Викиречник mkwiktionary https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 case-sensitive Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Викиречник Разговор за Викиречник Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 11016 56082 2026-04-07T04:07:40Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''ψηφίζω''' < (дијахрониска позајмица) [[αρχαία ελληνική]] [[ψηφίζω]] < [[ψῆφος]] (мало каменче за броење). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /psiˈfi.zo/ * Поделба по слогови: ψη‧φί‧ζω ===Глагол=== '''ψηφίζω''' • (psifízo) (аорист: [[ψήφισα]], пасив: [[ψηφίζομαι]],... 56082 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''ψηφίζω''' < (дијахрониска позајмица) [[αρχαία ελληνική]] [[ψηφίζω]] < [[ψῆφος]] (мало каменче за броење). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /psiˈfi.zo/ * Поделба по слогови: ψη‧φί‧ζω ===Глагол=== '''ψηφίζω''' • (psifízo) (аорист: [[ψήφισα]], пасив: [[ψηφίζομαι]], пасивен аорист: [[ψηφίστηκα]], мината придавка: [[ψηφισμένος]]) #[[гласам]] — преку мојот глас ја изразувам мојата претпочитаност за кандидат или за идеја. #: '''δεν ξέρω ποιον να ψηφίσω''' #: ''не знам за кого да гласам'' # (преносно) [[се согласувам]] / [[предлагам]] — се согласувам со некој предлог или самиот давам предлог. #: '''εγώ, παιδιά, ψηφίζω να πάμε σινεμά''' #: ''јас, дечки, гласам (предлагам) да одиме во кино'' ===Табела со форми на глаголот=== {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| ψηφίζω / ψηφίζομαι |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[ψηφίζω]] || гласам || [[ψηφίζομαι]] || ме гласаат / се гласам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[ψήφιζα]] || гласав || [[ψηφιζόμουν]] || ме гласаа |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[ψήφισα]] || гласав / изгласав || [[ψηφίστηκα]] || бев изгласан |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα ψηφίζω]] || ќе гласам || [[θα ψηφίζομαι]] || ќе ме гласаат |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα ψηφίσω]] || ќе гласам / ќе изгласам || [[θα ψηφιστώ]] || ќе бидам изгласан |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω ψηφίσει]] || ќе сум гласал || [[θα έχω ψηφιστεί]] || ќе сум бил изгласан |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα ψηφίσει]] || бев гласал || [[είχα ψηφιστεί]] || бев бил изгласан |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να ψηφίζω]] || да гласам || [[να ψηφίζομαι]] || да ме гласаат |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να ψηφίσω]] || да гласам || [[να ψηφιστώ]] || да бидам изгласан |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω ψηφίσει]] || да сум гласал || [[να έχω ψηφιστεί]] || да сум бил изгласан |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[ψήφιζε]] || гласај || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[ψήφισε]] || изгласај / гласај || [[ψηφίσου]] || гласај се / биди гласан |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски придавка || [[ψηφίζοντας]] || гласајќи || [[ψηφιζόμενος]] || гласан |- | Παρακείμενος Μετοχή || Перфектен придавка || [[ψηφισμένος]] || изгласан || [[ψηφισμένος]] || изгласан |} ===Изрази=== * [[ψήφισαν ακόμα και τα δένδρα]] — „гласаа дури и дрвјата“ (се користи за изборен фалсификат каде гласале непостоечки луѓе). ===Сложени зборови=== * [[υπερψηφίζω]] — гласам „за“ / поддржувам * [[καταψηφίζω]] — гласам „против“ * [[συμψηφίζω]] — пребивам / компензирам ===Сродни зборови=== * [[ψήφος]] '''(им.)''' — глас * [[ψηφισμα]] '''(им.)''' — декрет / резолуција * [[αψηφώ]] '''(гл.)''' — пркосам / занемарувам (од „не бројам/не гласам“) * [[αψήφιστα]] '''(прил.)''' — лесномислено / без размислување [[Категорија:Грчки|ΨΗΦΙΖΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΨΗΦΙΖΩ]] tgh39b1cezh17h3817h2al0n4kl3ed1 56083 56082 2026-04-07T04:10:51Z Steborce 2506 56083 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''ψηφίζω''' < (дијахрониска позајмица) [[αρχαία ελληνική]] [[ψηφίζω]] < [[ψῆφος]] (мало каменче за броење). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /psiˈfi.zo/ * Поделба по слогови: ψη‧φί‧ζω ===Глагол=== '''ψηφίζω''' • (psifízo) (аорист: [[ψήφισα]], пасив: [[ψηφίζομαι]], пасивен аорист: [[ψηφίστηκα]], мината придавка: [[ψηφισμένος]]) #[[гласам]] — преку мојот глас ја изразувам мојата претпочитаност за кандидат или за идеја. #: '''δεν ξέρω ποιον να ψηφίσω''' #: ''не знам за кого да гласам'' # (преносно) [[се согласувам]] / [[предлагам]] — се согласувам со некој предлог или самиот давам предлог. #: '''εγώ, παιδιά, ψηφίζω να πάμε σινεμά''' #: ''јас, дечки, гласам (предлагам) да одиме во кино'' ===Табела со форми на глаголот=== {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| ψηφίζω / ψηφίζομαι |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[ψηφίζω]] || гласам || [[ψηφίζομαι]] || ме гласаат / се гласам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[ψήφιζα]] || гласав || [[ψηφιζόμουν]] || ме гласаа |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[ψήφισα]] || гласав / изгласав || [[ψηφίστηκα]] || бев изгласан |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα ψηφίζω]] || ќе гласам || [[θα ψηφίζομαι]] || ќе ме гласаат |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα ψηφίσω]] || ќе гласам / ќе изгласам || [[θα ψηφιστώ]] || ќе бидам изгласан |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω ψηφίσει]] || ќе сум гласал || [[θα έχω ψηφιστεί]] || ќе сум бил изгласан |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα ψηφίσει]] || бев гласал || [[είχα ψηφιστεί]] || бев бил изгласан |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να ψηφίζω]] || да гласам || [[να ψηφίζομαι]] || да ме гласаат |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να ψηφίσω]] || да гласам || [[να ψηφιστώ]] || да бидам изгласан |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω ψηφίσει]] || да сум гласал || [[να έχω ψηφιστεί]] || да сум бил изгласан |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[ψήφιζε]] || гласај || [[ψηφίζου]] || биди гласан / гласај се |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[ψήφισε]] || изгласај / гласај || [[ψηφίσου]] || гласај се / биди гласан |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски придавка || [[ψηφίζοντας]] || гласајќи || [[ψηφιζόμενος]] || гласан |- | Παρακείμενος Μετοχή || Перфектен придавка || [[ψηφισμένος]] || изгласан || [[ψηφισμένος]] || изгласан |} ===Изрази=== * [[ψήφισαν ακόμα και τα δένδρα]] — „гласаа дури и дрвјата“ (се користи за изборен фалсификат каде гласале непостоечки луѓе). ===Σύνθετα (Сложени зборови)=== * [[υπερψηφίζω]] — гласам „за“ / поддржувам * [[καταψηφίζω]] — гласам „против“ * [[συμψηφίζω]] — пребивам / компензирам ===Συγγενικά (Сродни зборови)=== * [[ψήφος]] '''(им.)''' — глас * [[ψηφισμα]] '''(им.)''' — декрет / резолуција * [[αψηφώ]] '''(гл.)''' — пркосам / занемарувам (од „не бројам/не гласам“) * [[αψήφιστα]] '''(прил.)''' — лесномислено / без размислување [[Καтегорија:Грчки|ΨΗΦΙΖΩ]] [[Καтегорија:Грчки глаголи|ΨΗΦΙΖΩ]] hscj47bi4cv5wqqlpc7308u4p072ila 56084 56083 2026-04-07T04:11:22Z Steborce 2506 56084 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''ψηφίζω''' < (дијахрониска позајмица) [[αρχαία ελληνική]] [[ψηφίζω]] < [[ψῆφος]] (мало каменче за броење). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /psiˈfi.zo/ * Поделба по слогови: ψη‧φί‧ζω ===Глагол=== '''ψηφίζω''' • (psifízo) (аорист: [[ψήφισα]], пасив: [[ψηφίζομαι]], пасивен аорист: [[ψηφίστηκα]], мината придавка: [[ψηφισμένος]]) #[[гласам]] — преку мојот глас ја изразувам мојата претпочитаност за кандидат или за идеја. #: '''δεν ξέρω ποιον να ψηφίσω''' #: ''не знам за кого да гласам'' # (преносно) [[се согласувам]] / [[предлагам]] — се согласувам со некој предлог или самиот давам предлог. #: '''εγώ, παιδιά, ψηφίζω να πάμε σινεμά''' #: ''јас, дечки, гласам (предлагам) да одиме во кино'' ===Табела со форми на глаголот=== {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| ψηφίζω / ψηφίζομαι |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[ψηφίζω]] || гласам || [[ψηφίζομαι]] || ме гласаат / се гласам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[ψήφιζα]] || гласав || [[ψηφιζόμουν]] || ме гласаа |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[ψήφισα]] || гласав / изгласав || [[ψηφίστηκα]] || бев изгласан |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα ψηφίζω]] || ќе гласам || [[θα ψηφίζομαι]] || ќе ме гласаат |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα ψηφίσω]] || ќе гласам / ќе изгласам || [[θα ψηφιστώ]] || ќе бидам изгласан |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω ψηφίσει]] || ќе сум гласал || [[θα έχω ψηφιστεί]] || ќе сум бил изгласан |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα ψηφίσει]] || бев гласал || [[είχα ψηφιστεί]] || бев бил изгласан |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να ψηφίζω]] || да гласам || [[να ψηφίζομαι]] || да ме гласаат |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να ψηφίσω]] || да гласам || [[να ψηφιστώ]] || да бидам изгласан |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω ψηφίσει]] || да сум гласал || [[να έχω ψηφιστεί]] || да сум бил изгласан |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[ψήφιζε]] || гласај || [[ψηφίζου]] || биди гласан / гласај се |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[ψήφισε]] || изгласај / гласај || [[ψηφίσου]] || гласај се / биди гласан |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски придавка || [[ψηφίζοντας]] || гласајќи || [[ψηφιζόμενος]] || гласан |- | Παρακείμενος Μετοχή || Перфектен придавка || [[ψηφισμένος]] || изгласан || [[ψηφισμένος]] || изгласан |} ===Изрази=== * [[ψήφισαν ακόμα και τα δένδρα]] — „гласаа дури и дрвјата“ (се користи за изборен фалсификат каде гласале непостоечки луѓе). ===Σύνθετα (Сложени зборови)=== * [[υπερψηφίζω]] — гласам „за“ / поддржувам * [[καταψηφίζω]] — гласам „против“ * [[συμψηφίζω]] — пребивам / компензирам ===Συγγενικά (Сродни зборови)=== * [[ψήφος]] '''(им.)''' — глас * [[ψηφισμα]] '''(им.)''' — декрет / резолуција * [[αψηφώ]] '''(гл.)''' — пркосам / занемарувам (од „не бројам/не гласам“) * [[αψήφιστα]] '''(прил.)''' — лесномислено / без размислување [[Καтегорија:Грчки|ΨΗΦΙΖΩ]] [[Καтегорија:Грчки глаголи|ΨΗΦΙΖΩ]] mcrswptzj2n31icjqxuutxxx6ahd9r0 0 11017 56085 2026-04-07T04:19:21Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''νόμος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[νόμος]]. Потекнува од глаголот [[νέμω]] (распределувам). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈno.mos/ * Поделба по слогови: νό‧μος * Тонички пароним: [[νομός]] (округ/административна единица) ===Именка... 56085 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''νόμος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[νόμος]]. Потекнува од глаголот [[νέμω]] (распределувам). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈno.mos/ * Поделба по слогови: νό‧μος * Тонички пароним: [[νομός]] (округ/административна единица) ===Именка=== '''νόμος''' • (nómos) {{m}} (множина: [[νόμοι]]) # (правен термин) [[закон]] — задолжително правило донесено од државата. #: '''Στην Ελλάδα οι νόμοι δεν ισχύουν πριν δημοσιευτούν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.''' #: ''Во Грција законите не важат пред да бидат објавени во Службен весник.'' # (правен термин) [[законодателство]] — целиот систем на правни правила во една земја. #: '''Ο ελληνικός νόμος είναι σαφής ως προς αυτό το ζήτηма.''' #: ''Грчкото законодателство е јасно во однос на ова прашање.'' # [[морално правило]] — непишан етички канон меѓу луѓето. #: '''Υπάρχει ένας άγραφος νόμος που λέει ότι πρέπει να βοηθάμε τους γείτονές μας.''' #: ''Постои еден непишан закон кој вели дека треба да им помагаме на соседите.'' # (наука) [[научен закон]] — физичка или математичка релација. #: '''Ο νόμος της βαρύτητας του Νεύτωνα.''' #: ''Њутновиот закон за гравитација.'' ===Деклинација=== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || ο [[νόμος]] || οι [[νόμοι]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || του [[νόμου]] || των [[νόμων]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || то(ν) [[νόμο]] || τους [[νόμους]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[νόμε]] || [[νόμοι]] |} ===Сложени изрази=== * [[εκλογικός νόμος]] — изборен закон * [[νόμος της προσφοράς και της ζήτησης]] — закон на понуда и побарувачка * [[στρατιωτικός νόμος]] — воена состојба (воен закон) * [[σχέδιο νόμου]] — нацрт-закон * [[νόμος του Μέρφι]] — Марфиев закон * [[νόμος των πιθανοτήτων]] — закон на веројатност * [[νόμος-πλαίσιο]] — рамковен закон ===Изрази=== * [[άγνοια νόμου]] — непознавање на законот * [[εν ονόματι του νόμου]] — во име на законот * [[κατά νόμο]] — според законот * [[νόμος της ζούγκλας]] — закон на џунглата * [[το γράμμα του νόμου]] — буквата на законот (строго почитување) * [[το πνεύμα του νόμου]] — духот на законот (суштината на законот) * [[σκληρός νόμος αλλά νόμος]] — суров закон, но закон (Dura lex, sed lex) ===Сродни и сложени зборови=== * [[-νομία]]: [[αστυνομία]] (полиција), [[οικονομία]] (економија) * [[-νομος]] / [[-νόμος]]: [[αυτόνομος]] (автономен), [[αστρονόμος]] (астроном) * [[νομο-]] (претставки): [[νομοθεσία]] (законодателство), [[νομοθέτης]] (законодавец) * [[νομικός]] — правен / правник * [[νόμιμος]] — легален / законит * [[άνομος]] — противзаконит / беззаконик ==== Видете исто така ==== * [[νέμω]] (распределувам) * [[δικανικός]] (судски) [[Категорија:Грчки|ΝΟΜΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΝΟΜΟΣ]] i8kp12fptrtrt3l3numijcxv0s3g93e 56086 56085 2026-04-07T04:20:14Z Steborce 2506 56086 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''νόμος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[νόμος]]. Потекнува од глаголот [[νέμω]] (распределувам). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈno.mos/ * Поделба по слогови: νό‧μος * Тонички пароним: [[νομός]] (округ/административна единица) ===Именка=== '''νόμος''' • именка од машки род (множина: [[νόμοι]]) # (правен термин) [[закон]] — задолжително правило донесено од државата. #: '''Στην Ελλάδα οι νόμοι δεν ισχύουν πριν δημοσιευτούν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.''' #: ''Во Грција законите не важат пред да бидат објавени во Службен весник.'' # (правен термин) [[законодателство]] — целиот систем на правни правила во една земја. #: '''Ο ελληνικός νόμος είναι σαφής ως προς αυτό το ζήτηма.''' #: ''Грчкото законодателство е јасно во однос на ова прашање.'' # [[морално правило]] — непишан етички канон меѓу луѓето. #: '''Υπάρχει ένας άγραφος νόμος που λέει ότι πρέπει να βοηθάμε τους γείτονές μας.''' #: ''Постои еден непишан закон кој вели дека треба да им помагаме на соседите.'' # (наука) [[научен закон]] — физичка или математичка релација. #: '''Ο νόμος της βαρύτητας του Νεύτωνα.''' #: ''Њутновиот закон за гравитација.'' ===Деклинација=== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || ο [[νόμος]] || οι [[νόμοι]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || του [[νόμου]] || των [[νόμων]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || то(ν) [[νόμο]] || τους [[νόμους]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[νόμε]] || [[νόμοι]] |} ===Сложени изрази=== * [[εκλογικός νόμος]] — изборен закон * [[νόμος της προσφοράς και της ζήτησης]] — закон на понуда и побарувачка * [[στρατιωτικός νόμος]] — воена состојба (воен закон) * [[σχέδιο νόμου]] — нацрт-закон * [[νόμος του Μέρφι]] — Марфиев закон * [[νόμος των πιθανοτήτων]] — закон на веројатност * [[νόμος-πλαίσιο]] — рамковен закон ===Изрази=== * [[άγνοια νόμου]] — непознавање на законот * [[εν ονόματι του νόμου]] — во име на законот * [[κατά νόμο]] — според законот * [[νόμος της ζούγκλας]] — закон на џунглата * [[το γράμμα του νόμου]] — буквата на законот (строго почитување) * [[το πνεύμα του νόμου]] — духот на законот (суштината на законот) * [[σκληρός νόμος αλλά νόμος]] — суров закон, но закон (Dura lex, sed lex) ===Сродни и сложени зборови=== * [[-νομία]]: [[αστυνομία]] (полиција), [[οικονομία]] (економија) * [[-νομος]] / [[-νόμος]]: [[αυτόνομος]] (автономен), [[αστρονόμος]] (астроном) * [[νομο-]] (претставки): [[νομοθεσία]] (законодателство), [[νομοθέτης]] (законодавец) * [[νομικός]] — правен / правник * [[νόμιμος]] — легален / законит * [[άνομος]] — противзаконит / беззаконик ==== Видете исто така ==== * [[νέμω]] (распределувам) * [[δικανικός]] (судски) [[Категорија:Грчки|ΝΟΜΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΝΟΜΟΣ]] opt3rjoxpl0bgjolztok37hr0wti68y 0 11018 56087 2026-04-07T04:28:01Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''κράτος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κράτος]] (сила, моќ, власт). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈkra.tos/ * Поделба по слогови: κρά‧τος ===Именка=== '''κράτος''' • (krátos) {{n}} (множина: [[κράτη]]) #[[држава]] — формиран политички ентитет с... 56087 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''κράτος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κράτος]] (сила, моќ, власт). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈkra.tos/ * Поделба по слогови: κρά‧τος ===Именка=== '''κράτος''' • (krátos) {{n}} (множина: [[κράτη]]) #[[држава]] — формиран политички ентитет со конкретни граници. #: '''Το κράτος της Ελλάδας καταλαμβάνει περίπου 132.000 τ.χμ.''' #: ''Државата Грција зафаќа околу 132.000 км².'' #[[власт]] / [[управување]] — политички организиран збир на луѓе (народ) трајно населени на одредена територија, кој е управуван од влада. #: '''Ο συνδετικός κρίκος που συναρθρώνει όλες αυτές τις κοινωνίες δεν είναι άλλος από το κράτος.''' #: ''Поврзувачката алка која ги обединува сите овие општества не е никоја друга освен државата.'' ===Деклинација=== Категорија како „δάσος“ (шума) {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || το [[κράτος]] || τα [[κράτη]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || του [[κράτους]] || των [[κρατών]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || το [[κράτος]] || τα [[κράτη]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κράτος]] || [[κράτη]] |} ===Сложени изрази=== * [[κράτος δικαίου]] — правна држава * [[κράτος-μέλος]] — држава-членка * [[αστυνομικό κράτος]] — полициска држава * [[βαθύ κράτος]] — длабока држава * [[κοσμικό κράτος]] — секуларна држава * [[κράτος πρόνοιας]] — социјална држава ===Изрази=== * [[κατά κράτος]] — целосно / до нозе (на пр. νίκησε κατά κράτος - победи убедливо). * [[κράτος εν κράτει]] — држава во држава. * [[υπό το κράτος]] — под влијание на / под притисок на (на пр. υπό το κράτος του φόβου - под влијание на страв). ===Сродни и сложени зборови=== * [[κρατικός]] — државен * [[κρατίδιο]] — мала држава (мини-држава) * [[κρατισμός]] — етатизам (државен систем) * [[κρατιστής]] — застапник на силна држава * [[-κράτορας]]: [[αυτοκράτορας]] (император), [[παντοκράτορας]] (седржител) * [[-κρατία]]: [[δημοκρατία]] (демократија), [[γραφειοκρατία]] (бирократија) * [[κρατάω]] / [[κρατώ]] — држам / задржувам * [[κράτηση]] — резервација / притвор * [[κρατητήριο]] — притворска ќелија * [[κρατούμενος]] — затвореник / притворен ==== Видете исто така ==== * [[καρτερία]] (трпеливост / издржливост) * [[κραταιός]] (моќен) [[Категорија:Грчки|ΚΡΑΤΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΡΑΤΟΣ]] s8x76e7spkda91abjq929t92ygzh0om 56088 56087 2026-04-07T04:32:46Z Steborce 2506 56088 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''κράτος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κράτος]] (сила, моќ, власт). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈkra.tos/ * Поделба по слогови: κρά‧τος ===Именка=== '''κράτος''' • именка од среден род (множина: [[κράτη]]) #[[држава]] — формиран политички ентитет со конкретни граници. #: '''Το κράτος της Ελλάδας καταλαμβάνει περίπου 132.000 τ.χμ.''' #: ''Државата Грција зафаќа околу 132.000 км².'' #[[власт]] / [[управување]] — политички организиран збир на луѓе (народ) трајно населени на одредена територија, кој е управуван од влада. #: '''Ο συνδετικός κρίκος που συναρθρώνει όλες αυτές τις κοινωνίες δεν είναι άλλος από το κράτος.''' #: ''Поврзувачката алка која ги обединува сите овие општества не е никоја друга освен државата.'' ===Деклинација=== Категорија како „δάσος“ (шума) {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || το [[κράτος]] || τα [[κράτη]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || του [[κράτους]] || των [[κρατών]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || το [[κράτος]] || τα [[κράτη]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κράτος]] || [[κράτη]] |} ===Сложени изрази=== * [[κράτος δικαίου]] — правна држава * [[κράτος-μέλος]] — држава-членка * [[αστυνομικό κράτος]] — полициска држава * [[βαθύ κράτος]] — длабока држава * [[κοσμικό κράτος]] — секуларна држава * [[κράτος πρόνοιας]] — социјална држава ===Изрази=== * [[κατά κράτος]] — целосно / до нозе (на пр. νίκησε κατά κράτος - победи убедливо). * [[κράτος εν κράτει]] — држава во држава. * [[υπό το κράτος]] — под влијание на / под притисок на (на пр. υπό το κράτος του φόβου - под влијание на страв). ===Сродни и сложени зборови=== * [[κρατικός]] — државен * [[κρατίδιο]] — мала држава (мини-држава) * [[κρατισμός]] — етатизам (државен систем) * [[κρατιστής]] — застапник на силна држава * [[-κράτορας]]: [[αυτοκράτορας]] (император), [[παντοκράτορας]] (седржител) * [[-κρατία]]: [[δημοκρατία]] (демократија), [[γραφειοκρατία]] (бирократија) * [[κρατάω]] / [[κρατώ]] — држам / задржувам * [[κράτηση]] — резервација / притвор * [[κρατητήριο]] — притворска ќелија * [[κρατούμενος]] — затвореник / притворен ==== Видете исто така ==== * [[καρτερία]] (трпеливост / издржливост) * [[κραταιός]] (моќен) [[Категорија:Грчки|ΚΡΑΤΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΡΑΤΟΣ]] 3afcgxua1gdiji2id4o5qecdtrlu0pg 0 11019 56089 2026-04-07T04:34:12Z Steborce 2506 Создадена страница со: Еве ја деталната обработка на именката κοινωνία (општество), која е идеално надоврзување на претходните поими за закон и држава. Овој збор има интересна историја како знаковен заем од францускиот јазик за современото значење, но со длабоки антички... 56089 wikitext text/x-wiki Еве ја деталната обработка на именката κοινωνία (општество), која е идеално надоврзување на претходните поими за закон и држава. Овој збор има интересна историја како знаковен заем од францускиот јазик за современото значење, но со длабоки антички корени. Code snippet {{-el-}} ===Етимологија=== '''κοινωνία''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κοινωνία]] < [[κοινωνός]]. Смисловно е заем од францускиот збор [[société]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ci.noˈni.a/ * Поделба по слогови: κοι‧νω‧νί‧α ===Именка=== '''κοινωνία''' • именка од женски род (множина: [[κοινωνίες]]) #[[општество]] — збир на луѓе кои живеат организирано и според конкретни правила. #: '''Οι δυνατότητες επικοινωνίας μεταξύ των επιμέρους κοινωνιών των χωρικών είναι εξαιρετικά περιορισμένες.''' #: ''Можностите за комуникација помеѓу поединечните општества на селаните се крајно ограничени.'' # (учено) [[учество]] / [[заедница]] — чинот на учествување во нешто заедничко. ===Деклинација=== Категорија како „σοφία“ (мудрост) {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || η [[κοινωνία]] || οι [[κοινωνίες]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || της [[κοινωνίας]] || των [[κοινωνιών]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || την [[κοινωνία]] || τις [[κοινωνίες]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κοινωνία]] || [[κοινωνίες]] |} ===Сложени изрази=== * [[Θεία Κοινωνία]] — Света Причест (верски термин) * [[κοινωνία των πολιτών]] — граѓанско општество * [[Κοινωνία των Εθνών]] — Лига на народите (историски) * [[κοινωνία της αφθονίας]] — општество на изобилство ===Изрази=== * [[άτιμη κοινωνία!]] / [[κακούργα κοινωνία!]] — проклето/злосторничко општество! (чест израз во старите грчки драми). * [[απόβρασμα της κοινωνίας]] — општествен талог / измет. * [[βγαίνω στην κοινωνία]] — излегувам (се појавувам) во општеството / во јавноста. * [[έρχομαι εις γάμου κοινωνίαν]] — стапувам во брачна заедница. ===Сродни зборови=== * [[κοινωνός]] — учесник / соучесник * [[κοινωνώ]] (гл.) — причестувам / комуницирам * [[κοινωνικός]] — социјален / општествен * [[αντικοινωνικός]] — антисоцијален ===Сложени зборови=== * [[επικοινωνία]] — комуникација * [[συγκοινωνία]] — јавен превоз / сообраќај * [[τηλεπικοινωνία]] — телекомуникација * [[ενδοεπικοινωνία]] — интерфон / внатрешна комуникација * [[μικροκοινωνία]] — микро-општество [[Категорија:Грчки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] rgf19bnsx5rwceg4pm1ytiooyks2yll 56090 56089 2026-04-07T04:35:07Z Steborce 2506 56090 wikitext text/x-wiki Еве ја деталната обработка на именката κοινωνία (општество), која е идеално надоврзување на претходните поими за закон и држава. Овој збор има интересна историја како знаковен заем од францускиот јазик за современото значење, но со длабоки антички корени. Code snippet {{-el-}} ===Етимологија=== '''κοινωνία''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κοινωνία]] < [[κοινωνός]]. Смисловно е заем од францускиот збор [[société]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ci.noˈni.a/ * Поделба по слогови: κοι‧νω‧νί‧α ===Именка=== '''κοινωνία''' • именка од женски род (множина: [[κοινωνίες]]) #[[општество]] — збир на луѓе кои живеат организирано и според конкретни правила. #: '''Οι δυνατότητες επικοινωνίας μεταξύ των επιμέρους κοινωνιών των χωρικών είναι εξαιρετικά περιορισμένες.''' #: ''Можностите за комуникација помеѓу поединечните општества на селаните се крајно ограничени.'' # (учено) [[учество]] / [[заедница]] / [[општење]] — чинот на учествување во нешто заедничко или духовно поврзување. #: '''Η πνευματική κοινωνία μεταξύ των δύο καλλιτεχνών ήταν εμφανής στο έργο τους.''' #: ''Духовното општење (заедница) помеѓу двајцата уметници беше очигледно во нивното дело.'' ===Деклинација=== Категорија како „σοφία“ (мудрост) {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || η [[κοινωνία]] || οι [[κοινωνίες]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || της [[κοινωνίας]] || των [[κοινωνιών]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || την [[κοινωνία]] || τις [[κοινωνίες]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κοινωνία]] || [[κοινωνίες]] |} ===Сложени изрази=== * [[Θεία Κοινωνία]] — Света Причест (верски термин) * [[κοινωνία των πολιτών]] — граѓанско општество * [[Κοινωνία των Εθνών]] — Лига на народите (историски) * [[κοινωνία της αφθονίας]] — општество на изобилство ===Изрази=== * [[άτιμη κοινωνία!]] / [[κακούργα κοινωνία!]] — проклето/злосторничко општество! (чест израз во старите грчки драми). * [[απόβρασμα της κοινωνίας]] — општествен талог / измет. * [[βγαίνω στην κοινωνία]] — излегувам (се појавувам) во општеството / во јавноста. * [[έρχομαι εις γάμου κοινωνίαν]] — стапувам во брачна заедница. ===Сродни зборови=== * [[κοινωνός]] — учесник / соучесник * [[κοινωνώ]] (гл.) — причестувам / комуницирам * [[κοινωνικός]] — социјален / општествен * [[αντικοινωνικός]] — антисоцијален ===Сложени зборови=== * [[επικοινωνία]] — комуникација * [[συγκοινωνία]] — јавен превоз / сообраќај * [[τηλεπικοινωνία]] — телекомуникација * [[ενδοεπικοινωνία]] — интерфон / внатрешна комуникација * [[μικροκοινωνία]] — микро-општество [[Категорија:Грчки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] p3s9hs3jpju8uvaxqflk80z0p0zbcxw 56091 56090 2026-04-07T04:36:18Z Steborce 2506 56091 wikitext text/x-wiki Еве ја деталната обработка на именката κοινωνία (општество), која е идеално надоврзување на претходните поими за закон и држава. Овој збор има интересна историја како знаковен заем од францускиот јазик за современото значење, но со длабоки антички корени. Code snippet {{-el-}} ===Етимологија=== '''κοινωνία''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κοινωνία]] < [[κοινωνός]]. Смисловно е заем од францускиот збор [[société]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ci.noˈni.a/ * Поделба по слогови: κοι‧νω‧νί‧α ===Именка=== '''κοινωνία''' • именка од женски род (множина: [[κοινωνίες]]) #[[општество]] — збир на луѓе кои живеат организирано и според конкретни правила. #: '''Οι δυνατότητες επικοινωνίας μεταξύ των επιμέρους κοινωνιών των χωρικών είναι εξαιρετικά περιορισμένες.''' #: ''Можностите за комуникација помеѓу поединечните општества на селаните се крајно ограничени.'' # (учено) [[учество]] / [[заедница]] — чинот на учествување во нешто заедничко или духовно поврзување. #: '''Η πνευματική κοινωνία μεταξύ των δύο καλλιτεχνών ήταν εμφανής στο έργο τους.''' #: ''Духовната поврзување помеѓу двајцата уметници беше очигледно во нивното дело.'' ===Деклинација=== Категорија како „σοφία“ (мудрост) {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || η [[κοινωνία]] || οι [[κοινωνίες]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || της [[κοινωνίας]] || των [[κοινωνιών]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || την [[κοινωνία]] || τις [[κοινωνίες]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κοινωνία]] || [[κοινωνίες]] |} ===Сложени изрази=== * [[Θεία Κοινωνία]] — Света Причест (верски термин) * [[κοινωνία των πολιτών]] — граѓанско општество * [[Κοινωνία των Εθνών]] — Лига на народите (историски) * [[κοινωνία της αφθονίας]] — општество на изобилство ===Изрази=== * [[άτιμη κοινωνία!]] / [[κακούργα κοινωνία!]] — проклето/злосторничко општество! (чест израз во старите грчки драми). * [[απόβρασμα της κοινωνίας]] — општествен талог / измет. * [[βγαίνω στην κοινωνία]] — излегувам (се појавувам) во општеството / во јавноста. * [[έρχομαι εις γάμου κοινωνίαν]] — стапувам во брачна заедница. ===Сродни зборови=== * [[κοινωνός]] — учесник / соучесник * [[κοινωνώ]] (гл.) — причестувам / комуницирам * [[κοινωνικός]] — социјален / општествен * [[αντικοινωνικός]] — антисоцијален ===Сложени зборови=== * [[επικοινωνία]] — комуникација * [[συγκοινωνία]] — јавен превоз / сообраќај * [[τηλεπικοινωνία]] — телекомуникација * [[ενδοεπικοινωνία]] — интерфон / внатрешна комуникација * [[μικροκοινωνία]] — микро-општество [[Категорија:Грчки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] 3vho3jjt7pyg3p181cx058i3rcqpm8r 56092 56091 2026-04-07T04:36:38Z Steborce 2506 56092 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''κοινωνία''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κοινωνία]] < [[κοινωνός]]. Смисловно е заем од францускиот збор [[société]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ci.noˈni.a/ * Поделба по слогови: κοι‧νω‧νί‧α ===Именка=== '''κοινωνία''' • именка од женски род (множина: [[κοινωνίες]]) #[[општество]] — збир на луѓе кои живеат организирано и според конкретни правила. #: '''Οι δυνατότητες επικοινωνίας μεταξύ των επιμέρους κοινωνιών των χωρικών είναι εξαιρετικά περιορισμένες.''' #: ''Можностите за комуникација помеѓу поединечните општества на селаните се крајно ограничени.'' # (учено) [[учество]] / [[заедница]] — чинот на учествување во нешто заедничко или духовно поврзување. #: '''Η πνευματική κοινωνία μεταξύ των δύο καλλιτεχνών ήταν εμφανής στο έργο τους.''' #: ''Духовната поврзување помеѓу двајцата уметници беше очигледно во нивното дело.'' ===Деклинација=== Категорија како „σοφία“ (мудрост) {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || η [[κοινωνία]] || οι [[κοινωνίες]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || της [[κοινωνίας]] || των [[κοινωνιών]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || την [[κοινωνία]] || τις [[κοινωνίες]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κοινωνία]] || [[κοινωνίες]] |} ===Сложени изрази=== * [[Θεία Κοινωνία]] — Света Причест (верски термин) * [[κοινωνία των πολιτών]] — граѓанско општество * [[Κοινωνία των Εθνών]] — Лига на народите (историски) * [[κοινωνία της αφθονίας]] — општество на изобилство ===Изрази=== * [[άτιμη κοινωνία!]] / [[κακούργα κοινωνία!]] — проклето/злосторничко општество! (чест израз во старите грчки драми). * [[απόβρασμα της κοινωνίας]] — општествен талог / измет. * [[βγαίνω στην κοινωνία]] — излегувам (се појавувам) во општеството / во јавноста. * [[έρχομαι εις γάμου κοινωνίαν]] — стапувам во брачна заедница. ===Сродни зборови=== * [[κοινωνός]] — учесник / соучесник * [[κοινωνώ]] (гл.) — причестувам / комуницирам * [[κοινωνικός]] — социјален / општествен * [[αντικοινωνικός]] — антисоцијален ===Сложени зборови=== * [[επικοινωνία]] — комуникација * [[συγκοινωνία]] — јавен превоз / сообраќај * [[τηλεπικοινωνία]] — телекомуникација * [[ενδοεπικοινωνία]] — интерфон / внатрешна комуникација * [[μικροκοινωνία]] — микро-општество [[Категорија:Грчки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΟΙΝΩΝΙΑ]] 9xuwdxenhrgpvjxuccshnwaguzd810g 0 11020 56093 2026-04-07T04:40:02Z Steborce 2506 Создадена страница со: Еве ја комплетната обработка на именката κυβέρνηση (влада), која природно се надоврзува на претходните термини за држава и закон. Овој збор има фасцинантна етимологија која потекнува од навигацијата (управување со брод). Code snippet {{-el-}} ===Етимологија... 56093 wikitext text/x-wiki Еве ја комплетната обработка на именката κυβέρνηση (влада), која природно се надоврзува на претходните термини за држава и закон. Овој збор има фасцинантна етимологија која потекнува од навигацијата (управување со брод). Code snippet {{-el-}} ===Етимологија=== '''κυβέρνηση''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κυβέρνησις]] (управување со брод, управување со град) + [[-ση]] (од [[κυβερνάω]]). Смисловен заем од италијанскиот збор [[governo]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ciˈveɾ.ni.si/ * Поделба по слогови: κυ‧βέρ‧νη‧ση ===Именка=== '''κυβέρνηση''' • (kyvérnisi) {{f}} (множина: [[κυβερνήσεις]]) #[[влада]] — извршната власт на една држава и сите лица кои ја сочинуваат таа власт. #: '''Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον αρχηγό του πλειοψηφούντος κόμματος.''' #: ''Претседателот на Републиката даде мандат за формирање влада на лидерот на мнозинската партија.'' #: '''Στην Ελλάδα επικεφαλής της κυβέρνησης είναι ο πρωθυπουργός.''' #: ''Во Грција шеф на владата е премиерот.'' ===Деклинација=== Категорија како „δύναμη“ (сила). Забелешка: Постарата и учена форма за генитив е '''κυβερνήσεως'''. {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || η [[κυβέρνηση]] || οι [[κυβερνήσεις]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || της [[κυβέρνησης]] || των [[κυβερνήσεων]] |- | [[Αιτιατική]] (Αкузатив) || την [[κυβέρνηση]] || τις [[κυβερνήσεις]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κυβέρνηση]] || [[κυβερνήσεις]] |} ===Сложени изрази=== * [[κυβέρνηση εθνικής ενότητας]] — влада на национално единство * [[κυβέρνηση μειοψηφίας]] — малцинска влада * [[μεταβατική κυβέρνηση]] — преодна влада * [[σκιώδης κυβέρνηση]] — влада во сенка * [[οικουμενική κυβέρνηση]] — експертска / широка коалициска влада ===Изрази=== * [[με καμία κυβέρνηση]] — (колоквијално) во никој случај, под никакви околности, што и да се случи. * [[γκουβέρνο]] — (народен израз) влада / власт. ===Сложени зборови=== * [[συγκυβέρνηση]] — коалициско владеење * [[αυτοκυβέρνηση]] — самоуправа / самовладеење * [[διακυβέρνηση]] — управување / владеење * [[παρακυβέρνηση]] — паралелна влада (неофицијални центри на моќ) * [[αντικυβέρνηση]] — антивладина организација ===Сродни зборови=== * [[κυβερνητικός]] — владин / државен * [[κυβερνήτης]] — гувернер / капетан (на брод или авион) * [[κυβερνάω]] / [[κυβερνώ]] (гл.) — владеам / управувам [[Категорија:Грчки|ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ]] 6uo7cyafwsz0949er9d9zo33gafc70g 56094 56093 2026-04-07T04:40:30Z Steborce 2506 56094 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''κυβέρνηση''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[κυβέρνησις]] (управување со брод, управување со град) + [[-ση]] (од [[κυβερνάω]]). Смисловен заем од италијанскиот збор [[governo]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ciˈveɾ.ni.si/ * Поделба по слогови: κυ‧βέρ‧νη‧ση ===Именка=== '''κυβέρνηση''' • именка од женски род (множина: [[κυβερνήσεις]]) #[[влада]] — извршната власт на една држава и сите лица кои ја сочинуваат таа власт. #: '''Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον αρχηγό του πλειοψηφούντος κόμματος.''' #: ''Претседателот на Републиката даде мандат за формирање влада на лидерот на мнозинската партија.'' #: '''Στην Ελλάδα επικεφαλής της κυβέρνησης είναι ο πρωθυπουργός.''' #: ''Во Грција шеф на владата е премиерот.'' ===Деклинација=== Категорија како „δύναμη“ (сила). Забелешка: Постарата и учена форма за генитив е '''κυβερνήσεως'''. {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || η [[κυβέρνηση]] || οι [[κυβερνήσεις]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || της [[κυβέρνησης]] || των [[κυβερνήσεων]] |- | [[Αιτιατική]] (Αкузатив) || την [[κυβέρνηση]] || τις [[κυβερνήσεις]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κυβέρνηση]] || [[κυβερνήσεις]] |} ===Сложени изрази=== * [[κυβέρνηση εθνικής ενότητας]] — влада на национално единство * [[κυβέρνηση μειοψηφίας]] — малцинска влада * [[μεταβατική κυβέρνηση]] — преодна влада * [[σκιώδης κυβέρνηση]] — влада во сенка * [[οικουμενική κυβέρνηση]] — експертска / широка коалициска влада ===Изрази=== * [[με καμία κυβέρνηση]] — (колоквијално) во никој случај, под никакви околности, што и да се случи. * [[γκουβέρνο]] — (народен израз) влада / власт. ===Сложени зборови=== * [[συγκυβέρνηση]] — коалициско владеење * [[αυτοκυβέρνηση]] — самоуправа / самовладеење * [[διακυβέρνηση]] — управување / владеење * [[παρακυβέρνηση]] — паралелна влада (неофицијални центри на моќ) * [[αντικυβέρνηση]] — антивладина организација ===Сродни зборови=== * [[κυβερνητικός]] — владин / државен * [[κυβερνήτης]] — гувернер / капетан (на брод или авион) * [[κυβερνάω]] / [[κυβερνώ]] (гл.) — владеам / управувам [[Категорија:Грчки|ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ]] rock4xgrc2paw9b6w3l8vkptxwq7c4k 0 11021 56095 2026-04-07T04:51:14Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''σύμμαχος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[σύμμαχος]] < [[σύμ-]] (со) + [[-μαχος]] (од [[μάχη]] - борба). Буквално: „оној што се бори заедно со некого“. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈsi.ma.xos/ * Поделба по слогови: σύμ‧μα‧χος ===Придавка=== '... 56095 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''σύμμαχος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[σύμμαχος]] < [[σύμ-]] (со) + [[-μαχος]] (од [[μάχη]] - борба). Буквално: „оној што се бори заедно со некого“. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈsi.ma.xos/ * Поделба по слогови: σύμ‧μα‧χος ===Придавка=== '''σύμμαχος, -η, -ο''' • (sýmmachos) #[[сојузнички]] — кој е сојузник или припаѓа на сојуз. #: '''Η Κύπρος είναι σύμμαχο κράτος.''' #: ''Кипар е сојузничка држава.'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}|η}} ===Именка=== '''σύμμαχος''' • именка од машки род или женски род (множина: [[σύμμαχοι]]) #[[сојузник]]/[[сојузничка]] — држава или личност која склучила сојуз со друга за време на војна или мир. #: '''Είμαστε σύμμαχοι με τους Κύπριους.''' #: ''Ние сме сојузници со Кипарците.'' # (општо) [[соборец]] / [[поддржувач]] / [[сопатник]] — некој што силно поддржува некого. #: '''Ο καπετάνιος είχε σύμμαχό του και τον άνεμο.''' #: ''Капетанот го имаше и ветерот како свој сојузник.'' ===Деклинација (Именка)=== Категорија како „μέτοχος“ (акционер). Кај именката, во генитив често се користи и формата '''συμμάχου/συμμάχων'''. {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинатив || ο/η [[σύμμαχος]] || οι [[σύμμαχοι]] |- | Генитив || του/της [[συμμάχου]] (или [[σύμμαχου]]) || των [[συμμάχων]] |- | Акузатив || τον/την [[σύμμαχο]] || τους/τις [[συμμάχους]] |- | Вокатив || [[σύμμαχε]] || [[σύμμαχοι]] |} ===Сродни зборови=== * [[συμμαχία]] — сојуз * [[συμμαχικός]] — сојузнички * [[συμμαχώ]] (гл.) — се здружувам / правам сојуз * [[διασυμμαχικός]] — меѓусојузнички * [[συμμαχητής]] — соборец ==== Видете исто така ==== * [[μάχη]] (битка / борба) * [[σύντροφος]] (другар / партнер) [[Категорија:Грчки|ΣΥΜΜΑΧΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΣΥΜΜΑΧΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΣΥΜΜΑΧΟΣ]] nr2n2jgbihoq7rz53t9osxi3kwujfe6 56096 56095 2026-04-07T04:51:45Z Steborce 2506 56096 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''σύμμαχος''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[σύμμαχος]] < [[σύμ-]] (со) + [[-μαχος]] (од [[μάχη]] - борба). Буквално: „оној што се бори заедно со некого“. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈsi.ma.xos/ * Поделба по слогови: σύμ‧μα‧χος ===Придавка=== '''σύμμαχος, -η, -ο''' • (sýmmachos) #[[сојузнички]] — кој е сојузник или припаѓа на сојуз. #: '''Η Κύπρος είναι σύμμαχο κράτος.''' #: ''Кипар е сојузничка држава.'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}|η}} ===Именка=== '''σύμμαχος''' • именка од машки или женски род (множина: [[σύμμαχοι]]) #[[сојузник]]/[[сојузничка]] — држава или личност која склучила сојуз со друга за време на војна или мир. #: '''Είμαστε σύμμαχοι με τους Κύπριους.''' #: ''Ние сме сојузници со Кипарците.'' # (општо) [[соборец]] / [[поддржувач]] / [[сопатник]] — некој што силно поддржува некого. #: '''Ο καπετάνιος είχε σύμμαχό του και τον άνεμο.''' #: ''Капетанот го имаше и ветерот како свој сојузник.'' ===Деклинација (Именка)=== Категорија како „μέτοχος“ (акционер). Кај именката, во генитив често се користи и формата '''συμμάχου/συμμάχων'''. {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинатив || ο/η [[σύμμαχος]] || οι [[σύμμαχοι]] |- | Генитив || του/της [[συμμάχου]] (или [[σύμμαχου]]) || των [[συμμάχων]] |- | Акузатив || τον/την [[σύμμαχο]] || τους/τις [[συμμάχους]] |- | Вокатив || [[σύμμαχε]] || [[σύμμαχοι]] |} ===Сродни зборови=== * [[συμμαχία]] — сојуз * [[συμμαχικός]] — сојузнички * [[συμμαχώ]] (гл.) — се здружувам / правам сојуз * [[διασυμμαχικός]] — меѓусојузнички * [[συμμαχητής]] — соборец ==== Видете исто така ==== * [[μάχη]] (битка / борба) * [[σύντροφος]] (другар / партнер) [[Категорија:Грчки|ΣΥΜΜΑΧΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΣΥΜΜΑΧΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΣΥΜΜΑΧΟΣ]] a9danqu7i3oe6li1gjyrcn0q2df7fbu