Сиромавиот и чучурлигата што му го јала просото

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mk">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>mkwikisource</dbname>
    <base>https://mk.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиум</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Специјална</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Разговор</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корисник</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Разговор со корисник</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Разговор за Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Податотека</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Разговор за податотека</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедијаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Разговор за МедијаВики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Предлошка</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Разговор за предлошка</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Помош</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Разговор за помош</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категорија</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Разговор за категорија</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Автор</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Разговор за автор</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">Page</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">Page talk</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">Index</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">Index talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Разговор за модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Сиромавиот и чучурлигата што му го јала просото</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10227</id>
    <revision>
      <id>22387</id>
      <timestamp>2026-06-18T16:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Orce Wiki</username>
        <id>3746</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Заглавје |заглавје =Сиромавиот и чучурлигата што му го јала просото |глава =  |претходна = |следна = |забелешки =Волшебна приказна. |автор = македонските народни приказни |текст= &lt;poem&gt; Еден сиромав чоек имал зад куќи едно огратче и го посеал просо. При сè...</comment>
      <origin>22387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16047" sha1="9v6qg0p89x95pp856tnps4mhhcp5mr3" xml:space="preserve">{{Заглавје
|заглавје =Сиромавиот и чучурлигата што му го јала просото
|глава = 
|претходна =
|следна =
|забелешки =Волшебна приказна.
|автор = македонските народни приказни
|текст=
&lt;poem&gt;
Еден сиромав чоек имал зад куќи едно огратче и го посеал просо. При сè што беше малку место, ами пак се надеал да собери малку просо, што ќе даи Госпо, за да си прерани дечињата барем една година време. Арно ама, ако беше имал сироманот к'смет, не ќе беше сиромав. Штом беше заздреало просото, и му се навртија врапци и чучурлиги да му го јадат. Од сето поле врапците и чучурлигите беше му надошле во просото негоо и во неколку дни му го озобаа и му го к'рдисаа. Коа виде сиромаио тоа чудо од врапците. беше се запрегнал да 'и брка и да 'и плаши за да не му го изобаат просото, Арно ама, од една страна ако 'и истераше, од друга ќе му дојдеа во просото — и во неколко дни му го битисаа. 
— Оф, мори жено — Је рекол на жената си — што пусти лош к'смет сме имале ние! Малку просо насадивме, ѓоа за да го ожниеме и да се израниме од него оваа година, арно ама проклети врапци и чучурлиги ни го озобаа!
— Секое зло за добро, домаќине — му рекла жената.

Од тој збор од жената сиромаио како да се поутешил и појде па кај просото да го види, и за стреќа беше се навртела една чучурлига на еден корен просо да си зоба. Едно беше ја видел сиромаио и беше си ја симнал капата од глаа и со усул се приближал до чучурлигата, та беше врлил со капата на чучурлигата и беше ја наклапушил. Трчаница беше пошол и ја ватил од пот капа чучурлигата.
— Ами сега, мори чучурлиго — Је рекол — што сакаш да ти напраам? Да те заколам, али да те раскинам? Знаиш оти ти сето просо ќе ми го плаќаш сега, али не знаиш? Јас те бркам, ти пак ми идиш, јас те бркам, ти одокулу еве си да ми го јадиш просото!
— Аман, брате, немој да ме губиш — му рекла чучурлигата — оти јас сум ќерка на царот од чучурлигите, и ај да ме однесиш кај татка ми и да му кажиш оти си ме ватил во просото. Тој ќе ти даит големо богатство, што дури си жив да живеиш, паша-иши, а ако ме загубиш, ништо аир не ќе видиш!

На тие зборои од чучурлигата, поверуа сиромано и отишол кај царот од чучурлигите, и јако го пречекал царо сиромаио, коа го видел со чучурлигата в раце. Откоа се разбра царот за ќерка си оти ја ватил сиромаио во зијан и пак не се сторил каил да му ја отепа, изваил царот една прачка и му ја дал на сиромано.
— На, пријателе, оваа прачка — му рекол — и што ќе ти треба, удри со неа наземи и речи „да ми дојди тоа и она „и веднаш ќе ти дојди.&quot;

Ја зел сиромаио прачката и му ја дал чучурлигата на царот. Одејќи по патот и му текнало да посака нешто и да удри со прачката за да види дали вистина ќе биди тоа нешто. Едно удруање, и му излегло тоа што сакал.
— Ха... мајче, дури сега царо ќе го викам на гости — си рекол сам со себе — со оваа прачка што ја добив!

Си отишол дома и удрил со прачката наземи и му се преставило сè што беше посакал. Кога виде жената му, на чудо беше станала и го прашала од кај ја добил таа прачка. Тој му кажал со ред како беше ја добил, и од тој ден веќе почнал да се обогатуа. Сè што да му потребаше, ќе удрел со прачката наземи, и веднаш ќе му се преставеше пред нив.

Поминало некое време, и откоа се виде во таа убаина, посакал да го вика царо на гости.
— Жено — је рекол на жената си — јас сум сторил ниет да го викам царот на гости за да види и да се вчудовиди.
— Море, седи си мадру, бре мажу — му рекла — не ти треба да го викаш царот, оти ќе ти завиди на тоа што имаш и можи некое зло да ти донеси, и после пишман да бидиш.
— Е, толку знаиш ти — је рекол — царот мене зијан ќе ми сторел, ич тоа што не било, да биди!

Не послушуајќи сиромано жената си, го канил царо на гости една вечер. Царо на чудо беше станал со тој сиромав за ошто да го кани, бидејќим је многу сиромав. На сето тоа, царо си зел своја вечера и му отишол кај сиромаио на гости, само и само да не му скрши ат'рот на еден раја свој, при се што е сиромав.

Го пречекал сиромаио со сè срце и го курдисал в одаја да седи. Лаф-муабет, лаф-муабет сиромано праел со царо што баеги време поминало, дури и му се пријало на царот и му забележал за да ставит да вечераат, оти му се јадело.

— Пеки, честити царе — му рекол — сега ќе ставам и сичко е готоо. Жено мори, ја подај ми прачката — је рекол на жената — и ајде да се стави вечерата. 

Му подала жената му прачката, и тој удрил наземи, откоа рекол да се стави от сите убаиње, што и у царот не беше 'и имало.

Коа беше видел царот тоа чудо, си рекол сам во себе:

„Што беше ова чудо големо што имал овој сиромав, оваа прачка! Ја ја клавам в рака ја друго чаре не бидуа!&quot;

Така мислејким си во себе царо, викнал еден од чоадарите свој и го натерал да појди надвор, та да најди една прачка иста како таа и со некој маривет да му ја менит на сиромаиот и да му ја земит царот. Донесол чоадарот друга прачка и со усул му ја менил, та му ја украл негоата, и откоа поседоа уште малку, си ошол царо дома.

Зел прачката сиромаио утрото и удрил наземи за да му излезит нешто што му требало. Удрил еднаш, немало да излези нешто, удрил дваж, триж, немало ништо.
— Оф, мори домаќинко — је рекол на жената си — прачката не ме слуша, што би овој ал?
— Ејди домаќине, ами коа ти велев јас да не го викаш царот на гости! Ете што ти стори царот, ја, трчи кај царо да му ја сакаш, да белки ќе ти ја даит.

Отрчал сиромаио кај царо и му ја посакал прачката.

— „Затоа ме викна на гости — му рекол царот — за арамија да ме изваиш? Крши си глаа, магаре, надвор, оти сега ќе те клаам во валака, да те бијам по нозе!

Коа чул тие зборои сиромаио од царо, се уплашил и нога за нога си отишол дома. Ете ти го пак сиромав, страден за една корка леб. Коа се виде страден, му текнало да појди кај царот на чучурлигите, да му се моли да му дајт нешто за живеење. Отивајќи тамо, свикал на вратата, и излегол царот на чучурлигите.

— Што има нешто, бре пријателе — го прашал — што викаш по мене?
— При животта твоја, честити царе, нема ништо. илја прачката што ми ја даде ти — ми ја украде царо, коа го викав на гости, и сега сум на голема мака, Те молам, честити царе, ако не ми даиш нешто друго за да си живеам малку по-раат?
— Е, ај ќе ти даам едно магаренце, со него да си носиш дрва и секое дупнуање со стапчето кај газо, сè ќе ти сери по еден алтан, и ете ти живот лесен да си живеиш.

Го зел магарето и откоа му поблагодарил, си дошол дома, и секое буцнуање со стапчето околу газо, се по еден алтан му сереше. И така сиромаио пак си најде колајо да си живеи раат за до некое време.

Го дупна грео еднаш, ќе го носи магарето на пазар за да го коа. Жената му не го пуштала, арно ама тој не ја послушал и отишол на пазар, та кондисал кај некој анџија и налбат. Со прво слегуање од магаре, го викнал налбатино да му го коа, и откога му го коа, го дупнал магарето околу газо и му пострало еден алтан, си го зел одземи, та му го дал на налбатино за коањето да си запри и кусуро да му врати. Коа видел тоа нешто налбатино, срце беше го ватило за тоа магаре да му го клаит в рака. Откоа беше се наплатиле, си го врзал сиромаио магарето в ан, му дал троа сено да јади, и тој тргнал по чаршија да си купуа што му треба за дома. Тамам нашол време налбатино за да му го мени магарето со едно прилично на негоото влакно. Откоа си свршил работа, сиромаио си отишол дома. Едно го видела жената му магарето, и го познала оти не јет тоа.
— Море домаќине бре — му рекла како уплашена — ами магарето ти е менето, бре!
— Како ми е менето — је рекол — ич можи тоа да биди! Ја чекај да го дупнам околу газо, да да видиш, жено, оти ќе ми посери алтан.

Коа го дупнал, ни алтан, брате, му постра, ни ти па лепешка! Откоа го дупнал многу пати, се уверил оти не ет тоа магаре, и му отишол кај налбатино да му го сака, арно ама ни магаре зеде, ами уште ќотек беше ти јал од налбатино и си дошол дома плачејќи.

Седе некое време, што седе, и пак му појде кај царот од чучурлигите да го моли. Склука, свика на портата од царот, и едно чу, царот излегол да види кој е.
— Пак ти ми дојде, пријателе — му рекол — аир абер, што мака имаш нешто?
— Голема мака имам, честити царе — му рекол — отидов на пазар да си го коам магаренцето, и ми го мени налбатино, страден сум сега за леб, Те молам, честити царе, пак да ми даиш нешто за да живеам по-раат.

— Е, немам друго што да ти даам, пријателе, од колку овој топуз што ќе ти го даам — му рекол. — Појди му кај царо и удри го топузо наземи силно, ќе излезат од него тројца Арапи, многу страшни и ќе ти сакаат заповед што да праат, и ти заповедај му да го ватат царот и да му ја сакаат прачката. Дури да не ти ја даит, да не го пушташ. После појди му кај налбатино и од него земи си магаренцето и ој си дома, да уште еднаш да се не лажиш за да страдаш.

Го грабнал топузот сиромаио и му отишол кај царот, го удрил топузот одземи, и излегле три Арапи и го грабнале царот да го мачат. На страо згора царот му ја дал прачката и се куртулисал. Оттука му ошол кај налбатино и нему му го зел магарето, и еве ти го сиромано се стори пак побогат од царот.
&lt;/poem&gt;
}}

{{ЈС-непознат}}

[[Категорија:Македонски народни приказни]]

[[Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков]]</text>
      <sha1>9v6qg0p89x95pp856tnps4mhhcp5mr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Царо што имал на глаата рог</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10228</id>
    <revision>
      <id>22388</id>
      <timestamp>2026-06-19T08:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Orce Wiki</username>
        <id>3746</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Заглавје |заглавје =Царо што имал на глаата рог |глава =  |претходна = |следна = |забелешки =Волшебна приказна. |автор = македонските народни приказни |текст= &lt;poem&gt; Еден цар имал на глаата рог. Саде мајка му знаела оти имал царо рог. Многу време се криел ни...</comment>
      <origin>22388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6334" sha1="8ulzqmodstndz64v4c7nclk99gvh6s4" xml:space="preserve">{{Заглавје
|заглавје =Царо што имал на глаата рог
|глава = 
|претходна =
|следна =
|забелешки =Волшебна приказна.
|автор = македонските народни приказни
|текст=
&lt;poem&gt;
Еден цар имал на глаата рог. Саде мајка му знаела оти имал царо рог. Многу време се криел никој да не го видит, арно ама дошло време што требало да викни бербер да го бричи и стрижи.

Како што прилегало на цар, видел-невидел, викнал еден бербер, та го обрикол и го острижил.

— Слушај вамо, ти бербере — му рекол царо — еве јас ти се предадов и ти се кажав да ме видиш оти имам рог на глаата. Немој никому да кажиш оти веднаш ќе ти сечам глаата, вака да знаиш!

Му се поклони берберот и му се такса да не кажуа никому. Арно ама на берберо голема мака му беше оти беше запрен да не кажуа за оти царо имал рог. Денеска, утре, колку поеќе го бричеше царо, толку поеќе му се множеше мака во мислата за да кажи некому оти царо имал рог. Најпосле, излегол од град надвор да се рашета. На маката згора, видел една дупка, та влегол во неа и откога беше се испулил од секаде да не го види некој, и се наведил до земја, та му кажал на земјата оти царо имал рог и малку се оттушил за маката што ја имал.

Секое бричење сè така одел во дупката и му кажуал оти царот има рог. Што рекле стари: секоја скришна работа ќе се јавит пред свето. И завистина, од берберот кажуачката што ја кажуал во дупката на земјата му излегле на мегдан.

Еве како за чудење се сторило: во дупката изникнале едни чудни трски. Откога се здебелија арно, беа 'и нагазиле овчарчиња и друзи деца, та беа си пресекле и беа си напраиле шупелки. Секое дете кога засвирело со шупелката, гласо му бил на збор: царо има рог, царо има рог! Каква и да било песна или оро, да сакало некое дете да напраит со шупелката, се така свирела шупелката: царо има рог, царо има рог!

Секој што слушаше — се чудеше оти така свират децата со шупелките. Многумина луѓе му се лутеле на децата дека свираа [т] така, да не нешто ги чуе царо и да 'и биет, арно ама децата му кажуале праото оти само шупелките свиреле така.

Денеска, утре, од збор на збор, на царо в уши беше му пошло. Кога чу царо оти децата по сокаците си свиреле со шупелки оти царо имал рог, на големо чудо станал и беше си рекол со умо оти берберот кажал. Прати по него, та беше го викнал при себе и беше го прашал:
— А, бре бербере, заошто ти да му кажиш на сио век оти јас имам рог? Лели јас ти реков никому да не кажиш, оти ако кажиш, глаата ќе ти ја сечам. Ами ти дури на децата си кажал, та во шупелки по сокаци свират оти јас сум имал рог.

Кога чул тој збор берберот од царо, многу беше се уплашил и беше му рекол:

Честити царе, лели ме прашаш, прао ќе ти кажам. Откога ти го видов јас рогот и откога ми рече да не кажуам никому, голема мака имав во мислата задека бев запрен никому да не кажуам; на маката згора излегов, честити царе, од град надвор и најдов една дупка, та влегов во неа и тамо на земјата кажав оти имаш рог. На тоа место, честити царе, изникнаа трски и од тие треки напраија овчарите и децата шупелки, и тие шупелки свират така.
    
Откога чу царот тие зборои од берберо, беше пошол сам кај дупката и беше пресекол една трска, та беше напраил една шупелка и вистина така беше свирела. Тогај беше рекол царо.

Што не покрил Господ, чоек не можи да скриет. *
&lt;/poem&gt;
}}
:Белешка
:*) Подобна на таа прикаска имам уште една со царо што имал уши магарешки и од дупката израснала трева подобна на уши магарешки, на ушите имало писмо пишано: Царо има уши магарешки.

{{ЈС-непознат}}

[[Категорија:Македонски народни приказни]]

[[Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков]]</text>
      <sha1>8ulzqmodstndz64v4c7nclk99gvh6s4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>