жена во бело лута низ шумата, оставајќи смрт зад себе. Застрашувачки црн автомобил — чиј возач е невидлив — ги носи жртвите во срцето на ноќта. Секој патоказ покажува кон местоназначение до кое тие никогаш не стигнуваат. Преживеаните им подлегнуваат на паниката и лудилото; длабоко закопаните тајни излегуваат на површина, а Божиќ се претвора во жив пекол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Реј Вајз]] || Френк Харингтон |- | [[Лин Шеј]] || Лора Харингтон |- | Мик Кејн || Ричард Харингтон |- | Александра Холден || Мерион Харингтон |- | Били Ашер || Бред Милер |- | Амбер Смит || жената во бело |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0308152|Dead End}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови на патот]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] adnr4f70xbnhbkehsr877c568qr7oj9 5544643 5544640 2026-04-25T16:31:29Z Andrew012p 85224 5544643 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Ќор-сокак 2003.webp | caption = Филмски плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Холден * [[Лин Шеј]] * Мик Кејн * Били Ашер * [[Амбер Смит]] }} | cinematography = Александар Буоно | music = Грег де Бел | editing = Антоан Вареј | producer = {{Plainlist| * Џејмс Хут * Соња Шилито * Габриела Столенверк * Сесил Телерман }} | studio = {{Plainlist| * Sagittaire Films * Captain Movies * [[StudioCanal]] }} | distributor = Lions Gate Films | budget = 900.000 долари | gross = 75 милиони долари | released = {{Plainlist| * 30 јануари 2003 (Жерарме) * 12 декември 2003 (Обединето Кралство) * 9 ноември 2004 (САД) }} | runtime = 85 минути | country = {{знаме|Франција}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} }} '''''Ќор-сокак''''' ({{langx|en|Dead End}}) — француски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] и [[трилер]] на англиски јазик од [[2003]] г. со елементи на [[црна комедија]], во режија на Жан-Батист Андре и Фабрис Канепа. Премиерата на филмот се одржала на [[30 јануари]] 2003 г.<ref>{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|title=Dead End (2003)|author=Jason Buchanan|date=2012|work=[[The New York Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120065730/https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|archivedate=20 јануари 2012|url-status=dead|department=Movies & TV Dept.}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Последните 20 години, Френк Харингтон неволно го вози своето [[семејство]] на прослава на [[Божиќ]] кај неговата баба. Оваа година, тој одлучува да фати скратен пат. Тоа е најголемата грешка во неговиот живот: кошмарот започнува. Таинствена жена во бело лута низ шумата, оставајќи смрт зад себе. Застрашувачки црн автомобил — чиј возач е невидлив — ги носи жртвите во срцето на ноќта. Секој патоказ покажува кон местоназначение до кое тие никогаш не стигнуваат. Преживеаните им подлегнуваат на паниката и лудилото; длабоко закопаните тајни излегуваат на површина, а Божиќ се претвора во жив пекол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Реј Вајз]] || Френк Харингтон |- | [[Лин Шеј]] || Лора Харингтон |- | Мик Кејн || Ричард Харингтон |- | Александра Холден || Мерион Харингтон |- | Били Ашер || Бред Милер |- | Амбер Смит || жената во бело |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0308152|Dead End}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови на патот]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] eitffgcz3gm3ntpb0xs4rdad78siy47 5544644 5544643 2026-04-25T16:33:06Z Andrew012p 85224 5544644 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Ќор-сокак | native_name = Dead End | image = Ќор-сокак 2003.webp | caption = Филмскиот плакат | director = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | writer = {{Plainlist| * Жан-Батист Андре * Фабрис Канепа }} | starring = {{Plainlist| * [[Реј Вајз]] * Александра Холден * [[Лин Шеј]] * Мик Кејн * Били Ашер * [[Амбер Смит]] }} | cinematography = Александар Буоно | music = Грег де Бел | editing = Антоан Вареј | producer = {{Plainlist| * Џејмс Хут * Соња Шилито * Габриела Столенверк * Сесил Телерман }} | studio = {{Plainlist| * Sagittaire Films * Captain Movies * [[StudioCanal]] }} | distributor = Lions Gate Films | budget = 900.000 долари | gross = 75 милиони долари | released = {{Plainlist| * 30 јануари 2003 (Жерарме) * 12 декември 2003 (Обединето Кралство) * 9 ноември 2004 (САД) }} | runtime = 85 минути | country = {{знаме|Франција}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} }} '''''Ќор-сокак''''' ({{langx|en|Dead End}}) — француски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] и [[трилер]] на англиски јазик од [[2003]] г. со елементи на [[црна комедија]], во режија на Жан-Батист Андре и Фабрис Канепа. Премиерата на филмот се одржала на [[30 јануари]] 2003 г.<ref>{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|title=Dead End (2003)|author=Jason Buchanan|date=2012|work=[[The New York Times]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120065730/https://movies.nytimes.com/movie/291206/Dead-End/overview|archivedate=20 јануари 2012|url-status=dead|department=Movies & TV Dept.}}</ref> == Содржина == {{Разоткривање}}Последните 20 години, Френк Харингтон неволно го вози своето [[семејство]] на прослава на [[Божиќ]] кај неговата баба. Оваа година, тој одлучува да фати скратен пат. Тоа е најголемата грешка во неговиот живот: кошмарот започнува. Таинствена жена во бело лута низ шумата, оставајќи смрт зад себе. Застрашувачки црн автомобил — чиј возач е невидлив — ги носи жртвите во срцето на ноќта. Секој патоказ покажува кон местоназначение до кое тие никогаш не стигнуваат. Преживеаните им подлегнуваат на паниката и лудилото; длабоко закопаните тајни излегуваат на површина, а Божиќ се претвора во жив пекол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Реј Вајз]] || Френк Харингтон |- | [[Лин Шеј]] || Лора Харингтон |- | Мик Кејн || Ричард Харингтон |- | Александра Холден || Мерион Харингтон |- | Били Ашер || Бред Милер |- | Амбер Смит || жената во бело |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0308152|Dead End}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови на патот]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] chek0vdq2xm176mfejtut45yo9zv03u 1 1392581 5544625 2026-04-25T15:39:03Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5544625 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 6 1392582 5544626 2026-04-25T15:42:31Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/uRhszqAR7LLZz7iSZ3WJZUa4695.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Ќор-сокак (филм од 2003) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5544626 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/uRhszqAR7LLZz7iSZ3WJZUa4695.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Ќор-сокак (филм од 2003) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} o0lj62h6lif41mlmwejneg9brwtc2p6 0 1392583 5544631 2026-04-25T15:59:11Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Инфокутија Населено место | name = Килифарево | native_name = Килифарево | native_name_lang = bg | settlement_type = град | image_skyline = Килифарево - Горната Църква.jpg | image_caption = Поглед на Горната Црква | image_flag = | image_shield = | pushpin_map... 5544631 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Килифарево | native_name = Килифарево | native_name_lang = bg | settlement_type = град | image_skyline = Килифарево - Горната Църква.jpg | image_caption = Поглед на Горната Црква | image_flag = | image_shield = | pushpin_map = Бугарија | pushpin_map_caption = Местоположба на Килифарево во Бугарија | latd = 42 |latm = 59 |lats = 5 |latNS = N | longd = 25 |longm = 37 |longs = 40 |longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Земја | subdivision_name = [[Бугарија]] | subdivision_type1 = Област | subdivision_name1 = [[Велико Трново (област)|Велико Трново]] | subdivision_type2 = Општина | subdivision_name2 = [[Велико Трново (општина)|Велико Трново]] | leader_title = Градоначалник | leader_name = Димитар Димитров | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 28.989 | elevation_m = 303 | population_total = 2.425 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[EET]] | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = [[EEST]] | utc_offset1_DST = +3 | postal_code_type = поштенски број | postal_code = 5050 | area_code = +359 06114 | website = }} '''Килифарево''' ({{Langx|bg|Килифарево}}) — град во Северна [[Бугарија]], дел од општината [[Велико Трново (општина)|Велико Трново]] во [[Велико Трново (област)|Великотрновската област]]. Има население од околу 2.425 жители (2022).<ref>[https://www.grao.bg/tna/t41nm-15-06-2022_2.txt Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица] oт дата 15.06.2022 г.</ref> == Географија и местоположба == Се наоѓа во подножјето на [[Стара Планина]], на 11 километри јужно од регионалниот центар [[Велико Трново]]. Градот лежи во долината на реката Белица. Килифарево е важна сообраќајна точка, бидејќи низ него поминува патот кон преминот Хаинбоаз (Превој на Републиката). == Историја == Името Килифарево се поврзува со средниот век. Најзначајниот период од неговата историја е поврзан со основањето на [[Килифаревски манастир|Килифаревскиот манастир]] од страна на [[Теодосиј Трновски]] помеѓу [[1348]] и [[1350]] година, со поддршка на бугарскиот цар [[Јован Александар]]. Манастирот станал еден од најважните центри на средновековната бугарска просвета и книжевност, каде што се развивала [[Трновска книжевна школа|Трновската книжевна школа]]. Во периодот на османлиското владеење, Килифарево се развило како занаетчиско место. Својот статус на град го добило во [[1973]] година. == Обележја == * Килифаревски манастир „Рождество Богородично“; * Црква „Св. Архангел Михаил“; * Куќа-музеј на Филип Тотју; * Читалиште „Напредок“. == Редовни настани == * Празник на градот — се одржува во последната недела од август. == Друго == Во чест на Килифарево е именуван мал остров (Kilifarevo Island) од групата на [[Јужни Шетландски Острови]]<ref>[http://data.aad.gov.au/aadc/gaz/scar/display_name.cfm?gaz_id=136836 SCAR Composite Gazetteer of Antarctica]: Kilifarevo Island.</ref> == Наводи == <references /> {{Commons|Килифарево}} == Надворешни врски == * [https://www.veliko-tarnovo.bg/bg/kmetstva-na-samostoyatelen-byudzhet/kilifarevo Информации за градот Килифарево] на официјалната страница на Општина Велико Трново {{Општина Велико Трново}} [[Категорија:Градови во Бугарија]] [[Категорија:Населени места во областа Велико Трново]] sa8afdnrxdnqaltcvqccqindbz0ve55 0 1392584 5544634 2026-04-25T16:10:48Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:hr:Special:Redirect/revision/7168599|Indukcijski motor]]“ 5544634 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Rotterdam_Ahoy_Europort_2011_(14).JPG|десно|мини|300x300пкс|Пресек на индукциски или асинхрон мотор.]] [[Податотека:Stator_and_rotor_by_Zureks.JPG|десно|мини|300x300пкс|[[Ротор]] (долу лево) и [[статор]] (горе десно) на индукциски мотор.]] [[Податотека:3phase-rmf-noadd-60f-airopt.gif|десно|мини|300x300пкс|[[Вртежно магнетно поле]]]] [[Податотека:Asynchronmotor_animation.gif|десно|мини|300x300пкс|За правилно работење, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор.]] [[Податотека:Squirrel_cage.jpg|десно|мини|300x300пкс|Кафезниот мотор е најчесто користениот тип на асинхрон мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, слично на кафез.]] [[Податотека:Faraday_emf_experiment.svg|десно|мини|300x300пкс|Приказ на [[Мајкл Фарадеј|Фарадеевата]] опрема со железен прстен. Ако има промена во [[Магнетен тек|магнетниот тек]] во [[Електрична намотка|намотката]] од левата страна на прстенот, тогаш доаѓа до [[Електромагнетна индукција|индуцирана]] [[електрична струја]] во десната намотка. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] вели дека [[Магнетен тек|магнетниот тек]] на индуцираната струја секогаш е спротивен на изворниот магнетен тек.<ref name="Giancoli">{{Наведена книга|title=Physics: Principles with Applications|last=Giancoli|first=Douglas C.|year=1998|edition=Fifth|pages=623–624}}</ref>]] '''Индукциски мотор''' или '''асинхрон мотор''' - [[електромотор]] со [[Вртење|вртлив]] дел ([[ротор]]) до кој [[Електрична енергија|електричната енергија]] се пренесува бесконтактно ([[Електромагнетна индукција|преку индукција]]) со дејство на [[вртежно магнетно поле]] создадено од систем на [[Повеќефазен систем|повеќефазни струи]] во [[Статор|статорот]]. Според изведбата на роторската намотка, тие се поделени на кафезни машини и машини со лизгачки прстени. Ваквите [[Електрична машина|електрични машини]] се едноставни во конструкцијата, робусни и сигурни во работата и најчесто се користат во сите видови електромоторни погони. [[Брзина|Брзината]] на вретење на роторот е различна од [[Вртеж во минута|брзината на вртење]] на статорското поле, од каде што е изведено името асинхрони. Разликата во брзините, таканареченото лизгање, е клучна величина во теоријата на работа и пренос на [[енергија]] во [[Машина|машината]]. Лизгањето кај асинхроните мотори е појавата кога [[Ротор|роторот]] врти со брзина што е секогаш помала од синхроната брзина, односно е помала од брзината на вртење на [[Вртежно магнетно поле|вртежното магнетно поле]]. Кај [[Синхрон мотор|синхроните мотори,]] нема лизгање благодарение на дополнителното напојување со [[еднонасочна струја]] или употребата на [[Магнет|трајни магнети]] во роторот. == Објаснување == Асинхрон или индукциски мотор на наизменична струја, напојуван од [[Наизменична струја|наизмениечен трифазен или еднофазен напон]], најмногу се користи во [[Индустрија|индустриските постројки]]. Таквиот мотор изведен за поврзување на еднофазна мрежа се користи и во помали уреди, на пример во работилници, лаборатории и апарати за домаќинство (пумпи, [[Перална машина|машини за перење]] и [[Садомијачка|миење садови]], [[Фрижидер|фрижидери]]). Кај асинхрон мотор, вртежното [[магнетно поле]] се создава со поминување на [[Трофазна струја|трифазна струја]] низ трифазни намотки сместени на [[Статор|статорот]]. Исто така, може да се создаде со поврзување на моторот со еднофазна мрежа, ако две фазни намотки се просторно поместени за соодветен агол и ако на една намотка се додаде [[Кондензатор|електричен кондензатор]], што создава фазно поместување помеѓу струите што ги напојуваат двете намотки ('''кондензаторски мотор'''). Настанатото вртежно магнетно поле на статорот индуцира напони и струи во спроводниците на роторот кои создаваат свое вртежно магнетно поле. Интеракцијата на овие две полиња создава електромагнетни сили и [[Момент на сила|вртежни моменти]] што предизвикуваат [[вртење]] на [[Ротор|роторот]]. Овие сили и моменти постојат само додека [[Силница|силите]] на вртежното поле ги сечат [[Електроспроводник|електричните спроводници]] на роторот, и тие би исчезнале во моментот кога брзините на роторот и вртежното поле би станале еднакви (синхрона брзина), односно кога релативното движење на спроводниците на роторот кон вртежното поле, а со тоа и индуцираните напони и струи во спроводниците на роторот, би исчезнале. За правилно работење на таков мотор, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор. '''Кафезниот мотор''' е најчесто користениот тип на индукциски мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, што наликува на кафез. Овој тип на мотор е најшироко користениот во индустријата бидејќи не треба да се напојува со струја, па затоа не се потребни четки или [[Комутатор (електротехника)|комутатори]]. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа [[вентилатор]]. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхрониот мотор, кој нема [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] ниту лизгачки прстени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://enciklopedija.hr/clanak/17584|title=električni motor (elektromotor)|year=2017.|work=Hrvatska enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža}}</ref> Големата заслуга на [[Никола Тесла]] е што го открил вртежното магнетно поле, што овозможило изградба на асинхрон мотор. Вртежното [[магнетно поле]], односно магнетно поле што се врти, може да се произведе со најмалку две наизменични струи кои се поместени по фаза. Ако во ова вртежно магнетно поле се наоѓа шуплив бакарен [[Цилиндар (геометрија)|цилиндар]], магнетните [[Силница|сили]] ќе го пресечат додека се врти, и во него ќе се индуцира електрична струја. Магнетното поле ќе дејствува на оваа струја така што цилиндарот ќе се врти во иста насока како и вртежното магнетно поле. Во пракса, вртежно магнетно поле се произведува со помош на [[Трофазна струја|трифазна струја]], а роторот е направен од [[Бакар|бакарни]] или [[Алуминиум|алуминиумски]] прачки, [[Изолација|изолирани]] една од друга, кои се кратко споени на краевите со прстени. Бидејќи таков ротор изгледа како кафез, се нарекува и кафезен ротор. Меѓутоа, роторот нема ист [[Вртеж во минута|број на вртежи]] како вртежното магнетно поле. Доколку роторот би имал ист број на вртежи како вртежното магнетно поле, не би имало пресек на магнетни линии на сила и не би се индуцирала електрична струја во роторот. Затоа, моторот не ротира синхроно, туку асинхроно, поради што се нарекува асинхрон кафезен мотор. Таквиот мотор е најшироко користен во индустријата бидејќи не мора да снабдуваме никаква струја со неговиот ротор, па затоа не се потребни четки или комутатори. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа вентилатор. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхроните мотори, кои немаат [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] или лизгачки прстени. === Еднофазен асинхрон мотор === Индукцискиот мотор може да работи и само со една фаза (без вртежно магнетно поле), но во тој случај не може сам да се покрене (нема [[Момент на сила|почетен момент]]) и неговата насока на вртење зависи од насоката на надворешниот почетен момент. За да се избегне ова, се додаваат полови со кратко споени намотки или помошна фаза во кои се постигнува вештачко фазно поместување на струјата - обично со сериско поврзување на [[кондензатор]] (кој може да се исклучи откако моторот ќе се покрене). == Теорија на работа на асинхрон мотор == Ако [[електроспроводник]] е поставен помеѓу два спротивни [[Магнетен пол|магнетни пола]] и низ него помине [[електрична струја]], тогаш спроводникот ќе се помести надвор од тоа [[магнетно поле]]. Врз спроводникот дејствува [[сила]] ''F'', која го поместува надвор од магнетното поле. Силата ''F'' зависи од јачината на [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'', [[Електрична струја|јачината на електричната струја]] ''I'' во спроводникот и [[Должина|должината]] на спроводникот во магнетното поле ''l'' . Од тоа произлегува следново: : <math>F = B \cdot l \cdot I </math> Ако магнетното поле се приближи до спроводникот, спроводникот секогаш ќе се оддалечува од магнетното поле. Насоката на [[Сила|силата]] што ја врши магнетното поле врз спроводникот се определува со [[Правило на левата рака|правилото на левата рака]]. Ако низ спроводникот не поминува струја, тој ќе биде во мирување. Ако на краевите на овој спроводник е поврзан многу чувствителен [[волтметар]], спроводникот силно се прицврсти со изолационен материјал, а [[Магнетен пол|магнетните полови]] (а со тоа и [[Магнетно поле|магнетното поле]]) се поместуваат на едната страна, така што [[Силница|силниците]] го сечат спроводникот, може да се набљудува како се движи иглата на волтметарот. Тогаш волтметарот регистрира [[Напон|електричен напон]]. Овој напон е поголем колку е посилно магнетното поле, толку е побрзо неговото движење и колку е поголема должината на спроводникот под влијание на хомогено магнетно поле. [[Електромагнетна индукција|Индуцираниот напон]] <math>U</math> е сразмерен на [[Густина на магнетен тек|густината на магнетниот тек]] ''B'', [[Брзина|брзината]] на неговото движење ''v'' и [[Должина|должината]] на спроводникот во тоа поле ''l'' : : <math> U =B \cdot l \cdot v </math> каде што ''B'' е изразено во [[Тесла (единица)|тесли]], ''l'' во [[Метар|метри]] и ''v'' во [[Метар во секунда|m/s]]. Оттаму гледаме дека индуцираниот електричен напон зависи од: * [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'' ([[Магнетна индукција|густина на магнетниот тек]]), * [[Должина|должината на]] [[Електроспроводник|електричниот спроводник]] што се движи во [[магнетно поле]] ''l'' и, * неговата [[брзина]] ''v'', бидејќи колку е поголема неговата брзина, толку е поголем бројот на [[Силница|линии]] [[Магнет|на магнетното]] поле што ќе ги сече за 1 секунда. Насоката на индуцираниот напон се определува со [[Правило на десна рака|правилото на десна рака]] . Во двата случаи, [[Магнетно поле|магнетното поле]] е хомогено и движењата се секогаш нормални. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] или [[Ленцов закон]] (според [[Хајнрих Ленц]] ) е правило според кое насоката на [[Електромагнетна индукција|индуцираниот]] [[Напон|електричен напон]] и електричната струја што ја индуцира во струјна јамка низ која се менува [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] е секогаш таква што ја поништува промената на магнетниот флукс со која е индуциран напонот, односно [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] на индуцираната струја е секогаш спротивен на оригиналниот магнетен флукс. == Наводи == == Поврзано == * [[Електрична машина]] * [[Електромотор]] == Надворешни врски == [[Категорија:Машини]] [[Категорија:Електроенергетика]] 3towk8f9075qyu06usfsteqwerl73ly 5544636 5544634 2026-04-25T16:16:26Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5544636 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Rotterdam_Ahoy_Europort_2011_(14).JPG|десно|мини|300x300пкс|Пресек на индукциски или асинхрон мотор.]] [[Податотека:Stator_and_rotor_by_Zureks.JPG|десно|мини|300x300пкс|[[Ротор]] (долу лево) и [[статор]] (горе десно) на индукциски мотор.]] [[Податотека:3phase-rmf-noadd-60f-airopt.gif|десно|мини|300x300пкс|[[Вртежно магнетно поле]]]] [[Податотека:Asynchronmotor_animation.gif|десно|мини|300x300пкс|За правилно работење, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор.]] [[Податотека:Squirrel_cage.jpg|десно|мини|300x300пкс|Кафезниот мотор е најчесто користениот тип на асинхрон мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, слично на кафез.]] [[Податотека:Faraday_emf_experiment.svg|десно|мини|300x300пкс|Приказ на [[Мајкл Фарадеј|Фарадеевата]] опрема со железен прстен. Ако има промена во [[Магнетен тек|магнетниот тек]] во [[Електрична намотка|намотката]] од левата страна на прстенот, тогаш доаѓа до [[Електромагнетна индукција|индуцирана]] [[електрична струја]] во десната намотка. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] вели дека [[Магнетен тек|магнетниот тек]] на индуцираната струја секогаш е спротивен на изворниот магнетен тек.<ref name="Giancoli">{{Наведена книга|title=Physics: Principles with Applications|last=Giancoli|first=Douglas C.|year=1998|edition=Fifth|pages=623–624}}</ref>]] '''Индукциски мотор''' или '''асинхрон мотор''' — [[електромотор]] со [[Вртење|вртлив]] дел ([[ротор]]) до кој [[Електрична енергија|електричната енергија]] се пренесува бесконтактно ([[Електромагнетна индукција|преку индукција]]) со дејство на [[вртежно магнетно поле]] создадено од систем на [[Повеќефазен систем|повеќефазни струи]] во [[Статор|статорот]]. Според изведбата на роторската намотка, тие се поделени на кафезни машини и машини со лизгачки прстени. Ваквите [[Електрична машина|електрични машини]] се едноставни во конструкцијата, робусни и сигурни во работата и најчесто се користат во сите видови електромоторни погони. [[Брзина|Брзината]] на вретење на роторот е различна од [[Вртеж во минута|брзината на вртење]] на статорското поле, од каде што е изведено името асинхрони. Разликата во брзините, таканареченото лизгање, е клучна величина во теоријата на работа и пренос на [[енергија]] во [[Машина|машината]]. Лизгањето кај асинхроните мотори е појавата кога [[Ротор|роторот]] врти со брзина што е секогаш помала од синхроната брзина, односно е помала од брзината на вртење на [[Вртежно магнетно поле|вртежното магнетно поле]]. Кај [[Синхрон мотор|синхроните мотори,]] нема лизгање благодарение на дополнителното напојување со [[еднонасочна струја]] или употребата на [[Магнет|трајни магнети]] во роторот. == Објаснување == Асинхрон или индукциски мотор на наизменична струја, напојуван од [[Наизменична струја|наизмениечен трифазен или еднофазен напон]], најмногу се користи во [[Индустрија|индустриските постројки]]. Таквиот мотор изведен за поврзување на еднофазна мрежа се користи и во помали уреди, на пример во работилници, лаборатории и апарати за домаќинство (пумпи, [[Перална машина|машини за перење]] и [[Садомијачка|миење садови]], [[Фрижидер|фрижидери]]). Кај асинхрон мотор, вртежното [[магнетно поле]] се создава со поминување на [[Трофазна струја|трифазна струја]] низ трифазни намотки сместени на [[Статор|статорот]]. Исто така, може да се создаде со поврзување на моторот со еднофазна мрежа, ако две фазни намотки се просторно поместени за соодветен агол и ако на една намотка се додаде [[Кондензатор|електричен кондензатор]], што создава фазно поместување помеѓу струите што ги напојуваат двете намотки ('''кондензаторски мотор'''). Настанатото вртежно магнетно поле на статорот индуцира напони и струи во спроводниците на роторот кои создаваат свое вртежно магнетно поле. Интеракцијата на овие две полиња создава електромагнетни сили и [[Момент на сила|вртежни моменти]] што предизвикуваат [[вртење]] на [[Ротор|роторот]]. Овие сили и моменти постојат само додека [[Силница|силите]] на вртежното поле ги сечат [[Електроспроводник|електричните спроводници]] на роторот, и тие би исчезнале во моментот кога брзините на роторот и вртежното поле би станале еднакви (синхрона брзина), односно кога релативното движење на спроводниците на роторот кон вртежното поле, а со тоа и индуцираните напони и струи во спроводниците на роторот, би исчезнале. За правилно работење на таков мотор, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор. '''Кафезниот мотор''' е најчесто користениот тип на индукциски мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, што наликува на кафез. Овој тип на мотор е најшироко користениот во индустријата бидејќи не треба да се напојува со струја, па затоа не се потребни четки или [[Комутатор (електротехника)|комутатори]]. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа [[вентилатор]]. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхрониот мотор, кој нема [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] ниту лизгачки прстени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://enciklopedija.hr/clanak/17584|title=električni motor (elektromotor)|year=2017.|work=Hrvatska enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža}}</ref> Големата заслуга на [[Никола Тесла]] е што го открил вртежното магнетно поле, што овозможило изградба на асинхрон мотор. Вртежното [[магнетно поле]], односно магнетно поле што се врти, може да се произведе со најмалку две наизменични струи кои се поместени по фаза. Ако во ова вртежно магнетно поле се наоѓа шуплив бакарен [[Цилиндар (геометрија)|цилиндар]], магнетните [[Силница|сили]] ќе го пресечат додека се врти, и во него ќе се индуцира електрична струја. Магнетното поле ќе дејствува на оваа струја така што цилиндарот ќе се врти во иста насока како и вртежното магнетно поле. Во пракса, вртежно магнетно поле се произведува со помош на [[Трофазна струја|трифазна струја]], а роторот е направен од [[Бакар|бакарни]] или [[Алуминиум|алуминиумски]] прачки, [[Изолација|изолирани]] една од друга, кои се кратко споени на краевите со прстени. Бидејќи таков ротор изгледа како кафез, се нарекува и кафезен ротор. Меѓутоа, роторот нема ист [[Вртеж во минута|број на вртежи]] како вртежното магнетно поле. Доколку роторот би имал ист број на вртежи како вртежното магнетно поле, не би имало пресек на магнетни линии на сила и не би се индуцирала електрична струја во роторот. Затоа, моторот не ротира синхроно, туку асинхроно, поради што се нарекува асинхрон кафезен мотор. Таквиот мотор е најшироко користен во индустријата бидејќи не мора да снабдуваме никаква струја со неговиот ротор, па затоа не се потребни четки или комутатори. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа вентилатор. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхроните мотори, кои немаат [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] или лизгачки прстени. === Еднофазен асинхрон мотор === Индукцискиот мотор може да работи и само со една фаза (без вртежно магнетно поле), но во тој случај не може сам да се покрене (нема [[Момент на сила|почетен момент]]) и неговата насока на вртење зависи од насоката на надворешниот почетен момент. За да се избегне ова, се додаваат полови со кратко споени намотки или помошна фаза во кои се постигнува вештачко фазно поместување на струјата - обично со сериско поврзување на [[кондензатор]] (кој може да се исклучи откако моторот ќе се покрене). == Теорија на работа на асинхрон мотор == Ако [[електроспроводник]] е поставен помеѓу два спротивни [[Магнетен пол|магнетни пола]] и низ него помине [[електрична струја]], тогаш спроводникот ќе се помести надвор од тоа [[магнетно поле]]. Врз спроводникот дејствува [[сила]] ''F'', која го поместува надвор од магнетното поле. Силата ''F'' зависи од јачината на [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'', [[Електрична струја|јачината на електричната струја]] ''I'' во спроводникот и [[Должина|должината]] на спроводникот во магнетното поле ''l'' . Од тоа произлегува следново: : <math>F = B \cdot l \cdot I </math> Ако магнетното поле се приближи до спроводникот, спроводникот секогаш ќе се оддалечува од магнетното поле. Насоката на [[Сила|силата]] што ја врши магнетното поле врз спроводникот се определува со [[Правило на левата рака|правилото на левата рака]]. Ако низ спроводникот не поминува струја, тој ќе биде во мирување. Ако на краевите на овој спроводник е поврзан многу чувствителен [[волтметар]], спроводникот силно се прицврсти со изолационен материјал, а [[Магнетен пол|магнетните полови]] (а со тоа и [[Магнетно поле|магнетното поле]]) се поместуваат на едната страна, така што [[Силница|силниците]] го сечат спроводникот, може да се набљудува како се движи иглата на волтметарот. Тогаш волтметарот регистрира [[Напон|електричен напон]]. Овој напон е поголем колку е посилно магнетното поле, толку е побрзо неговото движење и колку е поголема должината на спроводникот под влијание на хомогено магнетно поле. [[Електромагнетна индукција|Индуцираниот напон]] <math>U</math> е сразмерен на [[Густина на магнетен тек|густината на магнетниот тек]] ''B'', [[Брзина|брзината]] на неговото движење ''v'' и [[Должина|должината]] на спроводникот во тоа поле ''l'' : : <math> U =B \cdot l \cdot v </math> каде што ''B'' е изразено во [[Тесла (единица)|тесли]], ''l'' во [[Метар|метри]] и ''v'' во [[Метар во секунда|m/s]]. Оттаму гледаме дека индуцираниот електричен напон зависи од: * [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'' ([[Магнетна индукција|густина на магнетниот тек]]), * [[Должина|должината на]] [[Електроспроводник|електричниот спроводник]] што се движи во [[магнетно поле]] ''l'' и, * неговата [[брзина]] ''v'', бидејќи колку е поголема неговата брзина, толку е поголем бројот на [[Силница|линии]] [[Магнет|на магнетното]] поле што ќе ги сече за 1 секунда. Насоката на индуцираниот напон се определува со [[Правило на десна рака|правилото на десна рака]] . Во двата случаи, [[Магнетно поле|магнетното поле]] е хомогено и движењата се секогаш нормални. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] или [[Ленцов закон]] (според [[Хајнрих Ленц]] ) е правило според кое насоката на [[Електромагнетна индукција|индуцираниот]] [[Напон|електричен напон]] и електричната струја што ја индуцира во струјна јамка низ која се менува [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] е секогаш таква што ја поништува промената на магнетниот флукс со која е индуциран напонот, односно [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] на индуцираната струја е секогаш спротивен на оригиналниот магнетен флукс. == Поврзано == * [[Електрична машина]] * [[Електромотор]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Машини]] [[Категорија:Електроенергетика]] doygnlnvtg6mhpj7zb4vlc3dr9h2xww 5544637 5544636 2026-04-25T16:18:09Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5544637 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Rotterdam_Ahoy_Europort_2011_(14).JPG|десно|мини|300x300пкс|Пресек на индукциски или асинхрон мотор.]] [[Податотека:Stator_and_rotor_by_Zureks.JPG|десно|мини|300x300пкс|[[Ротор]] (долу лево) и [[статор]] (горе десно) на индукциски мотор.]] [[Податотека:3phase-rmf-noadd-60f-airopt.gif|десно|мини|300x300пкс|[[Вртежно магнетно поле]]]] [[Податотека:Asynchronmotor_animation.gif|десно|мини|300x300пкс|За правилно работење, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор.]] [[Податотека:Squirrel_cage.jpg|десно|мини|300x300пкс|Кафезниот мотор е најчесто користениот тип на асинхрон мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, слично на кафез.]] [[Податотека:Faraday_emf_experiment.svg|десно|мини|300x300пкс|Приказ на [[Мајкл Фарадеј|Фарадеевата]] опрема со железен прстен. Ако има промена во [[Магнетен тек|магнетниот тек]] во [[Електрична намотка|намотката]] од левата страна на прстенот, тогаш доаѓа до [[Електромагнетна индукција|индуцирана]] [[електрична струја]] во десната намотка. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] вели дека [[Магнетен тек|магнетниот тек]] на индуцираната струја секогаш е спротивен на изворниот магнетен тек.<ref name="Giancoli">{{Наведена книга|title=Physics: Principles with Applications|last=Giancoli|first=Douglas C.|year=1998|edition=Fifth|pages=623–624}}</ref>]] '''Индукциски мотор''' или '''асинхрон мотор''' — [[електромотор]] со [[Вртење|вртлив]] дел ([[ротор]]) до кој [[Електрична енергија|електричната енергија]] се пренесува бесконтактно ([[Електромагнетна индукција|преку индукција]]) со дејство на [[вртежно магнетно поле]] создадено од систем на [[Повеќефазен систем|повеќефазни струи]] во [[Статор|статорот]]. Според изведбата на роторската намотка, тие се поделени на кафезни машини и машини со лизгачки прстени. Ваквите [[Електрична машина|електрични машини]] се едноставни во конструкцијата, робусни и сигурни во работата и најчесто се користат во сите видови електромоторни погони. [[Брзина|Брзината]] на вретење на роторот е различна од [[Вртеж во минута|брзината на вртење]] на статорското поле, од каде што е изведено името асинхрони. Разликата во брзините, таканареченото лизгање, е клучна величина во теоријата на работа и пренос на [[енергија]] во [[Машина|машината]]. Лизгањето кај асинхроните мотори е појавата кога [[Ротор|роторот]] врти со брзина што е секогаш помала од синхроната брзина, односно е помала од брзината на вртење на [[Вртежно магнетно поле|вртежното магнетно поле]]. Кај [[Синхрон мотор|синхроните мотори,]] нема лизгање благодарение на дополнителното напојување со [[еднонасочна струја]] или употребата на [[Магнет|трајни магнети]] во роторот. == Објаснување == Асинхрон или индукциски мотор на наизменична струја, напојуван од [[Наизменична струја|наизмениечен трифазен или еднофазен напон]], најмногу се користи во [[Индустрија|индустриските постројки]]. Таквиот мотор изведен за поврзување на еднофазна мрежа се користи и во помали уреди, на пример во работилници, лаборатории и апарати за домаќинство (пумпи, [[Перална машина|машини за перење]] и [[Садомијачка|миење садови]], [[Фрижидер|фрижидери]]). Кај асинхрон мотор, вртежното [[магнетно поле]] се создава со поминување на [[Трофазна струја|трифазна струја]] низ трифазни намотки сместени на [[Статор|статорот]]. Исто така, може да се создаде со поврзување на моторот со еднофазна мрежа, ако две фазни намотки се просторно поместени за соодветен агол и ако на една намотка се додаде [[Кондензатор|електричен кондензатор]], што создава фазно поместување помеѓу струите што ги напојуваат двете намотки ('''кондензаторски мотор'''). Настанатото вртежно магнетно поле на статорот индуцира напони и струи во спроводниците на роторот кои создаваат свое вртежно магнетно поле. Интеракцијата на овие две полиња создава електромагнетни сили и [[Момент на сила|вртежни моменти]] што предизвикуваат [[вртење]] на [[Ротор|роторот]]. Овие сили и моменти постојат само додека [[Силница|силите]] на вртежното поле ги сечат [[Електроспроводник|електричните спроводници]] на роторот, и тие би исчезнале во моментот кога брзините на роторот и вртежното поле би станале еднакви (синхрона брзина), односно кога релативното движење на спроводниците на роторот кон вртежното поле, а со тоа и индуцираните напони и струи во спроводниците на роторот, би исчезнале. За правилно работење на таков мотор, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор. '''Кафезниот мотор''' е најчесто користениот тип на индукциски мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, што наликува на кафез. Овој тип на мотор е најшироко користениот во индустријата бидејќи не треба да се напојува со струја, па затоа не се потребни четки или [[Комутатор (електротехника)|комутатори]]. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа [[вентилатор]]. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхрониот мотор, кој нема [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] ниту лизгачки прстени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://enciklopedija.hr/clanak/17584|title=električni motor (elektromotor)|year=2017.|work=Hrvatska enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža}}</ref> Големата заслуга на [[Никола Тесла]] е што го открил вртежното магнетно поле, што овозможило изградба на асинхрон мотор. Вртежното [[магнетно поле]], односно магнетно поле што се врти, може да се произведе со најмалку две наизменични струи кои се поместени по фаза. Ако во ова вртежно магнетно поле се наоѓа шуплив бакарен [[Цилиндар (геометрија)|цилиндар]], магнетните [[Силница|сили]] ќе го пресечат додека се врти, и во него ќе се индуцира електрична струја. Магнетното поле ќе дејствува на оваа струја така што цилиндарот ќе се врти во иста насока како и вртежното магнетно поле. Во пракса, вртежно магнетно поле се произведува со помош на [[Трофазна струја|трифазна струја]], а роторот е направен од [[Бакар|бакарни]] или [[Алуминиум|алуминиумски]] прачки, [[Изолација|изолирани]] една од друга, кои се кратко споени на краевите со прстени. Бидејќи таков ротор изгледа како кафез, се нарекува и кафезен ротор. Меѓутоа, роторот нема ист [[Вртеж во минута|број на вртежи]] како вртежното магнетно поле. Доколку роторот би имал ист број на вртежи како вртежното магнетно поле, не би имало пресек на магнетни линии на сила и не би се индуцирала електрична струја во роторот. Затоа, моторот не ротира синхроно, туку асинхроно, поради што се нарекува асинхрон кафезен мотор. Таквиот мотор е најшироко користен во индустријата бидејќи не мора да снабдуваме никаква струја со неговиот ротор, па затоа не се потребни четки или комутатори. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа вентилатор. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхроните мотори, кои немаат [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] или лизгачки прстени. === Еднофазен асинхрон мотор === Индукцискиот мотор може да работи и само со една фаза (без вртежно магнетно поле), но во тој случај не може сам да се покрене (нема [[Момент на сила|почетен момент]]) и неговата насока на вртење зависи од насоката на надворешниот почетен момент. За да се избегне ова, се додаваат полови со кратко споени намотки или помошна фаза во кои се постигнува вештачко фазно поместување на струјата - обично со сериско поврзување на [[кондензатор]] (кој може да се исклучи откако моторот ќе се покрене). == Теорија на работа на асинхрон мотор == Ако [[електроспроводник]] е поставен помеѓу два спротивни [[Магнетен пол|магнетни пола]] и низ него помине [[електрична струја]], тогаш спроводникот ќе се помести надвор од тоа [[магнетно поле]]. Врз спроводникот дејствува [[сила]] ''F'', која го поместува надвор од магнетното поле. Силата ''F'' зависи од јачината на [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'', [[Електрична струја|јачината на електричната струја]] ''I'' во спроводникот и [[Должина|должината]] на спроводникот во магнетното поле ''l'' . Од тоа произлегува следново: : <math>F = B \cdot l \cdot I </math> Ако магнетното поле се приближи до спроводникот, спроводникот секогаш ќе се оддалечува од магнетното поле. Насоката на [[Сила|силата]] што ја врши магнетното поле врз спроводникот се определува со [[Правило на левата рака|правилото на левата рака]]. Ако низ спроводникот не поминува струја, тој ќе биде во мирување. Ако на краевите на овој спроводник е поврзан многу чувствителен [[волтметар]], спроводникот силно се прицврсти со изолационен материјал, а [[Магнетен пол|магнетните полови]] (а со тоа и [[Магнетно поле|магнетното поле]]) се поместуваат на едната страна, така што [[Силница|силниците]] го сечат спроводникот, може да се набљудува како се движи иглата на волтметарот. Тогаш волтметарот регистрира [[Напон|електричен напон]]. Овој напон е поголем колку е посилно магнетното поле, толку е побрзо неговото движење и колку е поголема должината на спроводникот под влијание на хомогено магнетно поле. [[Електромагнетна индукција|Индуцираниот напон]] <math>U</math> е сразмерен на [[Густина на магнетен тек|густината на магнетниот тек]] ''B'', [[Брзина|брзината]] на неговото движење ''v'' и [[Должина|должината]] на спроводникот во тоа поле ''l'' : : <math> U =B \cdot l \cdot v </math> каде што ''B'' е изразено во [[Тесла (единица)|тесли]], ''l'' во [[Метар|метри]] и ''v'' во [[Метар во секунда|m/s]]. Оттаму гледаме дека индуцираниот електричен напон зависи од: * [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'' ([[Магнетна индукција|густина на магнетниот тек]]), * [[Должина|должината на]] [[Електроспроводник|електричниот спроводник]] што се движи во [[магнетно поле]] ''l'' и, * неговата [[брзина]] ''v'', бидејќи колку е поголема неговата брзина, толку е поголем бројот на [[Силница|линии]] [[Магнет|на магнетното]] поле што ќе ги сече за 1 секунда. Насоката на индуцираниот напон се определува со [[Правило на десна рака|правилото на десна рака]] . Во двата случаи, [[Магнетно поле|магнетното поле]] е хомогено и движењата се секогаш нормални. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] или [[Ленцов закон]] (според [[Хајнрих Ленц]] ) е правило според кое насоката на [[Електромагнетна индукција|индуцираниот]] [[Напон|електричен напон]] и електричната струја што ја индуцира во струјна јамка низ која се менува [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] е секогаш таква што ја поништува промената на магнетниот флукс со која е индуциран напонот, односно [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] на индуцираната струја е секогаш спротивен на оригиналниот магнетен флукс. == Поврзано == * [[Електрична машина]] * [[Електромотор]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Induction motors}} * [https://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html Who Invented the Polyphase Electric Motor?] * ''[https://archive.org/details/polyphaseelectri00thomuoft/page/n6/mode/2up Silvanus Phillips Thompson: Polyphase electric currents and alternate current motors]'' * [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/magnetic/indmot.html Induction motor topics] from Hyperphysics website hosted by C.R. Nave, GSU Physics and Astronomy Dept. * [https://www.baldor.com/Shared/manuals/PR2525.pdf Cowern Papers] [[Категорија:Машини]] [[Категорија:Електроенергетика]] 342u14zh6yaxu1ma4ekb8x9cyvewe60 5544639 5544637 2026-04-25T16:27:08Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Пронајдоци на Никола Тесла]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5544639 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Rotterdam_Ahoy_Europort_2011_(14).JPG|десно|мини|300x300пкс|Пресек на индукциски или асинхрон мотор.]] [[Податотека:Stator_and_rotor_by_Zureks.JPG|десно|мини|300x300пкс|[[Ротор]] (долу лево) и [[статор]] (горе десно) на индукциски мотор.]] [[Податотека:3phase-rmf-noadd-60f-airopt.gif|десно|мини|300x300пкс|[[Вртежно магнетно поле]]]] [[Податотека:Asynchronmotor_animation.gif|десно|мини|300x300пкс|За правилно работење, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор.]] [[Податотека:Squirrel_cage.jpg|десно|мини|300x300пкс|Кафезниот мотор е најчесто користениот тип на асинхрон мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, слично на кафез.]] [[Податотека:Faraday_emf_experiment.svg|десно|мини|300x300пкс|Приказ на [[Мајкл Фарадеј|Фарадеевата]] опрема со железен прстен. Ако има промена во [[Магнетен тек|магнетниот тек]] во [[Електрична намотка|намотката]] од левата страна на прстенот, тогаш доаѓа до [[Електромагнетна индукција|индуцирана]] [[електрична струја]] во десната намотка. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] вели дека [[Магнетен тек|магнетниот тек]] на индуцираната струја секогаш е спротивен на изворниот магнетен тек.<ref name="Giancoli">{{Наведена книга|title=Physics: Principles with Applications|last=Giancoli|first=Douglas C.|year=1998|edition=Fifth|pages=623–624}}</ref>]] '''Индукциски мотор''' или '''асинхрон мотор''' — [[електромотор]] со [[Вртење|вртлив]] дел ([[ротор]]) до кој [[Електрична енергија|електричната енергија]] се пренесува бесконтактно ([[Електромагнетна индукција|преку индукција]]) со дејство на [[вртежно магнетно поле]] создадено од систем на [[Повеќефазен систем|повеќефазни струи]] во [[Статор|статорот]]. Според изведбата на роторската намотка, тие се поделени на кафезни машини и машини со лизгачки прстени. Ваквите [[Електрична машина|електрични машини]] се едноставни во конструкцијата, робусни и сигурни во работата и најчесто се користат во сите видови електромоторни погони. [[Брзина|Брзината]] на вретење на роторот е различна од [[Вртеж во минута|брзината на вртење]] на статорското поле, од каде што е изведено името асинхрони. Разликата во брзините, таканареченото лизгање, е клучна величина во теоријата на работа и пренос на [[енергија]] во [[Машина|машината]]. Лизгањето кај асинхроните мотори е појавата кога [[Ротор|роторот]] врти со брзина што е секогаш помала од синхроната брзина, односно е помала од брзината на вртење на [[Вртежно магнетно поле|вртежното магнетно поле]]. Кај [[Синхрон мотор|синхроните мотори,]] нема лизгање благодарение на дополнителното напојување со [[еднонасочна струја]] или употребата на [[Магнет|трајни магнети]] во роторот. == Објаснување == Асинхрон или индукциски мотор на наизменична струја, напојуван од [[Наизменична струја|наизмениечен трифазен или еднофазен напон]], најмногу се користи во [[Индустрија|индустриските постројки]]. Таквиот мотор изведен за поврзување на еднофазна мрежа се користи и во помали уреди, на пример во работилници, лаборатории и апарати за домаќинство (пумпи, [[Перална машина|машини за перење]] и [[Садомијачка|миење садови]], [[Фрижидер|фрижидери]]). Кај асинхрон мотор, вртежното [[магнетно поле]] се создава со поминување на [[Трофазна струја|трифазна струја]] низ трифазни намотки сместени на [[Статор|статорот]]. Исто така, може да се создаде со поврзување на моторот со еднофазна мрежа, ако две фазни намотки се просторно поместени за соодветен агол и ако на една намотка се додаде [[Кондензатор|електричен кондензатор]], што создава фазно поместување помеѓу струите што ги напојуваат двете намотки ('''кондензаторски мотор'''). Настанатото вртежно магнетно поле на статорот индуцира напони и струи во спроводниците на роторот кои создаваат свое вртежно магнетно поле. Интеракцијата на овие две полиња создава електромагнетни сили и [[Момент на сила|вртежни моменти]] што предизвикуваат [[вртење]] на [[Ротор|роторот]]. Овие сили и моменти постојат само додека [[Силница|силите]] на вртежното поле ги сечат [[Електроспроводник|електричните спроводници]] на роторот, и тие би исчезнале во моментот кога брзините на роторот и вртежното поле би станале еднакви (синхрона брзина), односно кога релативното движење на спроводниците на роторот кон вртежното поле, а со тоа и индуцираните напони и струи во спроводниците на роторот, би исчезнале. За правилно работење на таков мотор, потребно е брзината на роторот да биде малку помала од синхроната брзина (т.н. лизгање на роторот), па оттука и името асинхрон мотор. '''Кафезниот мотор''' е најчесто користениот тип на индукциски мотор, именуван по роторската намотка, која се состои од неизолирани, обично [[Алуминиум|алуминиумски,]] спроводници симетрично распоредени околу обиколката на железното јадро на роторот и кратко споени на двата краја, што наликува на кафез. Овој тип на мотор е најшироко користениот во индустријата бидејќи не треба да се напојува со струја, па затоа не се потребни четки или [[Комутатор (електротехника)|комутатори]]. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа [[вентилатор]]. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхрониот мотор, кој нема [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] ниту лизгачки прстени.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://enciklopedija.hr/clanak/17584|title=električni motor (elektromotor)|year=2017.|work=Hrvatska enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža}}</ref> Големата заслуга на [[Никола Тесла]] е што го открил вртежното магнетно поле, што овозможило изградба на асинхрон мотор. Вртежното [[магнетно поле]], односно магнетно поле што се врти, може да се произведе со најмалку две наизменични струи кои се поместени по фаза. Ако во ова вртежно магнетно поле се наоѓа шуплив бакарен [[Цилиндар (геометрија)|цилиндар]], магнетните [[Силница|сили]] ќе го пресечат додека се врти, и во него ќе се индуцира електрична струја. Магнетното поле ќе дејствува на оваа струја така што цилиндарот ќе се врти во иста насока како и вртежното магнетно поле. Во пракса, вртежно магнетно поле се произведува со помош на [[Трофазна струја|трифазна струја]], а роторот е направен од [[Бакар|бакарни]] или [[Алуминиум|алуминиумски]] прачки, [[Изолација|изолирани]] една од друга, кои се кратко споени на краевите со прстени. Бидејќи таков ротор изгледа како кафез, се нарекува и кафезен ротор. Меѓутоа, роторот нема ист [[Вртеж во минута|број на вртежи]] како вртежното магнетно поле. Доколку роторот би имал ист број на вртежи како вртежното магнетно поле, не би имало пресек на магнетни линии на сила и не би се индуцирала електрична струја во роторот. Затоа, моторот не ротира синхроно, туку асинхроно, поради што се нарекува асинхрон кафезен мотор. Таквиот мотор е најшироко користен во индустријата бидејќи не мора да снабдуваме никаква струја со неговиот ротор, па затоа не се потребни четки или комутатори. За да се спречи прегревање, на вратилото на роторот се наоѓа вентилатор. Синхроните и асинхроните мотори се многу едноставни во конструкцијата и затоа се поевтини од другите мотори. Ова особено важи за асинхроните мотори, кои немаат [[Комутатор (електротехника)|комутатори]] или лизгачки прстени. === Еднофазен асинхрон мотор === Индукцискиот мотор може да работи и само со една фаза (без вртежно магнетно поле), но во тој случај не може сам да се покрене (нема [[Момент на сила|почетен момент]]) и неговата насока на вртење зависи од насоката на надворешниот почетен момент. За да се избегне ова, се додаваат полови со кратко споени намотки или помошна фаза во кои се постигнува вештачко фазно поместување на струјата - обично со сериско поврзување на [[кондензатор]] (кој може да се исклучи откако моторот ќе се покрене). == Теорија на работа на асинхрон мотор == Ако [[електроспроводник]] е поставен помеѓу два спротивни [[Магнетен пол|магнетни пола]] и низ него помине [[електрична струја]], тогаш спроводникот ќе се помести надвор од тоа [[магнетно поле]]. Врз спроводникот дејствува [[сила]] ''F'', која го поместува надвор од магнетното поле. Силата ''F'' зависи од јачината на [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'', [[Електрична струја|јачината на електричната струја]] ''I'' во спроводникот и [[Должина|должината]] на спроводникот во магнетното поле ''l'' . Од тоа произлегува следново: : <math>F = B \cdot l \cdot I </math> Ако магнетното поле се приближи до спроводникот, спроводникот секогаш ќе се оддалечува од магнетното поле. Насоката на [[Сила|силата]] што ја врши магнетното поле врз спроводникот се определува со [[Правило на левата рака|правилото на левата рака]]. Ако низ спроводникот не поминува струја, тој ќе биде во мирување. Ако на краевите на овој спроводник е поврзан многу чувствителен [[волтметар]], спроводникот силно се прицврсти со изолационен материјал, а [[Магнетен пол|магнетните полови]] (а со тоа и [[Магнетно поле|магнетното поле]]) се поместуваат на едната страна, така што [[Силница|силниците]] го сечат спроводникот, може да се набљудува како се движи иглата на волтметарот. Тогаш волтметарот регистрира [[Напон|електричен напон]]. Овој напон е поголем колку е посилно магнетното поле, толку е побрзо неговото движење и колку е поголема должината на спроводникот под влијание на хомогено магнетно поле. [[Електромагнетна индукција|Индуцираниот напон]] <math>U</math> е сразмерен на [[Густина на магнетен тек|густината на магнетниот тек]] ''B'', [[Брзина|брзината]] на неговото движење ''v'' и [[Должина|должината]] на спроводникот во тоа поле ''l'' : : <math> U =B \cdot l \cdot v </math> каде што ''B'' е изразено во [[Тесла (единица)|тесли]], ''l'' во [[Метар|метри]] и ''v'' во [[Метар во секунда|m/s]]. Оттаму гледаме дека индуцираниот електричен напон зависи од: * [[Магнетна индукција|магнетната индукција]] ''B'' ([[Магнетна индукција|густина на магнетниот тек]]), * [[Должина|должината на]] [[Електроспроводник|електричниот спроводник]] што се движи во [[магнетно поле]] ''l'' и, * неговата [[брзина]] ''v'', бидејќи колку е поголема неговата брзина, толку е поголем бројот на [[Силница|линии]] [[Магнет|на магнетното]] поле што ќе ги сече за 1 секунда. Насоката на индуцираниот напон се определува со [[Правило на десна рака|правилото на десна рака]] . Во двата случаи, [[Магнетно поле|магнетното поле]] е хомогено и движењата се секогаш нормални. [[Ленцов закон|Ленцовиот закон]] или [[Ленцов закон]] (според [[Хајнрих Ленц]] ) е правило според кое насоката на [[Електромагнетна индукција|индуцираниот]] [[Напон|електричен напон]] и електричната струја што ја индуцира во струјна јамка низ која се менува [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] е секогаш таква што ја поништува промената на магнетниот флукс со која е индуциран напонот, односно [[Магнетен тек|магнетниот флукс]] на индуцираната струја е секогаш спротивен на оригиналниот магнетен флукс. == Поврзано == * [[Електрична машина]] * [[Електромотор]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Induction motors}} * [https://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html Who Invented the Polyphase Electric Motor?] * ''[https://archive.org/details/polyphaseelectri00thomuoft/page/n6/mode/2up Silvanus Phillips Thompson: Polyphase electric currents and alternate current motors]'' * [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/magnetic/indmot.html Induction motor topics] from Hyperphysics website hosted by C.R. Nave, GSU Physics and Astronomy Dept. * [https://www.baldor.com/Shared/manuals/PR2525.pdf Cowern Papers] [[Категорија:Машини]] [[Категорија:Електроенергетика]] [[Категорија:Пронајдоци на Никола Тесла]] pfs7ebqtvxa2jrz4gnaussxylnzhwfs 1 1392585 5544638 2026-04-25T16:18:21Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5544638 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1392586 5544646 2026-04-25T17:04:52Z Marco Mitrovich 114460 Создадена страница со: {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | push... 5544646 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 43 |lats = 19 |latNS = N | longd = 21 |longm = 37 |longs = 11 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 72 | population_footnotes = | population_total = 2.605 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325550 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Стара Молдава''' ({{langx|ro|Moldova Veche}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 2.605 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Стара Молдава била припоена кон Нова Молдава во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> == Историја == == Демографија == ;Етнички состав во населба (2.113 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 1930 година |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|77.8}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|17.2}} }} == Религија == == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] pl29sywvrr8ja651vw7oxo9sipyfpuy 5544648 5544646 2026-04-25T17:38:49Z Marco Mitrovich 114460 /* Историја */ 5544648 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 43 |lats = 19 |latNS = N | longd = 21 |longm = 37 |longs = 11 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 72 | population_footnotes = | population_total = 2.605 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325550 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Стара Молдава''' ({{langx|ro|Moldova Veche}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 2.605 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Стара Молдава била припоена кон Нова Молдава во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> == Историја == Во близина на селото има археолошки остатоци од [[Римско Царство|римскиот период]]. Оригиналното име на населба било Модава (турски: Módava). Под тоа име е запишано во отоманските пописни регистри од 16 век. Селото било седиште на истоимената нахија и санџак во рамките на Темишварскиот пашалак. Во текот на 18 век, кога блиското село Бошњак се викало Нова Молдава, поранешната Модава (исто така Мудава или Молдава) станала позната како Стара Молдава.<ref>Engel, Pál (1996). A temesvári és moldovai szandzsák törökkori települései (1554-1579). Szeged</ref><ref>Зиројевић, Олга (1970). „Управна подела данашње Војводине и Славоније у време Турака”. Зборник за историју. Матица српска. 1: 11—26</ref> Православното име на парохијата и црковните регистри се водат од 1794 година. Во општина Молдавa, во 1846 година имало 1.655 православни души. Свештенството таа година го сочинувале парохиските свештеници Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ. Во средината на 19 век, бројот на жители во селото пораснал. Така, во 1847 година, таму живееле 1.655 православни селани, што ќе се зголеми на 1.710 во 1867 година. Живан Александар, средношколец од Молдавa, ја посетувал Панчевската реална школа околу 1873 година. Книгата „Зорица“ на Видаковиќ ја стекнал во 1827 година во Молдава учителот Живота Шаиќ. Претплатници на српска книга биле во средината на 19 век, жители на Стара Молдава: свештеникот Симеон Стефановиќ, парохиски свештеник за неговиот син, младиот теолог Евгениј, потоа г-ѓа Марта от Териан, родена како Поповиќ, Арсен Илиќ, каплар, и Стојан Георгиевиќ, шумар. Во 1905 година, Стара Молдавa била мала општина во округот Бела Црква. Населението во тоа време броело 2.200 жители кои живееле во 450 домови. Србите сочинувале 2.106 од нив, или 95%, со 425 домови, или 94%. Јавните згради вклучувале српска православна црква, едно општинско училиште и едно државно училиште. ПТТ (сите) и паробродската станица во населба служеле како комуникациски објекти. == Демографија == ;Етнички состав во населба (2.113 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 1930 година |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|77.8}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|17.2}} }} == Религија == == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] 09p1unhsw7m9t21eetmo1cz0dqdjk0p 5544649 5544648 2026-04-25T17:40:32Z Marco Mitrovich 114460 /* Историја */ 5544649 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 43 |lats = 19 |latNS = N | longd = 21 |longm = 37 |longs = 11 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 72 | population_footnotes = | population_total = 2.605 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325550 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Стара Молдава''' ({{langx|ro|Moldova Veche}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 2.605 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Стара Молдава била припоена кон Нова Молдава во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> == Историја == Во близина на селото има археолошки остатоци од [[Римско Царство|римскиот период]]. Оригиналното име на населба било ''Модава'' (турски: Módava). Под тоа име е запишано во отоманските пописни регистри од 16 век. Селото било седиште на истоимената нахија и санџак во рамките на Темишварскиот пашалак. Во текот на 18 век, кога блиското село Бошњак се викало Нова Молдава, поранешната Модава (исто така Мудава или Молдава) станала позната како Стара Молдава.<ref>Engel, Pál (1996). A temesvári és moldovai szandzsák törökkori települései (1554-1579). Szeged</ref><ref>Зиројевић, Олга (1970). „Управна подела данашње Војводине и Славоније у време Турака”. Зборник за историју. Матица српска. 1: 11—26</ref> Православното име на парохијата и црковните регистри се водат од 1794 година. Во општина Молдавa, во 1846 година имало 1.655 православни души. Свештенството таа година го сочинувале парохиските свештеници Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ. Во средината на 19 век, бројот на жители во селото пораснал. Така, во 1847 година, таму живееле 1.655 православни селани, што ќе се зголеми на 1.710 во 1867 година. Живан Александар, средношколец од Молдавa, ја посетувал Панчевската реална школа околу 1873 година. Книгата „Зорица“ на Видаковиќ ја стекнал во 1827 година во Молдава учителот Живота Шаиќ. Претплатници на српска книга биле во средината на 19 век, жители на Стара Молдава: свештеникот Симеон Стефановиќ, парохиски свештеник за неговиот син, младиот теолог Евгениј, потоа г-ѓа Марта от Териан, родена како Поповиќ, Арсен Илиќ, каплар, и Стојан Георгиевиќ, шумар. Во 1905 година, Стара Молдавa била мала општина во округот Бела Црква. Населението во тоа време броело 2.200 жители кои живееле во 450 домови. Србите сочинувале 2.106 од нив, или 95%, со 425 домови, или 94%. Јавните згради вклучувале српска православна црква, едно општинско училиште и едно државно училиште. ПТТ (сите) и паробродската станица во населба служеле како комуникациски објекти. == Демографија == ;Етнички состав во населба (2.113 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 1930 година |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|77.8}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|17.2}} }} == Религија == == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] 8zvyztrofwmgxvnym23lek8vxjrbf42 5544711 5544649 2026-04-25T19:54:12Z Marco Mitrovich 114460 /* Религија */ 5544711 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 43 |lats = 19 |latNS = N | longd = 21 |longm = 37 |longs = 11 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 72 | population_footnotes = | population_total = 2.605 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325550 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Стара Молдава''' ({{langx|ro|Moldova Veche}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 2.605 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Стара Молдава била припоена кон Нова Молдава во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> == Историја == Во близина на селото има археолошки остатоци од [[Римско Царство|римскиот период]]. Оригиналното име на населба било ''Модава'' (турски: Módava). Под тоа име е запишано во отоманските пописни регистри од 16 век. Селото било седиште на истоимената нахија и санџак во рамките на Темишварскиот пашалак. Во текот на 18 век, кога блиското село Бошњак се викало Нова Молдава, поранешната Модава (исто така Мудава или Молдава) станала позната како Стара Молдава.<ref>Engel, Pál (1996). A temesvári és moldovai szandzsák törökkori települései (1554-1579). Szeged</ref><ref>Зиројевић, Олга (1970). „Управна подела данашње Војводине и Славоније у време Турака”. Зборник за историју. Матица српска. 1: 11—26</ref> Православното име на парохијата и црковните регистри се водат од 1794 година. Во општина Молдавa, во 1846 година имало 1.655 православни души. Свештенството таа година го сочинувале парохиските свештеници Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ. Во средината на 19 век, бројот на жители во селото пораснал. Така, во 1847 година, таму живееле 1.655 православни селани, што ќе се зголеми на 1.710 во 1867 година. Живан Александар, средношколец од Молдавa, ја посетувал Панчевската реална школа околу 1873 година. Книгата „Зорица“ на Видаковиќ ја стекнал во 1827 година во Молдава учителот Живота Шаиќ. Претплатници на српска книга биле во средината на 19 век, жители на Стара Молдава: свештеникот Симеон Стефановиќ, парохиски свештеник за неговиот син, младиот теолог Евгениј, потоа г-ѓа Марта от Териан, родена како Поповиќ, Арсен Илиќ, каплар, и Стојан Георгиевиќ, шумар. Во 1905 година, Стара Молдавa била мала општина во округот Бела Црква. Населението во тоа време броело 2.200 жители кои живееле во 450 домови. Србите сочинувале 2.106 од нив, или 95%, со 425 домови, или 94%. Јавните згради вклучувале српска православна црква, едно општинско училиште и едно државно училиште. ПТТ (сите) и паробродската станица во населба служеле како комуникациски објекти. == Демографија == ;Етнички состав во населба (2.113 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 1930 година |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|77.8}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|17.2}} }} == Религија == Црквата се споменува во извештај од 1751 година. Во тоа време, пишува дека храмот бил изграден од трупци и осветен во 1718 година. Старата црква била изградена во 1790 година и изгорела во 1848 година. Новиот храм бил изграден во 1853 година и осветен во 1858 година. Посветен е на празникот Рождество на Свети Јован или Ивандан. Иконостасот бил изграден, а престолите биле насликани од Ѓока Путник од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]] во 1897 година. Иконите од иконостасот биле пренесени на нова преграда од тули на иконостасот во 1950 година.<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Таа година, иконите и ѕидните слики биле изработени од Франц Вајнхелп, и така било до 1970 година. Потоа сè било извадено, и бил изграден нов храм, резбан од Ладислав Вереш, а иконите биле насликани од протоерејот Драгутин Остојиќ. Фреската била насликана во 1983 година од Никола Шух.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Според државната шематизација на православното свештенство на [[Унгарија]] во 1846 година, во Молдава имало 1.655 православни жители. Во тоа време, свештениците Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ служеле во црквата посветена на Свети Илија.<ref>Reesch de Lewald, Aloysius: "Universalis schematismus ecclesiasticus venerabilis cleri orientalis ecclesiae graeci non uniti ritus regni Hungariae partiumque eidem adnexarum, necnon magni principatus Transilvaniae, item literarius, seu nomina eorum, qui rem literariam et fundationalem scholarem ejusdem ritus procurant ... pro anno ...", Buda 1846.</ref> Православната парохија била основана и црковните венчани матични книги биле регистрирани во 1853 година, додека другите матични книги датираат од 1847 година. Во Молдава, во 1905 година постоела црковна општина, која била организирана, собранието е редовно, под претседателство на Миша Лупуловиќ. Таа е парохија од втора класа на плаќање, има парохиска куќа и парохиска сесија од 33 kj. Има српски православни гробишта, а црковно-општинскиот имот изнесува 115 kj. земјиште. Црквата е во многу добра состојба однадвор, но во лоша состојба одвнатре - нема темпла. Портата е оградена со ѕид и засадена со дрвја. Парохиски свештеник е свештеникот Влајко Николин, роден во [[Тител]], кој ја започнал својата кариера на тоа место, каде што е веќе осум години.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] dtxunw0fsgvjkvl9ifv71yvj3ukmaz4 5544722 5544711 2026-04-25T20:06:34Z Marco Mitrovich 114460 /* Образование */ 5544722 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 43 |lats = 19 |latNS = N | longd = 21 |longm = 37 |longs = 11 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 72 | population_footnotes = | population_total = 2.605 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325550 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Стара Молдава''' ({{langx|ro|Moldova Veche}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 2.605 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Стара Молдава била припоена кон Нова Молдава во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> == Историја == Во близина на селото има археолошки остатоци од [[Римско Царство|римскиот период]]. Оригиналното име на населба било ''Модава'' (турски: Módava). Под тоа име е запишано во отоманските пописни регистри од 16 век. Селото било седиште на истоимената нахија и санџак во рамките на Темишварскиот пашалак. Во текот на 18 век, кога блиското село Бошњак се викало Нова Молдава, поранешната Модава (исто така Мудава или Молдава) станала позната како Стара Молдава.<ref>Engel, Pál (1996). A temesvári és moldovai szandzsák törökkori települései (1554-1579). Szeged</ref><ref>Зиројевић, Олга (1970). „Управна подела данашње Војводине и Славоније у време Турака”. Зборник за историју. Матица српска. 1: 11—26</ref> Православното име на парохијата и црковните регистри се водат од 1794 година. Во општина Молдавa, во 1846 година имало 1.655 православни души. Свештенството таа година го сочинувале парохиските свештеници Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ. Во средината на 19 век, бројот на жители во селото пораснал. Така, во 1847 година, таму живееле 1.655 православни селани, што ќе се зголеми на 1.710 во 1867 година. Живан Александар, средношколец од Молдавa, ја посетувал Панчевската реална школа околу 1873 година. Книгата „Зорица“ на Видаковиќ ја стекнал во 1827 година во Молдава учителот Живота Шаиќ. Претплатници на српска книга биле во средината на 19 век, жители на Стара Молдава: свештеникот Симеон Стефановиќ, парохиски свештеник за неговиот син, младиот теолог Евгениј, потоа г-ѓа Марта от Териан, родена како Поповиќ, Арсен Илиќ, каплар, и Стојан Георгиевиќ, шумар. Во 1905 година, Стара Молдавa била мала општина во округот Бела Црква. Населението во тоа време броело 2.200 жители кои живееле во 450 домови. Србите сочинувале 2.106 од нив, или 95%, со 425 домови, или 94%. Јавните згради вклучувале српска православна црква, едно општинско училиште и едно државно училиште. ПТТ (сите) и паробродската станица во населба служеле како комуникациски објекти. == Демографија == ;Етнички состав во населба (2.113 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 1930 година |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|77.8}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|17.2}} }} == Религија == Црквата се споменува во извештај од 1751 година. Во тоа време, пишува дека храмот бил изграден од трупци и осветен во 1718 година. Старата црква била изградена во 1790 година и изгорела во 1848 година. Новиот храм бил изграден во 1853 година и осветен во 1858 година. Посветен е на празникот Рождество на Свети Јован или Ивандан. Иконостасот бил изграден, а престолите биле насликани од Ѓока Путник од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]] во 1897 година. Иконите од иконостасот биле пренесени на нова преграда од тули на иконостасот во 1950 година.<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Таа година, иконите и ѕидните слики биле изработени од Франц Вајнхелп, и така било до 1970 година. Потоа сè било извадено, и бил изграден нов храм, резбан од Ладислав Вереш, а иконите биле насликани од протоерејот Драгутин Остојиќ. Фреската била насликана во 1983 година од Никола Шух.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Според државната шематизација на православното свештенство на [[Унгарија]] во 1846 година, во Молдава имало 1.655 православни жители. Во тоа време, свештениците Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ служеле во црквата посветена на Свети Илија.<ref>Reesch de Lewald, Aloysius: "Universalis schematismus ecclesiasticus venerabilis cleri orientalis ecclesiae graeci non uniti ritus regni Hungariae partiumque eidem adnexarum, necnon magni principatus Transilvaniae, item literarius, seu nomina eorum, qui rem literariam et fundationalem scholarem ejusdem ritus procurant ... pro anno ...", Buda 1846.</ref> Православната парохија била основана и црковните венчани матични книги биле регистрирани во 1853 година, додека другите матични книги датираат од 1847 година. Во Молдава, во 1905 година постоела црковна општина, која била организирана, собранието е редовно, под претседателство на Миша Лупуловиќ. Таа е парохија од втора класа на плаќање, има парохиска куќа и парохиска сесија од 33 kj. Има српски православни гробишта, а црковно-општинскиот имот изнесува 115 kj. земјиште. Црквата е во многу добра состојба однадвор, но во лоша состојба одвнатре - нема темпла. Портата е оградена со ѕид и засадена со дрвја. Парохиски свештеник е свештеникот Влајко Николин, роден во [[Тител]], кој ја започнал својата кариера на тоа место, каде што е веќе осум години.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> == Образование == Живота Шаиќ, селски учител, се споменува во 1827 година. Еден учител во Молдава, Тома Драшковиќ, се претплатил на српска книга во 1844 година. Во 1846 година, тој бил учител на Андреј Балареску во јавното училиште. Во 1881 година, Никола Тајшановиќ бил назначен за јавен учител во Стара Молдава, кој бил префрлен во Сарајево следната година, 1882 година.<ref>"Школски лист", Сомбор 1881. године</ref> Во 1905 година се споменува општинско училиште, со една правилно изградена училишна зграда и една „сала“, во која се сместени шест паралелки заедно. Во второто, државно училиште, зградата е изградена во 1901 година и има две сали (училници); во едната се сместени првите две паралелки, а во другата се сместени заедно одделение од 3 до 6. Општинското училиште го води наставник, Светозар Савковиќ, роден во Црвена Црква, кој е постојано вработен таму осум години. Тој има 88 ученици кои посетуваат редовна настава и 14 кои посетуваат неделно училиште. Во државното училиште има двајца наставници. Првиот наставник е Александар Стојадиновиќ, роден во [[Љупкова|Долна Љупкова]], кој предава таму 20 години. Втората позиција ја пополнува наставник, Пирошка Дански, роден во унгарската престолнина, [[Будимпешта]], кој е постојано вработен, има декрет и служи во Стара Молдава три години. Таа има 135 ученици во редовна настава, а 37 од нив посетуваат настава по училиште.<ref>Мата Косовац, наведено дело</ref> == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] 3x5sy2pq8a8qpstyb4g74i9po4l6v11 5544724 5544722 2026-04-25T20:09:53Z Marco Mitrovich 114460 /* Образование */ 5544724 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 43 |lats = 19 |latNS = N | longd = 21 |longm = 37 |longs = 11 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 72 | population_footnotes = | population_total = 2.605 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325550 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Стара Молдава''' ({{langx|ro|Moldova Veche}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 2.605 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Стара Молдава била припоена кон Нова Молдава во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> == Историја == Во близина на селото има археолошки остатоци од [[Римско Царство|римскиот период]]. Оригиналното име на населба било ''Модава'' (турски: Módava). Под тоа име е запишано во отоманските пописни регистри од 16 век. Селото било седиште на истоимената нахија и санџак во рамките на Темишварскиот пашалак. Во текот на 18 век, кога блиското село Бошњак се викало Нова Молдава, поранешната Модава (исто така Мудава или Молдава) станала позната како Стара Молдава.<ref>Engel, Pál (1996). A temesvári és moldovai szandzsák törökkori települései (1554-1579). Szeged</ref><ref>Зиројевић, Олга (1970). „Управна подела данашње Војводине и Славоније у време Турака”. Зборник за историју. Матица српска. 1: 11—26</ref> Православното име на парохијата и црковните регистри се водат од 1794 година. Во општина Молдавa, во 1846 година имало 1.655 православни души. Свештенството таа година го сочинувале парохиските свештеници Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ. Во средината на 19 век, бројот на жители во селото пораснал. Така, во 1847 година, таму живееле 1.655 православни селани, што ќе се зголеми на 1.710 во 1867 година. Живан Александар, средношколец од Молдавa, ја посетувал Панчевската реална школа околу 1873 година. Книгата „Зорица“ на Видаковиќ ја стекнал во 1827 година во Молдава учителот Живота Шаиќ. Претплатници на српска книга биле во средината на 19 век, жители на Стара Молдава: свештеникот Симеон Стефановиќ, парохиски свештеник за неговиот син, младиот теолог Евгениј, потоа г-ѓа Марта от Териан, родена како Поповиќ, Арсен Илиќ, каплар, и Стојан Георгиевиќ, шумар. Во 1905 година, Стара Молдавa била мала општина во округот Бела Црква. Населението во тоа време броело 2.200 жители кои живееле во 450 домови. Србите сочинувале 2.106 од нив, или 95%, со 425 домови, или 94%. Јавните згради вклучувале српска православна црква, едно општинско училиште и едно државно училиште. ПТТ (сите) и паробродската станица во населба служеле како комуникациски објекти. == Демографија == ;Етнички состав во населба (2.113 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 1930 година |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|77.8}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|17.2}} }} == Религија == Црквата се споменува во извештај од 1751 година. Во тоа време, пишува дека храмот бил изграден од трупци и осветен во 1718 година. Старата црква била изградена во 1790 година и изгорела во 1848 година. Новиот храм бил изграден во 1853 година и осветен во 1858 година. Посветен е на празникот Рождество на Свети Јован или Ивандан. Иконостасот бил изграден, а престолите биле насликани од Ѓока Путник од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]] во 1897 година. Иконите од иконостасот биле пренесени на нова преграда од тули на иконостасот во 1950 година.<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Таа година, иконите и ѕидните слики биле изработени од Франц Вајнхелп, и така било до 1970 година. Потоа сè било извадено, и бил изграден нов храм, резбан од Ладислав Вереш, а иконите биле насликани од протоерејот Драгутин Остојиќ. Фреската била насликана во 1983 година од Никола Шух.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Според државната шематизација на православното свештенство на [[Унгарија]] во 1846 година, во Молдава имало 1.655 православни жители. Во тоа време, свештениците Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ служеле во црквата посветена на Свети Илија.<ref>Reesch de Lewald, Aloysius: "Universalis schematismus ecclesiasticus venerabilis cleri orientalis ecclesiae graeci non uniti ritus regni Hungariae partiumque eidem adnexarum, necnon magni principatus Transilvaniae, item literarius, seu nomina eorum, qui rem literariam et fundationalem scholarem ejusdem ritus procurant ... pro anno ...", Buda 1846.</ref> Православната парохија била основана и црковните венчани матични книги биле регистрирани во 1853 година, додека другите матични книги датираат од 1847 година. Во Молдава, во 1905 година постоела црковна општина, која била организирана, собранието е редовно, под претседателство на Миша Лупуловиќ. Таа е парохија од втора класа на плаќање, има парохиска куќа и парохиска сесија од 33 kj. Има српски православни гробишта, а црковно-општинскиот имот изнесува 115 kj. земјиште. Црквата е во многу добра состојба однадвор, но во лоша состојба одвнатре - нема темпла. Портата е оградена со ѕид и засадена со дрвја. Парохиски свештеник е свештеникот Влајко Николин, роден во [[Тител]], кој ја започнал својата кариера на тоа место, каде што е веќе осум години.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> == Образование == Живота Шаиќ, селски учител, се споменува во 1827 година. Еден учител во Молдава, Тома Драшковиќ, се претплатил на српска книга во 1844 година. Во 1846 година, тој бил учител на Андреј Балареску во јавното училиште. Во 1881 година, Никола Тајшановиќ бил назначен за јавен учител во Стара Молдава, кој бил префрлен во Сарајево следната година, 1882 година.<ref>"Школски лист", Сомбор 1881. године</ref> Во 1905 година се споменува општинско училиште, со една правилно изградена училишна зграда и една „сала“, во која се сместени шест паралелки заедно. Во второто, државно училиште, зградата е изградена во 1901 година и има две сали (училници); во едната се сместени првите две паралелки, а во другата се сместени заедно одделение од 3 до 6. Општинското училиште го води наставник, Светозар Савковиќ, роден во Црвена Црква, кој е постојано вработен таму осум години. Тој има 88 ученици кои посетуваат редовна настава и 14 кои посетуваат неделно училиште. Во државното училиште има двајца наставници. Првиот наставник е Александар Стојадиновиќ, роден во [[Љупкова|Долна Љупкова]], кој предава таму 20 години. Втората позиција ја пополнува наставник, Пирошка Дански, роден во унгарската престолнина, [[Будимпешта]], кој е постојано вработен, има декрет и служи во Стара Молдава три години. Таа има 135 ученици во редовна настава, а 37 од нив посетуваат настава по училиште.<ref>Мата Косовац, наведено дело</ref> == Познати личности == * [[Емилијан Јосимовић]], првиот српски урбанист == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] 6syes5w6ktmkddx0orkljpi4vfew07j 5544725 5544724 2026-04-25T20:10:40Z Marco Mitrovich 114460 /* Познати личности */ 5544725 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Стара Молдава | native_name = Moldova Veche | settlement_type = Населба | image_skyline = Moldova Noua 1.jpg | image_alt = | image_caption = Стара Молдава и река Дунав | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 43 |lats = 19 |latNS = N | longd = 21 |longm = 37 |longs = 11 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 72 | population_footnotes = | population_total = 2.605 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325550 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Стара Молдава''' ({{langx|ro|Moldova Veche}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 2.605 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Стара Молдава била припоена кон Нова Молдава во средината на 20 век.<ref>Церовић, Љубивоје; Срби у Румунији; 2000; Темишвар</ref> == Историја == Во близина на селото има археолошки остатоци од [[Римско Царство|римскиот период]]. Оригиналното име на населба било ''Модава'' (турски: Módava). Под тоа име е запишано во отоманските пописни регистри од 16 век. Селото било седиште на истоимената нахија и санџак во рамките на Темишварскиот пашалак. Во текот на 18 век, кога блиското село Бошњак се викало Нова Молдава, поранешната Модава (исто така Мудава или Молдава) станала позната како Стара Молдава.<ref>Engel, Pál (1996). A temesvári és moldovai szandzsák törökkori települései (1554-1579). Szeged</ref><ref>Зиројевић, Олга (1970). „Управна подела данашње Војводине и Славоније у време Турака”. Зборник за историју. Матица српска. 1: 11—26</ref> Православното име на парохијата и црковните регистри се водат од 1794 година. Во општина Молдавa, во 1846 година имало 1.655 православни души. Свештенството таа година го сочинувале парохиските свештеници Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ. Во средината на 19 век, бројот на жители во селото пораснал. Така, во 1847 година, таму живееле 1.655 православни селани, што ќе се зголеми на 1.710 во 1867 година. Живан Александар, средношколец од Молдавa, ја посетувал Панчевската реална школа околу 1873 година. Книгата „Зорица“ на Видаковиќ ја стекнал во 1827 година во Молдава учителот Живота Шаиќ. Претплатници на српска книга биле во средината на 19 век, жители на Стара Молдава: свештеникот Симеон Стефановиќ, парохиски свештеник за неговиот син, младиот теолог Евгениј, потоа г-ѓа Марта от Териан, родена како Поповиќ, Арсен Илиќ, каплар, и Стојан Георгиевиќ, шумар. Во 1905 година, Стара Молдавa била мала општина во округот Бела Црква. Населението во тоа време броело 2.200 жители кои живееле во 450 домови. Србите сочинувале 2.106 од нив, или 95%, со 425 домови, или 94%. Јавните згради вклучувале српска православна црква, едно општинско училиште и едно државно училиште. ПТТ (сите) и паробродската станица во населба служеле како комуникациски објекти. == Демографија == ;Етнички состав во населба (2.113 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 1930 година |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|77.8}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|17.2}} }} == Религија == Црквата се споменува во извештај од 1751 година. Во тоа време, пишува дека храмот бил изграден од трупци и осветен во 1718 година. Старата црква била изградена во 1790 година и изгорела во 1848 година. Новиот храм бил изграден во 1853 година и осветен во 1858 година. Посветен е на празникот Рождество на Свети Јован или Ивандан. Иконостасот бил изграден, а престолите биле насликани од Ѓока Путник од [[Бела Црква (Србија)|Бела Црква]] во 1897 година. Иконите од иконостасот биле пренесени на нова преграда од тули на иконостасот во 1950 година.<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Таа година, иконите и ѕидните слики биле изработени од Франц Вајнхелп, и така било до 1970 година. Потоа сè било извадено, и бил изграден нов храм, резбан од Ладислав Вереш, а иконите биле насликани од протоерејот Драгутин Остојиќ. Фреската била насликана во 1983 година од Никола Шух.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Според државната шематизација на православното свештенство на [[Унгарија]] во 1846 година, во Молдава имало 1.655 православни жители. Во тоа време, свештениците Симеон Стефановиќ и Јован Никадиновиќ служеле во црквата посветена на Свети Илија.<ref>Reesch de Lewald, Aloysius: "Universalis schematismus ecclesiasticus venerabilis cleri orientalis ecclesiae graeci non uniti ritus regni Hungariae partiumque eidem adnexarum, necnon magni principatus Transilvaniae, item literarius, seu nomina eorum, qui rem literariam et fundationalem scholarem ejusdem ritus procurant ... pro anno ...", Buda 1846.</ref> Православната парохија била основана и црковните венчани матични книги биле регистрирани во 1853 година, додека другите матични книги датираат од 1847 година. Во Молдава, во 1905 година постоела црковна општина, која била организирана, собранието е редовно, под претседателство на Миша Лупуловиќ. Таа е парохија од втора класа на плаќање, има парохиска куќа и парохиска сесија од 33 kj. Има српски православни гробишта, а црковно-општинскиот имот изнесува 115 kj. земјиште. Црквата е во многу добра состојба однадвор, но во лоша состојба одвнатре - нема темпла. Портата е оградена со ѕид и засадена со дрвја. Парохиски свештеник е свештеникот Влајко Николин, роден во [[Тител]], кој ја започнал својата кариера на тоа место, каде што е веќе осум години.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> == Образование == Живота Шаиќ, селски учител, се споменува во 1827 година. Еден учител во Молдава, Тома Драшковиќ, се претплатил на српска книга во 1844 година. Во 1846 година, тој бил учител на Андреј Балареску во јавното училиште. Во 1881 година, Никола Тајшановиќ бил назначен за јавен учител во Стара Молдава, кој бил префрлен во Сарајево следната година, 1882 година.<ref>"Школски лист", Сомбор 1881. године</ref> Во 1905 година се споменува општинско училиште, со една правилно изградена училишна зграда и една „сала“, во која се сместени шест паралелки заедно. Во второто, државно училиште, зградата е изградена во 1901 година и има две сали (училници); во едната се сместени првите две паралелки, а во другата се сместени заедно одделение од 3 до 6. Општинското училиште го води наставник, Светозар Савковиќ, роден во Црвена Црква, кој е постојано вработен таму осум години. Тој има 88 ученици кои посетуваат редовна настава и 14 кои посетуваат неделно училиште. Во државното училиште има двајца наставници. Првиот наставник е Александар Стојадиновиќ, роден во [[Љупкова|Долна Љупкова]], кој предава таму 20 години. Втората позиција ја пополнува наставник, Пирошка Дански, роден во унгарската престолнина, [[Будимпешта]], кој е постојано вработен, има декрет и служи во Стара Молдава три години. Таа има 135 ученици во редовна настава, а 37 од нив посетуваат настава по училиште.<ref>Мата Косовац, наведено дело</ref> == Познати личности == * [[Емилијан Јосимовиќ]], првиот српски урбанист == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] 0sln59nfoisyxrq6z0spydpku2o42py 0 1392587 5544651 2026-04-25T18:09:07Z Adouuuuu 114772 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1346034599|Richard Spruce]]“ 5544651 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Spruce_Richard.jpg|десно|мини|339x339пкс|Ричард Спрус 1864 г. фотографирано по неговото враќање од Бразил]] '''Ричард Спрус''' (10 септември 1817 - 28 декември 1893) бил англиски [[Ботаника|ботаничар]] специјализиран за [[бриологија]] . Еден од големите викторијански ботанички истражувачи, Спрус поминал 15 години истражувајќи го [[Амазон]] од [[Анди|Андите]] до неговото устие и бил еден од првите Европејци кои набљудувале многу од местата каде што собирал примероци. Спрус открил и именувал голем број нови растителни видови и се допишувал со некои од водечките ботаничари од деветнаесеттиот век. == Ран живот и кариера == Ричард Спрус е роден во близина на Ганторп, мало село во близина на [[Хавардски замок|замокот Хауард]] во [[Јоркшир]] . По школувањето кај својот татко, локален учител, Спрус започнал кариера како тутор, а потоа и како математички мајстор во училиштето „Свети Петар“ во Јорк помеѓу 1839 и 1844 година. Спрус го започнал своето ботаничко собирање во Јоркшир околу 1833 година. Во 1834 година, на 16-годишна возраст, тој составил уредно напишан список на сите растенија што ги пронашол на патувања низ Ганторп, фокусирајќи се на бриофитите . Подредени по азбучен ред и содржејќи 403 видови, собирањето и именувањето биле првиот голем придонес на Спрус во локалната ботаника. Три години подоцна тој составил „Список на флората на округот Малтон“ што содржи 485 видови [[Скриеносеменици|цветни растенија]] . Неколку од локалитетите на Спрус за поретките растенија се дадени во „ ''Флората на Јоркшир“'' од Хенри Бејнс, објавена во 1840 година. Во 1842 година, Спрус го посетил Томас Тејлор, ирски ботаничар кој го споделил неговиот интерес за бриофити. Во 1844 година, неговиот труд на тема „ [[Мов|Мускулите]] и [[Џигерници|хепатиците]] на Тисдејл “, резултат на тринеделна екскурзија, ја покажал неговата вештина во лоцирањето и идентификувањето на ретки видови. Во Бејнсовата „ ''Флора на Јоркшир“'' биле регистрирани само четири мовови од Тисдејл. Спрус го зголемил рекордот на 167 мовови и 41 хепатици, од кои шест мовови и еден [[Листостеблени|црн дроб]] (Листостеблени) биле нови во Британија. [[Податотека:Richard_Spruce_memorial_Coneysthorpe_NYorks_UK.JPG|мини|Споменик на куќата во Конисторп (Северен Јоркшир) каде што Спрус ги поминал последните години од животот]] Во април 1845 година, тој објавил во ''Лондонскиот журнал за ботаника'' описи на 23 нови британски мовови, од кои околу половина самиот ги открил. Истата година го објавил и својот „Список на Musci и Hepaticae на Јоркшир“ во ''The Phytologist'' . Листата вклучувала 48 мовови нови во англиската [[флора]] и уште 33 нови во Јоркшир. Спрус го привлекол вниманието на Вилијам Џексон Хукер, директор на [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју]], и бил препорачан за колекционерска експедиција бо [[Пиринеи|Пиринеите]], која ја презел во 1845–1846 година. Во 1846 година објавил „Белешки за ботаниката на Пиринеите“, а потоа напишал и потехничка статија, „Мусци и хепатици на Пиринеите“, објавена во 1849 година. Спрус издал серии слични на exsiccata, меѓу другото и делото ''Musci Pyrenaici, quos in Pyrenaeis centralibus occidentalibusque, nec non in agro Syrtico, 1845-1846 година.'' ''Decerpsit Rich. Смрека'' (1847). == Експедиција во Јужна Америка == Откако Спрус ги докажал своите ботанички вештини на Пиринеите, Хукер предложил многу попредизвикувачка експедиција во Бразил. Истакнатиот ботаничар [[Џорџ Бентам]] ќе дејствува како брокер и дистрибутер на сите примероци испратени назад во Англија. И покрај неговото кревко здравје, Спрус го прифатил предлогот и поминал една година во Кју запознавајќи се со тропската ботаника. Спрус пристигнал во [[Пара (сојузна држава)|Пара]] на бродот ''„Британија“'' на 12 јули 1849 година и патувал по реката Амазон до Сантарем, каде што за прв пат се сретнал со двајца други млади натуралисти кои го истражувале Амазон, [[Алфред Расел Волес|Алфред Расел Волас]] и [[Хенри Волтер Бејтс]]. Двајцата подоцна добро познати по својата работа за природната селекција, Волас и Бејтс патувале по притоките на Амазон, повремено пресретнувајќи ги патеките со Спрус и споделувајќи информации со него. Во првите две години од неговата експедиција, Спрус пешачел по целата должина на реката Тромбетас до Британска Гвајана, преминувајќи го Рио Негро до [[Манаус|Манаос]] . Растенијата и предметите собрани од Спрус од 1849 до 1864 година (главно во Бразил, Еквадор и Перу) претставуваат важен ботанички, историски и етнолошки ресурс и се индексирани во Ботаничката градина во Њујорк, во [[Кралски ботанички градини во Кју|Кралските ботанички градини во Кју,]] Лондон, во колеџот Тринити во Даблин и на Универзитетот во Манчестер . Кон крајот на својата експедиција низ Јужна Америка, Спрус го проучувал домородното одгледување на цинхона во Андите на Перу, а потоа успешно извезувал семиња и млади растенија по барање на владата на Индија. Растението се одгледувало за производство на [[кинин]], лек што се користи за спречување [[Маларија|на маларија]] . == Подоцнежен живот == До времето на неговото враќање во Англија во 1864 година, неговото здравје било нарушено, а неговите заштеди биле изгубени поради измама. Последните 27 години од својот живот ги поминал во Конисторп, Јоркшир, во близина на местото каде што е роден. Добил мала пензија од владата и продолжил со своите ботанички студии. Погребан е во црковниот двор во Терингтон. == Наследство == Спрус била почестена со именувањето на неколку таксони растенија; * ''Sprucea'' {{Au|Wilson & Hook.f. 1845}} ( Dicranaceae ), неприфатено, * ''Sprucea'' {{Au|Benth.}} 1853 ( [[Броќови|Rubiaceae]] ), синоним за ''Simira'' * ''Sprucella'' {{Au|Steph.}} 1886 (црн дроб, Lepidoziaceae ) * ''Sprucella'' {{Au|Pierre}} 1890 ( Sapotaceae ), синоним за ''Micropholis'' * ''Spruceella'' {{Au|Müll.Hal.}} 1900 ( Rhachitheciaceae ), синоним за ''[[Zanderia]]'' {{Au|Goffinet}} * ''Spruceina'' {{Au|Kuntze}} 1903 (Lepidoziaceae), неприфатено, * ''Sprucina'' {{Au|Nied.}} 1908 ( [[Малпигии|Malpighiaceae]] ), синоним за ''Jubelina'' * ''Spruceanthus'' {{Au|Verd.}} во 1934 година ( Lejeuneaceae ) * ''Spruceanthus'' {{Au|Sleumer}} 1936 ( Flacourtiaceae ), синоним за ''Neosprucea'' * ''Neosprucea'' {{Au|Sleumer}} 1938 ( [[Врби|Salicaceae]] ) * ''Sprucidea'' {{Au|M.Cáceres, Aptroot & Lücking}} 2017 (Лишаи, Malmideaceae ), * ''Thaumatophyllum spruceanum'' {{Au|Schott}} 1859 (Aroid, [[Козлеци|Araceae]] ), синови: ''Philodendron spruceanum'' <small>(Schott) GMBarroso</small>, ''Philodendron goeldii'' * ''Монстера спруеуна'' {{Au|Schott}} 1878 [[Козлеци|Araceae]] ) Тој бил опишан како личен херој на Ричард Еванс Шултес, етноботаничар од 20 век. == Избрани публикации == * Спрус, Ричард (1841). „Три дена на Јоркширските мочуришта.“ ''Фитолог'' (i): 101-104. * Спрус, Ричард (1842). „Список на мовови итн., собрани во Варфдејл, Јоркшир.“ ''Фитолог'' (i): 197-198. * Спрус, Ричард (1842). „Мовови во близина на замокот Хауард“. ''Фитолог'' (i): 198. * Спрус, Ричард (1844). „Мускулите и хепатиците на Тисдејл“. Анали на природната историја. 13 (83): 84, * Спрус, Ричард (1845). „Список на мускуси и хепатици од Јоркшир.“ ''Фитолог'' (ii): 147-157. * Спрус, Ричард (1845). „За неколку мовови нови во британската флора.“ ''Хукеров Лондонски журнал за ботаника'' (iv): 345-347, 535. * Спрус, Ричард (1846). „Белешки за ботаниката на Пиринеите“. ''Трансакции на Ботаничкото друштво од Единбург'' (iii): 103-216. * Спрус, Ричард (1850). „Патувањето на г-дин Спрус до Пара.“ ''Хукеров журнал за ботаника'' (li): 344-347. * Спрус, Ричард (1850). „Ботаничка екскурзија на Амазон.“ ''Хукеров журнал за ботаника'' (li): 65-70. * Спрус, Ричард (1850). „Патување по реката Амазон“. ''Хукеров журнал за ботаника'' (li): 173-178. * Спрус, Ричард (1850). „Дневник за екскурзија од Сантарем, на реката Амазон, до Обидос и Рио Тромбетас.“ ''Хукеров журнал за ботаника'' (li). * Спрус, Ричард (1908). ''Белешки од ботаничар за Амазон и Андите'', том I-II. Уредено од Алфред Расел Волас. Лондон: Мекмилан. https://dx.doi.org/10.5962/bhl.title.17908 . [[Категорија:Природознание на Бразил]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Англиски истражувачи]] [[Категорија:Починати во 1893 година]] [[Категорија:Родени во 1817 година]] m4211036txqnez314b10dv3uvqieo9a 0 1392588 5544659 2026-04-25T18:16:57Z Carshalton 30527 Создадена страница со: {{Infobox football biography-retired | name = Јоси Бенајун | image = [[Податотека:Benayoun Haifa (2a).jpg|220px]] | fullname = Јоси Шаи Бенајун<ref>{{cite web |url=https://editorial.uefa.com/resources/01e4-0e69fa3be6ab-9af0130fa984-1000/2009_10_uefa_europa_league_disciplinary_chart_prior_to_semi-finals_second_leg.pdf |title=UEFA Europa League 2009/2010: Booking List Semi-F... 5544659 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Јоси Бенајун | image = [[Податотека:Benayoun Haifa (2a).jpg|220px]] | fullname = Јоси Шаи Бенајун<ref>{{cite web |url=https://editorial.uefa.com/resources/01e4-0e69fa3be6ab-9af0130fa984-1000/2009_10_uefa_europa_league_disciplinary_chart_prior_to_semi-finals_second_leg.pdf |title=UEFA Europa League 2009/2010: Booking List Semi-Finals, Second Leg Match |page=3 |publisher=UEFA |access-date=18 September 2024}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1980|5|5|df=y}}<ref>{{Hugman|22268|access-date=27 March 2018}}</ref> | birth_place = [[Димона]], [[Израел]] | nationality = {{flagsport|ISR}} [[Израел]] | height = {{height|m=1.73}}<ref>{{cite web |url=https://www.maccabi-tlv.co.il/en/team/yossi-benayoun/ |title=Yossi Benayoun |publisher=Maccabi Tel Aviv F.C. |access-date=29 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170319015055/https://www.maccabi-tlv.co.il/en/team/yossi-benayoun/ |archive-date=19 March 2017 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = | retired = 2019 <small>(39 г.)</small> | youthyears1 = 1989–1992 | youthclubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Хапоел Димона | youthyears2 = 1992–1995 | youthclubs2 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | youthyears3 = 1995–1996 | youthclubs3 = {{Fb team Ajax}} | youthyears4 = 1996–1997 | youthclubs4 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | years1 = 1997–1998 | caps1 = 25 | goals1 = 15 | clubs1 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | years2 = 1998–2002 | caps2 = 130 | goals2 = 55 | clubs2 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years3 = 2002–2005 | caps3 = 101 | goals3 = 20 | clubs3 = {{Fb team Racing Santander}} | years4 = 2005–2007 | caps4 = 63 | goals4 = 8 | clubs4 = {{Fb team West Ham United}} | years5 = 2007–2010 | caps5 = 92 | goals5 = 18 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2010–2013 | caps6 = 14 | goals6 = 1 | clubs6 = {{Fb team Chelsea}} | years7 = 2011–2012 | caps7 = 19 | goals7 = 4 | clubs7 = →{{Fb team Arsenal}} | years8 = 2012 | caps8 = 6 | goals8 = 0 | clubs8 = →{{Fb team West Ham United}} | years9 = 2013-2014 | caps9 = 16 | goals9 = 3 | clubs9 = {{Fb team Queens Park Rangers}} | years10 = 2014–2016 | caps10 = 55 | goals10 = 11 | clubs10 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years11 = 2016–2017 | caps11 = 27 | goals11 = 1 | clubs11 = {{Fb team Maccabi Tel Aviv}} | years12 = 2017–2018 | caps12 = 14 | goals12 = 3 | clubs12 = {{Fb team Beitar Jerusalem}} | years13 = 2018–2019 | caps13 = 22 | goals13 = 7 | clubs13 = {{Fb team Maccabi Petah Tikva}} | years14 = 2019 | caps14 = 15 | goals14 = 0 | clubs14 = {{Fb team Beitar Jerusalem}} | nationalyears1 = 1995 | nationalcaps1 = 30 | nationalgoals1 = 6 | nationalteam1 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 16 години|Израел 16]] | nationalyears2 = 1996–1997 | nationalcaps2 = 8 | nationalgoals2 = 12 | nationalteam2 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 18 години|Израел 18]] | nationalyears3 = 1998–2001 | nationalcaps3 = 11 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 21 година|Израел 21]] | nationalyears4 = 1998–2017 | nationalcaps4 = 102 | nationalgoals4 = 24 | nationalteam4 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел|Израел]] }} '''Јоси Шаи Бенајун''' (роден на [[5 мај]] [[1980]] година, во [[Димона]]) — [[Израелци|израелски]] поранешен [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]]. Роден во [[Димона]], во текот на својата кариера бил познат по прекарот „Дијамантот од Димона“ во Израел и се смета за еден од најголемите израелски фудбалери на сите времиња. Поголемиот дел од својата кариера, тој го поминал играјќи во [[Израел]] и [[Англија]] и бил [[капитен]] на [[Фудбалска репрезентација на Израел|израелската репрезентација]], чиј е рекордер по бројот на настапи (102) во моментов. Од 2023 година, работи како спортски директор на израелската репрезентација.<ref>{{cite web|date=24 May 2023|title=Top Israelis to Play in Europe|url=https://footballexpress.co.uk/top-israelis-to-play-in-europe/|website=FootballExpress.co.uk|access-date=23 May 2023|archive-date=23 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230523235555/https://footballexpress.co.uk/top-israelis-to-play-in-europe/|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Израел |image3=Flag of Israel.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/benayoun-yossi/ppfLYtjB/ Јоси Бенајун на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/yossi-benayoun/profil/spieler/7858 Јоси Бенајун на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/19091/yossi-benayoun Јоси Бенајун на espn] * [https://www.whoscored.com/players/4490/show/yossi-benayoun Јоси Бенајун на whoscored] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бенајун, Јоси}} [[Категорија:Израелски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Хапоел Бершева]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Расинг Сантандер]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челси]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Квинс Парк Ренџерс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Хаифа]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Тел Авив]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Беитар Ерусалим]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Петах Тиква]] [[Категорија:Родени во 1970 година]] 7daq0t4szoixl0geigjhh5d419nqve4 5544660 5544659 2026-04-25T18:17:15Z Carshalton 30527 отстранета [[Категорија:Фудбалери на ФК Челси]]; додадена [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5544660 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Јоси Бенајун | image = [[Податотека:Benayoun Haifa (2a).jpg|220px]] | fullname = Јоси Шаи Бенајун<ref>{{cite web |url=https://editorial.uefa.com/resources/01e4-0e69fa3be6ab-9af0130fa984-1000/2009_10_uefa_europa_league_disciplinary_chart_prior_to_semi-finals_second_leg.pdf |title=UEFA Europa League 2009/2010: Booking List Semi-Finals, Second Leg Match |page=3 |publisher=UEFA |access-date=18 September 2024}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1980|5|5|df=y}}<ref>{{Hugman|22268|access-date=27 March 2018}}</ref> | birth_place = [[Димона]], [[Израел]] | nationality = {{flagsport|ISR}} [[Израел]] | height = {{height|m=1.73}}<ref>{{cite web |url=https://www.maccabi-tlv.co.il/en/team/yossi-benayoun/ |title=Yossi Benayoun |publisher=Maccabi Tel Aviv F.C. |access-date=29 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170319015055/https://www.maccabi-tlv.co.il/en/team/yossi-benayoun/ |archive-date=19 March 2017 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = | retired = 2019 <small>(39 г.)</small> | youthyears1 = 1989–1992 | youthclubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Хапоел Димона | youthyears2 = 1992–1995 | youthclubs2 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | youthyears3 = 1995–1996 | youthclubs3 = {{Fb team Ajax}} | youthyears4 = 1996–1997 | youthclubs4 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | years1 = 1997–1998 | caps1 = 25 | goals1 = 15 | clubs1 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | years2 = 1998–2002 | caps2 = 130 | goals2 = 55 | clubs2 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years3 = 2002–2005 | caps3 = 101 | goals3 = 20 | clubs3 = {{Fb team Racing Santander}} | years4 = 2005–2007 | caps4 = 63 | goals4 = 8 | clubs4 = {{Fb team West Ham United}} | years5 = 2007–2010 | caps5 = 92 | goals5 = 18 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2010–2013 | caps6 = 14 | goals6 = 1 | clubs6 = {{Fb team Chelsea}} | years7 = 2011–2012 | caps7 = 19 | goals7 = 4 | clubs7 = →{{Fb team Arsenal}} | years8 = 2012 | caps8 = 6 | goals8 = 0 | clubs8 = →{{Fb team West Ham United}} | years9 = 2013-2014 | caps9 = 16 | goals9 = 3 | clubs9 = {{Fb team Queens Park Rangers}} | years10 = 2014–2016 | caps10 = 55 | goals10 = 11 | clubs10 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years11 = 2016–2017 | caps11 = 27 | goals11 = 1 | clubs11 = {{Fb team Maccabi Tel Aviv}} | years12 = 2017–2018 | caps12 = 14 | goals12 = 3 | clubs12 = {{Fb team Beitar Jerusalem}} | years13 = 2018–2019 | caps13 = 22 | goals13 = 7 | clubs13 = {{Fb team Maccabi Petah Tikva}} | years14 = 2019 | caps14 = 15 | goals14 = 0 | clubs14 = {{Fb team Beitar Jerusalem}} | nationalyears1 = 1995 | nationalcaps1 = 30 | nationalgoals1 = 6 | nationalteam1 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 16 години|Израел 16]] | nationalyears2 = 1996–1997 | nationalcaps2 = 8 | nationalgoals2 = 12 | nationalteam2 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 18 години|Израел 18]] | nationalyears3 = 1998–2001 | nationalcaps3 = 11 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 21 година|Израел 21]] | nationalyears4 = 1998–2017 | nationalcaps4 = 102 | nationalgoals4 = 24 | nationalteam4 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел|Израел]] }} '''Јоси Шаи Бенајун''' (роден на [[5 мај]] [[1980]] година, во [[Димона]]) — [[Израелци|израелски]] поранешен [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]]. Роден во [[Димона]], во текот на својата кариера бил познат по прекарот „Дијамантот од Димона“ во Израел и се смета за еден од најголемите израелски фудбалери на сите времиња. Поголемиот дел од својата кариера, тој го поминал играјќи во [[Израел]] и [[Англија]] и бил [[капитен]] на [[Фудбалска репрезентација на Израел|израелската репрезентација]], чиј е рекордер по бројот на настапи (102) во моментов. Од 2023 година, работи како спортски директор на израелската репрезентација.<ref>{{cite web|date=24 May 2023|title=Top Israelis to Play in Europe|url=https://footballexpress.co.uk/top-israelis-to-play-in-europe/|website=FootballExpress.co.uk|access-date=23 May 2023|archive-date=23 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230523235555/https://footballexpress.co.uk/top-israelis-to-play-in-europe/|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Израел |image3=Flag of Israel.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/benayoun-yossi/ppfLYtjB/ Јоси Бенајун на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/yossi-benayoun/profil/spieler/7858 Јоси Бенајун на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/19091/yossi-benayoun Јоси Бенајун на espn] * [https://www.whoscored.com/players/4490/show/yossi-benayoun Јоси Бенајун на whoscored] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бенајун, Јоси}} [[Категорија:Израелски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Хапоел Бершева]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Расинг Сантандер]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Квинс Парк Ренџерс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Хаифа]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Тел Авив]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Беитар Ерусалим]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Петах Тиква]] [[Категорија:Родени во 1970 година]] s61atc5ew103rfwwgf0r24grpbzfp7s 5544712 5544660 2026-04-25T19:56:39Z Carshalton 30527 5544712 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | name = Јоси Бенајун | image = [[Податотека:Benayoun Haifa (2a).jpg|220px]] | fullname = Јоси Шаи Бенајун<ref>{{cite web |url=https://editorial.uefa.com/resources/01e4-0e69fa3be6ab-9af0130fa984-1000/2009_10_uefa_europa_league_disciplinary_chart_prior_to_semi-finals_second_leg.pdf |title=UEFA Europa League 2009/2010: Booking List Semi-Finals, Second Leg Match |page=3 |publisher=UEFA |access-date=18 September 2024}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1980|5|5|df=y}}<ref>{{Hugman|22268|access-date=27 March 2018}}</ref> | birth_place = [[Димона]], [[Израел]] | nationality = {{flagsport|ISR}} [[Израел]] | height = {{height|m=1.73}}<ref>{{cite web |url=https://www.maccabi-tlv.co.il/en/team/yossi-benayoun/ |title=Yossi Benayoun |publisher=Maccabi Tel Aviv F.C. |access-date=29 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170319015055/https://www.maccabi-tlv.co.il/en/team/yossi-benayoun/ |archive-date=19 March 2017 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = | retired = 2019 <small>(39 г.)</small> | youthyears1 = 1989–1992 | youthclubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Хапоел Димона | youthyears2 = 1992–1995 | youthclubs2 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | youthyears3 = 1995–1996 | youthclubs3 = {{Fb team Ajax}} | youthyears4 = 1996–1997 | youthclubs4 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | years1 = 1997–1998 | caps1 = 25 | goals1 = 15 | clubs1 = {{Fb team Hapoel Be'er Sheva}} | years2 = 1998–2002 | caps2 = 130 | goals2 = 55 | clubs2 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years3 = 2002–2005 | caps3 = 101 | goals3 = 20 | clubs3 = {{Fb team Racing Santander}} | years4 = 2005–2007 | caps4 = 63 | goals4 = 8 | clubs4 = {{Fb team West Ham United}} | years5 = 2007–2010 | caps5 = 92 | goals5 = 18 | clubs5 = {{Fb team Liverpool}} | years6 = 2010–2013 | caps6 = 14 | goals6 = 1 | clubs6 = {{Fb team Chelsea}} | years7 = 2011–2012 | caps7 = 19 | goals7 = 4 | clubs7 = →{{Fb team Arsenal}} | years8 = 2012 | caps8 = 6 | goals8 = 0 | clubs8 = →{{Fb team West Ham United}} | years9 = 2013-2014 | caps9 = 16 | goals9 = 3 | clubs9 = {{Fb team Queens Park Rangers}} | years10 = 2014–2016 | caps10 = 55 | goals10 = 11 | clubs10 = {{Fb team Maccabi Haifa}} | years11 = 2016–2017 | caps11 = 27 | goals11 = 1 | clubs11 = {{Fb team Maccabi Tel Aviv}} | years12 = 2017–2018 | caps12 = 14 | goals12 = 3 | clubs12 = {{Fb team Beitar Jerusalem}} | years13 = 2018–2019 | caps13 = 22 | goals13 = 7 | clubs13 = {{Fb team Maccabi Petah Tikva}} | years14 = 2019 | caps14 = 15 | goals14 = 0 | clubs14 = {{Fb team Beitar Jerusalem}} | nationalyears1 = 1995 | nationalcaps1 = 30 | nationalgoals1 = 6 | nationalteam1 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 16 години|Израел 16]] | nationalyears2 = 1996–1997 | nationalcaps2 = 8 | nationalgoals2 = 12 | nationalteam2 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 18 години|Израел 18]] | nationalyears3 = 1998–2001 | nationalcaps3 = 11 | nationalgoals3 = 5 | nationalteam3 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел под 21 година|Израел 21]] | nationalyears4 = 1998–2017 | nationalcaps4 = 102 | nationalgoals4 = 24 | nationalteam4 = {{flagsport|ISR}} [[Фудбалска репрезентација на Израел|Израел]] }} '''Јоси Шаи Бенајун''' (роден на [[5 мај]] [[1980]] година, во [[Димона]]) — [[Израел|израелски]] поранешен [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]]. Роден во [[Димона]], во текот на својата кариера бил познат по прекарот „Дијамантот од Димона“ во Израел и се смета за еден од најголемите израелски фудбалери на сите времиња. Поголемиот дел од својата кариера, тој го поминал играјќи во [[Израел]] и [[Англија]] и бил [[капитен]] на [[Фудбалска репрезентација на Израел|израелската репрезентација]], чиј е рекордер по бројот на настапи (102) во моментов. Од 2023 година, работи како спортски директор на израелската репрезентација.<ref>{{cite web|date=24 May 2023|title=Top Israelis to Play in Europe|url=https://footballexpress.co.uk/top-israelis-to-play-in-europe/|website=FootballExpress.co.uk|access-date=23 May 2023|archive-date=23 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230523235555/https://footballexpress.co.uk/top-israelis-to-play-in-europe/|url-status=dead}}</ref> ==Биографија== Бенајун е роден во [[Димона]], [[Израел]], во семејство од [[Мароко|мароканско]] [[Сефарди|сефардско-еврејско]] потекло.<ref>{{cite web|url=https://www.complex.com/sports/2014/12/the-12-best-current-jewish-athletes/yossi-benayoun|title=The 12 Best Current Jewish AthletesYossi Benayoun|website=Complex}}</ref><ref>[http://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-3059721,00.html Benayoun hopes to get Spanish nationality in August] [[Ynet]], 17:03:05</ref> Неговиот татко, Дуду Бенајун, исто така бил фудбалер.<ref>{{cite web|url=http://www.haokets.org/2014/09/15/%D7%A2%D7%9C-%D7%99%D7%99%D7%A6%D7%95%D7%92-%D7%9B%D7%A4%D7%99-%D7%A9%D7%9C%D7%99%D7%9E%D7%93-%D7%90%D7%95%D7%AA%D7%99-%D7%99%D7%95%D7%A1%D7%99-%D7%91%D7%A0%D7%99%D7%95%D7%9F/|title=על ייצוג כפי שלימד אותי יוסי בניון – עמית בוטבול|work=העוקץ |date=15 September 2014|access-date=20 July 2016 |last1=נעמן |first1=יונית }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dimona.org/index.php?option=com_content&view=article&id=918:2010-11-04-22-00-10&catid=25&Itemid=233|title=הפועל דימונה אימפריה של פעם מסמך נוסטלגי מרגש.|last=igal|access-date=20 July 2016}}</ref> ==Технички карактеристики== Како напаѓачки настроен [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]], тој можел да игра и како [[Среден ред (фудбал)#Офанзивен играч од средниот ред|офанзивен играч од средниот ред]] и како [[Среден ред (фудбал)#Крило|лево крило]]. Поради неговата брзина и дриблинг, тој бил често споредуван со [[Кака]]. ==Титули== ===Клупски=== ====={{flagsport|ISR}} Макаби Хаифа===== *'''[[Премиер лига на Израел|Израелско првенство]]''' : 2 : 2000-2001, 2001-2002 *'''[[Фудбалски куп на Израел|Куп на Израел]]''' : 1 : 2015-2016 ====={{flagsport|ENG}} Челси===== *'''{{Трофеј-УЕФА Лига Европа}} [[УЕФА Лига Европа]]''' : 1 : 2012-2013 ===Индивидуални=== *[[Фудбалер на годината во Израел]]: 2000-2001<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/israpoy.html|title = Israel - Player of the Year}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Израел |image3=Flag of Israel.svg }} * [https://www.soccerway.com/player/benayoun-yossi/ppfLYtjB/ Јоси Бенајун на soccerway] * [https://www.transfermarkt.com/yossi-benayoun/profil/spieler/7858 Јоси Бенајун на transfermarkt] * [https://www.espn.com/soccer/player/_/id/19091/yossi-benayoun Јоси Бенајун на espn] * [https://www.whoscored.com/players/4490/show/yossi-benayoun Јоси Бенајун на whoscored] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бенајун, Јоси}} [[Категорија:Израелски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Хапоел Бершева]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Расинг Сантандер]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Квинс Парк Ренџерс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Хаифа]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Тел Авив]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Беитар Ерусалим]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Макаби Петах Тиква]] [[Категорија:Родени во 1970 година]] pnuahe8u3ggaya6euz22ufxf74x5gkh 0 1392589 5544664 2026-04-25T18:26:42Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Инфокутија Универзитет | name = Великотрновски универзитет „Св. св. Кирил и Методиј“ | native_name = Великотърновски университет „Св. св. Кирил и Методий“ | native_name_lang = bg | image = University of Veliko Tarnovo,Rectorate.JPG | image_size = 250px | caption... 5544664 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Универзитет | name = Великотрновски универзитет „Св. св. Кирил и Методиј“ | native_name = Великотърновски университет „Св. св. Кирил и Методий“ | native_name_lang = bg | image = University of Veliko Tarnovo,Rectorate.JPG | image_size = 250px | caption = Зградата на ректоратот на ВТУ | other_name = ВТУ | former_name = Виш педагошки институт | motto = | motto_lang = | mottoeng = | type = државен | established = {{Start date|1963|09|15|df=yes}} | affiliation = EUA, IAU | budget = | rector = проф. д-р Димитар Димитров | academic_staff = ~ 700 | students = над 10.000 | city = [[Велико Трново]] | country = [[Бугарија]] | colors = | website = {{URL|uni-vt.bg}} | logo = | logo_size = 100px | footnotes = }} '''Великотрновски Универзитет „Св. Кирил и Методиј“''' ({{langx|bg|Великотърновски университет „Св. св. Кирил и Методий“}}; или скратено '''ВТУ''') е државен [[универзитет]] со седиште во [[Велико Трново]], [[Бугарија]]. == Историја == Универзитетот бил основан како '''Висок педагошки институт „Браќа Кирил и Методиј“''' на [[15 септември]] [[1963]] година<ref>{{cite web |url=https://www.uni-vt.bg/1/?page=14 |title=История на Великотърновския университет |publisher=Великотрновски универзитет „Св. св. Кирил и Методиј“ |language=bg |acces-date=25 април 2026}}</ref> со намера да ги продолжи богатите културни и образовни традиции на средновековната [[Трновска книжевна школа|Трновска книжевна школа]]. Во првата академска година, 25 професори, асистенти и наставници дошле од универзитетите во [[Софија]] и од [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]]. Првите студиски насоки биле бугарска [[филологија]], руска филологија, историја и уметност. Основачи на универзитетот се Александар Бурмов и Пењо Русев. Во [[1971]] година, институтот со указ на Државниот совет бил акредитиран како '''Великотрновски универзитет „Св. Кирил и Методиј“'''.<ref>{{cite web |url=https://www.uni-vt.bg/1/?page=14 |title=Историја на Великотрновскиот универзитет |publisher=Великотрновски универзитет „Св. св. Кирил и Методиј“ |language=bg |acces-date=25 април 2026}}</ref> Великотрновскиот универзитет располага со 9 факултети, 42 катедри, 68 студиски насоки, два педагошки колеџи, во [[Плевен]] и [[Враца]], центри во Софија, [[Пловдив]] и [[Добрич]] и над 10 илјади студенти од Бугарија и странство. Денес на универзитетот студираат околу 10.000 студенти од Бугарија и странство.<ref>{{cite journal |last=Министерски съвет на Република България |title=Решение за утвърждаване на броя на приеманите за обучение студенти и докторанти в държавните висши училища |journal=Държавен вестник |date=2024 |volume=Брой 42 |language=bg}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.borbabg.com/2024/10/01/vtu-otkri-novata-uchebna-godina-s-rekorden-priem-ot-5000-studenti-doktoranti-i-spetsializanti/ |title=ВТУ откри новата учебна година с рекорден прием от 5000 студенти, докторанти и специализанти |publisher=Вестник Борба |language=bg |date=October 1, 2024 |access-date=April 25, 2026}}</ref> На него се образуваат [[Додипломски студии|бакалаври]], [[Магистерски студии|магистри]] и [[Докторски студии|докторанти]]. == Структура == Универзитетот е поделен на 9 факултети:<ref>{{cite web |url=https://www.uni-vt.bg/1/?page=20 |title=Факултети на Великотрновскиот универзитет |publisher=University of Veliko Tarnovo |language=bg |access-date=April 25, 2026}}</ref> * Филолошки факултет * Историски факултет * Правен факултет * Педагошки факултет * Економски факултет * Филозофски факултет * Математичко-информатички факултет * Православен богословски факултет * Факултет за ликовни уметности == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Национален воен универзитет „Васил Левски“]] * [[Список на виши училишта во Бугарија]] == Надворешни врски == * [https://www.uni-vt.bg/ Официјално мрежно место на Великотрновскиот универзитет] [[Категорија:Универзитети во Бугарија]] [[Категорија:Велико Трново]] btgbaavzfp7yuwm0mtwb4nukik000vj 0 1392590 5544681 2026-04-25T18:41:30Z 19user99 72391 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1262990417|Crimean legends]]“ 5544681 wikitext text/x-wiki Интересот за [[Крим (полуостров)|кримските]] легенди започнал кон крајот на 19 век. Легендите биле објавувани со цел [[Крим (полуостров)|привлекување на туристи]]. Теренската работа и публикациите на кримскиот фолклор биле претежно извршени од непрофесионални фолклористи. Затоа, често се случува принципите на класификација на собраниот материјал да не се познати, а националното потекло на легендите не се разликува. == Историја == Легендите конкретно за [[Кримски Татари|Кримските Татари]] биле објавени во 1937 година, други се припишуваат на [[Грци|грчки]], [[Ерменци|ерменски]], и [[Караими|кримски караити]]. Повеќето легенди биле собрани на нивниот оригинален јазик и биле преведени на [[Руски јазик|руски]] за објавување. Природата на текстовите на легендите била под влијание на професиите на преведувачите/колекционерите и нивната културна средина. Најнаучниот пристап за собирање легенди бил прикажан во 1920-тите и 1930-тите години, кога научните експедиции биле поддржани од [[Комунистичка партија|Комунистичката партија]], која штотуку дошла на власт и почнала да го поддржува културниот развој на националните малцинства. Сепак, по Сталиновите репресии и [[Прогон на Кримските Татари|депортацијата на Кримските Татари]], фолклорот станал предмет на уредување според идеолошките барања на тоа време. Тоа го направил третманот на фолклорот во советската ера специфичен феномен сам по себе, што е достојно за посебно истражување. Кога се распаднал Советскиот Сојуз, кримските легенди продолжиле да се објавуваат комерцијално. Освен ваквите публикации за популарниот пазар, националните друштва почнале да објавуваат и збирки легенди.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> == Поврзано == * [[Историја на Крим]] * [[Кримски Татари|Кримските Татари]] * [[Караими|Кримски караити]] == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == [[Категорија:Легенди]] f482vhqeoc0cthqhlion6sml0qyu0zy 5544685 5544681 2026-04-25T18:46:36Z 19user99 72391 5544685 wikitext text/x-wiki Интересот за [[Крим (полуостров)|кримските]] легенди започнал кон крајот на 19 век. Легендите биле објавувани со цел [[Крим (полуостров)|привлекување на туристи]].<ref>Kondaraki, V. (1883). Legendi Krima, Moscow: Tipografiya Checherina.</ref> Теренската работа и публикациите на кримскиот фолклор биле претежно извршени од непрофесионални фолклористи. Затоа, често се случува принципите на класификација на собраниот материјал да не се познати, а националното потекло на легендите не се разликува.<ref>Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A. Levenson; Marx, N. (1917). Legendi Krima, Odessa: Odesskie novosti.</ref> == Историја == Легендите конкретно за [[Кримски Татари|Кримските Татари]] биле објавени во 1937 година, други се припишуваат на [[Грци|грчки]], [[Ерменци|ерменски]], и [[Караими|кримски караити]].<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR;Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A.Levenson.</ref><ref>Kondaraki, V. (1883).Legendi Krima, Moscow:Tipografiya Checherina.</ref><ref>Fayzi, M. (1999). Legendi, predaniya i skazki Krima, Simferopol: KGMU.</ref><ref>Polkanov, V. (1995). Legendi i predaniya karaev (krimskih karaimov-turkov), Simferopol.</ref><ref>Vul, R., Shlyaposhnikov, S. (1959). Krimskie legendi, Simferopol: Krimizdat.</ref> Повеќето легенди биле собрани на нивниот оригинален јазик и биле преведени на [[Руски јазик|руски]] за објавување. Природата на текстовите на легендите била под влијание на професиите на преведувачите/колекционерите и нивната културна средина.<ref>Zherdieva, A. (2013). Crimean legends as phenomenon of world culture, Saarbrücken: LAP LAMBERTAcademic Publishing</ref> Најнаучниот пристап за собирање легенди бил прикажан во 1920-тите и 1930-тите години, кога научните експедиции биле поддржани од [[Комунистичка партија|Комунистичката партија]], која штотуку дошла на власт и почнала да го поддржува културниот развој на националните малцинства. Сепак, по Сталиновите репресии и [[Прогон на Кримските Татари|депортацијата на Кримските Татари]], фолклорот станал предмет на уредување според идеолошките барања на тоа време. Тоа го направил третманот на фолклорот во советската ера специфичен феномен сам по себе, што е достојно за посебно истражување.<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR.</ref><ref>Temnenko, G. (2002). “Crimean legend and some characteristics of modern cultural consciousness.” Etnografiya Krima XIX – XX vekov i sovremennie etnokulturnie processi.</ref><ref>Zherdieva, A. (2010). “Models of mythologization of cultural consciousness in the coordinates of the Soviet ideology (by way of example, the ten postwar collection of Crimean legends).” Almanah Tradicionnaya kultura, No. 2, 110-127.</ref> Кога се распаднал Советскиот Сојуз, кримските легенди продолжиле да се објавуваат комерцијално. Освен ваквите публикации за популарниот пазар, националните друштва почнале да објавуваат и збирки легенди.<ref>Barskaya, Tatyana. (1999). Legendi i predaniya Krima. Yalta: Krimpress.</ref> == Поврзано == * [[Историја на Крим]] * [[Кримски Татари]] * [[Караими]] == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == * Жердева А. М. Крымские легенды как феномен мировой культуры. Саарбрю́ккен: LAP LAMBERT Academic Publishing, 2013. 268 с. {{ISBN|978-3-659-37814-0}}. {{ISBN|3659378143}}. * Темненко Г. М. Крымские легенды и некоторые черты современного культурного сознания. Материалы и исследования // Этнография Крыма XIX – XX вв. и современные этнокультурные процессы. 2002. – С. 120–126. * Легенды, предания и сказки Крыма. Симферополь: Симферопольский издательский центр КГМУ, 1999. 195 с. [[Категорија:Легенди]] [[Категорија:Крим]] blkx89tmsbi3m4lr7yzjy07v7yx8qv4 5544691 5544685 2026-04-25T18:57:40Z 19user99 72391 5544691 wikitext text/x-wiki Интересот за [[Крим (полуостров)|кримските]] легенди започнал кон крајот на 19 век. Легендите биле објавувани со цел [[Крим (полуостров)|привлекување на туристи]].<ref>Kondaraki, V. (1883). Legendi Krima, Moscow: Tipografiya Checherina.</ref> Теренската работа и публикациите на кримскиот фолклор биле претежно извршени од непрофесионални фолклористи. Затоа, често се случува принципите на класификација на собраниот материјал да не се познати, а националното потекло на легендите не се разликува.<ref>Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A. Levenson; Marx, N. (1917). Legendi Krima, Odessa: Odesskie novosti.</ref> == Историја == Легендите конкретно за [[Кримски Татари|Кримските Татари]] биле објавени во 1937 година, други се припишуваат на [[Грци|грчки]], [[Ерменци|ерменски]], и [[Караими|кримски караити]].<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR;Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A.Levenson.</ref><ref>Kondaraki, V. (1883).Legendi Krima, Moscow:Tipografiya Checherina.</ref><ref>Fayzi, M. (1999). Legendi, predaniya i skazki Krima, Simferopol: KGMU.</ref><ref>Polkanov, V. (1995). Legendi i predaniya karaev (krimskih karaimov-turkov), Simferopol.</ref><ref>Vul, R., Shlyaposhnikov, S. (1959). Krimskie legendi, Simferopol: Krimizdat.</ref> Повеќето легенди биле собрани на нивниот оригинален јазик и биле преведени на [[Руски јазик|руски]] за објавување. Природата на текстовите на легендите била под влијание на професиите на преведувачите/колекционерите и нивната културна средина.<ref>Zherdieva, A. (2013). Crimean legends as phenomenon of world culture, Saarbrücken: LAP LAMBERTAcademic Publishing</ref> Најнаучниот пристап за собирање легенди бил прикажан во 1920-тите и 1930-тите години, кога научните експедиции биле поддржани од [[Комунистичка партија|Комунистичката партија]], која штотуку дошла на власт и почнала да го поддржува културниот развој на националните малцинства. Сепак, по Сталиновите репресии и [[Прогон на Кримските Татари|депортацијата на Кримските Татари]], фолклорот станал предмет на уредување според идеолошките барања на тоа време. Тоа го направил третманот на фолклорот во советската ера специфичен феномен сам по себе, што е достојно за посебно истражување.<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR.</ref><ref>Temnenko, G. (2002). “Crimean legend and some characteristics of modern cultural consciousness.” Etnografiya Krima XIX – XX vekov i sovremennie etnokulturnie processi.</ref><ref>Zherdieva, A. (2010). “Models of mythologization of cultural consciousness in the coordinates of the Soviet ideology (by way of example, the ten postwar collection of Crimean legends).” Almanah Tradicionnaya kultura, No. 2, 110-127.</ref> Кога се распаднал Советскиот Сојуз, кримските легенди продолжиле да се објавуваат комерцијално. Освен ваквите публикации за популарниот пазар, националните друштва почнале да објавуваат и збирки легенди.<ref>Barskaya, Tatyana. (1999). Legendi i predaniya Krima. Yalta: Krimpress.</ref> Кримските легенди станале предмет на собирање и проучување уште во првата половина на 19 век. Патеписците што го посетувале Крим запишувале легенди и ги вклучувале во своите патеписи и дела. Постојат многу такви примери. Најпозната од нив е поемата „Фонтаната на Бахчисарај“, напишана од [[Александар Сергеевич Пушкин|А. С. Пушкин]] по посетата на Крим во 1824 година, врз основа на легенда што ја слушнал. Првиот голем издавач на кримски легенди што систематски собирал фолклор бил етнографот и историчар В. Х. Кондараки (1834–1886). Во 1875 година ја објавил книгата „Универзален опис на Крим“ во 17 дела, во која биле вклучени текстови на легенди и бајки. Во 1883 година била објавена неговата книга „Легенди на Крим“, која содржела 32 легенди.[1] Објавените текстови биле грчки и кримскотатарски легенди. Иако Кондараки не бил професионален [[Фолклористика|фолклорист]], а неговите принципи за избор и уредување на легенди остануваат непознати, оваа книга е несомнено од интерес за истражувачите. Истакнатиот руски турколог, фолклорист, етнограф и академик на Царската академија на науките, В. В. Радлов (1837–1918), патувал низ Кримскиот Полуостров во 1886 година за да го проучи јазикот на Кримските Татари. Врз основа на фолклорен материјал собран во пет области на Крим, седмиот дел од добро познатата книга на Радлов, „Примери од народната литература на севернотурските (турски) племиња“, бил објавен во 1896 година. [2] Во од рвиот дел од книгата собрал дела од кримскотатарската и кримско ногајската народна литература, а најобемната категорија (69 примери) била „Бајки, легенди и традиции“. За жал, текстовите на легендите остануваат тешко достапни за истражување, прво затоа што книгата станала библиографска реткост, а второ затоа што текстовите биле печатени на оригиналниот јазик без превод. Познатиот руски филолог и епиграф В. В. Латишев (1855–1921) ја одбранил својата докторска дисертација во 1887 година за старогрчки и латински натписи пронајдени во Северниот црноморски регион, а во 1893 година го објавил првиот број на „Вести за старогрчки и латински автори за Скитија и Кавказ“. Вториот број бил објавен во 1896 година, а целото издание било завршено во 1906 година. Всушност, тоа била збирка на старогрчки легенди и митови распространети во црноморскиот регион за време на антиката. В. В. Латишев објавил верен превод на античките автори, без да додаде ништо свое. Книгата го содржела текстот на старогрчки јазик лево, а преводот на Латишев десно, со краток коментар. Историчарот, археологот, палеографот, професорот и генералот Н. А. Маркс (1861–1921), со добро познавање на [[Кримскотатарски јазик|кримскотатарскиот јазик]], собирал легенди во областа околу селото Отузи, каде што се наоѓал неговиот имот. Маркс ги објавувал легендите почнувајќи од 1912 година во весникот „Руско утро". Откако собрал доволен број легенди, решил да ги објави во збирки. Првата во 1913 година[3] и втората во 1914 година[4] биле објавени во [[Москва]] и содржеле по 11 легенди. Двете изданија биле веднаш препечатени во 1914 и 1915 година. Трета збирка, која содржела 14 легенди, била објавена во [[Одеса]] во 1917 година.[5] Збирките биле придружени со детални коментари од Н. Маркс, кој ја навел локацијата на легендата и нејзиниот раскажувач, како и обичаите и ритуалите поврзани со неа. ==Од револуција до војна== Во постреволуционерните години, интересот за кримскиот фолклор растел. Главен настан во собирањето фолклор на Крим биле археолошките и етнографските експедиции на Музејот на палатата Бахчисарај, предводени од Кримскиот народен комесаријат за образование, од 1924 до 1929 година. Експедицијата од 1925 година била најпродуктивна во однос на фолклорот. Собирањето фолклор за време на експедицијата му била доверено на археологот, фолклористот, историчарот и епиграфот О. Н. Акчокракли, со помош на студентот-практикант С. Абдул-Рахим. За жал, судбината на архивите на експедицијата останува непозната поради политичките репресии на кои биле подложени нејзините учесници. Во 1925 година, книгата на С. С. Крим „Кримски легенди“ била објавена во Париз.[6] Всушност, книгата содржела шест кримскотатарски бајки и само една оригинална легенда. Во 1930 година, пејачот, музичарот и етнографот А.К. Кончевски (1883–1969) објавил збирка „Приказни, легенди и фолклор на Крим“[7], од издавачката куќа „Физичка култура и спорт“. Збирката вклучувала пет кримскотатарски бајки, единаесет легенди и три песни. Музејот на палатата Алупка презел сериозен обид за научно собирање и објавување на кримскотатарски бајки и легенди. Од 1935 до 1937 година, историска и археолошка експедиција предводена од професорот Н. Л. Ернст (1889–1956) исто така се фокусирала на фолклорот. Во 1936 година била објавена книгата „Приказни и легенди на Кримските Татари“.[8] Збирката содржела 23 приказни и три легенди, заедно со детални информации за раскажувачите. Во 1941 година, издавачката куќа на [[Кримска Автономна Советска Социјалистичка Република|Кримската АССР]], под раководство на уредникот Роман Вул, ја објавила книгата „Приказни за Кримските Татари во превод на М. Г. Кустоваја“.[9] Книгата вклучувала девет легенди, три приказни и три анегдоти. Ова било последната збирка фолклор на Кримските Татари. По Втората светска војна и депортацијата на многу Кримјани во 1944 година, објавувањето на кримските легенди било суспендирано долго време. ==Повоена ситуација== Поминале речиси дваесет години, а Кримската државна издавачка куќа ја објавила првата повоена збирка „Кримски легенди“[10]. Таа била составена во 1957 година од Р. Н. Вул и С. К. Шљапошников, уредници на Кримиздат. Г. И. Таран (1930–1999) исто така работел таму во тоа време; подоцна станал главен уредник на фикција (1969), а подоцна директор на издавачката куќа (1972). Неговото име не е споменато во првото издание, но несомнено ги составил и уредувал сите десет последователни изданија од оваа збирка. Второто издание, објавено во 1959 година, го носело насловот „Легенди на Крим“[11], и овој наслов останал непроменет. Почнувајќи од второто издание, бил користен предговор напишан од познатиот украински поет и академик на Академијата на науките на СССР, М. Ф. Рилски (1895–1964), кој го посетил Крим кон крајот на 1950-тите и почетокот на 1960-тите години. Во 1974 година било објавено десетгодишниното издание на „Легенди за Крим“[12], последната книга со легенди објавена под советска власт. Во текот на дваесет години биле објавени вкупно 59 легенди. За издавачот, ова било производ на масовна култура насочен кон туристите. Во одбрана на издавачите на легенди за време на советската ера, може да се каже дека ова било единствената форма на објавување можна за кримските легенди во тој период. ==По Перестројката== После ова, објавувањето на легендите престанало речиси 20 години. Дури по Перестројката, на почетокот на 1990-тите години, станало можно повторно да се објават. Се појавиле препечатени дела од Н. Маркс и збирка кримскотатарски приказни и легенди објавени во 1936 година од Музејот на палатата Алупка. Комерцијалните изданија на легенди имале голема популарност, а творците не само што го занемариле научниот пристап, туку дури и сите принципи на селекција и класификација. Легендите објавени пред револуцијата биле препечатени заедно со советските; религиозните се појавијлезаедно со атеистичките, без соодветни фусноти и коментари. Понатаму, кримските национални друштва моментално активно објавуваат збирки легенди со цел да ја зачуваат културната меморија на своите народи. Значајни издавачи се М. Х. Фајзи[13], Ју. А. Полканов[14] и В. З. Тиријаки[15]. Делото на кримскиот писател Е. Г. Кристоф (1925–2001) во оваа област се издвојува. Во 1978 година била објавена нејзината книга „Сто приказни за Крим“[16], која исто така содржела легенди, а во 2001 година била објавена „Легендите за Крим прераскажани од Елена Кристоф“[17]. == Поврзано == * [[Историја на Крим]] * [[Кримски Татари]] * [[Караими]] == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == * Жердева А. М. Крымские легенды как феномен мировой культуры. Саарбрю́ккен: LAP LAMBERT Academic Publishing, 2013. 268 с. {{ISBN|978-3-659-37814-0}}. {{ISBN|3659378143}}. * Темненко Г. М. Крымские легенды и некоторые черты современного культурного сознания. Материалы и исследования // Этнография Крыма XIX – XX вв. и современные этнокультурные процессы. 2002. – С. 120–126. * Легенды, предания и сказки Крыма. Симферополь: Симферопольский издательский центр КГМУ, 1999. 195 с. [[Категорија:Легенди]] [[Категорија:Крим]] okadczo6mjnzsdvxmgc1xj4kms9di7u 5544709 5544691 2026-04-25T19:51:43Z 19user99 72391 5544709 wikitext text/x-wiki Интересот за [[Крим (полуостров)|кримските]] легенди започнал кон крајот на 19 век. Легендите биле објавувани со цел [[Крим (полуостров)|привлекување на туристи]].<ref>Kondaraki, V. (1883). Legendi Krima, Moscow: Tipografiya Checherina.</ref> Теренската работа и публикациите на кримскиот фолклор биле претежно извршени од непрофесионални фолклористи. Затоа, често се случува принципите на класификација на собраниот материјал да не се познати, а националното потекло на легендите не се разликува.<ref>Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A. Levenson; Marx, N. (1917). Legendi Krima, Odessa: Odesskie novosti.</ref> == Преглед == Легендите конкретно за [[Кримски Татари|Кримските Татари]] биле објавени во 1937 година, други се припишуваат на [[Грци|грчки]], [[Ерменци|ерменски]], и [[Караими|кримски караити]].<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR;Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A.Levenson.</ref><ref>Kondaraki, V. (1883).Legendi Krima, Moscow:Tipografiya Checherina.</ref><ref>Fayzi, M. (1999). Legendi, predaniya i skazki Krima, Simferopol: KGMU.</ref><ref>Polkanov, V. (1995). Legendi i predaniya karaev (krimskih karaimov-turkov), Simferopol.</ref><ref>Vul, R., Shlyaposhnikov, S. (1959). Krimskie legendi, Simferopol: Krimizdat.</ref> Повеќето легенди биле собрани на нивниот оригинален јазик и биле преведени на [[Руски јазик|руски]] за објавување. Природата на текстовите на легендите била под влијание на професиите на преведувачите/колекционерите и нивната културна средина.<ref>Zherdieva, A. (2013). Crimean legends as phenomenon of world culture, Saarbrücken: LAP LAMBERTAcademic Publishing</ref> Најнаучниот пристап за собирање легенди бил прикажан во 1920-тите и 1930-тите години, кога научните експедиции биле поддржани од [[Комунистичка партија|Комунистичката партија]], која штотуку дошла на власт и почнала да го поддржува културниот развој на националните малцинства. Сепак, по Сталиновите репресии и [[Прогон на Кримските Татари|депортацијата на Кримските Татари]], фолклорот станал предмет на уредување според идеолошките барања на тоа време. Тоа го направил третманот на фолклорот во советската ера специфичен феномен сам по себе, што е достојно за посебно истражување.<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR.</ref><ref>Temnenko, G. (2002). “Crimean legend and some characteristics of modern cultural consciousness.” Etnografiya Krima XIX – XX vekov i sovremennie etnokulturnie processi.</ref><ref>Zherdieva, A. (2010). “Models of mythologization of cultural consciousness in the coordinates of the Soviet ideology (by way of example, the ten postwar collection of Crimean legends).” Almanah Tradicionnaya kultura, No. 2, 110-127.</ref> Кога се распаднал Советскиот Сојуз, кримските легенди продолжиле да се објавуваат комерцијално. Освен ваквите публикации за популарниот пазар, националните друштва почнале да објавуваат и збирки легенди.<ref>Barskaya, Tatyana. (1999). Legendi i predaniya Krima. Yalta: Krimpress.</ref> ==Појава== Кримските легенди станале предмет на собирање и проучување уште во првата половина на 19 век. Патеписците што го посетувале Крим запишувале легенди и ги вклучувале во своите патеписи и дела. Постојат многу такви примери. Најпозната од нив е поемата „Фонтаната на Бахчисарај“, напишана од [[Александар Сергеевич Пушкин|А. С. Пушкин]] по посетата на Крим во 1824 година, врз основа на легенда што ја слушнал. Првиот голем издавач на кримски легенди што систематски собирал фолклор бил етнографот и историчар В. Х. Кондараки (1834–1886). Во 1875 година ја објавил книгата „Универзален опис на Крим“ во 17 дела, во која биле вклучени текстови на легенди и бајки. Во 1883 година била објавена неговата книга „Легенди на Крим“, која содржела 32 легенди.<ref>Кондараки В. Х. Легенды Крыма. М.: Типография Чичерина, 1883. 100 с.</ref> Објавените текстови биле грчки и кримскотатарски легенди. Иако Кондараки не бил професионален [[Фолклористика|фолклорист]], а неговите принципи за избор и уредување на легенди остануваат непознати, оваа книга е несомнено од интерес за истражувачите. Истакнатиот руски турколог, фолклорист, етнограф и академик на Царската академија на науките, В. В. Радлов (1837–1918), патувал низ Кримскиот Полуостров во 1886 година за да го проучи јазикот на Кримските Татари. Врз основа на фолклорен материјал собран во пет области на Крим, седмиот дел од добро познатата книга на Радлов, „Примери од народната литература на севернотурските (турски) племиња“, бил објавен во 1896 година.<ref>Радлов В. В. Образцы народной литературы северных тюркских племен. СПб.: Типография Императорской Академии наук, 1896. Часть VII. Наречия Крымского полуострова. 527 с.</ref> Во од рвиот дел од книгата собрал дела од кримскотатарската и кримско ногајската народна литература, а најобемната категорија (69 примери) била „Бајки, легенди и традиции“. За жал, текстовите на легендите остануваат тешко достапни за истражување, прво затоа што книгата станала библиографска реткост, а второ затоа што текстовите биле печатени на оригиналниот јазик без превод. Познатиот руски филолог и епиграф В. В. Латишев (1855–1921) ја одбранил својата докторска дисертација во 1887 година за старогрчки и латински натписи пронајдени во Северниот црноморски регион, а во 1893 година го објавил првиот број на „Вести за старогрчки и латински автори за Скитија и Кавказ“. Вториот број бил објавен во 1896 година, а целото издание било завршено во 1906 година. Всушност, тоа била збирка на старогрчки легенди и митови распространети во црноморскиот регион за време на антиката. В. В. Латишев објавил верен превод на античките автори, без да додаде ништо свое. Книгата го содржела текстот на старогрчки јазик лево, а преводот на Латишев десно, со краток коментар. Историчарот, археологот, палеографот, професорот и генералот Н. А. Маркс (1861–1921), со добро познавање на [[Кримскотатарски јазик|кримскотатарскиот јазик]], собирал легенди во областа околу селото Отузи, каде што се наоѓал неговиот имот. Маркс ги објавувал легендите почнувајќи од 1912 година во весникот „Руско утро". Откако собрал доволен број легенди, решил да ги објави во збирки. Првата во 1913 година<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Москва: Скоропечатня А. А. Левенсон, 1913. 44 c.</ref> и втората во 1914 година<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Москва: Скоропечатня А. А. Левенсон, 1914. 63 c.</ref> биле објавени во [[Москва]] и содржеле по 11 легенди. Двете изданија биле веднаш препечатени во 1914 и 1915 година. Трета збирка, која содржела 14 легенди, била објавена во [[Одеса]] во 1917 година.<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Одесса: Типография «Одесские новости», 1917. 62 c.</ref> Збирките биле придружени со детални коментари од Н. Маркс, кој ја навел локацијата на легендата и нејзиниот раскажувач, како и обичаите и ритуалите поврзани со неа. ==Од револуцијата до војната== Во постреволуционерните години, интересот за кримскиот фолклор растел. Главен настан во собирањето фолклор на Крим биле археолошките и етнографските експедиции на Музејот на палатата Бахчисарај, предводени од Кримскиот народен комесаријат за образование, од 1924 до 1929 година. Експедицијата од 1925 година била најпродуктивна во однос на фолклорот. Собирањето фолклор за време на експедицијата му била доверено на археологот, фолклористот, историчарот и епиграфот О. Н. Акчокракли, со помош на студентот-практикант С. Абдул-Рахим. За жал, судбината на архивите на експедицијата останува непозната поради политичките репресии на кои биле подложени нејзините учесници. Во 1925 година, книгата на С. С. Крим „Кримски легенди“ била објавена во Париз.<ref>Крым С. С. Крымские легенды. Париж: Книжная торговля Н. Арбузова, 1925. 65 с.</ref> Всушност, книгата содржела шест кримскотатарски бајки и само една оригинална легенда. Во 1930 година, пејачот, музичарот и етнографот А.К. Кончевски (1883–1969) објавил збирка „Приказни, легенди и фолклор на Крим“,<ref>Кончевский А. К. Сказки, легенды и предания Крыма. М.; Л.: Физкультура и спорт, 1930. 91 с.</ref> од издавачката куќа „Физичка култура и спорт“. Збирката вклучувала пет кримскотатарски бајки, единаесет легенди и три песни. Музејот на палатата Алупка презел сериозен обид за научно собирање и објавување на кримскотатарски бајки и легенди. Од 1935 до 1937 година, историска и археолошка експедиција предводена од професорот Н. Л. Ернст (1889–1956) исто така се фокусирала на фолклорот. Во 1936 година била објавена книгата „Приказни и легенди на Кримските Татари“.<ref>Сказки и легенды татар Крыма. Симферополь: Госиздат Крым. АССР, 1936. 376 с.</ref> Збирката содржела 23 приказни и три легенди, заедно со детални информации за раскажувачите. Во 1941 година, издавачката куќа на [[Кримска Автономна Советска Социјалистичка Република|Кримската АССР]], под раководство на уредникот Роман Вул, ја објавила книгата „Приказни за Кримските Татари во превод на М. Г. Кустоваја“.<ref>Сказки крымских татар в передаче М. Г. Кустовой. Симферополь: Крымгосиздат, 1941. 119 с.</ref> Книгата вклучувала девет легенди, три приказни и три анегдоти. Ова било последната збирка фолклор на Кримските Татари. По Втората светска војна и депортацијата на многу Кримјани во 1944 година, објавувањето на кримските легенди било суспендирано долго време. ==Повоена ситуација== Поминале речиси дваесет години, а Кримската државна издавачка куќа ја објавила првата повоена збирка „Кримски легенди“.<ref>Крымские легенды. Симферополь: Крымиздат, 1957. 148 с.</ref> Таа била составена во 1957 година од Р. Н. Вул и С. К. Шљапошников, уредници на Кримиздат. Г. И. Таран (1930–1999) исто така работел таму во тоа време; подоцна станал главен уредник на фикција (1969), а подоцна директор на издавачката куќа (1972). Неговото име не е споменато во првото издание, но несомнено ги составил и уредувал сите десет последователни изданија од оваа збирка. Второто издание, објавено во 1959 година, го носело насловот „Легенди на Крим“,<ref>Легенды Крыма. 2-е изд. Симферополь: Крымиздат, 1959. 158 с.</ref> и овој наслов останал непроменет. Почнувајќи од второто издание, бил користен предговор напишан од познатиот украински поет и академик на Академијата на науките на СССР, М. Ф. Рилски (1895–1964), кој го посетил Крим кон крајот на 1950-тите и почетокот на 1960-тите години. Во 1974 година било објавено десетгодишниното издание на „Легенди за Крим“,<ref>Легенды Крыма. 10-е изд. Симферополь: Таврия, 1974. — 176 с.</ref> последната книга со легенди објавена под советска власт. Во текот на дваесет години биле објавени вкупно 59 легенди. За издавачот, ова било производ на масовна култура насочен кон туристите. Во одбрана на издавачите на легенди за време на советската ера, може да се каже дека ова било единствената форма на објавување можна за кримските легенди во тој период. ==По Перестројката== После ова, објавувањето на легендите престанало речиси 20 години. Дури по Перестројката, на почетокот на 1990-тите години, станало можно повторно да се објават. Се појавиле препечатени дела од Н. Маркс и збирка кримскотатарски приказни и легенди објавени во 1936 година од Музејот на палатата Алупка. Комерцијалните изданија на легенди имале голема популарност, а творците не само што го занемариле научниот пристап, туку дури и сите принципи на селекција и класификација. Легендите објавени пред револуцијата биле препечатени заедно со советските; религиозните се појавијлезаедно со атеистичките, без соодветни фусноти и коментари. Понатаму, кримските национални друштва моментално активно објавуваат збирки легенди со цел да ја зачуваат културната меморија на своите народи. Значајни издавачи се М. Х. Фајзи, Ју. А. Полканов и В. З. Тиријаки.<ref>Файзи М. Х. Армяне в легендах Крыма. Симферополь: Амена, 2002. 45 с.</ref><ref>Полканов В. Ю. Легенды и предания караев (крымских караимов-тюрков). Симферополь: [б. и.], 1995. 67 с.</ref><ref>Тирияки В. З. Легенды и предания крымских караимов. Евпатория: Оджакъ, 2002. 84 с.</ref> Делото на кримскиот писател Е. Г. Кристоф (1925–2001) во оваа област се издвојува. Во 1978 година била објавена нејзината книга „Сто приказни за Крим“,<ref> која исто така содржела легенди, а во 2001 година била објавена „Легендите за Крим прераскажани од Елена Кристоф“.<ref>Криштоф Е. Г. Легенды Крыма. Симферополь: Дар, 2001. 315 с.</ref> == Поврзано == * [[Историја на Крим]] * [[Кримски Татари]] * [[Караими]] == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == * Жердева А. М. Крымские легенды как феномен мировой культуры. Саарбрю́ккен: LAP LAMBERT Academic Publishing, 2013. 268 с. {{ISBN|978-3-659-37814-0}}. {{ISBN|3659378143}}. * Темненко Г. М. Крымские легенды и некоторые черты современного культурного сознания. Материалы и исследования // Этнография Крыма XIX – XX вв. и современные этнокультурные процессы. 2002. – С. 120–126. * Легенды, предания и сказки Крыма. Симферополь: Симферопольский издательский центр КГМУ, 1999. 195 с. [[Категорија:Легенди]] [[Категорија:Крим]] mz9mp71nnrlpu4upmvzezbfy7wlrb93 5544713 5544709 2026-04-25T19:57:04Z 19user99 72391 5544713 wikitext text/x-wiki Интересот за [[Крим (полуостров)|кримските]] легенди започнал кон крајот на 19 век. Легендите биле објавувани со цел [[Крим (полуостров)|привлекување на туристи]].<ref>Kondaraki, V. (1883). Legendi Krima, Moscow: Tipografiya Checherina.</ref> Теренската работа и публикациите на кримскиот фолклор биле претежно извршени од непрофесионални фолклористи. Затоа, често се случува принципите на класификација на собраниот материјал да не се познати, а националното потекло на легендите не се разликува.<ref>Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A. Levenson; Marx, N. (1917). Legendi Krima, Odessa: Odesskie novosti.</ref> == Преглед == Легендите конкретно за [[Кримски Татари|Кримските Татари]] биле објавени во 1937 година, други се припишуваат на [[Грци|грчки]], [[Ерменци|ерменски]], и [[Караими|кримски караити]].<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR;Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A.Levenson.</ref><ref>Kondaraki, V. (1883).Legendi Krima, Moscow:Tipografiya Checherina.</ref><ref>Fayzi, M. (1999). Legendi, predaniya i skazki Krima, Simferopol: KGMU.</ref><ref>Polkanov, V. (1995). Legendi i predaniya karaev (krimskih karaimov-turkov), Simferopol.</ref><ref>Vul, R., Shlyaposhnikov, S. (1959). Krimskie legendi, Simferopol: Krimizdat.</ref> Повеќето легенди биле собрани на нивниот оригинален јазик и биле преведени на [[Руски јазик|руски]] за објавување. Природата на текстовите на легендите била под влијание на професиите на преведувачите/колекционерите и нивната културна средина.<ref>Zherdieva, A. (2013). Crimean legends as phenomenon of world culture, Saarbrücken: LAP LAMBERTAcademic Publishing</ref> Најнаучниот пристап за собирање легенди бил прикажан во 1920-тите и 1930-тите години, кога научните експедиции биле поддржани од [[Комунистичка партија|Комунистичката партија]], која штотуку дошла на власт и почнала да го поддржува културниот развој на националните малцинства. Сепак, по Сталиновите репресии и [[Прогон на Кримските Татари|депортацијата на Кримските Татари]], фолклорот станал предмет на уредување според идеолошките барања на тоа време. Тоа го направил третманот на фолклорот во советската ера специфичен феномен сам по себе, што е достојно за посебно истражување.<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR.</ref><ref>Temnenko, G. (2002). “Crimean legend and some characteristics of modern cultural consciousness.” Etnografiya Krima XIX – XX vekov i sovremennie etnokulturnie processi.</ref><ref>Zherdieva, A. (2010). “Models of mythologization of cultural consciousness in the coordinates of the Soviet ideology (by way of example, the ten postwar collection of Crimean legends).” Almanah Tradicionnaya kultura, No. 2, 110-127.</ref> Кога се распаднал Советскиот Сојуз, кримските легенди продолжиле да се објавуваат комерцијално. Освен ваквите публикации за популарниот пазар, националните друштва почнале да објавуваат и збирки легенди.<ref>Barskaya, Tatyana. (1999). Legendi i predaniya Krima. Yalta: Krimpress.</ref> ==Појава== Кримските легенди станале предмет на собирање и проучување уште во првата половина на 19 век. Патеписците што го посетувале Крим запишувале легенди и ги вклучувале во своите патеписи и дела. Постојат многу такви примери. Најпозната од нив е поемата „Фонтаната на Бахчисарај“, напишана од [[Александар Сергеевич Пушкин|А. С. Пушкин]] по посетата на Крим во 1824 година, врз основа на легенда што ја слушнал. Првиот голем издавач на кримски легенди што систематски собирал фолклор бил етнографот и историчар В. Х. Кондараки (1834–1886). Во 1875 година ја објавил книгата „Универзален опис на Крим“ во 17 дела, во која биле вклучени текстови на легенди и бајки. Во 1883 година била објавена неговата книга „Легенди на Крим“, која содржела 32 легенди.<ref>Кондараки В. Х. Легенды Крыма. М.: Типография Чичерина, 1883. 100 с.</ref> Објавените текстови биле грчки и кримскотатарски легенди. Иако Кондараки не бил професионален [[Фолклористика|фолклорист]], а неговите принципи за избор и уредување на легенди остануваат непознати, оваа книга е несомнено од интерес за истражувачите. Истакнатиот руски турколог, фолклорист, етнограф и академик на Царската академија на науките, В. В. Радлов (1837–1918), патувал низ Кримскиот Полуостров во 1886 година за да го проучи јазикот на Кримските Татари. Врз основа на фолклорен материјал собран во пет области на Крим, седмиот дел од добро познатата книга на Радлов, „Примери од народната литература на севернотурските (турски) племиња“, бил објавен во 1896 година.<ref>Радлов В. В. Образцы народной литературы северных тюркских племен. СПб.: Типография Императорской Академии наук, 1896. Часть VII. Наречия Крымского полуострова. 527 с.</ref> Во првиот дел од книгата собрал дела од кримскотатарската и кримско ногајската народна литература, а најобемната категорија (69 примери) била „Бајки, легенди и традиции“. За жал, текстовите на легендите остануваат тешко достапни за истражување, прво затоа што книгата станала библиографска реткост, а второ затоа што текстовите биле печатени на оригиналниот јазик без превод. Познатиот руски [[Филологија|филолог]] и епиграф В. В. Латишев (1855–1921) ја одбранил својата докторска дисертација во 1887 година за старогрчки и латински натписи пронајдени во Северниот црноморски регион, а во 1893 година го објавил првиот број на „Вести за старогрчки и латински автори за Скитија и Кавказ“. Вториот број бил објавен во 1896 година, а целото издание било завршено во 1906 година. Всушност, тоа била збирка на старогрчки легенди и митови распространети во црноморскиот регион за време на антиката. В. В. Латишев објавил верен превод на античките автори, без да додаде ништо свое. Книгата го содржела текстот на старогрчки јазик лево, а преводот на Латишев десно, со краток коментар. Историчарот, археологот, палеографот, професорот и генералот Н. А. Маркс (1861–1921), со добро познавање на [[Кримскотатарски јазик|кримскотатарскиот јазик]], собирал легенди во областа околу селото Отузи, каде што се наоѓал неговиот имот. Маркс ги објавувал легендите почнувајќи од 1912 година во весникот „Руско утро". Откако собрал доволен број легенди, решил да ги објави во збирки. Првата во 1913 година<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Москва: Скоропечатня А. А. Левенсон, 1913. 44 c.</ref> и втората во 1914 година<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Москва: Скоропечатня А. А. Левенсон, 1914. 63 c.</ref> биле објавени во [[Москва]] и содржеле по 11 легенди. Двете изданија биле веднаш препечатени во 1914 и 1915 година. Трета збирка, која содржела 14 легенди, била објавена во [[Одеса]] во 1917 година.<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Одесса: Типография «Одесские новости», 1917. 62 c.</ref> Збирките биле придружени со детални коментари од Маркс, кој ја навел локацијата на легендата и нејзиниот раскажувач, како и обичаите и ритуалите поврзани со неа. ==Од руската револуцијата до војната== Во постреволуционерните години, интересот за кримскиот [[фолклор]] растел. Главен настан во собирањето фолклор на Крим биле археолошките и етнографските експедиции на Музејот на Бахчисарајската палата, предводени од Кримскиот народен комесаријат за образование, од 1924 до 1929 година. [[Експедиција|Експедицијата]] од 1925 година била најпродуктивна во однос на фолклорот. Собирањето фолклор за време на експедицијата му била доверено на археологот, фолклористот, историчарот и епиграфот О. Н. Акчокракли, со помош на студентот-практикант С. Абдул-Рахим. За жал, судбината на архивите на експедицијата останува непозната поради политичките репресии на кои биле подложени нејзините учесници. Во 1925 година, книгата на С. С. Крим „Кримски легенди“ била објавена во Париз.<ref>Крым С. С. Крымские легенды. Париж: Книжная торговля Н. Арбузова, 1925. 65 с.</ref> Всушност, книгата содржела шест кримскотатарски бајки и само една оригинална легенда. Во 1930 година, пејачот, музичарот и етнографот А.К. Кончевски (1883–1969) објавил збирка „Приказни, легенди и фолклор на Крим“,<ref>Кончевский А. К. Сказки, легенды и предания Крыма. М.; Л.: Физкультура и спорт, 1930. 91 с.</ref> од издавачката куќа „Физичка култура и спорт“. Збирката вклучувала пет кримскотатарски бајки, единаесет легенди и три песни. Музејот на палатата Алупка презел сериозен обид за научно собирање и објавување на кримскотатарски бајки и легенди. Од 1935 до 1937 година, историска и археолошка експедиција предводена од професорот Н. Л. Ернст (1889–1956) исто така се фокусирала на фолклорот. Во 1936 година била објавена книгата „Приказни и легенди на Кримските Татари“.<ref>Сказки и легенды татар Крыма. Симферополь: Госиздат Крым. АССР, 1936. 376 с.</ref> Збирката содржела 23 приказни и три легенди, заедно со детални информации за раскажувачите. Во 1941 година, издавачката куќа на [[Кримска Автономна Советска Социјалистичка Република|Кримската АССР]], под раководство на уредникот Роман Вул, ја објавила книгата „Приказни за Кримските Татари во превод на М. Г. Кустоваја“.<ref>Сказки крымских татар в передаче М. Г. Кустовой. Симферополь: Крымгосиздат, 1941. 119 с.</ref> Книгата вклучувала девет легенди, три приказни и три анегдоти. Ова било последната збирка фолклор на Кримските Татари. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]] и депортацијата на многу Кримјани во 1944 година, објавувањето на кримските легенди било суспендирано долго време. ==Повоена ситуација== Поминале речиси дваесет години, а Кримската државна издавачка куќа ја објавила првата повоена збирка „Кримски легенди“.<ref>Крымские легенды. Симферополь: Крымиздат, 1957. 148 с.</ref> Таа била составена во 1957 година од Р. Н. Вул и С. К. Шљапошников, уредници на Кримиздат. Г. И. Таран (1930–1999) исто така работел таму во тоа време; подоцна станал главен уредник на фикција (1969), а подоцна директор на издавачката куќа (1972). Неговото име не е споменато во првото издание, но несомнено ги составил и уредувал сите десет последователни изданија од оваа збирка. Второто издание, објавено во 1959 година, го носело насловот „Легенди на Крим“,<ref>Легенды Крыма. 2-е изд. Симферополь: Крымиздат, 1959. 158 с.</ref> и овој наслов останал непроменет. Почнувајќи од второто издание, бил користен предговор напишан од познатиот украински поет и академик на Академијата на науките на СССР, М. Ф. Рилски (1895–1964), кој го посетил Крим кон крајот на 1950-тите и почетокот на 1960-тите години. Во 1974 година било објавено десетгодишниното издание на „Легенди за Крим“,<ref>Легенды Крыма. 10-е изд. Симферополь: Таврия, 1974. — 176 с.</ref> последната книга со легенди објавена под советска власт. Во текот на дваесет години биле објавени вкупно 59 легенди. За издавачот, ова било производ на масовна култура насочен кон туристите. Во одбрана на издавачите на легенди за време на советската ера, може да се каже дека ова било единствената форма на објавување можна за кримските легенди во тој период. ==По Перестројката== После ова, објавувањето на легендите престанало речиси 20 години. Дури по Перестројката, на почетокот на 1990-тите години, станало можно повторно да се објават. Се појавиле препечатени дела од Н. Маркс и збирка кримскотатарски приказни и легенди објавени во 1936 година од Музејот на палатата во Алупка. Комерцијалните изданија на легенди имале голема популарност, а творците не само што го занемариле научниот пристап, туку дури и сите принципи на селекција и класификација. Легендите објавени пред револуцијата биле препечатени заедно со советските; [[Религија|религиозните]] се појавувале заедно со [[Атеизам|атеистичките]], без соодветни фусноти и коментари. Понатаму, кримските национални друштва моментално активно објавуваат збирки легенди со цел да ја зачуваат културната меморија на своите народи. Значајни издавачи се М. Х. Фајзи, Ју. А. Полканов и В. З. Тиријаки.<ref>Файзи М. Х. Армяне в легендах Крыма. Симферополь: Амена, 2002. 45 с.</ref><ref>Полканов В. Ю. Легенды и предания караев (крымских караимов-тюрков). Симферополь: [б. и.], 1995. 67 с.</ref><ref>Тирияки В. З. Легенды и предания крымских караимов. Евпатория: Оджакъ, 2002. 84 с.</ref> Делото на кримскиот писател Е. Г. Кристоф (1925–2001) во оваа област се издвојува. Во 1978 година била објавена нејзината книга „Сто приказни за Крим“,<ref> која исто така содржела легенди, а во 2001 година била објавена „Легендите за Крим прераскажани од Елена Кристоф“.<ref>Криштоф Е. Г. Легенды Крыма. Симферополь: Дар, 2001. 315 с.</ref> == Поврзано == * [[Историја на Крим]] * [[Кримски Татари]] * [[Караими]] == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == * Жердева А. М. Крымские легенды как феномен мировой культуры. Саарбрю́ккен: LAP LAMBERT Academic Publishing, 2013. 268 с. {{ISBN|978-3-659-37814-0}}. {{ISBN|3659378143}}. * Темненко Г. М. Крымские легенды и некоторые черты современного культурного сознания. Материалы и исследования // Этнография Крыма XIX – XX вв. и современные этнокультурные процессы. 2002. – С. 120–126. * Легенды, предания и сказки Крыма. Симферополь: Симферопольский издательский центр КГМУ, 1999. 195 с. [[Категорија:Легенди]] [[Категорија:Крим]] 6y3ocon20d62rb95tcyvko913pipz43 5544714 5544713 2026-04-25T19:57:40Z 19user99 72391 /* За понатамошно читање */ 5544714 wikitext text/x-wiki Интересот за [[Крим (полуостров)|кримските]] легенди започнал кон крајот на 19 век. Легендите биле објавувани со цел [[Крим (полуостров)|привлекување на туристи]].<ref>Kondaraki, V. (1883). Legendi Krima, Moscow: Tipografiya Checherina.</ref> Теренската работа и публикациите на кримскиот фолклор биле претежно извршени од непрофесионални фолклористи. Затоа, често се случува принципите на класификација на собраниот материјал да не се познати, а националното потекло на легендите не се разликува.<ref>Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A. Levenson; Marx, N. (1917). Legendi Krima, Odessa: Odesskie novosti.</ref> == Преглед == Легендите конкретно за [[Кримски Татари|Кримските Татари]] биле објавени во 1937 година, други се припишуваат на [[Грци|грчки]], [[Ерменци|ерменски]], и [[Караими|кримски караити]].<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR;Marx, N. (1914). Legendi Krima, Moscow: Skoropechatnya A.A.Levenson.</ref><ref>Kondaraki, V. (1883).Legendi Krima, Moscow:Tipografiya Checherina.</ref><ref>Fayzi, M. (1999). Legendi, predaniya i skazki Krima, Simferopol: KGMU.</ref><ref>Polkanov, V. (1995). Legendi i predaniya karaev (krimskih karaimov-turkov), Simferopol.</ref><ref>Vul, R., Shlyaposhnikov, S. (1959). Krimskie legendi, Simferopol: Krimizdat.</ref> Повеќето легенди биле собрани на нивниот оригинален јазик и биле преведени на [[Руски јазик|руски]] за објавување. Природата на текстовите на легендите била под влијание на професиите на преведувачите/колекционерите и нивната културна средина.<ref>Zherdieva, A. (2013). Crimean legends as phenomenon of world culture, Saarbrücken: LAP LAMBERTAcademic Publishing</ref> Најнаучниот пристап за собирање легенди бил прикажан во 1920-тите и 1930-тите години, кога научните експедиции биле поддржани од [[Комунистичка партија|Комунистичката партија]], која штотуку дошла на власт и почнала да го поддржува културниот развој на националните малцинства. Сепак, по Сталиновите репресии и [[Прогон на Кримските Татари|депортацијата на Кримските Татари]], фолклорот станал предмет на уредување според идеолошките барања на тоа време. Тоа го направил третманот на фолклорот во советската ера специфичен феномен сам по себе, што е достојно за посебно истражување.<ref>Birzgal, Jan. (1937). Qrьm tatar masallar ve legendalar. Simferopol: Qrım ASSR.</ref><ref>Temnenko, G. (2002). “Crimean legend and some characteristics of modern cultural consciousness.” Etnografiya Krima XIX – XX vekov i sovremennie etnokulturnie processi.</ref><ref>Zherdieva, A. (2010). “Models of mythologization of cultural consciousness in the coordinates of the Soviet ideology (by way of example, the ten postwar collection of Crimean legends).” Almanah Tradicionnaya kultura, No. 2, 110-127.</ref> Кога се распаднал Советскиот Сојуз, кримските легенди продолжиле да се објавуваат комерцијално. Освен ваквите публикации за популарниот пазар, националните друштва почнале да објавуваат и збирки легенди.<ref>Barskaya, Tatyana. (1999). Legendi i predaniya Krima. Yalta: Krimpress.</ref> ==Појава== Кримските легенди станале предмет на собирање и проучување уште во првата половина на 19 век. Патеписците што го посетувале Крим запишувале легенди и ги вклучувале во своите патеписи и дела. Постојат многу такви примери. Најпозната од нив е поемата „Фонтаната на Бахчисарај“, напишана од [[Александар Сергеевич Пушкин|А. С. Пушкин]] по посетата на Крим во 1824 година, врз основа на легенда што ја слушнал. Првиот голем издавач на кримски легенди што систематски собирал фолклор бил етнографот и историчар В. Х. Кондараки (1834–1886). Во 1875 година ја објавил книгата „Универзален опис на Крим“ во 17 дела, во која биле вклучени текстови на легенди и бајки. Во 1883 година била објавена неговата книга „Легенди на Крим“, која содржела 32 легенди.<ref>Кондараки В. Х. Легенды Крыма. М.: Типография Чичерина, 1883. 100 с.</ref> Објавените текстови биле грчки и кримскотатарски легенди. Иако Кондараки не бил професионален [[Фолклористика|фолклорист]], а неговите принципи за избор и уредување на легенди остануваат непознати, оваа книга е несомнено од интерес за истражувачите. Истакнатиот руски турколог, фолклорист, етнограф и академик на Царската академија на науките, В. В. Радлов (1837–1918), патувал низ Кримскиот Полуостров во 1886 година за да го проучи јазикот на Кримските Татари. Врз основа на фолклорен материјал собран во пет области на Крим, седмиот дел од добро познатата книга на Радлов, „Примери од народната литература на севернотурските (турски) племиња“, бил објавен во 1896 година.<ref>Радлов В. В. Образцы народной литературы северных тюркских племен. СПб.: Типография Императорской Академии наук, 1896. Часть VII. Наречия Крымского полуострова. 527 с.</ref> Во првиот дел од книгата собрал дела од кримскотатарската и кримско ногајската народна литература, а најобемната категорија (69 примери) била „Бајки, легенди и традиции“. За жал, текстовите на легендите остануваат тешко достапни за истражување, прво затоа што книгата станала библиографска реткост, а второ затоа што текстовите биле печатени на оригиналниот јазик без превод. Познатиот руски [[Филологија|филолог]] и епиграф В. В. Латишев (1855–1921) ја одбранил својата докторска дисертација во 1887 година за старогрчки и латински натписи пронајдени во Северниот црноморски регион, а во 1893 година го објавил првиот број на „Вести за старогрчки и латински автори за Скитија и Кавказ“. Вториот број бил објавен во 1896 година, а целото издание било завршено во 1906 година. Всушност, тоа била збирка на старогрчки легенди и митови распространети во црноморскиот регион за време на антиката. В. В. Латишев објавил верен превод на античките автори, без да додаде ништо свое. Книгата го содржела текстот на старогрчки јазик лево, а преводот на Латишев десно, со краток коментар. Историчарот, археологот, палеографот, професорот и генералот Н. А. Маркс (1861–1921), со добро познавање на [[Кримскотатарски јазик|кримскотатарскиот јазик]], собирал легенди во областа околу селото Отузи, каде што се наоѓал неговиот имот. Маркс ги објавувал легендите почнувајќи од 1912 година во весникот „Руско утро". Откако собрал доволен број легенди, решил да ги објави во збирки. Првата во 1913 година<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Москва: Скоропечатня А. А. Левенсон, 1913. 44 c.</ref> и втората во 1914 година<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Москва: Скоропечатня А. А. Левенсон, 1914. 63 c.</ref> биле објавени во [[Москва]] и содржеле по 11 легенди. Двете изданија биле веднаш препечатени во 1914 и 1915 година. Трета збирка, која содржела 14 легенди, била објавена во [[Одеса]] во 1917 година.<ref>Маркс Н. Легенды Крыма. Одесса: Типография «Одесские новости», 1917. 62 c.</ref> Збирките биле придружени со детални коментари од Маркс, кој ја навел локацијата на легендата и нејзиниот раскажувач, како и обичаите и ритуалите поврзани со неа. ==Од руската револуцијата до војната== Во постреволуционерните години, интересот за кримскиот [[фолклор]] растел. Главен настан во собирањето фолклор на Крим биле археолошките и етнографските експедиции на Музејот на Бахчисарајската палата, предводени од Кримскиот народен комесаријат за образование, од 1924 до 1929 година. [[Експедиција|Експедицијата]] од 1925 година била најпродуктивна во однос на фолклорот. Собирањето фолклор за време на експедицијата му била доверено на археологот, фолклористот, историчарот и епиграфот О. Н. Акчокракли, со помош на студентот-практикант С. Абдул-Рахим. За жал, судбината на архивите на експедицијата останува непозната поради политичките репресии на кои биле подложени нејзините учесници. Во 1925 година, книгата на С. С. Крим „Кримски легенди“ била објавена во Париз.<ref>Крым С. С. Крымские легенды. Париж: Книжная торговля Н. Арбузова, 1925. 65 с.</ref> Всушност, книгата содржела шест кримскотатарски бајки и само една оригинална легенда. Во 1930 година, пејачот, музичарот и етнографот А.К. Кончевски (1883–1969) објавил збирка „Приказни, легенди и фолклор на Крим“,<ref>Кончевский А. К. Сказки, легенды и предания Крыма. М.; Л.: Физкультура и спорт, 1930. 91 с.</ref> од издавачката куќа „Физичка култура и спорт“. Збирката вклучувала пет кримскотатарски бајки, единаесет легенди и три песни. Музејот на палатата Алупка презел сериозен обид за научно собирање и објавување на кримскотатарски бајки и легенди. Од 1935 до 1937 година, историска и археолошка експедиција предводена од професорот Н. Л. Ернст (1889–1956) исто така се фокусирала на фолклорот. Во 1936 година била објавена книгата „Приказни и легенди на Кримските Татари“.<ref>Сказки и легенды татар Крыма. Симферополь: Госиздат Крым. АССР, 1936. 376 с.</ref> Збирката содржела 23 приказни и три легенди, заедно со детални информации за раскажувачите. Во 1941 година, издавачката куќа на [[Кримска Автономна Советска Социјалистичка Република|Кримската АССР]], под раководство на уредникот Роман Вул, ја објавила книгата „Приказни за Кримските Татари во превод на М. Г. Кустоваја“.<ref>Сказки крымских татар в передаче М. Г. Кустовой. Симферополь: Крымгосиздат, 1941. 119 с.</ref> Книгата вклучувала девет легенди, три приказни и три анегдоти. Ова било последната збирка фолклор на Кримските Татари. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]] и депортацијата на многу Кримјани во 1944 година, објавувањето на кримските легенди било суспендирано долго време. ==Повоена ситуација== Поминале речиси дваесет години, а Кримската државна издавачка куќа ја објавила првата повоена збирка „Кримски легенди“.<ref>Крымские легенды. Симферополь: Крымиздат, 1957. 148 с.</ref> Таа била составена во 1957 година од Р. Н. Вул и С. К. Шљапошников, уредници на Кримиздат. Г. И. Таран (1930–1999) исто така работел таму во тоа време; подоцна станал главен уредник на фикција (1969), а подоцна директор на издавачката куќа (1972). Неговото име не е споменато во првото издание, но несомнено ги составил и уредувал сите десет последователни изданија од оваа збирка. Второто издание, објавено во 1959 година, го носело насловот „Легенди на Крим“,<ref>Легенды Крыма. 2-е изд. Симферополь: Крымиздат, 1959. 158 с.</ref> и овој наслов останал непроменет. Почнувајќи од второто издание, бил користен предговор напишан од познатиот украински поет и академик на Академијата на науките на СССР, М. Ф. Рилски (1895–1964), кој го посетил Крим кон крајот на 1950-тите и почетокот на 1960-тите години. Во 1974 година било објавено десетгодишниното издание на „Легенди за Крим“,<ref>Легенды Крыма. 10-е изд. Симферополь: Таврия, 1974. — 176 с.</ref> последната книга со легенди објавена под советска власт. Во текот на дваесет години биле објавени вкупно 59 легенди. За издавачот, ова било производ на масовна култура насочен кон туристите. Во одбрана на издавачите на легенди за време на советската ера, може да се каже дека ова било единствената форма на објавување можна за кримските легенди во тој период. ==По Перестројката== После ова, објавувањето на легендите престанало речиси 20 години. Дури по Перестројката, на почетокот на 1990-тите години, станало можно повторно да се објават. Се појавиле препечатени дела од Н. Маркс и збирка кримскотатарски приказни и легенди објавени во 1936 година од Музејот на палатата во Алупка. Комерцијалните изданија на легенди имале голема популарност, а творците не само што го занемариле научниот пристап, туку дури и сите принципи на селекција и класификација. Легендите објавени пред револуцијата биле препечатени заедно со советските; [[Религија|религиозните]] се појавувале заедно со [[Атеизам|атеистичките]], без соодветни фусноти и коментари. Понатаму, кримските национални друштва моментално активно објавуваат збирки легенди со цел да ја зачуваат културната меморија на своите народи. Значајни издавачи се М. Х. Фајзи, Ју. А. Полканов и В. З. Тиријаки.<ref>Файзи М. Х. Армяне в легендах Крыма. Симферополь: Амена, 2002. 45 с.</ref><ref>Полканов В. Ю. Легенды и предания караев (крымских караимов-тюрков). Симферополь: [б. и.], 1995. 67 с.</ref><ref>Тирияки В. З. Легенды и предания крымских караимов. Евпатория: Оджакъ, 2002. 84 с.</ref> Делото на кримскиот писател Е. Г. Кристоф (1925–2001) во оваа област се издвојува. Во 1978 година била објавена нејзината книга „Сто приказни за Крим“,<ref> која исто така содржела легенди, а во 2001 година била објавена „Легендите за Крим прераскажани од Елена Кристоф“.<ref>Криштоф Е. Г. Легенды Крыма. Симферополь: Дар, 2001. 315 с.</ref> == Поврзано == * [[Историја на Крим]] * [[Кримски Татари]] * [[Караими]] == Наводи == {{Наводи}} == За понатамошно читање == * ''Жердева А. М.'' Крымские легенды как часть мировой культуры. Симферополь: Таврида, 2017. 247 с. ISBN 978-5-9500280-7-6 * ''Жердева А. М.'' Модели ремифологизации культурного сознания в координатах советской идеологии (на примере десяти послевоенных сборников легенд Крыма) // Научный альманах. Традиционная культура. — М., 2010. № 2 (38). С. 110—127. * ''Жердева А. М.'' О некоторых проблемах издания и изучения крымских легенд // Культура народов Причерноморья. 2005. — № 66. — С. 182—184. * ''Жердева А. М.'' Принципы собирания и издания легенд Крыма // Культура народов Причерноморья. 2012. — № 220. — С. 148—156. * Легенды, предания и сказки Крыма. Симферополь: Симферопольский издательский центр КГМУ, 1999. 195 с. * Сказки и легенды татар Крыма. Симферополь: Дар, 1991. 160 с. * ''[[Темненко, Галина Михайловна|Темненко Г. М.]]'' Крымские легенды и некоторые черты современного культурного сознания. Материалы и исследования // Этнография Крыма XIX—XX вв. и современные этнокультурные процессы. 2002. — С. 120—126. * [[Радлов, Василий Васильевич | Радлов В.В.]] Сказки, легенды и анекдоты, собранные В.В.Радловым в ходе крымской экспедиции 1886 года. В переводе А.Жердевой. — Симферополь: Н.Орiанда, 2021. ISBN 9785604550786. [[Категорија:Легенди]] [[Категорија:Крим]] slcf6q4drg8dhi9p72fu0va7586je09 1 1392591 5544683 2026-04-25T18:44:20Z Ehrlich91 24281 Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} 5544683 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{ВПМ}} gb6mllq152llz1mi7o5acnlbw8trody 0 1392592 5544689 2026-04-25T18:54:04Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Инфокутија Универзитет | name = Национален воен универзитет „Васил Левски“ | native_name = Национален воен университет „Васил Левски“ | native_name_lang = bg | image = Vasil-Levski-National-Military-University-3.jpg | image_size = 250px | caption = Седиштето н... 5544689 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Универзитет | name = Национален воен универзитет „Васил Левски“ | native_name = Национален воен университет „Васил Левски“ | native_name_lang = bg | image = Vasil-Levski-National-Military-University-3.jpg | image_size = 250px | caption = Седиштето на НВУ во Велико Трново | other_name = НВУ | type = државен воен универзитет | established = {{Start date|1878|11|26|df=yes}} | rector = | city = [[Велико Трново]] | country = [[Бугарија]] | website = {{URL|nvu.bg}} }} '''Националниот воен универзитет „Васил Левски“''' ({{langx|bg|Национален воен университет „Васил Левски“}}; скратено '''НВУ''') е национално воено високо училиште на [[Бугарија]]. == Историја == Бил основан во [[1878]] година како воено училиште во [[Пловдив]], но истата година бил преместен во [[Софија]]. На 19 април [[1924]] година, институцијата добила статус на [[универзитет]], а во [[1945]] година била именувана во чест на бугарскиот национален револуционер [[Васил Левски]] (1837–1873). Од [[1958]] година, седиштето на универзитетот било преместено во [[Велико Трново]]. Со одлука на [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание]] од [[14 јуни]] [[2002]] година, трите воени училишта во Велико Трново, Шумен и Долна Митрополија биле преобразувани во '''Национален воен универзитет „Васил Левски“''' со седиште во Велико Трново.<ref>{{cite web |url=https://www.nvu.bg/bg/istoria |title=История на НВУ |publisher=Национален воен университет „Васил Левски“ |language=bg |access-date=25 април 2026}}</ref> Во [[2020]] година, поранешниот воздухопловен факултет во [[Долна Митрополија]] повторно станал независен и започнал да функционира како [[Високо военовоздушно училиште „Георги Бенковски“]]. == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Великотрновски универзитет]] * [[Список на виши училишта во Бугарија]] == Надворешни врски == * [http://www.nvu.bg/ Официјално мрежно место на Националниот воен универзитет] {{икона|bg}} [[Категорија:Универзитети во Бугарија]] [[Категорија:Велико Трново]] [[Категорија:Воени училишта]] rao1mhatq6l14mzo40ch9znlbby4yw7 0 1392593 5544690 2026-04-25T18:55:15Z Пакко 4588 Пренасочување кон [[Национален воен универзитет]] 5544690 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Национален воен универзитет]] rl07qo4h3im9lxl6dtjm4747swly1r4 0 1392594 5544699 2026-04-25T19:12:44Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Инфокутија Населено место | name = Општина Белоградчик | native_name = Община Белоградчик | native_name_lang = bg | settlement_type = [[Општини во Бугарија|Општина]] | image_skyline = Belogradchik Municipality Within Bulgaria.png | image_caption = Положба на Општина Белоградчи... 5544699 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Општина Белоградчик | native_name = Община Белоградчик | native_name_lang = bg | settlement_type = [[Општини во Бугарија|Општина]] | image_skyline = Belogradchik Municipality Within Bulgaria.png | image_caption = Положба на Општина Белоградчик во Бугарија (означена со црвено) | image_flag = | flag_size = 120px | image_shield = Belogradchik-coat-of-arms.jpg | shield_size = 90px | pushpin_map = | latd = 43 |latm = 38 |lats = |latNS = N | longd = 22 |longm = 41 |longs = |longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = [[Земји во светот|Држава]] | subdivision_name = [[Бугарија]] | subdivision_type1 = [[Области во Бугарија|Област]] | subdivision_name1 = [[Видин (област)|Видин]] | seat_type = Административен центар | seat = [[Белоградчик]] | leader_title = Градоначалник | leader_name = Бојан Минков | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 410.67 | elevation_m = | blank1_name = Населени места | blank1_info = 1 град и 17 села | population_total = 5.785 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = [[Источноевропско летно време|EEST]] | utc_offset1_DST = +3 | postal_code_type = [[Поштенски број]] | postal_code = 3900 | area_code_type = Повикувачки број | area_code = +359 936 | website = {{URL|https://belogradchik.bg}} }} '''Општина Белоградчик''' ({{Langx|bg|Община Белоградчик}}) — општина во Северозападна [[Бугарија]], една од составните [[Општини во Бугарија|општини]] на [[Видин (област)|Видинската област]]. Административен центар е градот [[Белоградчик]]. Има 5.785 жители (2022).<ref>{{cite web |url=https://www.grao.bg/tna/t41nm-15-06-2022_2.txt |title=Таблица на адресно регистрираните по постоянен и по настоящ адрес лица |date=15.06.2022 |lang=bg}}</ref> == Географија == Општината се наоѓа во југозападниот дел на [[Видин (област)|Видинската област]]. Со својата површина од 410,665 km², таа го зазема второто место меѓу 11-те општини во областа, што претставува 13,45% од вкупната територија на областа. Релјефот е планински и ридски, зафаќајќи делови од [[Стара Планина|Западна Стара Планина]]. Најголема атракција на нејзината територија се познатите [[Белоградчички Карпи]]. == Самоуправа == Општината се состои од 18 [[Населено место|населени места]], од кои 1 [[град]] и 17 [[село|села]]. Список на населените места: <div style="column-count: 2; -moz-column-count: 2; -webkit-column-count: 2; column-gap: 20px; padding-top: 10px;"> * '''[[Белоградчик]]''' * [[Бело Поле (Видинско)|Бело Поле]] * [[Боровица (Видинско)|Боровица]] * [[Вештица (Видинско)|Вештица]] * [[Врба (Видинско)|Врба]] * [[Гранитово (Видинско)|Гранитово]] * [[Граничак]] * [[Д’бравка]] * [[Крачимир]] * [[Ошане]] * [[Праужда]] * [[Пролазница]] * [[Рабиша]] * [[Рајановци (Видинско)|Рајановци]] * [[Салаш (село)|Салаш]] * [[Сливовник]] * [[Стакевци]] * [[Струиндол]] * [[Чифлик (Видинско)|Чифлик]] </div> == Поврзано == * [[Видин (област)|Област Видин]] * [[Општини во Бугарија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://belogradchik.bg/ Мрежно место на Општина Белоградчик] {{bg}} {{Општина Белоградчик}} {{Бугарија-гео-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Белоградчик}} [[Категорија:Општини во областа Видин|Белоградчик]] 3dlda9kyfzdlzmww2t0fgfergxcc6y2 10 1392595 5544700 2026-04-25T19:14:32Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Navbox | name = Општина Белоградчик | title = Населени места во [[Општина Белоградчик]] | listclass = hlist | state = {{{state|}}} | image = | liststyle = text-align: justify; | group1 = Градови | list1 = * '''[[Белоградчик]]''' | group2 = Села | list2 = * [[Бело Поле (Видинско)|Бело Поле]] * Борови... 5544700 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Општина Белоградчик | title = Населени места во [[Општина Белоградчик]] | listclass = hlist | state = {{{state|}}} | image = | liststyle = text-align: justify; | group1 = Градови | list1 = * '''[[Белоградчик]]''' | group2 = Села | list2 = * [[Бело Поле (Видинско)|Бело Поле]] * [[Боровица (Видинско)|Боровица]] * [[Вештица (Видинско)|Вештица]] * [[Врба (Видинско)|Врба]] * [[Гранитово (Видинско)|Гранитово]] * [[Граничак]] * [[Д’бравка]] * [[Крачимир]] * [[Ошане]] * [[Праужда]] * [[Пролазница]] * [[Рабиша]] * [[Рајановци (Видинско)|Рајановци]] * [[Салаш (село)|Салаш]] * [[Сливовник]] * [[Стакевци]] * [[Струиндол]] * [[Чифлик (Видинско)|Чифлик]] | below = }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за општини во Бугарија|Белоградчик]] </noinclude> dtxi2usroxj55zo5zbye0jkqgc9u3rm 0 1392596 5544701 2026-04-25T19:14:55Z Пакко 4588 Пренасочување кон [[Белоградчик (општина)]] 5544701 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Белоградчик (општина)]] 6rm63j40s3qgf2zq94n661xm11bm3k5 0 1392597 5544703 2026-04-25T19:26:10Z Пакко 4588 Пакко ја премести страницата [[Белоградчишки Стени]] на [[Белоградчички Карпи]]: Терминолошка исправка: за природни геоморфолошки формации се користи терминот 'карпа' 5544703 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Белоградчички Карпи]] jay6gwo3j7prqx6z7zrpbgxphsmcezg 1 1392598 5544705 2026-04-25T19:26:10Z Пакко 4588 Пакко ја премести страницата [[Разговор:Белоградчишки Стени]] на [[Разговор:Белоградчички Карпи]]: Терминолошка исправка: за природни геоморфолошки формации се користи терминот 'карпа' 5544705 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Белоградчички Карпи]] m84pg28w1be5a3w04fiwiea1jhbhmya 0 1392599 5544715 2026-04-25T19:59:47Z 19user99 72391 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1342884502|Džemma Skulme]]“ 5544715 wikitext text/x-wiki   '''Џема Лија Скулме''' (20 септември 1925 - 9 ноември 2019 година) — [[Латвија|латвиски]] уметник и модернистички [[Сликарство|сликар]]. Таа одиграла голема улога во развојот на латвиската уметност и општествениот живот на Летонија во втората половина на 20 век. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.manss.lv/lvi2010/lvi2010en.html|title=The great summer exhibition 2010|last=Manss.lv}}</ref> == Биографија == == Надворешни врски == * [http://www.gallery.lv/Skulme/default.htm Биографија и уметнички дела] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181102064149/http://www.gallery.lv/Skulme/default.htm|date=2018-11-02}} * [http://www.tvnet.lv/zinas/viedokli/293086-dzemma_skulme_pret_varu_ar_brivas_makslas_garu Džemma Skulme pret varu ar brīvas mākslas garu] == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Добитници на Државната награда на СССР]] [[Категорија:Починати во 2019 година]] [[Категорија:Родени во 1925 година]] oj99varl81ier0z27w5zkhk6a9in54s 5544719 5544715 2026-04-25T20:03:31Z 19user99 72391 5544719 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Џема Скулме | image = MK balva 2009 (4108603553).jpg | caption = Џема Скулме ја добива наградата на Кабинетот на министри во 2009 година | birth_name = Џема Чија Скулме | birth_date = {{Birth date|mf=yes|1925|9|20|df=y}} | birth_place = [[Рига]], Латвија | death_date = {{death date and age|2019|11|9|1925|9|20|df=y}} | death_place = [[Рига]], Латвија | field = [[Сликарство]] | movement = [[Модерна уметност|Модернизам]] | alma_mater = [[Академија за уметности „Репин“ во Санкт Петербург| Институт „Репин“ во Ленинград | works = }} '''Џема Лија Скулме''' (20 септември 1925 - 9 ноември 2019 година) — [[Латвија|латвиски]] уметник и модернистички [[Сликарство|сликар]]. Таа одиграла голема улога во развојот на латвиската уметност и општествениот живот на Летонија во втората половина на 20 век. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.manss.lv/lvi2010/lvi2010en.html|title=The great summer exhibition 2010|last=Manss.lv}}</ref> == Биографија == Џема Лија Скулме потекнува од семејството уметници Скулме. Таа беше ќерка на латвискиот сликар Ото Скулме (1889-1967) и првата жена скулпторка во Латвија, Марта Лиепиња - Скулме (1890–1962).[2] Ото, Марта и чичкото на Џема, Уга Скулме, беа членови на Ришката група уметници кои го одредија развојот на уметноста во Латвија во 1930-тите. Во 1949 година, Џема Скулме дипломираше на Латвиската академија за уметност и на Институтот за уметност Репин во 1955 година. Од 1956 година беше членка на Сојузот на уметници на Латвија и беше негов претседател од 1982 до 1992 година. Во 1976 година ја доби почесната титула Народен уметник на Латвиската ССР. Од 1993 година беше претседател на Фондацијата Јаунрадес. Во 1992 година таа беше избрана за почесен член на Латвиската академија на науките, а во 1998 година доби почесен докторат од Академијата за уметност на Латвија. Како признание за нејзината работа, Здружението на високообразовни установи за уметност на Латвија ја почести со степенот Dr. honoris causa за нејзиниот придонес во латвиската култура.[3] ==Уметност== Џема Скулме работеше со масло, акрил и акварел. Почнувајќи од 1970-тите, таа ја разви темата за каријатидата, во која се стремеше да ја открие етичката и духовната сила на жената (Жените од Ника, 1968; Каријатида, 1979 и други). Таа, исто така, се сврте кон темата на стрелецот, латвиската етнографија и принципите на народната уметност. Во нејзините слики од втората половина на 1960-тите, нејзиниот поглед на светот стана подраматичен и таа ја зголеми експресивноста на својата работа користејќи голема четка или дури и нож за палета за нанесување боја. Во дела како „Марта во маска“ (1973), „Валентинс Скулме како Ричард III“ (1974) и „Дијалог“ (1975), уметницата со спонтана леснотија прикажува драматични или херојски слики полни со живот и дух.[4] Во средината на 1950-тите, таа станала препознаена и по своите илустрации за книги и списанија. Во текот на 1960-тите, уметницата се свртува кон авторската техника - комбинација од акрилна и маслена боја, со што создава интересни текстури. Нејзиното сликарство во овој период станало поконцептуално. Во последните децении, Џема ја користи наивната стилистика на детските цртежи за да создаде живописни и сликарски виртуозни уметнички дела. Работела како асистент декоратер во театарот Даиле и куклениот театар Латвија (1945-1947).[5] Латвиската историчарка на уметност Лаима Слава ја нагласува линијата како откритие на 1960-тите во творештвото на Џема Скулме: „На почетокот е мазна и конструктивна и го дефинира обликот на ликот, потоа станува полесна и потранспарентна.“[6] ==Избрани дела== Лето, 1959 година, Латвиски национален музеј на уметност; Народна песна, 1969 година, Латвиски национален музеј на уметност; Мотив „Македонија“, 1974 година, Латвиски национален музеј на уметност. ==Изложби== ===Самостојни изложби=== Џема Скулме учествува на самостојни изложби од 1949 година: Рига (1968, 1985, 1992, 1994, 1995), Москва (1969, 1984), Женева (Швајцарија), Милано (Италија, 1971), Вилнус (1976), Кале (Франција), Фредрикштат (Норвешка, 1994, 1995), Цезис (1996), Киев (Украина, 1997), изложба на семејството Скулмес во Западен Берлин (1981), Питсбург (САД, 1986), Бергамо (Италија, 1987), Рига (1998 – 1999). ===Семејни изложби на Скулмес=== Организирала семејни изложби во Западен Берлин (1981); Питсбург (САД, 1986); Бергамо (Италија, 1987) и Рига (1998-1999). ===Групни изложби=== Нејзините дела биле претставени на изложбите во Њујорк (1989), Минхен, Бон, Питсбург (САД, „Жените меѓу времињата: Нови нации; Нова уметност“, 1993). ===Дела=== Нејзините дела можат да се видат во Латвискиот национален музеј на уметност, Музејот на уметност Цимерли на Универзитетот Рутгерс (САД), Галеријата Третјаков (Русија). Нејзините дела се наоѓаат и во приватни колекции на поединци, вклучувајќи го претседателот на Русија и кралицата на Данска.[7] ===Посвета на уметникот=== Во 1986 година, документарниот филм „Џема“ беше посветен на уметникот во Филмското студио во Рига. Режисерка - Лаима Жургина. == Надворешни врски == * [http://www.gallery.lv/Skulme/default.htm Биографија и уметнички дела] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181102064149/http://www.gallery.lv/Skulme/default.htm|date=2018-11-02}} * [http://www.tvnet.lv/zinas/viedokli/293086-dzemma_skulme_pret_varu_ar_brivas_makslas_garu Džemma Skulme pret varu ar brīvas mākslas garu] == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Добитници на Државната награда на СССР]] [[Категорија:Починати во 2019 година]] [[Категорија:Родени во 1925 година]] doxvkv1r8ry9wpugpocy4j8t733rikp 5544720 5544719 2026-04-25T20:03:50Z 19user99 72391 5544720 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Џема Скулме | image = MK balva 2009 (4108603553).jpg | caption = Џема Скулме ја добива наградата на Кабинетот на министри во 2009 година | birth_name = Џема Чија Скулме | birth_date = {{Birth date|mf=yes|1925|9|20|df=y}} | birth_place = [[Рига]], Латвија | death_date = {{death date and age|2019|11|9|1925|9|20|df=y}} | death_place = [[Рига]], Латвија | field = [[Сликарство]] | movement = [[Модерна уметност|Модернизам]] | alma_mater = [[Академија за уметности „Репин“ во Санкт Петербург| Институт „Репин“ во Ленинград]] | works = }} '''Џема Лија Скулме''' (20 септември 1925 - 9 ноември 2019 година) — [[Латвија|латвиски]] уметник и модернистички [[Сликарство|сликар]]. Таа одиграла голема улога во развојот на латвиската уметност и општествениот живот на Летонија во втората половина на 20 век. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.manss.lv/lvi2010/lvi2010en.html|title=The great summer exhibition 2010|last=Manss.lv}}</ref> == Биографија == Џема Лија Скулме потекнува од семејството уметници Скулме. Таа беше ќерка на латвискиот сликар Ото Скулме (1889-1967) и првата жена скулпторка во Латвија, Марта Лиепиња - Скулме (1890–1962).[2] Ото, Марта и чичкото на Џема, Уга Скулме, беа членови на Ришката група уметници кои го одредија развојот на уметноста во Латвија во 1930-тите. Во 1949 година, Џема Скулме дипломираше на Латвиската академија за уметност и на Институтот за уметност Репин во 1955 година. Од 1956 година беше членка на Сојузот на уметници на Латвија и беше негов претседател од 1982 до 1992 година. Во 1976 година ја доби почесната титула Народен уметник на Латвиската ССР. Од 1993 година беше претседател на Фондацијата Јаунрадес. Во 1992 година таа беше избрана за почесен член на Латвиската академија на науките, а во 1998 година доби почесен докторат од Академијата за уметност на Латвија. Како признание за нејзината работа, Здружението на високообразовни установи за уметност на Латвија ја почести со степенот Dr. honoris causa за нејзиниот придонес во латвиската култура.[3] ==Уметност== Џема Скулме работеше со масло, акрил и акварел. Почнувајќи од 1970-тите, таа ја разви темата за каријатидата, во која се стремеше да ја открие етичката и духовната сила на жената (Жените од Ника, 1968; Каријатида, 1979 и други). Таа, исто така, се сврте кон темата на стрелецот, латвиската етнографија и принципите на народната уметност. Во нејзините слики од втората половина на 1960-тите, нејзиниот поглед на светот стана подраматичен и таа ја зголеми експресивноста на својата работа користејќи голема четка или дури и нож за палета за нанесување боја. Во дела како „Марта во маска“ (1973), „Валентинс Скулме како Ричард III“ (1974) и „Дијалог“ (1975), уметницата со спонтана леснотија прикажува драматични или херојски слики полни со живот и дух.[4] Во средината на 1950-тите, таа станала препознаена и по своите илустрации за книги и списанија. Во текот на 1960-тите, уметницата се свртува кон авторската техника - комбинација од акрилна и маслена боја, со што создава интересни текстури. Нејзиното сликарство во овој период станало поконцептуално. Во последните децении, Џема ја користи наивната стилистика на детските цртежи за да создаде живописни и сликарски виртуозни уметнички дела. Работела како асистент декоратер во театарот Даиле и куклениот театар Латвија (1945-1947).[5] Латвиската историчарка на уметност Лаима Слава ја нагласува линијата како откритие на 1960-тите во творештвото на Џема Скулме: „На почетокот е мазна и конструктивна и го дефинира обликот на ликот, потоа станува полесна и потранспарентна.“[6] ==Избрани дела== Лето, 1959 година, Латвиски национален музеј на уметност; Народна песна, 1969 година, Латвиски национален музеј на уметност; Мотив „Македонија“, 1974 година, Латвиски национален музеј на уметност. ==Изложби== ===Самостојни изложби=== Џема Скулме учествува на самостојни изложби од 1949 година: Рига (1968, 1985, 1992, 1994, 1995), Москва (1969, 1984), Женева (Швајцарија), Милано (Италија, 1971), Вилнус (1976), Кале (Франција), Фредрикштат (Норвешка, 1994, 1995), Цезис (1996), Киев (Украина, 1997), изложба на семејството Скулмес во Западен Берлин (1981), Питсбург (САД, 1986), Бергамо (Италија, 1987), Рига (1998 – 1999). ===Семејни изложби на Скулмес=== Организирала семејни изложби во Западен Берлин (1981); Питсбург (САД, 1986); Бергамо (Италија, 1987) и Рига (1998-1999). ===Групни изложби=== Нејзините дела биле претставени на изложбите во Њујорк (1989), Минхен, Бон, Питсбург (САД, „Жените меѓу времињата: Нови нации; Нова уметност“, 1993). ===Дела=== Нејзините дела можат да се видат во Латвискиот национален музеј на уметност, Музејот на уметност Цимерли на Универзитетот Рутгерс (САД), Галеријата Третјаков (Русија). Нејзините дела се наоѓаат и во приватни колекции на поединци, вклучувајќи го претседателот на Русија и кралицата на Данска.[7] ===Посвета на уметникот=== Во 1986 година, документарниот филм „Џема“ беше посветен на уметникот во Филмското студио во Рига. Режисерка - Лаима Жургина. == Надворешни врски == * [http://www.gallery.lv/Skulme/default.htm Биографија и уметнички дела] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181102064149/http://www.gallery.lv/Skulme/default.htm|date=2018-11-02}} * [http://www.tvnet.lv/zinas/viedokli/293086-dzemma_skulme_pret_varu_ar_brivas_makslas_garu Džemma Skulme pret varu ar brīvas mākslas garu] == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Добитници на Државната награда на СССР]] [[Категорија:Починати во 2019 година]] [[Категорија:Родени во 1925 година]] fu45w8tdyhhvyhbzvlkl5sjgc26h0w9 14 1392600 5544716 2026-04-25T20:00:34Z Carshalton 30527 Создадена страница со: {{Ризница-врска|Association football players from Israel}} [[Категорија:Фудбалот во Израел|Фудбалери]] [[Категорија:Израелски спортисти|Фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери по националност|И]] 5544716 wikitext text/x-wiki {{Ризница-врска|Association football players from Israel}} [[Категорија:Фудбалот во Израел|Фудбалери]] [[Категорија:Израелски спортисти|Фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери по националност|И]] fwq2lb5adi3tc45g59sew633avfxlja 0 1392601 5544717 2026-04-25T20:02:07Z Ehrlich91 24281 нс 5544717 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Јован Златоуст |слика = Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Преспанско-пелагониска |намесништво = Битолско |парохија = Осма приградска |координати = {{coord|41|1|14.6|N|21|14|56.1|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = [[Нижеполе]] |општина = Битола |држава = Македонија |патрон = Свети Јован Златоуст |изградба = |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = еднокорабна |архитектонски тип = |архитектонски стил= }} '''Црква „Св. Јован Златоуст“''' — главна манастирска [[црква (градба)|црква]] на [[Нижеполски манастир „Св. Јован Златоуст“|Нижеполскиот манастир „Св. Јован Златоуст“]] во [[битолско]]то село [[Нижеполе]], [[Македонија]]. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 2.jpg|Влез Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 3.jpg|Влез Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 4.jpg|Мозаик на подот Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 5.jpg|Источната страна Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 6.jpg|Поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Ресенско архијерејско намесништво]] * [[Осма приградска парохија]] * [[Нижеполе]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Anne's Church (Malovište)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јован Златоуст, Нижеполе}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Јован Златоуст во Македонија|Нижеполе]] [[Категорија:Нижеполски манастир „Св. Јован Златоуст“]] ba1iu09twfxq98pfdkevg4egma724p1 5544718 5544717 2026-04-25T20:02:28Z Ehrlich91 24281 5544718 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Јован Златоуст |слика = Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Преспанско-пелагониска |намесништво = Битолско |парохија = Осма приградска |координати = {{coord|41|1|14.6|N|21|14|56.1|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Нижеполе |општина = Битола |држава = Македонија |патрон = Свети Јован Златоуст |изградба = |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = еднокорабна |архитектонски тип = |архитектонски стил= }} '''Црква „Св. Јован Златоуст“''' — главна манастирска [[црква (градба)|црква]] на [[Нижеполски манастир „Св. Јован Златоуст“|Нижеполскиот манастир „Св. Јован Златоуст“]] во [[битолско]]то село [[Нижеполе]], [[Македонија]]. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 2.jpg|Влез Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 3.jpg|Влез Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 4.jpg|Мозаик на подот Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 5.jpg|Источната страна Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе 6.jpg|Поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Ресенско архијерејско намесништво]] * [[Осма приградска парохија]] * [[Нижеполе]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Anne's Church (Malovište)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јован Златоуст, Нижеполе}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Јован Златоуст во Македонија|Нижеполе]] [[Категорија:Нижеполски манастир „Св. Јован Златоуст“]] 9qo7b94a8cl65cr8w8l8ggqsrtoe93a 0 1392602 5544723 2026-04-25T20:07:22Z Тиверополник 1815 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1349837736|Shavkat Mirziyoyev]]“ 5544723 wikitext text/x-wiki '''Шавкат Миромонович Мирзијоев''' {{Efn|{{Langx|uz|Шавкат Миромонович (Миромон ўғли) Мирзиёев|Shavkat Miromonovich (Miromon o‘g‘li) Mirziyoyev}}<br>{{IPA|uz|ʃɑfˈkɑt mirɔˈmɔnəvʲit͡ɕ (mirɔˈmɔn œɣˈlə) mirziˈjɔjɪf|pron}}<br> {{Langx|ru|Шавкат Миромонович Мирзиёев}}}} (роден на 24 јули 1957 година) -узбекистански политичар и втор [[претседател на Узбекистан]] од 2016 година. Како член на [[Либерално-демократска партија на Узбекистан|Либерално-демократската партија на Узбекистан]], тој бил трет [[Премиер на Узбекистан|премиер]] под претседателот [[Ислам Каримов]] од 2003 до 2016 година. Мирзијоев е и претседател на Организацијата на турски држави од 2022 година. Мирзијоев се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. Тој бил избран за пратеник на [[Врховен совет на Узбечка ССР|Врховниот совет на Узбечката ССР]] во 1990 година. Од средината на 1990-тите, тој раководел со неколку региони на Џизак и Самарканд како гувернер (хаким) пред да биде назначен за премиер од тогашниот претседател Каримов. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/uzbekistan-election-president.html|title=In a Year of Election Upsets, Uzbekistan Delivers the Expected|last=Nechepurenko|first=Ivan|date=2016-12-05|work=The New York Times|access-date=2023-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> По смртта на претседателот Каримов, Мирзијоев бил назначен за вршител на должноста претседател на Узбекистан на 8 септември 2016 година. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|title=Uzbekistan PM Mirziyoyev named interim president|date=8 September 2016|work=BBC News|access-date=9 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509070128/https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|archive-date=9 May 2019}}</ref> Потоа бил избран за целосен петгодишен мандат како претседател на изборите во 2016 година од Либерално-демократската партија на Узбекистан освојувајќи 88,6% од гласовите. Мирзијоев бил реизбран за втор петгодишен мандат со 80,3% од гласовите на претседателските избори во 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|title=Uzbekistan leader wins second term in 'not truly competitive' election|date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192302/https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|archive-date=25 October 2021|accessdate=29 October 2021}}</ref> а потоа повторно за обновен прв седумгодишен мандат со 87,7% од гласовите на предвремените претседателски избори во 2023 година како [[Независен политичар|независен]] кандидат, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/uzbekistan-president-election-mirziyoyev-bcf4537e283cfa65d9b95f45c588b094|title=Incumbent Uzbek president wins new term in snap election with token opposition|date=2023-07-10|work=AP News|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> откако уставниот амандман му дозволил законски да се кандидира по трет пат откако го ресетирал неговиот претседателски мандат. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/30/polls-close-uzbekistan-referendum-shavkat-mirziyoyev|title=Uzbekistan votes on clause that could extend president's rule to 2040|date=2023-04-30|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Под неговото претседателствување, Мирзијоев спровел низа либерални реформи во политичкиот систем и економијата на Узбекистан преку создавање поволна бизнис-клима, привлекување странски инвестиции и реинтегрирање на земјата во [[Светска трговска организација|СТО]], консолидација и единство на [[Средна Азија|средноазискиот]] регион преку решавање на итни прашања преку привлекување странски [[инвестиции]], развој на отворена надворешна политика и разновидна соработка со западните, европските, источните и блискоисточните земји, како и ослободување на политички затвореници, што било придружено со затворање на озлогласениот затвор Јаслик во 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2018-07-17/thaw-uzbekistan-reforms-president-mirziyoyev-0|title=Thaw in Uzbekistan. Reforms by President Mirziyoyev|last=Marszewski|first=Mariusz|date=2018-07-17|work=OSW Centre for Eastern Studies|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/features/2019/8/12/uzbekistan-closes-infamous-prison-but-experts-question-motive|title=Uzbekistan closes infamous prison, but experts question motive|last=Mirovalev|first=Mansur|date=2019-08-12|work=Al Jazeera|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> Кон крајот на 2021 година, тој објавил низа уставни реформи кои вклучувале заштита на [[Човекови права|човековите права]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thediplomat.com/2021/12/uzbek-president-sets-out-proposals-for-constitutional-reforms/|title=Uzbek President Sets Out Proposals for Constitutional Reforms|last=Putz|first=Catherine|date=2021-12-09|work=thediplomat.com|language=en-US|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/01/uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev-wins-referendum-on-extending-powers|title=Uzbekistan president wins referendum on extending powers|date=2023-05-01|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> кои биле ратификувани по уставниот референдум во 2023 година со огромна поддршка од 90,6%. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-referendum-constitutional-changes-mirziyoev/32386702.html|title=Uzbek Officials Say Constitutional Changes Extending President's Term Overwhelmingly Approved|date=2023-05-01|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2023-07-19|language=en}}</ref> Една од предложените промени првично вклучувала отстранување на правото на сецесија на полуавтономниот [[Каракалпакстан]], што довело до смртоносни немири во регионот во јули 2022 година, при што протестите биле брутално потиснати и резултирале со отфрлање на контроверзниот предлог. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62032801|title=Uzbekistan Karakalpakstan: At least 18 killed in unrest over right to secede|last=Jackson|first=Patrick|date=2022-07-04|work=BBC News|access-date=2023-07-19|last2=Fraser|first2=Simon|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Мирзијоев е роден на 24 јули 1957 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|title=АРХИВ САЙТА ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РФ В.В.ПУТИНА 2008-2012 - События|archive-url=https://archive.today/20120712132611/http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|archive-date=12 July 2012}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kommersant.ru/factbook/68880|title=Издательский дом Коммерсантъ|work=Kommersant|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104045122/http://www.kommersant.ru/factbook/68880|archive-date=4 November 2013}}</ref> во регионот Џизах во [[Узбечка Советска Социјалистичка Република|Узбечка ССР]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|title=Shavkat Mirziyoyev|work=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028015629/https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|archive-date=28 October 2021|accessdate=2021-10-31}}</ref> Некои медиуми тврделе дека тој всушност е роден во селото Јахтан во областа Ленинабад (денес Сугд) во [[Таџикистан]], па дури и непотврдени тврдења дека наводно бил Таџикистанец. По истрагата на неколку новинари, било откриено дека Јахтан е родниот дом на дедото на Мирзијоев од страната на неговиот татко, и дека самиот Мирзијоев е Узбекистанец, а не Таџик. <ref name="автоссылка1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fergananews.com/articles/9079|title=Выходец из таджикского кишлака? На малой родине отца Шавката Мирзиёева|publisher=ИА «Фергана.Ру»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.fergananews.com/articles/9079|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка2">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|title=Выходец из таджикского кишлака. На малой родине Шавката Мирзияева|publisher=TajInfo (источник AsiaPlus)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135639/https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|archive-date=9 August 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|date=11 February 2019|publisher=Фонд «Диалог Цивилизаций»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220164943/https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка4">{{Наведена мрежна страница|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|publisher=ASIA-Plus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163443/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка5">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|title=Ўзбекистон-Тожикистон: Мирзиёев қариндошлари - Президент жуда банд одам|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035939/https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка6">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/38118679|title=Тожикистонликлар: Мирзиёев ота-боболари юртини унутмасин|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035935/https://www.bbc.com/uzbek/38118679|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка7">{{Наведени вести|url=https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|title=27 йил Каримовнинг соясида юрган Мирзиёев ким?|date=14 October 2016|work=Озодлик Радиоси|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|archive-date=20 February 2020}}</ref> Неговиот татко, Миромон Мирзијоевич Мирзијоев, работел како [[лекар]] поголемиот дел од својот живот до смртта. Работел како главен лекар на амбулантата за туберкулоза во Замин. Оринбек Јокубов, братучед на Миромон, кој бил ветеран од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], станал [[Херој на Советскиот Сојуз]] во април 1944 година. Мајката на Шавкат, Марифат, починала на млада возраст од [[туберкулоза]], која ја добила во амбулантата за туберкулоза „Замин“, каде што работела како медицинска сестра. По смртта на неговата сопруга, Миромон Мирзијоев се оженил втор пат со жена од [[Татарстан]]. Во 1981 година, Мирзијоев дипломирал на Ташкентскиот институт за наводнување и мелиорација, а подоцна се стекнал со докторат по технолошки науки. <ref name="readus">{{Наведени вести|url=https://www.ridus.ru/news/230761.html|title=Организацией похорон Каримова займется его возможный преемник|last=Gakhokidze|first=Olga|date=2 September 2016|access-date=3 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805082635/https://www.ridus.ru/news/230761.html|archive-date=5 August 2020|publisher=Readus|language=ru}}</ref> Се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. На почетокот на 1990 година, бил избран за пратеник на Врховниот совет на последното законодавно тело на Узбекистанската ССР пред независноста на Узбекистан во 1991 година. Церемонијата се одржала во зградата на Сенатот и Државното законодавно собрание во Ташкент. == Политичка кариера == Во 1990 година, Мирзијоев бил назначен за заменик на Врховниот совет на републиката, каде бил беше претседател на Мандатната комисија. Во 1992 година, тој бил назначен за гувернер (''Хаким'') на округот Мирзо Улугбек во [[Ташкент]]. Од 1996 до 2001 година работел како хаким на регионот Џизах, а од 2001 до 2003 година како хаким на регионот Самарканд, придонесувајќи за нивниот социо-економски развој. <ref name="Pro">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|title=[ RADIO FREE EUROPE/ RADIO LIBERTY ]|work=www.rferl.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612210234/http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|archive-date=2008-06-12|accessdate=2025-10-07}}</ref> Тој бил номиниран за премиер од претседателот [[Ислам Каримов]] на 12 декември 2003 година, а бил одобрен од узбекистанскиот парламент. Тој го заменил премиерот [[Откир Султонов]]. Мирзијоев бил назначен за премиер на Република Узбекистан во 2003 година, а потоа бил повторно номиниран три пати (во 2005, 2010 и 2015 година) на оваа функција од двата дома на Олиј Меџлис. Во своите активности, Шавкат Мирзијоев придал посебно значење на економскиот развој на индустриска основа, подобрување на извозниот потенцијал на земјата, фундаментална преобразба на земјоделскиот сектор, особено преку обемен развој на земјоделските претпријатија, длабинска преработка на земјоделски производи, обезбедување прехранбена безбедност за нацијата и гарантирање на снабдувањето со стоки на населението по разумни цени. На 8 септември 2016 година, по смртта на [[Ислам Каримов]], врз основа на заедничка резолуција на Законодавно-правниот дом (Долен дом) и Сенатот на Узбекистан усвоена на заедничка седница, на Мирзијоев привремено му биле доделени должностите и овластувањата на [[претседател на Република Узбекистан]]. Како признание за долгогодишната работа во владата на републикаа, придонесот во развојот на земјата и подобрувањето на благосостојбата на народот, Шавкат Мирзијоев бил одликуван со Ордените „Мехнат шухрати“ („Слава на трудот“) и „Фидокорона ксизматлари учун“ („За несебична служба“). На 19 октомври 2016 година, Движењето на претприемачи и бизнисмени - Либерално-демократска партија на Узбекистан (UzLiDeP) го номинирала Мирзијоев за кандидат на претседателските избори. Шавкат Мирзијоев бил избран за претседател на Република Узбекистан со 88,61% од гласовите врз основа на резултатите од претседателските избори што се одржале на 4 декември 2016 година, официјално преземајќи ја функцијата на 14 декември 2016 година. На 24 октомври 2021 година, Шавкат Мирзијоев бил повторно избран за втор петгодишен мандат, освојувајќи 80,1% од гласовите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|title=Uzbekistan's Incumbent President Wins 2nd Term in Office - October 26, 2021|date=26 October 2021|work=Daily News Brief|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027104615/https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|archive-date=27 October 2021|accessdate=27 October 2021}}</ref> По уставната реформа, Мирзијоев победил на предвремените претседателски избори на 9 јули 2023 година со 87,05% од гласовите. == Претседателство == [[Податотека:Mirziyoyev_in_Kazakhstan_(2017-06-09).jpg|мини|Мирзијоев се ракува со [[Нурсултан Назарбаев]] на самитот на [[Шангајска организација за соработка|ШОС]] во 2017 година во [[Казахстан]]]] [[Податотека:Putin_Kuksaroy.jpg|мини|Мирзијоев со [[Владимир Путин]] во октомври 2018 година]] [[Податотека:Mirziyoyevning_Jahon_bankida_o'zbekistonliklar_bilan_uchrashuvi.jpg|мини|Мирзијоев со членови на узбекистанската американска дијаспора во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во мај 2018 година]] Член на [[Самаркандски клан|Самаркандскиот клан]], тој се сметал за еден од водечките потенцијални наследници на Ислам Каримов за претседател на Узбекистан. Се вели дека Мирзијоев имал пријателски односи со сопругата на Каримов, [[Татјана Каримова]], и претседателот на Советот за национална безбедност, [[Рустам Инојатов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|title=Uncertainty over President Islam Karimov's condition roils Uzbekistan|date=30 August 2016|work=[[Washington Post]]|access-date=1 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831102005/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|archive-date=31 August 2016}}</ref> Откако била објавена смртта на Каримов на 2 септември 2016 година, Мирзијоев бил назначен за шеф на комитетот што го организирал погребот на претседателот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kommersant.ru/doc/3080895|title=Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев|date=2 September 2016|publisher=Kommersant|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803235456/https://www.kommersant.ru/doc/3080895|archive-date=3 August 2020|accessdate=3 September 2016}}</ref> Тоа било сфатено како знак дека Мирзијоев ќе го наследи Каримов како претседател. На 8 септември 2016 година, тој бил назначен за привремен претседател на Узбекистан од страна на заедничка седница на двата дома на парламентот. Иако претседателот на Сенатот, Нигматила Јулдашев, била уставно назначена за наследник на Каримов, Јулдашев предложил Мирзијоев да ја преземе функцијата привремен претседател, со оглед на „долгогодишното искуство“ на Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|title=Reports: Uzbekistan Appoints Mirziyaev As Interim President|date=8 September 2016|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910004609/http://www.rferl.org/content/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|archive-date=10 September 2016}}</ref> Постоеле очекувања дека Мирзијоев ќе ги поправи односите на Узбекистан со [[Киргистан]] и [[Таџикистан]]. Тој започнал да решава долготраен граничен спор со Киргистан, а редовните летови меѓу главните градови на Узбекистан и Таџикистан требало да продолжат во јануари 2017 година за прв пат од 1992 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasianet.org/node/80721|title=Uzbekistan: Mirziyoyev Flirting With Regional Reset?|publisher=Eurasianet.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930173713/http://www.eurasianet.org/node/80721|archive-date=30 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|last=Farchy|first=Jack|date=5 December 2016|work=Financial Times|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Изборната комисија на 16 септември објавила дека Мирзијоев ќе се кандидира на претседателските избори во декември 2016 година како кандидат на Либерално-демократската партија. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyaev-running-december-election/27992694.html|title=Uzbekistan's Acting President To Run In December Election|date=2016-09-16|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2025-10-07|language=en}}</ref> Мирзијоев победил на изборите, одржани на 4 декември 2016 година, со 88,6% од гласовите според официјалните резултати, победувајќи три помалку значајни кандидати. Изборите биле опишани од ''„Економист“'' како лажни; весникот напишал дека склоноста на Мирзијоев била исто толку авторитарна како и онаа на Каримов и дека државните медиуми тврделе дека изборот бил помеѓу Мирзијоев, хаос или исламски радикализам. Исто така, се тврдело дека тројцата противници биле на гласачкото ливче само за да се одржи впечатокот за плурализам. [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] соопштила дека на изборите им недостасувал „вистински избор“, посочувајќи на случаи на полнење гласачки кутии и гласање преку други лица. <ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|title=Uzbekistan replaces one strongman with another|date=6 December 2016|work=[[The Economist]]|access-date=7 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207011853/http://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|archive-date=7 December 2016|issn=0013-0613}}</ref> На 12 декември 2016 година, вицепремиерот [[Абдула Арипов]] бил номиниран да ја преземе функцијата премиер од Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbek-party-nominates-deputy-cabinet-head-aripov-for-pm-idUSKBN14129K/|title=Uzbek party nominates deputy cabinet head Aripov for PM|date=2016-12-12|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-GB}}</ref> Мирзијоев положил заклетва како претседател на 14 декември, ветувајќи дека ќе „''продолжи со работата на мојот драг учител, големиот државник Ислам Каримов''“, а истовремено ветил „''многу промени во кабинетот''“. Арипов бил потврден за премиер од парламентот истиот ден; <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbekistans-new-leader-promises-major-government-reshuffle-idUSKBN14320Z/|title=Uzbekistan's new leader promises major government reshuffle|date=2016-12-14|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-US}}</ref> следувало реконструкција на кабинетот на 15 декември. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-azimov-loses-job-finance-ministry|title=Uzbekistan: Azimov Loses Job at Finance Ministry {{!}} Eurasianet|work=eurasianet.org|language=en|accessdate=2025-10-07}}</ref> На 6 март 2017 година, тој бил во државна посета на [[Туркменистан]]; тоа било неговото прво патување во странство по изборите. <ref>[http://prezident.uz/en/news/5525/]{{Мртва врска|date=February 2019}}</ref> === Домашни реформи === Во трите месеци по смртта на Ислам Каримов, Мирзијоев започнал да алудира на реформи на долгогодишните политики што ја попречувале узбечката економија и ја изолирале земјата на меѓународно ниво, па многу аналитичари верувале дека Мирзијоев ќе биде подобар претседател од неговиот претходник. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|title=Public receptions of President to be created in Uzbekistan|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024628/https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|archive-date=7 November 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|work=[[Financial Times]]|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Сепак, германското Сојузно Министерство за економска соработка и развој забележало дека „Народот на Узбекистан не игра никаква улога во процесите на политичко донесување одлуки. Досега, ниту едни парламентарни или претседателски избори одржани во постсоветскиот период не се сметаат за слободни или фер од страна на меѓународната заедница... Со оглед на чувствителната политичка ситуација во Узбекистан, активностите за развојна соработка таму се спроведуваат што е можно подалеку од владините кругови“. <ref>{{Наведени вести|url=http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|title=Uzbekistan|work=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130025101/http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|archive-date=30 November 2017|language=en}}</ref> Сепак, станале видливи некои позитивни резултати од неговото владеење. Узбекистан создал повеќе од 336.000 нови работни места во 2017 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|title=Over 336,000 new jobs created in Uzbekistan in 2017 - President|work=UzDaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234722/https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=26 December 2017}}</ref> Обемот на извозот се зголемил за речиси 15 проценти. Во 2018 година, вкупниот финансиски показател за извоз се очекува да изнесува 12,1 милијарди американски долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|title=Uzbekistan's exports to reach US$12.1 billion in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234656/https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> Тој го иницирал проектот „Ташкент Сити“, наменет за привлекување странски инвеститори во Узбекистан. Мирзијоев ветил дека ќе ги продолжи преговорите со [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] (СТО) за приклучување кон организацијата во 2018 година. Во неколку наврати, тој остро ја критикувал администрацијата и службениците во присуство на медиумите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|title=President: Uzbekistan to resume negotiations with WTO in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234501/https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 22 декември, за прв пат во историјата на земјата, Шавкат Мирзијоев упатил апел до парламентот. Неговиот говор траел четири часа. <ref>{{Наведени вести|url=http://qazaqtimes.com/en/article/30234|title=President of Uzbekistan: When I was Prime Minister I knew everything in my country|last=Zhalil|first=Madina|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182350/http://qazaqtimes.com/en/article/30234|archive-date=26 December 2017|language=en-US}}</ref> Тој изјавил:  {{blockquote|Некои ми велат дека не сум знаел за се во мојата земја кога бев премиер? Знаев се, но околината беше лоша. Сега отворено зборувам за тоа, дури и ако на некои не им се допаѓа. Неколку години таканаречените „стаорци“, „децата на некои луѓе“ направија многу за да го расипат инвестицискиот фонд на земјата. Корупцијата е вмешана во многу инвестициски проекти, а во некои проекти таа е 50%. Корупцијата имаше и во транспортната политика, и внатрешна и надворешна.}} [[Податотека:Secretary_Pompeo_Meets_with_President_of_Uzbekistan_Shavkat_Mirziyoyev_(42129787772).jpg|мини|[[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|Американскиот државен секретар]] [[Мајк Помпео]] се сретнал со претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, во [[Стејт департмент|Стејт департментот]] во [[Вашингтон]], на 17 мај 2018 година.]] Некои аналитичари сметаат дека Мирзијоев сака да влезе во историјата како реформатор. Тој ги отстранил поголемиот дел од функционерите на Каримов и ја повикал владата да вработи „''нови, млади луѓе кои ја сакаат својата земја''“. По една година на функцијата, Мирзијоев сè повеќе се оддалечува од политиката на својот претходник, што е особено видливо во неговата активна надворешна политика. Тој ги посетил сите узбечки региони и големи градови за да се запознае со спроведувањето на проектите и реформите што ги наредил. Многу аналитичари и западни медиуми го споредиле неговото владеење со кинескиот лидер [[Денг Сјаопинг]] или рускиот лидер [[Михаил Горбачов]]; неговото владеење е цитирано како „узбекистанска пролет“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|title=Why America must welcome the 'Uzbek Spring'|last=Sobhani|first=S. Rob|date=22 July 2018|work=[[The Washington Times]]|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190029/https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|archive-date=9 July 2021|author-link=Rob Sobhani}}</ref> На крајот од таа година, тој бил прогласен за „Азиец на годината 2018“ од страна на Азиското здружение на новинари (АЗН). <ref>{{Наведени вести|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|title=Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev named Asian of the Year|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|date=27 December 2018|work=The Economic Times|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106055156/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|archive-date=6 January 2019}}</ref> Во август 2019 година тој го затворил озлогласениот затвор Јаслик. <ref name="veconomist">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|title=Uzbekistan's new president closes Jaslyk prison camp|date=10 August 2019|work=[[The Economist]]|access-date=9 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809055901/https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|archive-date=9 August 2019}}</ref> Во јули 2021 година, портпаролот на Мирзијоев се обидел да создаде неизвесност околу тоа дали претседателот повторно ќе се кандидира на изборите. Било широко прифатено дека Мирзијоев не само што ќе учествува, туку и веројатно ќе победи на изборите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|title="Нужно подождать до конца июля". Шерзод Асадов — об объявлении кандидатов на выборы президента|date=21 June 2021|work=Газета.uz|language=ru-UZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706175005/https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|title=Paving The Way For The Uzbek President's Reselection|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713174550/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|archive-date=13 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> ==== Уставна реформа ==== На 1 јули 2022 година, во автономниот регион [[Каракалпакстан]] [[Протести во Каракалпакстан (2022)|избувнале протести]] поради предложените измени на [[Уставот на Узбекистан]], со кои ќе се укинел статусот на Каракалпакстан како автономен регион на Узбекистан и правото да се отцепи од Узбекистан преку референдум. Тие биле брутално потиснати, а најмалку 18 лица биле убиени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|title=Uzbekistan: End use of unlawful force against Karakalpakstan protesters|date=4 July 2022|work=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705122319/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|archive-date=5 July 2022|accessdate=4 July 2022}}</ref> Претседателот Мирзијоев отпатувал во Нукус на 2 јули, во средината на кризата. Тој објавил дека спорните уставни измени што влијаат на Каракалпакстан ќе бидат повлечени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ishr.org/uzbekistan-the-republic-of-karakalpakstan-and-the-2022-unrest/|title=Uzbekistan: The Republic of Karakalpakstan and the 2022 Unrest|work=ishr.org|accessdate=2025-10-07}}</ref> Ажурираниот Устав за прв пат го дефинира Узбекистан како социјална, секуларна и правна држава. Главните промени вклучуваат премин од принципот држава-општество-поединец кон поединец-општество-држава. Нормите што се однесуваат на општествените обврски на државата се тројно зголемени. Било нагласено дека обезбедувањето на човековите права и слободи претставува највисока цел на државата. Во април 2023 година, во Узбекистан бил одржан референдум за промена на уставот. Усвоените амандмани го зголемиле претседателскиот мандат од 5 на 7 години. Бројот на мандати е сè уште ограничен на два, но поради промена на уставот, претходните претседателски мандати на Мирзијоев не се бројат. Кратко потоа, шефот на државата распишал предвремени избори. Тие биле распишени за 9 јули 2023 година. а Мирзијоев победил со 87% од гласовите, при излезност од речиси 80%. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/6095982|title=Мирзиёев переизбран президентом Узбекистана|date=2023-07-10|work=[[Kommersant]]|language=ru}}</ref> === Надворешна политика === [[Податотека:CIS_leadership_meeting_(2021-12-28).jpg|мини|Состанок на раководството на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во 2021 година]] Надворешната политика на Мирзијоев е многу поотворена од политиката на неговиот претходник. Узбекистан практично бил под меѓународна изолација по масакрот во Андиџан во 2005 година, а Каримов ретко патувал надвор од Средна Азија и другите земји од ЗНД. Мирзијоев ветил дека ќе води активна надворешна политика на почетокот на својот мандат. Во текот на првите 10 месеци од неговиот мандат, Мирзијоев ги посети [[Казахстан]] четири пати, [[Туркменистан]] три пати, Русија два пати, како и Кина, [[Саудиска Арабија]], САД, Турција и [[Киргистан]] Во различни пригоди, тој се сретна лсо претседателите на [[Иран]], [[Азербејџан]], [[Авганистан]], [[Таџикистан]], [[Бугарија]], [[Белорусија]] и со [[Шпанска монархија|кралот на Шпанија]]. За време на самитот на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во [[Ташкент]] во ноември 2017 година, тој се сретнал со осум премиери на странски земји. ==== Регионална политика ==== [[Податотека:Shanghai_Cooperation_Organization_member_states_Summit_gets_underway_in_Samarkand_02.jpg|мини|Мирзијоев на самитот на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во 2022 година во Самарканд]] Едно од неговите најзначајни достигнувања во надворешната политика е постепеното подобрување на односите со Киргистан и Таџикистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|title=Uzbekistan: Are Things any Better under Shavkat Mirziyoyev?|date=17 April 2017|work=International Policy Digest|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234554/https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|archive-date=14 April 2018|language=en-US}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://carnegie.ru/commentary/66493|title=Will Mirziyoyev Bring Change to Uzbekistan?|last=Dubnov|first=Arkady|work=Carnegie Moscow Center|access-date=14 April 2018|language=en}}</ref> На 5 септември 2017 година, само 3 дена по годишнината од смртта на неговиот претходник, тој остварил историска посета на Киргистан. Ова претставувало првата државна посета на узбечки претседател на соседната земја од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|title=Президент Узбекистана 5-6 сентября посетит Кыргызстан|work=UzDaily|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630214125/https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|archive-date=30 June 2018|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 19 септември 2017 година, Мирзијоев за прв пат се обратил пред [[Генерално собрание на Обединетите нации|Генералното собрание на ОН]]. Во 2018 година, голем број странски лидери го посетиле или биле очекувани во Узбекистан, вклучувајќи го египетскиот претседател [[Абдел Фатах ел-Сиси]], турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]] и белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]], чија посета се одржа во септември и била негова прва државна посета на земјата по 24 години. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|title=找不到页面|work=en.minskdaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312144243/http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|archive-date=12 March 2018|accessdate=24 February 2018}}</ref> Во март 2018 година, Мирзијоев ја посетил Таџикистан, што го направил првиот узбечки претседател кој извршил државна посета на[[Душанбе]] од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://m.akipress.com/photo%3A826/%26|title=Mirziyoyev's first ever visit to Dushanbe - AKIpress News Agency|work=m.akipress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024109/https://m.akipress.com/photo:826/%26|archive-date=19 April 2019|accessdate=14 April 2018}}</ref> Во март 2019 година, Мирзијоев остварил телефонски разговор со [[Нурсултан Назарбаев]], кој поднел оставка од функцијата тој ден. Во него, тој изразил жалење до поранешниот претседател, велејќи дека тој е „одличен политичар“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/lists/view/2438|title=Shavkat Mirziyoyev Talks with the First President of Kazakhstan on the Phone|work=president.uz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320231415/https://president.uz/en/lists/view/2438|archive-date=20 March 2019|accessdate=20 March 2019}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inform.kz/en/article/3509084|title=Shavkat Mirziyoyev: Nursultan Nazarbayev is a great politician|date=19 March 2019|work=Inform.kz}}{{Мртва врска|date=March 2026}}</ref> За време на посетата на [[Абу Даби]] во март 2019 година, Мирзијоев ги напуштил разговорите со престолонаследникот [[Мохамед бин Зајед]] за договори вредни над 10 милијарди долари за инфраструктура, алтернативна енергија и земјоделство, како и договори во други сфери. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|title=Mirziyoyev comes away from UAE visit with multibillion dollar promises|work=vestnikkavkaza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183056/https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|archive-date=9 July 2021|accessdate=6 July 2021}}</ref> [[Податотека:Мацква.ру,_репортаж_с_Парада_Победы_2023_на_Красной_площади,_фото_21.jpg|мини|Мирзијоев, Емомали Рахмон, Касим-Џомарт Токаев и други постсоветски лидери на парадата по повод Денот на победата во Москва на 9 мај 2023 година]] Во 2022 година, Узбекистан бил домаќин на 22-от самит на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во [[Самарканд]]. За време на самитот, на кој присуствувале светските лидери: турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]], рускиот претседател [[Владимир Путин]], кинескиот претседател [[Си Ѓинпинг]], иранскиот претседател [[Ебрахим Раиси]], азербејџанскиот претседател [[Илхам Алиев]], претседателите на Узбекистан, Таџикистан, Киргистан и Монголија, како и премиерите на Пакистан и Индија, било забележано дека кинеските и индиските лидери го критикувале претседателот Путин за неговата улога во Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|title=Perspectives: China cements its dominance in Central Asia|work=Eurasianet|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073332/https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> Во подготовка за Самитот, претседателот наредил градот да се реконструира. Ова вклучувало изградба на нов меѓународен аеродром <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|title=How has Samarkand changed before the SCO summit?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073333/https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> и туристички комплекс кој добил мешани критики. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|title='The sort of resort an alien who has never been on holiday might build'|last=Innes-Smith|first=James|date=29 November 2022|work=The Telegraph|access-date=20 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073321/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|archive-date=20 December 2022}}</ref> ==== Авганистан ==== Мирзијоев, исто така, презел важна улога во Авганистан, нудејќи се да биде домаќин на мировни преговори меѓу владата и [[Талибанци|Талибанците]] од март 2018 година. Во текот на неделата од 6 до 10 август 2018 година, делегација на Талибанците го посетила [[Ташкент]], на барање на Мирзијоев, за да разговара за прашања поврзани со транспортот, енергетиката и мирот во Авганистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|title=Afghan Taliban delegation visits Uzbekistan to talk security, power lines|date=12 August 2018|work=Reuters|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222042109/https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|archive-date=22 February 2019|via=mobile.reuters.com}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|title=Taliban travel from Afghanistan to Uzbekistan for talks|date=12 August 2018|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812061518/https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|archive-date=12 August 2018}}</ref> Мирзијоев присуствувал на меѓународниот инвестициски самит „Вибрант Гуџарат“ како клучен гостин, станувајќи првиот лидер од Средна Азија што учествувал како партнер на самитот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|title=Uzbekistan President to be Chief Guest at Vibrant Gujarat Summit|last=Langa|first=Mahesh|date=15 January 2019|work=The Hindu|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232917/https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|archive-date=7 November 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> На почетокот на 2019 година, било објавено дека Мирзијоев планира да посети 36 земји во официјални посети во текот на целата година. [[Податотека:Secretary_Blinken_Meets_with_Uzbek_President_Mirziyoyev_(52719745848).jpg|мини|Мирзијоев со државниот секретар на САД[[Ентони Блинкен|, Ентони Блинкен,]] на 1 март 2023 година]] === Културна политика === Во октомври 2020 година, Мирзијоев издал декрет за забрзување на целосната латинизација на [[Узбечки јазик|узбечкиот јазик]], во кој се дефинирал јазичната политика за периодот 2020-30 година, додека земјата продолжува со повремени обиди за реформирање на узбечкиот јазик и проширување на неговата употреба. Некои од главните делови од дипломата повикувале на развој на патна карта за целосен премин кон [[Узбечка азбука|узбечката азбука]] основана на латиницата, како и на владините претставници до април 2021 година да бидат сертифицирани за познавање на узбечкиот јазик. <ref name="quickenlatin" /> Историското и културното наследство на Узбекистан е широко промовирано преку напорите на културната дипломатија. Уметничките, културните и архитектонските дела на Узбекистан биле претставени на [[Венециско биенале за архитектура|Венециското биенале]] во 2021 година (Приказни за Махалата), балетската претстава во Дубајската опера во 2021 година (Лазги - танц на душата и љубовта), 59-та Меѓународна уметничка изложба на Венециското биенале во 2022 година (значајното дело на Мухамед ибн Муса ал-Хваризми), Венециското биенале во 2023 година („Разградете заедно“), „Сјајот на узбекистанските оази“ во Лувр во 2022 година и други. == Личен живот == Мирзијоев има две сестри, полубрат и сестра. Мирзијоев е во брак со [[Зироат Мирзијоева]] со која има две ќерки, син и шест внуци. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|title=Biography of the candidate for President of Republic of Uzbekistan Shavkat Miromonovich Mirziyoyev|work=UN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928063143/https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|archive-date=28 September 2017|accessdate=27 September 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/pages/view/biography?menu_id=10|title=President of the Republic of Uzbekistan - Biography|language=en|accessdate=29 April 2024}}</ref> Нивната најстара ќерка, [[Саида Мирзијоева]], е на чело на претседателската администрација на Узбекистан од 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/en/2025/06/24/saida-mirziyoyeva/|title=Saida Mirziyoyeva appointed head of Presidential Administration of Uzbekistan|date=24 June 2025|work=gazeta.uz|language=en|accessdate=24 June 2025}}</ref> И најстариот зет [[Ојбек Турсунов]] и помладиот зет Отабек Умаров имале или моментално имаат позиции во администрацијата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://carnegie.ru/commentary/73122|title=Uzbekistan's New Balance of Forces|last=Sattarov|first=Rafael|work=Carnegie Moscow Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072312/https://carnegie.ru/commentary/73122|archive-date=13 February 2020|accessdate=29 October 2018}}</ref> Откако дошол на власт, Мирзијоев изградил нова резиденција за себе во областа Кибрај, која вклучува свој претседателски автопат, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|title=Uzbek President Starts Using New Residence East Of Tashkent|date=2 November 2018|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=6 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024105/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|archive-date=19 April 2019}}</ref> и ентериер украсен со аргентински мермерни плочи и кристали [[Сваровски]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|title=Uzbeks Angry After Homes Demolished To Build Mirziyoev's Presidential Palace, Highway|last=Baumgartner|first=Pete|date=28 October 2018|work=RFE/RL|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706092358/https://www.rferl.org/amp/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|archive-date=6 July 2019|accessdate=6 June 2019}}</ref> Во февруари 2021 година, било објавено дека Мирзијоев гради ексклузивен планински комплекс, вклучувајќи и нов резервоар. Комплексот, кој се наоѓа на околу 100 километри со автомобил од Ташкент, вклучува луксузна вила која била изградена специјално за Мирзијоев и неговите роднини. Два извори ја процениле цената на развојот на неколку стотици милиони долари, иако само неколку јавно достапни официјални документи се споменуваат комплексот и соседниот резервоар, кои во голема мера биле завршени до 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|title=The Uzbek President's Secret Mountain Hideaway|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706140141/https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> == Објавени дела == {| class="wikitable" !Година ! Наслов на узбечки јазик ! Наслов на македонски јазик ! Издавач ! Белешки |- | rowspan="2" | 2017 година | ''Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz'' | ''Ќе ја градиме нашата голема иднина заедно со нашите храбри и благородни луѓе'' | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Збирка говори и програмски изјави |- | ''Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik'' | ''Критичка анализа, строга дисциплина и лична одговорност'' | Претседателски публикации (Ташкент) | Врз основа на воведното обраќање пред Кабинетот на министри |- | 2020 година | ''Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi'' | ''Обраќање на претседателот на Република Узбекистан до Олиј Меџлис'' | rowspan="2" | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Годишно претседателско обраќање објавено како книга |- | 2024 | ''Hozirgi zamon va Yangi O'zbekiston'' | ''Актуелни времиња и Новиот Узбекистан'' | Собрани политички говори и стратешки текстови |} == Изборна историја == {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+Изборна историја на Шавкат Мирзијоев ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Година ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Позиција ! colspan="2" rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Партија ! colspan="4" style="background:#eaecf0;" | Добиени гласови ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Резултат |- ! style="background:#eaecf0;" | Вкупно ! style="background:#eaecf0;" | % ! style="background:#eaecf0;" | {{Крат|P|Position}} ! style="background:#eaecf0;" | Свинг |- ! 2016 година | rowspan="3" | Претседател на Узбекистан | rowspan="2" style="background:{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}};" | | rowspan="2" | OʻzLiDeP | 15.906.724 | 90,29% | 1-ви | {{Н/П}}| {{Won}} |- ! 2021 година | 12.988.964 | 80,31% | 1-ви | -9,98| {{Won}} |- ! 2023 година | style="background:{{party color|Independent politician}};" | | [[Независен политичар|НП]] | 13.625.055 | 87,71% | 1-ви | +7,40| {{Won}} |} == Награди == ; Национални * Ред „Мехнат шухрати“ * Нарачка „Фидокорона џизматлари учун“ ; Странски [[Категорија:Велеофицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со текст на руски]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 86d2mq18pzigrpl5550bk98gk1mhauu 5544727 5544723 2026-04-25T20:13:09Z Тиверополник 1815 5544727 wikitext text/x-wiki '''Шавкат Миромонович Мирзијоев''' {{Efn|{{Langx|uz|Шавкат Миромонович (Миромон ўғли) Мирзиёев|Shavkat Miromonovich (Miromon o‘g‘li) Mirziyoyev}}<br>{{IPA|uz|ʃɑfˈkɑt mirɔˈmɔnəvʲit͡ɕ (mirɔˈmɔn œɣˈlə) mirziˈjɔjɪf|pron}}<br> {{Langx|ru|Шавкат Миромонович Мирзиёев}}}} (роден на 24 јули 1957 година) -узбекистански политичар и втор [[претседател на Узбекистан]] од 2016 година. Како член на [[Либерално-демократска партија на Узбекистан|Либерално-демократската партија на Узбекистан]], тој бил трет [[Премиер на Узбекистан|премиер]] под претседателот [[Ислам Каримов]] од 2003 до 2016 година. Мирзијоев е и претседател на Организацијата на турски држави од 2022 година. Мирзијоев се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. Тој бил избран за пратеник на [[Врховен совет на Узбечка ССР|Врховниот совет на Узбечката ССР]] во 1990 година. Од средината на 1990-тите, тој раководел со неколку региони на Џизак и Самарканд како гувернер (хаким) пред да биде назначен за премиер од тогашниот претседател Каримов. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/uzbekistan-election-president.html|title=In a Year of Election Upsets, Uzbekistan Delivers the Expected|last=Nechepurenko|first=Ivan|date=2016-12-05|work=The New York Times|access-date=2023-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> По смртта на претседателот Каримов, Мирзијоев бил назначен за вршител на должноста претседател на Узбекистан на 8 септември 2016 година. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|title=Uzbekistan PM Mirziyoyev named interim president|date=8 September 2016|work=BBC News|access-date=9 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509070128/https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|archive-date=9 May 2019}}</ref> Потоа бил избран за целосен петгодишен мандат како претседател на изборите во 2016 година од Либерално-демократската партија на Узбекистан освојувајќи 88,6% од гласовите. Мирзијоев бил реизбран за втор петгодишен мандат со 80,3% од гласовите на претседателските избори во 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|title=Uzbekistan leader wins second term in 'not truly competitive' election|date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192302/https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|archive-date=25 October 2021|accessdate=29 October 2021}}</ref> а потоа повторно за обновен прв седумгодишен мандат со 87,7% од гласовите на предвремените претседателски избори во 2023 година како [[Независен политичар|независен]] кандидат, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/uzbekistan-president-election-mirziyoyev-bcf4537e283cfa65d9b95f45c588b094|title=Incumbent Uzbek president wins new term in snap election with token opposition|date=2023-07-10|work=AP News|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> откако уставниот амандман му дозволил законски да се кандидира по трет пат откако го ресетирал неговиот претседателски мандат. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/30/polls-close-uzbekistan-referendum-shavkat-mirziyoyev|title=Uzbekistan votes on clause that could extend president's rule to 2040|date=2023-04-30|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Под неговото претседателствување, Мирзијоев спровел низа либерални реформи во политичкиот систем и економијата на Узбекистан преку создавање поволна бизнис-клима, привлекување странски инвестиции и реинтегрирање на земјата во [[Светска трговска организација|СТО]], консолидација и единство на [[Средна Азија|средноазискиот]] регион преку решавање на итни прашања преку привлекување странски [[инвестиции]], развој на отворена надворешна политика и разновидна соработка со западните, европските, источните и блискоисточните земји, како и ослободување на политички затвореници, што било придружено со затворање на озлогласениот затвор Јаслик во 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2018-07-17/thaw-uzbekistan-reforms-president-mirziyoyev-0|title=Thaw in Uzbekistan. Reforms by President Mirziyoyev|last=Marszewski|first=Mariusz|date=2018-07-17|work=OSW Centre for Eastern Studies|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/features/2019/8/12/uzbekistan-closes-infamous-prison-but-experts-question-motive|title=Uzbekistan closes infamous prison, but experts question motive|last=Mirovalev|first=Mansur|date=2019-08-12|work=Al Jazeera|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> Кон крајот на 2021 година, тој објавил низа уставни реформи кои вклучувале заштита на [[Човекови права|човековите права]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thediplomat.com/2021/12/uzbek-president-sets-out-proposals-for-constitutional-reforms/|title=Uzbek President Sets Out Proposals for Constitutional Reforms|last=Putz|first=Catherine|date=2021-12-09|work=thediplomat.com|language=en-US|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/01/uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev-wins-referendum-on-extending-powers|title=Uzbekistan president wins referendum on extending powers|date=2023-05-01|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> кои биле ратификувани по уставниот референдум во 2023 година со огромна поддршка од 90,6%. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-referendum-constitutional-changes-mirziyoev/32386702.html|title=Uzbek Officials Say Constitutional Changes Extending President's Term Overwhelmingly Approved|date=2023-05-01|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2023-07-19|language=en}}</ref> Една од предложените промени првично вклучувала отстранување на правото на сецесија на полуавтономниот [[Каракалпакстан]], што довело до смртоносни немири во регионот во јули 2022 година, при што протестите биле брутално потиснати и резултирале со отфрлање на контроверзниот предлог. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62032801|title=Uzbekistan Karakalpakstan: At least 18 killed in unrest over right to secede|last=Jackson|first=Patrick|date=2022-07-04|work=BBC News|access-date=2023-07-19|last2=Fraser|first2=Simon|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Мирзијоев е роден на 24 јули 1957 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|title=АРХИВ САЙТА ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РФ В.В.ПУТИНА 2008-2012 - События|archive-url=https://archive.today/20120712132611/http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|archive-date=12 July 2012}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kommersant.ru/factbook/68880|title=Издательский дом Коммерсантъ|work=Kommersant|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104045122/http://www.kommersant.ru/factbook/68880|archive-date=4 November 2013}}</ref> во регионот Џизах во [[Узбечка Советска Социјалистичка Република|Узбечка ССР]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|title=Shavkat Mirziyoyev|work=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028015629/https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|archive-date=28 October 2021|accessdate=2021-10-31}}</ref> Некои медиуми тврделе дека тој всушност е роден во селото Јахтан во областа Ленинабад (денес Сугд) во [[Таџикистан]], па дури и непотврдени тврдења дека наводно бил Таџикистанец. По истрагата на неколку новинари, било откриено дека Јахтан е родниот дом на дедото на Мирзијоев од страната на неговиот татко, и дека самиот Мирзијоев е Узбекистанец, а не Таџик. <ref name="автоссылка1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fergananews.com/articles/9079|title=Выходец из таджикского кишлака? На малой родине отца Шавката Мирзиёева|publisher=ИА «Фергана.Ру»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.fergananews.com/articles/9079|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка2">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|title=Выходец из таджикского кишлака. На малой родине Шавката Мирзияева|publisher=TajInfo (источник AsiaPlus)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135639/https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|archive-date=9 August 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|date=11 February 2019|publisher=Фонд «Диалог Цивилизаций»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220164943/https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка4">{{Наведена мрежна страница|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|publisher=ASIA-Plus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163443/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка5">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|title=Ўзбекистон-Тожикистон: Мирзиёев қариндошлари - Президент жуда банд одам|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035939/https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка6">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/38118679|title=Тожикистонликлар: Мирзиёев ота-боболари юртини унутмасин|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035935/https://www.bbc.com/uzbek/38118679|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка7">{{Наведени вести|url=https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|title=27 йил Каримовнинг соясида юрган Мирзиёев ким?|date=14 October 2016|work=Озодлик Радиоси|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|archive-date=20 February 2020}}</ref> Неговиот татко, Миромон Мирзијоевич Мирзијоев, работел како [[лекар]] поголемиот дел од својот живот до смртта. Работел како главен лекар на амбулантата за туберкулоза во Замин. Оринбек Јокубов, братучед на Миромон, кој бил ветеран од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], станал [[Херој на Советскиот Сојуз]] во април 1944 година. Мајката на Шавкат, Марифат, починала на млада возраст од [[туберкулоза]], која ја добила во амбулантата за туберкулоза „Замин“, каде што работела како медицинска сестра. По смртта на неговата сопруга, Миромон Мирзијоев се оженил втор пат со жена од [[Татарстан]]. Во 1981 година, Мирзијоев дипломирал на Ташкентскиот институт за наводнување и мелиорација, а подоцна се стекнал со докторат по технолошки науки. <ref name="readus">{{Наведени вести|url=https://www.ridus.ru/news/230761.html|title=Организацией похорон Каримова займется его возможный преемник|last=Gakhokidze|first=Olga|date=2 September 2016|access-date=3 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805082635/https://www.ridus.ru/news/230761.html|archive-date=5 August 2020|publisher=Readus|language=ru}}</ref> Се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. На почетокот на 1990 година, бил избран за пратеник на Врховниот совет на последното законодавно тело на Узбекистанската ССР пред независноста на Узбекистан во 1991 година. Церемонијата се одржала во зградата на Сенатот и Државното законодавно собрание во Ташкент. == Политичка кариера == Во 1990 година, Мирзијоев бил назначен за заменик на Врховниот совет на републиката, каде бил беше претседател на Мандатната комисија. Во 1992 година, тој бил назначен за гувернер (''Хаким'') на округот Мирзо Улугбек во [[Ташкент]]. Од 1996 до 2001 година работел како хаким на регионот Џизах, а од 2001 до 2003 година како хаким на регионот Самарканд, придонесувајќи за нивниот социо-економски развој. <ref name="Pro">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|title=[ RADIO FREE EUROPE/ RADIO LIBERTY ]|work=www.rferl.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612210234/http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|archive-date=2008-06-12|accessdate=2025-10-07}}</ref> Тој бил номиниран за премиер од претседателот [[Ислам Каримов]] на 12 декември 2003 година, а бил одобрен од узбекистанскиот парламент. Тој го заменил премиерот [[Откир Султонов]]. Мирзијоев бил назначен за премиер на Република Узбекистан во 2003 година, а потоа бил повторно номиниран три пати (во 2005, 2010 и 2015 година) на оваа функција од двата дома на Олиј Меџлис. Во своите активности, Шавкат Мирзијоев придал посебно значење на економскиот развој на индустриска основа, подобрување на извозниот потенцијал на земјата, фундаментална преобразба на земјоделскиот сектор, особено преку обемен развој на земјоделските претпријатија, длабинска преработка на земјоделски производи, обезбедување прехранбена безбедност за нацијата и гарантирање на снабдувањето со стоки на населението по разумни цени. На 8 септември 2016 година, по смртта на [[Ислам Каримов]], врз основа на заедничка резолуција на Законодавно-правниот дом (Долен дом) и Сенатот на Узбекистан усвоена на заедничка седница, на Мирзијоев привремено му биле доделени должностите и овластувањата на [[претседател на Република Узбекистан]]. Како признание за долгогодишната работа во владата на републикаа, придонесот во развојот на земјата и подобрувањето на благосостојбата на народот, Шавкат Мирзијоев бил одликуван со Ордените „Мехнат шухрати“ („Слава на трудот“) и „Фидокорона ксизматлари учун“ („За несебична служба“). На 19 октомври 2016 година, Движењето на претприемачи и бизнисмени - Либерално-демократска партија на Узбекистан (UzLiDeP) го номинирала Мирзијоев за кандидат на претседателските избори. Шавкат Мирзијоев бил избран за претседател на Република Узбекистан со 88,61% од гласовите врз основа на резултатите од претседателските избори што се одржале на 4 декември 2016 година, официјално преземајќи ја функцијата на 14 декември 2016 година. На 24 октомври 2021 година, Шавкат Мирзијоев бил повторно избран за втор петгодишен мандат, освојувајќи 80,1% од гласовите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|title=Uzbekistan's Incumbent President Wins 2nd Term in Office - October 26, 2021|date=26 October 2021|work=Daily News Brief|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027104615/https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|archive-date=27 October 2021|accessdate=27 October 2021}}</ref> По уставната реформа, Мирзијоев победил на предвремените претседателски избори на 9 јули 2023 година со 87,05% од гласовите. == Претседателство == [[Податотека:Mirziyoyev_in_Kazakhstan_(2017-06-09).jpg|мини|Мирзијоев се ракува со [[Нурсултан Назарбаев]] на самитот на [[Шангајска организација за соработка|ШОС]] во 2017 година во [[Казахстан]]]] [[Податотека:Putin_Kuksaroy.jpg|мини|Мирзијоев со [[Владимир Путин]] во октомври 2018 година]] [[Податотека:Mirziyoyevning_Jahon_bankida_o'zbekistonliklar_bilan_uchrashuvi.jpg|мини|Мирзијоев со членови на узбекистанската американска дијаспора во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во мај 2018 година]] Член на [[Самаркандски клан|Самаркандскиот клан]], тој се сметал за еден од водечките потенцијални наследници на Ислам Каримов за претседател на Узбекистан. Се вели дека Мирзијоев имал пријателски односи со сопругата на Каримов, [[Татјана Каримова]], и претседателот на Советот за национална безбедност, [[Рустам Инојатов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|title=Uncertainty over President Islam Karimov's condition roils Uzbekistan|date=30 August 2016|work=[[Washington Post]]|access-date=1 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831102005/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|archive-date=31 August 2016}}</ref> Откако била објавена смртта на Каримов на 2 септември 2016 година, Мирзијоев бил назначен за шеф на комитетот што го организирал погребот на претседателот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kommersant.ru/doc/3080895|title=Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев|date=2 September 2016|publisher=Kommersant|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803235456/https://www.kommersant.ru/doc/3080895|archive-date=3 August 2020|accessdate=3 September 2016}}</ref> Тоа било сфатено како знак дека Мирзијоев ќе го наследи Каримов како претседател. На 8 септември 2016 година, тој бил назначен за привремен претседател на Узбекистан од страна на заедничка седница на двата дома на парламентот. Иако претседателот на Сенатот, Нигматила Јулдашев, била уставно назначена за наследник на Каримов, Јулдашев предложил Мирзијоев да ја преземе функцијата привремен претседател, со оглед на „долгогодишното искуство“ на Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|title=Reports: Uzbekistan Appoints Mirziyaev As Interim President|date=8 September 2016|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910004609/http://www.rferl.org/content/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|archive-date=10 September 2016}}</ref> Постоеле очекувања дека Мирзијоев ќе ги поправи односите на Узбекистан со [[Киргистан]] и [[Таџикистан]]. Тој започнал да решава долготраен граничен спор со Киргистан, а редовните летови меѓу главните градови на Узбекистан и Таџикистан требало да продолжат во јануари 2017 година за прв пат од 1992 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasianet.org/node/80721|title=Uzbekistan: Mirziyoyev Flirting With Regional Reset?|publisher=Eurasianet.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930173713/http://www.eurasianet.org/node/80721|archive-date=30 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|last=Farchy|first=Jack|date=5 December 2016|work=Financial Times|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Изборната комисија на 16 септември објавила дека Мирзијоев ќе се кандидира на претседателските избори во декември 2016 година како кандидат на Либерално-демократската партија. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyaev-running-december-election/27992694.html|title=Uzbekistan's Acting President To Run In December Election|date=2016-09-16|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2025-10-07|language=en}}</ref> Мирзијоев победил на изборите, одржани на 4 декември 2016 година, со 88,6% од гласовите според официјалните резултати, победувајќи три помалку значајни кандидати. Изборите биле опишани од ''„Економист“'' како лажни; весникот напишал дека склоноста на Мирзијоев била исто толку авторитарна како и онаа на Каримов и дека државните медиуми тврделе дека изборот бил помеѓу Мирзијоев, хаос или исламски радикализам. Исто така, се тврдело дека тројцата противници биле на гласачкото ливче само за да се одржи впечатокот за плурализам. [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] соопштила дека на изборите им недостасувал „вистински избор“, посочувајќи на случаи на полнење гласачки кутии и гласање преку други лица. <ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|title=Uzbekistan replaces one strongman with another|date=6 December 2016|work=[[The Economist]]|access-date=7 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207011853/http://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|archive-date=7 December 2016|issn=0013-0613}}</ref> На 12 декември 2016 година, вицепремиерот [[Абдула Арипов]] бил номиниран да ја преземе функцијата премиер од Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbek-party-nominates-deputy-cabinet-head-aripov-for-pm-idUSKBN14129K/|title=Uzbek party nominates deputy cabinet head Aripov for PM|date=2016-12-12|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-GB}}</ref> Мирзијоев положил заклетва како претседател на 14 декември, ветувајќи дека ќе „''продолжи со работата на мојот драг учител, големиот државник Ислам Каримов''“, а истовремено ветил „''многу промени во кабинетот''“. Арипов бил потврден за премиер од парламентот истиот ден; <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbekistans-new-leader-promises-major-government-reshuffle-idUSKBN14320Z/|title=Uzbekistan's new leader promises major government reshuffle|date=2016-12-14|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-US}}</ref> следувало реконструкција на кабинетот на 15 декември. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-azimov-loses-job-finance-ministry|title=Uzbekistan: Azimov Loses Job at Finance Ministry {{!}} Eurasianet|work=eurasianet.org|language=en|accessdate=2025-10-07}}</ref> На 6 март 2017 година, тој бил во државна посета на [[Туркменистан]]; тоа било неговото прво патување во странство по изборите. <ref>[http://prezident.uz/en/news/5525/]{{Мртва врска|date=February 2019}}</ref> === Домашни реформи === Во трите месеци по смртта на Ислам Каримов, Мирзијоев започнал да алудира на реформи на долгогодишните политики што ја попречувале узбечката економија и ја изолирале земјата на меѓународно ниво, па многу аналитичари верувале дека Мирзијоев ќе биде подобар претседател од неговиот претходник. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|title=Public receptions of President to be created in Uzbekistan|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024628/https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|archive-date=7 November 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|work=[[Financial Times]]|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Сепак, германското Сојузно Министерство за економска соработка и развој забележало дека „Народот на Узбекистан не игра никаква улога во процесите на политичко донесување одлуки. Досега, ниту едни парламентарни или претседателски избори одржани во постсоветскиот период не се сметаат за слободни или фер од страна на меѓународната заедница... Со оглед на чувствителната политичка ситуација во Узбекистан, активностите за развојна соработка таму се спроведуваат што е можно подалеку од владините кругови“. <ref>{{Наведени вести|url=http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|title=Uzbekistan|work=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130025101/http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|archive-date=30 November 2017|language=en}}</ref> Сепак, станале видливи некои позитивни резултати од неговото владеење. Узбекистан создал повеќе од 336.000 нови работни места во 2017 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|title=Over 336,000 new jobs created in Uzbekistan in 2017 - President|work=UzDaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234722/https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=26 December 2017}}</ref> Обемот на извозот се зголемил за речиси 15 проценти. Во 2018 година, вкупниот финансиски показател за извоз се очекува да изнесува 12,1 милијарди американски долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|title=Uzbekistan's exports to reach US$12.1 billion in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234656/https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> Тој го иницирал проектот „Ташкент Сити“, наменет за привлекување странски инвеститори во Узбекистан. Мирзијоев ветил дека ќе ги продолжи преговорите со [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] (СТО) за приклучување кон организацијата во 2018 година. Во неколку наврати, тој остро ја критикувал администрацијата и службениците во присуство на медиумите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|title=President: Uzbekistan to resume negotiations with WTO in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234501/https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 22 декември, за прв пат во историјата на земјата, Шавкат Мирзијоев упатил апел до парламентот. Неговиот говор траел четири часа. <ref>{{Наведени вести|url=http://qazaqtimes.com/en/article/30234|title=President of Uzbekistan: When I was Prime Minister I knew everything in my country|last=Zhalil|first=Madina|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182350/http://qazaqtimes.com/en/article/30234|archive-date=26 December 2017|language=en-US}}</ref> Тој изјавил:  {{blockquote|Некои ми велат дека не сум знаел за се во мојата земја кога бев премиер? Знаев се, но околината беше лоша. Сега отворено зборувам за тоа, дури и ако на некои не им се допаѓа. Неколку години таканаречените „стаорци“, „децата на некои луѓе“ направија многу за да го расипат инвестицискиот фонд на земјата. Корупцијата е вмешана во многу инвестициски проекти, а во некои проекти таа е 50%. Корупцијата имаше и во транспортната политика, и внатрешна и надворешна.}} [[Податотека:Secretary_Pompeo_Meets_with_President_of_Uzbekistan_Shavkat_Mirziyoyev_(42129787772).jpg|мини|[[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|Американскиот државен секретар]] [[Мајк Помпео]] се сретнал со претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, во [[Стејт департмент|Стејт департментот]] во [[Вашингтон]], на 17 мај 2018 година.]] Некои аналитичари сметаат дека Мирзијоев сака да влезе во историјата како реформатор. Тој ги отстранил поголемиот дел од функционерите на Каримов и ја повикал владата да вработи „''нови, млади луѓе кои ја сакаат својата земја''“. По една година на функцијата, Мирзијоев сè повеќе се оддалечува од политиката на својот претходник, што е особено видливо во неговата активна надворешна политика. Тој ги посетил сите узбечки региони и големи градови за да се запознае со спроведувањето на проектите и реформите што ги наредил. Многу аналитичари и западни медиуми го споредиле неговото владеење со кинескиот лидер [[Денг Сјаопинг]] или рускиот лидер [[Михаил Горбачов]]; неговото владеење е цитирано како „узбекистанска пролет“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|title=Why America must welcome the 'Uzbek Spring'|last=Sobhani|first=S. Rob|date=22 July 2018|work=[[The Washington Times]]|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190029/https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|archive-date=9 July 2021|author-link=Rob Sobhani}}</ref> На крајот од таа година, тој бил прогласен за „Азиец на годината 2018“ од страна на Азиското здружение на новинари (АЗН). <ref>{{Наведени вести|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|title=Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev named Asian of the Year|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|date=27 December 2018|work=The Economic Times|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106055156/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|archive-date=6 January 2019}}</ref> Во август 2019 година тој го затворил озлогласениот затвор Јаслик. <ref name="veconomist">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|title=Uzbekistan's new president closes Jaslyk prison camp|date=10 August 2019|work=[[The Economist]]|access-date=9 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809055901/https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|archive-date=9 August 2019}}</ref> Во јули 2021 година, портпаролот на Мирзијоев се обидел да создаде неизвесност околу тоа дали претседателот повторно ќе се кандидира на изборите. Било широко прифатено дека Мирзијоев не само што ќе учествува, туку и веројатно ќе победи на изборите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|title="Нужно подождать до конца июля". Шерзод Асадов — об объявлении кандидатов на выборы президента|date=21 June 2021|work=Газета.uz|language=ru-UZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706175005/https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|title=Paving The Way For The Uzbek President's Reselection|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713174550/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|archive-date=13 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> ==== Уставна реформа ==== На 1 јули 2022 година, во автономниот регион [[Каракалпакстан]] [[Протести во Каракалпакстан (2022)|избувнале протести]] поради предложените измени на [[Уставот на Узбекистан]], со кои ќе се укинел статусот на Каракалпакстан како автономен регион на Узбекистан и правото да се отцепи од Узбекистан преку референдум. Тие биле брутално потиснати, а најмалку 18 лица биле убиени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|title=Uzbekistan: End use of unlawful force against Karakalpakstan protesters|date=4 July 2022|work=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705122319/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|archive-date=5 July 2022|accessdate=4 July 2022}}</ref> Претседателот Мирзијоев отпатувал во Нукус на 2 јули, во средината на кризата. Тој објавил дека спорните уставни измени што влијаат на Каракалпакстан ќе бидат повлечени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ishr.org/uzbekistan-the-republic-of-karakalpakstan-and-the-2022-unrest/|title=Uzbekistan: The Republic of Karakalpakstan and the 2022 Unrest|work=ishr.org|accessdate=2025-10-07}}</ref> Ажурираниот Устав за прв пат го дефинира Узбекистан како социјална, секуларна и правна држава. Главните промени вклучуваат премин од принципот држава-општество-поединец кон поединец-општество-држава. Нормите што се однесуваат на општествените обврски на државата се тројно зголемени. Било нагласено дека обезбедувањето на човековите права и слободи претставува највисока цел на државата. Во април 2023 година, во Узбекистан бил одржан референдум за промена на уставот. Усвоените амандмани го зголемиле претседателскиот мандат од 5 на 7 години. Бројот на мандати е сè уште ограничен на два, но поради промена на уставот, претходните претседателски мандати на Мирзијоев не се бројат. Кратко потоа, шефот на државата распишал предвремени избори. Тие биле распишени за 9 јули 2023 година. а Мирзијоев победил со 87% од гласовите, при излезност од речиси 80%. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/6095982|title=Мирзиёев переизбран президентом Узбекистана|date=2023-07-10|work=[[Kommersant]]|language=ru}}</ref> === Надворешна политика === [[Податотека:CIS_leadership_meeting_(2021-12-28).jpg|мини|Состанок на раководството на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во 2021 година]] Надворешната политика на Мирзијоев е многу поотворена од политиката на неговиот претходник. Узбекистан практично бил под меѓународна изолација по масакрот во Андиџан во 2005 година, а Каримов ретко патувал надвор од Средна Азија и другите земји од ЗНД. Мирзијоев ветил дека ќе води активна надворешна политика на почетокот на својот мандат. Во текот на првите 10 месеци од неговиот мандат, Мирзијоев ги посети [[Казахстан]] четири пати, [[Туркменистан]] три пати, Русија два пати, како и Кина, [[Саудиска Арабија]], САД, Турција и [[Киргистан]] Во различни пригоди, тој се сретна лсо претседателите на [[Иран]], [[Азербејџан]], [[Авганистан]], [[Таџикистан]], [[Бугарија]], [[Белорусија]] и со [[Шпанска монархија|кралот на Шпанија]]. За време на самитот на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во [[Ташкент]] во ноември 2017 година, тој се сретнал со осум премиери на странски земји. ==== Регионална политика ==== [[Податотека:Shanghai_Cooperation_Organization_member_states_Summit_gets_underway_in_Samarkand_02.jpg|мини|Мирзијоев на самитот на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во 2022 година во Самарканд]] Едно од неговите најзначајни достигнувања во надворешната политика е постепеното подобрување на односите со Киргистан и Таџикистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|title=Uzbekistan: Are Things any Better under Shavkat Mirziyoyev?|date=17 April 2017|work=International Policy Digest|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234554/https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|archive-date=14 April 2018|language=en-US}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://carnegie.ru/commentary/66493|title=Will Mirziyoyev Bring Change to Uzbekistan?|last=Dubnov|first=Arkady|work=Carnegie Moscow Center|access-date=14 April 2018|language=en}}</ref> На 5 септември 2017 година, само 3 дена по годишнината од смртта на неговиот претходник, тој остварил историска посета на Киргистан. Ова претставувало првата државна посета на узбечки претседател на соседната земја од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|title=Президент Узбекистана 5-6 сентября посетит Кыргызстан|work=UzDaily|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630214125/https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|archive-date=30 June 2018|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 19 септември 2017 година, Мирзијоев за прв пат се обратил пред [[Генерално собрание на Обединетите нации|Генералното собрание на ОН]]. Во 2018 година, голем број странски лидери го посетиле или биле очекувани во Узбекистан, вклучувајќи го египетскиот претседател [[Абдел Фатах ел-Сиси]], турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]] и белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]], чија посета се одржа во септември и била негова прва државна посета на земјата по 24 години. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|title=找不到页面|work=en.minskdaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312144243/http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|archive-date=12 March 2018|accessdate=24 February 2018}}</ref> Во март 2018 година, Мирзијоев ја посетил Таџикистан, што го направил првиот узбечки претседател кој извршил државна посета на[[Душанбе]] од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://m.akipress.com/photo%3A826/%26|title=Mirziyoyev's first ever visit to Dushanbe - AKIpress News Agency|work=m.akipress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024109/https://m.akipress.com/photo:826/%26|archive-date=19 April 2019|accessdate=14 April 2018}}</ref> Во март 2019 година, Мирзијоев остварил телефонски разговор со [[Нурсултан Назарбаев]], кој поднел оставка од функцијата тој ден. Во него, тој изразил жалење до поранешниот претседател, велејќи дека тој е „одличен политичар“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/lists/view/2438|title=Shavkat Mirziyoyev Talks with the First President of Kazakhstan on the Phone|work=president.uz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320231415/https://president.uz/en/lists/view/2438|archive-date=20 March 2019|accessdate=20 March 2019}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inform.kz/en/article/3509084|title=Shavkat Mirziyoyev: Nursultan Nazarbayev is a great politician|date=19 March 2019|work=Inform.kz}}{{Мртва врска|date=March 2026}}</ref> За време на посетата на [[Абу Даби]] во март 2019 година, Мирзијоев ги напуштил разговорите со престолонаследникот [[Мохамед бин Зајед]] за договори вредни над 10 милијарди долари за инфраструктура, алтернативна енергија и земјоделство, како и договори во други сфери. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|title=Mirziyoyev comes away from UAE visit with multibillion dollar promises|work=vestnikkavkaza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183056/https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|archive-date=9 July 2021|accessdate=6 July 2021}}</ref> [[Податотека:Мацква.ру,_репортаж_с_Парада_Победы_2023_на_Красной_площади,_фото_21.jpg|мини|Мирзијоев, Емомали Рахмон, Касим-Џомарт Токаев и други постсоветски лидери на парадата по повод Денот на победата во Москва на 9 мај 2023 година]] Во 2022 година, Узбекистан бил домаќин на 22-от самит на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во [[Самарканд]]. За време на самитот, на кој присуствувале светските лидери: турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]], рускиот претседател [[Владимир Путин]], кинескиот претседател [[Си Ѓинпинг]], иранскиот претседател [[Ебрахим Раиси]], азербејџанскиот претседател [[Илхам Алиев]], претседателите на Узбекистан, Таџикистан, Киргистан и Монголија, како и премиерите на Пакистан и Индија, било забележано дека кинеските и индиските лидери го критикувале претседателот Путин за неговата улога во Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|title=Perspectives: China cements its dominance in Central Asia|work=Eurasianet|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073332/https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> Во подготовка за Самитот, претседателот наредил градот да се реконструира. Ова вклучувало изградба на нов меѓународен аеродром <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|title=How has Samarkand changed before the SCO summit?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073333/https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> и туристички комплекс кој добил мешани критики. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|title='The sort of resort an alien who has never been on holiday might build'|last=Innes-Smith|first=James|date=29 November 2022|work=The Telegraph|access-date=20 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073321/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|archive-date=20 December 2022}}</ref> ==== Авганистан ==== Мирзијоев, исто така, презел важна улога во Авганистан, нудејќи се да биде домаќин на мировни преговори меѓу владата и [[Талибанци|Талибанците]] од март 2018 година. Во текот на неделата од 6 до 10 август 2018 година, делегација на Талибанците го посетила [[Ташкент]], на барање на Мирзијоев, за да разговара за прашања поврзани со транспортот, енергетиката и мирот во Авганистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|title=Afghan Taliban delegation visits Uzbekistan to talk security, power lines|date=12 August 2018|work=Reuters|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222042109/https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|archive-date=22 February 2019|via=mobile.reuters.com}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|title=Taliban travel from Afghanistan to Uzbekistan for talks|date=12 August 2018|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812061518/https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|archive-date=12 August 2018}}</ref> Мирзијоев присуствувал на меѓународниот инвестициски самит „Вибрант Гуџарат“ како клучен гостин, станувајќи првиот лидер од Средна Азија што учествувал како партнер на самитот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|title=Uzbekistan President to be Chief Guest at Vibrant Gujarat Summit|last=Langa|first=Mahesh|date=15 January 2019|work=The Hindu|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232917/https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|archive-date=7 November 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> На почетокот на 2019 година, било објавено дека Мирзијоев планира да посети 36 земји во официјални посети во текот на целата година. [[Податотека:Secretary_Blinken_Meets_with_Uzbek_President_Mirziyoyev_(52719745848).jpg|мини|Мирзијоев со државниот секретар на САД[[Ентони Блинкен|, Ентони Блинкен,]] на 1 март 2023 година]] === Културна политика === Во октомври 2020 година, Мирзијоев издал декрет за забрзување на целосната латинизација на [[Узбечки јазик|узбечкиот јазик]], во кој се дефинирал јазичната политика за периодот 2020-30 година, додека земјата продолжува со повремени обиди за реформирање на узбечкиот јазик и проширување на неговата употреба. Некои од главните делови од дипломата повикувале на развој на патна карта за целосен премин кон [[Узбечка азбука|узбечката азбука]] основана на латиницата, како и на владините претставници до април 2021 година да бидат сертифицирани за познавање на узбечкиот јазик. <ref name="quickenlatin" /> Историското и културното наследство на Узбекистан е широко промовирано преку напорите на културната дипломатија. Уметничките, културните и архитектонските дела на Узбекистан биле претставени на [[Венециско биенале за архитектура|Венециското биенале]] во 2021 година (Приказни за Махалата), балетската претстава во Дубајската опера во 2021 година (Лазги - танц на душата и љубовта), 59-та Меѓународна уметничка изложба на Венециското биенале во 2022 година (значајното дело на Мухамед ибн Муса ал-Хваризми), Венециското биенале во 2023 година („Разградете заедно“), „Сјајот на узбекистанските оази“ во Лувр во 2022 година и други. == Личен живот == Мирзијоев има две сестри, полубрат и сестра. Мирзијоев е во брак со [[Зироат Мирзијоева]] со која има две ќерки, син и шест внуци. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|title=Biography of the candidate for President of Republic of Uzbekistan Shavkat Miromonovich Mirziyoyev|work=UN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928063143/https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|archive-date=28 September 2017|accessdate=27 September 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/pages/view/biography?menu_id=10|title=President of the Republic of Uzbekistan - Biography|language=en|accessdate=29 April 2024}}</ref> Нивната најстара ќерка, [[Саида Мирзијоева]], е на чело на претседателската администрација на Узбекистан од 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/en/2025/06/24/saida-mirziyoyeva/|title=Saida Mirziyoyeva appointed head of Presidential Administration of Uzbekistan|date=24 June 2025|work=gazeta.uz|language=en|accessdate=24 June 2025}}</ref> И најстариот зет [[Ојбек Турсунов]] и помладиот зет Отабек Умаров имале или моментално имаат позиции во администрацијата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://carnegie.ru/commentary/73122|title=Uzbekistan's New Balance of Forces|last=Sattarov|first=Rafael|work=Carnegie Moscow Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072312/https://carnegie.ru/commentary/73122|archive-date=13 February 2020|accessdate=29 October 2018}}</ref> Откако дошол на власт, Мирзијоев изградил нова резиденција за себе во областа Кибрај, која вклучува свој претседателски автопат, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|title=Uzbek President Starts Using New Residence East Of Tashkent|date=2 November 2018|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=6 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024105/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|archive-date=19 April 2019}}</ref> и ентериер украсен со аргентински мермерни плочи и кристали [[Сваровски]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|title=Uzbeks Angry After Homes Demolished To Build Mirziyoev's Presidential Palace, Highway|last=Baumgartner|first=Pete|date=28 October 2018|work=RFE/RL|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706092358/https://www.rferl.org/amp/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|archive-date=6 July 2019|accessdate=6 June 2019}}</ref> Во февруари 2021 година, било објавено дека Мирзијоев гради ексклузивен планински комплекс, вклучувајќи и нов резервоар. Комплексот, кој се наоѓа на околу 100 километри со автомобил од Ташкент, вклучува луксузна вила која била изградена специјално за Мирзијоев и неговите роднини. Два извори ја процениле цената на развојот на неколку стотици милиони долари, иако само неколку јавно достапни официјални документи се споменуваат комплексот и соседниот резервоар, кои во голема мера биле завршени до 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|title=The Uzbek President's Secret Mountain Hideaway|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706140141/https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> == Објавени дела == {| class="wikitable" !Година ! Наслов на узбечки јазик ! Наслов на македонски јазик ! Издавач ! Белешки |- | rowspan="2" | 2017 година | ''Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz'' | ''Ќе ја градиме нашата голема иднина заедно со нашите храбри и благородни луѓе'' | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Збирка говори и програмски изјави |- | ''Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik'' | ''Критичка анализа, строга дисциплина и лична одговорност'' | Претседателски публикации (Ташкент) | Врз основа на воведното обраќање пред Кабинетот на министри |- | 2020 година | ''Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi'' | ''Обраќање на претседателот на Република Узбекистан до Олиј Меџлис'' | rowspan="2" | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Годишно претседателско обраќање објавено како книга |- | 2024 | ''Hozirgi zamon va Yangi O'zbekiston'' | ''Актуелни времиња и Новиот Узбекистан'' | Собрани политички говори и стратешки текстови |} == Изборна историја == {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+Изборна историја на Шавкат Мирзијоев ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Година ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Позиција ! colspan="2" rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Партија ! colspan="4" style="background:#eaecf0;" | Добиени гласови ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Резултат |- ! style="background:#eaecf0;" | Вкупно ! style="background:#eaecf0;" | % ! style="background:#eaecf0;" | {{Крат|P|Position}} ! style="background:#eaecf0;" | Свинг |- ! 2016 година | rowspan="3" | Претседател на Узбекистан | rowspan="2" style="background:{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}};" | | rowspan="2" | OʻzLiDeP | 15.906.724 | 90,29% | 1-ви | {{Н/П}}| {{Won}} |- ! 2021 година | 12.988.964 | 80,31% | 1-ви | -9,98| {{Won}} |- ! 2023 година | style="background:{{party color|Independent politician}};" | | [[Независен политичар|НП]] | 13.625.055 | 87,71% | 1-ви | +7,40| {{Won}} |} == Награди == ; Национални * Ред „Мехнат шухрати“ <ref>{{cite web|url=http://prezident.uz/en/lists/pages/honors|title=Honors|website=prezident.uz|language=en|access-date=14 April 2018}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Нарачка „Фидокорона џизматлари учун“ ;Странски * {{ill|Орден Данакер|ru|Орден «Данакер»}} ([[Киргистан]], 22 ноември 2017)<ref>{{cite web|url=https://www.president.kg/en/novosti/10900_prezident_almazbek_atambaev_nagradil_prezidenta_uzbekistana_shavkata_mirzieeva_ordenom_danaker/ |title=Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты |publisher=President.kg |access-date=21 February 2019}}</ref> * Почесен граѓанин на [[Сеул]] ([[Јужна Кореја]], 14 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://president.uz/en/lists/view/1279|title=Shavkat Mirziyoyev was awarded the title of Honorary Citizen of Seoul|website=president.uz|language=en|access-date=14 April 2018|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024118/https://president.uz/en/lists/view/1279|url-status=live}}</ref> * Награда „За заслуги за Евроазија“ ([[Турција]], 24 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|title=Shavkat Mirziyoyev gets prize "For Merits to Eurasia"|date=24 April 2018|website=Trend.Az|access-date=19 May 2018|archive-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519205038/https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|url-status=live}}</ref> * [[Орден на пријателството (Казахстан)|Орден на пријателството]] ([[Казахстан]], 15 март 2018) * Почесен докторат од [[Универзитет Нагоја]] ([[Јапонија]], 18 декември 2019)<ref>{{Cite web|title=シャフカット・ミルジヨーエフ ウズベキスタン共和国大統領を本学にお迎えしました|url=https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|date=2019-12-20|access-date=8 July 2022|website=nagoya-u.ac.jp|language=ja|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628010506/https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shavkat Mirziyoyev receives Honorary Doctorate from Nagoya University|url=https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|date=2019-12-18|access-date=8 July 2022|website=kun.uz|language=|archive-date=7 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707190117/https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|url-status=live}}</ref> * [[Орден на круната (Таџикистан)|Орден на круната]] ([[Таџикистан]], 10 јуни 2021)<ref>{{Cite web|title=Яркое воплощение вечной и искренней дружбы народов двух стран|url=https://president.uz/ru/lists/view/4416|access-date=12 June 2021|website=president.uz|language=ru|archive-date=12 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612232438/https://president.uz/ru/lists/view/4416|url-status=live}}</ref> * [[Орден на Александар Невски]] ([[Русија]], 24 јули 2022)<ref>{{cite web | url=http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | title=Телефонный разговор с Президентом Узбекистана Шавкатом Мирзиёевым | date=24 July 2022 | access-date=24 July 2022 | archive-date=24 July 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220724205824/http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | url-status=live }}</ref> * Почесна значка на Заедницата на независни држави (13 октомври 2023) * [[Врховен орден на турскиот свет]] (3 ноември 2023) * Орден на Република Турција * [[Орден на Златниот орел]] ([[Казахстан]], 8 август 2024)<ref>{{cite web|url=https://en.inform.kz/news/kassym-jomart-tokayev-awards-shavkat-mirziyoyev-with-altyn-qyran-order-e4262f |title=Kassym-Jomart Tokayev awards Shavkat Mirziyoyev with Altyn Qyran Order |language=en |publisher=inform.kz |date=2024-08-08|access-date=2024-08-08}}</ref> * Орден „Дуслик“ ([[Татарстан]], 24 октомври 2024) * Голем офицер на [[Легија на честа]] ([[Франција]], 13 март 2025)<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/en/news/2025/03/13/shavkat-mirziyoyev-honored-with-frances-highest-state-award|title=Shavkat Mirziyoyev honored with France's highest state award|newspaper=Kun.uz|date=2025-03-15|access-date=2025-05-25}}</ref> * Орден „За неговиот придонес во развојот на соработката“ ([[Туркменистан]], 5 август 2025)<ref>{{cite web | title=Определены перспективные направления регионального партнёрства в интересах братских стран и народов | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca }}</ref> * Орден „Ан-Нахда“ ([[Јордан]], 26 август 2025)<ref>{{Cite web |last=UzDaily |title=O'zbekiston Prezidenti Iordaniyaning oliy nishoni - "An-Nahda" ordeni bilan mukofotlandi |url=https://www.uzdaily.uz/uz/ozbekiston-prezidenti-iordaniyaning-oliy-nishoni-an-nahda-ordeni-bilan-mukofotlandi/ |access-date=2025-10-07 |website=UzDaily.uz |language=uz}}</ref> * [[Пакистански орден]] ([[Пакистан]], 6 февруари 2026)<ref>{{Cite web |title=President of Uzbekistan awarded Pakistan's highest state honor – the Order of Nishan-e-Pakistan |url=https://president.uz/en/lists/view/8925 |access-date=2026-04-02 |website=president.uz |language=en}}</ref> [[Категорија:Велеофицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со текст на руски]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 3ivttv85g2h3qe19sfzpx9aqd207xxp 5544730 5544727 2026-04-25T20:22:44Z Тиверополник 1815 5544730 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Шавкат Мирзијоев | native_name = {{nobold|Шавкат Мирзиёев}} | native_name_lang = uz | image = Shavkat Mirziyoyev official portrait (cropped 2).jpg | caption = Официјален портрет, 2018 | alt = Мирзојев позира за фотографија на својот 61-ви роденден. | order = Втор | office = Претседател на Узбекистан | prime_minister = ''самиот тој''<br />[[Абдула Арипов]] | term_start = 14 декември 2016{{efn|[[вршител на должност]]: 8 септември – 14 декември 2016}} | term_end = | predecessor = {{ubl|[[Ислам Каримов]]|[[Нигматила Јулдашев]]}} | successor = | order1 = Трет | office1 = Премиер на Узбекистан | president1 = {{ubl|Ислам Каримов|Нигматила Јулдашев|''самиот тој''}} | deputy1 = {{ubl|Абдула Арипов|[[Ергаш Шојсматов]]}} | term_start1 = 12 декември 2003 | term_end1 = 14 декември 2016 | predecessor1 = [[Октир Султонов]] | successor1 = Абдула Арипов | office3 = Претседател на [[Организација на турски држави]] | term_start3 = 11 ноември 2022 | term_end3 = | predecessor3 = [[Ислам Каримов]] | successor5 = | birth_name = Шавкат Миромонович Мирзијоев | birth_date = {{birth date and age|1957|7|24|df=y}} | birth_place = [[Зомин]], Узбечка ССР, Советски Сојуз | death_date = | death_place = | party = [[Либерално-демократска партија на Узбекистан |ЛДП]] (2016–денес)) | other_party = {{ubl|[[Комунистичка партија на Узбекистан|КПУ]] (до 1991)|[[Национална демократска партија за саможртва|ФМДП]] (1991–2008)|[[Демократска партија за национална преродба на Узбекистан|ОʻзМТДП]] (2008–2016))}} | spouse = [[Зироат Мирзијоева]] | children = 3, вклучувајќи ја [[Сајида Мирзијоева]] | alma_mater = [[Ташкентски институт за наводнување и мелиорација]] | website = https://president.uz/en }} '''Шавкат Миромонович Мирзијоев''' {{Efn|{{Langx|uz|Шавкат Миромонович (Миромон ўғли) Мирзиёев|Shavkat Miromonovich (Miromon o‘g‘li) Mirziyoyev}}<br>{{IPA|uz|ʃɑfˈkɑt mirɔˈmɔnəvʲit͡ɕ (mirɔˈmɔn œɣˈlə) mirziˈjɔjɪf|pron}}<br> {{Langx|ru|Шавкат Миромонович Мирзиёев}}}} (роден на 24 јули 1957 година) -узбекистански политичар и втор [[претседател на Узбекистан]] од 2016 година. Како член на [[Либерално-демократска партија на Узбекистан|Либерално-демократската партија на Узбекистан]], тој бил трет [[Премиер на Узбекистан|премиер]] под претседателот [[Ислам Каримов]] од 2003 до 2016 година. Мирзијоев е и претседател на Организацијата на турски држави од 2022 година. Мирзијоев се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. Тој бил избран за пратеник на [[Врховен совет на Узбечка ССР|Врховниот совет на Узбечката ССР]] во 1990 година. Од средината на 1990-тите, тој раководел со неколку региони на Џизак и Самарканд како гувернер (хаким) пред да биде назначен за премиер од тогашниот претседател Каримов. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/uzbekistan-election-president.html|title=In a Year of Election Upsets, Uzbekistan Delivers the Expected|last=Nechepurenko|first=Ivan|date=2016-12-05|work=The New York Times|access-date=2023-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> По смртта на претседателот Каримов, Мирзијоев бил назначен за вршител на должноста претседател на Узбекистан на 8 септември 2016 година. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|title=Uzbekistan PM Mirziyoyev named interim president|date=8 September 2016|work=BBC News|access-date=9 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509070128/https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|archive-date=9 May 2019}}</ref> Потоа бил избран за целосен петгодишен мандат како претседател на изборите во 2016 година од Либерално-демократската партија на Узбекистан освојувајќи 88,6% од гласовите. Мирзијоев бил реизбран за втор петгодишен мандат со 80,3% од гласовите на претседателските избори во 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|title=Uzbekistan leader wins second term in 'not truly competitive' election|date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192302/https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|archive-date=25 October 2021|accessdate=29 October 2021}}</ref> а потоа повторно за обновен прв седумгодишен мандат со 87,7% од гласовите на предвремените претседателски избори во 2023 година како [[Независен политичар|независен]] кандидат, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/uzbekistan-president-election-mirziyoyev-bcf4537e283cfa65d9b95f45c588b094|title=Incumbent Uzbek president wins new term in snap election with token opposition|date=2023-07-10|work=AP News|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> откако уставниот амандман му дозволил законски да се кандидира по трет пат откако го ресетирал неговиот претседателски мандат. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/30/polls-close-uzbekistan-referendum-shavkat-mirziyoyev|title=Uzbekistan votes on clause that could extend president's rule to 2040|date=2023-04-30|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Под неговото претседателствување, Мирзијоев спровел низа либерални реформи во политичкиот систем и економијата на Узбекистан преку создавање поволна бизнис-клима, привлекување странски инвестиции и реинтегрирање на земјата во [[Светска трговска организација|СТО]], консолидација и единство на [[Средна Азија|средноазискиот]] регион преку решавање на итни прашања преку привлекување странски [[инвестиции]], развој на отворена надворешна политика и разновидна соработка со западните, европските, источните и блискоисточните земји, како и ослободување на политички затвореници, што било придружено со затворање на озлогласениот затвор Јаслик во 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2018-07-17/thaw-uzbekistan-reforms-president-mirziyoyev-0|title=Thaw in Uzbekistan. Reforms by President Mirziyoyev|last=Marszewski|first=Mariusz|date=2018-07-17|work=OSW Centre for Eastern Studies|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/features/2019/8/12/uzbekistan-closes-infamous-prison-but-experts-question-motive|title=Uzbekistan closes infamous prison, but experts question motive|last=Mirovalev|first=Mansur|date=2019-08-12|work=Al Jazeera|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> Кон крајот на 2021 година, тој објавил низа уставни реформи кои вклучувале заштита на [[Човекови права|човековите права]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thediplomat.com/2021/12/uzbek-president-sets-out-proposals-for-constitutional-reforms/|title=Uzbek President Sets Out Proposals for Constitutional Reforms|last=Putz|first=Catherine|date=2021-12-09|work=thediplomat.com|language=en-US|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/01/uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev-wins-referendum-on-extending-powers|title=Uzbekistan president wins referendum on extending powers|date=2023-05-01|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> кои биле ратификувани по уставниот референдум во 2023 година со огромна поддршка од 90,6%. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-referendum-constitutional-changes-mirziyoev/32386702.html|title=Uzbek Officials Say Constitutional Changes Extending President's Term Overwhelmingly Approved|date=2023-05-01|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2023-07-19|language=en}}</ref> Една од предложените промени првично вклучувала отстранување на правото на сецесија на полуавтономниот [[Каракалпакстан]], што довело до смртоносни немири во регионот во јули 2022 година, при што протестите биле брутално потиснати и резултирале со отфрлање на контроверзниот предлог. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62032801|title=Uzbekistan Karakalpakstan: At least 18 killed in unrest over right to secede|last=Jackson|first=Patrick|date=2022-07-04|work=BBC News|access-date=2023-07-19|last2=Fraser|first2=Simon|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Мирзијоев е роден на 24 јули 1957 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|title=АРХИВ САЙТА ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РФ В.В.ПУТИНА 2008-2012 - События|archive-url=https://archive.today/20120712132611/http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|archive-date=12 July 2012}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kommersant.ru/factbook/68880|title=Издательский дом Коммерсантъ|work=Kommersant|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104045122/http://www.kommersant.ru/factbook/68880|archive-date=4 November 2013}}</ref> во регионот Џизах во [[Узбечка Советска Социјалистичка Република|Узбечка ССР]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|title=Shavkat Mirziyoyev|work=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028015629/https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|archive-date=28 October 2021|accessdate=2021-10-31}}</ref> Некои медиуми тврделе дека тој всушност е роден во селото Јахтан во областа Ленинабад (денес Сугд) во [[Таџикистан]], па дури и непотврдени тврдења дека наводно бил Таџикистанец. По истрагата на неколку новинари, било откриено дека Јахтан е родниот дом на дедото на Мирзијоев од страната на неговиот татко, и дека самиот Мирзијоев е Узбекистанец, а не Таџик. <ref name="автоссылка1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fergananews.com/articles/9079|title=Выходец из таджикского кишлака? На малой родине отца Шавката Мирзиёева|publisher=ИА «Фергана.Ру»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.fergananews.com/articles/9079|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка2">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|title=Выходец из таджикского кишлака. На малой родине Шавката Мирзияева|publisher=TajInfo (источник AsiaPlus)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135639/https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|archive-date=9 August 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|date=11 February 2019|publisher=Фонд «Диалог Цивилизаций»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220164943/https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка4">{{Наведена мрежна страница|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|publisher=ASIA-Plus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163443/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка5">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|title=Ўзбекистон-Тожикистон: Мирзиёев қариндошлари - Президент жуда банд одам|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035939/https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка6">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/38118679|title=Тожикистонликлар: Мирзиёев ота-боболари юртини унутмасин|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035935/https://www.bbc.com/uzbek/38118679|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка7">{{Наведени вести|url=https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|title=27 йил Каримовнинг соясида юрган Мирзиёев ким?|date=14 October 2016|work=Озодлик Радиоси|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|archive-date=20 February 2020}}</ref> Неговиот татко, Миромон Мирзијоевич Мирзијоев, работел како [[лекар]] поголемиот дел од својот живот до смртта. Работел како главен лекар на амбулантата за туберкулоза во Замин. Оринбек Јокубов, братучед на Миромон, кој бил ветеран од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], станал [[Херој на Советскиот Сојуз]] во април 1944 година. Мајката на Шавкат, Марифат, починала на млада возраст од [[туберкулоза]], која ја добила во амбулантата за туберкулоза „Замин“, каде што работела како медицинска сестра. По смртта на неговата сопруга, Миромон Мирзијоев се оженил втор пат со жена од [[Татарстан]]. Во 1981 година, Мирзијоев дипломирал на Ташкентскиот институт за наводнување и мелиорација, а подоцна се стекнал со докторат по технолошки науки. <ref name="readus">{{Наведени вести|url=https://www.ridus.ru/news/230761.html|title=Организацией похорон Каримова займется его возможный преемник|last=Gakhokidze|first=Olga|date=2 September 2016|access-date=3 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805082635/https://www.ridus.ru/news/230761.html|archive-date=5 August 2020|publisher=Readus|language=ru}}</ref> Се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. На почетокот на 1990 година, бил избран за пратеник на Врховниот совет на последното законодавно тело на Узбекистанската ССР пред независноста на Узбекистан во 1991 година. Церемонијата се одржала во зградата на Сенатот и Државното законодавно собрание во Ташкент. == Политичка кариера == Во 1990 година, Мирзијоев бил назначен за заменик на Врховниот совет на републиката, каде бил беше претседател на Мандатната комисија. Во 1992 година, тој бил назначен за гувернер (''Хаким'') на округот Мирзо Улугбек во [[Ташкент]]. Од 1996 до 2001 година работел како хаким на регионот Џизах, а од 2001 до 2003 година како хаким на регионот Самарканд, придонесувајќи за нивниот социо-економски развој. <ref name="Pro">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|title=[ RADIO FREE EUROPE/ RADIO LIBERTY ]|work=www.rferl.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612210234/http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|archive-date=2008-06-12|accessdate=2025-10-07}}</ref> Тој бил номиниран за премиер од претседателот [[Ислам Каримов]] на 12 декември 2003 година, а бил одобрен од узбекистанскиот парламент. Тој го заменил премиерот [[Откир Султонов]]. Мирзијоев бил назначен за премиер на Република Узбекистан во 2003 година, а потоа бил повторно номиниран три пати (во 2005, 2010 и 2015 година) на оваа функција од двата дома на Олиј Меџлис. Во своите активности, Шавкат Мирзијоев придал посебно значење на економскиот развој на индустриска основа, подобрување на извозниот потенцијал на земјата, фундаментална преобразба на земјоделскиот сектор, особено преку обемен развој на земјоделските претпријатија, длабинска преработка на земјоделски производи, обезбедување прехранбена безбедност за нацијата и гарантирање на снабдувањето со стоки на населението по разумни цени. На 8 септември 2016 година, по смртта на [[Ислам Каримов]], врз основа на заедничка резолуција на Законодавно-правниот дом (Долен дом) и Сенатот на Узбекистан усвоена на заедничка седница, на Мирзијоев привремено му биле доделени должностите и овластувањата на [[претседател на Република Узбекистан]]. Како признание за долгогодишната работа во владата на републикаа, придонесот во развојот на земјата и подобрувањето на благосостојбата на народот, Шавкат Мирзијоев бил одликуван со Ордените „Мехнат шухрати“ („Слава на трудот“) и „Фидокорона ксизматлари учун“ („За несебична служба“). На 19 октомври 2016 година, Движењето на претприемачи и бизнисмени - Либерално-демократска партија на Узбекистан (UzLiDeP) го номинирала Мирзијоев за кандидат на претседателските избори. Шавкат Мирзијоев бил избран за претседател на Република Узбекистан со 88,61% од гласовите врз основа на резултатите од претседателските избори што се одржале на 4 декември 2016 година, официјално преземајќи ја функцијата на 14 декември 2016 година. На 24 октомври 2021 година, Шавкат Мирзијоев бил повторно избран за втор петгодишен мандат, освојувајќи 80,1% од гласовите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|title=Uzbekistan's Incumbent President Wins 2nd Term in Office - October 26, 2021|date=26 October 2021|work=Daily News Brief|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027104615/https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|archive-date=27 October 2021|accessdate=27 October 2021}}</ref> По уставната реформа, Мирзијоев победил на предвремените претседателски избори на 9 јули 2023 година со 87,05% од гласовите. == Претседателство == [[Податотека:Mirziyoyev_in_Kazakhstan_(2017-06-09).jpg|мини|Мирзијоев се ракува со [[Нурсултан Назарбаев]] на самитот на [[Шангајска организација за соработка|ШОС]] во 2017 година во [[Казахстан]]]] [[Податотека:Putin_Kuksaroy.jpg|мини|Мирзијоев со [[Владимир Путин]] во октомври 2018 година]] [[Податотека:Mirziyoyevning_Jahon_bankida_o'zbekistonliklar_bilan_uchrashuvi.jpg|мини|Мирзијоев со членови на узбекистанската американска дијаспора во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во мај 2018 година]] Член на [[Самаркандски клан|Самаркандскиот клан]], тој се сметал за еден од водечките потенцијални наследници на Ислам Каримов за претседател на Узбекистан. Се вели дека Мирзијоев имал пријателски односи со сопругата на Каримов, [[Татјана Каримова]], и претседателот на Советот за национална безбедност, [[Рустам Инојатов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|title=Uncertainty over President Islam Karimov's condition roils Uzbekistan|date=30 August 2016|work=[[Washington Post]]|access-date=1 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831102005/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|archive-date=31 August 2016}}</ref> Откако била објавена смртта на Каримов на 2 септември 2016 година, Мирзијоев бил назначен за шеф на комитетот што го организирал погребот на претседателот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kommersant.ru/doc/3080895|title=Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев|date=2 September 2016|publisher=Kommersant|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803235456/https://www.kommersant.ru/doc/3080895|archive-date=3 August 2020|accessdate=3 September 2016}}</ref> Тоа било сфатено како знак дека Мирзијоев ќе го наследи Каримов како претседател. На 8 септември 2016 година, тој бил назначен за привремен претседател на Узбекистан од страна на заедничка седница на двата дома на парламентот. Иако претседателот на Сенатот, Нигматила Јулдашев, била уставно назначена за наследник на Каримов, Јулдашев предложил Мирзијоев да ја преземе функцијата привремен претседател, со оглед на „долгогодишното искуство“ на Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|title=Reports: Uzbekistan Appoints Mirziyaev As Interim President|date=8 September 2016|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910004609/http://www.rferl.org/content/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|archive-date=10 September 2016}}</ref> Постоеле очекувања дека Мирзијоев ќе ги поправи односите на Узбекистан со [[Киргистан]] и [[Таџикистан]]. Тој започнал да решава долготраен граничен спор со Киргистан, а редовните летови меѓу главните градови на Узбекистан и Таџикистан требало да продолжат во јануари 2017 година за прв пат од 1992 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasianet.org/node/80721|title=Uzbekistan: Mirziyoyev Flirting With Regional Reset?|publisher=Eurasianet.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930173713/http://www.eurasianet.org/node/80721|archive-date=30 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|last=Farchy|first=Jack|date=5 December 2016|work=Financial Times|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Изборната комисија на 16 септември објавила дека Мирзијоев ќе се кандидира на претседателските избори во декември 2016 година како кандидат на Либерално-демократската партија. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyaev-running-december-election/27992694.html|title=Uzbekistan's Acting President To Run In December Election|date=2016-09-16|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2025-10-07|language=en}}</ref> Мирзијоев победил на изборите, одржани на 4 декември 2016 година, со 88,6% од гласовите според официјалните резултати, победувајќи три помалку значајни кандидати. Изборите биле опишани од ''„Економист“'' како лажни; весникот напишал дека склоноста на Мирзијоев била исто толку авторитарна како и онаа на Каримов и дека државните медиуми тврделе дека изборот бил помеѓу Мирзијоев, хаос или исламски радикализам. Исто така, се тврдело дека тројцата противници биле на гласачкото ливче само за да се одржи впечатокот за плурализам. [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] соопштила дека на изборите им недостасувал „вистински избор“, посочувајќи на случаи на полнење гласачки кутии и гласање преку други лица. <ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|title=Uzbekistan replaces one strongman with another|date=6 December 2016|work=[[The Economist]]|access-date=7 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207011853/http://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|archive-date=7 December 2016|issn=0013-0613}}</ref> На 12 декември 2016 година, вицепремиерот [[Абдула Арипов]] бил номиниран да ја преземе функцијата премиер од Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbek-party-nominates-deputy-cabinet-head-aripov-for-pm-idUSKBN14129K/|title=Uzbek party nominates deputy cabinet head Aripov for PM|date=2016-12-12|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-GB}}</ref> Мирзијоев положил заклетва како претседател на 14 декември, ветувајќи дека ќе „''продолжи со работата на мојот драг учител, големиот државник Ислам Каримов''“, а истовремено ветил „''многу промени во кабинетот''“. Арипов бил потврден за премиер од парламентот истиот ден; <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbekistans-new-leader-promises-major-government-reshuffle-idUSKBN14320Z/|title=Uzbekistan's new leader promises major government reshuffle|date=2016-12-14|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-US}}</ref> следувало реконструкција на кабинетот на 15 декември. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-azimov-loses-job-finance-ministry|title=Uzbekistan: Azimov Loses Job at Finance Ministry {{!}} Eurasianet|work=eurasianet.org|language=en|accessdate=2025-10-07}}</ref> На 6 март 2017 година, тој бил во државна посета на [[Туркменистан]]; тоа било неговото прво патување во странство по изборите. <ref>[http://prezident.uz/en/news/5525/]{{Мртва врска|date=February 2019}}</ref> === Домашни реформи === Во трите месеци по смртта на Ислам Каримов, Мирзијоев започнал да алудира на реформи на долгогодишните политики што ја попречувале узбечката економија и ја изолирале земјата на меѓународно ниво, па многу аналитичари верувале дека Мирзијоев ќе биде подобар претседател од неговиот претходник. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|title=Public receptions of President to be created in Uzbekistan|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024628/https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|archive-date=7 November 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|work=[[Financial Times]]|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Сепак, германското Сојузно Министерство за економска соработка и развој забележало дека „Народот на Узбекистан не игра никаква улога во процесите на политичко донесување одлуки. Досега, ниту едни парламентарни или претседателски избори одржани во постсоветскиот период не се сметаат за слободни или фер од страна на меѓународната заедница... Со оглед на чувствителната политичка ситуација во Узбекистан, активностите за развојна соработка таму се спроведуваат што е можно подалеку од владините кругови“. <ref>{{Наведени вести|url=http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|title=Uzbekistan|work=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130025101/http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|archive-date=30 November 2017|language=en}}</ref> Сепак, станале видливи некои позитивни резултати од неговото владеење. Узбекистан создал повеќе од 336.000 нови работни места во 2017 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|title=Over 336,000 new jobs created in Uzbekistan in 2017 - President|work=UzDaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234722/https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=26 December 2017}}</ref> Обемот на извозот се зголемил за речиси 15 проценти. Во 2018 година, вкупниот финансиски показател за извоз се очекува да изнесува 12,1 милијарди американски долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|title=Uzbekistan's exports to reach US$12.1 billion in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234656/https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> Тој го иницирал проектот „Ташкент Сити“, наменет за привлекување странски инвеститори во Узбекистан. Мирзијоев ветил дека ќе ги продолжи преговорите со [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] (СТО) за приклучување кон организацијата во 2018 година. Во неколку наврати, тој остро ја критикувал администрацијата и службениците во присуство на медиумите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|title=President: Uzbekistan to resume negotiations with WTO in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234501/https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 22 декември, за прв пат во историјата на земјата, Шавкат Мирзијоев упатил апел до парламентот. Неговиот говор траел четири часа. <ref>{{Наведени вести|url=http://qazaqtimes.com/en/article/30234|title=President of Uzbekistan: When I was Prime Minister I knew everything in my country|last=Zhalil|first=Madina|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182350/http://qazaqtimes.com/en/article/30234|archive-date=26 December 2017|language=en-US}}</ref> Тој изјавил:  {{blockquote|Некои ми велат дека не сум знаел за се во мојата земја кога бев премиер? Знаев се, но околината беше лоша. Сега отворено зборувам за тоа, дури и ако на некои не им се допаѓа. Неколку години таканаречените „стаорци“, „децата на некои луѓе“ направија многу за да го расипат инвестицискиот фонд на земјата. Корупцијата е вмешана во многу инвестициски проекти, а во некои проекти таа е 50%. Корупцијата имаше и во транспортната политика, и внатрешна и надворешна.}} [[Податотека:Secretary_Pompeo_Meets_with_President_of_Uzbekistan_Shavkat_Mirziyoyev_(42129787772).jpg|мини|[[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|Американскиот државен секретар]] [[Мајк Помпео]] се сретнал со претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, во [[Стејт департмент|Стејт департментот]] во [[Вашингтон]], на 17 мај 2018 година.]] Некои аналитичари сметаат дека Мирзијоев сака да влезе во историјата како реформатор. Тој ги отстранил поголемиот дел од функционерите на Каримов и ја повикал владата да вработи „''нови, млади луѓе кои ја сакаат својата земја''“. По една година на функцијата, Мирзијоев сè повеќе се оддалечува од политиката на својот претходник, што е особено видливо во неговата активна надворешна политика. Тој ги посетил сите узбечки региони и големи градови за да се запознае со спроведувањето на проектите и реформите што ги наредил. Многу аналитичари и западни медиуми го споредиле неговото владеење со кинескиот лидер [[Денг Сјаопинг]] или рускиот лидер [[Михаил Горбачов]]; неговото владеење е цитирано како „узбекистанска пролет“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|title=Why America must welcome the 'Uzbek Spring'|last=Sobhani|first=S. Rob|date=22 July 2018|work=[[The Washington Times]]|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190029/https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|archive-date=9 July 2021|author-link=Rob Sobhani}}</ref> На крајот од таа година, тој бил прогласен за „Азиец на годината 2018“ од страна на Азиското здружение на новинари (АЗН). <ref>{{Наведени вести|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|title=Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev named Asian of the Year|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|date=27 December 2018|work=The Economic Times|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106055156/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|archive-date=6 January 2019}}</ref> Во август 2019 година тој го затворил озлогласениот затвор Јаслик. <ref name="veconomist">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|title=Uzbekistan's new president closes Jaslyk prison camp|date=10 August 2019|work=[[The Economist]]|access-date=9 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809055901/https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|archive-date=9 August 2019}}</ref> Во јули 2021 година, портпаролот на Мирзијоев се обидел да создаде неизвесност околу тоа дали претседателот повторно ќе се кандидира на изборите. Било широко прифатено дека Мирзијоев не само што ќе учествува, туку и веројатно ќе победи на изборите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|title="Нужно подождать до конца июля". Шерзод Асадов — об объявлении кандидатов на выборы президента|date=21 June 2021|work=Газета.uz|language=ru-UZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706175005/https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|title=Paving The Way For The Uzbek President's Reselection|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713174550/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|archive-date=13 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> ==== Уставна реформа ==== На 1 јули 2022 година, во автономниот регион [[Каракалпакстан]] [[Протести во Каракалпакстан (2022)|избувнале протести]] поради предложените измени на [[Уставот на Узбекистан]], со кои ќе се укинел статусот на Каракалпакстан како автономен регион на Узбекистан и правото да се отцепи од Узбекистан преку референдум. Тие биле брутално потиснати, а најмалку 18 лица биле убиени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|title=Uzbekistan: End use of unlawful force against Karakalpakstan protesters|date=4 July 2022|work=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705122319/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|archive-date=5 July 2022|accessdate=4 July 2022}}</ref> Претседателот Мирзијоев отпатувал во Нукус на 2 јули, во средината на кризата. Тој објавил дека спорните уставни измени што влијаат на Каракалпакстан ќе бидат повлечени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ishr.org/uzbekistan-the-republic-of-karakalpakstan-and-the-2022-unrest/|title=Uzbekistan: The Republic of Karakalpakstan and the 2022 Unrest|work=ishr.org|accessdate=2025-10-07}}</ref> Ажурираниот Устав за прв пат го дефинира Узбекистан како социјална, секуларна и правна држава. Главните промени вклучуваат премин од принципот држава-општество-поединец кон поединец-општество-држава. Нормите што се однесуваат на општествените обврски на државата се тројно зголемени. Било нагласено дека обезбедувањето на човековите права и слободи претставува највисока цел на државата. Во април 2023 година, во Узбекистан бил одржан референдум за промена на уставот. Усвоените амандмани го зголемиле претседателскиот мандат од 5 на 7 години. Бројот на мандати е сè уште ограничен на два, но поради промена на уставот, претходните претседателски мандати на Мирзијоев не се бројат. Кратко потоа, шефот на државата распишал предвремени избори. Тие биле распишени за 9 јули 2023 година. а Мирзијоев победил со 87% од гласовите, при излезност од речиси 80%. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/6095982|title=Мирзиёев переизбран президентом Узбекистана|date=2023-07-10|work=[[Kommersant]]|language=ru}}</ref> === Надворешна политика === [[Податотека:CIS_leadership_meeting_(2021-12-28).jpg|мини|Состанок на раководството на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во 2021 година]] Надворешната политика на Мирзијоев е многу поотворена од политиката на неговиот претходник. Узбекистан практично бил под меѓународна изолација по масакрот во Андиџан во 2005 година, а Каримов ретко патувал надвор од Средна Азија и другите земји од ЗНД. Мирзијоев ветил дека ќе води активна надворешна политика на почетокот на својот мандат. Во текот на првите 10 месеци од неговиот мандат, Мирзијоев ги посети [[Казахстан]] четири пати, [[Туркменистан]] три пати, Русија два пати, како и Кина, [[Саудиска Арабија]], САД, Турција и [[Киргистан]] Во различни пригоди, тој се сретна лсо претседателите на [[Иран]], [[Азербејџан]], [[Авганистан]], [[Таџикистан]], [[Бугарија]], [[Белорусија]] и со [[Шпанска монархија|кралот на Шпанија]]. За време на самитот на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во [[Ташкент]] во ноември 2017 година, тој се сретнал со осум премиери на странски земји. ==== Регионална политика ==== [[Податотека:Shanghai_Cooperation_Organization_member_states_Summit_gets_underway_in_Samarkand_02.jpg|мини|Мирзијоев на самитот на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во 2022 година во Самарканд]] Едно од неговите најзначајни достигнувања во надворешната политика е постепеното подобрување на односите со Киргистан и Таџикистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|title=Uzbekistan: Are Things any Better under Shavkat Mirziyoyev?|date=17 April 2017|work=International Policy Digest|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234554/https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|archive-date=14 April 2018|language=en-US}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://carnegie.ru/commentary/66493|title=Will Mirziyoyev Bring Change to Uzbekistan?|last=Dubnov|first=Arkady|work=Carnegie Moscow Center|access-date=14 April 2018|language=en}}</ref> На 5 септември 2017 година, само 3 дена по годишнината од смртта на неговиот претходник, тој остварил историска посета на Киргистан. Ова претставувало првата државна посета на узбечки претседател на соседната земја од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|title=Президент Узбекистана 5-6 сентября посетит Кыргызстан|work=UzDaily|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630214125/https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|archive-date=30 June 2018|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 19 септември 2017 година, Мирзијоев за прв пат се обратил пред [[Генерално собрание на Обединетите нации|Генералното собрание на ОН]]. Во 2018 година, голем број странски лидери го посетиле или биле очекувани во Узбекистан, вклучувајќи го египетскиот претседател [[Абдел Фатах ел-Сиси]], турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]] и белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]], чија посета се одржа во септември и била негова прва државна посета на земјата по 24 години. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|title=找不到页面|work=en.minskdaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312144243/http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|archive-date=12 March 2018|accessdate=24 February 2018}}</ref> Во март 2018 година, Мирзијоев ја посетил Таџикистан, што го направил првиот узбечки претседател кој извршил државна посета на[[Душанбе]] од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://m.akipress.com/photo%3A826/%26|title=Mirziyoyev's first ever visit to Dushanbe - AKIpress News Agency|work=m.akipress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024109/https://m.akipress.com/photo:826/%26|archive-date=19 April 2019|accessdate=14 April 2018}}</ref> Во март 2019 година, Мирзијоев остварил телефонски разговор со [[Нурсултан Назарбаев]], кој поднел оставка од функцијата тој ден. Во него, тој изразил жалење до поранешниот претседател, велејќи дека тој е „одличен политичар“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/lists/view/2438|title=Shavkat Mirziyoyev Talks with the First President of Kazakhstan on the Phone|work=president.uz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320231415/https://president.uz/en/lists/view/2438|archive-date=20 March 2019|accessdate=20 March 2019}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inform.kz/en/article/3509084|title=Shavkat Mirziyoyev: Nursultan Nazarbayev is a great politician|date=19 March 2019|work=Inform.kz}}{{Мртва врска|date=March 2026}}</ref> За време на посетата на [[Абу Даби]] во март 2019 година, Мирзијоев ги напуштил разговорите со престолонаследникот [[Мохамед бин Зајед]] за договори вредни над 10 милијарди долари за инфраструктура, алтернативна енергија и земјоделство, како и договори во други сфери. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|title=Mirziyoyev comes away from UAE visit with multibillion dollar promises|work=vestnikkavkaza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183056/https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|archive-date=9 July 2021|accessdate=6 July 2021}}</ref> [[Податотека:Мацква.ру,_репортаж_с_Парада_Победы_2023_на_Красной_площади,_фото_21.jpg|мини|Мирзијоев, Емомали Рахмон, Касим-Џомарт Токаев и други постсоветски лидери на парадата по повод Денот на победата во Москва на 9 мај 2023 година]] Во 2022 година, Узбекистан бил домаќин на 22-от самит на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во [[Самарканд]]. За време на самитот, на кој присуствувале светските лидери: турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]], рускиот претседател [[Владимир Путин]], кинескиот претседател [[Си Ѓинпинг]], иранскиот претседател [[Ебрахим Раиси]], азербејџанскиот претседател [[Илхам Алиев]], претседателите на Узбекистан, Таџикистан, Киргистан и Монголија, како и премиерите на Пакистан и Индија, било забележано дека кинеските и индиските лидери го критикувале претседателот Путин за неговата улога во Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|title=Perspectives: China cements its dominance in Central Asia|work=Eurasianet|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073332/https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> Во подготовка за Самитот, претседателот наредил градот да се реконструира. Ова вклучувало изградба на нов меѓународен аеродром <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|title=How has Samarkand changed before the SCO summit?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073333/https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> и туристички комплекс кој добил мешани критики. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|title='The sort of resort an alien who has never been on holiday might build'|last=Innes-Smith|first=James|date=29 November 2022|work=The Telegraph|access-date=20 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073321/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|archive-date=20 December 2022}}</ref> ==== Авганистан ==== Мирзијоев, исто така, презел важна улога во Авганистан, нудејќи се да биде домаќин на мировни преговори меѓу владата и [[Талибанци|Талибанците]] од март 2018 година. Во текот на неделата од 6 до 10 август 2018 година, делегација на Талибанците го посетила [[Ташкент]], на барање на Мирзијоев, за да разговара за прашања поврзани со транспортот, енергетиката и мирот во Авганистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|title=Afghan Taliban delegation visits Uzbekistan to talk security, power lines|date=12 August 2018|work=Reuters|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222042109/https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|archive-date=22 February 2019|via=mobile.reuters.com}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|title=Taliban travel from Afghanistan to Uzbekistan for talks|date=12 August 2018|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812061518/https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|archive-date=12 August 2018}}</ref> Мирзијоев присуствувал на меѓународниот инвестициски самит „Вибрант Гуџарат“ како клучен гостин, станувајќи првиот лидер од Средна Азија што учествувал како партнер на самитот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|title=Uzbekistan President to be Chief Guest at Vibrant Gujarat Summit|last=Langa|first=Mahesh|date=15 January 2019|work=The Hindu|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232917/https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|archive-date=7 November 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> На почетокот на 2019 година, било објавено дека Мирзијоев планира да посети 36 земји во официјални посети во текот на целата година. [[Податотека:Secretary_Blinken_Meets_with_Uzbek_President_Mirziyoyev_(52719745848).jpg|мини|Мирзијоев со државниот секретар на САД[[Ентони Блинкен|, Ентони Блинкен,]] на 1 март 2023 година]] === Културна политика === Во октомври 2020 година, Мирзијоев издал декрет за забрзување на целосната латинизација на [[Узбечки јазик|узбечкиот јазик]], во кој се дефинирал јазичната политика за периодот 2020-30 година, додека земјата продолжува со повремени обиди за реформирање на узбечкиот јазик и проширување на неговата употреба. Некои од главните делови од дипломата повикувале на развој на патна карта за целосен премин кон [[Узбечка азбука|узбечката азбука]] основана на латиницата, како и на владините претставници до април 2021 година да бидат сертифицирани за познавање на узбечкиот јазик. <ref name="quickenlatin" /> Историското и културното наследство на Узбекистан е широко промовирано преку напорите на културната дипломатија. Уметничките, културните и архитектонските дела на Узбекистан биле претставени на [[Венециско биенале за архитектура|Венециското биенале]] во 2021 година (Приказни за Махалата), балетската претстава во Дубајската опера во 2021 година (Лазги - танц на душата и љубовта), 59-та Меѓународна уметничка изложба на Венециското биенале во 2022 година (значајното дело на Мухамед ибн Муса ал-Хваризми), Венециското биенале во 2023 година („Разградете заедно“), „Сјајот на узбекистанските оази“ во Лувр во 2022 година и други. == Личен живот == Мирзијоев има две сестри, полубрат и сестра. Мирзијоев е во брак со [[Зироат Мирзијоева]] со која има две ќерки, син и шест внуци. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|title=Biography of the candidate for President of Republic of Uzbekistan Shavkat Miromonovich Mirziyoyev|work=UN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928063143/https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|archive-date=28 September 2017|accessdate=27 September 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/pages/view/biography?menu_id=10|title=President of the Republic of Uzbekistan - Biography|language=en|accessdate=29 April 2024}}</ref> Нивната најстара ќерка, [[Саида Мирзијоева]], е на чело на претседателската администрација на Узбекистан од 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/en/2025/06/24/saida-mirziyoyeva/|title=Saida Mirziyoyeva appointed head of Presidential Administration of Uzbekistan|date=24 June 2025|work=gazeta.uz|language=en|accessdate=24 June 2025}}</ref> И најстариот зет [[Ојбек Турсунов]] и помладиот зет Отабек Умаров имале или моментално имаат позиции во администрацијата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://carnegie.ru/commentary/73122|title=Uzbekistan's New Balance of Forces|last=Sattarov|first=Rafael|work=Carnegie Moscow Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072312/https://carnegie.ru/commentary/73122|archive-date=13 February 2020|accessdate=29 October 2018}}</ref> Откако дошол на власт, Мирзијоев изградил нова резиденција за себе во областа Кибрај, која вклучува свој претседателски автопат, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|title=Uzbek President Starts Using New Residence East Of Tashkent|date=2 November 2018|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=6 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024105/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|archive-date=19 April 2019}}</ref> и ентериер украсен со аргентински мермерни плочи и кристали [[Сваровски]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|title=Uzbeks Angry After Homes Demolished To Build Mirziyoev's Presidential Palace, Highway|last=Baumgartner|first=Pete|date=28 October 2018|work=RFE/RL|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706092358/https://www.rferl.org/amp/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|archive-date=6 July 2019|accessdate=6 June 2019}}</ref> Во февруари 2021 година, било објавено дека Мирзијоев гради ексклузивен планински комплекс, вклучувајќи и нов резервоар. Комплексот, кој се наоѓа на околу 100 километри со автомобил од Ташкент, вклучува луксузна вила која била изградена специјално за Мирзијоев и неговите роднини. Два извори ја процениле цената на развојот на неколку стотици милиони долари, иако само неколку јавно достапни официјални документи се споменуваат комплексот и соседниот резервоар, кои во голема мера биле завршени до 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|title=The Uzbek President's Secret Mountain Hideaway|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706140141/https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> == Објавени дела == {| class="wikitable" !Година ! Наслов на узбечки јазик ! Наслов на македонски јазик ! Издавач ! Белешки |- | rowspan="2" | 2017 година | ''Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz'' | ''Ќе ја градиме нашата голема иднина заедно со нашите храбри и благородни луѓе'' | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Збирка говори и програмски изјави |- | ''Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik'' | ''Критичка анализа, строга дисциплина и лична одговорност'' | Претседателски публикации (Ташкент) | Врз основа на воведното обраќање пред Кабинетот на министри |- | 2020 година | ''Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi'' | ''Обраќање на претседателот на Република Узбекистан до Олиј Меџлис'' | rowspan="2" | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Годишно претседателско обраќање објавено како книга |- | 2024 | ''Hozirgi zamon va Yangi O'zbekiston'' | ''Актуелни времиња и Новиот Узбекистан'' | Собрани политички говори и стратешки текстови |} == Изборна историја == {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+Изборна историја на Шавкат Мирзијоев ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Година ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Позиција ! colspan="2" rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Партија ! colspan="4" style="background:#eaecf0;" | Добиени гласови ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Резултат |- ! style="background:#eaecf0;" | Вкупно ! style="background:#eaecf0;" | % ! style="background:#eaecf0;" | {{Крат|P|Position}} ! style="background:#eaecf0;" | Свинг |- ! 2016 година | rowspan="3" | Претседател на Узбекистан | rowspan="2" style="background:{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}};" | | rowspan="2" | OʻzLiDeP | 15.906.724 | 90,29% | 1-ви | {{Н/П}}| {{Won}} |- ! 2021 година | 12.988.964 | 80,31% | 1-ви | -9,98| {{Won}} |- ! 2023 година | style="background:{{party color|Independent politician}};" | | [[Независен политичар|НП]] | 13.625.055 | 87,71% | 1-ви | +7,40| {{Won}} |} == Награди == ; Национални * Ред „Мехнат шухрати“ <ref>{{cite web|url=http://prezident.uz/en/lists/pages/honors|title=Honors|website=prezident.uz|language=en|access-date=14 April 2018}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Нарачка „Фидокорона џизматлари учун“ ;Странски * {{ill|Орден Данакер|ru|Орден «Данакер»}} ([[Киргистан]], 22 ноември 2017)<ref>{{cite web|url=https://www.president.kg/en/novosti/10900_prezident_almazbek_atambaev_nagradil_prezidenta_uzbekistana_shavkata_mirzieeva_ordenom_danaker/ |title=Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты |publisher=President.kg |access-date=21 February 2019}}</ref> * Почесен граѓанин на [[Сеул]] ([[Јужна Кореја]], 14 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://president.uz/en/lists/view/1279|title=Shavkat Mirziyoyev was awarded the title of Honorary Citizen of Seoul|website=president.uz|language=en|access-date=14 April 2018|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024118/https://president.uz/en/lists/view/1279|url-status=live}}</ref> * Награда „За заслуги за Евроазија“ ([[Турција]], 24 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|title=Shavkat Mirziyoyev gets prize "For Merits to Eurasia"|date=24 April 2018|website=Trend.Az|access-date=19 May 2018|archive-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519205038/https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|url-status=live}}</ref> * [[Орден на пријателството (Казахстан)|Орден на пријателството]] ([[Казахстан]], 15 март 2018) * Почесен докторат од [[Универзитет Нагоја]] ([[Јапонија]], 18 декември 2019)<ref>{{Cite web|title=シャフカット・ミルジヨーエフ ウズベキスタン共和国大統領を本学にお迎えしました|url=https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|date=2019-12-20|access-date=8 July 2022|website=nagoya-u.ac.jp|language=ja|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628010506/https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shavkat Mirziyoyev receives Honorary Doctorate from Nagoya University|url=https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|date=2019-12-18|access-date=8 July 2022|website=kun.uz|language=|archive-date=7 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707190117/https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|url-status=live}}</ref> * [[Орден на круната (Таџикистан)|Орден на круната]] ([[Таџикистан]], 10 јуни 2021)<ref>{{Cite web|title=Яркое воплощение вечной и искренней дружбы народов двух стран|url=https://president.uz/ru/lists/view/4416|access-date=12 June 2021|website=president.uz|language=ru|archive-date=12 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612232438/https://president.uz/ru/lists/view/4416|url-status=live}}</ref> * [[Орден на Александар Невски]] ([[Русија]], 24 јули 2022)<ref>{{cite web | url=http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | title=Телефонный разговор с Президентом Узбекистана Шавкатом Мирзиёевым | date=24 July 2022 | access-date=24 July 2022 | archive-date=24 July 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220724205824/http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | url-status=live }}</ref> * Почесна значка на Заедницата на независни држави (13 октомври 2023) * [[Врховен орден на турскиот свет]] (3 ноември 2023) * Орден на Република Турција * [[Орден на Златниот орел]] ([[Казахстан]], 8 август 2024)<ref>{{cite web|url=https://en.inform.kz/news/kassym-jomart-tokayev-awards-shavkat-mirziyoyev-with-altyn-qyran-order-e4262f |title=Kassym-Jomart Tokayev awards Shavkat Mirziyoyev with Altyn Qyran Order |language=en |publisher=inform.kz |date=2024-08-08|access-date=2024-08-08}}</ref> * Орден „Дуслик“ ([[Татарстан]], 24 октомври 2024) * Голем офицер на [[Легија на честа]] ([[Франција]], 13 март 2025)<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/en/news/2025/03/13/shavkat-mirziyoyev-honored-with-frances-highest-state-award|title=Shavkat Mirziyoyev honored with France's highest state award|newspaper=Kun.uz|date=2025-03-15|access-date=2025-05-25}}</ref> * Орден „За неговиот придонес во развојот на соработката“ ([[Туркменистан]], 5 август 2025)<ref>{{cite web | title=Определены перспективные направления регионального партнёрства в интересах братских стран и народов | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca }}</ref> * Орден „Ан-Нахда“ ([[Јордан]], 26 август 2025)<ref>{{Cite web |last=UzDaily |title=O'zbekiston Prezidenti Iordaniyaning oliy nishoni - "An-Nahda" ordeni bilan mukofotlandi |url=https://www.uzdaily.uz/uz/ozbekiston-prezidenti-iordaniyaning-oliy-nishoni-an-nahda-ordeni-bilan-mukofotlandi/ |access-date=2025-10-07 |website=UzDaily.uz |language=uz}}</ref> * [[Пакистански орден]] ([[Пакистан]], 6 февруари 2026)<ref>{{Cite web |title=President of Uzbekistan awarded Pakistan's highest state honor – the Order of Nishan-e-Pakistan |url=https://president.uz/en/lists/view/8925 |access-date=2026-04-02 |website=president.uz |language=en}}</ref> [[Категорија:Велеофицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со текст на руски]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 2e94cp1dku7nn20cvpfnlpkiruurecl 5544731 5544730 2026-04-25T20:27:14Z Тиверополник 1815 /* Изборна историја */ 5544731 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Шавкат Мирзијоев | native_name = {{nobold|Шавкат Мирзиёев}} | native_name_lang = uz | image = Shavkat Mirziyoyev official portrait (cropped 2).jpg | caption = Официјален портрет, 2018 | alt = Мирзојев позира за фотографија на својот 61-ви роденден. | order = Втор | office = Претседател на Узбекистан | prime_minister = ''самиот тој''<br />[[Абдула Арипов]] | term_start = 14 декември 2016{{efn|[[вршител на должност]]: 8 септември – 14 декември 2016}} | term_end = | predecessor = {{ubl|[[Ислам Каримов]]|[[Нигматила Јулдашев]]}} | successor = | order1 = Трет | office1 = Премиер на Узбекистан | president1 = {{ubl|Ислам Каримов|Нигматила Јулдашев|''самиот тој''}} | deputy1 = {{ubl|Абдула Арипов|[[Ергаш Шојсматов]]}} | term_start1 = 12 декември 2003 | term_end1 = 14 декември 2016 | predecessor1 = [[Октир Султонов]] | successor1 = Абдула Арипов | office3 = Претседател на [[Организација на турски држави]] | term_start3 = 11 ноември 2022 | term_end3 = | predecessor3 = [[Ислам Каримов]] | successor5 = | birth_name = Шавкат Миромонович Мирзијоев | birth_date = {{birth date and age|1957|7|24|df=y}} | birth_place = [[Зомин]], Узбечка ССР, Советски Сојуз | death_date = | death_place = | party = [[Либерално-демократска партија на Узбекистан |ЛДП]] (2016–денес)) | other_party = {{ubl|[[Комунистичка партија на Узбекистан|КПУ]] (до 1991)|[[Национална демократска партија за саможртва|ФМДП]] (1991–2008)|[[Демократска партија за национална преродба на Узбекистан|ОʻзМТДП]] (2008–2016))}} | spouse = [[Зироат Мирзијоева]] | children = 3, вклучувајќи ја [[Сајида Мирзијоева]] | alma_mater = [[Ташкентски институт за наводнување и мелиорација]] | website = https://president.uz/en }} '''Шавкат Миромонович Мирзијоев''' {{Efn|{{Langx|uz|Шавкат Миромонович (Миромон ўғли) Мирзиёев|Shavkat Miromonovich (Miromon o‘g‘li) Mirziyoyev}}<br>{{IPA|uz|ʃɑfˈkɑt mirɔˈmɔnəvʲit͡ɕ (mirɔˈmɔn œɣˈlə) mirziˈjɔjɪf|pron}}<br> {{Langx|ru|Шавкат Миромонович Мирзиёев}}}} (роден на 24 јули 1957 година) -узбекистански политичар и втор [[претседател на Узбекистан]] од 2016 година. Како член на [[Либерално-демократска партија на Узбекистан|Либерално-демократската партија на Узбекистан]], тој бил трет [[Премиер на Узбекистан|премиер]] под претседателот [[Ислам Каримов]] од 2003 до 2016 година. Мирзијоев е и претседател на Организацијата на турски држави од 2022 година. Мирзијоев се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. Тој бил избран за пратеник на [[Врховен совет на Узбечка ССР|Врховниот совет на Узбечката ССР]] во 1990 година. Од средината на 1990-тите, тој раководел со неколку региони на Џизак и Самарканд како гувернер (хаким) пред да биде назначен за премиер од тогашниот претседател Каримов. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/uzbekistan-election-president.html|title=In a Year of Election Upsets, Uzbekistan Delivers the Expected|last=Nechepurenko|first=Ivan|date=2016-12-05|work=The New York Times|access-date=2023-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> По смртта на претседателот Каримов, Мирзијоев бил назначен за вршител на должноста претседател на Узбекистан на 8 септември 2016 година. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|title=Uzbekistan PM Mirziyoyev named interim president|date=8 September 2016|work=BBC News|access-date=9 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509070128/https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|archive-date=9 May 2019}}</ref> Потоа бил избран за целосен петгодишен мандат како претседател на изборите во 2016 година од Либерално-демократската партија на Узбекистан освојувајќи 88,6% од гласовите. Мирзијоев бил реизбран за втор петгодишен мандат со 80,3% од гласовите на претседателските избори во 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|title=Uzbekistan leader wins second term in 'not truly competitive' election|date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192302/https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|archive-date=25 October 2021|accessdate=29 October 2021}}</ref> а потоа повторно за обновен прв седумгодишен мандат со 87,7% од гласовите на предвремените претседателски избори во 2023 година како [[Независен политичар|независен]] кандидат, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/uzbekistan-president-election-mirziyoyev-bcf4537e283cfa65d9b95f45c588b094|title=Incumbent Uzbek president wins new term in snap election with token opposition|date=2023-07-10|work=AP News|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> откако уставниот амандман му дозволил законски да се кандидира по трет пат откако го ресетирал неговиот претседателски мандат. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/30/polls-close-uzbekistan-referendum-shavkat-mirziyoyev|title=Uzbekistan votes on clause that could extend president's rule to 2040|date=2023-04-30|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Под неговото претседателствување, Мирзијоев спровел низа либерални реформи во политичкиот систем и економијата на Узбекистан преку создавање поволна бизнис-клима, привлекување странски инвестиции и реинтегрирање на земјата во [[Светска трговска организација|СТО]], консолидација и единство на [[Средна Азија|средноазискиот]] регион преку решавање на итни прашања преку привлекување странски [[инвестиции]], развој на отворена надворешна политика и разновидна соработка со западните, европските, источните и блискоисточните земји, како и ослободување на политички затвореници, што било придружено со затворање на озлогласениот затвор Јаслик во 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2018-07-17/thaw-uzbekistan-reforms-president-mirziyoyev-0|title=Thaw in Uzbekistan. Reforms by President Mirziyoyev|last=Marszewski|first=Mariusz|date=2018-07-17|work=OSW Centre for Eastern Studies|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/features/2019/8/12/uzbekistan-closes-infamous-prison-but-experts-question-motive|title=Uzbekistan closes infamous prison, but experts question motive|last=Mirovalev|first=Mansur|date=2019-08-12|work=Al Jazeera|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> Кон крајот на 2021 година, тој објавил низа уставни реформи кои вклучувале заштита на [[Човекови права|човековите права]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thediplomat.com/2021/12/uzbek-president-sets-out-proposals-for-constitutional-reforms/|title=Uzbek President Sets Out Proposals for Constitutional Reforms|last=Putz|first=Catherine|date=2021-12-09|work=thediplomat.com|language=en-US|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/01/uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev-wins-referendum-on-extending-powers|title=Uzbekistan president wins referendum on extending powers|date=2023-05-01|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> кои биле ратификувани по уставниот референдум во 2023 година со огромна поддршка од 90,6%. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-referendum-constitutional-changes-mirziyoev/32386702.html|title=Uzbek Officials Say Constitutional Changes Extending President's Term Overwhelmingly Approved|date=2023-05-01|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2023-07-19|language=en}}</ref> Една од предложените промени првично вклучувала отстранување на правото на сецесија на полуавтономниот [[Каракалпакстан]], што довело до смртоносни немири во регионот во јули 2022 година, при што протестите биле брутално потиснати и резултирале со отфрлање на контроверзниот предлог. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62032801|title=Uzbekistan Karakalpakstan: At least 18 killed in unrest over right to secede|last=Jackson|first=Patrick|date=2022-07-04|work=BBC News|access-date=2023-07-19|last2=Fraser|first2=Simon|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Мирзијоев е роден на 24 јули 1957 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|title=АРХИВ САЙТА ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РФ В.В.ПУТИНА 2008-2012 - События|archive-url=https://archive.today/20120712132611/http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|archive-date=12 July 2012}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kommersant.ru/factbook/68880|title=Издательский дом Коммерсантъ|work=Kommersant|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104045122/http://www.kommersant.ru/factbook/68880|archive-date=4 November 2013}}</ref> во регионот Џизах во [[Узбечка Советска Социјалистичка Република|Узбечка ССР]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|title=Shavkat Mirziyoyev|work=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028015629/https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|archive-date=28 October 2021|accessdate=2021-10-31}}</ref> Некои медиуми тврделе дека тој всушност е роден во селото Јахтан во областа Ленинабад (денес Сугд) во [[Таџикистан]], па дури и непотврдени тврдења дека наводно бил Таџикистанец. По истрагата на неколку новинари, било откриено дека Јахтан е родниот дом на дедото на Мирзијоев од страната на неговиот татко, и дека самиот Мирзијоев е Узбекистанец, а не Таџик. <ref name="автоссылка1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fergananews.com/articles/9079|title=Выходец из таджикского кишлака? На малой родине отца Шавката Мирзиёева|publisher=ИА «Фергана.Ру»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.fergananews.com/articles/9079|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка2">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|title=Выходец из таджикского кишлака. На малой родине Шавката Мирзияева|publisher=TajInfo (источник AsiaPlus)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135639/https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|archive-date=9 August 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|date=11 February 2019|publisher=Фонд «Диалог Цивилизаций»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220164943/https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка4">{{Наведена мрежна страница|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|publisher=ASIA-Plus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163443/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка5">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|title=Ўзбекистон-Тожикистон: Мирзиёев қариндошлари - Президент жуда банд одам|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035939/https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка6">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/38118679|title=Тожикистонликлар: Мирзиёев ота-боболари юртини унутмасин|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035935/https://www.bbc.com/uzbek/38118679|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка7">{{Наведени вести|url=https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|title=27 йил Каримовнинг соясида юрган Мирзиёев ким?|date=14 October 2016|work=Озодлик Радиоси|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|archive-date=20 February 2020}}</ref> Неговиот татко, Миромон Мирзијоевич Мирзијоев, работел како [[лекар]] поголемиот дел од својот живот до смртта. Работел како главен лекар на амбулантата за туберкулоза во Замин. Оринбек Јокубов, братучед на Миромон, кој бил ветеран од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], станал [[Херој на Советскиот Сојуз]] во април 1944 година. Мајката на Шавкат, Марифат, починала на млада возраст од [[туберкулоза]], која ја добила во амбулантата за туберкулоза „Замин“, каде што работела како медицинска сестра. По смртта на неговата сопруга, Миромон Мирзијоев се оженил втор пат со жена од [[Татарстан]]. Во 1981 година, Мирзијоев дипломирал на Ташкентскиот институт за наводнување и мелиорација, а подоцна се стекнал со докторат по технолошки науки. <ref name="readus">{{Наведени вести|url=https://www.ridus.ru/news/230761.html|title=Организацией похорон Каримова займется его возможный преемник|last=Gakhokidze|first=Olga|date=2 September 2016|access-date=3 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805082635/https://www.ridus.ru/news/230761.html|archive-date=5 August 2020|publisher=Readus|language=ru}}</ref> Се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. На почетокот на 1990 година, бил избран за пратеник на Врховниот совет на последното законодавно тело на Узбекистанската ССР пред независноста на Узбекистан во 1991 година. Церемонијата се одржала во зградата на Сенатот и Државното законодавно собрание во Ташкент. == Политичка кариера == Во 1990 година, Мирзијоев бил назначен за заменик на Врховниот совет на републиката, каде бил беше претседател на Мандатната комисија. Во 1992 година, тој бил назначен за гувернер (''Хаким'') на округот Мирзо Улугбек во [[Ташкент]]. Од 1996 до 2001 година работел како хаким на регионот Џизах, а од 2001 до 2003 година како хаким на регионот Самарканд, придонесувајќи за нивниот социо-економски развој. <ref name="Pro">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|title=[ RADIO FREE EUROPE/ RADIO LIBERTY ]|work=www.rferl.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612210234/http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|archive-date=2008-06-12|accessdate=2025-10-07}}</ref> Тој бил номиниран за премиер од претседателот [[Ислам Каримов]] на 12 декември 2003 година, а бил одобрен од узбекистанскиот парламент. Тој го заменил премиерот [[Откир Султонов]]. Мирзијоев бил назначен за премиер на Република Узбекистан во 2003 година, а потоа бил повторно номиниран три пати (во 2005, 2010 и 2015 година) на оваа функција од двата дома на Олиј Меџлис. Во своите активности, Шавкат Мирзијоев придал посебно значење на економскиот развој на индустриска основа, подобрување на извозниот потенцијал на земјата, фундаментална преобразба на земјоделскиот сектор, особено преку обемен развој на земјоделските претпријатија, длабинска преработка на земјоделски производи, обезбедување прехранбена безбедност за нацијата и гарантирање на снабдувањето со стоки на населението по разумни цени. На 8 септември 2016 година, по смртта на [[Ислам Каримов]], врз основа на заедничка резолуција на Законодавно-правниот дом (Долен дом) и Сенатот на Узбекистан усвоена на заедничка седница, на Мирзијоев привремено му биле доделени должностите и овластувањата на [[претседател на Република Узбекистан]]. Како признание за долгогодишната работа во владата на републикаа, придонесот во развојот на земјата и подобрувањето на благосостојбата на народот, Шавкат Мирзијоев бил одликуван со Ордените „Мехнат шухрати“ („Слава на трудот“) и „Фидокорона ксизматлари учун“ („За несебична служба“). На 19 октомври 2016 година, Движењето на претприемачи и бизнисмени - Либерално-демократска партија на Узбекистан (UzLiDeP) го номинирала Мирзијоев за кандидат на претседателските избори. Шавкат Мирзијоев бил избран за претседател на Република Узбекистан со 88,61% од гласовите врз основа на резултатите од претседателските избори што се одржале на 4 декември 2016 година, официјално преземајќи ја функцијата на 14 декември 2016 година. На 24 октомври 2021 година, Шавкат Мирзијоев бил повторно избран за втор петгодишен мандат, освојувајќи 80,1% од гласовите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|title=Uzbekistan's Incumbent President Wins 2nd Term in Office - October 26, 2021|date=26 October 2021|work=Daily News Brief|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027104615/https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|archive-date=27 October 2021|accessdate=27 October 2021}}</ref> По уставната реформа, Мирзијоев победил на предвремените претседателски избори на 9 јули 2023 година со 87,05% од гласовите. == Претседателство == [[Податотека:Mirziyoyev_in_Kazakhstan_(2017-06-09).jpg|мини|Мирзијоев се ракува со [[Нурсултан Назарбаев]] на самитот на [[Шангајска организација за соработка|ШОС]] во 2017 година во [[Казахстан]]]] [[Податотека:Putin_Kuksaroy.jpg|мини|Мирзијоев со [[Владимир Путин]] во октомври 2018 година]] [[Податотека:Mirziyoyevning_Jahon_bankida_o'zbekistonliklar_bilan_uchrashuvi.jpg|мини|Мирзијоев со членови на узбекистанската американска дијаспора во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во мај 2018 година]] Член на [[Самаркандски клан|Самаркандскиот клан]], тој се сметал за еден од водечките потенцијални наследници на Ислам Каримов за претседател на Узбекистан. Се вели дека Мирзијоев имал пријателски односи со сопругата на Каримов, [[Татјана Каримова]], и претседателот на Советот за национална безбедност, [[Рустам Инојатов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|title=Uncertainty over President Islam Karimov's condition roils Uzbekistan|date=30 August 2016|work=[[Washington Post]]|access-date=1 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831102005/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|archive-date=31 August 2016}}</ref> Откако била објавена смртта на Каримов на 2 септември 2016 година, Мирзијоев бил назначен за шеф на комитетот што го организирал погребот на претседателот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kommersant.ru/doc/3080895|title=Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев|date=2 September 2016|publisher=Kommersant|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803235456/https://www.kommersant.ru/doc/3080895|archive-date=3 August 2020|accessdate=3 September 2016}}</ref> Тоа било сфатено како знак дека Мирзијоев ќе го наследи Каримов како претседател. На 8 септември 2016 година, тој бил назначен за привремен претседател на Узбекистан од страна на заедничка седница на двата дома на парламентот. Иако претседателот на Сенатот, Нигматила Јулдашев, била уставно назначена за наследник на Каримов, Јулдашев предложил Мирзијоев да ја преземе функцијата привремен претседател, со оглед на „долгогодишното искуство“ на Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|title=Reports: Uzbekistan Appoints Mirziyaev As Interim President|date=8 September 2016|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910004609/http://www.rferl.org/content/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|archive-date=10 September 2016}}</ref> Постоеле очекувања дека Мирзијоев ќе ги поправи односите на Узбекистан со [[Киргистан]] и [[Таџикистан]]. Тој започнал да решава долготраен граничен спор со Киргистан, а редовните летови меѓу главните градови на Узбекистан и Таџикистан требало да продолжат во јануари 2017 година за прв пат од 1992 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasianet.org/node/80721|title=Uzbekistan: Mirziyoyev Flirting With Regional Reset?|publisher=Eurasianet.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930173713/http://www.eurasianet.org/node/80721|archive-date=30 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|last=Farchy|first=Jack|date=5 December 2016|work=Financial Times|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Изборната комисија на 16 септември објавила дека Мирзијоев ќе се кандидира на претседателските избори во декември 2016 година како кандидат на Либерално-демократската партија. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyaev-running-december-election/27992694.html|title=Uzbekistan's Acting President To Run In December Election|date=2016-09-16|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2025-10-07|language=en}}</ref> Мирзијоев победил на изборите, одржани на 4 декември 2016 година, со 88,6% од гласовите според официјалните резултати, победувајќи три помалку значајни кандидати. Изборите биле опишани од ''„Економист“'' како лажни; весникот напишал дека склоноста на Мирзијоев била исто толку авторитарна како и онаа на Каримов и дека државните медиуми тврделе дека изборот бил помеѓу Мирзијоев, хаос или исламски радикализам. Исто така, се тврдело дека тројцата противници биле на гласачкото ливче само за да се одржи впечатокот за плурализам. [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] соопштила дека на изборите им недостасувал „вистински избор“, посочувајќи на случаи на полнење гласачки кутии и гласање преку други лица. <ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|title=Uzbekistan replaces one strongman with another|date=6 December 2016|work=[[The Economist]]|access-date=7 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207011853/http://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|archive-date=7 December 2016|issn=0013-0613}}</ref> На 12 декември 2016 година, вицепремиерот [[Абдула Арипов]] бил номиниран да ја преземе функцијата премиер од Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbek-party-nominates-deputy-cabinet-head-aripov-for-pm-idUSKBN14129K/|title=Uzbek party nominates deputy cabinet head Aripov for PM|date=2016-12-12|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-GB}}</ref> Мирзијоев положил заклетва како претседател на 14 декември, ветувајќи дека ќе „''продолжи со работата на мојот драг учител, големиот државник Ислам Каримов''“, а истовремено ветил „''многу промени во кабинетот''“. Арипов бил потврден за премиер од парламентот истиот ден; <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbekistans-new-leader-promises-major-government-reshuffle-idUSKBN14320Z/|title=Uzbekistan's new leader promises major government reshuffle|date=2016-12-14|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-US}}</ref> следувало реконструкција на кабинетот на 15 декември. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-azimov-loses-job-finance-ministry|title=Uzbekistan: Azimov Loses Job at Finance Ministry {{!}} Eurasianet|work=eurasianet.org|language=en|accessdate=2025-10-07}}</ref> На 6 март 2017 година, тој бил во државна посета на [[Туркменистан]]; тоа било неговото прво патување во странство по изборите. <ref>[http://prezident.uz/en/news/5525/]{{Мртва врска|date=February 2019}}</ref> === Домашни реформи === Во трите месеци по смртта на Ислам Каримов, Мирзијоев започнал да алудира на реформи на долгогодишните политики што ја попречувале узбечката економија и ја изолирале земјата на меѓународно ниво, па многу аналитичари верувале дека Мирзијоев ќе биде подобар претседател од неговиот претходник. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|title=Public receptions of President to be created in Uzbekistan|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024628/https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|archive-date=7 November 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|work=[[Financial Times]]|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Сепак, германското Сојузно Министерство за економска соработка и развој забележало дека „Народот на Узбекистан не игра никаква улога во процесите на политичко донесување одлуки. Досега, ниту едни парламентарни или претседателски избори одржани во постсоветскиот период не се сметаат за слободни или фер од страна на меѓународната заедница... Со оглед на чувствителната политичка ситуација во Узбекистан, активностите за развојна соработка таму се спроведуваат што е можно подалеку од владините кругови“. <ref>{{Наведени вести|url=http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|title=Uzbekistan|work=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130025101/http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|archive-date=30 November 2017|language=en}}</ref> Сепак, станале видливи некои позитивни резултати од неговото владеење. Узбекистан создал повеќе од 336.000 нови работни места во 2017 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|title=Over 336,000 new jobs created in Uzbekistan in 2017 - President|work=UzDaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234722/https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=26 December 2017}}</ref> Обемот на извозот се зголемил за речиси 15 проценти. Во 2018 година, вкупниот финансиски показател за извоз се очекува да изнесува 12,1 милијарди американски долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|title=Uzbekistan's exports to reach US$12.1 billion in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234656/https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> Тој го иницирал проектот „Ташкент Сити“, наменет за привлекување странски инвеститори во Узбекистан. Мирзијоев ветил дека ќе ги продолжи преговорите со [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] (СТО) за приклучување кон организацијата во 2018 година. Во неколку наврати, тој остро ја критикувал администрацијата и службениците во присуство на медиумите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|title=President: Uzbekistan to resume negotiations with WTO in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234501/https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 22 декември, за прв пат во историјата на земјата, Шавкат Мирзијоев упатил апел до парламентот. Неговиот говор траел четири часа. <ref>{{Наведени вести|url=http://qazaqtimes.com/en/article/30234|title=President of Uzbekistan: When I was Prime Minister I knew everything in my country|last=Zhalil|first=Madina|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182350/http://qazaqtimes.com/en/article/30234|archive-date=26 December 2017|language=en-US}}</ref> Тој изјавил:  {{blockquote|Некои ми велат дека не сум знаел за се во мојата земја кога бев премиер? Знаев се, но околината беше лоша. Сега отворено зборувам за тоа, дури и ако на некои не им се допаѓа. Неколку години таканаречените „стаорци“, „децата на некои луѓе“ направија многу за да го расипат инвестицискиот фонд на земјата. Корупцијата е вмешана во многу инвестициски проекти, а во некои проекти таа е 50%. Корупцијата имаше и во транспортната политика, и внатрешна и надворешна.}} [[Податотека:Secretary_Pompeo_Meets_with_President_of_Uzbekistan_Shavkat_Mirziyoyev_(42129787772).jpg|мини|[[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|Американскиот државен секретар]] [[Мајк Помпео]] се сретнал со претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, во [[Стејт департмент|Стејт департментот]] во [[Вашингтон]], на 17 мај 2018 година.]] Некои аналитичари сметаат дека Мирзијоев сака да влезе во историјата како реформатор. Тој ги отстранил поголемиот дел од функционерите на Каримов и ја повикал владата да вработи „''нови, млади луѓе кои ја сакаат својата земја''“. По една година на функцијата, Мирзијоев сè повеќе се оддалечува од политиката на својот претходник, што е особено видливо во неговата активна надворешна политика. Тој ги посетил сите узбечки региони и големи градови за да се запознае со спроведувањето на проектите и реформите што ги наредил. Многу аналитичари и западни медиуми го споредиле неговото владеење со кинескиот лидер [[Денг Сјаопинг]] или рускиот лидер [[Михаил Горбачов]]; неговото владеење е цитирано како „узбекистанска пролет“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|title=Why America must welcome the 'Uzbek Spring'|last=Sobhani|first=S. Rob|date=22 July 2018|work=[[The Washington Times]]|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190029/https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|archive-date=9 July 2021|author-link=Rob Sobhani}}</ref> На крајот од таа година, тој бил прогласен за „Азиец на годината 2018“ од страна на Азиското здружение на новинари (АЗН). <ref>{{Наведени вести|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|title=Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev named Asian of the Year|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|date=27 December 2018|work=The Economic Times|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106055156/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|archive-date=6 January 2019}}</ref> Во август 2019 година тој го затворил озлогласениот затвор Јаслик. <ref name="veconomist">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|title=Uzbekistan's new president closes Jaslyk prison camp|date=10 August 2019|work=[[The Economist]]|access-date=9 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809055901/https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|archive-date=9 August 2019}}</ref> Во јули 2021 година, портпаролот на Мирзијоев се обидел да создаде неизвесност околу тоа дали претседателот повторно ќе се кандидира на изборите. Било широко прифатено дека Мирзијоев не само што ќе учествува, туку и веројатно ќе победи на изборите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|title="Нужно подождать до конца июля". Шерзод Асадов — об объявлении кандидатов на выборы президента|date=21 June 2021|work=Газета.uz|language=ru-UZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706175005/https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|title=Paving The Way For The Uzbek President's Reselection|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713174550/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|archive-date=13 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> ==== Уставна реформа ==== На 1 јули 2022 година, во автономниот регион [[Каракалпакстан]] [[Протести во Каракалпакстан (2022)|избувнале протести]] поради предложените измени на [[Уставот на Узбекистан]], со кои ќе се укинел статусот на Каракалпакстан како автономен регион на Узбекистан и правото да се отцепи од Узбекистан преку референдум. Тие биле брутално потиснати, а најмалку 18 лица биле убиени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|title=Uzbekistan: End use of unlawful force against Karakalpakstan protesters|date=4 July 2022|work=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705122319/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|archive-date=5 July 2022|accessdate=4 July 2022}}</ref> Претседателот Мирзијоев отпатувал во Нукус на 2 јули, во средината на кризата. Тој објавил дека спорните уставни измени што влијаат на Каракалпакстан ќе бидат повлечени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ishr.org/uzbekistan-the-republic-of-karakalpakstan-and-the-2022-unrest/|title=Uzbekistan: The Republic of Karakalpakstan and the 2022 Unrest|work=ishr.org|accessdate=2025-10-07}}</ref> Ажурираниот Устав за прв пат го дефинира Узбекистан како социјална, секуларна и правна држава. Главните промени вклучуваат премин од принципот држава-општество-поединец кон поединец-општество-држава. Нормите што се однесуваат на општествените обврски на државата се тројно зголемени. Било нагласено дека обезбедувањето на човековите права и слободи претставува највисока цел на државата. Во април 2023 година, во Узбекистан бил одржан референдум за промена на уставот. Усвоените амандмани го зголемиле претседателскиот мандат од 5 на 7 години. Бројот на мандати е сè уште ограничен на два, но поради промена на уставот, претходните претседателски мандати на Мирзијоев не се бројат. Кратко потоа, шефот на државата распишал предвремени избори. Тие биле распишени за 9 јули 2023 година. а Мирзијоев победил со 87% од гласовите, при излезност од речиси 80%. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/6095982|title=Мирзиёев переизбран президентом Узбекистана|date=2023-07-10|work=[[Kommersant]]|language=ru}}</ref> === Надворешна политика === [[Податотека:CIS_leadership_meeting_(2021-12-28).jpg|мини|Состанок на раководството на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во 2021 година]] Надворешната политика на Мирзијоев е многу поотворена од политиката на неговиот претходник. Узбекистан практично бил под меѓународна изолација по масакрот во Андиџан во 2005 година, а Каримов ретко патувал надвор од Средна Азија и другите земји од ЗНД. Мирзијоев ветил дека ќе води активна надворешна политика на почетокот на својот мандат. Во текот на првите 10 месеци од неговиот мандат, Мирзијоев ги посети [[Казахстан]] четири пати, [[Туркменистан]] три пати, Русија два пати, како и Кина, [[Саудиска Арабија]], САД, Турција и [[Киргистан]] Во различни пригоди, тој се сретна лсо претседателите на [[Иран]], [[Азербејџан]], [[Авганистан]], [[Таџикистан]], [[Бугарија]], [[Белорусија]] и со [[Шпанска монархија|кралот на Шпанија]]. За време на самитот на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во [[Ташкент]] во ноември 2017 година, тој се сретнал со осум премиери на странски земји. ==== Регионална политика ==== [[Податотека:Shanghai_Cooperation_Organization_member_states_Summit_gets_underway_in_Samarkand_02.jpg|мини|Мирзијоев на самитот на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во 2022 година во Самарканд]] Едно од неговите најзначајни достигнувања во надворешната политика е постепеното подобрување на односите со Киргистан и Таџикистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|title=Uzbekistan: Are Things any Better under Shavkat Mirziyoyev?|date=17 April 2017|work=International Policy Digest|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234554/https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|archive-date=14 April 2018|language=en-US}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://carnegie.ru/commentary/66493|title=Will Mirziyoyev Bring Change to Uzbekistan?|last=Dubnov|first=Arkady|work=Carnegie Moscow Center|access-date=14 April 2018|language=en}}</ref> На 5 септември 2017 година, само 3 дена по годишнината од смртта на неговиот претходник, тој остварил историска посета на Киргистан. Ова претставувало првата државна посета на узбечки претседател на соседната земја од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|title=Президент Узбекистана 5-6 сентября посетит Кыргызстан|work=UzDaily|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630214125/https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|archive-date=30 June 2018|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 19 септември 2017 година, Мирзијоев за прв пат се обратил пред [[Генерално собрание на Обединетите нации|Генералното собрание на ОН]]. Во 2018 година, голем број странски лидери го посетиле или биле очекувани во Узбекистан, вклучувајќи го египетскиот претседател [[Абдел Фатах ел-Сиси]], турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]] и белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]], чија посета се одржа во септември и била негова прва државна посета на земјата по 24 години. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|title=找不到页面|work=en.minskdaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312144243/http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|archive-date=12 March 2018|accessdate=24 February 2018}}</ref> Во март 2018 година, Мирзијоев ја посетил Таџикистан, што го направил првиот узбечки претседател кој извршил државна посета на[[Душанбе]] од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://m.akipress.com/photo%3A826/%26|title=Mirziyoyev's first ever visit to Dushanbe - AKIpress News Agency|work=m.akipress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024109/https://m.akipress.com/photo:826/%26|archive-date=19 April 2019|accessdate=14 April 2018}}</ref> Во март 2019 година, Мирзијоев остварил телефонски разговор со [[Нурсултан Назарбаев]], кој поднел оставка од функцијата тој ден. Во него, тој изразил жалење до поранешниот претседател, велејќи дека тој е „одличен политичар“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/lists/view/2438|title=Shavkat Mirziyoyev Talks with the First President of Kazakhstan on the Phone|work=president.uz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320231415/https://president.uz/en/lists/view/2438|archive-date=20 March 2019|accessdate=20 March 2019}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inform.kz/en/article/3509084|title=Shavkat Mirziyoyev: Nursultan Nazarbayev is a great politician|date=19 March 2019|work=Inform.kz}}{{Мртва врска|date=March 2026}}</ref> За време на посетата на [[Абу Даби]] во март 2019 година, Мирзијоев ги напуштил разговорите со престолонаследникот [[Мохамед бин Зајед]] за договори вредни над 10 милијарди долари за инфраструктура, алтернативна енергија и земјоделство, како и договори во други сфери. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|title=Mirziyoyev comes away from UAE visit with multibillion dollar promises|work=vestnikkavkaza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183056/https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|archive-date=9 July 2021|accessdate=6 July 2021}}</ref> [[Податотека:Мацква.ру,_репортаж_с_Парада_Победы_2023_на_Красной_площади,_фото_21.jpg|мини|Мирзијоев, Емомали Рахмон, Касим-Џомарт Токаев и други постсоветски лидери на парадата по повод Денот на победата во Москва на 9 мај 2023 година]] Во 2022 година, Узбекистан бил домаќин на 22-от самит на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во [[Самарканд]]. За време на самитот, на кој присуствувале светските лидери: турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]], рускиот претседател [[Владимир Путин]], кинескиот претседател [[Си Ѓинпинг]], иранскиот претседател [[Ебрахим Раиси]], азербејџанскиот претседател [[Илхам Алиев]], претседателите на Узбекистан, Таџикистан, Киргистан и Монголија, како и премиерите на Пакистан и Индија, било забележано дека кинеските и индиските лидери го критикувале претседателот Путин за неговата улога во Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|title=Perspectives: China cements its dominance in Central Asia|work=Eurasianet|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073332/https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> Во подготовка за Самитот, претседателот наредил градот да се реконструира. Ова вклучувало изградба на нов меѓународен аеродром <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|title=How has Samarkand changed before the SCO summit?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073333/https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> и туристички комплекс кој добил мешани критики. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|title='The sort of resort an alien who has never been on holiday might build'|last=Innes-Smith|first=James|date=29 November 2022|work=The Telegraph|access-date=20 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073321/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|archive-date=20 December 2022}}</ref> ==== Авганистан ==== Мирзијоев, исто така, презел важна улога во Авганистан, нудејќи се да биде домаќин на мировни преговори меѓу владата и [[Талибанци|Талибанците]] од март 2018 година. Во текот на неделата од 6 до 10 август 2018 година, делегација на Талибанците го посетила [[Ташкент]], на барање на Мирзијоев, за да разговара за прашања поврзани со транспортот, енергетиката и мирот во Авганистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|title=Afghan Taliban delegation visits Uzbekistan to talk security, power lines|date=12 August 2018|work=Reuters|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222042109/https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|archive-date=22 February 2019|via=mobile.reuters.com}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|title=Taliban travel from Afghanistan to Uzbekistan for talks|date=12 August 2018|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812061518/https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|archive-date=12 August 2018}}</ref> Мирзијоев присуствувал на меѓународниот инвестициски самит „Вибрант Гуџарат“ како клучен гостин, станувајќи првиот лидер од Средна Азија што учествувал како партнер на самитот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|title=Uzbekistan President to be Chief Guest at Vibrant Gujarat Summit|last=Langa|first=Mahesh|date=15 January 2019|work=The Hindu|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232917/https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|archive-date=7 November 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> На почетокот на 2019 година, било објавено дека Мирзијоев планира да посети 36 земји во официјални посети во текот на целата година. [[Податотека:Secretary_Blinken_Meets_with_Uzbek_President_Mirziyoyev_(52719745848).jpg|мини|Мирзијоев со државниот секретар на САД[[Ентони Блинкен|, Ентони Блинкен,]] на 1 март 2023 година]] === Културна политика === Во октомври 2020 година, Мирзијоев издал декрет за забрзување на целосната латинизација на [[Узбечки јазик|узбечкиот јазик]], во кој се дефинирал јазичната политика за периодот 2020-30 година, додека земјата продолжува со повремени обиди за реформирање на узбечкиот јазик и проширување на неговата употреба. Некои од главните делови од дипломата повикувале на развој на патна карта за целосен премин кон [[Узбечка азбука|узбечката азбука]] основана на латиницата, како и на владините претставници до април 2021 година да бидат сертифицирани за познавање на узбечкиот јазик. <ref name="quickenlatin" /> Историското и културното наследство на Узбекистан е широко промовирано преку напорите на културната дипломатија. Уметничките, културните и архитектонските дела на Узбекистан биле претставени на [[Венециско биенале за архитектура|Венециското биенале]] во 2021 година (Приказни за Махалата), балетската претстава во Дубајската опера во 2021 година (Лазги - танц на душата и љубовта), 59-та Меѓународна уметничка изложба на Венециското биенале во 2022 година (значајното дело на Мухамед ибн Муса ал-Хваризми), Венециското биенале во 2023 година („Разградете заедно“), „Сјајот на узбекистанските оази“ во Лувр во 2022 година и други. == Личен живот == Мирзијоев има две сестри, полубрат и сестра. Мирзијоев е во брак со [[Зироат Мирзијоева]] со која има две ќерки, син и шест внуци. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|title=Biography of the candidate for President of Republic of Uzbekistan Shavkat Miromonovich Mirziyoyev|work=UN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928063143/https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|archive-date=28 September 2017|accessdate=27 September 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/pages/view/biography?menu_id=10|title=President of the Republic of Uzbekistan - Biography|language=en|accessdate=29 April 2024}}</ref> Нивната најстара ќерка, [[Саида Мирзијоева]], е на чело на претседателската администрација на Узбекистан од 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/en/2025/06/24/saida-mirziyoyeva/|title=Saida Mirziyoyeva appointed head of Presidential Administration of Uzbekistan|date=24 June 2025|work=gazeta.uz|language=en|accessdate=24 June 2025}}</ref> И најстариот зет [[Ојбек Турсунов]] и помладиот зет Отабек Умаров имале или моментално имаат позиции во администрацијата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://carnegie.ru/commentary/73122|title=Uzbekistan's New Balance of Forces|last=Sattarov|first=Rafael|work=Carnegie Moscow Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072312/https://carnegie.ru/commentary/73122|archive-date=13 February 2020|accessdate=29 October 2018}}</ref> Откако дошол на власт, Мирзијоев изградил нова резиденција за себе во областа Кибрај, која вклучува свој претседателски автопат, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|title=Uzbek President Starts Using New Residence East Of Tashkent|date=2 November 2018|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=6 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024105/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|archive-date=19 April 2019}}</ref> и ентериер украсен со аргентински мермерни плочи и кристали [[Сваровски]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|title=Uzbeks Angry After Homes Demolished To Build Mirziyoev's Presidential Palace, Highway|last=Baumgartner|first=Pete|date=28 October 2018|work=RFE/RL|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706092358/https://www.rferl.org/amp/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|archive-date=6 July 2019|accessdate=6 June 2019}}</ref> Во февруари 2021 година, било објавено дека Мирзијоев гради ексклузивен планински комплекс, вклучувајќи и нов резервоар. Комплексот, кој се наоѓа на околу 100 километри со автомобил од Ташкент, вклучува луксузна вила која била изградена специјално за Мирзијоев и неговите роднини. Два извори ја процениле цената на развојот на неколку стотици милиони долари, иако само неколку јавно достапни официјални документи се споменуваат комплексот и соседниот резервоар, кои во голема мера биле завршени до 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|title=The Uzbek President's Secret Mountain Hideaway|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706140141/https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> == Објавени дела == {| class="wikitable" !Година ! Наслов на узбечки јазик ! Наслов на македонски јазик ! Издавач ! Белешки |- | rowspan="2" | 2017 година | ''Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz'' | ''Ќе ја градиме нашата голема иднина заедно со нашите храбри и благородни луѓе'' | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Збирка говори и програмски изјави |- | ''Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik'' | ''Критичка анализа, строга дисциплина и лична одговорност'' | Претседателски публикации (Ташкент) | Врз основа на воведното обраќање пред Кабинетот на министри |- | 2020 година | ''Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi'' | ''Обраќање на претседателот на Република Узбекистан до Олиј Меџлис'' | rowspan="2" | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Годишно претседателско обраќање објавено како книга |- | 2024 | ''Hozirgi zamon va Yangi O'zbekiston'' | ''Актуелни времиња и Новиот Узбекистан'' | Собрани политички говори и стратешки текстови |} == Изборна историја == {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+Изборна историја на Шавкат Мирзијоев ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Година ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Позиција ! colspan="2" rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Партија ! colspan="4" style="background:#eaecf0;" | Добиени гласови ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Резултат |- ! style="background:#eaecf0;" | Вкупно ! style="background:#eaecf0;" | % ! style="background:#eaecf0;" | {{Крат|P|Position}} ! style="background:#eaecf0;" | Свинг |- ! 2016 година | rowspan="3" | Претседател на Узбекистан | rowspan="2" style="background:{{party color|Либерално-демократска партија на Узбекистан}};" | | rowspan="2" | ЛДПУ | 15.906.724 | 90,29% | 1-ви | {{Н/П}}| {{Won}} |- ! 2021 година | 12.988.964 | 80,31% | 1-ви | -9,98| {{Won}} |- ! 2023 година | style="background:{{party color|Independent politician}};" | | [[Независен политичар|НП]] | 13.625.055 | 87,71% | 1-ви | +7,40| {{Won}} |} == Награди == ; Национални * Ред „Мехнат шухрати“ <ref>{{cite web|url=http://prezident.uz/en/lists/pages/honors|title=Honors|website=prezident.uz|language=en|access-date=14 April 2018}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Нарачка „Фидокорона џизматлари учун“ ;Странски * {{ill|Орден Данакер|ru|Орден «Данакер»}} ([[Киргистан]], 22 ноември 2017)<ref>{{cite web|url=https://www.president.kg/en/novosti/10900_prezident_almazbek_atambaev_nagradil_prezidenta_uzbekistana_shavkata_mirzieeva_ordenom_danaker/ |title=Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты |publisher=President.kg |access-date=21 February 2019}}</ref> * Почесен граѓанин на [[Сеул]] ([[Јужна Кореја]], 14 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://president.uz/en/lists/view/1279|title=Shavkat Mirziyoyev was awarded the title of Honorary Citizen of Seoul|website=president.uz|language=en|access-date=14 April 2018|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024118/https://president.uz/en/lists/view/1279|url-status=live}}</ref> * Награда „За заслуги за Евроазија“ ([[Турција]], 24 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|title=Shavkat Mirziyoyev gets prize "For Merits to Eurasia"|date=24 April 2018|website=Trend.Az|access-date=19 May 2018|archive-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519205038/https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|url-status=live}}</ref> * [[Орден на пријателството (Казахстан)|Орден на пријателството]] ([[Казахстан]], 15 март 2018) * Почесен докторат од [[Универзитет Нагоја]] ([[Јапонија]], 18 декември 2019)<ref>{{Cite web|title=シャフカット・ミルジヨーエフ ウズベキスタン共和国大統領を本学にお迎えしました|url=https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|date=2019-12-20|access-date=8 July 2022|website=nagoya-u.ac.jp|language=ja|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628010506/https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shavkat Mirziyoyev receives Honorary Doctorate from Nagoya University|url=https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|date=2019-12-18|access-date=8 July 2022|website=kun.uz|language=|archive-date=7 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707190117/https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|url-status=live}}</ref> * [[Орден на круната (Таџикистан)|Орден на круната]] ([[Таџикистан]], 10 јуни 2021)<ref>{{Cite web|title=Яркое воплощение вечной и искренней дружбы народов двух стран|url=https://president.uz/ru/lists/view/4416|access-date=12 June 2021|website=president.uz|language=ru|archive-date=12 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612232438/https://president.uz/ru/lists/view/4416|url-status=live}}</ref> * [[Орден на Александар Невски]] ([[Русија]], 24 јули 2022)<ref>{{cite web | url=http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | title=Телефонный разговор с Президентом Узбекистана Шавкатом Мирзиёевым | date=24 July 2022 | access-date=24 July 2022 | archive-date=24 July 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220724205824/http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | url-status=live }}</ref> * Почесна значка на Заедницата на независни држави (13 октомври 2023) * [[Врховен орден на турскиот свет]] (3 ноември 2023) * Орден на Република Турција * [[Орден на Златниот орел]] ([[Казахстан]], 8 август 2024)<ref>{{cite web|url=https://en.inform.kz/news/kassym-jomart-tokayev-awards-shavkat-mirziyoyev-with-altyn-qyran-order-e4262f |title=Kassym-Jomart Tokayev awards Shavkat Mirziyoyev with Altyn Qyran Order |language=en |publisher=inform.kz |date=2024-08-08|access-date=2024-08-08}}</ref> * Орден „Дуслик“ ([[Татарстан]], 24 октомври 2024) * Голем офицер на [[Легија на честа]] ([[Франција]], 13 март 2025)<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/en/news/2025/03/13/shavkat-mirziyoyev-honored-with-frances-highest-state-award|title=Shavkat Mirziyoyev honored with France's highest state award|newspaper=Kun.uz|date=2025-03-15|access-date=2025-05-25}}</ref> * Орден „За неговиот придонес во развојот на соработката“ ([[Туркменистан]], 5 август 2025)<ref>{{cite web | title=Определены перспективные направления регионального партнёрства в интересах братских стран и народов | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca }}</ref> * Орден „Ан-Нахда“ ([[Јордан]], 26 август 2025)<ref>{{Cite web |last=UzDaily |title=O'zbekiston Prezidenti Iordaniyaning oliy nishoni - "An-Nahda" ordeni bilan mukofotlandi |url=https://www.uzdaily.uz/uz/ozbekiston-prezidenti-iordaniyaning-oliy-nishoni-an-nahda-ordeni-bilan-mukofotlandi/ |access-date=2025-10-07 |website=UzDaily.uz |language=uz}}</ref> * [[Пакистански орден]] ([[Пакистан]], 6 февруари 2026)<ref>{{Cite web |title=President of Uzbekistan awarded Pakistan's highest state honor – the Order of Nishan-e-Pakistan |url=https://president.uz/en/lists/view/8925 |access-date=2026-04-02 |website=president.uz |language=en}}</ref> [[Категорија:Велеофицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со текст на руски]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] d12j0b7k585etyu3n7x8r7l2wbfqtjr 5544732 5544731 2026-04-25T20:29:55Z Тиверополник 1815 /* Изборна историја */ 5544732 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Шавкат Мирзијоев | native_name = {{nobold|Шавкат Мирзиёев}} | native_name_lang = uz | image = Shavkat Mirziyoyev official portrait (cropped 2).jpg | caption = Официјален портрет, 2018 | alt = Мирзојев позира за фотографија на својот 61-ви роденден. | order = Втор | office = Претседател на Узбекистан | prime_minister = ''самиот тој''<br />[[Абдула Арипов]] | term_start = 14 декември 2016{{efn|[[вршител на должност]]: 8 септември – 14 декември 2016}} | term_end = | predecessor = {{ubl|[[Ислам Каримов]]|[[Нигматила Јулдашев]]}} | successor = | order1 = Трет | office1 = Премиер на Узбекистан | president1 = {{ubl|Ислам Каримов|Нигматила Јулдашев|''самиот тој''}} | deputy1 = {{ubl|Абдула Арипов|[[Ергаш Шојсматов]]}} | term_start1 = 12 декември 2003 | term_end1 = 14 декември 2016 | predecessor1 = [[Октир Султонов]] | successor1 = Абдула Арипов | office3 = Претседател на [[Организација на турски држави]] | term_start3 = 11 ноември 2022 | term_end3 = | predecessor3 = [[Ислам Каримов]] | successor5 = | birth_name = Шавкат Миромонович Мирзијоев | birth_date = {{birth date and age|1957|7|24|df=y}} | birth_place = [[Зомин]], Узбечка ССР, Советски Сојуз | death_date = | death_place = | party = [[Либерално-демократска партија на Узбекистан |ЛДП]] (2016–денес)) | other_party = {{ubl|[[Комунистичка партија на Узбекистан|КПУ]] (до 1991)|[[Национална демократска партија за саможртва|ФМДП]] (1991–2008)|[[Демократска партија за национална преродба на Узбекистан|ОʻзМТДП]] (2008–2016))}} | spouse = [[Зироат Мирзијоева]] | children = 3, вклучувајќи ја [[Сајида Мирзијоева]] | alma_mater = [[Ташкентски институт за наводнување и мелиорација]] | website = https://president.uz/en }} '''Шавкат Миромонович Мирзијоев''' {{Efn|{{Langx|uz|Шавкат Миромонович (Миромон ўғли) Мирзиёев|Shavkat Miromonovich (Miromon o‘g‘li) Mirziyoyev}}<br>{{IPA|uz|ʃɑfˈkɑt mirɔˈmɔnəvʲit͡ɕ (mirɔˈmɔn œɣˈlə) mirziˈjɔjɪf|pron}}<br> {{Langx|ru|Шавкат Миромонович Мирзиёев}}}} (роден на 24 јули 1957 година) -узбекистански политичар и втор [[претседател на Узбекистан]] од 2016 година. Како член на [[Либерално-демократска партија на Узбекистан|Либерално-демократската партија на Узбекистан]], тој бил трет [[Премиер на Узбекистан|премиер]] под претседателот [[Ислам Каримов]] од 2003 до 2016 година. Мирзијоев е и претседател на Организацијата на турски држави од 2022 година. Мирзијоев се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. Тој бил избран за пратеник на [[Врховен совет на Узбечка ССР|Врховниот совет на Узбечката ССР]] во 1990 година. Од средината на 1990-тите, тој раководел со неколку региони на Џизак и Самарканд како гувернер (хаким) пред да биде назначен за премиер од тогашниот претседател Каримов. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/uzbekistan-election-president.html|title=In a Year of Election Upsets, Uzbekistan Delivers the Expected|last=Nechepurenko|first=Ivan|date=2016-12-05|work=The New York Times|access-date=2023-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> По смртта на претседателот Каримов, Мирзијоев бил назначен за вршител на должноста претседател на Узбекистан на 8 септември 2016 година. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|title=Uzbekistan PM Mirziyoyev named interim president|date=8 September 2016|work=BBC News|access-date=9 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509070128/https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|archive-date=9 May 2019}}</ref> Потоа бил избран за целосен петгодишен мандат како претседател на изборите во 2016 година од Либерално-демократската партија на Узбекистан освојувајќи 88,6% од гласовите. Мирзијоев бил реизбран за втор петгодишен мандат со 80,3% од гласовите на претседателските избори во 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|title=Uzbekistan leader wins second term in 'not truly competitive' election|date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192302/https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|archive-date=25 October 2021|accessdate=29 October 2021}}</ref> а потоа повторно за обновен прв седумгодишен мандат со 87,7% од гласовите на предвремените претседателски избори во 2023 година како [[Независен политичар|независен]] кандидат, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/uzbekistan-president-election-mirziyoyev-bcf4537e283cfa65d9b95f45c588b094|title=Incumbent Uzbek president wins new term in snap election with token opposition|date=2023-07-10|work=AP News|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> откако уставниот амандман му дозволил законски да се кандидира по трет пат откако го ресетирал неговиот претседателски мандат. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/30/polls-close-uzbekistan-referendum-shavkat-mirziyoyev|title=Uzbekistan votes on clause that could extend president's rule to 2040|date=2023-04-30|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Под неговото претседателствување, Мирзијоев спровел низа либерални реформи во политичкиот систем и економијата на Узбекистан преку создавање поволна бизнис-клима, привлекување странски инвестиции и реинтегрирање на земјата во [[Светска трговска организација|СТО]], консолидација и единство на [[Средна Азија|средноазискиот]] регион преку решавање на итни прашања преку привлекување странски [[инвестиции]], развој на отворена надворешна политика и разновидна соработка со западните, европските, источните и блискоисточните земји, како и ослободување на политички затвореници, што било придружено со затворање на озлогласениот затвор Јаслик во 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2018-07-17/thaw-uzbekistan-reforms-president-mirziyoyev-0|title=Thaw in Uzbekistan. Reforms by President Mirziyoyev|last=Marszewski|first=Mariusz|date=2018-07-17|work=OSW Centre for Eastern Studies|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/features/2019/8/12/uzbekistan-closes-infamous-prison-but-experts-question-motive|title=Uzbekistan closes infamous prison, but experts question motive|last=Mirovalev|first=Mansur|date=2019-08-12|work=Al Jazeera|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> Кон крајот на 2021 година, тој објавил низа уставни реформи кои вклучувале заштита на [[Човекови права|човековите права]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thediplomat.com/2021/12/uzbek-president-sets-out-proposals-for-constitutional-reforms/|title=Uzbek President Sets Out Proposals for Constitutional Reforms|last=Putz|first=Catherine|date=2021-12-09|work=thediplomat.com|language=en-US|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/01/uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev-wins-referendum-on-extending-powers|title=Uzbekistan president wins referendum on extending powers|date=2023-05-01|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> кои биле ратификувани по уставниот референдум во 2023 година со огромна поддршка од 90,6%. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-referendum-constitutional-changes-mirziyoev/32386702.html|title=Uzbek Officials Say Constitutional Changes Extending President's Term Overwhelmingly Approved|date=2023-05-01|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2023-07-19|language=en}}</ref> Една од предложените промени првично вклучувала отстранување на правото на сецесија на полуавтономниот [[Каракалпакстан]], што довело до смртоносни немири во регионот во јули 2022 година, при што протестите биле брутално потиснати и резултирале со отфрлање на контроверзниот предлог. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62032801|title=Uzbekistan Karakalpakstan: At least 18 killed in unrest over right to secede|last=Jackson|first=Patrick|date=2022-07-04|work=BBC News|access-date=2023-07-19|last2=Fraser|first2=Simon|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Мирзијоев е роден на 24 јули 1957 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|title=АРХИВ САЙТА ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РФ В.В.ПУТИНА 2008-2012 - События|archive-url=https://archive.today/20120712132611/http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|archive-date=12 July 2012}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kommersant.ru/factbook/68880|title=Издательский дом Коммерсантъ|work=Kommersant|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104045122/http://www.kommersant.ru/factbook/68880|archive-date=4 November 2013}}</ref> во регионот Џизах во [[Узбечка Советска Социјалистичка Република|Узбечка ССР]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|title=Shavkat Mirziyoyev|work=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028015629/https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|archive-date=28 October 2021|accessdate=2021-10-31}}</ref> Некои медиуми тврделе дека тој всушност е роден во селото Јахтан во областа Ленинабад (денес Сугд) во [[Таџикистан]], па дури и непотврдени тврдења дека наводно бил Таџикистанец. По истрагата на неколку новинари, било откриено дека Јахтан е родниот дом на дедото на Мирзијоев од страната на неговиот татко, и дека самиот Мирзијоев е Узбекистанец, а не Таџик. <ref name="автоссылка1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fergananews.com/articles/9079|title=Выходец из таджикского кишлака? На малой родине отца Шавката Мирзиёева|publisher=ИА «Фергана.Ру»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.fergananews.com/articles/9079|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка2">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|title=Выходец из таджикского кишлака. На малой родине Шавката Мирзияева|publisher=TajInfo (источник AsiaPlus)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135639/https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|archive-date=9 August 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|date=11 February 2019|publisher=Фонд «Диалог Цивилизаций»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220164943/https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка4">{{Наведена мрежна страница|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|publisher=ASIA-Plus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163443/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка5">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|title=Ўзбекистон-Тожикистон: Мирзиёев қариндошлари - Президент жуда банд одам|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035939/https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка6">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/38118679|title=Тожикистонликлар: Мирзиёев ота-боболари юртини унутмасин|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035935/https://www.bbc.com/uzbek/38118679|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка7">{{Наведени вести|url=https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|title=27 йил Каримовнинг соясида юрган Мирзиёев ким?|date=14 October 2016|work=Озодлик Радиоси|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|archive-date=20 February 2020}}</ref> Неговиот татко, Миромон Мирзијоевич Мирзијоев, работел како [[лекар]] поголемиот дел од својот живот до смртта. Работел како главен лекар на амбулантата за туберкулоза во Замин. Оринбек Јокубов, братучед на Миромон, кој бил ветеран од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], станал [[Херој на Советскиот Сојуз]] во април 1944 година. Мајката на Шавкат, Марифат, починала на млада возраст од [[туберкулоза]], која ја добила во амбулантата за туберкулоза „Замин“, каде што работела како медицинска сестра. По смртта на неговата сопруга, Миромон Мирзијоев се оженил втор пат со жена од [[Татарстан]]. Во 1981 година, Мирзијоев дипломирал на Ташкентскиот институт за наводнување и мелиорација, а подоцна се стекнал со докторат по технолошки науки. <ref name="readus">{{Наведени вести|url=https://www.ridus.ru/news/230761.html|title=Организацией похорон Каримова займется его возможный преемник|last=Gakhokidze|first=Olga|date=2 September 2016|access-date=3 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805082635/https://www.ridus.ru/news/230761.html|archive-date=5 August 2020|publisher=Readus|language=ru}}</ref> Се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. На почетокот на 1990 година, бил избран за пратеник на Врховниот совет на последното законодавно тело на Узбекистанската ССР пред независноста на Узбекистан во 1991 година. Церемонијата се одржала во зградата на Сенатот и Државното законодавно собрание во Ташкент. == Политичка кариера == Во 1990 година, Мирзијоев бил назначен за заменик на Врховниот совет на републиката, каде бил беше претседател на Мандатната комисија. Во 1992 година, тој бил назначен за гувернер (''Хаким'') на округот Мирзо Улугбек во [[Ташкент]]. Од 1996 до 2001 година работел како хаким на регионот Џизах, а од 2001 до 2003 година како хаким на регионот Самарканд, придонесувајќи за нивниот социо-економски развој. <ref name="Pro">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|title=[ RADIO FREE EUROPE/ RADIO LIBERTY ]|work=www.rferl.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612210234/http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|archive-date=2008-06-12|accessdate=2025-10-07}}</ref> Тој бил номиниран за премиер од претседателот [[Ислам Каримов]] на 12 декември 2003 година, а бил одобрен од узбекистанскиот парламент. Тој го заменил премиерот [[Откир Султонов]]. Мирзијоев бил назначен за премиер на Република Узбекистан во 2003 година, а потоа бил повторно номиниран три пати (во 2005, 2010 и 2015 година) на оваа функција од двата дома на Олиј Меџлис. Во своите активности, Шавкат Мирзијоев придал посебно значење на економскиот развој на индустриска основа, подобрување на извозниот потенцијал на земјата, фундаментална преобразба на земјоделскиот сектор, особено преку обемен развој на земјоделските претпријатија, длабинска преработка на земјоделски производи, обезбедување прехранбена безбедност за нацијата и гарантирање на снабдувањето со стоки на населението по разумни цени. На 8 септември 2016 година, по смртта на [[Ислам Каримов]], врз основа на заедничка резолуција на Законодавно-правниот дом (Долен дом) и Сенатот на Узбекистан усвоена на заедничка седница, на Мирзијоев привремено му биле доделени должностите и овластувањата на [[претседател на Република Узбекистан]]. Како признание за долгогодишната работа во владата на републикаа, придонесот во развојот на земјата и подобрувањето на благосостојбата на народот, Шавкат Мирзијоев бил одликуван со Ордените „Мехнат шухрати“ („Слава на трудот“) и „Фидокорона ксизматлари учун“ („За несебична служба“). На 19 октомври 2016 година, Движењето на претприемачи и бизнисмени - Либерално-демократска партија на Узбекистан (UzLiDeP) го номинирала Мирзијоев за кандидат на претседателските избори. Шавкат Мирзијоев бил избран за претседател на Република Узбекистан со 88,61% од гласовите врз основа на резултатите од претседателските избори што се одржале на 4 декември 2016 година, официјално преземајќи ја функцијата на 14 декември 2016 година. На 24 октомври 2021 година, Шавкат Мирзијоев бил повторно избран за втор петгодишен мандат, освојувајќи 80,1% од гласовите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|title=Uzbekistan's Incumbent President Wins 2nd Term in Office - October 26, 2021|date=26 October 2021|work=Daily News Brief|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027104615/https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|archive-date=27 October 2021|accessdate=27 October 2021}}</ref> По уставната реформа, Мирзијоев победил на предвремените претседателски избори на 9 јули 2023 година со 87,05% од гласовите. == Претседателство == [[Податотека:Mirziyoyev_in_Kazakhstan_(2017-06-09).jpg|мини|Мирзијоев се ракува со [[Нурсултан Назарбаев]] на самитот на [[Шангајска организација за соработка|ШОС]] во 2017 година во [[Казахстан]]]] [[Податотека:Putin_Kuksaroy.jpg|мини|Мирзијоев со [[Владимир Путин]] во октомври 2018 година]] [[Податотека:Mirziyoyevning_Jahon_bankida_o'zbekistonliklar_bilan_uchrashuvi.jpg|мини|Мирзијоев со членови на узбекистанската американска дијаспора во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во мај 2018 година]] Член на [[Самаркандски клан|Самаркандскиот клан]], тој се сметал за еден од водечките потенцијални наследници на Ислам Каримов за претседател на Узбекистан. Се вели дека Мирзијоев имал пријателски односи со сопругата на Каримов, [[Татјана Каримова]], и претседателот на Советот за национална безбедност, [[Рустам Инојатов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|title=Uncertainty over President Islam Karimov's condition roils Uzbekistan|date=30 August 2016|work=[[Washington Post]]|access-date=1 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831102005/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|archive-date=31 August 2016}}</ref> Откако била објавена смртта на Каримов на 2 септември 2016 година, Мирзијоев бил назначен за шеф на комитетот што го организирал погребот на претседателот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kommersant.ru/doc/3080895|title=Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев|date=2 September 2016|publisher=Kommersant|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803235456/https://www.kommersant.ru/doc/3080895|archive-date=3 August 2020|accessdate=3 September 2016}}</ref> Тоа било сфатено како знак дека Мирзијоев ќе го наследи Каримов како претседател. На 8 септември 2016 година, тој бил назначен за привремен претседател на Узбекистан од страна на заедничка седница на двата дома на парламентот. Иако претседателот на Сенатот, Нигматила Јулдашев, била уставно назначена за наследник на Каримов, Јулдашев предложил Мирзијоев да ја преземе функцијата привремен претседател, со оглед на „долгогодишното искуство“ на Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|title=Reports: Uzbekistan Appoints Mirziyaev As Interim President|date=8 September 2016|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910004609/http://www.rferl.org/content/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|archive-date=10 September 2016}}</ref> Постоеле очекувања дека Мирзијоев ќе ги поправи односите на Узбекистан со [[Киргистан]] и [[Таџикистан]]. Тој започнал да решава долготраен граничен спор со Киргистан, а редовните летови меѓу главните градови на Узбекистан и Таџикистан требало да продолжат во јануари 2017 година за прв пат од 1992 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasianet.org/node/80721|title=Uzbekistan: Mirziyoyev Flirting With Regional Reset?|publisher=Eurasianet.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930173713/http://www.eurasianet.org/node/80721|archive-date=30 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|last=Farchy|first=Jack|date=5 December 2016|work=Financial Times|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Изборната комисија на 16 септември објавила дека Мирзијоев ќе се кандидира на претседателските избори во декември 2016 година како кандидат на Либерално-демократската партија. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyaev-running-december-election/27992694.html|title=Uzbekistan's Acting President To Run In December Election|date=2016-09-16|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2025-10-07|language=en}}</ref> Мирзијоев победил на изборите, одржани на 4 декември 2016 година, со 88,6% од гласовите според официјалните резултати, победувајќи три помалку значајни кандидати. Изборите биле опишани од ''„Економист“'' како лажни; весникот напишал дека склоноста на Мирзијоев била исто толку авторитарна како и онаа на Каримов и дека државните медиуми тврделе дека изборот бил помеѓу Мирзијоев, хаос или исламски радикализам. Исто така, се тврдело дека тројцата противници биле на гласачкото ливче само за да се одржи впечатокот за плурализам. [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] соопштила дека на изборите им недостасувал „вистински избор“, посочувајќи на случаи на полнење гласачки кутии и гласање преку други лица. <ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|title=Uzbekistan replaces one strongman with another|date=6 December 2016|work=[[The Economist]]|access-date=7 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207011853/http://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|archive-date=7 December 2016|issn=0013-0613}}</ref> На 12 декември 2016 година, вицепремиерот [[Абдула Арипов]] бил номиниран да ја преземе функцијата премиер од Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbek-party-nominates-deputy-cabinet-head-aripov-for-pm-idUSKBN14129K/|title=Uzbek party nominates deputy cabinet head Aripov for PM|date=2016-12-12|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-GB}}</ref> Мирзијоев положил заклетва како претседател на 14 декември, ветувајќи дека ќе „''продолжи со работата на мојот драг учител, големиот државник Ислам Каримов''“, а истовремено ветил „''многу промени во кабинетот''“. Арипов бил потврден за премиер од парламентот истиот ден; <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbekistans-new-leader-promises-major-government-reshuffle-idUSKBN14320Z/|title=Uzbekistan's new leader promises major government reshuffle|date=2016-12-14|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-US}}</ref> следувало реконструкција на кабинетот на 15 декември. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-azimov-loses-job-finance-ministry|title=Uzbekistan: Azimov Loses Job at Finance Ministry {{!}} Eurasianet|work=eurasianet.org|language=en|accessdate=2025-10-07}}</ref> На 6 март 2017 година, тој бил во државна посета на [[Туркменистан]]; тоа било неговото прво патување во странство по изборите. <ref>[http://prezident.uz/en/news/5525/]{{Мртва врска|date=February 2019}}</ref> === Домашни реформи === Во трите месеци по смртта на Ислам Каримов, Мирзијоев започнал да алудира на реформи на долгогодишните политики што ја попречувале узбечката економија и ја изолирале земјата на меѓународно ниво, па многу аналитичари верувале дека Мирзијоев ќе биде подобар претседател од неговиот претходник. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|title=Public receptions of President to be created in Uzbekistan|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024628/https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|archive-date=7 November 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|work=[[Financial Times]]|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Сепак, германското Сојузно Министерство за економска соработка и развој забележало дека „Народот на Узбекистан не игра никаква улога во процесите на политичко донесување одлуки. Досега, ниту едни парламентарни или претседателски избори одржани во постсоветскиот период не се сметаат за слободни или фер од страна на меѓународната заедница... Со оглед на чувствителната политичка ситуација во Узбекистан, активностите за развојна соработка таму се спроведуваат што е можно подалеку од владините кругови“. <ref>{{Наведени вести|url=http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|title=Uzbekistan|work=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130025101/http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|archive-date=30 November 2017|language=en}}</ref> Сепак, станале видливи некои позитивни резултати од неговото владеење. Узбекистан создал повеќе од 336.000 нови работни места во 2017 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|title=Over 336,000 new jobs created in Uzbekistan in 2017 - President|work=UzDaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234722/https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=26 December 2017}}</ref> Обемот на извозот се зголемил за речиси 15 проценти. Во 2018 година, вкупниот финансиски показател за извоз се очекува да изнесува 12,1 милијарди американски долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|title=Uzbekistan's exports to reach US$12.1 billion in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234656/https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> Тој го иницирал проектот „Ташкент Сити“, наменет за привлекување странски инвеститори во Узбекистан. Мирзијоев ветил дека ќе ги продолжи преговорите со [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] (СТО) за приклучување кон организацијата во 2018 година. Во неколку наврати, тој остро ја критикувал администрацијата и службениците во присуство на медиумите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|title=President: Uzbekistan to resume negotiations with WTO in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234501/https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 22 декември, за прв пат во историјата на земјата, Шавкат Мирзијоев упатил апел до парламентот. Неговиот говор траел четири часа. <ref>{{Наведени вести|url=http://qazaqtimes.com/en/article/30234|title=President of Uzbekistan: When I was Prime Minister I knew everything in my country|last=Zhalil|first=Madina|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182350/http://qazaqtimes.com/en/article/30234|archive-date=26 December 2017|language=en-US}}</ref> Тој изјавил:  {{blockquote|Некои ми велат дека не сум знаел за се во мојата земја кога бев премиер? Знаев се, но околината беше лоша. Сега отворено зборувам за тоа, дури и ако на некои не им се допаѓа. Неколку години таканаречените „стаорци“, „децата на некои луѓе“ направија многу за да го расипат инвестицискиот фонд на земјата. Корупцијата е вмешана во многу инвестициски проекти, а во некои проекти таа е 50%. Корупцијата имаше и во транспортната политика, и внатрешна и надворешна.}} [[Податотека:Secretary_Pompeo_Meets_with_President_of_Uzbekistan_Shavkat_Mirziyoyev_(42129787772).jpg|мини|[[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|Американскиот државен секретар]] [[Мајк Помпео]] се сретнал со претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, во [[Стејт департмент|Стејт департментот]] во [[Вашингтон]], на 17 мај 2018 година.]] Некои аналитичари сметаат дека Мирзијоев сака да влезе во историјата како реформатор. Тој ги отстранил поголемиот дел од функционерите на Каримов и ја повикал владата да вработи „''нови, млади луѓе кои ја сакаат својата земја''“. По една година на функцијата, Мирзијоев сè повеќе се оддалечува од политиката на својот претходник, што е особено видливо во неговата активна надворешна политика. Тој ги посетил сите узбечки региони и големи градови за да се запознае со спроведувањето на проектите и реформите што ги наредил. Многу аналитичари и западни медиуми го споредиле неговото владеење со кинескиот лидер [[Денг Сјаопинг]] или рускиот лидер [[Михаил Горбачов]]; неговото владеење е цитирано како „узбекистанска пролет“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|title=Why America must welcome the 'Uzbek Spring'|last=Sobhani|first=S. Rob|date=22 July 2018|work=[[The Washington Times]]|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190029/https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|archive-date=9 July 2021|author-link=Rob Sobhani}}</ref> На крајот од таа година, тој бил прогласен за „Азиец на годината 2018“ од страна на Азиското здружение на новинари (АЗН). <ref>{{Наведени вести|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|title=Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev named Asian of the Year|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|date=27 December 2018|work=The Economic Times|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106055156/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|archive-date=6 January 2019}}</ref> Во август 2019 година тој го затворил озлогласениот затвор Јаслик. <ref name="veconomist">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|title=Uzbekistan's new president closes Jaslyk prison camp|date=10 August 2019|work=[[The Economist]]|access-date=9 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809055901/https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|archive-date=9 August 2019}}</ref> Во јули 2021 година, портпаролот на Мирзијоев се обидел да создаде неизвесност околу тоа дали претседателот повторно ќе се кандидира на изборите. Било широко прифатено дека Мирзијоев не само што ќе учествува, туку и веројатно ќе победи на изборите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|title="Нужно подождать до конца июля". Шерзод Асадов — об объявлении кандидатов на выборы президента|date=21 June 2021|work=Газета.uz|language=ru-UZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706175005/https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|title=Paving The Way For The Uzbek President's Reselection|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713174550/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|archive-date=13 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> ==== Уставна реформа ==== На 1 јули 2022 година, во автономниот регион [[Каракалпакстан]] [[Протести во Каракалпакстан (2022)|избувнале протести]] поради предложените измени на [[Уставот на Узбекистан]], со кои ќе се укинел статусот на Каракалпакстан како автономен регион на Узбекистан и правото да се отцепи од Узбекистан преку референдум. Тие биле брутално потиснати, а најмалку 18 лица биле убиени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|title=Uzbekistan: End use of unlawful force against Karakalpakstan protesters|date=4 July 2022|work=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705122319/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|archive-date=5 July 2022|accessdate=4 July 2022}}</ref> Претседателот Мирзијоев отпатувал во Нукус на 2 јули, во средината на кризата. Тој објавил дека спорните уставни измени што влијаат на Каракалпакстан ќе бидат повлечени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ishr.org/uzbekistan-the-republic-of-karakalpakstan-and-the-2022-unrest/|title=Uzbekistan: The Republic of Karakalpakstan and the 2022 Unrest|work=ishr.org|accessdate=2025-10-07}}</ref> Ажурираниот Устав за прв пат го дефинира Узбекистан како социјална, секуларна и правна држава. Главните промени вклучуваат премин од принципот држава-општество-поединец кон поединец-општество-држава. Нормите што се однесуваат на општествените обврски на државата се тројно зголемени. Било нагласено дека обезбедувањето на човековите права и слободи претставува највисока цел на државата. Во април 2023 година, во Узбекистан бил одржан референдум за промена на уставот. Усвоените амандмани го зголемиле претседателскиот мандат од 5 на 7 години. Бројот на мандати е сè уште ограничен на два, но поради промена на уставот, претходните претседателски мандати на Мирзијоев не се бројат. Кратко потоа, шефот на државата распишал предвремени избори. Тие биле распишени за 9 јули 2023 година. а Мирзијоев победил со 87% од гласовите, при излезност од речиси 80%. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/6095982|title=Мирзиёев переизбран президентом Узбекистана|date=2023-07-10|work=[[Kommersant]]|language=ru}}</ref> === Надворешна политика === [[Податотека:CIS_leadership_meeting_(2021-12-28).jpg|мини|Состанок на раководството на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во 2021 година]] Надворешната политика на Мирзијоев е многу поотворена од политиката на неговиот претходник. Узбекистан практично бил под меѓународна изолација по масакрот во Андиџан во 2005 година, а Каримов ретко патувал надвор од Средна Азија и другите земји од ЗНД. Мирзијоев ветил дека ќе води активна надворешна политика на почетокот на својот мандат. Во текот на првите 10 месеци од неговиот мандат, Мирзијоев ги посети [[Казахстан]] четири пати, [[Туркменистан]] три пати, Русија два пати, како и Кина, [[Саудиска Арабија]], САД, Турција и [[Киргистан]] Во различни пригоди, тој се сретна лсо претседателите на [[Иран]], [[Азербејџан]], [[Авганистан]], [[Таџикистан]], [[Бугарија]], [[Белорусија]] и со [[Шпанска монархија|кралот на Шпанија]]. За време на самитот на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во [[Ташкент]] во ноември 2017 година, тој се сретнал со осум премиери на странски земји. ==== Регионална политика ==== [[Податотека:Shanghai_Cooperation_Organization_member_states_Summit_gets_underway_in_Samarkand_02.jpg|мини|Мирзијоев на самитот на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во 2022 година во Самарканд]] Едно од неговите најзначајни достигнувања во надворешната политика е постепеното подобрување на односите со Киргистан и Таџикистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|title=Uzbekistan: Are Things any Better under Shavkat Mirziyoyev?|date=17 April 2017|work=International Policy Digest|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234554/https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|archive-date=14 April 2018|language=en-US}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://carnegie.ru/commentary/66493|title=Will Mirziyoyev Bring Change to Uzbekistan?|last=Dubnov|first=Arkady|work=Carnegie Moscow Center|access-date=14 April 2018|language=en}}</ref> На 5 септември 2017 година, само 3 дена по годишнината од смртта на неговиот претходник, тој остварил историска посета на Киргистан. Ова претставувало првата државна посета на узбечки претседател на соседната земја од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|title=Президент Узбекистана 5-6 сентября посетит Кыргызстан|work=UzDaily|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630214125/https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|archive-date=30 June 2018|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 19 септември 2017 година, Мирзијоев за прв пат се обратил пред [[Генерално собрание на Обединетите нации|Генералното собрание на ОН]]. Во 2018 година, голем број странски лидери го посетиле или биле очекувани во Узбекистан, вклучувајќи го египетскиот претседател [[Абдел Фатах ел-Сиси]], турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]] и белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]], чија посета се одржа во септември и била негова прва државна посета на земјата по 24 години. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|title=找不到页面|work=en.minskdaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312144243/http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|archive-date=12 March 2018|accessdate=24 February 2018}}</ref> Во март 2018 година, Мирзијоев ја посетил Таџикистан, што го направил првиот узбечки претседател кој извршил државна посета на[[Душанбе]] од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://m.akipress.com/photo%3A826/%26|title=Mirziyoyev's first ever visit to Dushanbe - AKIpress News Agency|work=m.akipress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024109/https://m.akipress.com/photo:826/%26|archive-date=19 April 2019|accessdate=14 April 2018}}</ref> Во март 2019 година, Мирзијоев остварил телефонски разговор со [[Нурсултан Назарбаев]], кој поднел оставка од функцијата тој ден. Во него, тој изразил жалење до поранешниот претседател, велејќи дека тој е „одличен политичар“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/lists/view/2438|title=Shavkat Mirziyoyev Talks with the First President of Kazakhstan on the Phone|work=president.uz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320231415/https://president.uz/en/lists/view/2438|archive-date=20 March 2019|accessdate=20 March 2019}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inform.kz/en/article/3509084|title=Shavkat Mirziyoyev: Nursultan Nazarbayev is a great politician|date=19 March 2019|work=Inform.kz}}{{Мртва врска|date=March 2026}}</ref> За време на посетата на [[Абу Даби]] во март 2019 година, Мирзијоев ги напуштил разговорите со престолонаследникот [[Мохамед бин Зајед]] за договори вредни над 10 милијарди долари за инфраструктура, алтернативна енергија и земјоделство, како и договори во други сфери. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|title=Mirziyoyev comes away from UAE visit with multibillion dollar promises|work=vestnikkavkaza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183056/https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|archive-date=9 July 2021|accessdate=6 July 2021}}</ref> [[Податотека:Мацква.ру,_репортаж_с_Парада_Победы_2023_на_Красной_площади,_фото_21.jpg|мини|Мирзијоев, Емомали Рахмон, Касим-Џомарт Токаев и други постсоветски лидери на парадата по повод Денот на победата во Москва на 9 мај 2023 година]] Во 2022 година, Узбекистан бил домаќин на 22-от самит на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во [[Самарканд]]. За време на самитот, на кој присуствувале светските лидери: турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]], рускиот претседател [[Владимир Путин]], кинескиот претседател [[Си Ѓинпинг]], иранскиот претседател [[Ебрахим Раиси]], азербејџанскиот претседател [[Илхам Алиев]], претседателите на Узбекистан, Таџикистан, Киргистан и Монголија, како и премиерите на Пакистан и Индија, било забележано дека кинеските и индиските лидери го критикувале претседателот Путин за неговата улога во Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|title=Perspectives: China cements its dominance in Central Asia|work=Eurasianet|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073332/https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> Во подготовка за Самитот, претседателот наредил градот да се реконструира. Ова вклучувало изградба на нов меѓународен аеродром <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|title=How has Samarkand changed before the SCO summit?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073333/https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> и туристички комплекс кој добил мешани критики. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|title='The sort of resort an alien who has never been on holiday might build'|last=Innes-Smith|first=James|date=29 November 2022|work=The Telegraph|access-date=20 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073321/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|archive-date=20 December 2022}}</ref> ==== Авганистан ==== Мирзијоев, исто така, презел важна улога во Авганистан, нудејќи се да биде домаќин на мировни преговори меѓу владата и [[Талибанци|Талибанците]] од март 2018 година. Во текот на неделата од 6 до 10 август 2018 година, делегација на Талибанците го посетила [[Ташкент]], на барање на Мирзијоев, за да разговара за прашања поврзани со транспортот, енергетиката и мирот во Авганистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|title=Afghan Taliban delegation visits Uzbekistan to talk security, power lines|date=12 August 2018|work=Reuters|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222042109/https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|archive-date=22 February 2019|via=mobile.reuters.com}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|title=Taliban travel from Afghanistan to Uzbekistan for talks|date=12 August 2018|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812061518/https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|archive-date=12 August 2018}}</ref> Мирзијоев присуствувал на меѓународниот инвестициски самит „Вибрант Гуџарат“ како клучен гостин, станувајќи првиот лидер од Средна Азија што учествувал како партнер на самитот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|title=Uzbekistan President to be Chief Guest at Vibrant Gujarat Summit|last=Langa|first=Mahesh|date=15 January 2019|work=The Hindu|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232917/https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|archive-date=7 November 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> На почетокот на 2019 година, било објавено дека Мирзијоев планира да посети 36 земји во официјални посети во текот на целата година. [[Податотека:Secretary_Blinken_Meets_with_Uzbek_President_Mirziyoyev_(52719745848).jpg|мини|Мирзијоев со државниот секретар на САД[[Ентони Блинкен|, Ентони Блинкен,]] на 1 март 2023 година]] === Културна политика === Во октомври 2020 година, Мирзијоев издал декрет за забрзување на целосната латинизација на [[Узбечки јазик|узбечкиот јазик]], во кој се дефинирал јазичната политика за периодот 2020-30 година, додека земјата продолжува со повремени обиди за реформирање на узбечкиот јазик и проширување на неговата употреба. Некои од главните делови од дипломата повикувале на развој на патна карта за целосен премин кон [[Узбечка азбука|узбечката азбука]] основана на латиницата, како и на владините претставници до април 2021 година да бидат сертифицирани за познавање на узбечкиот јазик. <ref name="quickenlatin" /> Историското и културното наследство на Узбекистан е широко промовирано преку напорите на културната дипломатија. Уметничките, културните и архитектонските дела на Узбекистан биле претставени на [[Венециско биенале за архитектура|Венециското биенале]] во 2021 година (Приказни за Махалата), балетската претстава во Дубајската опера во 2021 година (Лазги - танц на душата и љубовта), 59-та Меѓународна уметничка изложба на Венециското биенале во 2022 година (значајното дело на Мухамед ибн Муса ал-Хваризми), Венециското биенале во 2023 година („Разградете заедно“), „Сјајот на узбекистанските оази“ во Лувр во 2022 година и други. == Личен живот == Мирзијоев има две сестри, полубрат и сестра. Мирзијоев е во брак со [[Зироат Мирзијоева]] со која има две ќерки, син и шест внуци. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|title=Biography of the candidate for President of Republic of Uzbekistan Shavkat Miromonovich Mirziyoyev|work=UN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928063143/https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|archive-date=28 September 2017|accessdate=27 September 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/pages/view/biography?menu_id=10|title=President of the Republic of Uzbekistan - Biography|language=en|accessdate=29 April 2024}}</ref> Нивната најстара ќерка, [[Саида Мирзијоева]], е на чело на претседателската администрација на Узбекистан од 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/en/2025/06/24/saida-mirziyoyeva/|title=Saida Mirziyoyeva appointed head of Presidential Administration of Uzbekistan|date=24 June 2025|work=gazeta.uz|language=en|accessdate=24 June 2025}}</ref> И најстариот зет [[Ојбек Турсунов]] и помладиот зет Отабек Умаров имале или моментално имаат позиции во администрацијата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://carnegie.ru/commentary/73122|title=Uzbekistan's New Balance of Forces|last=Sattarov|first=Rafael|work=Carnegie Moscow Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072312/https://carnegie.ru/commentary/73122|archive-date=13 February 2020|accessdate=29 October 2018}}</ref> Откако дошол на власт, Мирзијоев изградил нова резиденција за себе во областа Кибрај, која вклучува свој претседателски автопат, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|title=Uzbek President Starts Using New Residence East Of Tashkent|date=2 November 2018|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=6 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024105/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|archive-date=19 April 2019}}</ref> и ентериер украсен со аргентински мермерни плочи и кристали [[Сваровски]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|title=Uzbeks Angry After Homes Demolished To Build Mirziyoev's Presidential Palace, Highway|last=Baumgartner|first=Pete|date=28 October 2018|work=RFE/RL|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706092358/https://www.rferl.org/amp/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|archive-date=6 July 2019|accessdate=6 June 2019}}</ref> Во февруари 2021 година, било објавено дека Мирзијоев гради ексклузивен планински комплекс, вклучувајќи и нов резервоар. Комплексот, кој се наоѓа на околу 100 километри со автомобил од Ташкент, вклучува луксузна вила која била изградена специјално за Мирзијоев и неговите роднини. Два извори ја процениле цената на развојот на неколку стотици милиони долари, иако само неколку јавно достапни официјални документи се споменуваат комплексот и соседниот резервоар, кои во голема мера биле завршени до 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|title=The Uzbek President's Secret Mountain Hideaway|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706140141/https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> == Објавени дела == {| class="wikitable" !Година ! Наслов на узбечки јазик ! Наслов на македонски јазик ! Издавач ! Белешки |- | rowspan="2" | 2017 година | ''Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz'' | ''Ќе ја градиме нашата голема иднина заедно со нашите храбри и благородни луѓе'' | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Збирка говори и програмски изјави |- | ''Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik'' | ''Критичка анализа, строга дисциплина и лична одговорност'' | Претседателски публикации (Ташкент) | Врз основа на воведното обраќање пред Кабинетот на министри |- | 2020 година | ''Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi'' | ''Обраќање на претседателот на Република Узбекистан до Олиј Меџлис'' | rowspan="2" | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Годишно претседателско обраќање објавено како книга |- | 2024 | ''Hozirgi zamon va Yangi O'zbekiston'' | ''Актуелни времиња и Новиот Узбекистан'' | Собрани политички говори и стратешки текстови |} == Изборна историја == {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+Изборна историја на Шавкат Мирзијоев ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Година ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Позиција ! colspan="2" rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Партија ! colspan="4" style="background:#eaecf0;" | Добиени гласови ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Резултат |- ! style="background:#eaecf0;" | Вкупно ! style="background:#eaecf0;" | % ! style="background:#eaecf0;" | {{Крат|P|Position}} ! style="background:#eaecf0;" | Свинг |- ! 2016 година | rowspan="3" | Претседател на Узбекистан | rowspan="2" style="background:{{party color|Либерално-демократска партија на Узбекистан}};" | | rowspan="2" | ЛДПУ | 15.906.724 | 90,29% | 1-ви | {{Н/П}} | {{Won}} |- ! 2021 година | 12.988.964 | 80,31% | 1-ви | -9,98 | {{Won}} |- ! 2023 година | style="background:{{party color|Independent politician}};" | | [[Независен политичар|НП]] | 13.625.055 | 87,71% | 1-ви | +7,40 | {{Won}} |} == Награди == ; Национални * Ред „Мехнат шухрати“ <ref>{{cite web|url=http://prezident.uz/en/lists/pages/honors|title=Honors|website=prezident.uz|language=en|access-date=14 April 2018}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Нарачка „Фидокорона џизматлари учун“ ;Странски * {{ill|Орден Данакер|ru|Орден «Данакер»}} ([[Киргистан]], 22 ноември 2017)<ref>{{cite web|url=https://www.president.kg/en/novosti/10900_prezident_almazbek_atambaev_nagradil_prezidenta_uzbekistana_shavkata_mirzieeva_ordenom_danaker/ |title=Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты |publisher=President.kg |access-date=21 February 2019}}</ref> * Почесен граѓанин на [[Сеул]] ([[Јужна Кореја]], 14 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://president.uz/en/lists/view/1279|title=Shavkat Mirziyoyev was awarded the title of Honorary Citizen of Seoul|website=president.uz|language=en|access-date=14 April 2018|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024118/https://president.uz/en/lists/view/1279|url-status=live}}</ref> * Награда „За заслуги за Евроазија“ ([[Турција]], 24 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|title=Shavkat Mirziyoyev gets prize "For Merits to Eurasia"|date=24 April 2018|website=Trend.Az|access-date=19 May 2018|archive-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519205038/https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|url-status=live}}</ref> * [[Орден на пријателството (Казахстан)|Орден на пријателството]] ([[Казахстан]], 15 март 2018) * Почесен докторат од [[Универзитет Нагоја]] ([[Јапонија]], 18 декември 2019)<ref>{{Cite web|title=シャフカット・ミルジヨーエフ ウズベキスタン共和国大統領を本学にお迎えしました|url=https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|date=2019-12-20|access-date=8 July 2022|website=nagoya-u.ac.jp|language=ja|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628010506/https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shavkat Mirziyoyev receives Honorary Doctorate from Nagoya University|url=https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|date=2019-12-18|access-date=8 July 2022|website=kun.uz|language=|archive-date=7 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707190117/https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|url-status=live}}</ref> * [[Орден на круната (Таџикистан)|Орден на круната]] ([[Таџикистан]], 10 јуни 2021)<ref>{{Cite web|title=Яркое воплощение вечной и искренней дружбы народов двух стран|url=https://president.uz/ru/lists/view/4416|access-date=12 June 2021|website=president.uz|language=ru|archive-date=12 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612232438/https://president.uz/ru/lists/view/4416|url-status=live}}</ref> * [[Орден на Александар Невски]] ([[Русија]], 24 јули 2022)<ref>{{cite web | url=http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | title=Телефонный разговор с Президентом Узбекистана Шавкатом Мирзиёевым | date=24 July 2022 | access-date=24 July 2022 | archive-date=24 July 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220724205824/http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | url-status=live }}</ref> * Почесна значка на Заедницата на независни држави (13 октомври 2023) * [[Врховен орден на турскиот свет]] (3 ноември 2023) * Орден на Република Турција * [[Орден на Златниот орел]] ([[Казахстан]], 8 август 2024)<ref>{{cite web|url=https://en.inform.kz/news/kassym-jomart-tokayev-awards-shavkat-mirziyoyev-with-altyn-qyran-order-e4262f |title=Kassym-Jomart Tokayev awards Shavkat Mirziyoyev with Altyn Qyran Order |language=en |publisher=inform.kz |date=2024-08-08|access-date=2024-08-08}}</ref> * Орден „Дуслик“ ([[Татарстан]], 24 октомври 2024) * Голем офицер на [[Легија на честа]] ([[Франција]], 13 март 2025)<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/en/news/2025/03/13/shavkat-mirziyoyev-honored-with-frances-highest-state-award|title=Shavkat Mirziyoyev honored with France's highest state award|newspaper=Kun.uz|date=2025-03-15|access-date=2025-05-25}}</ref> * Орден „За неговиот придонес во развојот на соработката“ ([[Туркменистан]], 5 август 2025)<ref>{{cite web | title=Определены перспективные направления регионального партнёрства в интересах братских стран и народов | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca }}</ref> * Орден „Ан-Нахда“ ([[Јордан]], 26 август 2025)<ref>{{Cite web |last=UzDaily |title=O'zbekiston Prezidenti Iordaniyaning oliy nishoni - "An-Nahda" ordeni bilan mukofotlandi |url=https://www.uzdaily.uz/uz/ozbekiston-prezidenti-iordaniyaning-oliy-nishoni-an-nahda-ordeni-bilan-mukofotlandi/ |access-date=2025-10-07 |website=UzDaily.uz |language=uz}}</ref> * [[Пакистански орден]] ([[Пакистан]], 6 февруари 2026)<ref>{{Cite web |title=President of Uzbekistan awarded Pakistan's highest state honor – the Order of Nishan-e-Pakistan |url=https://president.uz/en/lists/view/8925 |access-date=2026-04-02 |website=president.uz |language=en}}</ref> [[Категорија:Велеофицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со текст на руски]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] rass75yvpo8trlcy67mnrp7mudt5tkm 5544733 5544732 2026-04-25T20:30:17Z Тиверополник 1815 /* Изборна историја */ 5544733 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Шавкат Мирзијоев | native_name = {{nobold|Шавкат Мирзиёев}} | native_name_lang = uz | image = Shavkat Mirziyoyev official portrait (cropped 2).jpg | caption = Официјален портрет, 2018 | alt = Мирзојев позира за фотографија на својот 61-ви роденден. | order = Втор | office = Претседател на Узбекистан | prime_minister = ''самиот тој''<br />[[Абдула Арипов]] | term_start = 14 декември 2016{{efn|[[вршител на должност]]: 8 септември – 14 декември 2016}} | term_end = | predecessor = {{ubl|[[Ислам Каримов]]|[[Нигматила Јулдашев]]}} | successor = | order1 = Трет | office1 = Премиер на Узбекистан | president1 = {{ubl|Ислам Каримов|Нигматила Јулдашев|''самиот тој''}} | deputy1 = {{ubl|Абдула Арипов|[[Ергаш Шојсматов]]}} | term_start1 = 12 декември 2003 | term_end1 = 14 декември 2016 | predecessor1 = [[Октир Султонов]] | successor1 = Абдула Арипов | office3 = Претседател на [[Организација на турски држави]] | term_start3 = 11 ноември 2022 | term_end3 = | predecessor3 = [[Ислам Каримов]] | successor5 = | birth_name = Шавкат Миромонович Мирзијоев | birth_date = {{birth date and age|1957|7|24|df=y}} | birth_place = [[Зомин]], Узбечка ССР, Советски Сојуз | death_date = | death_place = | party = [[Либерално-демократска партија на Узбекистан |ЛДП]] (2016–денес)) | other_party = {{ubl|[[Комунистичка партија на Узбекистан|КПУ]] (до 1991)|[[Национална демократска партија за саможртва|ФМДП]] (1991–2008)|[[Демократска партија за национална преродба на Узбекистан|ОʻзМТДП]] (2008–2016))}} | spouse = [[Зироат Мирзијоева]] | children = 3, вклучувајќи ја [[Сајида Мирзијоева]] | alma_mater = [[Ташкентски институт за наводнување и мелиорација]] | website = https://president.uz/en }} '''Шавкат Миромонович Мирзијоев''' {{Efn|{{Langx|uz|Шавкат Миромонович (Миромон ўғли) Мирзиёев|Shavkat Miromonovich (Miromon o‘g‘li) Mirziyoyev}}<br>{{IPA|uz|ʃɑfˈkɑt mirɔˈmɔnəvʲit͡ɕ (mirɔˈmɔn œɣˈlə) mirziˈjɔjɪf|pron}}<br> {{Langx|ru|Шавкат Миромонович Мирзиёев}}}} (роден на 24 јули 1957 година) -узбекистански политичар и втор [[претседател на Узбекистан]] од 2016 година. Како член на [[Либерално-демократска партија на Узбекистан|Либерално-демократската партија на Узбекистан]], тој бил трет [[Премиер на Узбекистан|премиер]] под претседателот [[Ислам Каримов]] од 2003 до 2016 година. Мирзијоев е и претседател на Организацијата на турски држави од 2022 година. Мирзијоев се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. Тој бил избран за пратеник на [[Врховен совет на Узбечка ССР|Врховниот совет на Узбечката ССР]] во 1990 година. Од средината на 1990-тите, тој раководел со неколку региони на Џизак и Самарканд како гувернер (хаким) пред да биде назначен за премиер од тогашниот претседател Каримов. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/uzbekistan-election-president.html|title=In a Year of Election Upsets, Uzbekistan Delivers the Expected|last=Nechepurenko|first=Ivan|date=2016-12-05|work=The New York Times|access-date=2023-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> По смртта на претседателот Каримов, Мирзијоев бил назначен за вршител на должноста претседател на Узбекистан на 8 септември 2016 година. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|title=Uzbekistan PM Mirziyoyev named interim president|date=8 September 2016|work=BBC News|access-date=9 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509070128/https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|archive-date=9 May 2019}}</ref> Потоа бил избран за целосен петгодишен мандат како претседател на изборите во 2016 година од Либерално-демократската партија на Узбекистан освојувајќи 88,6% од гласовите. Мирзијоев бил реизбран за втор петгодишен мандат со 80,3% од гласовите на претседателските избори во 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|title=Uzbekistan leader wins second term in 'not truly competitive' election|date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192302/https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|archive-date=25 October 2021|accessdate=29 October 2021}}</ref> а потоа повторно за обновен прв седумгодишен мандат со 87,7% од гласовите на предвремените претседателски избори во 2023 година како [[Независен политичар|независен]] кандидат, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/uzbekistan-president-election-mirziyoyev-bcf4537e283cfa65d9b95f45c588b094|title=Incumbent Uzbek president wins new term in snap election with token opposition|date=2023-07-10|work=AP News|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> откако уставниот амандман му дозволил законски да се кандидира по трет пат откако го ресетирал неговиот претседателски мандат. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/30/polls-close-uzbekistan-referendum-shavkat-mirziyoyev|title=Uzbekistan votes on clause that could extend president's rule to 2040|date=2023-04-30|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Под неговото претседателствување, Мирзијоев спровел низа либерални реформи во политичкиот систем и економијата на Узбекистан преку создавање поволна бизнис-клима, привлекување странски инвестиции и реинтегрирање на земјата во [[Светска трговска организација|СТО]], консолидација и единство на [[Средна Азија|средноазискиот]] регион преку решавање на итни прашања преку привлекување странски [[инвестиции]], развој на отворена надворешна политика и разновидна соработка со западните, европските, источните и блискоисточните земји, како и ослободување на политички затвореници, што било придружено со затворање на озлогласениот затвор Јаслик во 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2018-07-17/thaw-uzbekistan-reforms-president-mirziyoyev-0|title=Thaw in Uzbekistan. Reforms by President Mirziyoyev|last=Marszewski|first=Mariusz|date=2018-07-17|work=OSW Centre for Eastern Studies|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/features/2019/8/12/uzbekistan-closes-infamous-prison-but-experts-question-motive|title=Uzbekistan closes infamous prison, but experts question motive|last=Mirovalev|first=Mansur|date=2019-08-12|work=Al Jazeera|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> Кон крајот на 2021 година, тој објавил низа уставни реформи кои вклучувале заштита на [[Човекови права|човековите права]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thediplomat.com/2021/12/uzbek-president-sets-out-proposals-for-constitutional-reforms/|title=Uzbek President Sets Out Proposals for Constitutional Reforms|last=Putz|first=Catherine|date=2021-12-09|work=thediplomat.com|language=en-US|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/01/uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev-wins-referendum-on-extending-powers|title=Uzbekistan president wins referendum on extending powers|date=2023-05-01|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> кои биле ратификувани по уставниот референдум во 2023 година со огромна поддршка од 90,6%. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-referendum-constitutional-changes-mirziyoev/32386702.html|title=Uzbek Officials Say Constitutional Changes Extending President's Term Overwhelmingly Approved|date=2023-05-01|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2023-07-19|language=en}}</ref> Една од предложените промени првично вклучувала отстранување на правото на сецесија на полуавтономниот [[Каракалпакстан]], што довело до смртоносни немири во регионот во јули 2022 година, при што протестите биле брутално потиснати и резултирале со отфрлање на контроверзниот предлог. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62032801|title=Uzbekistan Karakalpakstan: At least 18 killed in unrest over right to secede|last=Jackson|first=Patrick|date=2022-07-04|work=BBC News|access-date=2023-07-19|last2=Fraser|first2=Simon|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Мирзијоев е роден на 24 јули 1957 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|title=АРХИВ САЙТА ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РФ В.В.ПУТИНА 2008-2012 - События|archive-url=https://archive.today/20120712132611/http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|archive-date=12 July 2012}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kommersant.ru/factbook/68880|title=Издательский дом Коммерсантъ|work=Kommersant|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104045122/http://www.kommersant.ru/factbook/68880|archive-date=4 November 2013}}</ref> во регионот Џизах во [[Узбечка Советска Социјалистичка Република|Узбечка ССР]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|title=Shavkat Mirziyoyev|work=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028015629/https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|archive-date=28 October 2021|accessdate=2021-10-31}}</ref> Некои медиуми тврделе дека тој всушност е роден во селото Јахтан во областа Ленинабад (денес Сугд) во [[Таџикистан]], па дури и непотврдени тврдења дека наводно бил Таџикистанец. По истрагата на неколку новинари, било откриено дека Јахтан е родниот дом на дедото на Мирзијоев од страната на неговиот татко, и дека самиот Мирзијоев е Узбекистанец, а не Таџик. <ref name="автоссылка1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fergananews.com/articles/9079|title=Выходец из таджикского кишлака? На малой родине отца Шавката Мирзиёева|publisher=ИА «Фергана.Ру»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.fergananews.com/articles/9079|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка2">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|title=Выходец из таджикского кишлака. На малой родине Шавката Мирзияева|publisher=TajInfo (источник AsiaPlus)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135639/https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|archive-date=9 August 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|date=11 February 2019|publisher=Фонд «Диалог Цивилизаций»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220164943/https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка4">{{Наведена мрежна страница|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|publisher=ASIA-Plus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163443/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка5">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|title=Ўзбекистон-Тожикистон: Мирзиёев қариндошлари - Президент жуда банд одам|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035939/https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка6">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/38118679|title=Тожикистонликлар: Мирзиёев ота-боболари юртини унутмасин|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035935/https://www.bbc.com/uzbek/38118679|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка7">{{Наведени вести|url=https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|title=27 йил Каримовнинг соясида юрган Мирзиёев ким?|date=14 October 2016|work=Озодлик Радиоси|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|archive-date=20 February 2020}}</ref> Неговиот татко, Миромон Мирзијоевич Мирзијоев, работел како [[лекар]] поголемиот дел од својот живот до смртта. Работел како главен лекар на амбулантата за туберкулоза во Замин. Оринбек Јокубов, братучед на Миромон, кој бил ветеран од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], станал [[Херој на Советскиот Сојуз]] во април 1944 година. Мајката на Шавкат, Марифат, починала на млада возраст од [[туберкулоза]], која ја добила во амбулантата за туберкулоза „Замин“, каде што работела како медицинска сестра. По смртта на неговата сопруга, Миромон Мирзијоев се оженил втор пат со жена од [[Татарстан]]. Во 1981 година, Мирзијоев дипломирал на Ташкентскиот институт за наводнување и мелиорација, а подоцна се стекнал со докторат по технолошки науки. <ref name="readus">{{Наведени вести|url=https://www.ridus.ru/news/230761.html|title=Организацией похорон Каримова займется его возможный преемник|last=Gakhokidze|first=Olga|date=2 September 2016|access-date=3 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805082635/https://www.ridus.ru/news/230761.html|archive-date=5 August 2020|publisher=Readus|language=ru}}</ref> Се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. На почетокот на 1990 година, бил избран за пратеник на Врховниот совет на последното законодавно тело на Узбекистанската ССР пред независноста на Узбекистан во 1991 година. Церемонијата се одржала во зградата на Сенатот и Државното законодавно собрание во Ташкент. == Политичка кариера == Во 1990 година, Мирзијоев бил назначен за заменик на Врховниот совет на републиката, каде бил беше претседател на Мандатната комисија. Во 1992 година, тој бил назначен за гувернер (''Хаким'') на округот Мирзо Улугбек во [[Ташкент]]. Од 1996 до 2001 година работел како хаким на регионот Џизах, а од 2001 до 2003 година како хаким на регионот Самарканд, придонесувајќи за нивниот социо-економски развој. <ref name="Pro">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|title=[ RADIO FREE EUROPE/ RADIO LIBERTY ]|work=www.rferl.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612210234/http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|archive-date=2008-06-12|accessdate=2025-10-07}}</ref> Тој бил номиниран за премиер од претседателот [[Ислам Каримов]] на 12 декември 2003 година, а бил одобрен од узбекистанскиот парламент. Тој го заменил премиерот [[Откир Султонов]]. Мирзијоев бил назначен за премиер на Република Узбекистан во 2003 година, а потоа бил повторно номиниран три пати (во 2005, 2010 и 2015 година) на оваа функција од двата дома на Олиј Меџлис. Во своите активности, Шавкат Мирзијоев придал посебно значење на економскиот развој на индустриска основа, подобрување на извозниот потенцијал на земјата, фундаментална преобразба на земјоделскиот сектор, особено преку обемен развој на земјоделските претпријатија, длабинска преработка на земјоделски производи, обезбедување прехранбена безбедност за нацијата и гарантирање на снабдувањето со стоки на населението по разумни цени. На 8 септември 2016 година, по смртта на [[Ислам Каримов]], врз основа на заедничка резолуција на Законодавно-правниот дом (Долен дом) и Сенатот на Узбекистан усвоена на заедничка седница, на Мирзијоев привремено му биле доделени должностите и овластувањата на [[претседател на Република Узбекистан]]. Како признание за долгогодишната работа во владата на републикаа, придонесот во развојот на земјата и подобрувањето на благосостојбата на народот, Шавкат Мирзијоев бил одликуван со Ордените „Мехнат шухрати“ („Слава на трудот“) и „Фидокорона ксизматлари учун“ („За несебична служба“). На 19 октомври 2016 година, Движењето на претприемачи и бизнисмени - Либерално-демократска партија на Узбекистан (UzLiDeP) го номинирала Мирзијоев за кандидат на претседателските избори. Шавкат Мирзијоев бил избран за претседател на Република Узбекистан со 88,61% од гласовите врз основа на резултатите од претседателските избори што се одржале на 4 декември 2016 година, официјално преземајќи ја функцијата на 14 декември 2016 година. На 24 октомври 2021 година, Шавкат Мирзијоев бил повторно избран за втор петгодишен мандат, освојувајќи 80,1% од гласовите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|title=Uzbekistan's Incumbent President Wins 2nd Term in Office - October 26, 2021|date=26 October 2021|work=Daily News Brief|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027104615/https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|archive-date=27 October 2021|accessdate=27 October 2021}}</ref> По уставната реформа, Мирзијоев победил на предвремените претседателски избори на 9 јули 2023 година со 87,05% од гласовите. == Претседателство == [[Податотека:Mirziyoyev_in_Kazakhstan_(2017-06-09).jpg|мини|Мирзијоев се ракува со [[Нурсултан Назарбаев]] на самитот на [[Шангајска организација за соработка|ШОС]] во 2017 година во [[Казахстан]]]] [[Податотека:Putin_Kuksaroy.jpg|мини|Мирзијоев со [[Владимир Путин]] во октомври 2018 година]] [[Податотека:Mirziyoyevning_Jahon_bankida_o'zbekistonliklar_bilan_uchrashuvi.jpg|мини|Мирзијоев со членови на узбекистанската американска дијаспора во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во мај 2018 година]] Член на [[Самаркандски клан|Самаркандскиот клан]], тој се сметал за еден од водечките потенцијални наследници на Ислам Каримов за претседател на Узбекистан. Се вели дека Мирзијоев имал пријателски односи со сопругата на Каримов, [[Татјана Каримова]], и претседателот на Советот за национална безбедност, [[Рустам Инојатов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|title=Uncertainty over President Islam Karimov's condition roils Uzbekistan|date=30 August 2016|work=[[Washington Post]]|access-date=1 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831102005/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|archive-date=31 August 2016}}</ref> Откако била објавена смртта на Каримов на 2 септември 2016 година, Мирзијоев бил назначен за шеф на комитетот што го организирал погребот на претседателот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kommersant.ru/doc/3080895|title=Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев|date=2 September 2016|publisher=Kommersant|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803235456/https://www.kommersant.ru/doc/3080895|archive-date=3 August 2020|accessdate=3 September 2016}}</ref> Тоа било сфатено како знак дека Мирзијоев ќе го наследи Каримов како претседател. На 8 септември 2016 година, тој бил назначен за привремен претседател на Узбекистан од страна на заедничка седница на двата дома на парламентот. Иако претседателот на Сенатот, Нигматила Јулдашев, била уставно назначена за наследник на Каримов, Јулдашев предложил Мирзијоев да ја преземе функцијата привремен претседател, со оглед на „долгогодишното искуство“ на Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|title=Reports: Uzbekistan Appoints Mirziyaev As Interim President|date=8 September 2016|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910004609/http://www.rferl.org/content/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|archive-date=10 September 2016}}</ref> Постоеле очекувања дека Мирзијоев ќе ги поправи односите на Узбекистан со [[Киргистан]] и [[Таџикистан]]. Тој започнал да решава долготраен граничен спор со Киргистан, а редовните летови меѓу главните градови на Узбекистан и Таџикистан требало да продолжат во јануари 2017 година за прв пат од 1992 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasianet.org/node/80721|title=Uzbekistan: Mirziyoyev Flirting With Regional Reset?|publisher=Eurasianet.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930173713/http://www.eurasianet.org/node/80721|archive-date=30 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|last=Farchy|first=Jack|date=5 December 2016|work=Financial Times|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Изборната комисија на 16 септември објавила дека Мирзијоев ќе се кандидира на претседателските избори во декември 2016 година како кандидат на Либерално-демократската партија. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyaev-running-december-election/27992694.html|title=Uzbekistan's Acting President To Run In December Election|date=2016-09-16|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2025-10-07|language=en}}</ref> Мирзијоев победил на изборите, одржани на 4 декември 2016 година, со 88,6% од гласовите според официјалните резултати, победувајќи три помалку значајни кандидати. Изборите биле опишани од ''„Економист“'' како лажни; весникот напишал дека склоноста на Мирзијоев била исто толку авторитарна како и онаа на Каримов и дека државните медиуми тврделе дека изборот бил помеѓу Мирзијоев, хаос или исламски радикализам. Исто така, се тврдело дека тројцата противници биле на гласачкото ливче само за да се одржи впечатокот за плурализам. [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] соопштила дека на изборите им недостасувал „вистински избор“, посочувајќи на случаи на полнење гласачки кутии и гласање преку други лица. <ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|title=Uzbekistan replaces one strongman with another|date=6 December 2016|work=[[The Economist]]|access-date=7 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207011853/http://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|archive-date=7 December 2016|issn=0013-0613}}</ref> На 12 декември 2016 година, вицепремиерот [[Абдула Арипов]] бил номиниран да ја преземе функцијата премиер од Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbek-party-nominates-deputy-cabinet-head-aripov-for-pm-idUSKBN14129K/|title=Uzbek party nominates deputy cabinet head Aripov for PM|date=2016-12-12|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-GB}}</ref> Мирзијоев положил заклетва како претседател на 14 декември, ветувајќи дека ќе „''продолжи со работата на мојот драг учител, големиот државник Ислам Каримов''“, а истовремено ветил „''многу промени во кабинетот''“. Арипов бил потврден за премиер од парламентот истиот ден; <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbekistans-new-leader-promises-major-government-reshuffle-idUSKBN14320Z/|title=Uzbekistan's new leader promises major government reshuffle|date=2016-12-14|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-US}}</ref> следувало реконструкција на кабинетот на 15 декември. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-azimov-loses-job-finance-ministry|title=Uzbekistan: Azimov Loses Job at Finance Ministry {{!}} Eurasianet|work=eurasianet.org|language=en|accessdate=2025-10-07}}</ref> На 6 март 2017 година, тој бил во државна посета на [[Туркменистан]]; тоа било неговото прво патување во странство по изборите. <ref>[http://prezident.uz/en/news/5525/]{{Мртва врска|date=February 2019}}</ref> === Домашни реформи === Во трите месеци по смртта на Ислам Каримов, Мирзијоев започнал да алудира на реформи на долгогодишните политики што ја попречувале узбечката економија и ја изолирале земјата на меѓународно ниво, па многу аналитичари верувале дека Мирзијоев ќе биде подобар претседател од неговиот претходник. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|title=Public receptions of President to be created in Uzbekistan|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024628/https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|archive-date=7 November 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|work=[[Financial Times]]|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Сепак, германското Сојузно Министерство за економска соработка и развој забележало дека „Народот на Узбекистан не игра никаква улога во процесите на политичко донесување одлуки. Досега, ниту едни парламентарни или претседателски избори одржани во постсоветскиот период не се сметаат за слободни или фер од страна на меѓународната заедница... Со оглед на чувствителната политичка ситуација во Узбекистан, активностите за развојна соработка таму се спроведуваат што е можно подалеку од владините кругови“. <ref>{{Наведени вести|url=http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|title=Uzbekistan|work=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130025101/http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|archive-date=30 November 2017|language=en}}</ref> Сепак, станале видливи некои позитивни резултати од неговото владеење. Узбекистан создал повеќе од 336.000 нови работни места во 2017 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|title=Over 336,000 new jobs created in Uzbekistan in 2017 - President|work=UzDaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234722/https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=26 December 2017}}</ref> Обемот на извозот се зголемил за речиси 15 проценти. Во 2018 година, вкупниот финансиски показател за извоз се очекува да изнесува 12,1 милијарди американски долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|title=Uzbekistan's exports to reach US$12.1 billion in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234656/https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> Тој го иницирал проектот „Ташкент Сити“, наменет за привлекување странски инвеститори во Узбекистан. Мирзијоев ветил дека ќе ги продолжи преговорите со [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] (СТО) за приклучување кон организацијата во 2018 година. Во неколку наврати, тој остро ја критикувал администрацијата и службениците во присуство на медиумите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|title=President: Uzbekistan to resume negotiations with WTO in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234501/https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 22 декември, за прв пат во историјата на земјата, Шавкат Мирзијоев упатил апел до парламентот. Неговиот говор траел четири часа. <ref>{{Наведени вести|url=http://qazaqtimes.com/en/article/30234|title=President of Uzbekistan: When I was Prime Minister I knew everything in my country|last=Zhalil|first=Madina|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182350/http://qazaqtimes.com/en/article/30234|archive-date=26 December 2017|language=en-US}}</ref> Тој изјавил:  {{blockquote|Некои ми велат дека не сум знаел за се во мојата земја кога бев премиер? Знаев се, но околината беше лоша. Сега отворено зборувам за тоа, дури и ако на некои не им се допаѓа. Неколку години таканаречените „стаорци“, „децата на некои луѓе“ направија многу за да го расипат инвестицискиот фонд на земјата. Корупцијата е вмешана во многу инвестициски проекти, а во некои проекти таа е 50%. Корупцијата имаше и во транспортната политика, и внатрешна и надворешна.}} [[Податотека:Secretary_Pompeo_Meets_with_President_of_Uzbekistan_Shavkat_Mirziyoyev_(42129787772).jpg|мини|[[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|Американскиот државен секретар]] [[Мајк Помпео]] се сретнал со претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, во [[Стејт департмент|Стејт департментот]] во [[Вашингтон]], на 17 мај 2018 година.]] Некои аналитичари сметаат дека Мирзијоев сака да влезе во историјата како реформатор. Тој ги отстранил поголемиот дел од функционерите на Каримов и ја повикал владата да вработи „''нови, млади луѓе кои ја сакаат својата земја''“. По една година на функцијата, Мирзијоев сè повеќе се оддалечува од политиката на својот претходник, што е особено видливо во неговата активна надворешна политика. Тој ги посетил сите узбечки региони и големи градови за да се запознае со спроведувањето на проектите и реформите што ги наредил. Многу аналитичари и западни медиуми го споредиле неговото владеење со кинескиот лидер [[Денг Сјаопинг]] или рускиот лидер [[Михаил Горбачов]]; неговото владеење е цитирано како „узбекистанска пролет“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|title=Why America must welcome the 'Uzbek Spring'|last=Sobhani|first=S. Rob|date=22 July 2018|work=[[The Washington Times]]|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190029/https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|archive-date=9 July 2021|author-link=Rob Sobhani}}</ref> На крајот од таа година, тој бил прогласен за „Азиец на годината 2018“ од страна на Азиското здружение на новинари (АЗН). <ref>{{Наведени вести|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|title=Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev named Asian of the Year|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|date=27 December 2018|work=The Economic Times|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106055156/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|archive-date=6 January 2019}}</ref> Во август 2019 година тој го затворил озлогласениот затвор Јаслик. <ref name="veconomist">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|title=Uzbekistan's new president closes Jaslyk prison camp|date=10 August 2019|work=[[The Economist]]|access-date=9 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809055901/https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|archive-date=9 August 2019}}</ref> Во јули 2021 година, портпаролот на Мирзијоев се обидел да создаде неизвесност околу тоа дали претседателот повторно ќе се кандидира на изборите. Било широко прифатено дека Мирзијоев не само што ќе учествува, туку и веројатно ќе победи на изборите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|title="Нужно подождать до конца июля". Шерзод Асадов — об объявлении кандидатов на выборы президента|date=21 June 2021|work=Газета.uz|language=ru-UZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706175005/https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|title=Paving The Way For The Uzbek President's Reselection|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713174550/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|archive-date=13 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> ==== Уставна реформа ==== На 1 јули 2022 година, во автономниот регион [[Каракалпакстан]] [[Протести во Каракалпакстан (2022)|избувнале протести]] поради предложените измени на [[Уставот на Узбекистан]], со кои ќе се укинел статусот на Каракалпакстан како автономен регион на Узбекистан и правото да се отцепи од Узбекистан преку референдум. Тие биле брутално потиснати, а најмалку 18 лица биле убиени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|title=Uzbekistan: End use of unlawful force against Karakalpakstan protesters|date=4 July 2022|work=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705122319/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|archive-date=5 July 2022|accessdate=4 July 2022}}</ref> Претседателот Мирзијоев отпатувал во Нукус на 2 јули, во средината на кризата. Тој објавил дека спорните уставни измени што влијаат на Каракалпакстан ќе бидат повлечени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ishr.org/uzbekistan-the-republic-of-karakalpakstan-and-the-2022-unrest/|title=Uzbekistan: The Republic of Karakalpakstan and the 2022 Unrest|work=ishr.org|accessdate=2025-10-07}}</ref> Ажурираниот Устав за прв пат го дефинира Узбекистан како социјална, секуларна и правна држава. Главните промени вклучуваат премин од принципот држава-општество-поединец кон поединец-општество-држава. Нормите што се однесуваат на општествените обврски на државата се тројно зголемени. Било нагласено дека обезбедувањето на човековите права и слободи претставува највисока цел на државата. Во април 2023 година, во Узбекистан бил одржан референдум за промена на уставот. Усвоените амандмани го зголемиле претседателскиот мандат од 5 на 7 години. Бројот на мандати е сè уште ограничен на два, но поради промена на уставот, претходните претседателски мандати на Мирзијоев не се бројат. Кратко потоа, шефот на државата распишал предвремени избори. Тие биле распишени за 9 јули 2023 година. а Мирзијоев победил со 87% од гласовите, при излезност од речиси 80%. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/6095982|title=Мирзиёев переизбран президентом Узбекистана|date=2023-07-10|work=[[Kommersant]]|language=ru}}</ref> === Надворешна политика === [[Податотека:CIS_leadership_meeting_(2021-12-28).jpg|мини|Состанок на раководството на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во 2021 година]] Надворешната политика на Мирзијоев е многу поотворена од политиката на неговиот претходник. Узбекистан практично бил под меѓународна изолација по масакрот во Андиџан во 2005 година, а Каримов ретко патувал надвор од Средна Азија и другите земји од ЗНД. Мирзијоев ветил дека ќе води активна надворешна политика на почетокот на својот мандат. Во текот на првите 10 месеци од неговиот мандат, Мирзијоев ги посети [[Казахстан]] четири пати, [[Туркменистан]] три пати, Русија два пати, како и Кина, [[Саудиска Арабија]], САД, Турција и [[Киргистан]] Во различни пригоди, тој се сретна лсо претседателите на [[Иран]], [[Азербејџан]], [[Авганистан]], [[Таџикистан]], [[Бугарија]], [[Белорусија]] и со [[Шпанска монархија|кралот на Шпанија]]. За време на самитот на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во [[Ташкент]] во ноември 2017 година, тој се сретнал со осум премиери на странски земји. ==== Регионална политика ==== [[Податотека:Shanghai_Cooperation_Organization_member_states_Summit_gets_underway_in_Samarkand_02.jpg|мини|Мирзијоев на самитот на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во 2022 година во Самарканд]] Едно од неговите најзначајни достигнувања во надворешната политика е постепеното подобрување на односите со Киргистан и Таџикистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|title=Uzbekistan: Are Things any Better under Shavkat Mirziyoyev?|date=17 April 2017|work=International Policy Digest|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234554/https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|archive-date=14 April 2018|language=en-US}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://carnegie.ru/commentary/66493|title=Will Mirziyoyev Bring Change to Uzbekistan?|last=Dubnov|first=Arkady|work=Carnegie Moscow Center|access-date=14 April 2018|language=en}}</ref> На 5 септември 2017 година, само 3 дена по годишнината од смртта на неговиот претходник, тој остварил историска посета на Киргистан. Ова претставувало првата државна посета на узбечки претседател на соседната земја од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|title=Президент Узбекистана 5-6 сентября посетит Кыргызстан|work=UzDaily|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630214125/https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|archive-date=30 June 2018|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 19 септември 2017 година, Мирзијоев за прв пат се обратил пред [[Генерално собрание на Обединетите нации|Генералното собрание на ОН]]. Во 2018 година, голем број странски лидери го посетиле или биле очекувани во Узбекистан, вклучувајќи го египетскиот претседател [[Абдел Фатах ел-Сиси]], турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]] и белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]], чија посета се одржа во септември и била негова прва државна посета на земјата по 24 години. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|title=找不到页面|work=en.minskdaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312144243/http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|archive-date=12 March 2018|accessdate=24 February 2018}}</ref> Во март 2018 година, Мирзијоев ја посетил Таџикистан, што го направил првиот узбечки претседател кој извршил државна посета на[[Душанбе]] од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://m.akipress.com/photo%3A826/%26|title=Mirziyoyev's first ever visit to Dushanbe - AKIpress News Agency|work=m.akipress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024109/https://m.akipress.com/photo:826/%26|archive-date=19 April 2019|accessdate=14 April 2018}}</ref> Во март 2019 година, Мирзијоев остварил телефонски разговор со [[Нурсултан Назарбаев]], кој поднел оставка од функцијата тој ден. Во него, тој изразил жалење до поранешниот претседател, велејќи дека тој е „одличен политичар“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/lists/view/2438|title=Shavkat Mirziyoyev Talks with the First President of Kazakhstan on the Phone|work=president.uz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320231415/https://president.uz/en/lists/view/2438|archive-date=20 March 2019|accessdate=20 March 2019}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inform.kz/en/article/3509084|title=Shavkat Mirziyoyev: Nursultan Nazarbayev is a great politician|date=19 March 2019|work=Inform.kz}}{{Мртва врска|date=March 2026}}</ref> За време на посетата на [[Абу Даби]] во март 2019 година, Мирзијоев ги напуштил разговорите со престолонаследникот [[Мохамед бин Зајед]] за договори вредни над 10 милијарди долари за инфраструктура, алтернативна енергија и земјоделство, како и договори во други сфери. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|title=Mirziyoyev comes away from UAE visit with multibillion dollar promises|work=vestnikkavkaza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183056/https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|archive-date=9 July 2021|accessdate=6 July 2021}}</ref> [[Податотека:Мацква.ру,_репортаж_с_Парада_Победы_2023_на_Красной_площади,_фото_21.jpg|мини|Мирзијоев, Емомали Рахмон, Касим-Џомарт Токаев и други постсоветски лидери на парадата по повод Денот на победата во Москва на 9 мај 2023 година]] Во 2022 година, Узбекистан бил домаќин на 22-от самит на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во [[Самарканд]]. За време на самитот, на кој присуствувале светските лидери: турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]], рускиот претседател [[Владимир Путин]], кинескиот претседател [[Си Ѓинпинг]], иранскиот претседател [[Ебрахим Раиси]], азербејџанскиот претседател [[Илхам Алиев]], претседателите на Узбекистан, Таџикистан, Киргистан и Монголија, како и премиерите на Пакистан и Индија, било забележано дека кинеските и индиските лидери го критикувале претседателот Путин за неговата улога во Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|title=Perspectives: China cements its dominance in Central Asia|work=Eurasianet|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073332/https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> Во подготовка за Самитот, претседателот наредил градот да се реконструира. Ова вклучувало изградба на нов меѓународен аеродром <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|title=How has Samarkand changed before the SCO summit?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073333/https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> и туристички комплекс кој добил мешани критики. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|title='The sort of resort an alien who has never been on holiday might build'|last=Innes-Smith|first=James|date=29 November 2022|work=The Telegraph|access-date=20 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073321/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|archive-date=20 December 2022}}</ref> ==== Авганистан ==== Мирзијоев, исто така, презел важна улога во Авганистан, нудејќи се да биде домаќин на мировни преговори меѓу владата и [[Талибанци|Талибанците]] од март 2018 година. Во текот на неделата од 6 до 10 август 2018 година, делегација на Талибанците го посетила [[Ташкент]], на барање на Мирзијоев, за да разговара за прашања поврзани со транспортот, енергетиката и мирот во Авганистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|title=Afghan Taliban delegation visits Uzbekistan to talk security, power lines|date=12 August 2018|work=Reuters|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222042109/https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|archive-date=22 February 2019|via=mobile.reuters.com}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|title=Taliban travel from Afghanistan to Uzbekistan for talks|date=12 August 2018|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812061518/https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|archive-date=12 August 2018}}</ref> Мирзијоев присуствувал на меѓународниот инвестициски самит „Вибрант Гуџарат“ како клучен гостин, станувајќи првиот лидер од Средна Азија што учествувал како партнер на самитот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|title=Uzbekistan President to be Chief Guest at Vibrant Gujarat Summit|last=Langa|first=Mahesh|date=15 January 2019|work=The Hindu|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232917/https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|archive-date=7 November 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> На почетокот на 2019 година, било објавено дека Мирзијоев планира да посети 36 земји во официјални посети во текот на целата година. [[Податотека:Secretary_Blinken_Meets_with_Uzbek_President_Mirziyoyev_(52719745848).jpg|мини|Мирзијоев со државниот секретар на САД[[Ентони Блинкен|, Ентони Блинкен,]] на 1 март 2023 година]] === Културна политика === Во октомври 2020 година, Мирзијоев издал декрет за забрзување на целосната латинизација на [[Узбечки јазик|узбечкиот јазик]], во кој се дефинирал јазичната политика за периодот 2020-30 година, додека земјата продолжува со повремени обиди за реформирање на узбечкиот јазик и проширување на неговата употреба. Некои од главните делови од дипломата повикувале на развој на патна карта за целосен премин кон [[Узбечка азбука|узбечката азбука]] основана на латиницата, како и на владините претставници до април 2021 година да бидат сертифицирани за познавање на узбечкиот јазик. <ref name="quickenlatin" /> Историското и културното наследство на Узбекистан е широко промовирано преку напорите на културната дипломатија. Уметничките, културните и архитектонските дела на Узбекистан биле претставени на [[Венециско биенале за архитектура|Венециското биенале]] во 2021 година (Приказни за Махалата), балетската претстава во Дубајската опера во 2021 година (Лазги - танц на душата и љубовта), 59-та Меѓународна уметничка изложба на Венециското биенале во 2022 година (значајното дело на Мухамед ибн Муса ал-Хваризми), Венециското биенале во 2023 година („Разградете заедно“), „Сјајот на узбекистанските оази“ во Лувр во 2022 година и други. == Личен живот == Мирзијоев има две сестри, полубрат и сестра. Мирзијоев е во брак со [[Зироат Мирзијоева]] со која има две ќерки, син и шест внуци. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|title=Biography of the candidate for President of Republic of Uzbekistan Shavkat Miromonovich Mirziyoyev|work=UN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928063143/https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|archive-date=28 September 2017|accessdate=27 September 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/pages/view/biography?menu_id=10|title=President of the Republic of Uzbekistan - Biography|language=en|accessdate=29 April 2024}}</ref> Нивната најстара ќерка, [[Саида Мирзијоева]], е на чело на претседателската администрација на Узбекистан од 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/en/2025/06/24/saida-mirziyoyeva/|title=Saida Mirziyoyeva appointed head of Presidential Administration of Uzbekistan|date=24 June 2025|work=gazeta.uz|language=en|accessdate=24 June 2025}}</ref> И најстариот зет [[Ојбек Турсунов]] и помладиот зет Отабек Умаров имале или моментално имаат позиции во администрацијата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://carnegie.ru/commentary/73122|title=Uzbekistan's New Balance of Forces|last=Sattarov|first=Rafael|work=Carnegie Moscow Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072312/https://carnegie.ru/commentary/73122|archive-date=13 February 2020|accessdate=29 October 2018}}</ref> Откако дошол на власт, Мирзијоев изградил нова резиденција за себе во областа Кибрај, која вклучува свој претседателски автопат, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|title=Uzbek President Starts Using New Residence East Of Tashkent|date=2 November 2018|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=6 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024105/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|archive-date=19 April 2019}}</ref> и ентериер украсен со аргентински мермерни плочи и кристали [[Сваровски]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|title=Uzbeks Angry After Homes Demolished To Build Mirziyoev's Presidential Palace, Highway|last=Baumgartner|first=Pete|date=28 October 2018|work=RFE/RL|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706092358/https://www.rferl.org/amp/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|archive-date=6 July 2019|accessdate=6 June 2019}}</ref> Во февруари 2021 година, било објавено дека Мирзијоев гради ексклузивен планински комплекс, вклучувајќи и нов резервоар. Комплексот, кој се наоѓа на околу 100 километри со автомобил од Ташкент, вклучува луксузна вила која била изградена специјално за Мирзијоев и неговите роднини. Два извори ја процениле цената на развојот на неколку стотици милиони долари, иако само неколку јавно достапни официјални документи се споменуваат комплексот и соседниот резервоар, кои во голема мера биле завршени до 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|title=The Uzbek President's Secret Mountain Hideaway|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706140141/https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> == Објавени дела == {| class="wikitable" !Година ! Наслов на узбечки јазик ! Наслов на македонски јазик ! Издавач ! Белешки |- | rowspan="2" | 2017 година | ''Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz'' | ''Ќе ја градиме нашата голема иднина заедно со нашите храбри и благородни луѓе'' | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Збирка говори и програмски изјави |- | ''Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik'' | ''Критичка анализа, строга дисциплина и лична одговорност'' | Претседателски публикации (Ташкент) | Врз основа на воведното обраќање пред Кабинетот на министри |- | 2020 година | ''Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi'' | ''Обраќање на претседателот на Република Узбекистан до Олиј Меџлис'' | rowspan="2" | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Годишно претседателско обраќање објавено како книга |- | 2024 | ''Hozirgi zamon va Yangi O'zbekiston'' | ''Актуелни времиња и Новиот Узбекистан'' | Собрани политички говори и стратешки текстови |} == Изборна историја == {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+Изборна историја на Шавкат Мирзијоев ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Година ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Позиција ! colspan="2" rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Партија ! colspan="4" style="background:#eaecf0;" | Добиени гласови ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Резултат |- ! style="background:#eaecf0;" | Вкупно ! style="background:#eaecf0;" | % ! style="background:#eaecf0;" | {{Крат|П|Позиција}} ! style="background:#eaecf0;" | Свинг |- ! 2016 година | rowspan="3" | Претседател на Узбекистан | rowspan="2" style="background:{{party color|Либерално-демократска партија на Узбекистан}};" | | rowspan="2" | ЛДПУ | 15.906.724 | 90,29% | 1-ви | {{Н/П}} | {{Won}} |- ! 2021 година | 12.988.964 | 80,31% | 1-ви | -9,98 | {{Won}} |- ! 2023 година | style="background:{{party color|Independent politician}};" | | [[Независен политичар|НП]] | 13.625.055 | 87,71% | 1-ви | +7,40 | {{Won}} |} == Награди == ; Национални * Ред „Мехнат шухрати“ <ref>{{cite web|url=http://prezident.uz/en/lists/pages/honors|title=Honors|website=prezident.uz|language=en|access-date=14 April 2018}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Нарачка „Фидокорона џизматлари учун“ ;Странски * {{ill|Орден Данакер|ru|Орден «Данакер»}} ([[Киргистан]], 22 ноември 2017)<ref>{{cite web|url=https://www.president.kg/en/novosti/10900_prezident_almazbek_atambaev_nagradil_prezidenta_uzbekistana_shavkata_mirzieeva_ordenom_danaker/ |title=Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты |publisher=President.kg |access-date=21 February 2019}}</ref> * Почесен граѓанин на [[Сеул]] ([[Јужна Кореја]], 14 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://president.uz/en/lists/view/1279|title=Shavkat Mirziyoyev was awarded the title of Honorary Citizen of Seoul|website=president.uz|language=en|access-date=14 April 2018|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024118/https://president.uz/en/lists/view/1279|url-status=live}}</ref> * Награда „За заслуги за Евроазија“ ([[Турција]], 24 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|title=Shavkat Mirziyoyev gets prize "For Merits to Eurasia"|date=24 April 2018|website=Trend.Az|access-date=19 May 2018|archive-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519205038/https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|url-status=live}}</ref> * [[Орден на пријателството (Казахстан)|Орден на пријателството]] ([[Казахстан]], 15 март 2018) * Почесен докторат од [[Универзитет Нагоја]] ([[Јапонија]], 18 декември 2019)<ref>{{Cite web|title=シャフカット・ミルジヨーエフ ウズベキスタン共和国大統領を本学にお迎えしました|url=https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|date=2019-12-20|access-date=8 July 2022|website=nagoya-u.ac.jp|language=ja|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628010506/https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shavkat Mirziyoyev receives Honorary Doctorate from Nagoya University|url=https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|date=2019-12-18|access-date=8 July 2022|website=kun.uz|language=|archive-date=7 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707190117/https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|url-status=live}}</ref> * [[Орден на круната (Таџикистан)|Орден на круната]] ([[Таџикистан]], 10 јуни 2021)<ref>{{Cite web|title=Яркое воплощение вечной и искренней дружбы народов двух стран|url=https://president.uz/ru/lists/view/4416|access-date=12 June 2021|website=president.uz|language=ru|archive-date=12 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612232438/https://president.uz/ru/lists/view/4416|url-status=live}}</ref> * [[Орден на Александар Невски]] ([[Русија]], 24 јули 2022)<ref>{{cite web | url=http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | title=Телефонный разговор с Президентом Узбекистана Шавкатом Мирзиёевым | date=24 July 2022 | access-date=24 July 2022 | archive-date=24 July 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220724205824/http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | url-status=live }}</ref> * Почесна значка на Заедницата на независни држави (13 октомври 2023) * [[Врховен орден на турскиот свет]] (3 ноември 2023) * Орден на Република Турција * [[Орден на Златниот орел]] ([[Казахстан]], 8 август 2024)<ref>{{cite web|url=https://en.inform.kz/news/kassym-jomart-tokayev-awards-shavkat-mirziyoyev-with-altyn-qyran-order-e4262f |title=Kassym-Jomart Tokayev awards Shavkat Mirziyoyev with Altyn Qyran Order |language=en |publisher=inform.kz |date=2024-08-08|access-date=2024-08-08}}</ref> * Орден „Дуслик“ ([[Татарстан]], 24 октомври 2024) * Голем офицер на [[Легија на честа]] ([[Франција]], 13 март 2025)<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/en/news/2025/03/13/shavkat-mirziyoyev-honored-with-frances-highest-state-award|title=Shavkat Mirziyoyev honored with France's highest state award|newspaper=Kun.uz|date=2025-03-15|access-date=2025-05-25}}</ref> * Орден „За неговиот придонес во развојот на соработката“ ([[Туркменистан]], 5 август 2025)<ref>{{cite web | title=Определены перспективные направления регионального партнёрства в интересах братских стран и народов | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca }}</ref> * Орден „Ан-Нахда“ ([[Јордан]], 26 август 2025)<ref>{{Cite web |last=UzDaily |title=O'zbekiston Prezidenti Iordaniyaning oliy nishoni - "An-Nahda" ordeni bilan mukofotlandi |url=https://www.uzdaily.uz/uz/ozbekiston-prezidenti-iordaniyaning-oliy-nishoni-an-nahda-ordeni-bilan-mukofotlandi/ |access-date=2025-10-07 |website=UzDaily.uz |language=uz}}</ref> * [[Пакистански орден]] ([[Пакистан]], 6 февруари 2026)<ref>{{Cite web |title=President of Uzbekistan awarded Pakistan's highest state honor – the Order of Nishan-e-Pakistan |url=https://president.uz/en/lists/view/8925 |access-date=2026-04-02 |website=president.uz |language=en}}</ref> [[Категорија:Велеофицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со текст на руски]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] jzb36ju7826wrkezmxm8h7m9fdegdc0 5544735 5544733 2026-04-25T20:34:08Z Тиверополник 1815 5544735 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Шавкат Мирзијоев | native_name = {{nobold|Шавкат Мирзиёев}} | native_name_lang = uz | image = Shavkat Mirziyoyev official portrait (cropped 2).jpg | caption = Официјален портрет, 2018 | alt = Мирзојев позира за фотографија на својот 61-ви роденден. | order = Втор | office = Претседател на Узбекистан | prime_minister = ''самиот тој''<br />[[Абдула Арипов]] | term_start = 14 декември 2016{{efn|[[вршител на должност]]: 8 септември – 14 декември 2016}} | term_end = | predecessor = {{ubl|[[Ислам Каримов]]|[[Нигматила Јулдашев]]}} | successor = | order1 = Трет | office1 = Премиер на Узбекистан | president1 = {{ubl|Ислам Каримов|Нигматила Јулдашев|''самиот тој''}} | deputy1 = {{ubl|Абдула Арипов|[[Ергаш Шојсматов]]}} | term_start1 = 12 декември 2003 | term_end1 = 14 декември 2016 | predecessor1 = [[Октир Султонов]] | successor1 = Абдула Арипов | office3 = Претседател на [[Организација на турски држави]] | term_start3 = 11 ноември 2022 | term_end3 = | predecessor3 = [[Ислам Каримов]] | successor5 = | birth_name = Шавкат Миромонович Мирзијоев | birth_date = {{birth date and age|1957|7|24|df=y}} | birth_place = [[Зомин]], Узбечка ССР, Советски Сојуз | death_date = | death_place = | party = [[Либерално-демократска партија на Узбекистан |ЛДП]] (2016–денес)) | other_party = {{ubl|[[Комунистичка партија на Узбекистан|КПУ]] (до 1991)|[[Национална демократска партија за саможртва|ФМДП]] (1991–2008)|[[Демократска партија за национална преродба на Узбекистан|ОʻзМТДП]] (2008–2016))}} | spouse = [[Зироат Мирзијоева]] | children = 3, вклучувајќи ја [[Сајида Мирзијоева]] | alma_mater = [[Ташкентски институт за наводнување и мелиорација]] | website = https://president.uz/en }} '''Шавкат Миромонович Мирзијоев''' {{Efn|{{Langx|uz|Шавкат Миромонович (Миромон ўғли) Мирзиёев|Shavkat Miromonovich (Miromon o‘g‘li) Mirziyoyev}}<br>{{IPA|uz|ʃɑfˈkɑt mirɔˈmɔnəvʲit͡ɕ (mirɔˈmɔn œɣˈlə) mirziˈjɔjɪf|pron}}<br> {{Langx|ru|Шавкат Миромонович Мирзиёев}}}} (роден на {{роден на|24|јули|1957}} година) — узбекистански политичар и втор [[претседател на Узбекистан]] од 2016 година. Како член на [[Либерално-демократска партија на Узбекистан|Либерално-демократската партија на Узбекистан]], тој бил трет [[Премиер на Узбекистан|премиер]] под претседателот [[Ислам Каримов]] од 2003 до 2016 година. Мирзијоев е и претседател на Организацијата на турски држави од 2022 година. Мирзијоев се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. Тој бил избран за пратеник на [[Врховен совет на Узбечка ССР|Врховниот совет на Узбечката ССР]] во 1990 година. Од средината на 1990-тите, тој раководел со неколку региони на Џизак и Самарканд како гувернер (хаким) пред да биде назначен за премиер од тогашниот претседател Каримов. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/uzbekistan-election-president.html|title=In a Year of Election Upsets, Uzbekistan Delivers the Expected|last=Nechepurenko|first=Ivan|date=2016-12-05|work=The New York Times|access-date=2023-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> По смртта на претседателот Каримов, Мирзијоев бил назначен за вршител на должноста претседател на Узбекистан на 8 септември 2016 година. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|title=Uzbekistan PM Mirziyoyev named interim president|date=8 September 2016|work=BBC News|access-date=9 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509070128/https://www.bbc.com/news/world-asia-37310718|archive-date=9 May 2019}}</ref> Потоа бил избран за целосен петгодишен мандат како претседател на изборите во 2016 година од Либерално-демократската партија на Узбекистан освојувајќи 88,6% од гласовите. Мирзијоев бил реизбран за втор петгодишен мандат со 80,3% од гласовите на претседателските избори во 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|title=Uzbekistan leader wins second term in 'not truly competitive' election|date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192302/https://www.euronews.com/2021/10/25/uzbekistan-leader-wins-second-term-in-not-truly-competitive-election|archive-date=25 October 2021|accessdate=29 October 2021}}</ref> а потоа повторно за обновен прв седумгодишен мандат со 87,7% од гласовите на предвремените претседателски избори во 2023 година како [[Независен политичар|независен]] кандидат, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://apnews.com/article/uzbekistan-president-election-mirziyoyev-bcf4537e283cfa65d9b95f45c588b094|title=Incumbent Uzbek president wins new term in snap election with token opposition|date=2023-07-10|work=AP News|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> откако уставниот амандман му дозволил законски да се кандидира по трет пат откако го ресетирал неговиот претседателски мандат. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/apr/30/polls-close-uzbekistan-referendum-shavkat-mirziyoyev|title=Uzbekistan votes on clause that could extend president's rule to 2040|date=2023-04-30|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Под неговото претседателствување, Мирзијоев спровел низа либерални реформи во политичкиот систем и економијата на Узбекистан преку создавање поволна бизнис-клима, привлекување странски инвестиции и реинтегрирање на земјата во [[Светска трговска организација|СТО]], консолидација и единство на [[Средна Азија|средноазискиот]] регион преку решавање на итни прашања преку привлекување странски [[инвестиции]], развој на отворена надворешна политика и разновидна соработка со западните, европските, источните и блискоисточните земји, како и ослободување на политички затвореници, што било придружено со затворање на озлогласениот затвор Јаслик во 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2018-07-17/thaw-uzbekistan-reforms-president-mirziyoyev-0|title=Thaw in Uzbekistan. Reforms by President Mirziyoyev|last=Marszewski|first=Mariusz|date=2018-07-17|work=OSW Centre for Eastern Studies|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aljazeera.com/features/2019/8/12/uzbekistan-closes-infamous-prison-but-experts-question-motive|title=Uzbekistan closes infamous prison, but experts question motive|last=Mirovalev|first=Mansur|date=2019-08-12|work=Al Jazeera|language=en|accessdate=2023-07-19}}</ref> Кон крајот на 2021 година, тој објавил низа уставни реформи кои вклучувале заштита на [[Човекови права|човековите права]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thediplomat.com/2021/12/uzbek-president-sets-out-proposals-for-constitutional-reforms/|title=Uzbek President Sets Out Proposals for Constitutional Reforms|last=Putz|first=Catherine|date=2021-12-09|work=thediplomat.com|language=en-US|accessdate=2023-07-19}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/world/2023/may/01/uzbekistan-president-shavkat-mirziyoyev-wins-referendum-on-extending-powers|title=Uzbekistan president wins referendum on extending powers|date=2023-05-01|work=The Guardian|access-date=2023-07-19|agency=Agence France-Presse|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> кои биле ратификувани по уставниот референдум во 2023 година со огромна поддршка од 90,6%. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-referendum-constitutional-changes-mirziyoev/32386702.html|title=Uzbek Officials Say Constitutional Changes Extending President's Term Overwhelmingly Approved|date=2023-05-01|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2023-07-19|language=en}}</ref> Една од предложените промени првично вклучувала отстранување на правото на сецесија на полуавтономниот [[Каракалпакстан]], што довело до смртоносни немири во регионот во јули 2022 година, при што протестите биле брутално потиснати и резултирале со отфрлање на контроверзниот предлог. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-62032801|title=Uzbekistan Karakalpakstan: At least 18 killed in unrest over right to secede|last=Jackson|first=Patrick|date=2022-07-04|work=BBC News|access-date=2023-07-19|last2=Fraser|first2=Simon|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Мирзијоев е роден на 24 јули 1957 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|title=АРХИВ САЙТА ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ПРАВИТЕЛЬСТВА РФ В.В.ПУТИНА 2008-2012 - События|archive-url=https://archive.today/20120712132611/http://premier.gov.ru/visits/world/6053/info/1809/|archive-date=12 July 2012}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kommersant.ru/factbook/68880|title=Издательский дом Коммерсантъ|work=Kommersant|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104045122/http://www.kommersant.ru/factbook/68880|archive-date=4 November 2013}}</ref> во регионот Џизах во [[Узбечка Советска Социјалистичка Република|Узбечка ССР]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|title=Shavkat Mirziyoyev|work=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028015629/https://www.britannica.com/biography/Shavkat-Mirziyoyev|archive-date=28 October 2021|accessdate=2021-10-31}}</ref> Некои медиуми тврделе дека тој всушност е роден во селото Јахтан во областа Ленинабад (денес Сугд) во [[Таџикистан]], па дури и непотврдени тврдења дека наводно бил Таџикистанец. По истрагата на неколку новинари, било откриено дека Јахтан е родниот дом на дедото на Мирзијоев од страната на неговиот татко, и дека самиот Мирзијоев е Узбекистанец, а не Таџик. <ref name="автоссылка1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fergananews.com/articles/9079|title=Выходец из таджикского кишлака? На малой родине отца Шавката Мирзиёева|publisher=ИА «Фергана.Ру»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.fergananews.com/articles/9079|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка2">{{Наведена мрежна страница|url=https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|title=Выходец из таджикского кишлака. На малой родине Шавката Мирзияева|publisher=TajInfo (источник AsiaPlus)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135639/https://news.tajinfo.org/2016/09/02/vyhodets-iz-tadzhikskogo-kishlaka-na-mal/|archive-date=9 August 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|date=11 February 2019|publisher=Фонд «Диалог Цивилизаций»|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220164943/https://www.dialog.tj/news/tadzhikskie-rodstvenniki-mirzijoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskikh-kornyakh|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка4">{{Наведена мрежна страница|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|title=Таджикские родственники Мирзиёева рассказали о его крестьянских корнях|publisher=ASIA-Plus|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163443/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20190211/tadzhikskie-rodstvenniki-mirziyoeva-rasskazali-o-ego-krestyanskih-kornyah|archive-date=20 February 2020|accessdate=20 February 2020}}</ref> <ref name="автоссылка5">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|title=Ўзбекистон-Тожикистон: Мирзиёев қариндошлари - Президент жуда банд одам|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035939/https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-47199688|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка6">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/uzbek/38118679|title=Тожикистонликлар: Мирзиёев ота-боболари юртини унутмасин|work=BBC News O'zbek|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129035935/https://www.bbc.com/uzbek/38118679|archive-date=29 November 2020|publisher=BBC O'zbek}}</ref> <ref name="автоссылка7">{{Наведени вести|url=https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|title=27 йил Каримовнинг соясида юрган Мирзиёев ким?|date=14 October 2016|work=Озодлик Радиоси|access-date=20 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220163436/https://www.ozodlik.org/a/27982180.html|archive-date=20 February 2020}}</ref> Неговиот татко, Миромон Мирзијоевич Мирзијоев, работел како [[лекар]] поголемиот дел од својот живот до смртта. Работел како главен лекар на амбулантата за туберкулоза во Замин. Оринбек Јокубов, братучед на Миромон, кој бил ветеран од [[Втора светска војна|Втората светска војна]], станал [[Херој на Советскиот Сојуз]] во април 1944 година. Мајката на Шавкат, Марифат, починала на млада возраст од [[туберкулоза]], која ја добила во амбулантата за туберкулоза „Замин“, каде што работела како медицинска сестра. По смртта на неговата сопруга, Миромон Мирзијоев се оженил втор пат со жена од [[Татарстан]]. Во 1981 година, Мирзијоев дипломирал на Ташкентскиот институт за наводнување и мелиорација, а подоцна се стекнал со докторат по технолошки науки. <ref name="readus">{{Наведени вести|url=https://www.ridus.ru/news/230761.html|title=Организацией похорон Каримова займется его возможный преемник|last=Gakhokidze|first=Olga|date=2 September 2016|access-date=3 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805082635/https://www.ridus.ru/news/230761.html|archive-date=5 August 2020|publisher=Readus|language=ru}}</ref> Се приклучил на [[Комунистичка партија на Советскиот Сојуз|Комунистичката партија на Советскиот Сојуз]] кон крајот на 1980-тите. На почетокот на 1990 година, бил избран за пратеник на Врховниот совет на последното законодавно тело на Узбекистанската ССР пред независноста на Узбекистан во 1991 година. Церемонијата се одржала во зградата на Сенатот и Државното законодавно собрание во Ташкент. == Политичка кариера == Во 1990 година, Мирзијоев бил назначен за заменик на Врховниот совет на републиката, каде бил беше претседател на Мандатната комисија. Во 1992 година, тој бил назначен за гувернер (''Хаким'') на округот Мирзо Улугбек во [[Ташкент]]. Од 1996 до 2001 година работел како хаким на регионот Џизах, а од 2001 до 2003 година како хаким на регионот Самарканд, придонесувајќи за нивниот социо-економски развој. <ref name="Pro">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|title=[ RADIO FREE EUROPE/ RADIO LIBERTY ]|work=www.rferl.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612210234/http://www.rferl.org/specials/uzbekelections/bios/Mirziyayev.asp|archive-date=2008-06-12|accessdate=2025-10-07}}</ref> Тој бил номиниран за премиер од претседателот [[Ислам Каримов]] на 12 декември 2003 година, а бил одобрен од узбекистанскиот парламент. Тој го заменил премиерот [[Откир Султонов]]. Мирзијоев бил назначен за премиер на Република Узбекистан во 2003 година, а потоа бил повторно номиниран три пати (во 2005, 2010 и 2015 година) на оваа функција од двата дома на Олиј Меџлис. Во своите активности, Шавкат Мирзијоев придал посебно значење на економскиот развој на индустриска основа, подобрување на извозниот потенцијал на земјата, фундаментална преобразба на земјоделскиот сектор, особено преку обемен развој на земјоделските претпријатија, длабинска преработка на земјоделски производи, обезбедување прехранбена безбедност за нацијата и гарантирање на снабдувањето со стоки на населението по разумни цени. На 8 септември 2016 година, по смртта на [[Ислам Каримов]], врз основа на заедничка резолуција на Законодавно-правниот дом (Долен дом) и Сенатот на Узбекистан усвоена на заедничка седница, на Мирзијоев привремено му биле доделени должностите и овластувањата на [[претседател на Република Узбекистан]]. Како признание за долгогодишната работа во владата на републикаа, придонесот во развојот на земјата и подобрувањето на благосостојбата на народот, Шавкат Мирзијоев бил одликуван со Ордените „Мехнат шухрати“ („Слава на трудот“) и „Фидокорона ксизматлари учун“ („За несебична служба“). На 19 октомври 2016 година, Движењето на претприемачи и бизнисмени - Либерално-демократска партија на Узбекистан (UzLiDeP) го номинирала Мирзијоев за кандидат на претседателските избори. Шавкат Мирзијоев бил избран за претседател на Република Узбекистан со 88,61% од гласовите врз основа на резултатите од претседателските избори што се одржале на 4 декември 2016 година, официјално преземајќи ја функцијата на 14 декември 2016 година. На 24 октомври 2021 година, Шавкат Мирзијоев бил повторно избран за втор петгодишен мандат, освојувајќи 80,1% од гласовите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|title=Uzbekistan's Incumbent President Wins 2nd Term in Office - October 26, 2021|date=26 October 2021|work=Daily News Brief|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027104615/https://dailynewsbrief.com/2021/10/26/uzbekistans-incumbent-president-wins-2nd-term-in-office/|archive-date=27 October 2021|accessdate=27 October 2021}}</ref> По уставната реформа, Мирзијоев победил на предвремените претседателски избори на 9 јули 2023 година со 87,05% од гласовите. == Претседателство == [[Податотека:Mirziyoyev_in_Kazakhstan_(2017-06-09).jpg|мини|Мирзијоев се ракува со [[Нурсултан Назарбаев]] на самитот на [[Шангајска организација за соработка|ШОС]] во 2017 година во [[Казахстан]]]] [[Податотека:Putin_Kuksaroy.jpg|мини|Мирзијоев со [[Владимир Путин]] во октомври 2018 година]] [[Податотека:Mirziyoyevning_Jahon_bankida_o'zbekistonliklar_bilan_uchrashuvi.jpg|мини|Мирзијоев со членови на узбекистанската американска дијаспора во [[Њујорк (град)|Њујорк]] во мај 2018 година]] Член на [[Самаркандски клан|Самаркандскиот клан]], тој се сметал за еден од водечките потенцијални наследници на Ислам Каримов за претседател на Узбекистан. Се вели дека Мирзијоев имал пријателски односи со сопругата на Каримов, [[Татјана Каримова]], и претседателот на Советот за национална безбедност, [[Рустам Инојатов]]. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|title=Uncertainty over President Islam Karimov's condition roils Uzbekistan|date=30 August 2016|work=[[Washington Post]]|access-date=1 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160831102005/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/succession-looms-in-uzbekistan-amid-uncertainty-over-leaders-condition/2016/08/30/974d7e86-6e24-11e6-993f-73c693a89820_story.html|archive-date=31 August 2016}}</ref> Откако била објавена смртта на Каримов на 2 септември 2016 година, Мирзијоев бил назначен за шеф на комитетот што го организирал погребот на претседателот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kommersant.ru/doc/3080895|title=Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев|date=2 September 2016|publisher=Kommersant|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803235456/https://www.kommersant.ru/doc/3080895|archive-date=3 August 2020|accessdate=3 September 2016}}</ref> Тоа било сфатено како знак дека Мирзијоев ќе го наследи Каримов како претседател. На 8 септември 2016 година, тој бил назначен за привремен претседател на Узбекистан од страна на заедничка седница на двата дома на парламентот. Иако претседателот на Сенатот, Нигматила Јулдашев, била уставно назначена за наследник на Каримов, Јулдашев предложил Мирзијоев да ја преземе функцијата привремен претседател, со оглед на „долгогодишното искуство“ на Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|title=Reports: Uzbekistan Appoints Mirziyaev As Interim President|date=8 September 2016|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=8 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910004609/http://www.rferl.org/content/uzbekistan-interim-president-karimov/27974858.html|archive-date=10 September 2016}}</ref> Постоеле очекувања дека Мирзијоев ќе ги поправи односите на Узбекистан со [[Киргистан]] и [[Таџикистан]]. Тој започнал да решава долготраен граничен спор со Киргистан, а редовните летови меѓу главните градови на Узбекистан и Таџикистан требало да продолжат во јануари 2017 година за прв пат од 1992 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurasianet.org/node/80721|title=Uzbekistan: Mirziyoyev Flirting With Regional Reset?|publisher=Eurasianet.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930173713/http://www.eurasianet.org/node/80721|archive-date=30 September 2016|accessdate=29 September 2016}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|last=Farchy|first=Jack|date=5 December 2016|work=Financial Times|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Изборната комисија на 16 септември објавила дека Мирзијоев ќе се кандидира на претседателските избори во декември 2016 година како кандидат на Либерално-демократската партија. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyaev-running-december-election/27992694.html|title=Uzbekistan's Acting President To Run In December Election|date=2016-09-16|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2025-10-07|language=en}}</ref> Мирзијоев победил на изборите, одржани на 4 декември 2016 година, со 88,6% од гласовите според официјалните резултати, победувајќи три помалку значајни кандидати. Изборите биле опишани од ''„Економист“'' како лажни; весникот напишал дека склоноста на Мирзијоев била исто толку авторитарна како и онаа на Каримов и дека државните медиуми тврделе дека изборот бил помеѓу Мирзијоев, хаос или исламски радикализам. Исто така, се тврдело дека тројцата противници биле на гласачкото ливче само за да се одржи впечатокот за плурализам. [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] соопштила дека на изборите им недостасувал „вистински избор“, посочувајќи на случаи на полнење гласачки кутии и гласање преку други лица. <ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|title=Uzbekistan replaces one strongman with another|date=6 December 2016|work=[[The Economist]]|access-date=7 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207011853/http://www.economist.com/news/asia/21711263-shavkat-mirziyoyev-wins-886-vote-sham-election-uzbekistan-replaces-one-strongman|archive-date=7 December 2016|issn=0013-0613}}</ref> На 12 декември 2016 година, вицепремиерот [[Абдула Арипов]] бил номиниран да ја преземе функцијата премиер од Мирзијоев. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbek-party-nominates-deputy-cabinet-head-aripov-for-pm-idUSKBN14129K/|title=Uzbek party nominates deputy cabinet head Aripov for PM|date=2016-12-12|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-GB}}</ref> Мирзијоев положил заклетва како претседател на 14 декември, ветувајќи дека ќе „''продолжи со работата на мојот драг учител, големиот државник Ислам Каримов''“, а истовремено ветил „''многу промени во кабинетот''“. Арипов бил потврден за премиер од парламентот истиот ден; <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/world/uzbekistans-new-leader-promises-major-government-reshuffle-idUSKBN14320Z/|title=Uzbekistan's new leader promises major government reshuffle|date=2016-12-14|work=Reuters|access-date=2025-10-07|language=en-US}}</ref> следувало реконструкција на кабинетот на 15 декември. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-azimov-loses-job-finance-ministry|title=Uzbekistan: Azimov Loses Job at Finance Ministry {{!}} Eurasianet|work=eurasianet.org|language=en|accessdate=2025-10-07}}</ref> На 6 март 2017 година, тој бил во државна посета на [[Туркменистан]]; тоа било неговото прво патување во странство по изборите. <ref>[http://prezident.uz/en/news/5525/]{{Мртва врска|date=February 2019}}</ref> === Домашни реформи === Во трите месеци по смртта на Ислам Каримов, Мирзијоев започнал да алудира на реформи на долгогодишните политики што ја попречувале узбечката економија и ја изолирале земјата на меѓународно ниво, па многу аналитичари верувале дека Мирзијоев ќе биде подобар претседател од неговиот претходник. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|title=Public receptions of President to be created in Uzbekistan|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024628/https://www.uzdaily.com/articles-id-37999.htm|archive-date=7 November 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|title=New Uzbekistan president's conciliatory tack brings hope of change|work=[[Financial Times]]|access-date=29 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220101646/https://www.ft.com/content/92a19386-baf0-11e6-8b45-b8b81dd5d080|archive-date=20 December 2016}}</ref> Сепак, германското Сојузно Министерство за економска соработка и развој забележало дека „Народот на Узбекистан не игра никаква улога во процесите на политичко донесување одлуки. Досега, ниту едни парламентарни или претседателски избори одржани во постсоветскиот период не се сметаат за слободни или фер од страна на меѓународната заедница... Со оглед на чувствителната политичка ситуација во Узбекистан, активностите за развојна соработка таму се спроведуваат што е можно подалеку од владините кругови“. <ref>{{Наведени вести|url=http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|title=Uzbekistan|work=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130025101/http://www.bmz.de/en/countries_regions/asien/usbekistan/|archive-date=30 November 2017|language=en}}</ref> Сепак, станале видливи некои позитивни резултати од неговото владеење. Узбекистан создал повеќе од 336.000 нови работни места во 2017 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|title=Over 336,000 new jobs created in Uzbekistan in 2017 - President|work=UzDaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234722/https://www.uzdaily.com/articles-id-42087.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=26 December 2017}}</ref> Обемот на извозот се зголемил за речиси 15 проценти. Во 2018 година, вкупниот финансиски показател за извоз се очекува да изнесува 12,1 милијарди американски долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|title=Uzbekistan's exports to reach US$12.1 billion in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234656/https://www.uzdaily.com/articles-id-42117.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> Тој го иницирал проектот „Ташкент Сити“, наменет за привлекување странски инвеститори во Узбекистан. Мирзијоев ветил дека ќе ги продолжи преговорите со [[Светска трговска организација|Светската трговска организација]] (СТО) за приклучување кон организацијата во 2018 година. Во неколку наврати, тој остро ја критикувал администрацијата и службениците во присуство на медиумите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|title=President: Uzbekistan to resume negotiations with WTO in 2018|work=UzDaily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234501/https://www.uzdaily.com/articles-id-42092.htm|archive-date=26 December 2017|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 22 декември, за прв пат во историјата на земјата, Шавкат Мирзијоев упатил апел до парламентот. Неговиот говор траел четири часа. <ref>{{Наведени вести|url=http://qazaqtimes.com/en/article/30234|title=President of Uzbekistan: When I was Prime Minister I knew everything in my country|last=Zhalil|first=Madina|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182350/http://qazaqtimes.com/en/article/30234|archive-date=26 December 2017|language=en-US}}</ref> Тој изјавил:  {{blockquote|Некои ми велат дека не сум знаел за се во мојата земја кога бев премиер? Знаев се, но околината беше лоша. Сега отворено зборувам за тоа, дури и ако на некои не им се допаѓа. Неколку години таканаречените „стаорци“, „децата на некои луѓе“ направија многу за да го расипат инвестицискиот фонд на земјата. Корупцијата е вмешана во многу инвестициски проекти, а во некои проекти таа е 50%. Корупцијата имаше и во транспортната политика, и внатрешна и надворешна.}} [[Податотека:Secretary_Pompeo_Meets_with_President_of_Uzbekistan_Shavkat_Mirziyoyev_(42129787772).jpg|мини|[[Државен секретар на Соединетите Американски Држави|Американскиот државен секретар]] [[Мајк Помпео]] се сретнал со претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, во [[Стејт департмент|Стејт департментот]] во [[Вашингтон]], на 17 мај 2018 година.]] Некои аналитичари сметаат дека Мирзијоев сака да влезе во историјата како реформатор. Тој ги отстранил поголемиот дел од функционерите на Каримов и ја повикал владата да вработи „''нови, млади луѓе кои ја сакаат својата земја''“. По една година на функцијата, Мирзијоев сè повеќе се оддалечува од политиката на својот претходник, што е особено видливо во неговата активна надворешна политика. Тој ги посетил сите узбечки региони и големи градови за да се запознае со спроведувањето на проектите и реформите што ги наредил. Многу аналитичари и западни медиуми го споредиле неговото владеење со кинескиот лидер [[Денг Сјаопинг]] или рускиот лидер [[Михаил Горбачов]]; неговото владеење е цитирано како „узбекистанска пролет“. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|title=Why America must welcome the 'Uzbek Spring'|last=Sobhani|first=S. Rob|date=22 July 2018|work=[[The Washington Times]]|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190029/https://www.washingtontimes.com/news/2018/jul/22/why-america-must-welcome-the-uzbek-spring/|archive-date=9 July 2021|author-link=Rob Sobhani}}</ref> На крајот од таа година, тој бил прогласен за „Азиец на годината 2018“ од страна на Азиското здружение на новинари (АЗН). <ref>{{Наведени вести|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|title=Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev named Asian of the Year|last=Chaudhury|first=Dipanjan Roy|date=27 December 2018|work=The Economic Times|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106055156/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/uzbekistan-president-who-chartered-new-course-of-ties-with-india-named-asian-of-the-year/articleshow/67270703.cms?from=mdr|archive-date=6 January 2019}}</ref> Во август 2019 година тој го затворил озлогласениот затвор Јаслик. <ref name="veconomist">{{Наведени вести|url=https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|title=Uzbekistan's new president closes Jaslyk prison camp|date=10 August 2019|work=[[The Economist]]|access-date=9 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809055901/https://www.economist.com/asia/2019/08/10/uzbekistans-new-president-closes-jaslyk-prison-camp|archive-date=9 August 2019}}</ref> Во јули 2021 година, портпаролот на Мирзијоев се обидел да создаде неизвесност околу тоа дали претседателот повторно ќе се кандидира на изборите. Било широко прифатено дека Мирзијоев не само што ќе учествува, туку и веројатно ќе победи на изборите. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|title="Нужно подождать до конца июля". Шерзод Асадов — об объявлении кандидатов на выборы президента|date=21 June 2021|work=Газета.uz|language=ru-UZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706175005/https://www.gazeta.uz/ru/2021/06/21/elections/|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|title=Paving The Way For The Uzbek President's Reselection|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713174550/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-reselection/31344137.html|archive-date=13 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> ==== Уставна реформа ==== На 1 јули 2022 година, во автономниот регион [[Каракалпакстан]] [[Протести во Каракалпакстан (2022)|избувнале протести]] поради предложените измени на [[Уставот на Узбекистан]], со кои ќе се укинел статусот на Каракалпакстан како автономен регион на Узбекистан и правото да се отцепи од Узбекистан преку референдум. Тие биле брутално потиснати, а најмалку 18 лица биле убиени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|title=Uzbekistan: End use of unlawful force against Karakalpakstan protesters|date=4 July 2022|work=[[Amnesty International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705122319/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/uzbekistan-end-use-of-unlawful-force-against-karakalpakstan-protesters/|archive-date=5 July 2022|accessdate=4 July 2022}}</ref> Претседателот Мирзијоев отпатувал во Нукус на 2 јули, во средината на кризата. Тој објавил дека спорните уставни измени што влијаат на Каракалпакстан ќе бидат повлечени. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ishr.org/uzbekistan-the-republic-of-karakalpakstan-and-the-2022-unrest/|title=Uzbekistan: The Republic of Karakalpakstan and the 2022 Unrest|work=ishr.org|accessdate=2025-10-07}}</ref> Ажурираниот Устав за прв пат го дефинира Узбекистан како социјална, секуларна и правна држава. Главните промени вклучуваат премин од принципот држава-општество-поединец кон поединец-општество-држава. Нормите што се однесуваат на општествените обврски на државата се тројно зголемени. Било нагласено дека обезбедувањето на човековите права и слободи претставува највисока цел на државата. Во април 2023 година, во Узбекистан бил одржан референдум за промена на уставот. Усвоените амандмани го зголемиле претседателскиот мандат од 5 на 7 години. Бројот на мандати е сè уште ограничен на два, но поради промена на уставот, претходните претседателски мандати на Мирзијоев не се бројат. Кратко потоа, шефот на државата распишал предвремени избори. Тие биле распишени за 9 јули 2023 година. а Мирзијоев победил со 87% од гласовите, при излезност од речиси 80%. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kommersant.ru/doc/6095982|title=Мирзиёев переизбран президентом Узбекистана|date=2023-07-10|work=[[Kommersant]]|language=ru}}</ref> === Надворешна политика === [[Податотека:CIS_leadership_meeting_(2021-12-28).jpg|мини|Состанок на раководството на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во 2021 година]] Надворешната политика на Мирзијоев е многу поотворена од политиката на неговиот претходник. Узбекистан практично бил под меѓународна изолација по масакрот во Андиџан во 2005 година, а Каримов ретко патувал надвор од Средна Азија и другите земји од ЗНД. Мирзијоев ветил дека ќе води активна надворешна политика на почетокот на својот мандат. Во текот на првите 10 месеци од неговиот мандат, Мирзијоев ги посети [[Казахстан]] четири пати, [[Туркменистан]] три пати, Русија два пати, како и Кина, [[Саудиска Арабија]], САД, Турција и [[Киргистан]] Во различни пригоди, тој се сретна лсо претседателите на [[Иран]], [[Азербејџан]], [[Авганистан]], [[Таџикистан]], [[Бугарија]], [[Белорусија]] и со [[Шпанска монархија|кралот на Шпанија]]. За време на самитот на [[Заедница на независни држави|ЗНД]] во [[Ташкент]] во ноември 2017 година, тој се сретнал со осум премиери на странски земји. ==== Регионална политика ==== [[Податотека:Shanghai_Cooperation_Organization_member_states_Summit_gets_underway_in_Samarkand_02.jpg|мини|Мирзијоев на самитот на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во 2022 година во Самарканд]] Едно од неговите најзначајни достигнувања во надворешната политика е постепеното подобрување на односите со Киргистан и Таџикистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|title=Uzbekistan: Are Things any Better under Shavkat Mirziyoyev?|date=17 April 2017|work=International Policy Digest|access-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414234554/https://intpolicydigest.org/2017/04/17/uzbekistan-are-things-any-better-under-shavkat-mirziyoyev/|archive-date=14 April 2018|language=en-US}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://carnegie.ru/commentary/66493|title=Will Mirziyoyev Bring Change to Uzbekistan?|last=Dubnov|first=Arkady|work=Carnegie Moscow Center|access-date=14 April 2018|language=en}}</ref> На 5 септември 2017 година, само 3 дена по годишнината од смртта на неговиот претходник, тој остварил историска посета на Киргистан. Ова претставувало првата државна посета на узбечки претседател на соседната земја од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|title=Президент Узбекистана 5-6 сентября посетит Кыргызстан|work=UzDaily|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180630214125/https://www.uzdaily.uz/articles-id-33994.htm|archive-date=30 June 2018|accessdate=14 April 2018}}</ref> На 19 септември 2017 година, Мирзијоев за прв пат се обратил пред [[Генерално собрание на Обединетите нации|Генералното собрание на ОН]]. Во 2018 година, голем број странски лидери го посетиле или биле очекувани во Узбекистан, вклучувајќи го египетскиот претседател [[Абдел Фатах ел-Сиси]], турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]] и белорускиот претседател [[Александар Лукашенко]], чија посета се одржа во септември и била негова прва државна посета на земјата по 24 години. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|title=找不到页面|work=en.minskdaily.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180312144243/http://en.minskdaily.com/newsdetail_128336|archive-date=12 March 2018|accessdate=24 February 2018}}</ref> Во март 2018 година, Мирзијоев ја посетил Таџикистан, што го направил првиот узбечки претседател кој извршил државна посета на[[Душанбе]] од 2000 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://m.akipress.com/photo%3A826/%26|title=Mirziyoyev's first ever visit to Dushanbe - AKIpress News Agency|work=m.akipress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024109/https://m.akipress.com/photo:826/%26|archive-date=19 April 2019|accessdate=14 April 2018}}</ref> Во март 2019 година, Мирзијоев остварил телефонски разговор со [[Нурсултан Назарбаев]], кој поднел оставка од функцијата тој ден. Во него, тој изразил жалење до поранешниот претседател, велејќи дека тој е „одличен политичар“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/lists/view/2438|title=Shavkat Mirziyoyev Talks with the First President of Kazakhstan on the Phone|work=president.uz|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320231415/https://president.uz/en/lists/view/2438|archive-date=20 March 2019|accessdate=20 March 2019}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.inform.kz/en/article/3509084|title=Shavkat Mirziyoyev: Nursultan Nazarbayev is a great politician|date=19 March 2019|work=Inform.kz}}{{Мртва врска|date=March 2026}}</ref> За време на посетата на [[Абу Даби]] во март 2019 година, Мирзијоев ги напуштил разговорите со престолонаследникот [[Мохамед бин Зајед]] за договори вредни над 10 милијарди долари за инфраструктура, алтернативна енергија и земјоделство, како и договори во други сфери. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|title=Mirziyoyev comes away from UAE visit with multibillion dollar promises|work=vestnikkavkaza.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183056/https://vestnikkavkaza.net/articles/Mirziyoyev-comes-away-from-UAE-visit-with-multibillion-dollar-promises.html|archive-date=9 July 2021|accessdate=6 July 2021}}</ref> [[Податотека:Мацква.ру,_репортаж_с_Парада_Победы_2023_на_Красной_площади,_фото_21.jpg|мини|Мирзијоев, Емомали Рахмон, Касим-Џомарт Токаев и други постсоветски лидери на парадата по повод Денот на победата во Москва на 9 мај 2023 година]] Во 2022 година, Узбекистан бил домаќин на 22-от самит на [[Шангајска организација за соработка|Шангајската организација за соработка]] во [[Самарканд]]. За време на самитот, на кој присуствувале светските лидери: турскиот претседател [[Реџеп Таип Ердоган]], рускиот претседател [[Владимир Путин]], кинескиот претседател [[Си Ѓинпинг]], иранскиот претседател [[Ебрахим Раиси]], азербејџанскиот претседател [[Илхам Алиев]], претседателите на Узбекистан, Таџикистан, Киргистан и Монголија, како и премиерите на Пакистан и Индија, било забележано дека кинеските и индиските лидери го критикувале претседателот Путин за неговата улога во Украина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|title=Perspectives: China cements its dominance in Central Asia|work=Eurasianet|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073332/https://eurasianet.org/perspectives-china-cements-its-dominance-in-central-asia|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> Во подготовка за Самитот, претседателот наредил градот да се реконструира. Ова вклучувало изградба на нов меѓународен аеродром <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|title=How has Samarkand changed before the SCO summit?|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073333/https://www.uzdaily.uz/en/post/75480|archive-date=20 December 2022|accessdate=20 December 2022}}</ref> и туристички комплекс кој добил мешани критики. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|title='The sort of resort an alien who has never been on holiday might build'|last=Innes-Smith|first=James|date=29 November 2022|work=The Telegraph|access-date=20 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073321/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/uzbekistan/controversial-multi-billion-pound-plan-lure-tourists-central/|archive-date=20 December 2022}}</ref> ==== Авганистан ==== Мирзијоев, исто така, презел важна улога во Авганистан, нудејќи се да биде домаќин на мировни преговори меѓу владата и [[Талибанци|Талибанците]] од март 2018 година. Во текот на неделата од 6 до 10 август 2018 година, делегација на Талибанците го посетила [[Ташкент]], на барање на Мирзијоев, за да разговара за прашања поврзани со транспортот, енергетиката и мирот во Авганистан. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|title=Afghan Taliban delegation visits Uzbekistan to talk security, power lines|date=12 August 2018|work=Reuters|access-date=21 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222042109/https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-idUSKBN1KX056|archive-date=22 February 2019|via=mobile.reuters.com}}</ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|title=Taliban travel from Afghanistan to Uzbekistan for talks|date=12 August 2018|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812061518/https://www.washingtonpost.com/amphtml/world/asia_pacific/taliban-travel-from-afghanistan-to-uzbekistan-for-talks/2018/08/12/9ec9a22c-9deb-11e8-a8d8-9b4c13286d6b_story.html|archive-date=12 August 2018}}</ref> Мирзијоев присуствувал на меѓународниот инвестициски самит „Вибрант Гуџарат“ како клучен гостин, станувајќи првиот лидер од Средна Азија што учествувал како партнер на самитот. <ref>{{Наведени вести|url=https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|title=Uzbekistan President to be Chief Guest at Vibrant Gujarat Summit|last=Langa|first=Mahesh|date=15 January 2019|work=The Hindu|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232917/https://www.thehindu.com/news/national/uzbekistan-president-to-be-chief-guest-at-vibrant-gujarat-summit/article25998712.ece|archive-date=7 November 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> На почетокот на 2019 година, било објавено дека Мирзијоев планира да посети 36 земји во официјални посети во текот на целата година. [[Податотека:Secretary_Blinken_Meets_with_Uzbek_President_Mirziyoyev_(52719745848).jpg|мини|Мирзијоев со државниот секретар на САД[[Ентони Блинкен|, Ентони Блинкен,]] на 1 март 2023 година]] === Културна политика === Во октомври 2020 година, Мирзијоев издал декрет за забрзување на целосната латинизација на [[Узбечки јазик|узбечкиот јазик]], во кој се дефинирал јазичната политика за периодот 2020-30 година, додека земјата продолжува со повремени обиди за реформирање на узбечкиот јазик и проширување на неговата употреба. Некои од главните делови од дипломата повикувале на развој на патна карта за целосен премин кон [[Узбечка азбука|узбечката азбука]] основана на латиницата, како и на владините претставници до април 2021 година да бидат сертифицирани за познавање на узбечкиот јазик. <ref name="quickenlatin" /> Историското и културното наследство на Узбекистан е широко промовирано преку напорите на културната дипломатија. Уметничките, културните и архитектонските дела на Узбекистан биле претставени на [[Венециско биенале за архитектура|Венециското биенале]] во 2021 година (Приказни за Махалата), балетската претстава во Дубајската опера во 2021 година (Лазги - танц на душата и љубовта), 59-та Меѓународна уметничка изложба на Венециското биенале во 2022 година (значајното дело на Мухамед ибн Муса ал-Хваризми), Венециското биенале во 2023 година („Разградете заедно“), „Сјајот на узбекистанските оази“ во Лувр во 2022 година и други. == Личен живот == Мирзијоев има две сестри, полубрат и сестра. Мирзијоев е во брак со [[Зироат Мирзијоева]] со која има две ќерки, син и шест внуци. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|title=Biography of the candidate for President of Republic of Uzbekistan Shavkat Miromonovich Mirziyoyev|work=UN|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928063143/https://www.un.int/uzbekistan/news/biography-candidate-president-republic-uzbekistan-shavkat-miromonovich-mirziyoyev|archive-date=28 September 2017|accessdate=27 September 2017}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://president.uz/en/pages/view/biography?menu_id=10|title=President of the Republic of Uzbekistan - Biography|language=en|accessdate=29 April 2024}}</ref> Нивната најстара ќерка, [[Саида Мирзијоева]], е на чело на претседателската администрација на Узбекистан од 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazeta.uz/en/2025/06/24/saida-mirziyoyeva/|title=Saida Mirziyoyeva appointed head of Presidential Administration of Uzbekistan|date=24 June 2025|work=gazeta.uz|language=en|accessdate=24 June 2025}}</ref> И најстариот зет [[Ојбек Турсунов]] и помладиот зет Отабек Умаров имале или моментално имаат позиции во администрацијата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://carnegie.ru/commentary/73122|title=Uzbekistan's New Balance of Forces|last=Sattarov|first=Rafael|work=Carnegie Moscow Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072312/https://carnegie.ru/commentary/73122|archive-date=13 February 2020|accessdate=29 October 2018}}</ref> Откако дошол на власт, Мирзијоев изградил нова резиденција за себе во областа Кибрај, која вклучува свој претседателски автопат, <ref>{{Наведени вести|url=https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|title=Uzbek President Starts Using New Residence East Of Tashkent|date=2 November 2018|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=6 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024105/https://www.rferl.org/a/uzbekistan-mirziyoev-new-residence-tashkent/28672011.html|archive-date=19 April 2019}}</ref> и ентериер украсен со аргентински мермерни плочи и кристали [[Сваровски]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|title=Uzbeks Angry After Homes Demolished To Build Mirziyoev's Presidential Palace, Highway|last=Baumgartner|first=Pete|date=28 October 2018|work=RFE/RL|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706092358/https://www.rferl.org/amp/uzbeks-angry-homes-demolished-mirziyoev-presidential-palace-highway/29568605.html|archive-date=6 July 2019|accessdate=6 June 2019}}</ref> Во февруари 2021 година, било објавено дека Мирзијоев гради ексклузивен планински комплекс, вклучувајќи и нов резервоар. Комплексот, кој се наоѓа на околу 100 километри со автомобил од Ташкент, вклучува луксузна вила која била изградена специјално за Мирзијоев и неговите роднини. Два извори ја процениле цената на развојот на неколку стотици милиони долари, иако само неколку јавно достапни официјални документи се споменуваат комплексот и соседниот резервоар, кои во голема мера биле завршени до 2019 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|title=The Uzbek President's Secret Mountain Hideaway|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210706140141/https://www.rferl.org/a/the-uzbek-president-s-secret-mountain-hideaway/31116232.html|archive-date=6 July 2021|accessdate=7 July 2021}}</ref> == Објавени дела == {| class="wikitable" !Година ! Наслов на узбечки јазик ! Наслов на македонски јазик ! Издавач ! Белешки |- | rowspan="2" | 2017 година | ''Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz'' | ''Ќе ја градиме нашата голема иднина заедно со нашите храбри и благородни луѓе'' | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Збирка говори и програмски изјави |- | ''Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik'' | ''Критичка анализа, строга дисциплина и лична одговорност'' | Претседателски публикации (Ташкент) | Врз основа на воведното обраќање пред Кабинетот на министри |- | 2020 година | ''Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi'' | ''Обраќање на претседателот на Република Узбекистан до Олиј Меџлис'' | rowspan="2" | Издавачка куќа Oʻzbekiston (Ташкент) | Годишно претседателско обраќање објавено како книга |- | 2024 | ''Hozirgi zamon va Yangi O'zbekiston'' | ''Актуелни времиња и Новиот Узбекистан'' | Собрани политички говори и стратешки текстови |} == Изборна историја == {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+Изборна историја на Шавкат Мирзијоев ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Година ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Позиција ! colspan="2" rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Партија ! colspan="4" style="background:#eaecf0;" | Добиени гласови ! rowspan="2" style="background:#eaecf0;" | Резултат |- ! style="background:#eaecf0;" | Вкупно ! style="background:#eaecf0;" | % ! style="background:#eaecf0;" | {{Крат|П|Позиција}} ! style="background:#eaecf0;" | Свинг |- ! 2016 година | rowspan="3" | Претседател на Узбекистан | rowspan="2" style="background:{{party color|Либерално-демократска партија на Узбекистан}};" | | rowspan="2" | ЛДПУ | 15.906.724 | 90,29% | 1-ви | {{Н/П}} | {{Won}} |- ! 2021 година | 12.988.964 | 80,31% | 1-ви | -9,98 | {{Won}} |- ! 2023 година | style="background:{{party color|Independent politician}};" | | [[Независен политичар|НП]] | 13.625.055 | 87,71% | 1-ви | +7,40 | {{Won}} |} == Награди == ; Национални * Ред „Мехнат шухрати“ <ref>{{cite web|url=http://prezident.uz/en/lists/pages/honors|title=Honors|website=prezident.uz|language=en|access-date=14 April 2018}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Нарачка „Фидокорона џизматлари учун“ ;Странски * {{ill|Орден Данакер|ru|Орден «Данакер»}} ([[Киргистан]], 22 ноември 2017)<ref>{{cite web|url=https://www.president.kg/en/novosti/10900_prezident_almazbek_atambaev_nagradil_prezidenta_uzbekistana_shavkata_mirzieeva_ordenom_danaker/ |title=Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты |publisher=President.kg |access-date=21 February 2019}}</ref> * Почесен граѓанин на [[Сеул]] ([[Јужна Кореја]], 14 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://president.uz/en/lists/view/1279|title=Shavkat Mirziyoyev was awarded the title of Honorary Citizen of Seoul|website=president.uz|language=en|access-date=14 April 2018|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419024118/https://president.uz/en/lists/view/1279|url-status=live}}</ref> * Награда „За заслуги за Евроазија“ ([[Турција]], 24 април 2018)<ref>{{cite web|url=https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|title=Shavkat Mirziyoyev gets prize "For Merits to Eurasia"|date=24 April 2018|website=Trend.Az|access-date=19 May 2018|archive-date=19 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519205038/https://en.trend.az/casia/uzbekistan/2892578.html|url-status=live}}</ref> * [[Орден на пријателството (Казахстан)|Орден на пријателството]] ([[Казахстан]], 15 март 2018) * Почесен докторат од [[Универзитет Нагоја]] ([[Јапонија]], 18 декември 2019)<ref>{{Cite web|title=シャフカット・ミルジヨーエフ ウズベキスタン共和国大統領を本学にお迎えしました|url=https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|date=2019-12-20|access-date=8 July 2022|website=nagoya-u.ac.jp|language=ja|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628010506/https://www.nagoya-u.ac.jp/info/post_127.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shavkat Mirziyoyev receives Honorary Doctorate from Nagoya University|url=https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|date=2019-12-18|access-date=8 July 2022|website=kun.uz|language=|archive-date=7 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707190117/https://kun.uz/en/news/2019/12/18/shavkat-mirziyoyev-receives-honorary-doctorate-from-nagoya-university|url-status=live}}</ref> * [[Орден на круната (Таџикистан)|Орден на круната]] ([[Таџикистан]], 10 јуни 2021)<ref>{{Cite web|title=Яркое воплощение вечной и искренней дружбы народов двух стран|url=https://president.uz/ru/lists/view/4416|access-date=12 June 2021|website=president.uz|language=ru|archive-date=12 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612232438/https://president.uz/ru/lists/view/4416|url-status=live}}</ref> * [[Орден на Александар Невски]] ([[Русија]], 24 јули 2022)<ref>{{cite web | url=http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | title=Телефонный разговор с Президентом Узбекистана Шавкатом Мирзиёевым | date=24 July 2022 | access-date=24 July 2022 | archive-date=24 July 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220724205824/http://kremlin.ru/events/president/news/69056 | url-status=live }}</ref> * Почесна значка на Заедницата на независни држави (13 октомври 2023) * [[Врховен орден на турскиот свет]] (3 ноември 2023) * Орден на Република Турција * [[Орден на Златниот орел]] ([[Казахстан]], 8 август 2024)<ref>{{cite web|url=https://en.inform.kz/news/kassym-jomart-tokayev-awards-shavkat-mirziyoyev-with-altyn-qyran-order-e4262f |title=Kassym-Jomart Tokayev awards Shavkat Mirziyoyev with Altyn Qyran Order |language=en |publisher=inform.kz |date=2024-08-08|access-date=2024-08-08}}</ref> * Орден „Дуслик“ ([[Татарстан]], 24 октомври 2024) * Голем офицер на [[Легија на честа]] ([[Франција]], 13 март 2025)<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/en/news/2025/03/13/shavkat-mirziyoyev-honored-with-frances-highest-state-award|title=Shavkat Mirziyoyev honored with France's highest state award|newspaper=Kun.uz|date=2025-03-15|access-date=2025-05-25}}</ref> * Орден „За неговиот придонес во развојот на соработката“ ([[Туркменистан]], 5 август 2025)<ref>{{cite web | title=Определены перспективные направления регионального партнёрства в интересах братских стран и народов | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/45670/forum-priurochennyj-k-podgotovke-7-j-konsultativnoj-vstrechi-glav-gosudarstv-ca }}</ref> * Орден „Ан-Нахда“ ([[Јордан]], 26 август 2025)<ref>{{Cite web |last=UzDaily |title=O'zbekiston Prezidenti Iordaniyaning oliy nishoni - "An-Nahda" ordeni bilan mukofotlandi |url=https://www.uzdaily.uz/uz/ozbekiston-prezidenti-iordaniyaning-oliy-nishoni-an-nahda-ordeni-bilan-mukofotlandi/ |access-date=2025-10-07 |website=UzDaily.uz |language=uz}}</ref> * [[Пакистански орден]] ([[Пакистан]], 6 февруари 2026)<ref>{{Cite web |title=President of Uzbekistan awarded Pakistan's highest state honor – the Order of Nishan-e-Pakistan |url=https://president.uz/en/lists/view/8925 |access-date=2026-04-02 |website=president.uz |language=en}}</ref> ==Белешки== {{notelist}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *{{Commons category-inline}} {{Wikiquote}} *[http://www.gov.uz/en/ Government of Uzbekistan] Official Website *[https://m.youtube.com/watch?v=wD3WLcWKU3w Жаноб Президент], a 2018 documentary on Mirziyoyev commissioned by the Press Service of the president of Uzbekistan *{{Instagram|mirziyoyev_sh_eng}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мирзијоев, Шавкат}} [[Категорија:Велеофицери на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1957 година]] [[Категорија:Статии со текст на руски]] [[Категорија:Претседатели на Узбекистан]] [[Категорија:Премиери на Узбекистан]] hzjzi5zq4j3ji87308st0br8fhq4ve4 1 1392603 5544728 2026-04-25T20:13:50Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Политика|земја=Узбекистан}} 5544728 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{СИЕ Пролет 2026|корисник=Тиверополник|тема=Политика|земја=Узбекистан}} jl3qh7wkgtrpxoha3vius4j4bdcowb9 14 1392604 5544729 2026-04-25T20:22:17Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: [[Категорија:Опери по композитор|Вивалди, Антонио]] 5544729 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Опери по композитор|Вивалди, Антонио]] 94isoywvqijn35smb9eh8vl4s1na32a 14 1392605 5544737 2026-04-25T20:35:10Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Узбечки политичари]] [[Категорија:Претседатели по земја|Узбекистан]] [[Категорија:Управување со Узбекистан]] 5544737 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Узбечки политичари]] [[Категорија:Претседатели по земја|Узбекистан]] [[Категорија:Управување со Узбекистан]] 97cind03dh7nsucujq7j33y15wjk9xv 14 1392606 5544738 2026-04-25T20:36:48Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Политичари по националност]] [[Категорија:Политика на Узбекистан]] [[Категорија:Узбеци по занимање]] 5544738 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Политичари по националност]] [[Категорија:Политика на Узбекистан]] [[Категорија:Узбеци по занимање]] 2pkks277fdse5ogwtghjma0lixvaj16 0 1392607 5544775 2026-04-25T22:22:07Z Carshalton 30527 Создадена страница со: {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = 2013 Houston Dynamo season| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|200px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors... 5544775 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = 2013 Houston Dynamo season| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|200px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#000000}}{{colorbox|#9ACDE4}} [[Црна боја|црна]] и [[Сина боја|сина]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конференцијата | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] exxnw3jzyuc3qb8msaiso093bk1s8ev 5544777 5544775 2026-04-25T22:25:15Z Carshalton 30527 5544777 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#000000}}{{colorbox|#9ACDE4}} [[Црна боја|црна]] и [[Сина боја|сина]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] 6e3egmos59rrte4jbm9941jeaxwjpzo 5544778 5544777 2026-04-25T22:28:17Z Carshalton 30527 5544778 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#000000}}{{colorbox|#9ACDE4}} [[Црна боја|црна]] и [[Сина боја|сина]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] mxwu4id01quijn58bcyeb6qgfkg9uc5 5544826 5544778 2026-04-26T10:25:32Z Carshalton 30527 5544826 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#D3D3D3}}{{colorbox|#9ACDE4}}{{colorbox|#000000}} [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. Клубот е основан во 2015 година, а во МЛС лигата влегува во сезоната 2017,<ref>{{cite news|title=Atlanta to join Eastern Conference in 2017, Minnesota to compete in West|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|publisher=Major League Soccer|date=August 20, 2016|access-date=November 19, 2016|archive-date=November 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122637/http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=David La Vaque|author2=Jessie Van Berkel|title=Minnesota United is joining Major League Soccer in 2017|url=http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|newspaper=[[Star Tribune]]|date=August 19, 2016|access-date=August 20, 2016|archive-date=October 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100712/http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|url-status=live}}</ref> како 22-ри клуб во лигата, заменувајќи ја франшизата [[ФК Минесота Јунајтед (2010–2016)|со исто име]] од [[Северноамериканска фудбалска лига (2011–2017)|Северноамериканската фудбалска лига]] (НАСЛ). Клубот ги играл своите домашни натпревари на стадионот [[ТСФ Бенк (стадион)|ТСФ Бенк]], на кампусот на [[Минесотски универзитет|Универзитетот во Минесота]] во [[Минеаполис]], во првите две сезони во МЛС. На почетокот на 2019 година, клубот ја завршил изградбата на новиот [[фудбалски стадион|стадион]] во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], наречен [[Алијанц Филд]]. Стадионот има капацитет од 19.400 седечки места. Боите на клубот се [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] и најчесто опремата на клубот е дизајнирана во комбинација од овие бои. == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] dner9pc07mrhjdk96lsqp1bexnd1y8p 5544827 5544826 2026-04-26T10:36:38Z Carshalton 30527 5544827 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#D3D3D3}}{{colorbox|#9ACDE4}}{{colorbox|#000000}} [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. Клубот е основан во 2015 година, а во МЛС лигата влегува во сезоната 2017,<ref>{{cite news|title=Atlanta to join Eastern Conference in 2017, Minnesota to compete in West|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|publisher=Major League Soccer|date=August 20, 2016|access-date=November 19, 2016|archive-date=November 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122637/http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=David La Vaque|author2=Jessie Van Berkel|title=Minnesota United is joining Major League Soccer in 2017|url=http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|newspaper=[[Star Tribune]]|date=August 19, 2016|access-date=August 20, 2016|archive-date=October 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100712/http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|url-status=live}}</ref> како 22-ри клуб во лигата, заменувајќи ја франшизата [[ФК Минесота Јунајтед (2010–2016)|со исто име]] од [[Северноамериканска фудбалска лига (2011–2017)|Северноамериканската фудбалска лига]] (НАСЛ). Клубот ги играл своите домашни натпревари на стадионот [[ТСФ Бенк (стадион)|ТСФ Бенк]], на кампусот на [[Минесотски универзитет|Универзитетот во Минесота]] во [[Минеаполис]], во првите две сезони во МЛС. На почетокот на 2019 година, клубот ја завршил изградбата на новиот [[фудбалски стадион|стадион]] во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], наречен [[Алијанц Филд]]. Стадионот има капацитет од 19.400 седечки места. Боите на клубот се [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] и најчесто опремата на клубот е дизајнирана во комбинација од овие бои. ==Играчи== ===Моментален состав=== {{updated|March 3, 2026|<ref>{{cite web |url=http://www.mnufc.com/players |title=Minnesota United FC Roster |publisher=Minnesota United FC |website=mnufc.com |access-date=August 27, 2021 |archive-date=July 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724223348/https://www.mnufc.com/players/ |url-status=live }}</ref>}} {{fs start|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=C4C7C9}} {{Fs player|no=1|nat=USA|pos=GK|name=[[Алек Смир]]}} {{Fs player|no=2|nat=USA|pos=DF|name=[[Девин Паделфорд]]}} {{Fs player|no=3|nat=JAM|pos=DF|name=[[Кајл Данкан (фудбалер)|Кајл Данкан]]}} {{Fs player|no=5|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Ромеро (фудбалер)|Николас Ромеро]]}} {{Fs player|no=6|nat=USA|pos=MF|name=[[Питер Страуд (фудбалер)|Питер Страуд]]}} {{Fs player|no=7|nat=AUT|pos=MF|name=[[Доминик Фиц]]}} {{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=FW|name=[[Томас Чанкалај]]}} {{Fs player|no=9|nat=ITA|pos=FW|name=[[Келвин Јебоа]]}} {{Fs player|no=10|nat=COL|pos=MF|name=[[Хамес Родригес]]}} {{Fs player|no=12|nat=USA|pos=GK|name=[[Дрејк Календер]]}} {{Fs player|no=13|nat=USA|pos=DF|name=[[Антони Марканич]]}} {{Fs player|no=14|nat=CRC|pos=FW|name=[[Кенјел Мичел]]}} {{Fs player|no=15|nat=NZL|pos=DF|name=[[Мајкл Боксал]]}} {{Fs player|no=18|nat=COL|pos=FW|name=Маурисио Гонсалес}} {{Fs player|no=20|nat=USA|pos=MF|name=[[Вил Трап]]}} {{fs mid|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=C4C7C9}} {{Fs player|no=21|nat=RSA|pos=FW|name=[[Бонгокухле Хлонгване]]}} {{Fs player|no=22|nat=CAN|pos=FW|name=[[Marcus Caldeira]]}} {{Fs player|no=23|nat=GER|pos=DF|name=[[Морис Дуган]]}} {{Fs player|no=24|nat=USA|pos=MF|name=[[Јулијан Гресел]]}} {{Fs player|no=25|nat=GRE|pos=MF|name=[[Нектариос Триантис]]}} {{Fs player|no=26|nat=ARG|pos=MF|name=[[Хоакин Переира (арегентински фудбалер)|Хоакин Переира]]}} {{Fs player|no=27|nat=USA|pos=DF|name=[[Дејвид Џастин Тејлор|ДиЏеј Тејлор]]}} {{Fs player|no=28|nat=COL|pos=DF|name=[[Џеферсон Дијас]]}} {{Fs player|no=29|nat=SEN|pos=FW|name=[[Мамаду Диенг]]}} {{Fs player|no=30|nat=FRA|pos=MF|name=[[Овен Жене]]}} {{Fs player|no=33|nat=USA|pos=DF|name=Киеран Чендлер}} {{fs player|no=67|nat=PAN|pos=MF|name=[[Карлос Харви]]}} {{Fs player|no=98|nat=LBR|pos=FW|name=Дариус Рендел}} {{Fs player|no=99|nat=USA|pos=FW|name=[[Џордан Адебајо-Смит]]}} {{fs end|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=<nowiki>C4C7C9]]</nowiki>}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] r1ahuouaaq2i1fj6qkyskhh67h9g659 5544828 5544827 2026-04-26T10:36:54Z Carshalton 30527 /* Моментален состав */ 5544828 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#D3D3D3}}{{colorbox|#9ACDE4}}{{colorbox|#000000}} [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. Клубот е основан во 2015 година, а во МЛС лигата влегува во сезоната 2017,<ref>{{cite news|title=Atlanta to join Eastern Conference in 2017, Minnesota to compete in West|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|publisher=Major League Soccer|date=August 20, 2016|access-date=November 19, 2016|archive-date=November 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122637/http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=David La Vaque|author2=Jessie Van Berkel|title=Minnesota United is joining Major League Soccer in 2017|url=http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|newspaper=[[Star Tribune]]|date=August 19, 2016|access-date=August 20, 2016|archive-date=October 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100712/http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|url-status=live}}</ref> како 22-ри клуб во лигата, заменувајќи ја франшизата [[ФК Минесота Јунајтед (2010–2016)|со исто име]] од [[Северноамериканска фудбалска лига (2011–2017)|Северноамериканската фудбалска лига]] (НАСЛ). Клубот ги играл своите домашни натпревари на стадионот [[ТСФ Бенк (стадион)|ТСФ Бенк]], на кампусот на [[Минесотски универзитет|Универзитетот во Минесота]] во [[Минеаполис]], во првите две сезони во МЛС. На почетокот на 2019 година, клубот ја завршил изградбата на новиот [[фудбалски стадион|стадион]] во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], наречен [[Алијанц Филд]]. Стадионот има капацитет од 19.400 седечки места. Боите на клубот се [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] и најчесто опремата на клубот е дизајнирана во комбинација од овие бои. ==Играчи== ===Моментален состав=== {{updated|3 март 2026|<ref>{{cite web |url=http://www.mnufc.com/players |title=Minnesota United FC Roster |publisher=Minnesota United FC |website=mnufc.com |access-date=August 27, 2021 |archive-date=July 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724223348/https://www.mnufc.com/players/ |url-status=live }}</ref>}} {{fs start|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=C4C7C9}} {{Fs player|no=1|nat=USA|pos=GK|name=[[Алек Смир]]}} {{Fs player|no=2|nat=USA|pos=DF|name=[[Девин Паделфорд]]}} {{Fs player|no=3|nat=JAM|pos=DF|name=[[Кајл Данкан (фудбалер)|Кајл Данкан]]}} {{Fs player|no=5|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Ромеро (фудбалер)|Николас Ромеро]]}} {{Fs player|no=6|nat=USA|pos=MF|name=[[Питер Страуд (фудбалер)|Питер Страуд]]}} {{Fs player|no=7|nat=AUT|pos=MF|name=[[Доминик Фиц]]}} {{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=FW|name=[[Томас Чанкалај]]}} {{Fs player|no=9|nat=ITA|pos=FW|name=[[Келвин Јебоа]]}} {{Fs player|no=10|nat=COL|pos=MF|name=[[Хамес Родригес]]}} {{Fs player|no=12|nat=USA|pos=GK|name=[[Дрејк Календер]]}} {{Fs player|no=13|nat=USA|pos=DF|name=[[Антони Марканич]]}} {{Fs player|no=14|nat=CRC|pos=FW|name=[[Кенјел Мичел]]}} {{Fs player|no=15|nat=NZL|pos=DF|name=[[Мајкл Боксал]]}} {{Fs player|no=18|nat=COL|pos=FW|name=Маурисио Гонсалес}} {{Fs player|no=20|nat=USA|pos=MF|name=[[Вил Трап]]}} {{fs mid|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=C4C7C9}} {{Fs player|no=21|nat=RSA|pos=FW|name=[[Бонгокухле Хлонгване]]}} {{Fs player|no=22|nat=CAN|pos=FW|name=[[Marcus Caldeira]]}} {{Fs player|no=23|nat=GER|pos=DF|name=[[Морис Дуган]]}} {{Fs player|no=24|nat=USA|pos=MF|name=[[Јулијан Гресел]]}} {{Fs player|no=25|nat=GRE|pos=MF|name=[[Нектариос Триантис]]}} {{Fs player|no=26|nat=ARG|pos=MF|name=[[Хоакин Переира (арегентински фудбалер)|Хоакин Переира]]}} {{Fs player|no=27|nat=USA|pos=DF|name=[[Дејвид Џастин Тејлор|ДиЏеј Тејлор]]}} {{Fs player|no=28|nat=COL|pos=DF|name=[[Џеферсон Дијас]]}} {{Fs player|no=29|nat=SEN|pos=FW|name=[[Мамаду Диенг]]}} {{Fs player|no=30|nat=FRA|pos=MF|name=[[Овен Жене]]}} {{Fs player|no=33|nat=USA|pos=DF|name=Киеран Чендлер}} {{fs player|no=67|nat=PAN|pos=MF|name=[[Карлос Харви]]}} {{Fs player|no=98|nat=LBR|pos=FW|name=Дариус Рендел}} {{Fs player|no=99|nat=USA|pos=FW|name=[[Џордан Адебајо-Смит]]}} {{fs end|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=<nowiki>C4C7C9]]</nowiki>}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] diz46k6fjk7oq7wwy1uro65mp22gi0d 5544831 5544828 2026-04-26T10:42:41Z Carshalton 30527 5544831 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#D3D3D3}}{{colorbox|#9ACDE4}}{{colorbox|#000000}} [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. Клубот е основан во 2015 година, а во МЛС лигата влегува во сезоната 2017,<ref>{{cite news|title=Atlanta to join Eastern Conference in 2017, Minnesota to compete in West|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|publisher=Major League Soccer|date=August 20, 2016|access-date=November 19, 2016|archive-date=November 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122637/http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=David La Vaque|author2=Jessie Van Berkel|title=Minnesota United is joining Major League Soccer in 2017|url=http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|newspaper=[[Star Tribune]]|date=August 19, 2016|access-date=August 20, 2016|archive-date=October 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100712/http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|url-status=live}}</ref> како 22-ри клуб во лигата, заменувајќи ја франшизата [[ФК Минесота Јунајтед (2010–2016)|со исто име]] од [[Северноамериканска фудбалска лига (2011–2017)|Северноамериканската фудбалска лига]] (НАСЛ). Клубот ги играл своите домашни натпревари на стадионот [[ТСФ Бенк (стадион)|ТСФ Бенк]], на кампусот на [[Минесотски универзитет|Универзитетот во Минесота]] во [[Минеаполис]], во првите две сезони во МЛС. На почетокот на 2019 година, клубот ја завршил изградбата на новиот [[фудбалски стадион|стадион]] во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], наречен [[Алијанц Филд]]. Стадионот има капацитет од 19.400 седечки места. Боите на клубот се [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] и најчесто опремата на клубот е дизајнирана во комбинација од овие бои. ==Играчи== ===Моментален состав=== {{updated|3 март 2026|<ref>{{cite web |url=http://www.mnufc.com/players |title=Minnesota United FC Roster |publisher=Minnesota United FC |website=mnufc.com |access-date=August 27, 2021 |archive-date=July 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724223348/https://www.mnufc.com/players/ |url-status=live }}</ref>}} {{fs start/Minnesota United}} {{Fs player|no=1|nat=USA|pos=GK|name=[[Алек Смир]]}} {{Fs player|no=2|nat=USA|pos=DF|name=[[Девин Паделфорд]]}} {{Fs player|no=3|nat=JAM|pos=DF|name=[[Кајл Данкан (фудбалер)|Кајл Данкан]]}} {{Fs player|no=5|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Ромеро (фудбалер)|Николас Ромеро]]}} {{Fs player|no=6|nat=USA|pos=MF|name=[[Питер Страуд (фудбалер)|Питер Страуд]]}} {{Fs player|no=7|nat=AUT|pos=MF|name=[[Доминик Фиц]]}} {{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=FW|name=[[Томас Чанкалај]]}} {{Fs player|no=9|nat=ITA|pos=FW|name=[[Келвин Јебоа]]}} {{Fs player|no=10|nat=COL|pos=MF|name=[[Хамес Родригес]]}} {{Fs player|no=12|nat=USA|pos=GK|name=[[Дрејк Календер]]}} {{Fs player|no=13|nat=USA|pos=DF|name=[[Антони Марканич]]}} {{Fs player|no=14|nat=CRC|pos=FW|name=[[Кенјел Мичел]]}} {{Fs player|no=15|nat=NZL|pos=DF|name=[[Мајкл Боксал]]}} {{Fs player|no=18|nat=COL|pos=FW|name=Маурисио Гонсалес}} {{Fs player|no=20|nat=USA|pos=MF|name=[[Вил Трап]]}} {{fs mid/Minnesota United}} {{Fs player|no=21|nat=RSA|pos=FW|name=[[Бонгокухле Хлонгване]]}} {{Fs player|no=22|nat=CAN|pos=FW|name=[[Маркус Калдеира]]}} {{Fs player|no=23|nat=GER|pos=DF|name=[[Морис Дуган]]}} {{Fs player|no=24|nat=USA|pos=MF|name=[[Јулијан Гресел]]}} {{Fs player|no=25|nat=GRE|pos=MF|name=[[Нектариос Триантис]]}} {{Fs player|no=26|nat=ARG|pos=MF|name=[[Хоакин Переира (арегентински фудбалер)|Хоакин Переира]]}} {{Fs player|no=27|nat=USA|pos=DF|name=[[Дејвид Џастин Тејлор|ДиЏеј Тејлор]]}} {{Fs player|no=28|nat=COL|pos=DF|name=[[Џеферсон Дијас]]}} {{Fs player|no=29|nat=SEN|pos=FW|name=[[Мамаду Диенг]]}} {{Fs player|no=30|nat=FRA|pos=MF|name=[[Овен Жене]]}} {{Fs player|no=33|nat=USA|pos=DF|name=Киеран Чендлер}} {{fs player|no=67|nat=PAN|pos=MF|name=[[Карлос Харви]]}} {{Fs player|no=98|nat=LBR|pos=FW|name=Дариус Рендел}} {{Fs player|no=99|nat=USA|pos=FW|name=[[Џордан Адебајо-Смит]]}} {{fs end|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=<nowiki>C4C7C9]]</nowiki>}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] blmk6tp9llkk2jc0ys354rutqbx0pvx 5544832 5544831 2026-04-26T10:43:58Z Carshalton 30527 5544832 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#D3D3D3}}{{colorbox|#9ACDE4}}{{colorbox|#000000}} [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. Клубот е основан во 2015 година, а во МЛС лигата влегува во сезоната 2017,<ref>{{cite news|title=Atlanta to join Eastern Conference in 2017, Minnesota to compete in West|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|publisher=Major League Soccer|date=August 20, 2016|access-date=November 19, 2016|archive-date=November 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122637/http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=David La Vaque|author2=Jessie Van Berkel|title=Minnesota United is joining Major League Soccer in 2017|url=http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|newspaper=[[Star Tribune]]|date=August 19, 2016|access-date=August 20, 2016|archive-date=October 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100712/http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|url-status=live}}</ref> како 22-ри клуб во лигата, заменувајќи ја франшизата [[ФК Минесота Јунајтед (2010–2016)|со исто име]] од [[Северноамериканска фудбалска лига (2011–2017)|Северноамериканската фудбалска лига]] (НАСЛ). Клубот ги играл своите домашни натпревари на стадионот [[ТЦФ Банк (стадион)|ТЦФ Банк]], на кампусот на [[Минесотски универзитет|Универзитетот во Минесота]] во [[Минеаполис]], во првите две сезони во МЛС. На почетокот на 2019 година, клубот ја завршил изградбата на новиот [[фудбалски стадион|стадион]] во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], наречен [[Алијанц Филд]]. Стадионот има капацитет од 19.400 седечки места. Боите на клубот се [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] и најчесто опремата на клубот е дизајнирана во комбинација од овие бои. ==Играчи== ===Моментален состав=== {{updated|3 март 2026|<ref>{{cite web |url=http://www.mnufc.com/players |title=Minnesota United FC Roster |publisher=Minnesota United FC |website=mnufc.com |access-date=August 27, 2021 |archive-date=July 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724223348/https://www.mnufc.com/players/ |url-status=live }}</ref>}} {{fs start/Minnesota United}} {{Fs player|no=1|nat=USA|pos=GK|name=[[Алек Смир]]}} {{Fs player|no=2|nat=USA|pos=DF|name=[[Девин Паделфорд]]}} {{Fs player|no=3|nat=JAM|pos=DF|name=[[Кајл Данкан (фудбалер)|Кајл Данкан]]}} {{Fs player|no=5|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Ромеро (фудбалер)|Николас Ромеро]]}} {{Fs player|no=6|nat=USA|pos=MF|name=[[Питер Страуд (фудбалер)|Питер Страуд]]}} {{Fs player|no=7|nat=AUT|pos=MF|name=[[Доминик Фиц]]}} {{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=FW|name=[[Томас Чанкалај]]}} {{Fs player|no=9|nat=ITA|pos=FW|name=[[Келвин Јебоа]]}} {{Fs player|no=10|nat=COL|pos=MF|name=[[Хамес Родригес]]}} {{Fs player|no=12|nat=USA|pos=GK|name=[[Дрејк Календер]]}} {{Fs player|no=13|nat=USA|pos=DF|name=[[Антони Марканич]]}} {{Fs player|no=14|nat=CRC|pos=FW|name=[[Кенјел Мичел]]}} {{Fs player|no=15|nat=NZL|pos=DF|name=[[Мајкл Боксал]]}} {{Fs player|no=18|nat=COL|pos=FW|name=Маурисио Гонсалес}} {{Fs player|no=20|nat=USA|pos=MF|name=[[Вил Трап]]}} {{fs mid/Minnesota United}} {{Fs player|no=21|nat=RSA|pos=FW|name=[[Бонгокухле Хлонгване]]}} {{Fs player|no=22|nat=CAN|pos=FW|name=[[Маркус Калдеира]]}} {{Fs player|no=23|nat=GER|pos=DF|name=[[Морис Дуган]]}} {{Fs player|no=24|nat=USA|pos=MF|name=[[Јулијан Гресел]]}} {{Fs player|no=25|nat=GRE|pos=MF|name=[[Нектариос Триантис]]}} {{Fs player|no=26|nat=ARG|pos=MF|name=[[Хоакин Переира (арегентински фудбалер)|Хоакин Переира]]}} {{Fs player|no=27|nat=USA|pos=DF|name=[[Дејвид Џастин Тејлор|ДиЏеј Тејлор]]}} {{Fs player|no=28|nat=COL|pos=DF|name=[[Џеферсон Дијас]]}} {{Fs player|no=29|nat=SEN|pos=FW|name=[[Мамаду Диенг]]}} {{Fs player|no=30|nat=FRA|pos=MF|name=[[Овен Жене]]}} {{Fs player|no=33|nat=USA|pos=DF|name=Киеран Чендлер}} {{fs player|no=67|nat=PAN|pos=MF|name=[[Карлос Харви]]}} {{Fs player|no=98|nat=LBR|pos=FW|name=Дариус Рендел}} {{Fs player|no=99|nat=USA|pos=FW|name=[[Џордан Адебајо-Смит]]}} {{fs end|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=<nowiki>C4C7C9]]</nowiki>}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] 9kn2t1ipu0hc7qirytz9vpwd9fj2faq 5544833 5544832 2026-04-26T11:00:37Z Carshalton 30527 5544833 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#D3D3D3}}{{colorbox|#9ACDE4}}{{colorbox|#000000}} [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. Клубот е основан во 2015 година, а во МЛС лигата влегува во сезоната 2017,<ref>{{cite news|title=Atlanta to join Eastern Conference in 2017, Minnesota to compete in West|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|publisher=Major League Soccer|date=August 20, 2016|access-date=November 19, 2016|archive-date=November 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122637/http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=David La Vaque|author2=Jessie Van Berkel|title=Minnesota United is joining Major League Soccer in 2017|url=http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|newspaper=[[Star Tribune]]|date=August 19, 2016|access-date=August 20, 2016|archive-date=October 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100712/http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|url-status=live}}</ref> како 22-ри клуб во лигата, заменувајќи ја франшизата [[ФК Минесота Јунајтед (2010–2016)|со исто име]] од [[Северноамериканска фудбалска лига (2011–2017)|Северноамериканската фудбалска лига]] (НАСЛ). Клубот ги играл своите домашни натпревари на стадионот [[ТЦФ Банк (стадион)|ТЦФ Банк]], на кампусот на [[Минесотски универзитет|Универзитетот во Минесота]] во [[Минеаполис]], во првите две сезони во МЛС. На почетокот на 2019 година, клубот ја завршил изградбата на новиот [[фудбалски стадион|стадион]] во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], наречен [[Алијанц Филд]]. Стадионот има капацитет од 19.400 седечки места. Боите на клубот се [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] и најчесто опремата на клубот е дизајнирана во комбинација од овие бои. ==Играчи== ===Моментален состав=== {{updated|3 март 2026|<ref>{{cite web |url=http://www.mnufc.com/players |title=Minnesota United FC Roster |publisher=Minnesota United FC |website=mnufc.com |access-date=August 27, 2021 |archive-date=July 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724223348/https://www.mnufc.com/players/ |url-status=live }}</ref>}} {{fs start/Minnesota United}} {{Fs player|no=1|nat=USA|pos=GK|name=[[Алек Смир]]}} {{Fs player|no=2|nat=USA|pos=DF|name=[[Девин Паделфорд]]}} {{Fs player|no=3|nat=JAM|pos=DF|name=[[Кајл Данкан (фудбалер)|Кајл Данкан]]}} {{Fs player|no=5|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Ромеро (фудбалер)|Николас Ромеро]]}} {{Fs player|no=6|nat=USA|pos=MF|name=[[Питер Страуд (фудбалер)|Питер Страуд]]}} {{Fs player|no=7|nat=AUT|pos=MF|name=[[Доминик Фиц]]}} {{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=FW|name=[[Томас Чанкалај]]}} {{Fs player|no=9|nat=ITA|pos=FW|name=[[Келвин Јебоа]]}} {{Fs player|no=10|nat=COL|pos=MF|name=[[Хамес Родригес]]}} {{Fs player|no=12|nat=USA|pos=GK|name=[[Дрејк Календер]]}} {{Fs player|no=13|nat=USA|pos=DF|name=[[Антони Марканич]]}} {{Fs player|no=14|nat=CRC|pos=FW|name=[[Кенјел Мичел]]}} {{Fs player|no=15|nat=NZL|pos=DF|name=[[Мајкл Боксал]]}} {{Fs player|no=18|nat=COL|pos=FW|name=Маурисио Гонсалес}} {{Fs player|no=20|nat=USA|pos=MF|name=[[Вил Трап]]}} {{fs mid/Minnesota United}} {{Fs player|no=21|nat=RSA|pos=FW|name=[[Бонгокухле Хлонгване]]}} {{Fs player|no=22|nat=CAN|pos=FW|name=[[Маркус Калдеира]]}} {{Fs player|no=23|nat=GER|pos=DF|name=[[Морис Дуган]]}} {{Fs player|no=24|nat=USA|pos=MF|name=[[Јулијан Гресел]]}} {{Fs player|no=25|nat=GRE|pos=MF|name=[[Нектариос Триантис]]}} {{Fs player|no=26|nat=ARG|pos=MF|name=[[Хоакин Переира (арегентински фудбалер)|Хоакин Переира]]}} {{Fs player|no=27|nat=USA|pos=DF|name=[[Дејвид Џастин Тејлор|ДиЏеј Тејлор]]}} {{Fs player|no=28|nat=COL|pos=DF|name=[[Џеферсон Дијас]]}} {{Fs player|no=29|nat=SEN|pos=FW|name=[[Мамаду Диенг]]}} {{Fs player|no=30|nat=FRA|pos=MF|name=[[Овен Жене]]}} {{Fs player|no=33|nat=USA|pos=DF|name=Киеран Чендлер}} {{fs player|no=67|nat=PAN|pos=MF|name=[[Карлос Харви]]}} {{Fs player|no=98|nat=LBR|pos=FW|name=Дариус Рендел}} {{Fs player|no=99|nat=USA|pos=FW|name=[[Џордан Адебајо-Смит]]}} {{fs end|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=<nowiki>C4C7C9]]</nowiki>}} ===Познати поранешни играчи=== *{{flagsport|ITA}} [[Вито Маноне]] *{{flagsport|CAN}} [[Тани Олувасеји]] *{{flagsport|CAN}} [[Дејн Сент Клер]] *{{flagsport|CUB}} [[Освалдо Алонсо] *{{flagsport|USA}} [[Итан Финли]] *{{flagsport|SVK}} [[Јан Грегуш]] *{{flagsport|TTO}} [[Кевин Молино]] *{{flagsport|FIN}} [[Робин Лод]] *{{flagsport|FIN}} [[Теему Пуки]] *{{flagsport|FIN}} [[Јука Раитала]] == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] 4ue0mfc92h69bjww13hvjafd4zoebid 5544834 5544833 2026-04-26T11:00:47Z Carshalton 30527 /* Познати поранешни играчи */ 5544834 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #9ACDE4 | color2 = #000000 | clubname = Минесота Јунајтед | country = {{USA}} | current = ФК Минесота Јунајтед сезона 2026| | image = [[Податотека:Minnesota United FC (MLS) Primary logo.png|150px]] | fullname = Минесота Јунајтед Фудбал клуб | nickname = ''Нуркачи'', ''Црно-сини'' | founded = {{start date and years ago|2015|df=yes}} | colors = {{colorbox|#D3D3D3}}{{colorbox|#9ACDE4}}{{colorbox|#000000}} [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] | ground = [[Алијанц Филд]]<br />[[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]] | capacity = 19.400 | owner = [[Бил Макгваер]] | chrtitle = Претседател | | manager = {{flagsport|NZL}} [[Камерон Ноулс]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[МЛС]] | season = [[МЛС 2025|2025]] | position = Западна Конференција: 4-ти<br/>Вкупно: 8-ми<br/>Плеј-оф: полуфинале на конф. | website = https://www.mnufc.com/ | pattern_la1 = _minnesota26h | pattern_b1 = _minnesota26hA | pattern_ra1 = _minnesota26h | pattern_sh1 = _minnesota26h | pattern_so1 = | leftarm1 = 2c2526 | body1 = 2c2526 | rightarm1 = 2c2526 | shorts1 = 2c2526 | socks1 = 2c2526 | pattern_la2 = _minnesota25a | pattern_b2 = _minnesota25a | pattern_ra2 = _minnesota25a | pattern_sh2 = _minnesota25a | pattern_so2 = _minnesota25al | leftarm2 = a0cce5 | body2 = a0cce5 | rightarm2 = a0cce5 | shorts2 = a0cce5 | socks2 = a0cce5 | pattern_la3 = _minnesota25t | pattern_b3 = _minnesota25t | pattern_ra3 = _minnesota25t | pattern_sh3 = _minnesota25t | pattern_so3 = _minnesota25tl | leftarm3 = 095183 | body3 = 095183 | rightarm3 = 095183 | shorts3 = 095183 | socks3 = 095183 | stadium_years = }} '''ФК Минесота Јунајтед''' е [[САД|американски]] професионален [[фудбал|фудбалски клуб]], со седиште во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], [[Минесота]]. Моментално се натпреварува во [[МЛС]] како член на [[Западна конференција (МЛС)|Западната конференција]] на лигата. Клубот е основан во 2015 година, а во МЛС лигата влегува во сезоната 2017,<ref>{{cite news|title=Atlanta to join Eastern Conference in 2017, Minnesota to compete in West|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|publisher=Major League Soccer|date=August 20, 2016|access-date=November 19, 2016|archive-date=November 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122637/http://www.mlssoccer.com/post/2016/08/19/atlanta-join-eastern-conference-2017-minnesota-compete-west|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=David La Vaque|author2=Jessie Van Berkel|title=Minnesota United is joining Major League Soccer in 2017|url=http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|newspaper=[[Star Tribune]]|date=August 19, 2016|access-date=August 20, 2016|archive-date=October 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100712/http://www.startribune.com/minnesota-united-is-joining-major-league-soccer-in-2017/390753901/|url-status=live}}</ref> како 22-ри клуб во лигата, заменувајќи ја франшизата [[ФК Минесота Јунајтед (2010–2016)|со исто име]] од [[Северноамериканска фудбалска лига (2011–2017)|Северноамериканската фудбалска лига]] (НАСЛ). Клубот ги играл своите домашни натпревари на стадионот [[ТЦФ Банк (стадион)|ТЦФ Банк]], на кампусот на [[Минесотски универзитет|Универзитетот во Минесота]] во [[Минеаполис]], во првите две сезони во МЛС. На почетокот на 2019 година, клубот ја завршил изградбата на новиот [[фудбалски стадион|стадион]] во [[Сент Пол (Минесота)|Сент Пол]], наречен [[Алијанц Филд]]. Стадионот има капацитет од 19.400 седечки места. Боите на клубот се [[Сива боја|сива]], [[Сина боја|небесно сина]] и [[Црна боја|црна]] и најчесто опремата на клубот е дизајнирана во комбинација од овие бои. ==Играчи== ===Моментален состав=== {{updated|3 март 2026|<ref>{{cite web |url=http://www.mnufc.com/players |title=Minnesota United FC Roster |publisher=Minnesota United FC |website=mnufc.com |access-date=August 27, 2021 |archive-date=July 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724223348/https://www.mnufc.com/players/ |url-status=live }}</ref>}} {{fs start/Minnesota United}} {{Fs player|no=1|nat=USA|pos=GK|name=[[Алек Смир]]}} {{Fs player|no=2|nat=USA|pos=DF|name=[[Девин Паделфорд]]}} {{Fs player|no=3|nat=JAM|pos=DF|name=[[Кајл Данкан (фудбалер)|Кајл Данкан]]}} {{Fs player|no=5|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Ромеро (фудбалер)|Николас Ромеро]]}} {{Fs player|no=6|nat=USA|pos=MF|name=[[Питер Страуд (фудбалер)|Питер Страуд]]}} {{Fs player|no=7|nat=AUT|pos=MF|name=[[Доминик Фиц]]}} {{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=FW|name=[[Томас Чанкалај]]}} {{Fs player|no=9|nat=ITA|pos=FW|name=[[Келвин Јебоа]]}} {{Fs player|no=10|nat=COL|pos=MF|name=[[Хамес Родригес]]}} {{Fs player|no=12|nat=USA|pos=GK|name=[[Дрејк Календер]]}} {{Fs player|no=13|nat=USA|pos=DF|name=[[Антони Марканич]]}} {{Fs player|no=14|nat=CRC|pos=FW|name=[[Кенјел Мичел]]}} {{Fs player|no=15|nat=NZL|pos=DF|name=[[Мајкл Боксал]]}} {{Fs player|no=18|nat=COL|pos=FW|name=Маурисио Гонсалес}} {{Fs player|no=20|nat=USA|pos=MF|name=[[Вил Трап]]}} {{fs mid/Minnesota United}} {{Fs player|no=21|nat=RSA|pos=FW|name=[[Бонгокухле Хлонгване]]}} {{Fs player|no=22|nat=CAN|pos=FW|name=[[Маркус Калдеира]]}} {{Fs player|no=23|nat=GER|pos=DF|name=[[Морис Дуган]]}} {{Fs player|no=24|nat=USA|pos=MF|name=[[Јулијан Гресел]]}} {{Fs player|no=25|nat=GRE|pos=MF|name=[[Нектариос Триантис]]}} {{Fs player|no=26|nat=ARG|pos=MF|name=[[Хоакин Переира (арегентински фудбалер)|Хоакин Переира]]}} {{Fs player|no=27|nat=USA|pos=DF|name=[[Дејвид Џастин Тејлор|ДиЏеј Тејлор]]}} {{Fs player|no=28|nat=COL|pos=DF|name=[[Џеферсон Дијас]]}} {{Fs player|no=29|nat=SEN|pos=FW|name=[[Мамаду Диенг]]}} {{Fs player|no=30|nat=FRA|pos=MF|name=[[Овен Жене]]}} {{Fs player|no=33|nat=USA|pos=DF|name=Киеран Чендлер}} {{fs player|no=67|nat=PAN|pos=MF|name=[[Карлос Харви]]}} {{Fs player|no=98|nat=LBR|pos=FW|name=Дариус Рендел}} {{Fs player|no=99|nat=USA|pos=FW|name=[[Џордан Адебајо-Смит]]}} {{fs end|nonumber=|bg=8AC8EC|color=000000|border=<nowiki>C4C7C9]]</nowiki>}} ===Познати поранешни играчи=== *{{flagsport|ITA}} [[Вито Маноне]] *{{flagsport|CAN}} [[Тани Олувасеји]] *{{flagsport|CAN}} [[Дејн Сент Клер]] *{{flagsport|CUB}} [[Освалдо Алонсо]] *{{flagsport|USA}} [[Итан Финли]] *{{flagsport|SVK}} [[Јан Грегуш]] *{{flagsport|TTO}} [[Кевин Молино]] *{{flagsport|FIN}} [[Робин Лод]] *{{flagsport|FIN}} [[Теему Пуки]] *{{flagsport|FIN}} [[Јука Раитала]] == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.mnufc.com/ Официјално мрежно место] {{МЛС}} [[Категорија:Фудбалски клубови од САД|Минесота Јунајтед]] j144a4guj0qjez9zmz5r2s5d7kd63gn 6 1392608 5544776 2026-04-25T22:24:08Z Carshalton 30527 5544776 wikitext text/x-wiki == Лиценцирање == {{Печат}} c46dpe4esxka11a548e6c3708mimbpu 0 1392609 5544791 2026-04-26T05:27:24Z Marco Mitrovich 114460 Создадена страница со: {{Инфокутија Населено место | name = Мачевиќ | native_name = Măcești | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption =... 5544791 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Мачевиќ | native_name = Măcești | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 45 |lats = 18 |latNS = N | longd = 21 |longm = 36 |longs = 32 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 90 | population_footnotes = | population_total = 447 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325501 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Мачевиќ''' ({{langx|ro|Măcești}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 447 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Селото е претежно [[Срби|српско]]. == Историја == == Демографија == ;Етнички состав во населба (519 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|70.5}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|25.6}} }} == Религија == == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] 3w8fd9wgle8ad47hlaxhuh47k3ej84g 5544792 5544791 2026-04-26T05:38:27Z Marco Mitrovich 114460 /* Историја */ 5544792 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Мачевиќ | native_name = Măcești | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 45 |lats = 18 |latNS = N | longd = 21 |longm = 36 |longs = 32 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 90 | population_footnotes = | population_total = 447 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325501 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Мачевиќ''' ({{langx|ro|Măcești}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 447 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Селото е претежно [[Срби|српско]]. == Историја == Селото се споменува во 1515 година. Според царскиот ревизор Ерлер од 1774 година, се чини дека местото „Мацовез“ имало воен статус и се наоѓало во округот Ракаждија, Новопаланачки дистрикт.<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", Панчево 2003. године</ref> Бројот на жители во Мачевиќ полека растел во средината на 19 век. Така, во 1847 година имало 220 православни души, а во 1867 година - 270. Во 1905 година, Мачевиќ била мала општина во Новомолдавскиот округ. Имало 778 жители во 130 домови. Имало 740 Срби и 38 Романци и Роми. Од јавните згради, имало српска православна црква и општинско основно училиште. Последната пошта и експресна достава биле надвор од селото во [[Стара Молдава]]. == Демографија == ;Етнички состав во населба (519 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|70.5}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|25.6}} }} == Религија == == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] 2a5tnze4ul84oc3k4kvr9o6jpuu8feg 5544793 5544792 2026-04-26T05:54:51Z Marco Mitrovich 114460 /* Религија */ 5544793 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Мачевиќ | native_name = Măcești | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 45 |lats = 18 |latNS = N | longd = 21 |longm = 36 |longs = 32 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 90 | population_footnotes = | population_total = 447 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325501 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Мачевиќ''' ({{langx|ro|Măcești}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 447 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Селото е претежно [[Срби|српско]]. == Историја == Селото се споменува во 1515 година. Според царскиот ревизор Ерлер од 1774 година, се чини дека местото „Мацовез“ имало воен статус и се наоѓало во округот Ракаждија, Новопаланачки дистрикт.<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", Панчево 2003. године</ref> Бројот на жители во Мачевиќ полека растел во средината на 19 век. Така, во 1847 година имало 220 православни души, а во 1867 година - 270. Во 1905 година, Мачевиќ била мала општина во Новомолдавскиот округ. Имало 778 жители во 130 домови. Имало 740 Срби и 38 Романци и Роми. Од јавните згради, имало српска православна црква и општинско основно училиште. Последната пошта и експресна достава биле надвор од селото во [[Стара Молдава]]. == Демографија == ;Етнички состав во населба (519 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|70.5}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|25.6}} }} == Религија == Локацијата за православната црква е одредена во 1800 година, за време на парохискиот свештеник Антоније Марковиќ (1792–1829). Сепак, подготовките за изградба траеле долго. На крајот, било изградено место за богослужба, како едно во ред куќи на улицата. Тоа била куќа-капела, со ѕидан темпл. Православната црква посветена на празникот Вознесение Господово е изградена во 1856 година, со две ѕвона во кулата, за време на парохискиот свештеник Евгеније Стефановиќ (1845–1856).<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Иконостасот содржи неколку икони од сликарот Аксентиј Маришеску. Дури во 1969 година над западниот дел од зградата била подигната кула. ​​Во 1982 година следела општа реконструкција, при што црквата била проширена кон исток, всушност била додадена полукружна олтарска апсида. Новата скромна олтарска преграда ја направил дрводелецот Жива Марковиќ, а иконите декоративно ги насликал аматерот Никалај Шух. Исто така, постојат и некои, подобри икони, дело на свештеникот Драгутин Остојиќ.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Според државната шематизација на православното свештенство од 1846 година, на местото „Matsevatz“ е основана православна парохија, а црковните регистри се водат од 1794 (или 1792 година). Парохијаните, 507 души, ја користат црквата во Молдава за духовни потреби. Свештеник во 1846 година бил свештеникот Василије Јоакимовиќ. Тој се појавува и како преброител во српска книга.<ref>Reesch de Lewald, Aloysius: "Universalis schematismus ecclesiasticus venerabilis cleri orientalis ecclesiae graeci non uniti ritus regni Hungariae partiumque eidem adnexarum, necnon magni principatus Transilvaniae, item literarius, seu nomina eorum, qui rem literariam et fundationalem scholarem ejusdem ritus procurant ... pro anno ...", Buda 1846.</ref> Во Мачевиќ е организирана црковна општина, собранието е редовно, под претседателство на монахот Теофан Миленковиќ. Парохијата е од шеста класа, има парохиска куќа и парохиска седница од 31 кј земјиште. Има српски православни гробишта, а црковно-општинскиот имот е 43 кј земјиште. Администратор на парохијата бил во 1904-1905 година јеромонахот Теофан Миленковиќ, роден во [[Соколовац]], кој служи во селото 29 години.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> == Образование == == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] pxhgpcqacnp82i5z5ta23x8nxtvtwos 5544794 5544793 2026-04-26T05:58:30Z Marco Mitrovich 114460 /* Образование */ 5544794 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Населено место | name = Мачевиќ | native_name = Măcești | settlement_type = Населба | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_shield = | nickname = | pushpin_map = Романија | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 44 |latm = 45 |lats = 18 |latNS = N | longd = 21 |longm = 36 |longs = 32 |longEW = E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = [[Романија]] | subdivision_type1 = [[Окрузи во Романија|Округ]] | subdivision_name1 = [[Караш-Северин (округ)|Караш-Северин]] | subdivision_type2 = [[Општини во Романија|Град]] | subdivision_name2 = [[Нова Молдава]] | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 90 | population_footnotes = | population_total = 447 | population_as_of = 2021 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Источноевропско време|EET]] |utc_offset = +2 | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Источноевропско време|EEST]] |utc_offset_DST = +3 | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Пошт. бр. | postal_code = 325501 | area_code_type = | area_code = 0255 | registration_plate = CS }} '''Мачевиќ''' ({{langx|ro|Măcești}}) е населено место во [[Караш-Северин (округ)|округот Караш-Северин]], [[Романија]]. Според пописот од 2021 година имало 447 жители.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-census.htm All places: 1992, 2002, 2011, 2021 censuses] pop-stat.mashke.org</ref> Припаѓа на градот [[Нова Молдава]]. Селото е претежно [[Срби|српско]]. == Историја == Селото се споменува во 1515 година. Според царскиот ревизор Ерлер од 1774 година, се чини дека местото „Мацовез“ имало воен статус и се наоѓало во округот Ракаждија, Новопаланачки дистрикт.<ref>Ј.Ј. Ерлер: "Банат", Панчево 2003. године</ref> Бројот на жители во Мачевиќ полека растел во средината на 19 век. Така, во 1847 година имало 220 православни души, а во 1867 година - 270. Во 1905 година, Мачевиќ била мала општина во Новомолдавскиот округ. Имало 778 жители во 130 домови. Имало 740 Срби и 38 Романци и Роми. Од јавните згради, имало српска православна црква и општинско основно училиште. Последната пошта и експресна достава биле надвор од селото во [[Стара Молдава]]. == Демографија == ;Етнички состав во населба (519 жители) {{bar box |float=center |title=Етнички групи 2011 година<ref>[http://pop-stat.mashke.org/romania-ethnic-loc2011.htm Ethnic composition, all places: 2011 census] pop-stat.mashke.org</ref> |titlebar=#ddd |barwidth=300px |bars= {{Столбен постоток|[[Срби]]|red|70.5}} {{Столбен постоток|[[Романци]]|yellow|25.6}} }} == Религија == Локацијата за православната црква е одредена во 1800 година, за време на парохискиот свештеник Антоније Марковиќ (1792–1829). Сепак, подготовките за изградба траеле долго. На крајот, било изградено место за богослужба, како едно во ред куќи на улицата. Тоа била куќа-капела, со ѕидан темпл. Православната црква посветена на празникот Вознесение Господово е изградена во 1856 година, со две ѕвона во кулата, за време на парохискиот свештеник Евгеније Стефановиќ (1845–1856).<ref>Милош Поповић: "Верско-црквени живот Срба у Банату", Зрењанин 2001. године</ref> Иконостасот содржи неколку икони од сликарот Аксентиј Маришеску. Дури во 1969 година над западниот дел од зградата била подигната кула. ​​Во 1982 година следела општа реконструкција, при што црквата била проширена кон исток, всушност била додадена полукружна олтарска апсида. Новата скромна олтарска преграда ја направил дрводелецот Жива Марковиќ, а иконите декоративно ги насликал аматерот Никалај Шух. Исто така, постојат и некои, подобри икони, дело на свештеникот Драгутин Остојиќ.<ref>Стеван Бугарски, Љубомир Степанов: "Историјски и културни споменици Срба у румунском Банату", Темишвар 2008. године</ref> Според државната шематизација на православното свештенство од 1846 година, на местото „Matsevatz“ е основана православна парохија, а црковните регистри се водат од 1794 (или 1792 година). Парохијаните, 507 души, ја користат црквата во Молдава за духовни потреби. Свештеник во 1846 година бил свештеникот Василије Јоакимовиќ. Тој се појавува и како преброител во српска книга.<ref>Reesch de Lewald, Aloysius: "Universalis schematismus ecclesiasticus venerabilis cleri orientalis ecclesiae graeci non uniti ritus regni Hungariae partiumque eidem adnexarum, necnon magni principatus Transilvaniae, item literarius, seu nomina eorum, qui rem literariam et fundationalem scholarem ejusdem ritus procurant ... pro anno ...", Buda 1846.</ref> Во Мачевиќ е организирана црковна општина, собранието е редовно, под претседателство на монахот Теофан Миленковиќ. Парохијата е од шеста класа, има парохиска куќа и парохиска седница од 31 кј земјиште. Има српски православни гробишта, а црковно-општинскиот имот е 43 кј земјиште. Администратор на парохијата бил во 1904-1905 година јеромонахот Теофан Миленковиќ, роден во [[Соколовац]], кој служи во селото 29 години.<ref>Мата Косовац: "Српска православна митрополија Карловачка по подацима из 1905. године", Карловци 1910. године</ref> == Образование == Во 1846 година, јавното училиште во Мачевиќ имало 40 ученици, предводени од учителот Јован Радониќ. Во 1889 година, во Мачевиќ работел српски учител, Коста Јунгиќ. Сиромашната црковна заедница во Мачевиќ, како и во 1890 година, го привлекла вниманието на благородните патриоти, кои често ѝ испраќале претплати за „Училишен гласник“. Училишната зграда е скромна градба и се наоѓа веднаш до црквата. Основното училиште Мачевиќ е комунално, општинско училиште од 1874 година. Финансирано е од таканаречениот Фонд на граничната стража и има една зграда. Наставникот во 1905 година бил Ѓорѓе Грбиќ, а тој ги подучувал децата кои посетувале редовна настава - само 22 од нив, од 85 возрасни ученици.<ref>Мата Косовац, наведено дело</ref> == Поврзано == * [[Караш-Северин (округ)]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Населени места во Романија]] [[Категорија:Караш-Северин (округ)]] b7ytidq9998mv000om9cabt8eoo2rfy 0 1392610 5544796 2026-04-26T06:47:32Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Инфокутија Спортист |name=Карлос Насар |image=Karlos Nasar (BUL) 2024.jpg |caption=Карлос Насар во 2024 година |birth_date={{birth date and age|2004|5|12}} |birth_place=[[Париз]], [[Франција]] |residence=[[Червен Брјаг]], [[Бугарија]] |death_date= |death_place= |height=180 см |weight=89 кг |show-medals=yes |medaltemplates={{МедалСпорт|Кревање т... 5544796 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Спортист |name=Карлос Насар |image=Karlos Nasar (BUL) 2024.jpg |caption=Карлос Насар во 2024 година |birth_date={{birth date and age|2004|5|12}} |birth_place=[[Париз]], [[Франција]] |residence=[[Червен Брјаг]], [[Бугарија]] |death_date= |death_place= |height=180 см |weight=89 кг |show-medals=yes |medaltemplates={{МедалСпорт|[[Кревање тегови]] — Мажи}} {{МедалЗемја|{{BUL}}}} {{МедалНатпревар|[[Олимписки игри]]}} {{МедалЗлато|[[Летни олимписки игри 2024|Париз 2024]]|[[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]]}} {{МедалНатпревар|[[Светско првенство во кревање тегови|Светски првенства]]}} {{МедалЗлато|[[Светско првенство во кревање тегови 2021|Ташкент 2021]]|81 кг}} {{МедалЗлато|[[Светско првенство во кревање тегови 2024|Манама 2024]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Светско првенство во кревање тегови 2025|Ферде 2025]]|94 кг}} {{МедалНатпревар|[[Европско првенство во кревање тегови|Европски првенства]]}} {{МедалСребро|[[Европско првенство во кревање тегови 2021|Москва 2021]]|81 кг}} {{МедалСребро|[[Европско првенство во кревање тегови 2022|Тирана 2022]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2023|Ереван 2023]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2024|Софија 2024]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2025|Кишињев 2025]]|96 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2026|Батуми 2026]]|94 кг}} }} '''Карлос Меј Насар''' ({{Langx|bg|Карлос Мей Насар}}; роден на [[12 мај]] [[2004]] г.) е [[Бугарија|бугарски]] [[Кревање тегови|кревач на тегови]], кој е олимписки, трикратен светски и четирикратен европски шампион и еден од најмладите сопственици на светски рекорди во историјата на овој спорт. Тој беше прогласен за Спортист на годината во Бугарија за 2024 и 2025 година. Насар ги доби и спортските награди „Икар“ за 2024 и 2025 година. == Ран живот == Насар е роден во [[Париз]] од мајка [[Бугари|Бугарка]] и татко [[Либанци|Либанец]].<ref>{{cite web|url=https://bnr.bg/varna/post/101656652|title = Карлос Насар вицешампион в кат. 89 кг|work = bnr.bg|access-date=4 August 2022}}</ref> Тој има двајца браќа, Лазар и Иван.<ref name="KarlosNasarparentageBulgaria">{{cite web|author=Manova, Tanya|publisher=telegraph.bg|language=Bulgarian| title=Насар започнал като шахматист|url=https://telegraph.bg/telegraphplus/novini/nasar-zapochnal-kato-shahmatist.-v-cherven-briag-i-babite-gledat-vdigane-na-tezhesti.-majkata-polia-greshkite-mu-pomognaha-da-izrasne-mnogo-405777|date=25 February 2024|access-date=7 August 2024}}</ref> Израснал во неговиот роден град [[Црвен Брег]], каде што ја започнал својата професионална кариера во СКВТ „Старт“. == Кариера == === Олимписки игри === Во своето олимписко деби, Насар победи во [[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|дисциплината до 89 кг за мажи на Олимписките игри во 2024 година]], соборувајќи осум светски и олимписки рекорди. Во финалето до 89 кг, тој прво крена 213 кг во исфрлање за нов олимписки рекорд (ОР), а потоа продолжи до нов светски (и олимписки, и јуниорски) рекорд од 224 кг. Додавајќи ги овие резултати на успешниот обид од 180 кг во истрснување, тој постави ОР во вкупниот резултат (393 кг), а потоа и светски, олимписки и светски јуниорски рекорд од 404 кг. Од вкупно 13 рекорди во машка конкуренција во Париз, тој беше одговорен за осум од нив. === Светски првенства === На 17-годишна возраст, тој го собори светскиот рекорд во дисциплината исфрлање за мажи до 81 кг со 208 кг за да победи на [[Светско првенство во кревање тегови 2021]],<ref>{{cite web |title=IWF Results |url=https://iwf.sport/weightlifting_/athletes-bios/?athlete=nasar-karlos-may-hasan-2004-05-12&id=16094 |access-date=12 December 2021 |work=IWF.net}}</ref> истовремено поставувајќи ги и јуниорските и младинските светски рекорди со вкупен светски рекорд од 374 кг. Тој стана третиот најмлад светски шампион во историјата на кревање тегови на возраст од 17 години и 214 дена, надминувајќи го Севдалин Маринов (кој стана светски шампион во 1985 година на 17 години и 47 дена) и Илја Илин (17 години и 183 дена). На 18-годишна возраст, тој го собори светскиот рекорд во дисциплината исфрлање до 89 кг со 220 кг за да победи на [[Светско првенство во кревање тегови 2022]] одржано во Богота, Колумбија.<ref name="nasar_bomb_out_2022">{{Cite news |last=Oliver |first=Brian |date=11 December 2022 |title=Teenager Nasar gets world record after bomb-out at weightlifting World Championships |work=InsideTheGames.biz |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1131547/nasar-record |access-date=12 December 2022}}</ref> Тој стана единствениот машки кревач на тегови кој држи светски рекорди во две различни категории. Во декември 2024 година, тој го освои своето второ Светско првенство во Манама, Бахреин, поставувајќи нов сениорски рекорд во истрснување од 183 кг и нов сениорски рекорд во вкупен резултат од 405 кг, надминувајќи ја по вторпат границата од 400 кг во категоријата до 89 кг. Истовремено, ова беа и нови светски јуниорски рекорди бидејќи Насар имаше само 20 години. Во октомври 2025 година, тој го освои своето трето Светско првенство во Ферде, Норвешка. Во исфрлање, Бугаринот беше прв со успешни обиди од 210, 219 и светски рекорд од 222 кг, за вкупно 395 кг. === Европски првенства === Во 2021 година, на 16-годишна возраст, тој се натпреваруваше на [[Европско првенство во кревање тегови 2021]] во категоријата до 81 кг,<ref>{{Cite web |url=http://www.ewfed.com/2021/Moscow/Start_Book_Eu_Senior_2021.pdf |title=2021 European Championships Start Book |access-date=2021-12-12 |archive-date=2021-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407012701/http://www.ewfed.com/2021/Moscow/Start_Book_Eu_Senior_2021.pdf |url-status=dead }}</ref> освојувајќи сребро во истрснување и во вкупниот пласман, и златен медал во исфрлање со нов европски рекорд од 206 кг. Тоа беше борба помеѓу него и [[Антонино Пицолато]], во која Италијанецот победи со само 1 кг разлика во вкупниот резултат. Во април 2023 година, на само 18 години, на [[Европско првенство во кревање тегови 2023]] во Ереван, Ерменија, тој го освои златниот медал во исфрлање и во вкупен пласман, и сребрениот медал во истрснување во категоријата до 89 килограми, каде собори пет светски рекорди.<ref>{{cite web | url=https://bnr.bg/en/post/101812565/karlos-nasar-breaks-the-world-record-takes-gold-at-the-2023-european-weightlifting-championships | title=Karlos Nasar breaks the world record, takes gold at the 2023 European Weightlifting Championships }}</ref> Неговиот рекорден резултат од 221 килограм во исфрлање му овозможи да ги собори следните рекорди:<ref>{{cite web | url=https://breakingmuscle.com/karlos-nasar-world-records-2023-european-weightlifting-championships/ | title=Weightlifter Karlos Nasar (89KG) Breaks 5 World Records at 2023 European Championships | date=21 April 2023 }}</ref> *Светски јуниорски рекорд во исфрлање *Светски јуниорски рекорд во вкупно *Светски сениорски рекорд во исфрлање *Светски сениорски рекорд во вкупно Дополнително, неговиот вкупен резултат од 395 килограми беше изграден со неговото најдобро натпреварувачко истрснување од 174 килограми. Тоа истрснување беше исто така нов светски јуниорски рекорд, негов петти во истиот ден.<ref>{{cite web | url=https://barbend.com/weightlifter-karlos-nasar-89-kilogram-clean-and-jerk-total-world-records-2023-european-championships/ | title=Weightlifter Karlos Nasar (89KG) Sets Multiple New World Records at 2023 European Weightlifting Championships | date=20 April 2023 }}</ref> Резултатот на Насар во Ереван го направи најдобар кревач на тегови на Европското првенство во сите категории според системот „Роби“ бодови (1.000 бодови), пред Лаша Талахадзе (883,5 бодови). == Светски рекорди == === Сениорски светски рекорди === До 19 април 2025 година, Карлос Насар постави 13 сениорски светски рекорди во 4 различни тежински категории (81 кг, 89 кг, 94 кг, 96 кг). Рекордите поставени пред 01.01.2025 година важат и како светски јуниорски рекорди за соодветната категорија, а рекордите пред 2022 година важат и како светски рекорди за кадети (млади). Целосниот список на сениорски светски рекорди на Насар е следниот: {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Бр. !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |1 |[[Светско првенство во кревање тегови 2021 – мажи до 81 кг|81 кг]] |исфрлање |208 |12.12.2021 |[[Светско првенство во кревање тегови 2021]] |Ташкент, Узбекистан |- |2 |[[Светско првенство во кревање тегови 2022 – мажи до 89 кг|89 кг]] |исфрлање |220 |11.12.2022 |[[Светско првенство во кревање тегови 2022]] |Богота, Колумбија |- |3 |89 кг |исфрлање |221 |20.04.2023 |[[Европско првенство во кревање тегови 2023]] |Ереван, Ерменија |- |4 |89 кг |вкупно |395 |20.04.2023 |[[Европско првенство во кревање тегови 2023]] |Ереван, Ерменија |- |5 |89 кг |исфрлање |223 |10.12.2023 |IWF Гран-при |Доха, Катар |- |6 |89 кг |истрснување |181 |06.04.2024 |IWF Светски куп 2024 |Пукет, Тајланд |- |7 |[[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |исфрлање |224 |09.08.2024 |[[Летни олимписки игри 2024|Олимписки игри 2024]] |Париз, Франција |- |8 |[[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |вкупно |404 |09.08.2024 |[[Летни олимписки игри 2024|Олимписки игри 2024]] |Париз, Франција |- |9 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |истрснување |183 |11.12.2024 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024]] |Манама, Бахреин |- |10 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |вкупно |405 |11.12.2024 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024]] |Манама, Бахреин |- |11 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025|96 кг]] |истрснување |188 |19.04.2025 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025]] |Кишињев, Молдавија |- |12 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025|96 кг]] |вкупно |417 |19.04.2025 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025]] |Кишињев, Молдавија |- |13 |[[Светско првенство во кревање тегови 2025|94 кг]] |исфрлање |222 |09.10.2025 |[[Светско првенство во кревање тегови 2025]] |Ферде, Норвешка |- |} До 10 октомври 2025 година, Карлос Насар ги држи следните 6 сениорски светски рекорди: {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |89 кг |истрснување |183 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |89 кг |исфрлање |224 |09.08.2024 |Олимписки игри 2024 |Париз, Франција |- |89 кг |вкупно |405 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |96 кг |истрснување |188 |19.04.2025 |Европско првенство |Кишињев, Молдавија |- |96 кг |вкупно |417 |19.04.2025 |Европско првенство |Кишињев, Молдавија |- |94 кг |исфрлање |222 |09.10.2025 |Светско првенство |Ферде, Норвешка |- |} === Јуниорски светски рекорди === До 31 декември 2024 година, Насар поставил дваесет јуниорски светски рекорди. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |81 кг |исфрлање |208 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |81 кг |вкупно |374 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |89 кг |истрснување |183 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |89 кг |исфрлање |224 |09.08.2024 |Олимписки игри 2024 |Париз, Франција |- |89 кг |вкупно |405 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |} === Светски рекорди за млади (кадети) === Карлос Насар постигна дванаесет светски рекорди за млади, сите во категоријата до 81 кг во 2021 година. До 31 декември 2024 година ги држи следните рекорди: {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |81 кг |истрснување |166 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |81 кг |исфрлање |208 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |81 кг |вкупно |374 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |} == Позначајни резултати == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ ! rowspan="2" width="40" | Година<ref>{{cite web|url=https://iwf.sport/weightlifting_/athletes-bios/?athlete=nasar-karlos-may-hasan-2004-05-12&id=16094|title = IWF Results|author = IWF.net|access-date=1 October 2021}}</ref> ! rowspan="2" width="250" | Место на одржување ! rowspan="2" width="60" | Тежина ! colspan="4" | Истрснување (кг) ! colspan="4" | Исфрлање (кг) ! rowspan="2" width="60" | Вкупно ! rowspan="2" width="40" | Ранг |- ! width="60" | 1 ! width="60" | 2 ! width="60" | 3 ! width="45" | Ранг ! width="60" | 1 ! width="60" | 2 ! width="60" | 3 ! width="45" | Ранг |- ! colspan=13|Ја претставува {{flag|Бугарија}} |- ! colspan=13 | [[Кревање тегови на Олимписките игри|Олимписки игри]] |- | [[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024|2024]] || align=left | [[Париз]], Франција || [[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] || 173|| 177 || '''180''' {{OlyR|weightlifting}} || {{n/a}} || 213 || '''224''' [[Прогресија на светските рекорди во кревање тегови – мажи|'''СР''']], {{OlyR|weightlifting}} || — || {{n/a}} || '''404''' [[Прогресија на светските рекорди во кревање тегови – мажи|'''СР''']], {{OlyR|weightlifting}} || {{gold1}} |- ! colspan="13" |[[Светско првенство во кревање тегови|Светски првенства]] |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2021|2021]] || align=left | [[Ташкент]], Узбекистан || 81 кг || 163 || '''166''' || <s>169</s> || {{silver2}} || 200 || 205 || '''208 СР''' ||{{gold1}}||'''374 ЈСР''' || {{gold1}} |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2022|2022]] || align=left| [[Богота]], Колумбија || 89 кг || <s>173</s>|| <s>173</s> || <s>174</s> || — || 212 || <s>217</s> || '''220 СР''' || {{gold1}} || — || — |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2024|2024]] || align=left| [[Манама]], Бахреин || 89 кг || 170 || 176 || '''183 СР'''||{{gold1}}|| 210 || '''222''' || <s>225</s> ||{{gold1}}||'''405 СР''' || {{gold1}} |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2025|2025]] || align=left| [[Ферде]], Норвешка || 94 кг || '''173''' || <s>178</s> ||<s>182</s>||4|| 210 || 219 || '''222 СР''' ||{{gold1}}||'''395'''|| {{gold1}} |- ! colspan="13" |[[Европско првенство во кревање тегови|Европски првенства]] |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2021|2021]]|| align="left" | [[Москва]], Русија || 81 кг ||158 ||<s>162</s>||'''163'''||{{silver2}}||194|| 200 ||'''206 ЕР'''||{{gold1}}||'''369'''||{{silver2}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2022|2022]]|| align="left" | [[Тирана]], Албанија || 89 кг || '''171 ЈСР'''||<s>175</s>||<s>176</s>||{{bronze3}}||203|| '''211 ЈСР''' ||<s>217</s> ||{{silver2}}||'''382 ЈСР'''||{{silver2}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2023|2023]]|| align="left" | [[Ереван]], Ерменија || 89 кг || 165 || 170 || '''174 ЈСР''' ||{{silver2}}|| 205 ||'''221 СР'''|| — ||{{gold1}}||'''395 СР'''||{{gold1}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2024|2024]]|| align="left" | [[Софија]], Бугарија || 89 кг || 168 || 173 || '''176 ЈСР''' ||{{gold1}}|| 208 || '''215''' || — ||{{gold1}}|| '''391''' ||{{gold1}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2025|2025]]|| align="left" | [[Кишињев]], Молдавија || 96 кг || 174 || 180 || '''188 СР''' ||{{gold1}}|| 210 || 220 ||'''229 ЕР'''||{{gold1}}||'''417 СР'''||{{gold1}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2026|2026]]|| align="left" | [[Батуми]], Грузија || 94 кг || 170 || '''176''' || <s>183</s> || {{gold1}}|| <s>210</s> || '''210''' || <s>223</s> || {{gold1}} || '''386''' || {{gold1}} |- ! colspan=13|[[IWF Светски куп]] |- |[[2024 IWF Светски куп|2024]] || align=left| [[Пукет]], Тајланд ||89 кг || 170 || 176 || '''181 СР''' ||{{silver2}}|| '''215''' || <s>224</s> || <s>224</s> || {{gold1}} || '''396 ЈСР'''|| {{gold1}} |} == Лични рекорди == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ ! rowspan="2" width="200" | Рекорди забележани на видео |- ! width="200" | Истрснување ! width="200" | Исфрлање ! width="200" | Заден чучнеш ! width="200" | Преден чучнеш ! width="200" | Нафрлање (Clean) |- |Кренато тежина || '''188 кг''' ||'''230 кг''' || '''290 кг''' || '''240 кг (x2)''' || '''230 кг''' |- |Настан ||ЕП 2025 ||Бундеслига 2024 || Instagram [24/06/2024] || Instagram [28/11/2023] || Instagram [15/06/2024] |} == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [https://iwf.sport/weightlifting_/athletes-bios/?athlete=nasar-karlos-may-hasan-2004-05-12&id=16094 Профил на Карлос Насар] на мрежното место на IWF (на англиски) * [https://www.olympic.org/karlos-nasar Профил на Карлос Насар] на мрежното место на МОК (на англиски) * [https://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbgwh/daten.php?spid=DEF2A539123843959E76DC7D877F878F Карлос Меј Насар] во базата на IAT (на германски) {{DEFAULTSORT:Насар, Карлос}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2004 година]] [[Категорија:Бугарски кревачи на тегови]] [[Категорија:Луѓе од Плевенската област]] [[Категорија:Освојувачи на медали на Европски првенства во кревање тегови]] [[Категорија:Освојувачи на медали на Светски првенства во кревање тегови]] [[Категорија:Бугари со либанско потекло]] [[Категорија:Бугарски спортисти од 21 век]] [[Категорија:Кревачи на тегови на Летните олимписки игри 2024]] [[Категорија:Олимписки кревачи на тегови за Бугарија]] [[Категорија:Освојувачи на медали на Летните олимписки игри 2024]] [[Категорија:Освојувачи на златни олимписки медали за Бугарија]] [[Категорија:Олимписки медалисти во кревање тегови]] loblba30mo8w0y2ixb9f1gmpr3uwm7c 5544798 5544796 2026-04-26T06:55:13Z Пакко 4588 /* Ран живот */ 5544798 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Спортист |name=Карлос Насар |image=Karlos Nasar (BUL) 2024.jpg |caption=Карлос Насар во 2024 година |birth_date={{birth date and age|2004|5|12}} |birth_place=[[Париз]], [[Франција]] |residence=[[Червен Брјаг]], [[Бугарија]] |death_date= |death_place= |height=180 см |weight=89 кг |show-medals=yes |medaltemplates={{МедалСпорт|[[Кревање тегови]] — Мажи}} {{МедалЗемја|{{BUL}}}} {{МедалНатпревар|[[Олимписки игри]]}} {{МедалЗлато|[[Летни олимписки игри 2024|Париз 2024]]|[[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]]}} {{МедалНатпревар|[[Светско првенство во кревање тегови|Светски првенства]]}} {{МедалЗлато|[[Светско првенство во кревање тегови 2021|Ташкент 2021]]|81 кг}} {{МедалЗлато|[[Светско првенство во кревање тегови 2024|Манама 2024]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Светско првенство во кревање тегови 2025|Ферде 2025]]|94 кг}} {{МедалНатпревар|[[Европско првенство во кревање тегови|Европски првенства]]}} {{МедалСребро|[[Европско првенство во кревање тегови 2021|Москва 2021]]|81 кг}} {{МедалСребро|[[Европско првенство во кревање тегови 2022|Тирана 2022]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2023|Ереван 2023]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2024|Софија 2024]]|89 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2025|Кишињев 2025]]|96 кг}} {{МедалЗлато|[[Европско првенство во кревање тегови 2026|Батуми 2026]]|94 кг}} }} '''Карлос Меј Насар''' ({{Langx|bg|Карлос Мей Насар}}; роден на [[12 мај]] [[2004]] г.) е [[Бугарија|бугарски]] [[Кревање тегови|кревач на тегови]], кој е олимписки, трикратен светски и четирикратен европски шампион и еден од најмладите сопственици на светски рекорди во историјата на овој спорт. Тој беше прогласен за Спортист на годината во Бугарија за 2024 и 2025 година. Насар ги доби и спортските награди „Икар“ за 2024 и 2025 година. == Ран живот == Насар е роден во [[Париз]] од мајка [[Бугари|Бугарка]] и татко [[Либанци|Либанец]].<ref>{{cite web|url=https://bnr.bg/varna/post/101656652|title = Карлос Насар вицешампион в кат. 89 кг|work = bnr.bg|access-date=4 August 2022}}</ref> Тој има двајца браќа, Лазар и Иван.<ref name="KarlosNasarparentageBulgaria">{{cite web|author=Manova, Tanya|publisher=telegraph.bg|language=Bulgarian| title=Насар започнал като шахматист|url=https://telegraph.bg/telegraphplus/novini/nasar-zapochnal-kato-shahmatist.-v-cherven-briag-i-babite-gledat-vdigane-na-tezhesti.-majkata-polia-greshkite-mu-pomognaha-da-izrasne-mnogo-405777|date=25 February 2024|access-date=7 August 2024}}</ref> Израснал во родниот град на неговата мајка, [[Червен Брјаг]], каде што ја започнал својата професионална кариера во СКВТ „Старт“. == Кариера == === Олимписки игри === Во своето олимписко деби, Насар победи во [[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|дисциплината до 89 кг за мажи на Олимписките игри во 2024 година]], соборувајќи осум светски и олимписки рекорди. Во финалето до 89 кг, тој прво крена 213 кг во исфрлање за нов олимписки рекорд (ОР), а потоа продолжи до нов светски (и олимписки, и јуниорски) рекорд од 224 кг. Додавајќи ги овие резултати на успешниот обид од 180 кг во истрснување, тој постави ОР во вкупниот резултат (393 кг), а потоа и светски, олимписки и светски јуниорски рекорд од 404 кг. Од вкупно 13 рекорди во машка конкуренција во Париз, тој беше одговорен за осум од нив. === Светски првенства === На 17-годишна возраст, тој го собори светскиот рекорд во дисциплината исфрлање за мажи до 81 кг со 208 кг за да победи на [[Светско првенство во кревање тегови 2021]],<ref>{{cite web |title=IWF Results |url=https://iwf.sport/weightlifting_/athletes-bios/?athlete=nasar-karlos-may-hasan-2004-05-12&id=16094 |access-date=12 December 2021 |work=IWF.net}}</ref> истовремено поставувајќи ги и јуниорските и младинските светски рекорди со вкупен светски рекорд од 374 кг. Тој стана третиот најмлад светски шампион во историјата на кревање тегови на возраст од 17 години и 214 дена, надминувајќи го Севдалин Маринов (кој стана светски шампион во 1985 година на 17 години и 47 дена) и Илја Илин (17 години и 183 дена). На 18-годишна возраст, тој го собори светскиот рекорд во дисциплината исфрлање до 89 кг со 220 кг за да победи на [[Светско првенство во кревање тегови 2022]] одржано во Богота, Колумбија.<ref name="nasar_bomb_out_2022">{{Cite news |last=Oliver |first=Brian |date=11 December 2022 |title=Teenager Nasar gets world record after bomb-out at weightlifting World Championships |work=InsideTheGames.biz |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1131547/nasar-record |access-date=12 December 2022}}</ref> Тој стана единствениот машки кревач на тегови кој држи светски рекорди во две различни категории. Во декември 2024 година, тој го освои своето второ Светско првенство во Манама, Бахреин, поставувајќи нов сениорски рекорд во истрснување од 183 кг и нов сениорски рекорд во вкупен резултат од 405 кг, надминувајќи ја по вторпат границата од 400 кг во категоријата до 89 кг. Истовремено, ова беа и нови светски јуниорски рекорди бидејќи Насар имаше само 20 години. Во октомври 2025 година, тој го освои своето трето Светско првенство во Ферде, Норвешка. Во исфрлање, Бугаринот беше прв со успешни обиди од 210, 219 и светски рекорд од 222 кг, за вкупно 395 кг. === Европски првенства === Во 2021 година, на 16-годишна возраст, тој се натпреваруваше на [[Европско првенство во кревање тегови 2021]] во категоријата до 81 кг,<ref>{{Cite web |url=http://www.ewfed.com/2021/Moscow/Start_Book_Eu_Senior_2021.pdf |title=2021 European Championships Start Book |access-date=2021-12-12 |archive-date=2021-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407012701/http://www.ewfed.com/2021/Moscow/Start_Book_Eu_Senior_2021.pdf |url-status=dead }}</ref> освојувајќи сребро во истрснување и во вкупниот пласман, и златен медал во исфрлање со нов европски рекорд од 206 кг. Тоа беше борба помеѓу него и [[Антонино Пицолато]], во која Италијанецот победи со само 1 кг разлика во вкупниот резултат. Во април 2023 година, на само 18 години, на [[Европско првенство во кревање тегови 2023]] во Ереван, Ерменија, тој го освои златниот медал во исфрлање и во вкупен пласман, и сребрениот медал во истрснување во категоријата до 89 килограми, каде собори пет светски рекорди.<ref>{{cite web | url=https://bnr.bg/en/post/101812565/karlos-nasar-breaks-the-world-record-takes-gold-at-the-2023-european-weightlifting-championships | title=Karlos Nasar breaks the world record, takes gold at the 2023 European Weightlifting Championships }}</ref> Неговиот рекорден резултат од 221 килограм во исфрлање му овозможи да ги собори следните рекорди:<ref>{{cite web | url=https://breakingmuscle.com/karlos-nasar-world-records-2023-european-weightlifting-championships/ | title=Weightlifter Karlos Nasar (89KG) Breaks 5 World Records at 2023 European Championships | date=21 April 2023 }}</ref> *Светски јуниорски рекорд во исфрлање *Светски јуниорски рекорд во вкупно *Светски сениорски рекорд во исфрлање *Светски сениорски рекорд во вкупно Дополнително, неговиот вкупен резултат од 395 килограми беше изграден со неговото најдобро натпреварувачко истрснување од 174 килограми. Тоа истрснување беше исто така нов светски јуниорски рекорд, негов петти во истиот ден.<ref>{{cite web | url=https://barbend.com/weightlifter-karlos-nasar-89-kilogram-clean-and-jerk-total-world-records-2023-european-championships/ | title=Weightlifter Karlos Nasar (89KG) Sets Multiple New World Records at 2023 European Weightlifting Championships | date=20 April 2023 }}</ref> Резултатот на Насар во Ереван го направи најдобар кревач на тегови на Европското првенство во сите категории според системот „Роби“ бодови (1.000 бодови), пред Лаша Талахадзе (883,5 бодови). == Светски рекорди == === Сениорски светски рекорди === До 19 април 2025 година, Карлос Насар постави 13 сениорски светски рекорди во 4 различни тежински категории (81 кг, 89 кг, 94 кг, 96 кг). Рекордите поставени пред 01.01.2025 година важат и како светски јуниорски рекорди за соодветната категорија, а рекордите пред 2022 година важат и како светски рекорди за кадети (млади). Целосниот список на сениорски светски рекорди на Насар е следниот: {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Бр. !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |1 |[[Светско првенство во кревање тегови 2021 – мажи до 81 кг|81 кг]] |исфрлање |208 |12.12.2021 |[[Светско првенство во кревање тегови 2021]] |Ташкент, Узбекистан |- |2 |[[Светско првенство во кревање тегови 2022 – мажи до 89 кг|89 кг]] |исфрлање |220 |11.12.2022 |[[Светско првенство во кревање тегови 2022]] |Богота, Колумбија |- |3 |89 кг |исфрлање |221 |20.04.2023 |[[Европско првенство во кревање тегови 2023]] |Ереван, Ерменија |- |4 |89 кг |вкупно |395 |20.04.2023 |[[Европско првенство во кревање тегови 2023]] |Ереван, Ерменија |- |5 |89 кг |исфрлање |223 |10.12.2023 |IWF Гран-при |Доха, Катар |- |6 |89 кг |истрснување |181 |06.04.2024 |IWF Светски куп 2024 |Пукет, Тајланд |- |7 |[[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |исфрлање |224 |09.08.2024 |[[Летни олимписки игри 2024|Олимписки игри 2024]] |Париз, Франција |- |8 |[[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |вкупно |404 |09.08.2024 |[[Летни олимписки игри 2024|Олимписки игри 2024]] |Париз, Франција |- |9 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |истрснување |183 |11.12.2024 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024]] |Манама, Бахреин |- |10 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] |вкупно |405 |11.12.2024 |[[Светско првенство во кревање тегови 2024]] |Манама, Бахреин |- |11 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025|96 кг]] |истрснување |188 |19.04.2025 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025]] |Кишињев, Молдавија |- |12 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025|96 кг]] |вкупно |417 |19.04.2025 |[[Европско првенство во кревање тегови 2025]] |Кишињев, Молдавија |- |13 |[[Светско првенство во кревање тегови 2025|94 кг]] |исфрлање |222 |09.10.2025 |[[Светско првенство во кревање тегови 2025]] |Ферде, Норвешка |- |} До 10 октомври 2025 година, Карлос Насар ги држи следните 6 сениорски светски рекорди: {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |89 кг |истрснување |183 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |89 кг |исфрлање |224 |09.08.2024 |Олимписки игри 2024 |Париз, Франција |- |89 кг |вкупно |405 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |96 кг |истрснување |188 |19.04.2025 |Европско првенство |Кишињев, Молдавија |- |96 кг |вкупно |417 |19.04.2025 |Европско првенство |Кишињев, Молдавија |- |94 кг |исфрлање |222 |09.10.2025 |Светско првенство |Ферде, Норвешка |- |} === Јуниорски светски рекорди === До 31 декември 2024 година, Насар поставил дваесет јуниорски светски рекорди. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |81 кг |исфрлање |208 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |81 кг |вкупно |374 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |89 кг |истрснување |183 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |89 кг |исфрлање |224 |09.08.2024 |Олимписки игри 2024 |Париз, Франција |- |89 кг |вкупно |405 |11.12.2024 |Светско првенство |Манама, Бахреин |- |} === Светски рекорди за млади (кадети) === Карлос Насар постигна дванаесет светски рекорди за млади, сите во категоријата до 81 кг во 2021 година. До 31 декември 2024 година ги држи следните рекорди: {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Категорија до !Дисциплина !Рекорд (кг) !Датум !Натпреварување !Место |- |81 кг |истрснување |166 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |81 кг |исфрлање |208 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |81 кг |вкупно |374 |12.12.2021 |Светско првенство |Ташкент, Узбекистан |- |} == Позначајни резултати == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ ! rowspan="2" width="40" | Година<ref>{{cite web|url=https://iwf.sport/weightlifting_/athletes-bios/?athlete=nasar-karlos-may-hasan-2004-05-12&id=16094|title = IWF Results|author = IWF.net|access-date=1 October 2021}}</ref> ! rowspan="2" width="250" | Место на одржување ! rowspan="2" width="60" | Тежина ! colspan="4" | Истрснување (кг) ! colspan="4" | Исфрлање (кг) ! rowspan="2" width="60" | Вкупно ! rowspan="2" width="40" | Ранг |- ! width="60" | 1 ! width="60" | 2 ! width="60" | 3 ! width="45" | Ранг ! width="60" | 1 ! width="60" | 2 ! width="60" | 3 ! width="45" | Ранг |- ! colspan=13|Ја претставува {{flag|Бугарија}} |- ! colspan=13 | [[Кревање тегови на Олимписките игри|Олимписки игри]] |- | [[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024|2024]] || align=left | [[Париз]], Франција || [[Кревање тегови на Летните олимписки игри 2024 – мажи до 89 кг|89 кг]] || 173|| 177 || '''180''' {{OlyR|weightlifting}} || {{n/a}} || 213 || '''224''' [[Прогресија на светските рекорди во кревање тегови – мажи|'''СР''']], {{OlyR|weightlifting}} || — || {{n/a}} || '''404''' [[Прогресија на светските рекорди во кревање тегови – мажи|'''СР''']], {{OlyR|weightlifting}} || {{gold1}} |- ! colspan="13" |[[Светско првенство во кревање тегови|Светски првенства]] |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2021|2021]] || align=left | [[Ташкент]], Узбекистан || 81 кг || 163 || '''166''' || <s>169</s> || {{silver2}} || 200 || 205 || '''208 СР''' ||{{gold1}}||'''374 ЈСР''' || {{gold1}} |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2022|2022]] || align=left| [[Богота]], Колумбија || 89 кг || <s>173</s>|| <s>173</s> || <s>174</s> || — || 212 || <s>217</s> || '''220 СР''' || {{gold1}} || — || — |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2024|2024]] || align=left| [[Манама]], Бахреин || 89 кг || 170 || 176 || '''183 СР'''||{{gold1}}|| 210 || '''222''' || <s>225</s> ||{{gold1}}||'''405 СР''' || {{gold1}} |- |[[Светско првенство во кревање тегови 2025|2025]] || align=left| [[Ферде]], Норвешка || 94 кг || '''173''' || <s>178</s> ||<s>182</s>||4|| 210 || 219 || '''222 СР''' ||{{gold1}}||'''395'''|| {{gold1}} |- ! colspan="13" |[[Европско првенство во кревање тегови|Европски првенства]] |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2021|2021]]|| align="left" | [[Москва]], Русија || 81 кг ||158 ||<s>162</s>||'''163'''||{{silver2}}||194|| 200 ||'''206 ЕР'''||{{gold1}}||'''369'''||{{silver2}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2022|2022]]|| align="left" | [[Тирана]], Албанија || 89 кг || '''171 ЈСР'''||<s>175</s>||<s>176</s>||{{bronze3}}||203|| '''211 ЈСР''' ||<s>217</s> ||{{silver2}}||'''382 ЈСР'''||{{silver2}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2023|2023]]|| align="left" | [[Ереван]], Ерменија || 89 кг || 165 || 170 || '''174 ЈСР''' ||{{silver2}}|| 205 ||'''221 СР'''|| — ||{{gold1}}||'''395 СР'''||{{gold1}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2024|2024]]|| align="left" | [[Софија]], Бугарија || 89 кг || 168 || 173 || '''176 ЈСР''' ||{{gold1}}|| 208 || '''215''' || — ||{{gold1}}|| '''391''' ||{{gold1}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2025|2025]]|| align="left" | [[Кишињев]], Молдавија || 96 кг || 174 || 180 || '''188 СР''' ||{{gold1}}|| 210 || 220 ||'''229 ЕР'''||{{gold1}}||'''417 СР'''||{{gold1}} |- |[[Европско првенство во кревање тегови 2026|2026]]|| align="left" | [[Батуми]], Грузија || 94 кг || 170 || '''176''' || <s>183</s> || {{gold1}}|| <s>210</s> || '''210''' || <s>223</s> || {{gold1}} || '''386''' || {{gold1}} |- ! colspan=13|[[IWF Светски куп]] |- |[[2024 IWF Светски куп|2024]] || align=left| [[Пукет]], Тајланд ||89 кг || 170 || 176 || '''181 СР''' ||{{silver2}}|| '''215''' || <s>224</s> || <s>224</s> || {{gold1}} || '''396 ЈСР'''|| {{gold1}} |} == Лични рекорди == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ ! rowspan="2" width="200" | Рекорди забележани на видео |- ! width="200" | Истрснување ! width="200" | Исфрлање ! width="200" | Заден чучнеш ! width="200" | Преден чучнеш ! width="200" | Нафрлање (Clean) |- |Кренато тежина || '''188 кг''' ||'''230 кг''' || '''290 кг''' || '''240 кг (x2)''' || '''230 кг''' |- |Настан ||ЕП 2025 ||Бундеслига 2024 || Instagram [24/06/2024] || Instagram [28/11/2023] || Instagram [15/06/2024] |} == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [https://iwf.sport/weightlifting_/athletes-bios/?athlete=nasar-karlos-may-hasan-2004-05-12&id=16094 Профил на Карлос Насар] на мрежното место на IWF (на англиски) * [https://www.olympic.org/karlos-nasar Профил на Карлос Насар] на мрежното место на МОК (на англиски) * [https://www.iat.uni-leipzig.de/datenbanken/dbgwh/daten.php?spid=DEF2A539123843959E76DC7D877F878F Карлос Меј Насар] во базата на IAT (на германски) {{DEFAULTSORT:Насар, Карлос}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2004 година]] [[Категорија:Бугарски кревачи на тегови]] [[Категорија:Луѓе од Плевенската област]] [[Категорија:Освојувачи на медали на Европски првенства во кревање тегови]] [[Категорија:Освојувачи на медали на Светски првенства во кревање тегови]] [[Категорија:Бугари со либанско потекло]] [[Категорија:Бугарски спортисти од 21 век]] [[Категорија:Кревачи на тегови на Летните олимписки игри 2024]] [[Категорија:Олимписки кревачи на тегови за Бугарија]] [[Категорија:Освојувачи на медали на Летните олимписки игри 2024]] [[Категорија:Освојувачи на златни олимписки медали за Бугарија]] [[Категорија:Олимписки медалисти во кревање тегови]] n70sqhcneurj40pbq9twcygj1owz3f7 14 1392611 5544797 2026-04-26T06:48:14Z Пакко 4588 Создадена страница со: [[Категорија:Бугарски спортисти]] [[Категорија:Кревачи на тегови]] 5544797 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Бугарски спортисти]] [[Категорија:Кревачи на тегови]] f9a1a1tzhb94d84i1likhcjuvwots6l 14 1392612 5544800 2026-04-26T07:10:56Z Пакко 4588 Создадена страница со: [[Категорија:Скокачи во височина]] [[Категорија:Бугарски спортисти]] 5544800 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Скокачи во височина]] [[Категорија:Бугарски спортисти]] jv4usm37o6ue7p8lp9k3drrzhn179w9 14 1392613 5544801 2026-04-26T07:12:20Z Пакко 4588 Создадена страница со: [[Категорија:Атлетичари по дисциплина]] 5544801 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Атлетичари по дисциплина]] riyshg6woje2u966piqzc3citwtki88 5544805 5544801 2026-04-26T07:24:26Z Пакко 4588 5544805 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Атлетичари по дисциплина]] [[Категорија:Скок во височина]] 06dop3bqq43oral22ihkt5rwzp6tiys 14 1392614 5544802 2026-04-26T07:13:32Z Пакко 4588 Создадена страница со: [[Категорија:Атлетичари]] 5544802 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Атлетичари]] 8brg2x7ps1gvwze1ce26r0ccc4cbw7q 14 1392615 5544803 2026-04-26T07:14:38Z Пакко 4588 Создадена страница со: [[Категорија:Атлетски дисциплини]] 5544803 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Атлетски дисциплини]] qgf490qv85ovy12koc9u3mkukksvju3 0 1392616 5544804 2026-04-26T07:17:10Z Пакко 4588 Создадена страница со: Скок во височина — [[атлетика|атлетска]] дисциплина во која натпреварувачите мора да скокнат преку хоризонтална лента поставена на одредена висина без да ја соборат. [[Категорија:Атлетски дисциплини]] [[Категорија:Скок во височина]] 5544804 wikitext text/x-wiki Скок во височина — [[атлетика|атлетска]] дисциплина во која натпреварувачите мора да скокнат преку хоризонтална лента поставена на одредена висина без да ја соборат. [[Категорија:Атлетски дисциплини]] [[Категорија:Скок во височина]] k875qrl0sd2wd5fmxob31hg5h3tm0ac 5544806 5544804 2026-04-26T07:31:07Z Пакко 4588 dopolnuvanje 5544806 wikitext text/x-wiki [[Image:2022-08-21 European Championships 2022 – Women's High Jump by Sandro Halank–012.jpg|мини|Украинката [[Јарослава Махучих]] — светска рекордерка во скок во височина за жени (2024 г.)]] '''Скок во височина''' — [[атлетика|атлетска]] дисциплина во која натпреварувачите мора да скокнат преку хоризонтална лента (летва) поставена на одредена висина без да ја соборат. Во современата атлетика, ова е една од двете дисциплини за скокање во вертикала, заедно со [[скок со стап]]. == Историја и техника == Дисциплината е дел од Олимписките игри уште од нивното прво модерно издание во [[1896]] година за мажи, а од [[1928]] година и за жени. Низ историјата, техниките на скокање се менувале — од обичен „ножички“ скок, преку техниката „превртување“ (straddle), па сè до денешната доминантна техника '''Фозбери-флоп''' (Fosbury Flop), воведена од Дик Фозбери во [[1968]] година, каде скокачот ја прескокнува летвата со грбот свртен кон неа. == Светски рекорди == * '''Мажи:''' [[Хавиер Сотомајор]] (Куба) – '''2,45 м''' (постигнат во [[1993]] г. во Саламанка). * '''Жени:''' [[Јарослава Махучих]] (Украина) – '''2,10 м''' (постигнат во [[2024]] г. во Париз). == Поврзано == * [[Атлетика]] * [[Скок со стап]] {{никулец|атлетика}} [[Категорија:Атлетски дисциплини]] [[Категорија:Скок во височина]] 0thc4vnl6651glz3xl2b608v9oakyvf 5544820 5544806 2026-04-26T09:44:16Z Andrew012p 85224 Врска до статијата 5544820 wikitext text/x-wiki [[Image:2022-08-21 European Championships 2022 – Women's High Jump by Sandro Halank–012.jpg|мини|Украинката [[Јарослава Махучих]] — светска рекордерка во скок во височина за жени (2024 г.)]] '''Скок во височина''' — [[атлетика|атлетска]] дисциплина во која натпреварувачите мора да скокнат преку хоризонтална лента (летва) поставена на одредена висина без да ја соборат. Во современата атлетика, ова е една од двете дисциплини за скокање во вертикала, заедно со [[скок со стап]]. == Историја и техника == Дисциплината е дел од Олимписките игри уште од нивното прво модерно издание во [[1896]] година за мажи, а од [[1928]] година и за жени. Низ историјата, техниките на скокање се менувале — од обичен „ножички“ скок, преку техниката „превртување“ (''straddle''), па сè до денешната доминантна техника [[Фосбери-флоп|'''фосбери-флоп''']], воведена од Дик Фосбери во [[1968]] година, каде скокачот ја прескокнува летвата со грбот свртен кон неа. == Светски рекорди == * '''Мажи:''' [[Хавиер Сотомајор]] (Куба) – '''2,45 м''' (постигнат во [[1993]] г. во Саламанка). * '''Жени:''' [[Јарослава Махучих]] (Украина) – '''2,10 м''' (постигнат во [[2024]] г. во Париз). == Поврзано == * [[Атлетика]] * [[Скок со стап]] {{никулец|атлетика}} [[Категорија:Атлетски дисциплини]] [[Категорија:Скок во височина]] aprvqhokxq9ms4pcq5lsk3g957w1lla 5544821 5544820 2026-04-26T09:44:46Z Andrew012p 85224 5544821 wikitext text/x-wiki [[Image:2022-08-21 European Championships 2022 – Women's High Jump by Sandro Halank–012.jpg|мини|Украинката [[Јарослава Махучих]] — светска рекордерка во скок во височина за жени (2024 г.)]] '''Скок во височина''' — [[атлетика|атлетска]] дисциплина во која натпреварувачите мора да скокнат преку хоризонтална лента (летва) поставена на одредена висина без да ја соборат. Во современата атлетика, ова е една од двете дисциплини за скокање во вертикала, заедно со [[скок со стап]]. == Историја и техника == Дисциплината е дел од Олимписките игри уште од нивното прво модерно издание во [[1896]] година за мажи, а од [[1928]] година и за жени. Низ историјата, техниките на скокање се менувале — од обичен „ножички“ скок, преку техниката „превртување“ (''straddle''), па сè до денешната доминантна техника [[Фосбери-флоп|'''фосбери-флоп''']], воведена од Дик Фосбери во [[1968]] година, каде скокачот ја прескокнува летвата со грбот свртен кон неа. == Светски рекорди == * '''Мажи:''' [[Хавиер Сотомајор]] (Куба) — '''2,45 м''' (постигнат во [[1993]] г. во Саламанка). * '''Жени:''' [[Јарослава Махучих]] (Украина) — '''2,10 м''' (постигнат во [[2024]] г. во Париз). == Поврзано == * [[Атлетика]] * [[Скок со стап]] {{никулец|атлетика}} [[Категорија:Атлетски дисциплини]] [[Категорија:Скок во височина]] gmq4u035ruroj3rdxxq4lsxeu0zozuz 5544823 5544821 2026-04-26T09:48:20Z Andrew012p 85224 5544823 wikitext text/x-wiki [[Image:2022-08-21 European Championships 2022 – Women's High Jump by Sandro Halank–012.jpg|мини|Украинката [[Јарослава Махучих]] — светска рекордерка во скок во височина за жени (2024 г.)]] '''Скок во височина''' — [[атлетика|атлетска]] дисциплина во која натпреварувачите мора да скокнат преку хоризонтална лента (летва) поставена на одредена висина без да ја соборат. Во современата атлетика, ова е една од двете дисциплини за скокање во вертикала, заедно со [[скок со стап]]. == Историја и техника == Дисциплината е дел од Олимписките игри уште од нивното прво модерно издание во [[1896]] година за мажи, а од [[1928]] година и за жени. Низ историјата, техниките на скокање се менувале — од обичен „ножички“ скок, преку техниката „превртување“ (''straddle''), па сѐ до денешната доминантна техника [[Фосбери-флоп|'''фосбери-флоп''']], воведена од Дик Фосбери во [[1968]] година, каде скокачот ја прескокнува летвата со грбот свртен кон неа. == Светски рекорди == * '''Мажи:''' [[Хавиер Сотомајор]] (Куба) — '''2,45 м''' (постигнат во [[1993]] г. во Саламанка). * '''Жени:''' [[Јарослава Махучих]] (Украина) — '''2,10 м''' (постигнат во [[2024]] г. во Париз). == Поврзано == * [[Атлетика]] * [[Скок со стап]] {{никулец|атлетика}} [[Категорија:Атлетски дисциплини]] [[Категорија:Скок во височина]] bx6rh2qdovupf6g3oobmvpz9mty2i2u 0 1392617 5544810 2026-04-26T08:43:31Z Пакко 4588 Создадена страница со: {{Инфокутија НОК | title = Бугарски олимписки комитет | logo = | size = 150 | country = Бугарија | code = BUL | created = 1923 | recognized = 1924 | association = EOC | headquarters = [[Софија]], [[Бугарија]] | president = [[Весела Лечева]] | secretary general = Белчо Горанов | website = [http://www.bgolympic.org www.bgolympic.org] }} '''Бугарски олимп... 5544810 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија НОК | title = Бугарски олимписки комитет | logo = | size = 150 | country = Бугарија | code = BUL | created = 1923 | recognized = 1924 | association = EOC | headquarters = [[Софија]], [[Бугарија]] | president = [[Весела Лечева]] | secretary general = Белчо Горанов | website = [http://www.bgolympic.org www.bgolympic.org] }} '''Бугарски олимписки комитет''' ({{langx|bg|Български олимпийски комитет}}; скратено '''БОК''') — национален олимписки комитет на [[Бугарија]] и член на [[Меѓународен олимписки комитет|Меѓународниот олимписки комитет]]. == Историја == Бугарскиот олимписки комитет е основан на [[30 март]] [[1923]] година. Бугарија учествува на [[Олимписки игри|Олимписките игри]] уште од првата модерна Олимпијада во [[Летни олимписки игри 1896|1896 година]]. Комитетот бил распуштен во периодот помеѓу септември [[1944]] и [[1952]] година, по што континуирано ја претставува земјата во олимпиското движење. == Список на претседатели на БОК == {| class="wikitable" ! Претседател !! Мандат |- |Ефтим Китанчев | 1923–1925 |- |[[Димитар Станчов]] | 1925–1929 |- |Велизар Лозанов | 1929–1941 |- |Рашко Атанасов | 1941–1944 |- |[[Владимир Стојчев]] | 1959–1982 |- |[[Иван Славков]] | 1982–2005 |- |[[Стефка Костадинова]] | 2005–2025 |- |[[Весела Лечева]] | 2025– |} == Членови на МОК == {| class="wikitable" ! Член !! Мандат |- |Димитар Цоков | 1906–1912 |- |[[Димитар Станчов]] | 1913–1929 |- |Стефан Чапрашиков | 1929–1944 |- |[[Владимир Стојчев]] | 1952–1987 |} == Членки на федерации == Бугарските национални федерации се организации кои ги координираат сите аспекти на нивните поединечни спортови. Тие се одговорни за обука, натпревари и развој на спортот. Во моментов во Бугарија постојат 29 олимписки летни и 7 зимски спортски федерации. {| class="wikitable sortable" |- ! Национална федерација !! Летен или зимски !! Седиште |- | Бугарска федерација за стреличарство || Летен || Софија |- | Бугарска атлетска федерација || Летен || Софија |- | Бугарска бадминтон федерација || Летен || Софија |- | Бугарска кошаркарска федерација || Летен || Софија |- | Бугарска биатлон федерација || Зимски || Софија |- | Бугарска федерација за боб и скелетон || Зимски || Софија |- | Бугарска боксерска федерација || Летен || Софија |- | Бугарска кану федерација || Летен || Софија |- | Бугарска карлинг федерација || Зимски || Софија |- | Бугарска велосипедска асоцијација || Летен || Софија |- | Бугарска коњаничка федерација || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за мечување || Летен || Софија |- | Бугарски фудбалски сојуз || Летен || Софија |- | Бугарска голф асоцијација || Летен || Софија |- | Бугарска ракометна федерација || Летен || Софија |- | Бугарска хокеј федерација || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за хокеј на мраз || Зимски || Софија |- | Бугарска џудо федерација || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за санкање || Зимски || Софија |- | Бугарска федерација за модерен петобој || Летен || Софија |- | Бугарска веслачка федерација || Летен || Софија |- | Бугарска рагби федерација || Летен || Софија |- | Бугарска едриличарска федерација || Летен || Софија |- | Бугарски сојуз за стрелаштво || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за лизгање || Зимски || Софија |- | Бугарска скијачка федерација || Зимски || Софија |- | Бугарска пливачка федерација || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за пинг-понг || Летен || Софија |- | Бугарска таеквондо федерација || Летен || Софија |- | Бугарска тениска федерација || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за трамполина || Летен || Софија |- | Бугарска триатлон федерација || Летен || Софија |- | Бугарска одбојкарска федерација || Летен || Софија |- | Бугарска ватерполо федерација || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за кревање тегови || Летен || Софија |- | Бугарска федерација за борење || Летен || Софија |} == Поврзано == * [[Бугарија на Олимписките игри]] == Надворешни врски == * [http://www.bgolympic.org/ Официјална веб-страница на БОК] [[Категорија:Национални олимписки комитети]] [[Категорија:Спорт во Бугарија]] [[Категорија:Основано во 1923 година]] 2h34fnv9cqri47sx34k1pfvacmblequ 0 1392618 5544811 2026-04-26T09:24:47Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Програмска опрема | name = Waze | title = Waze | logo = Waze logo 2022.png | logo_size = 200px | developer = Waze Mobile ([[Google]]) | released = 2008 | frequently_updated = yes | latest_release_version = 4.92 (iOS) / 4.0.0.2 (Android) | latest_release_date = 2023 | status = активна | prog... 5544811 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Програмска опрема | name = Waze | title = Waze | logo = Waze logo 2022.png | logo_size = 200px | developer = Waze Mobile ([[Google]]) | released = 2008 | frequently_updated = yes | latest_release_version = 4.92 (iOS) / 4.0.0.2 (Android) | latest_release_date = 2023 | status = активна | programming_language = [[C++]], [[Java]], [[Swift (програмски јазик)|Swift]] | operating_system = [[Android]], [[iOS]], [[BlackBerry OS]], [[Symbian OS]], [[Windows Mobile]] | language = повеќејазичен (вклучувајќи македонски) | genre = [[GPS-навигација]], [[социјална мрежа]] | license = GNU GPL v2 (програмска опрема)<br />сопственичка (карти) | website = [https://www.waze.com waze.com] |screenshot=Utilisation de Waze via Apple CarPlay.png}} '''Waze''' — бесплатна социјална апликација за навигација на мобилни уреди, која овозможува следење на состојбата на патиштата во вистинско време, планирање на оптимални [[Маршрута|маршрути]], информирање за местоположбата на радари за брзина, добивање информации и предупредување на другите корисници за промени во условите на патот, препреки, [[Полиција|полиција]], како и комуникација со другите корисници на картата. Картите во Waze ги создаваат самите корисници. Waze е создаден во [[Израел]]. Во јуни 2013 г., [[Гугл|Google]] го купил Waze за 1,1 милијарда долари.<ref>{{Cite web |url=http://crunchbase.com/company/waze |title=Waze {{!}} CrunchBase Profile |access-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018143141/http://www.crunchbase.com/company/waze |archive-date=2014-10-18 |url-status=dead }}</ref> Програмата била развивана за следните мобилни платформи: [[Windows Phone]], [[Apple iOS|iOS]], [[Android]], [[Windows Mobile]], [[Symbian OS|Symbian]] и [[BlackBerry]]. Во моментов се поддржани само [[Android]] и [[iOS]].<ref>{{Cite web|url=https://www.waze.com/ru/waze/|title=Маршруты, информация о пробках и совместные поездки Carpool от Waze|lang=ru|website=www.waze.com|access-date=2023-08-10|archive-date=2023-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232252/https://www.waze.com/ru/waze/|url-status=live}}</ref> == Waze Ltd == Компанијата е основана во [[Израел]] во 2008 г. од страна на Ури Левин, софтверскиот инженер Ехуд Шабтаи и Амир Шејнар. Првичното име на компанијата била Linqmap. До декември 2011 г., во неа работеле 80 души, од кои 70 во [[Ранана]] (Израел) и 10 во [[Пало Алто]] ([[Калифорнија]]).<ref>{{cite news|last=Blum|first=Brian|title=Waze steers you clear of traffic|url=http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic|access-date=2012-03-22|newspaper=Israel21c|date=2011-12-19|archive-date=2012-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226160737/http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoge|first=Patrick|title=Waze raises $30 million|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html|access-date=2012-03-22|newspaper=[[San Francisco Business Times]]|date=2011-10-18|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520171905/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Company Overview of Waze Ltd.|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|work=[[Bloomberg|Bloomberg Businessweek]]|access-date=2012-08-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6A2Yiocqq?url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|archive-date=2012-08-19}}</ref><ref>{{cite news|last=Singh|first=Sukasha|title=Social network paves the Waze|url=http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/|access-date=2012-03-22|newspaper=TechCentral|date=2012-03-16|agency=[[Mail & Guardian]]|archive-date=2013-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214200242/http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/}}</ref> == Waze во Македонија == Во [[Македонија]], апликацијата забележала значителен пораст на популарноста на почетокот на 2026 г. Ова е директно поврзано со целосното ставање во функција на системот „[[Безбеден град]]“ од страна на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]], кој користи камери со [[вештачка интелигенција]] за автоматско казнување на сообраќајни прекршоци. Корисниците на Waze во Македонија активно го користат системот за меѓусебно известување за местоположбите на новите паметни камери, со цел избегнување на високи парични казни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|title=„Waze“ ги детектира новите камери во Скопје: Огромен интерес за апликацијата меѓу возачите - ПУБЛИКУМ|date=2025-12-02|work=www.publikum.mk|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260426091912/https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|archive-date=2026-04-26|accessdate=2026-04-26}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Waze}} * [https://waze.com/ Free GPS Navigation with Turn by Turn — Waze] [[Категорија:Набавка од мноштво]] [[Категорија:Програмска опрема за мобилни уреди]] 0jvqf8fay1dmg5kmfwlg5dlgeem3ww0 5544814 5544811 2026-04-26T09:28:05Z Andrew012p 85224 5544814 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Програмска опрема | name = Waze | title = Waze | logo = Waze logo 2022.png | logo_size = 200px | developer = Waze Mobile ([[Google]]) | released = 2008 | frequently_updated = yes | latest_release_version = 4.92 (iOS) / 4.0.0.2 (Android) | latest_release_date = 2023 | status = активна | programming_language = [[C++]], [[Java]], [[Swift (програмски јазик)|Swift]] | operating_system = [[Android]], [[iOS]], [[BlackBerry OS]], [[Symbian OS]], [[Windows Mobile]] | language = повеќејазичен (вклучувајќи македонски) | genre = [[GPS-навигација]], [[социјална мрежа]] | license = GNU GPL v2 (програмска опрема)<br />сопственичка (карти) | website = [https://www.waze.com waze.com] |screenshot=Utilisation de Waze via Apple CarPlay.png}} '''Waze Mobile Ltd''' — бесплатна социјална апликација за навигација на мобилни уреди, која овозможува следење на состојбата на патиштата во вистинско време, планирање на оптимални [[Маршрута|маршрути]], информирање за местоположбата на радари за брзина, добивање информации и предупредување на другите корисници за промени во условите на патот, препреки, [[Полиција|полиција]], како и комуникација со другите корисници на картата. Картите во Waze ги создаваат самите корисници. Waze е создаден во [[Израел]]. Во јуни 2013 г., [[Гугл|Google]] го купил Waze за 1,1 милијарда долари.<ref>{{Cite web |url=http://crunchbase.com/company/waze |title=Waze {{!}} CrunchBase Profile |access-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018143141/http://www.crunchbase.com/company/waze |archive-date=2014-10-18 |url-status=dead }}</ref> Програмата била развивана за следните мобилни платформи: [[Windows Phone]], [[Apple iOS|iOS]], [[Android]], [[Windows Mobile]], [[Symbian OS|Symbian]] и [[BlackBerry]]. Во моментов се поддржани само [[Android]] и [[iOS]].<ref>{{Cite web|url=https://www.waze.com/ru/waze/|title=Маршруты, информация о пробках и совместные поездки Carpool от Waze|lang=ru|website=www.waze.com|access-date=2023-08-10|archive-date=2023-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232252/https://www.waze.com/ru/waze/|url-status=live}}</ref> == Waze Ltd == Компанијата е основана во [[Израел]] во 2008 г. од страна на Ури Левин, софтверскиот инженер Ехуд Шабтаи и Амир Шејнар. Првичното име на компанијата била Linqmap. До декември 2011 г., во неа работеле 80 души, од кои 70 во [[Ранана]] (Израел) и 10 во [[Пало Алто]] ([[Калифорнија]]).<ref>{{cite news|last=Blum|first=Brian|title=Waze steers you clear of traffic|url=http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic|access-date=2012-03-22|newspaper=Israel21c|date=2011-12-19|archive-date=2012-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226160737/http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoge|first=Patrick|title=Waze raises $30 million|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html|access-date=2012-03-22|newspaper=[[San Francisco Business Times]]|date=2011-10-18|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520171905/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Company Overview of Waze Ltd.|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|work=[[Bloomberg|Bloomberg Businessweek]]|access-date=2012-08-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6A2Yiocqq?url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|archive-date=2012-08-19}}</ref><ref>{{cite news|last=Singh|first=Sukasha|title=Social network paves the Waze|url=http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/|access-date=2012-03-22|newspaper=TechCentral|date=2012-03-16|agency=[[Mail & Guardian]]|archive-date=2013-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214200242/http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/}}</ref> == Waze во Македонија == Во [[Македонија]], апликацијата забележала значителен пораст на популарноста на почетокот на 2026 г. Ова е директно поврзано со целосното ставање во функција на системот „[[Безбеден град]]“ од страна на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]], кој користи камери со [[вештачка интелигенција]] за автоматско казнување на сообраќајни прекршоци. Корисниците на Waze во Македонија активно го користат системот за меѓусебно известување за местоположбите на новите паметни камери, со цел избегнување на високи парични казни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|title=„Waze“ ги детектира новите камери во Скопје: Огромен интерес за апликацијата меѓу возачите - ПУБЛИКУМ|date=2025-12-02|work=www.publikum.mk|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260426091912/https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|archive-date=2026-04-26|accessdate=2026-04-26}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Waze}} * [https://waze.com/ Free GPS Navigation with Turn by Turn — Waze] [[Категорија:Набавка од мноштво]] [[Категорија:Програмска опрема за мобилни уреди]] ov0qziue0t20yb7s6t5gti004ebjvgj 5544815 5544814 2026-04-26T09:32:39Z Andrew012p 85224 /* Waze Ltd */ 5544815 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Програмска опрема | name = Waze | title = Waze | logo = Waze logo 2022.png | logo_size = 200px | developer = Waze Mobile ([[Google]]) | released = 2008 | frequently_updated = yes | latest_release_version = 4.92 (iOS) / 4.0.0.2 (Android) | latest_release_date = 2023 | status = активна | programming_language = [[C++]], [[Java]], [[Swift (програмски јазик)|Swift]] | operating_system = [[Android]], [[iOS]], [[BlackBerry OS]], [[Symbian OS]], [[Windows Mobile]] | language = повеќејазичен (вклучувајќи македонски) | genre = [[GPS-навигација]], [[социјална мрежа]] | license = GNU GPL v2 (програмска опрема)<br />сопственичка (карти) | website = [https://www.waze.com waze.com] |screenshot=Utilisation de Waze via Apple CarPlay.png}} '''Waze Mobile Ltd''' — бесплатна социјална апликација за навигација на мобилни уреди, која овозможува следење на состојбата на патиштата во вистинско време, планирање на оптимални [[Маршрута|маршрути]], информирање за местоположбата на радари за брзина, добивање информации и предупредување на другите корисници за промени во условите на патот, препреки, [[Полиција|полиција]], како и комуникација со другите корисници на картата. Картите во Waze ги создаваат самите корисници. Waze е создаден во [[Израел]]. Во јуни 2013 г., [[Гугл|Google]] го купил Waze за 1,1 милијарда долари.<ref>{{Cite web |url=http://crunchbase.com/company/waze |title=Waze {{!}} CrunchBase Profile |access-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018143141/http://www.crunchbase.com/company/waze |archive-date=2014-10-18 |url-status=dead }}</ref> Програмата била развивана за следните мобилни платформи: [[Windows Phone]], [[Apple iOS|iOS]], [[Android]], [[Windows Mobile]], [[Symbian OS|Symbian]] и [[BlackBerry]]. Во моментов се поддржани само [[Android]] и [[iOS]].<ref>{{Cite web|url=https://www.waze.com/ru/waze/|title=Маршруты, информация о пробках и совместные поездки Carpool от Waze|lang=ru|website=www.waze.com|access-date=2023-08-10|archive-date=2023-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232252/https://www.waze.com/ru/waze/|url-status=live}}</ref> == Waze Ltd == Компанијата е основана во [[Израел]] во 2008 г. од страна на Ури Левин, софтверскиот инженер Ехуд Шабтаи и Амир Шејнар. Првичното име на компанијата била Linqmap. До декември 2011 г., во неа работеле 80 души, од кои 70 во [[Ранана]] (Израел) и 10 во [[Пало Алто]] ([[Калифорнија]]).<ref>{{cite news|last=Blum|first=Brian|title=Waze steers you clear of traffic|url=http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic|access-date=2012-03-22|newspaper=Israel21c|date=2011-12-19|archive-date=2012-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226160737/http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoge|first=Patrick|title=Waze raises $30 million|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html|access-date=2012-03-22|newspaper=[[San Francisco Business Times]]|date=2011-10-18|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520171905/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Company Overview of Waze Ltd.|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|work=[[Bloomberg|Bloomberg Businessweek]]|access-date=2012-08-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6A2Yiocqq?url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|archive-date=2012-08-19}}</ref><ref>{{cite news|last=Singh|first=Sukasha|title=Social network paves the Waze|url=http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/|access-date=2012-03-22|newspaper=TechCentral|date=2012-03-16|agency=[[Mail & Guardian]]|archive-date=2013-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214200242/http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/}}</ref> == Waze во Македонија == Во [[Македонија]], апликацијата забележала значителен пораст на популарноста на почетокот на 2026 г. Ова е непосредно поврзано со целосното ставање во функција на системот „[[Безбеден град]]“ од страна на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]], кој користи камери со [[вештачка интелигенција]] за автоматско казнување на сообраќајни прекршоци. Корисниците на Waze во Македонија активно го користат системот за меѓусебно известување за местоположбите на новите паметни камери, со цел избегнување на високи парични казни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|title=„Waze“ ги детектира новите камери во Скопје: Огромен интерес за апликацијата меѓу возачите - ПУБЛИКУМ|date=2025-12-02|work=www.publikum.mk|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260426091912/https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|archive-date=2026-04-26|accessdate=2026-04-26}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Waze}} * [https://waze.com/ Free GPS Navigation with Turn by Turn — Waze] [[Категорија:Набавка од мноштво]] [[Категорија:Програмска опрема за мобилни уреди]] m6jsj17chqixpoidtkgxg73uf4hzzbm 5544816 5544815 2026-04-26T09:36:43Z Andrew012p 85224 5544816 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Програмска опрема | name = Waze | title = Waze | logo = Waze logo 2022.png | logo_size = 200px | developer = Waze Mobile ([[Google]]) | released = 2008 | frequently_updated = yes | latest_release_version = 4.92 (iOS) / 4.0.0.2 (Android) | latest_release_date = 2023 | status = активна | programming_language = [[C++]], [[Java]], [[Swift (програмски јазик)|Swift]] | operating_system = [[Android]], [[iOS]], [[BlackBerry OS]], [[Symbian OS]], [[Windows Mobile]] | language = повеќејазичен (вклучувајќи македонски) | genre = [[GPS-навигација]], [[социјална мрежа]] | license = GNU GPL v2 (програмска опрема)<br />сопственичка (карти) | website = [https://www.waze.com waze.com] |screenshot=Utilisation de Waze via Apple CarPlay.png}} '''Waze Mobile Ltd''' — бесплатна социјална апликација за навигација на мобилни уреди, која овозможува следење на состојбата на патиштата во вистинско време, планирање на оптимални [[Маршрута|маршрути]], информирање за местоположбата на радари за брзина, добивање информации и предупредување на другите корисници за промени во условите на патот, препреки, [[Полиција|полиција]], како и комуникација со другите корисници на картата. Картите во Waze ги создаваат самите корисници. Waze е создаден во [[Израел]]. Во јуни 2013 г., [[Гугл|Google]] го купил Waze за 1,1 милијарда долари.<ref>{{Cite web |url=http://crunchbase.com/company/waze |title=Waze {{!}} CrunchBase Profile |access-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018143141/http://www.crunchbase.com/company/waze |archive-date=2014-10-18 |url-status=dead }}</ref> Програмата била развивана за следните мобилни платформи: [[Windows Phone]], [[Apple iOS|iOS]], [[Android]], [[Windows Mobile]], [[Symbian OS|Symbian]] и [[BlackBerry]]. Во моментов се поддржани само [[Android]] и [[iOS]].<ref>{{Cite web|url=https://www.waze.com/ru/waze/|title=Маршруты, информация о пробках и совместные поездки Carpool от Waze|lang=ru|website=www.waze.com|access-date=2023-08-10|archive-date=2023-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232252/https://www.waze.com/ru/waze/|url-status=live}}</ref> == Waze Ltd == Компанијата е основана во [[Израел]] во 2008 г. од страна на Ури Левин, софтверскиот инженер Ехуд Шабтаи и Амир Шејнар. Првичното име на компанијата било Linqmap. До декември 2011 г., во неа работеле 80 души, од кои 70 во [[Ранана]] (Израел) и 10 во [[Пало Алто]] ([[Калифорнија]]).<ref>{{cite news|last=Blum|first=Brian|title=Waze steers you clear of traffic|url=http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic|access-date=2012-03-22|newspaper=Israel21c|date=2011-12-19|archive-date=2012-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226160737/http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoge|first=Patrick|title=Waze raises $30 million|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html|access-date=2012-03-22|newspaper=[[San Francisco Business Times]]|date=2011-10-18|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520171905/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Company Overview of Waze Ltd.|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|work=[[Bloomberg|Bloomberg Businessweek]]|access-date=2012-08-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6A2Yiocqq?url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|archive-date=2012-08-19}}</ref><ref>{{cite news|last=Singh|first=Sukasha|title=Social network paves the Waze|url=http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/|access-date=2012-03-22|newspaper=TechCentral|date=2012-03-16|agency=[[Mail & Guardian]]|archive-date=2013-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214200242/http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/}}</ref> == Waze во Македонија == Во [[Македонија]], апликацијата забележала значителен пораст на популарноста на почетокот на 2026 г. Ова е непосредно поврзано со целосното ставање во функција на системот „[[Безбеден град]]“ од страна на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]], кој користи камери со [[вештачка интелигенција]] за автоматско казнување на сообраќајни прекршоци. Корисниците на Waze во Македонија активно го користат системот за меѓусебно известување за местоположбите на новите паметни камери, со цел избегнување на високи парични казни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|title=„Waze“ ги детектира новите камери во Скопје: Огромен интерес за апликацијата меѓу возачите - ПУБЛИКУМ|date=2025-12-02|work=www.publikum.mk|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260426091912/https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|archive-date=2026-04-26|accessdate=2026-04-26}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Waze}} * [https://waze.com/ Free GPS Navigation with Turn by Turn — Waze] [[Категорија:Набавка од мноштво]] [[Категорија:Програмска опрема за мобилни уреди]] ptauyn05mxn74v6oynefqwv65u5kqid 5544817 5544816 2026-04-26T09:37:27Z Andrew012p 85224 5544817 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Програмска опрема | name = Waze | title = Waze | logo = Waze logo 2022.png | logo_size = 200px | developer = Waze Mobile ([[Google]]) | released = 2008 | frequently_updated = yes | latest_release_version = 4.92 (iOS) / 4.0.0.2 (Android) | latest_release_date = 2023 | status = активна | programming_language = [[C++]], [[Java]], [[Swift (програмски јазик)|Swift]] | operating_system = [[Android]], [[iOS]], [[BlackBerry OS]], [[Symbian OS]], [[Windows Mobile]] | language = повеќејазичен (вклучувајќи македонски) | genre = [[GPS-навигација]], [[социјална мрежа]] | license = GNU GPL v2 (програмска опрема)<br />сопственичка (карти) | website = [https://www.waze.com waze.com] |screenshot=Utilisation de Waze via Apple CarPlay.png}} '''Waze Mobile Ltd''' — бесплатна социјална апликација за навигација на мобилни уреди, која овозможува следење на состојбата на патиштата во вистинско време, планирање на оптимални [[Маршрута|маршрути]], информирање за местоположбата на радари за брзина, добивање информации и предупредување на другите корисници за промени во условите на патот, препреки, [[Полиција|полиција]], како и комуникација со другите корисници на картата. Картите во Waze ги создаваат самите корисници. Waze е создаден во [[Израел]]. Во јуни 2013 г., [[Гугл|Google]] го купил Waze за 1,1 милијарда долари.<ref>{{Cite web |url=http://crunchbase.com/company/waze |title=Waze {{!}} CrunchBase Profile |access-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018143141/http://www.crunchbase.com/company/waze |archive-date=2014-10-18 |url-status=dead }}</ref> Програмата била развивана за следните мобилни платформи: [[Windows Phone]], [[Apple iOS|iOS]], [[Android]], [[Windows Mobile]], [[Symbian OS|Symbian]] и [[BlackBerry]]. Во моментов се поддржани само [[Android]] и [[iOS]].<ref>{{Cite web|url=https://www.waze.com/ru/waze/|title=Маршруты, информация о пробках и совместные поездки Carpool от Waze|lang=ru|website=www.waze.com|access-date=2023-08-10|archive-date=2023-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232252/https://www.waze.com/ru/waze/|url-status=live}}</ref> == Waze Ltd == Компанијата е основана во [[Израел]] во 2008 г. од страна на Ури Левин, софтверскиот инженер Ехуд Шабтаи и Амир Шејнар. Првичното име на компанијата било Linqmap. До декември 2011 г., во неа работеле 80 души, од кои 70 во [[Ранана]] (Израел) и 10 во [[Пало Алто]] ([[Калифорнија]]).<ref>{{cite news|last=Blum|first=Brian|title=Waze steers you clear of traffic|url=http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic|access-date=2012-03-22|newspaper=Israel21c|date=2011-12-19|archive-date=2012-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226160737/http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoge|first=Patrick|title=Waze raises $30 million|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html|access-date=2012-03-22|newspaper=[[San Francisco Business Times]]|date=2011-10-18|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520171905/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Company Overview of Waze Ltd.|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|work=[[Bloomberg|Bloomberg Businessweek]]|access-date=2012-08-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6A2Yiocqq?url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|archive-date=2012-08-19}}</ref><ref>{{cite news|last=Singh|first=Sukasha|title=Social network paves the Waze|url=http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/|access-date=2012-03-22|newspaper=TechCentral|date=2012-03-16|agency=[[Mail & Guardian]]|archive-date=2013-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214200242/http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/}}</ref> == Waze во Македонија == Во [[Македонија]], апликацијата забележала значителен пораст на популарноста на почетокот на 2026 г. Ова е непосредно поврзано со целосното ставање во функција на системот „[[Безбеден град]]“ од страна на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]], кој користи камери со [[вештачка интелигенција]] за автоматско казнување на сообраќајни прекршоци. Корисниците на Waze во Македонија го користат системот за меѓусебно известување за местоположбите на новите паметни камери, со цел избегнување на високи парични казни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|title=„Waze“ ги детектира новите камери во Скопје: Огромен интерес за апликацијата меѓу возачите - ПУБЛИКУМ|date=2025-12-02|work=www.publikum.mk|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260426091912/https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|archive-date=2026-04-26|accessdate=2026-04-26}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Waze}} * [https://waze.com/ Free GPS Navigation with Turn by Turn — Waze] [[Категорија:Набавка од мноштво]] [[Категорија:Програмска опрема за мобилни уреди]] 8hcfssumb8e47dwb0ghjqnj5d8he31u 5544818 5544817 2026-04-26T09:37:49Z Andrew012p 85224 5544818 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Програмска опрема | name = Waze | title = Waze | logo = Waze logo 2022.png | logo_size = 200px | developer = Waze Mobile ([[Google]]) | released = 2008 | frequently_updated = yes | latest_release_version = 4.92 (iOS) / 4.0.0.2 (Android) | latest_release_date = 2023 | status = активна | programming_language = [[C++]], [[Java]], [[Swift (програмски јазик)|Swift]] | operating_system = [[Android]], [[iOS]], [[BlackBerry OS]], [[Symbian OS]], [[Windows Mobile]] | language = повеќејазичен (вклучувајќи македонски) | genre = [[GPS-навигација]], [[социјална мрежа]] | license = GNU GPL v2 (програмска опрема)<br />сопственичка (карти) | website = [https://www.waze.com waze.com] |screenshot=Utilisation de Waze via Apple CarPlay.png}} '''Waze Mobile Ltd''' — бесплатна социјална апликација за навигација на мобилни уреди, која овозможува следење на состојбата на патиштата во вистинско време, планирање на оптимални [[Маршрута|маршрути]], информирање за местоположбата на радари за брзина, добивање информации и предупредување на другите корисници за промени во условите на патот, препреки, [[Полиција|полиција]], како и комуникација со другите корисници на картата. Картите во Waze ги создаваат самите корисници. Waze е создаден во [[Израел]]. Во јуни 2013 г., [[Гугл|Google]] го купил Waze за 1,1 милијарда долари.<ref>{{Cite web |url=http://crunchbase.com/company/waze |title=Waze {{!}} CrunchBase Profile |access-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018143141/http://www.crunchbase.com/company/waze |archive-date=2014-10-18 |url-status=dead }}</ref> Програмата била развивана за следните мобилни платформи: [[Windows Phone]], [[Apple iOS|iOS]], [[Android]], [[Windows Mobile]], [[Symbian OS|Symbian]] и [[BlackBerry]]. Во моментов се поддржани само [[Android]] и [[iOS]].<ref>{{Cite web|url=https://www.waze.com/ru/waze/|title=Маршруты, информация о пробках и совместные поездки Carpool от Waze|lang=ru|website=www.waze.com|access-date=2023-08-10|archive-date=2023-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232252/https://www.waze.com/ru/waze/|url-status=live}}</ref> == Waze Ltd == Компанијата е основана во [[Израел]] во 2008 г. од страна на Ури Левин, софтверскиот инженер Ехуд Шабтаи и Амир Шејнар. Првичното име на компанијата било Linqmap. До декември 2011 г., во неа работеле 80 души, од кои 70 во [[Ранана]] (Израел) и 10 во [[Пало Алто]] ([[Калифорнија]]).<ref>{{cite news|last=Blum|first=Brian|title=Waze steers you clear of traffic|url=http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic|access-date=2012-03-22|newspaper=Israel21c|date=2011-12-19|archive-date=2012-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226160737/http://www.israel21c.org/technology/waze-steers-you-clear-of-traffic}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoge|first=Patrick|title=Waze raises $30 million|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html|access-date=2012-03-22|newspaper=[[San Francisco Business Times]]|date=2011-10-18|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520171905/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/news/2011/10/18/waze-raises-30-million.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Company Overview of Waze Ltd.|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|work=[[Bloomberg|Bloomberg Businessweek]]|access-date=2012-08-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6A2Yiocqq?url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=58203778|archive-date=2012-08-19}}</ref><ref>{{cite news|last=Singh|first=Sukasha|title=Social network paves the Waze|url=http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/|access-date=2012-03-22|newspaper=TechCentral|date=2012-03-16|agency=[[Mail & Guardian]]|archive-date=2013-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214200242/http://www.techcentral.co.za/social-network-paves-the-waze/30348/}}</ref> == Waze во Македонија == Во [[Македонија]], апликацијата забележала значителен пораст на популарноста на почетокот на 2026 г. Ова е непосредно поврзано со целосното ставање во функција на системот „[[Безбеден град]]“ од страна на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]], кој користи камери со [[вештачка интелигенција]] за автоматско казнување на сообраќајни прекршоци. Корисниците на Waze во Македонија го користат системот за меѓусебно известување за местоположбите на паметните камери, со цел избегнување на високи парични казни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|title=„Waze“ ги детектира новите камери во Скопје: Огромен интерес за апликацијата меѓу возачите - ПУБЛИКУМ|date=2025-12-02|work=www.publikum.mk|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260426091912/https://www.publikum.mk/waze-gi-detektira-novite-kameri-vo-skopje/|archive-date=2026-04-26|accessdate=2026-04-26}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Waze}} * [https://waze.com/ Free GPS Navigation with Turn by Turn — Waze] [[Категорија:Набавка од мноштво]] [[Категорија:Програмска опрема за мобилни уреди]] 655rrcsvi0wjetg23km2vbrqp8pw7w7 1 1392619 5544812 2026-04-26T09:24:57Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5544812 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 10 1392620 5544829 2026-04-26T10:39:39Z Carshalton 30527 Создадена страница со: {{#if:{{{hidenote|}}}||}} {| border="0" |- | style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" width="40%"| {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" {{#if:{{{squad|{{{team|}}}}}}| {{!}}+ {{{squad|{{{team}}}}}} }} |- style="background-color:#000000" !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nohead|Бр.}}}</span> !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nathead|}}}</span> !width=20%|<span style="color: #9ACDE4">{{{poshead|Позиција}}}... 5544829 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{hidenote|}}}||}} {| border="0" |- | style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" width="40%"| {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" {{#if:{{{squad|{{{team|}}}}}}| {{!}}+ {{{squad|{{{team}}}}}} }} |- style="background-color:#000000" !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nohead|Бр.}}}</span> !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nathead|}}}</span> !width=20%|<span style="color: #9ACDE4">{{{poshead|Позиција}}}</span> !width=75%|<span style="color: #9ACDE4">Играч</span><noinclude> |} |} {{документација|Template:football squad player/doc}} [[Категорија:Предлошки за фудбал]] [[Категорија:Football squad предлошки по клубови|Минесота Јунајтед]] </noinclude> kriowp1nisupdjzq94ijfbwlhiuedt2 10 1392621 5544830 2026-04-26T10:41:31Z Carshalton 30527 Создадена страница со: <noinclude>{| {| </noinclude>|} | width="1%" | |bgcolor="#FFFFFF" valign="top" width="40%"| {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" |- bgcolor=#000000 !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nohead|Бр.}}}</span> !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nathead|}}}</span> !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{poshead|Позиција}}}</span> !width=75%|<span style="color: #9ACDE4">Играч</span><noinclude> |} |} ---- <!--please,... 5544830 wikitext text/x-wiki <noinclude>{| {| </noinclude>|} | width="1%" | |bgcolor="#FFFFFF" valign="top" width="40%"| {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" |- bgcolor=#000000 !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nohead|Бр.}}}</span> !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{nathead|}}}</span> !width=1%|<span style="color: #9ACDE4">{{{poshead|Позиција}}}</span> !width=75%|<span style="color: #9ACDE4">Играч</span><noinclude> |} |} ---- <!--please, put interwikis with the same standard, all those are correct, no problem if the interwikis redirect, thank you =] .!--> [[Категорија:Предлошки за фудбал]] [[Категорија:Football squad предлошки по клубови|Минесота Јунајтед]] </noinclude> te1bxj7yvcivlevke53s0ck0hvonfu3 0 1392622 5544835 2026-04-26T11:29:25Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1337487818|SMS Kaiser (1858)]]“ 5544835 wikitext text/x-wiki     '''SMS ''Kaiser''''' бил дрвен [[Линиски брод|брод со 92 топови од линијата]] како дел од [[Австроунгарска воена морнарица|австриската морнарица]] и претставувал последен брод од овој тип и единствениот примерок со завртка што некогаш го изградиле Австријците. Бродот бил изграден во поморското бродоградилиште во [[Пула|Пола]], а бил спуштен во март 1855 година, додека бил спуштен во вода во октомври 1858 година и завршен во 1859 година. Бродот учествувал во [[Втора шлезвишка војна|Втората шлезвишка војна]] од 1864 година, но не учествувал во акција за време на неговото распоредување во [[Северно Море|Северното Море]], но сепак две години подоцна во 1866 година, ''Kaiser'' учествувал во акција за време на [[Австро-пруска војна|Седумнеделната војна]] за време на која учествувал во [[Битка кај Лиса|Битката кај Лиса]] како [[Адмиралски брод|предводник]] на Антон фон Пец, кој бил командант на австриската Втора дивизија. ''Kaiser'' се соочил со неколку италијански железнооклопни бродови истовремено, од кои удрил еден - {{Ship|Italian ironclad|Re di Portogallo||2}} - и оштетил друг - {{Ship|Italian ironclad|Affondatore||2}} - со огнено оружје. Со тоа, тој станал единствениот дрвен брод од линијата што се соочил со железнооклопен воен брод во битка. Во 1869 година Австроунгарците одлучиле да го обноват ''„Кајзер“'' во цврст казематен брод, а работата траела до 1873 година и била значително одложувана поради буџетски недостатоци, што го забавил набавувањето на оклопни плочи од британски фирми, но сепак дотогаш казематните бродови биле заменети со бродови со куполи и како резултат на тоа, ''„Кајзер“'' ги поминал годините 1875-1902 во резерва. Сепак бил периодично модернизиран во текот на 70 и 80 години од 19 век во обиди да се подобри неговите перформанси, па така во 1901/2 година, бил преименуван во '''''„Белона“''''' и неговото вооружување и мотори биле отстранети за да може да се користи како касарен брод во Пола, улога што ја извршувал во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Италија го запленила (украла) бродот како воен подарок по завршувањето на конфликтот, но неговата конечна судбина е непозната. == Дизајн == [[File:SMS_Kaiser_in_drydock.png|лево|мини|''Кајзер'' во сув док]] Почнувајќи од почетокот на 50 години од 19 век, [[Австриско Царство|Австриската Империја]], била соочена со зајакнувањето [[Кралство Сардинија|на Кралството Сардинија]] кое го обединила поголемиот дел од италијанскиот полуостров за една деценија и започнала да ја модернизира својата морнарица со нови воени бродови на пареа. [[Надвојвода|Надвојводата]] [[Максимилијан I (Мексико)|Фердинанд Максимилијан]] ја надгледувал програмата, која започнала со слетувањето на [[Фрегата|фрегатата]] Radetzky во Британија во 1852 година, па така две години подоцна, Фердинанд одлучил дека следно требало да се изгради [[Линиски брод|пароброд од линијата]], а првично имал намера новиот брод да биде изграден како копија на британскиот брод со 91 топ од линијата HMS Агамемнон, плановите за кои [[Кралска воена морнарица|Кралската морнарица]] ѝ ги обезбеди на Австрија во замена за земјата да остане неутрална за време на [[Кримска војна|Кримската војна]] од 1853–1856 година. Одличните перформанси на францускиот брод {{Ship|French ship|Algésiras|1855|2}} за време на војната ги натерале Австријците да го модифицираат дизајнот на ''Агамемнон'' за да вклучат карактеристики на францускиот брод, вклучувајќи поголема големина и помоќна машинерија. Втор брод со малку поголем дизајн, кој бил именуван ''[[Österreich]]'' и вооружен со 101 топ, бил откажан во 1859 година пред да биде спуштен . {{Sfn|Lambert}} ''„Кајзер“'' бил дизајниран од [[Шведска|шведскиот]] поморски инженер [[:sv:Axel_Ljungstedt|Аксел Љунгштет]], кој бил активен во Австрија помеѓу 1850 и 1856 година.{{Sfn|Royal Swedish Society of Naval Sciences}} Бројките за оригиналните карактеристики на бродот биле нејасни, а според современиот историчар [[Вилхелм фон Ристов]], ''„Кајзер“'' бил 74м долг, со депласман од 5,423т,{{Sfn|Rüstow}} но пак друг современ поморски историчар [[Ендру Ламберт]] наведувал дека неговата должина била 74.02м на 5,277т и исто така обезбедувал греда од 16.21м.{{Sfn|Lambert}} Бродот бил напојуван од двоцилиндричен хоризонтален [[Парна машина|парен мотор]], кој управувал со еднозавртен пропелер од 5.75м во дијаметар, а пареата се обезбедувала од шест котли на јаглен со 26 [[Огниште (котел)|ложишта]]. Моторот, кој бил произведен од „Модслеј, синови и филд“, бил оценет на 800[[Коњска сила|номинална коњска сила]], а Бродска платформа со три [[Јарбол|јарболи]] ја дополнуваше парна машина.{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Lambert}}{{Sfn|Pawlik}} Бродскиот екипаж броел околу 900 офицери и војници, меѓу кои и контингент од морнаричка [[пешадија]], а бил вооружен со батерија од 92 топа, составена од 16 од 60 фунти, 74 мазни цевки од 30 фунти и 2 локомотиви со кршен полнач од 24 фунти.{{Sfn|Rüstow}} == Историја на услуги == На 25 март 1855 година веќе бил поставен [[Кобилица|килот]] на ''„Кајзер“'' во поморското бродоградилиште во [[Пула|Пола]]{{Sfn|Sieche & Bilzer}}, а на 4 октомври 1858 година веќе бил спуштен и ставен во употреба во Австриската морнарица во 1859 година и веќе истата година на 6 декември започнал со морски проби, а првото патување со сопствен погон се случило од [[Муџа]] до Пола.{{Sfn|Aichelburg}} Во февруари 1864 година, Австриската империја ѝ се придружила [[Прусија|на Прусија]] во [[Втора шлезвишка војна|Втората шлезвишка војна]] против Данска, а ''„Кајзер“'' бил испратен со новата [[Фрегата|оклопна фрегата]] Don Juan d'Austria и два помали брода под водство на вицеадмиралот Бернхард фон Вилерсторф-Урбер за да засилел помала сила составена од фрегатите [[Schwarzenberg]] и ''„[[Радецки]]“'' под водство на тогашниот капетан [[Вилхелм фон Тегетоф|Вилхелм фон Тегетхоф]], а откако двете групи се здружиле во [[Ден Хелдер]], Холандија, продолжиле кон [[Куксхафен]] на 27 јуни, пристигнувајќи три дена подоцна. Сега веќе бројно помалата данска флота останала во пристаништето до крајот на војната и не барала битка со австро-пруската ескадрила и наместо тоа, австриските и пруските поморски сили ги поддржале операциите за освојување на островите покрај западниот дански брег.{{Sfn|Greene & Massignani}} За време на кампањата, ''Кајзер'' бил командуван од Фридрих фон Пек.{{Sfn|Sondhaus}} === Битката кај Лиса === {{Главна|Battle of Lissa (1866)}} [[Податотека:Ludwig_Rubelli_von_Sturmfest_Die_Schlacht_bei_Lissa.jpg|лево|мини|''Кајзер'' опкружен со италијански железни оклопи кај Лиса]] Во јуни 1866 година, Италија ѝ објавила војна на Австрија, како дел од [[Third Italian War of Independencе|Третата италијанска војна за независност]], која се водела истовремено со [[Австро-пруска војна|Австро-пруската војна]],{{Sfn|Sondhaus}} а на 27 јуни [[Тегетхоф]], кој дотогаш бил унапреден во контраадмирал и командант на целата флота, ја довел австриската флота во [[Анкона]] во обид да ги повлече Италијанците, но италијанскиот командант, адмиралот [[Карло Пелион ди Персано]], одбил да се бори со Тегетхоф,{{Sfn|Wilson}} во тоа време, ''„Кајзер“'' служел како [[Адмиралски брод|предводник]] на Втората дивизија на австриската флота, под команда на Антон Пец. На 16 јули, Персано ја однел италијанската флота, со 12 железни бродови, од Анкона, насочени кон островот [[Вис (остров)|Лиса]], каде што пристигнале два дена подоцна на 18 јули и со себе донеле транспортни трупи со 3.000 војници.{{Sfn|Sondhaus}} Потоа Персано ги поминал следните два дена бомбардирајќи ја австриската одбрана на островот и неуспешно обидувајќи се да наметне истовар, а Тегетхоф добил серија телеграми помеѓу 17 и 19 јули со кои го известувале за италијанскиот напад, за кој првично верувал дека е измама за да ја одвлече австриската флота од нејзините главни бази во Пола и [[Венеција]], но сепак, до утрото на 19 јули, тој бил убеден дека Лиса всушност била италијанската цел, па затоа побарал дозвола за напад.{{Sfn|Wilson}} Кога флотата на Тегетхоф пристигнала кај Лиса утрото на 20 јули, флотата на Персано веќе била построена за уште еден обид за истовар, а неговите бродови биле поделени во три групи, при што само првите две успеале да се концентрираат на време за да се сретнат со Австријците. Тегетхоф ги распореди своите железни бродови во форма на клин, а дрвените воени бродови од Втората и Третата дивизија го следеле во истата формација, а ''Кајзер'' ја водел Втората дивизија во центарот на линијата. Додека ги формирал своите бродови, Персано се префрлил од својот флагмански брод, {{Ship|Italian ironclad|Re d'Italia||2}}, на бродот со кула {{Ship|Italian ironclad|Affondatore||2}} и ова создало празнина во италијанската линија, а Тегетхоф ја искористил можноста да ја подели италијанската флота и да создаде блиска борба и така тој успешно направил премин низ празнината, но не успеа да удри ниту еден од италијанските бродови, принудувајќи се да се сврти и да направи уште еден обид. Во меѓувреме, Пец ги однел ''Кајзер'' и неговата дивизија подалеку на југ, надевајќи се дека би ги нападнал италијанските дрвени бродови кои не се приклучиле на акцијата, но наместо тоа, задниот дел од италијанската железнооружена линија се свртел за да го блокира Пец од Тегетхоф и го нападнал ''Кајзер,'' а пак Пец ја преориентирал својата дивизија за да ги нападне италијанските железнооружени сили, водејќи го нападот со ''Кајзер''.{{Sfn|Wilson}} [[Податотека:SMS_Kaiser_(1860).jpg|мини|''Кајзер'' по битката, делумно соборен од јарболот]] Бродовите {{Ship|Italian ironclad|Castelfidardo||2}}, {{Ship|Italian coastal defense ship|Varese||2}} и {{Ship|Italian ironclad|Principe di Carignano||2}} кружеле околу ''„Кајзер“'', разменувајќи оган со него, а во борбата што следела, австриските и италијанските бродови постојано се обидувале да се удираат еден со друг. Персано пристигнал во ''Афондаторе'' и безуспешно се обидел да го удри ''„Кајзер“'', но промашил и задал само еден брз удар, а кратко потоа, ''„Кајзер“'' го удрил „ {{Ship|Italian ironclad|Re di Portogallo||2}}, кој бил удрен од оклоп, во обид да ги заштител австриските неоклопни бродови [[Erzherzog Friedrich]] и [[Kaiserin Elizabeth]]. Сепак, ''„Кајзер“'' задал и еден брз удар и нанел мала штета, а како одговор ''[[„Ре ди Портогало“]]'' испукал свои лесни топови во бродот, предизвикувајќи оган и убивајќи или ранувајќи голем број австриски артилерци пред ''„Кајзер“'' да можел да се ослободи. Потоа ''[[Афондаторе]]'' направил втор, неуспешен обид да го удри ''„Кајзер“'' и иако промашил со својот овен, сепак ''Афондаторе'' постигнала погодок со еден од своите топови при што сериозно го оштетил ,,''Кајзер“'' и убил или ранил околу дваесетмина од нејзиниот екипажот, а за возврат, артилерците {{'}} ''Кајзер'' пукале со своите топови во палубата {{'}} ''Афондаторе'' лошо заккопувајќи го и предизвикувајќи оган, додека стрелци во неговите борбени маици пукале во италијанските морнари,{{Sfn|Wilson}} но и покрај тоа, еден истрел од ''Кајзер'' погодил една од куполите {{'}} ''Афондаторе'', заглавувајќи го до крајот на битката.{{Sfn|Sondhaus}} ''Кајзер'' го изгубил предниот јарбол и инката во судирот со ''Ре ди Портогало'', а Пец наредил неговиот оштетен брод да се приближи до пристаништето во [[Лиса]].{{Sfn|Paine}} До тогаш, австриските железни оклопни бродови се оттргнале од блиската борба со цел да ги заштитат своите дрвени бродови. ''Ре д'Италија'' бил удрен и потонал, а крајбрежниот одбранбен брод {{Ship|Italian coastal defense ship|Palestro||2}} горел и наскоро бил уништен од експлозија на магазин. Персано се обидел да ги следи со ''Афондаторе'', но го прекинал обидот кога само еден од неговите други железни оклопни бродови го следеле при што неговите екипажи биле доста деморализирани од загубата на ''Ре д'Италија'' и ''Палестро'', а неговите бродови имале малку муниција и јаглен. Италијанската флота почнала да се повлекува, проследена од Австријците, а како што почнала да паѓа ноќта, спротивставените флоти целосно се оттргнале и се упатиле кон Анкона и Пола, соодветно. Во текот на битката, екипажот {{'}} ''Кајзер'' претрпел 24 убиени и 37 ранети,{{Sfn|Wilson}} а бродот ''Кајзер'' бил и останал единствениот брод од линијата што се борел со железни воени бродови во битка.{{Sfn|Sandler}} === Конверзија и подоцнежна кариера === [[Податотека:Kaiser_(1859)_-_NH_75928.jpg|мини|''Кајзер'' по нејзината реконструкција во казематски брод]] По враќањето во Пола, Тегетхоф ја задржал својата флота во северниот Јадран, каде што патролирал против можен италијански напад, но италијанските бродови никогаш не дошле, а на 12 август двете земји го потпишале Кормонсовото примирје со кое завршиле борбите и довело до Виенскиот договор. Иако Австрија ја победила Италија кај Лиса и на копно во [[Битка кај Кустоза (1866)|Битката кај Кустоза]], австриската армија била убедливо поразена од Прусија во [[Битка кај Каниграц|Битката кај Кенигрец]] и како резултат на тоа, Австрија, која станала [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]] во <nowiki><i id="mwAR8">Аусглајхот</i></nowiki> од 1867 година, била принудена да го отстапи градот Венеција на Италија, а веднаш по војната, поголемиот дел од австриската флота бил деактивиран и разоружан.{{Sfn|Sondhaus}} со морнарицата на новата Австроунгарска империја се соочила со нови хронични буџетски проблеми, а Тегетхоф имал големи потешкотии да обезбеди средства за нови бродови за модернизација на флотата, па така во 1868 година, тој се обидел да започне нова програма за градење, но владата одбила да одвои од буџетот за нови воени бродови, но сепак, Парламентот вклучил средства за модернизација ''на „Кајзер“''.{{Sfn|Sondhaus}} Така на 2 февруари 1869 година, ''„Кајзер“'' бил однесен во сув док и неговиот труп бил испитан, а бидејќи се покажал дека е во добра состојба, бродот бил повторно изграден во железно обложен каземат, додека старите дрвени штици под линијата на водата биле заменети, но трупот бил целосно обновен со железо над линијата на водата. Неговиот прамен бил заменет со поизразен овен, како и нов крм кој ја зголемил неговата должина на 77.75м на линијата на водата и ја зголемил неговиот греда на 17.76м. Неговиот влечен волумен останал сличен, на 7.37м, иако неговиот депласман се зголемил на 5,720т. Во неговите оригинални котли биле додадени прегревачи со цел обезбување на поголема моќност,{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Pawlik}} а моторите се проценувало дека можеле да произведат брзина од 24km/h од 2,330kW,{{Sfn|Scheltema de Heere}} иако во употреба бил способен да достигне само 21.39km/h од 2,078kW.{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Pawlik}} Со брзина на крстарење од 19km/h можел да патува на пареа од 2,813km.{{Sfn|Scheltema de Heere}} Бродот бил вооружен со батерија од десет 230мм пушки со полнење од цевка од 23 фунти, произведени од Армстронг во централен, двокатен каземат и биле поддржани од [[Акумулатор|секундарна батерија]] од 6 пушкополнувачи од цевка од 8 фунти.На водната линија бил инсталиран оклопен појас, а во централната тврдина што ги штитела машинските простори, појасот бил од 152мм дебелина. На двата краја од бродот, ременот бил намален на 102мм, а позлата со железо 127мм дебелина го заштитувала казематот. ''„Кајзер“'' бил повторно лансиран во 1871 година,{{Sfn|Sieche & Bilzer}} но понатамошните буџетски проблеми, особено плаќањата за оклопните плочи и железните фитинзи што биле купени од Британија, го одложиле завршувањето на трансформацијата.{{Sfn|Sondhaus}} Работата конечно била завршена по 3 години во декември 1873 година,{{Sfn|Sieche & Bilzer}} а започнал со морски проби на 21 декември.{{Sfn|Pawlik}} До тогаш, бродот веќе бил застарен, а истата година, Италија ги спуштила двата DuilioДуилио, кои биле мошне моќни бродови со куполи двојно поголеми од ''„Кајзер“'' и кои носеле 450мм пиштоли.{{Sfn|Fraccaroli}} [[Податотека:Kaiser_(1859)_-_with_armour_shown.png|мини|Линиски цртеж на ''Кајзер'' по нејзината реконструкција]] На 11 февруари 1874 година, ''„Кајзер“'' се придружил на активната ескадрила на флотата и следниот ден станал [[Адмиралски брод|флагмански брод]] на ''Контерадмиралот'' (задниот адмирал) Максимилијан Даублебски фон Стернек, а пред да замине за Шпанија на 14 фебруари, ''Кајзер'' отпчовил во [[Трст]] и додека бил на пат, застанал во Гравоса на шест дена поради лошо време. Оттаму, отплови за Месина, Италија, каде што добил топло добредојде од локалните власти па пролжил на југ поминувалќи низ Бонифацискиот теснец и пристигнал во [[Барселона]], Шпанија, на 4 март. Таму ѝ се придружил на корветата Frundsberg, а двата брода потоа отпловиле за [[Картахена (Шпанија)|Картагена]]. Потоа ''„Кајзер“'' отпловил од ''Фрундсберг'' и посети голем број пристаништа, вклучувајќи ги [[Кадис|Кадиз]], [[Малага]], [[Валенсија]], [[Гибралтар]] и [[Тангер]] во Алавитскиот Мароко, а додека бил во Гибралтар, ''Кајзер'' се сретнал со корветата Fasana, со кој заедно се вратиле во Барселона, каде што им се придружиле ''на Фрундсберг'' и топовникот Dalmat. Четирите бродови заедно вежбале гаѓање додека биле во областа, а во овој период, на 16 март, ''Кајзер'' се сретнал со италијанската корвета {{Ship|Italian corvette|Principessa Clotilde||2}}, чиј капетан го поканил ''Кајзер'' да им се придружи на Италијанците на прославата на 25-годишнината од италијанскиот крал [[Виктор Емануел II]]. ''Кајзер'' имал слична средба на 4 јули со бродот на САД „ {{USS|Juniata|1862|2}}, на прославата по повод прогласувањето на независноста на САД.{{Sfn|Bewegungen}} Од 1875 година бродот повеќе не бил во понатамошна активна служба, туку останал [[wiktionary:laid up|закован]]{{Sfn|Sondhaus}} поминувајќи ги првите четири месеци од 1876 година во II резерва, по што следеле поправки и модификации до крајот на годината. Во овој период, поморските инженери се обиделе да ги подобрат перформансите на бродот, а веќе во 1876 година, неговата оригинална завртка била заменета со поголем пропелер кој бил 7.62м во дијаметар, а за време на тестовите за брзина спроведени на 7 декември, бродот достигнал 23.56km/h, што било зголемување на брзината за повеќе од еден јазол. Веднаш бил вратена во II резерва, а веќе во 1880 година, на бродот му била намалена опремата и добил нови котли,{{Sfn|Pawlik}} како и нова секундарна батерија која се состоела од шест 9см 24- калибарски (кал.) топови со задно полнење, два 7см пиштоли од 15 калибар, четири 47мм пушки со брзо пукање од 33 калибар, три 47 мм револверски топ „Хочкис“ и четири {{Convert|25|mm}} [[Митралез|митралези]] беше инсталиран во 1882 година. Во 1885 година, три {{Convert|35|cm}} беа додадени торпедни цевки, по една во предниот дел и по една на секоја страна. {{Sfn|Sieche & Bilzer}} Комисија го испитала бродот во 1893 година и препорачала дека бродот „не е погоден за пуштање во употреба“ , а владата започнала преговори со [[Венецуела]] во 1895 година за продажба ''на „Кајзер“'', но дискусијата не довела до ништо.{{Sfn|Pawlik}} Во 1897 година, тој бил избришан од списокот на активни борбени бродови,{{Sfn|Sondhaus}} а неколку години подоцна во 1901 година бродот бил разоружан и веќе следната година му биле отстранети моторите за да можел да се користи како касарнски брод во Пола. Бил формално избришан од поморскиот регистар на 4 јануари 1902 година, бил преименуван во ''„Белона“'' и додаден на списокот на бродови со оклоп. Служел како касарнски брод во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], а од 1910 до 1917 година, персоналот на II резерва бил сместен на бродот и веќе во 1918 година персоналот на поморското училиште за обука бил донесен на бродот. По војната, бродот бил запленет од Италија како воен подарок, а неговата конечна судбина останала непозната.{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Pawlik}}{{Sfn|Greger}} == Белешки == {{Наводи|20em}} == Референци == * {{Наведена книга|title=Maximilian, Erzherzog von Österreich, Kaiser von Mexiko in zeitgenössischen Photographien|last=Aichelburg|first=Wladimir|publisher=Orac|year=1987|isbn=978-3-7015-0100-7|location=Vienna|trans-title=Maximilian, Archduke of Austria, Emperor of Mexico in Contemporary Photographs|ref={{sfnref|Aichelburg}}}} * {{Наведено списание|year=1887|title=Axel Göthrik Adalrik Ljungstedt|url=|journal=Tidskrift i Sjöväsendet|language=Swedish|location=Stockholm|publisher=[[Royal Swedish Society of Naval Sciences]]|issue=6/1887|ref={{sfnref|Royal Swedish Society of Naval Sciences}}}} * {{Наведено списание|date=1874|title=Bewegungen S. M. Kriegsschiffe vom 1. September 1873 bis 31. August 1874|trans-title=Movements of S. M. Warships from 1 September 1873 to 31 August 1874|url=https://books.google.com/books?id=91Zg6F-5Cw8C&pg=PA22|journal=Jahrbuch der Kais. Kön. Kriegsmarine|location=Pola|publisher=Verlag der Redaction|pages=15–26|ref={{sfnref|Bewegungen}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_l2e2|title=Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905|last=Fraccaroli|first=Aldo|publisher=Conway Maritime Press|year=1979|isbn=978-0-85177-133-5|editor-last=Gardiner|editor-first=Robert|location=London|pages=334–359|chapter=Italy|ref={{sfnref|Fraccaroli}}|url-access=registration}} * {{Наведена книга|title=Ironclads at War: The Origin and Development of the Armored Warship, 1854–1891|last=Greene|first=Jack|last2=Massignani|first2=Alessandro|publisher=Da Capo Press|year=1998|isbn=978-0-938289-58-6|location=Pennsylvania|ref={{sfnref|Greene & Massignani}}}} * {{Наведена книга|title=Austro-Hungarian Warships of World War I|last=Greger|first=René|publisher=Ian Allan|year=1976|isbn=978-0-7110-0623-2|location=London|ref={{sfnref|Greger}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/battleshipsintra0000lamb|title=Battleships in Transition. The Creation of the Steam Battlefleet 1815–1860|last=Lambert|first=Andrew|publisher=Conway Maritime Press|year=1984|isbn=978-0-85177-315-5|location=London|ref={{sfnref|Lambert}}|url-access=registration}} * {{Наведена книга|title=Warships of the World to 1900|last=Paine|first=Lincoln|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2000|isbn=978-0-395-98414-7|location=Boston|ref={{sfnref|Paine}}}} * {{Наведена книга|title=Des Kaisers Schwimmende Festungen: die Kasemattschiffe Österreich-Ungarns|last=Pawlik|first=Georg|publisher=Neuer Wissenschaftlicher Verlag|year=2003|isbn=978-3-7083-0045-0|location=Vienna|trans-title=The Kaiser's Floating Fortresses: The Casemate Ships of Austria-Hungary|ref={{sfnref|Pawlik}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/bub_gb_65oNAQAAIAAJ|title=Der deutsch-dänische krieg 1864|last=Rüstow|first=Wilhelm von|publisher=Schulthess|year=1864|location=Zurich|trans-title=The German-Danish War 1864|oclc=20029853|ref={{sfnref|Rüstow}}|author-link=Wilhelm Rüstow}} * {{Наведено списание|last=Scheltema de Heere|first=R. F.|year=1973|editor-last=Fisher|editor-first=Edward C.|title=Austro-Hungarian Battleships|journal=Warship International|location=Toledo|publisher=Naval Records Club, Inc.|volume=X|issue=1|pages=11–97|issn=0043-0374|ref={{sfnref|Scheltema de Heere}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_l2e2|title=Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905|last=Sieche|first=Erwin|last2=Bilzer|first2=Ferdinand|publisher=Conway Maritime Press|year=1979|isbn=978-0-85177-133-5|editor-last=Gardiner|editor-first=Robert|location=London|pages=266–283|chapter=Austria-Hungary|ref={{sfnref|Sieche & Bilzer}}|editor-last2=Chesneau|editor-first2=Roger|editor-last3=Kolesnik|editor-first3=Eugene M.|url-access=registration}} * {{Наведена книга|title=The Naval Policy of Austria-Hungary, 1867–1918|last=Sondhaus|first=Lawrence|publisher=Purdue University Press|year=1994|isbn=978-1-55753-034-9|location=West Lafayette|ref={{sfnref|Sondhaus}}}} * {{Наведена книга|title=Battleships: An Illustrated History of Their Impact|last=Sandler|first=Stanley|publisher=ABC-CLIO|year=2004|isbn=978-1-85109-410-3|location=Santa Barbara|ref={{sfnref|Sandler}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/ironcladsinacti00wilsgoog|title=Ironclads in Action: A Sketch of Naval Warfare from 1855 to 1895|last=Wilson|first=Herbert Wrigley|publisher=S. Low, Marston and Company|year=1896|location=London|oclc=1111061|ref={{sfnref|Wilson}}|author-link=Herbert Wrigley Wilson}} == Дополнително читање == {{Ризница-врска}} * {{Наведено списание|last=Ortner|first=Christian|title=Der Seekrieg in der Adria 1866|journal=Viribus Unitis: Jahresbericht 2010 des Heeresgeschichtlichen Museums|location=Vienna|publisher=Heeresgeschichtliches Museum|pages=100–124|oclc=499702006}} {{SMS Kaiser}}{{Austro-Hungarian ironclads}} [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] r6n62djwuqybq1vdoqtmtrz2rg2ws0z 5544836 5544835 2026-04-26T11:29:58Z IvanKonev123 98191 5544836 wikitext text/x-wiki {{Short description|Warship of the Austro-Hungarian Navy}} {{other ships|SMS Kaiser}} {{good article}} {{Infobox ship |section1={{Infobox ship/image | image = Kaiser (ship, 1859) - NH 87010.jpg | image_caption = SMS ''Kaiser'' in her original configuration }} |section2={{Infobox ship/career | country=[[Austro-Hungarian Empire]] | flag={{Shipboxflag|Austria-Hungary|naval}} | name = SMS ''Kaiser'' | namesake = [[Kaiser]] | builder = [[Pola Navy Yard]] | laid_down = 25 March 1855 | launched = 4 October 1858 | commissioned = 1859 | renamed = ''Bellona'', 1902 | fate = Unknown after 1918 }} |section3={{Infobox ship/characteristics | header_caption = (as built) | type = [[Ship of the line]] | displacement = {{convert|5194|LT|lk=on}} | length = {{cvt|242|ft|10|in|order=flip}} | beam = {{cvt|53|ft|2|in|order=flip}} | propulsion = *1 × [[marine steam engine]] *1 × [[screw propeller]] | power= *6 × [[boiler]]s *800&nbsp;[[nominal horsepower]] | speed = | complement =900 | armament = *16 × 60-pounder guns *74 × 30-pounder guns *2 × 24-pounder guns }} |section4={{Infobox ship/class overview | name = (as ironclad) | class_before = {{SMS|Erzherzog Albrecht||2}} | class_after = {{sclass|Kaiser Max|ironclad|4||1875}} }} |section5={{Infobox ship/characteristics | header_caption = (1873) | type=[[Casemate ship]] | displacement = {{convert|5720|LT}} | length = {{cvt|255|ft|order=flip}} | beam = {{cvt|58|ft|3|in|in|order=flip}} | draft = {{cvt|24|ft|2|in|in|order=flip}} | power= *{{convert|2786|ihp|abbr=on|lk=on}} | speed = {{convert|11.55|kn|lk=in}} | range = {{convert|1519|nmi|lk=in}} at {{convert|10|kn}} | complement =471 | armament = *10 × {{convert|9|in|abbr=on|0}} guns *6 × 8-pounder guns | armor = *[[Belt armor|Belt]]: {{convert|152|mm|abbr=on|0}} *[[Casemate]]: {{convert|127|mm|abbr=on|0}} }} }}   '''SMS ''Kaiser''''' бил дрвен [[Линиски брод|брод со 92 топови од линијата]] како дел од [[Австроунгарска воена морнарица|австриската морнарица]] и претставувал последен брод од овој тип и единствениот примерок со завртка што некогаш го изградиле Австријците. Бродот бил изграден во поморското бродоградилиште во [[Пула|Пола]], а бил спуштен во март 1855 година, додека бил спуштен во вода во октомври 1858 година и завршен во 1859 година. Бродот учествувал во [[Втора шлезвишка војна|Втората шлезвишка војна]] од 1864 година, но не учествувал во акција за време на неговото распоредување во [[Северно Море|Северното Море]], но сепак две години подоцна во 1866 година, ''Kaiser'' учествувал во акција за време на [[Австро-пруска војна|Седумнеделната војна]] за време на која учествувал во [[Битка кај Лиса|Битката кај Лиса]] како [[Адмиралски брод|предводник]] на Антон фон Пец, кој бил командант на австриската Втора дивизија. ''Kaiser'' се соочил со неколку италијански железнооклопни бродови истовремено, од кои удрил еден - {{Ship|Italian ironclad|Re di Portogallo||2}} - и оштетил друг - {{Ship|Italian ironclad|Affondatore||2}} - со огнено оружје. Со тоа, тој станал единствениот дрвен брод од линијата што се соочил со железнооклопен воен брод во битка. Во 1869 година Австроунгарците одлучиле да го обноват ''„Кајзер“'' во цврст казематен брод, а работата траела до 1873 година и била значително одложувана поради буџетски недостатоци, што го забавил набавувањето на оклопни плочи од британски фирми, но сепак дотогаш казематните бродови биле заменети со бродови со куполи и како резултат на тоа, ''„Кајзер“'' ги поминал годините 1875-1902 во резерва. Сепак бил периодично модернизиран во текот на 70 и 80 години од 19 век во обиди да се подобри неговите перформанси, па така во 1901/2 година, бил преименуван во '''''„Белона“''''' и неговото вооружување и мотори биле отстранети за да може да се користи како касарен брод во Пола, улога што ја извршувал во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Италија го запленила (украла) бродот како воен подарок по завршувањето на конфликтот, но неговата конечна судбина е непозната. == Дизајн == [[File:SMS_Kaiser_in_drydock.png|лево|мини|''Кајзер'' во сув док]] Почнувајќи од почетокот на 50 години од 19 век, [[Австриско Царство|Австриската Империја]], била соочена со зајакнувањето [[Кралство Сардинија|на Кралството Сардинија]] кое го обединила поголемиот дел од италијанскиот полуостров за една деценија и започнала да ја модернизира својата морнарица со нови воени бродови на пареа. [[Надвојвода|Надвојводата]] [[Максимилијан I (Мексико)|Фердинанд Максимилијан]] ја надгледувал програмата, која започнала со слетувањето на [[Фрегата|фрегатата]] Radetzky во Британија во 1852 година, па така две години подоцна, Фердинанд одлучил дека следно требало да се изгради [[Линиски брод|пароброд од линијата]], а првично имал намера новиот брод да биде изграден како копија на британскиот брод со 91 топ од линијата HMS Агамемнон, плановите за кои [[Кралска воена морнарица|Кралската морнарица]] ѝ ги обезбеди на Австрија во замена за земјата да остане неутрална за време на [[Кримска војна|Кримската војна]] од 1853–1856 година. Одличните перформанси на францускиот брод {{Ship|French ship|Algésiras|1855|2}} за време на војната ги натерале Австријците да го модифицираат дизајнот на ''Агамемнон'' за да вклучат карактеристики на францускиот брод, вклучувајќи поголема големина и помоќна машинерија. Втор брод со малку поголем дизајн, кој бил именуван ''[[Österreich]]'' и вооружен со 101 топ, бил откажан во 1859 година пред да биде спуштен . {{Sfn|Lambert}} ''„Кајзер“'' бил дизајниран од [[Шведска|шведскиот]] поморски инженер [[:sv:Axel_Ljungstedt|Аксел Љунгштет]], кој бил активен во Австрија помеѓу 1850 и 1856 година.{{Sfn|Royal Swedish Society of Naval Sciences}} Бројките за оригиналните карактеристики на бродот биле нејасни, а според современиот историчар [[Вилхелм фон Ристов]], ''„Кајзер“'' бил 74м долг, со депласман од 5,423т,{{Sfn|Rüstow}} но пак друг современ поморски историчар [[Ендру Ламберт]] наведувал дека неговата должина била 74.02м на 5,277т и исто така обезбедувал греда од 16.21м.{{Sfn|Lambert}} Бродот бил напојуван од двоцилиндричен хоризонтален [[Парна машина|парен мотор]], кој управувал со еднозавртен пропелер од 5.75м во дијаметар, а пареата се обезбедувала од шест котли на јаглен со 26 [[Огниште (котел)|ложишта]]. Моторот, кој бил произведен од „Модслеј, синови и филд“, бил оценет на 800[[Коњска сила|номинална коњска сила]], а Бродска платформа со три [[Јарбол|јарболи]] ја дополнуваше парна машина.{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Lambert}}{{Sfn|Pawlik}} Бродскиот екипаж броел околу 900 офицери и војници, меѓу кои и контингент од морнаричка [[пешадија]], а бил вооружен со батерија од 92 топа, составена од 16 од 60 фунти, 74 мазни цевки од 30 фунти и 2 локомотиви со кршен полнач од 24 фунти.{{Sfn|Rüstow}} == Историја на услуги == На 25 март 1855 година веќе бил поставен [[Кобилица|килот]] на ''„Кајзер“'' во поморското бродоградилиште во [[Пула|Пола]]{{Sfn|Sieche & Bilzer}}, а на 4 октомври 1858 година веќе бил спуштен и ставен во употреба во Австриската морнарица во 1859 година и веќе истата година на 6 декември започнал со морски проби, а првото патување со сопствен погон се случило од [[Муџа]] до Пола.{{Sfn|Aichelburg}} Во февруари 1864 година, Австриската империја ѝ се придружила [[Прусија|на Прусија]] во [[Втора шлезвишка војна|Втората шлезвишка војна]] против Данска, а ''„Кајзер“'' бил испратен со новата [[Фрегата|оклопна фрегата]] Don Juan d'Austria и два помали брода под водство на вицеадмиралот Бернхард фон Вилерсторф-Урбер за да засилел помала сила составена од фрегатите [[Schwarzenberg]] и ''„[[Радецки]]“'' под водство на тогашниот капетан [[Вилхелм фон Тегетоф|Вилхелм фон Тегетхоф]], а откако двете групи се здружиле во [[Ден Хелдер]], Холандија, продолжиле кон [[Куксхафен]] на 27 јуни, пристигнувајќи три дена подоцна. Сега веќе бројно помалата данска флота останала во пристаништето до крајот на војната и не барала битка со австро-пруската ескадрила и наместо тоа, австриските и пруските поморски сили ги поддржале операциите за освојување на островите покрај западниот дански брег.{{Sfn|Greene & Massignani}} За време на кампањата, ''Кајзер'' бил командуван од Фридрих фон Пек.{{Sfn|Sondhaus}} === Битката кај Лиса === {{Главна|Battle of Lissa (1866)}} [[Податотека:Ludwig_Rubelli_von_Sturmfest_Die_Schlacht_bei_Lissa.jpg|лево|мини|''Кајзер'' опкружен со италијански железни оклопи кај Лиса]] Во јуни 1866 година, Италија ѝ објавила војна на Австрија, како дел од [[Third Italian War of Independencе|Третата италијанска војна за независност]], која се водела истовремено со [[Австро-пруска војна|Австро-пруската војна]],{{Sfn|Sondhaus}} а на 27 јуни [[Тегетхоф]], кој дотогаш бил унапреден во контраадмирал и командант на целата флота, ја довел австриската флота во [[Анкона]] во обид да ги повлече Италијанците, но италијанскиот командант, адмиралот [[Карло Пелион ди Персано]], одбил да се бори со Тегетхоф,{{Sfn|Wilson}} во тоа време, ''„Кајзер“'' служел како [[Адмиралски брод|предводник]] на Втората дивизија на австриската флота, под команда на Антон Пец. На 16 јули, Персано ја однел италијанската флота, со 12 железни бродови, од Анкона, насочени кон островот [[Вис (остров)|Лиса]], каде што пристигнале два дена подоцна на 18 јули и со себе донеле транспортни трупи со 3.000 војници.{{Sfn|Sondhaus}} Потоа Персано ги поминал следните два дена бомбардирајќи ја австриската одбрана на островот и неуспешно обидувајќи се да наметне истовар, а Тегетхоф добил серија телеграми помеѓу 17 и 19 јули со кои го известувале за италијанскиот напад, за кој првично верувал дека е измама за да ја одвлече австриската флота од нејзините главни бази во Пола и [[Венеција]], но сепак, до утрото на 19 јули, тој бил убеден дека Лиса всушност била италијанската цел, па затоа побарал дозвола за напад.{{Sfn|Wilson}} Кога флотата на Тегетхоф пристигнала кај Лиса утрото на 20 јули, флотата на Персано веќе била построена за уште еден обид за истовар, а неговите бродови биле поделени во три групи, при што само првите две успеале да се концентрираат на време за да се сретнат со Австријците. Тегетхоф ги распореди своите железни бродови во форма на клин, а дрвените воени бродови од Втората и Третата дивизија го следеле во истата формација, а ''Кајзер'' ја водел Втората дивизија во центарот на линијата. Додека ги формирал своите бродови, Персано се префрлил од својот флагмански брод, {{Ship|Italian ironclad|Re d'Italia||2}}, на бродот со кула {{Ship|Italian ironclad|Affondatore||2}} и ова создало празнина во италијанската линија, а Тегетхоф ја искористил можноста да ја подели италијанската флота и да создаде блиска борба и така тој успешно направил премин низ празнината, но не успеа да удри ниту еден од италијанските бродови, принудувајќи се да се сврти и да направи уште еден обид. Во меѓувреме, Пец ги однел ''Кајзер'' и неговата дивизија подалеку на југ, надевајќи се дека би ги нападнал италијанските дрвени бродови кои не се приклучиле на акцијата, но наместо тоа, задниот дел од италијанската железнооружена линија се свртел за да го блокира Пец од Тегетхоф и го нападнал ''Кајзер,'' а пак Пец ја преориентирал својата дивизија за да ги нападне италијанските железнооружени сили, водејќи го нападот со ''Кајзер''.{{Sfn|Wilson}} [[Податотека:SMS_Kaiser_(1860).jpg|мини|''Кајзер'' по битката, делумно соборен од јарболот]] Бродовите {{Ship|Italian ironclad|Castelfidardo||2}}, {{Ship|Italian coastal defense ship|Varese||2}} и {{Ship|Italian ironclad|Principe di Carignano||2}} кружеле околу ''„Кајзер“'', разменувајќи оган со него, а во борбата што следела, австриските и италијанските бродови постојано се обидувале да се удираат еден со друг. Персано пристигнал во ''Афондаторе'' и безуспешно се обидел да го удри ''„Кајзер“'', но промашил и задал само еден брз удар, а кратко потоа, ''„Кајзер“'' го удрил „ {{Ship|Italian ironclad|Re di Portogallo||2}}, кој бил удрен од оклоп, во обид да ги заштител австриските неоклопни бродови [[Erzherzog Friedrich]] и [[Kaiserin Elizabeth]]. Сепак, ''„Кајзер“'' задал и еден брз удар и нанел мала штета, а како одговор ''[[„Ре ди Портогало“]]'' испукал свои лесни топови во бродот, предизвикувајќи оган и убивајќи или ранувајќи голем број австриски артилерци пред ''„Кајзер“'' да можел да се ослободи. Потоа ''[[Афондаторе]]'' направил втор, неуспешен обид да го удри ''„Кајзер“'' и иако промашил со својот овен, сепак ''Афондаторе'' постигнала погодок со еден од своите топови при што сериозно го оштетил ,,''Кајзер“'' и убил или ранил околу дваесетмина од нејзиниот екипажот, а за возврат, артилерците {{'}} ''Кајзер'' пукале со своите топови во палубата {{'}} ''Афондаторе'' лошо заккопувајќи го и предизвикувајќи оган, додека стрелци во неговите борбени маици пукале во италијанските морнари,{{Sfn|Wilson}} но и покрај тоа, еден истрел од ''Кајзер'' погодил една од куполите {{'}} ''Афондаторе'', заглавувајќи го до крајот на битката.{{Sfn|Sondhaus}} ''Кајзер'' го изгубил предниот јарбол и инката во судирот со ''Ре ди Портогало'', а Пец наредил неговиот оштетен брод да се приближи до пристаништето во [[Лиса]].{{Sfn|Paine}} До тогаш, австриските железни оклопни бродови се оттргнале од блиската борба со цел да ги заштитат своите дрвени бродови. ''Ре д'Италија'' бил удрен и потонал, а крајбрежниот одбранбен брод {{Ship|Italian coastal defense ship|Palestro||2}} горел и наскоро бил уништен од експлозија на магазин. Персано се обидел да ги следи со ''Афондаторе'', но го прекинал обидот кога само еден од неговите други железни оклопни бродови го следеле при што неговите екипажи биле доста деморализирани од загубата на ''Ре д'Италија'' и ''Палестро'', а неговите бродови имале малку муниција и јаглен. Италијанската флота почнала да се повлекува, проследена од Австријците, а како што почнала да паѓа ноќта, спротивставените флоти целосно се оттргнале и се упатиле кон Анкона и Пола, соодветно. Во текот на битката, екипажот {{'}} ''Кајзер'' претрпел 24 убиени и 37 ранети,{{Sfn|Wilson}} а бродот ''Кајзер'' бил и останал единствениот брод од линијата што се борел со железни воени бродови во битка.{{Sfn|Sandler}} === Конверзија и подоцнежна кариера === [[Податотека:Kaiser_(1859)_-_NH_75928.jpg|мини|''Кајзер'' по нејзината реконструкција во казематски брод]] По враќањето во Пола, Тегетхоф ја задржал својата флота во северниот Јадран, каде што патролирал против можен италијански напад, но италијанските бродови никогаш не дошле, а на 12 август двете земји го потпишале Кормонсовото примирје со кое завршиле борбите и довело до Виенскиот договор. Иако Австрија ја победила Италија кај Лиса и на копно во [[Битка кај Кустоза (1866)|Битката кај Кустоза]], австриската армија била убедливо поразена од Прусија во [[Битка кај Каниграц|Битката кај Кенигрец]] и како резултат на тоа, Австрија, која станала [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]] во <nowiki><i id="mwAR8">Аусглајхот</i></nowiki> од 1867 година, била принудена да го отстапи градот Венеција на Италија, а веднаш по војната, поголемиот дел од австриската флота бил деактивиран и разоружан.{{Sfn|Sondhaus}} со морнарицата на новата Австроунгарска империја се соочила со нови хронични буџетски проблеми, а Тегетхоф имал големи потешкотии да обезбеди средства за нови бродови за модернизација на флотата, па така во 1868 година, тој се обидел да започне нова програма за градење, но владата одбила да одвои од буџетот за нови воени бродови, но сепак, Парламентот вклучил средства за модернизација ''на „Кајзер“''.{{Sfn|Sondhaus}} Така на 2 февруари 1869 година, ''„Кајзер“'' бил однесен во сув док и неговиот труп бил испитан, а бидејќи се покажал дека е во добра состојба, бродот бил повторно изграден во железно обложен каземат, додека старите дрвени штици под линијата на водата биле заменети, но трупот бил целосно обновен со железо над линијата на водата. Неговиот прамен бил заменет со поизразен овен, како и нов крм кој ја зголемил неговата должина на 77.75м на линијата на водата и ја зголемил неговиот греда на 17.76м. Неговиот влечен волумен останал сличен, на 7.37м, иако неговиот депласман се зголемил на 5,720т. Во неговите оригинални котли биле додадени прегревачи со цел обезбување на поголема моќност,{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Pawlik}} а моторите се проценувало дека можеле да произведат брзина од 24km/h од 2,330kW,{{Sfn|Scheltema de Heere}} иако во употреба бил способен да достигне само 21.39km/h од 2,078kW.{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Pawlik}} Со брзина на крстарење од 19km/h можел да патува на пареа од 2,813km.{{Sfn|Scheltema de Heere}} Бродот бил вооружен со батерија од десет 230мм пушки со полнење од цевка од 23 фунти, произведени од Армстронг во централен, двокатен каземат и биле поддржани од [[Акумулатор|секундарна батерија]] од 6 пушкополнувачи од цевка од 8 фунти.На водната линија бил инсталиран оклопен појас, а во централната тврдина што ги штитела машинските простори, појасот бил од 152мм дебелина. На двата краја од бродот, ременот бил намален на 102мм, а позлата со железо 127мм дебелина го заштитувала казематот. ''„Кајзер“'' бил повторно лансиран во 1871 година,{{Sfn|Sieche & Bilzer}} но понатамошните буџетски проблеми, особено плаќањата за оклопните плочи и железните фитинзи што биле купени од Британија, го одложиле завршувањето на трансформацијата.{{Sfn|Sondhaus}} Работата конечно била завршена по 3 години во декември 1873 година,{{Sfn|Sieche & Bilzer}} а започнал со морски проби на 21 декември.{{Sfn|Pawlik}} До тогаш, бродот веќе бил застарен, а истата година, Италија ги спуштила двата DuilioДуилио, кои биле мошне моќни бродови со куполи двојно поголеми од ''„Кајзер“'' и кои носеле 450мм пиштоли.{{Sfn|Fraccaroli}} [[Податотека:Kaiser_(1859)_-_with_armour_shown.png|мини|Линиски цртеж на ''Кајзер'' по нејзината реконструкција]] На 11 февруари 1874 година, ''„Кајзер“'' се придружил на активната ескадрила на флотата и следниот ден станал [[Адмиралски брод|флагмански брод]] на ''Контерадмиралот'' (задниот адмирал) Максимилијан Даублебски фон Стернек, а пред да замине за Шпанија на 14 фебруари, ''Кајзер'' отпчовил во [[Трст]] и додека бил на пат, застанал во Гравоса на шест дена поради лошо време. Оттаму, отплови за Месина, Италија, каде што добил топло добредојде од локалните власти па пролжил на југ поминувалќи низ Бонифацискиот теснец и пристигнал во [[Барселона]], Шпанија, на 4 март. Таму ѝ се придружил на корветата Frundsberg, а двата брода потоа отпловиле за [[Картахена (Шпанија)|Картагена]]. Потоа ''„Кајзер“'' отпловил од ''Фрундсберг'' и посети голем број пристаништа, вклучувајќи ги [[Кадис|Кадиз]], [[Малага]], [[Валенсија]], [[Гибралтар]] и [[Тангер]] во Алавитскиот Мароко, а додека бил во Гибралтар, ''Кајзер'' се сретнал со корветата Fasana, со кој заедно се вратиле во Барселона, каде што им се придружиле ''на Фрундсберг'' и топовникот Dalmat. Четирите бродови заедно вежбале гаѓање додека биле во областа, а во овој период, на 16 март, ''Кајзер'' се сретнал со италијанската корвета {{Ship|Italian corvette|Principessa Clotilde||2}}, чиј капетан го поканил ''Кајзер'' да им се придружи на Италијанците на прославата на 25-годишнината од италијанскиот крал [[Виктор Емануел II]]. ''Кајзер'' имал слична средба на 4 јули со бродот на САД „ {{USS|Juniata|1862|2}}, на прославата по повод прогласувањето на независноста на САД.{{Sfn|Bewegungen}} Од 1875 година бродот повеќе не бил во понатамошна активна служба, туку останал [[wiktionary:laid up|закован]]{{Sfn|Sondhaus}} поминувајќи ги првите четири месеци од 1876 година во II резерва, по што следеле поправки и модификации до крајот на годината. Во овој период, поморските инженери се обиделе да ги подобрат перформансите на бродот, а веќе во 1876 година, неговата оригинална завртка била заменета со поголем пропелер кој бил 7.62м во дијаметар, а за време на тестовите за брзина спроведени на 7 декември, бродот достигнал 23.56km/h, што било зголемување на брзината за повеќе од еден јазол. Веднаш бил вратена во II резерва, а веќе во 1880 година, на бродот му била намалена опремата и добил нови котли,{{Sfn|Pawlik}} како и нова секундарна батерија која се состоела од шест 9см 24- калибарски (кал.) топови со задно полнење, два 7см пиштоли од 15 калибар, четири 47мм пушки со брзо пукање од 33 калибар, три 47 мм револверски топ „Хочкис“ и четири {{Convert|25|mm}} [[Митралез|митралези]] беше инсталиран во 1882 година. Во 1885 година, три {{Convert|35|cm}} беа додадени торпедни цевки, по една во предниот дел и по една на секоја страна. {{Sfn|Sieche & Bilzer}} Комисија го испитала бродот во 1893 година и препорачала дека бродот „не е погоден за пуштање во употреба“ , а владата започнала преговори со [[Венецуела]] во 1895 година за продажба ''на „Кајзер“'', но дискусијата не довела до ништо.{{Sfn|Pawlik}} Во 1897 година, тој бил избришан од списокот на активни борбени бродови,{{Sfn|Sondhaus}} а неколку години подоцна во 1901 година бродот бил разоружан и веќе следната година му биле отстранети моторите за да можел да се користи како касарнски брод во Пола. Бил формално избришан од поморскиот регистар на 4 јануари 1902 година, бил преименуван во ''„Белона“'' и додаден на списокот на бродови со оклоп. Служел како касарнски брод во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], а од 1910 до 1917 година, персоналот на II резерва бил сместен на бродот и веќе во 1918 година персоналот на поморското училиште за обука бил донесен на бродот. По војната, бродот бил запленет од Италија како воен подарок, а неговата конечна судбина останала непозната.{{Sfn|Sieche & Bilzer}}{{Sfn|Pawlik}}{{Sfn|Greger}} == Белешки == {{Наводи|20em}} == Референци == * {{Наведена книга|title=Maximilian, Erzherzog von Österreich, Kaiser von Mexiko in zeitgenössischen Photographien|last=Aichelburg|first=Wladimir|publisher=Orac|year=1987|isbn=978-3-7015-0100-7|location=Vienna|trans-title=Maximilian, Archduke of Austria, Emperor of Mexico in Contemporary Photographs|ref={{sfnref|Aichelburg}}}} * {{Наведено списание|year=1887|title=Axel Göthrik Adalrik Ljungstedt|url=|journal=Tidskrift i Sjöväsendet|language=Swedish|location=Stockholm|publisher=[[Royal Swedish Society of Naval Sciences]]|issue=6/1887|ref={{sfnref|Royal Swedish Society of Naval Sciences}}}} * {{Наведено списание|date=1874|title=Bewegungen S. M. Kriegsschiffe vom 1. September 1873 bis 31. August 1874|trans-title=Movements of S. M. Warships from 1 September 1873 to 31 August 1874|url=https://books.google.com/books?id=91Zg6F-5Cw8C&pg=PA22|journal=Jahrbuch der Kais. Kön. Kriegsmarine|location=Pola|publisher=Verlag der Redaction|pages=15–26|ref={{sfnref|Bewegungen}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_l2e2|title=Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905|last=Fraccaroli|first=Aldo|publisher=Conway Maritime Press|year=1979|isbn=978-0-85177-133-5|editor-last=Gardiner|editor-first=Robert|location=London|pages=334–359|chapter=Italy|ref={{sfnref|Fraccaroli}}|url-access=registration}} * {{Наведена книга|title=Ironclads at War: The Origin and Development of the Armored Warship, 1854–1891|last=Greene|first=Jack|last2=Massignani|first2=Alessandro|publisher=Da Capo Press|year=1998|isbn=978-0-938289-58-6|location=Pennsylvania|ref={{sfnref|Greene & Massignani}}}} * {{Наведена книга|title=Austro-Hungarian Warships of World War I|last=Greger|first=René|publisher=Ian Allan|year=1976|isbn=978-0-7110-0623-2|location=London|ref={{sfnref|Greger}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/battleshipsintra0000lamb|title=Battleships in Transition. The Creation of the Steam Battlefleet 1815–1860|last=Lambert|first=Andrew|publisher=Conway Maritime Press|year=1984|isbn=978-0-85177-315-5|location=London|ref={{sfnref|Lambert}}|url-access=registration}} * {{Наведена книга|title=Warships of the World to 1900|last=Paine|first=Lincoln|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2000|isbn=978-0-395-98414-7|location=Boston|ref={{sfnref|Paine}}}} * {{Наведена книга|title=Des Kaisers Schwimmende Festungen: die Kasemattschiffe Österreich-Ungarns|last=Pawlik|first=Georg|publisher=Neuer Wissenschaftlicher Verlag|year=2003|isbn=978-3-7083-0045-0|location=Vienna|trans-title=The Kaiser's Floating Fortresses: The Casemate Ships of Austria-Hungary|ref={{sfnref|Pawlik}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/bub_gb_65oNAQAAIAAJ|title=Der deutsch-dänische krieg 1864|last=Rüstow|first=Wilhelm von|publisher=Schulthess|year=1864|location=Zurich|trans-title=The German-Danish War 1864|oclc=20029853|ref={{sfnref|Rüstow}}|author-link=Wilhelm Rüstow}} * {{Наведено списание|last=Scheltema de Heere|first=R. F.|year=1973|editor-last=Fisher|editor-first=Edward C.|title=Austro-Hungarian Battleships|journal=Warship International|location=Toledo|publisher=Naval Records Club, Inc.|volume=X|issue=1|pages=11–97|issn=0043-0374|ref={{sfnref|Scheltema de Heere}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_l2e2|title=Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905|last=Sieche|first=Erwin|last2=Bilzer|first2=Ferdinand|publisher=Conway Maritime Press|year=1979|isbn=978-0-85177-133-5|editor-last=Gardiner|editor-first=Robert|location=London|pages=266–283|chapter=Austria-Hungary|ref={{sfnref|Sieche & Bilzer}}|editor-last2=Chesneau|editor-first2=Roger|editor-last3=Kolesnik|editor-first3=Eugene M.|url-access=registration}} * {{Наведена книга|title=The Naval Policy of Austria-Hungary, 1867–1918|last=Sondhaus|first=Lawrence|publisher=Purdue University Press|year=1994|isbn=978-1-55753-034-9|location=West Lafayette|ref={{sfnref|Sondhaus}}}} * {{Наведена книга|title=Battleships: An Illustrated History of Their Impact|last=Sandler|first=Stanley|publisher=ABC-CLIO|year=2004|isbn=978-1-85109-410-3|location=Santa Barbara|ref={{sfnref|Sandler}}}} * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/ironcladsinacti00wilsgoog|title=Ironclads in Action: A Sketch of Naval Warfare from 1855 to 1895|last=Wilson|first=Herbert Wrigley|publisher=S. Low, Marston and Company|year=1896|location=London|oclc=1111061|ref={{sfnref|Wilson}}|author-link=Herbert Wrigley Wilson}} == Дополнително читање == {{Ризница-врска}} * {{Наведено списание|last=Ortner|first=Christian|title=Der Seekrieg in der Adria 1866|journal=Viribus Unitis: Jahresbericht 2010 des Heeresgeschichtlichen Museums|location=Vienna|publisher=Heeresgeschichtliches Museum|pages=100–124|oclc=499702006}} {{SMS Kaiser}}{{Austro-Hungarian ironclads}} [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 2e817gj3uy6lqtjx4maxtne74mmurc9 0 1392623 5544837 2026-04-26T11:55:53Z IvanKonev123 98191 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1326730529|SMS Kaiserin Elisabeth]]“ 5544837 wikitext text/x-wiki   '''SMS ''„Кајзерин Елизабет“''''' претставувал заштитен крстосувач [[Kaiser Franz Joseph I]] (мак. „Кајзер Франц Јозеф“) на [[Австроунгарска воена морнарица|австроунгарската морнарица]], а бил именуван во чест на [[Елизабета Баварска|царицата Елизабет]] која воедно била сопруга на [[Франц Јосиф|царот Франц Јозеф]]. Крстосувачот бил дизајниран за прекуокеанска служба и всушност бил стациониран во [[Република Кина (1912-1949)|Кина]] при почетокот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] во 1914 година. == Спецификации == Бил лансиран во поморското бродоградилиште во [[Пула|Пола]] на 25 септември 1890 година и се карактеризирал со челичен труп и депласман од 3.967 тони, додека неговата должина изнесувала 98м во должина на линијата на вода со греда од 15м и просечен влечен волумен од 5.8м, а екипажот се состоел од 450 офицери и луѓе. === Погон === Погонот бил обезбеден од 2 сета хоризонтални [[Парна машина|мотори со тројна експанзија]] и со 4 цилиндрични двојни котли, а дизајнираната моќност била 4,800kW за 33km/h, како и 6,000kW за 35km/h, но на пробите всушност достигнак 37km/h, што било подобро од очекуваното. === Вооружување === Првично бродот бил вооружен со два 24см и шест 15см пушки кои биле тип Модел 1886, а во 1905 или 1906 година бил реконструиран со 2 долгоцевни и 6 кратки цевки и двете од 15см пиштоли, двата типа Модел 1901. Заокружувајќи го неговото вооружување биле 47мм пушки со брзо пукање, еден [[митралез]], како и четири 360мм торпедни цевки лоцирани над водата, по 2 на секоја греда. == Услуга == Иако ''„Кајзерин Елизабет“'' согорувал огромни количини [[јаглен]], тој во 1914 година сè уште можел да се движи со многу пристојна брзина и бил стациониран во Кина, а по почетокот на Првата светска војна, ''„Кајзерин Елизабет“'' учествувал во одбраната на [[Германија|германската]] колонија [[Ќингдао|Кингдао]], која била опсадена од [[Јапонија|Јапонците]] на 25 август 1914 година.Јапонија и објавила војна на Германија на 23 август, а присуството на ''„Кајзерин Елизабет“'' довело до тоа Јапонија да објави војна и на Австро-Унгарија веќе на 25 август. Во Кингдао со ''„Кајзерин Елизабет“'' биле и лесниот крстосувач на германската морнарица Cormoran, топовските чамци Iltis, Jaguar, Tiger и Luchs, како и торпедо-чамецот S90. која претставувала германска источноазиска ескадрила, која вообичаено била сместена во [[Цингтау]], која се упатила кон дома преку [[Тихи Океан|Пацификот]]). Екипажот на бродот бил поделен на две групи од кои едната продолжила да го управува бродот, додека другата го зајакнувала германскиот гарнизон. На 6 септември 1914 година се случила првата воздушно-морска битка во историјата кога јапонскиот авион Farman MF.11 бил лансиран од носачот на хидроплани {{Ship|Japanese seaplane carrier|Wakamiya||2}} и неуспешно го нападнал ''Кајзерин Елизабет'' со бомби. На почетокот на опсадата '', Кајзерин Елизабет'' и ''Јагуар'' направиле напад против Јапонците, а подоцна, ''бродкисте'' 15см и 4,7см топови биле отстранети и монтирани на брегот во [[„Батерија Елизабет“]]. Како што напредувала опсадата, поморските бродови заробени во пристаништето биле потопени, најпрво ''Корморан'', ''Илтис'' и ''Лукс'' на 28 септември, а ''S90'' на 17 октомври , како и ''Тигар'' на 29 октомври, а конечно, ''Кајзерин Елизабет'' бил потопен на 2 ноември, а по него и ''Јагуар'' на 7 ноември, денот кога тврдината им била предадена на Јапонците. == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * Барович, Јоже. Mornarica dvojne monarhije v I.svetovni vojni, Maribor 2005, * * Гог, Карл. Österreichische Kriegsmarine 1848-1918, Салцбург, 1967 година, * * == Надворешни врски == * [http://www.kuk-kriegsmarine.at/ КУК Криегсмарине] * [https://www.flickr.com/photos/morton1905/sets/72157629878787090/ Фликр СМС Кајзерин Елизабет] * [[wikidata:Q135987655|Думитру Нистор]] {{Kaiser Franz Joseph I class cruisers}}{{November 1914 shipwrecks}}{{DEFAULTSORT:Kaiserin Elisabeth}} [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 6fytox113chcmxt0v8bxuzrbepyque3 5544838 5544837 2026-04-26T11:56:37Z IvanKonev123 98191 5544838 wikitext text/x-wiki  {{Short description|Austro-Hungarian Navy steamboat}} {{Infobox ship |section1={{Infobox ship/image |image=SMS Kaiserin Elisabeth.png |image_caption=''Kaiserin Elisabeth'' at anchor }} |section2={{Infobox ship/career |hide_header= |country=[[Austria-Hungary]] |flag={{Shipboxflag|Austria-Hungary|naval}} |name=SMS ''Kaiserin Elisabeth'' |ordered= |awarded= |builder= [[Pola Navy Yard]] |laid_down= |launched=25 September 1890 |christened= |acquired= |commissioned= |recommissioned= |decommissioned= |in_service= |out_of_service= |renamed= |reclassified= |refit= |captured= |struck= |reinstated= |fate=Scuttled 2 November 1914 |homeport= }} |section3={{Infobox ship/characteristics |hide_header= |header_caption= |type={{sclass|Kaiser Franz Joseph I|cruiser|0}} [[protected cruiser]] |displacement={{convert|3967|LT|t}} |length={{convert|103.7|m|ftin|0|abbr=on}} |beam={{convert|14.75|m|ftin|0|abbr=on}} |draft={{convert|5.7|m|ftin|0|abbr=on}} |power= |propulsion={{convert|8450|ihp|abbr=on}}, two shafts |speed={{convert|19|kn|km/h}} |range= |endurance= |boats= |capacity= |troops= |complement= |crew= |sensors= |EW= |armament=*2 × [[24 cm K L/35|{{convert|9.4|in|cm|abbr=on}}]]/35 *6 × [[15 cm SK L/35|{{convert|5.9|in|cm|abbr=on}}]]/35 *2 × [[Škoda 7 cm guns|{{convert|66|mm|in|sp=us|abbr=on}}]]/18 *5 × [[QF 3-pounder Hotchkiss#Austro-Hungarian service|{{convert|47|mm|in|sp=us|abbr=on}}]]/44 guns *4 × 4.7 cm L/33 Hotchkiss guns *3 × 3.7 cm L/23 Hotchkiss guns *4 × {{convert|45|cm|abbr=on}} [[torpedo tube]]s |armour= |notes= }} }} '''SMS ''„Кајзерин Елизабет“''''' претставувал заштитен крстосувач [[Kaiser Franz Joseph I]] (мак. „Кајзер Франц Јозеф“) на [[Австроунгарска воена морнарица|австроунгарската морнарица]], а бил именуван во чест на [[Елизабета Баварска|царицата Елизабет]] која воедно била сопруга на [[Франц Јосиф|царот Франц Јозеф]]. Крстосувачот бил дизајниран за прекуокеанска служба и всушност бил стациониран во [[Република Кина (1912-1949)|Кина]] при почетокот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] во 1914 година. == Спецификации == Бил лансиран во поморското бродоградилиште во [[Пула|Пола]] на 25 септември 1890 година и се карактеризирал со челичен труп и депласман од 3.967 тони, додека неговата должина изнесувала 98м во должина на линијата на вода со греда од 15м и просечен влечен волумен од 5.8м, а екипажот се состоел од 450 офицери и луѓе. === Погон === Погонот бил обезбеден од 2 сета хоризонтални [[Парна машина|мотори со тројна експанзија]] и со 4 цилиндрични двојни котли, а дизајнираната моќност била 4,800kW за 33km/h, како и 6,000kW за 35km/h, но на пробите всушност достигнак 37km/h, што било подобро од очекуваното. === Вооружување === Првично бродот бил вооружен со два 24см и шест 15см пушки кои биле тип Модел 1886, а во 1905 или 1906 година бил реконструиран со 2 долгоцевни и 6 кратки цевки и двете од 15см пиштоли, двата типа Модел 1901. Заокружувајќи го неговото вооружување биле 47мм пушки со брзо пукање, еден [[митралез]], како и четири 360мм торпедни цевки лоцирани над водата, по 2 на секоја греда. == Услуга == Иако ''„Кајзерин Елизабет“'' согорувал огромни количини [[јаглен]], тој во 1914 година сè уште можел да се движи со многу пристојна брзина и бил стациониран во Кина, а по почетокот на Првата светска војна, ''„Кајзерин Елизабет“'' учествувал во одбраната на [[Германија|германската]] колонија [[Ќингдао|Кингдао]], која била опсадена од [[Јапонија|Јапонците]] на 25 август 1914 година.Јапонија и објавила војна на Германија на 23 август, а присуството на ''„Кајзерин Елизабет“'' довело до тоа Јапонија да објави војна и на Австро-Унгарија веќе на 25 август. Во Кингдао со ''„Кајзерин Елизабет“'' биле и лесниот крстосувач на германската морнарица Cormoran, топовските чамци Iltis, Jaguar, Tiger и Luchs, како и торпедо-чамецот S90. која претставувала германска источноазиска ескадрила, која вообичаено била сместена во [[Цингтау]], која се упатила кон дома преку [[Тихи Океан|Пацификот]]). Екипажот на бродот бил поделен на две групи од кои едната продолжила да го управува бродот, додека другата го зајакнувала германскиот гарнизон. На 6 септември 1914 година се случила првата воздушно-морска битка во историјата кога јапонскиот авион Farman MF.11 бил лансиран од носачот на хидроплани {{Ship|Japanese seaplane carrier|Wakamiya||2}} и неуспешно го нападнал ''Кајзерин Елизабет'' со бомби. На почетокот на опсадата '', Кајзерин Елизабет'' и ''Јагуар'' направиле напад против Јапонците, а подоцна, ''бродкисте'' 15см и 4,7см топови биле отстранети и монтирани на брегот во [[„Батерија Елизабет“]]. Како што напредувала опсадата, поморските бродови заробени во пристаништето биле потопени, најпрво ''Корморан'', ''Илтис'' и ''Лукс'' на 28 септември, а ''S90'' на 17 октомври , како и ''Тигар'' на 29 октомври, а конечно, ''Кајзерин Елизабет'' бил потопен на 2 ноември, а по него и ''Јагуар'' на 7 ноември, денот кога тврдината им била предадена на Јапонците. == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * Барович, Јоже. Mornarica dvojne monarhije v I.svetovni vojni, Maribor 2005, * * Гог, Карл. Österreichische Kriegsmarine 1848-1918, Салцбург, 1967 година, * * == Надворешни врски == * [http://www.kuk-kriegsmarine.at/ КУК Криегсмарине] * [https://www.flickr.com/photos/morton1905/sets/72157629878787090/ Фликр СМС Кајзерин Елизабет] * [[wikidata:Q135987655|Думитру Нистор]] {{Kaiser Franz Joseph I class cruisers}}{{November 1914 shipwrecks}}{{DEFAULTSORT:Kaiserin Elisabeth}} [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] mxfa3zzj8lkmxy3jngkhdc1kig016n6