Викиречник mkwiktionary https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 case-sensitive Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Викиречник Разговор за Викиречник Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 11025 56105 2026-04-10T04:54:47Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''κόμμα''' • * (за политичка партија): < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[κόμμα]] (отсечено парче) < [[αρχαία ελληνική]] [[κόμμα]] (печат на монета). Значењето „партија“ е [[метаφραστικό δάνειο|преводно зајакнување]] од францус... 56105 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''κόμμα''' • * (за политичка партија): < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[κόμμα]] (отсечено парче) < [[αρχαία ελληνική]] [[κόμμα]] (печат на монета). Значењето „партија“ е [[метаφραστικό δάνειο|преводно зајакнување]] од францускиот збор [[parti]]. * (за интерпункција): < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[κόμμα]] (член на реченица). Значењето „запирка“ е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[virgule]] < латински [[virgula]] (гранче). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈko.ma/ * Поделба по слогови: κόμ‐μα * Хомофон (истозвучно): [[κώμα]] (кома - медицинска состојба) ===Именка=== '''κόμμα''' именка од среден род (множина: [[κόμματα]]) # (политика) [[партија]] — организирана политичка група која преку својата идеологија претендира за учество во власта. #: '''Το σοσιαλιστικό κόμμα ανακοίνωσε το πρόγραμμά του.''' #: ''Социјалистичката партија го објави својата програма.'' # (граматика) [[запирка]] — интерпункциски знак (,) кој одвојува реченици или делови од реченица. #: '''Πρέπει να βάζουμε κόμμα πριν από το «αλλά».''' #: ''Треба да ставаме запирка пред „но“ (αλλά).'' # (математика) [[децимална запирка]] — знак за одвојување на децималниот дел од бројот (во Грција се користи запирка наместо точка). #: '''Ο αριθμός π είναι περίπου τρία κόμμα δεκατέσσερα (3,14).''' #: ''Бројот пи е приближно три запирка четиринаесет (3,14).'' # (музика) [[питагорејска кома]] — специфичен мал музички интервал. #: '''Το πυθαγόρειο κόμμα είναι σημαντικό για το κούρδισμα των οργάνων.''' #: ''Питагорејската кома е важна за штимањето на инструментите.''. ===Деклинација=== Категорија како „κύμα“ (бран). {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || το [[κόμμα]] || τα [[κόμματα]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || του [[κόμματος]] || των [[κομμάτων]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || το [[κόμμα]] || τα [[κόμματα]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κόμμα]] || [[κόμματα]] |} ===Синоними=== * [[υποστιγμή]] — (им. ж.) (старомодно) запирка. ===Изрази=== * [[κάνω κόμμα]] (με κάποιον) — се здружувам со некого (обично против трета страна). #: '''Έκαναν κι οι δυό τους κόμμα εναντίον μου.''' (Двајцата се здружија против мене.) ===Сродни зборови=== * [[ακομμάτιστος]] — (прид.) непартиски / неутрален * [[κομματίδιο]] — (им. ср.) мала партија / партија со низок рејтинг * [[κομματικός]] — (прид.) партиски * [[κομματισμός]] — (им. м.) партизација / пристрасност * [[κομματίζομαι]] — (гл.) се партизирам / станувам член на партија ===Сложени зборови=== * [[μικροκομματικός]] — (прид.) ситнопартиски (обично за интереси) * [[κομματάρχης]] — (им. м.) локален партиски моќник * [[κομματόσκυλο]] — (им. ср.) (пејоративно) „партиско куче“ / некој што слепо служи на партијата ==== Видете исто така ==== * [[κόπτω]] (сечам) * [[υποδιαστολή]] (децимална запирка) [[Категорија:Грчки|ΚΟΜΜΑ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΟΜΜΑ]] k2xigfmmhavnjflr5p5ztbk4zmiwz3b 0 11026 56106 2026-04-10T05:07:15Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''υποψήφιος''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ὑποψήφιος]] < [[υπό]] + [[ψήφος]] (гласачко камче). * Значењето за учесник на конкурс е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[candidat]]. * Значењето за некој што е... 56106 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''υποψήφιος''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ὑποψήφιος]] < [[υπό]] + [[ψήφος]] (гласачко камче). * Значењето за учесник на конкурс е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[candidat]]. * Значењето за некој што е во рана фаза на нешто е семантички заем од англискиот [[aspirant]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /i.poˈpsi.fi.os/ * Поделба по слогови: υ‐πο‐ψή‐φι‐ος ===Придавка=== '''υποψήφιος, -α, -ο''' #[[кандидат]] оној што се стреми кон некоја функција или титула преку гласање. #: '''Ο υποψήφιος βουλευτής επισκέφθηκε την πόλη μας.''' #: ''Кандидатот за пратеник го посети нашиот град.'' # [[кандидат]] (проширено) оној што е во рана фаза на нешто што планира или се надева да стане. #: '''Είναι σοβαρός υποψήφιος για τη θέση του διευθυντή.''' #: ''Тој е сериозен кандидат за позицијата директор.'' # [[кандидат]] (специфично) оној што учествува на конкурс или испит за да заземе некое место. #: '''Οι υποψήφιοι των πανελλαδικών εξετάσεων πρέπει να είναι προσεκτικοί.''' #: ''Кандидатите на државните испити треба да бидат внимателни.'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}|α}} ===Сродни зборови=== * [[υποψηφιότητα]] — (им. ж.) кандидатура * [[συνυποψήφιος]] — (им. м.) сокандидат * [[συνυποψηφιότητα]] — (им. ж.) заедничка кандидатура * [[ψήφος]] — (им. ж.) глас (на избори) * [[ψηφίζω]] — (гл.) гласам ==== Видете исто така ==== * [[εκλογές]] — (им. ж. мн.) избори [[Καтегоρία:Грчки|ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ]] [[Καтегоρία:Грчки придавки|ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ]] hweqkr7hopkgtd4bzv6anc3ls30wht2 56107 56106 2026-04-10T05:07:59Z Steborce 2506 56107 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''υποψήφιος''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ὑποψήφιος]] < [[υπό]] + [[ψήφος]] (гласачко камче). * Значењето за учесник на конкурс е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[candidat]]. * Значењето за некој што е во рана фаза на нешто е семантички заем од англискиот [[aspirant]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /i.poˈpsi.fi.os/ * Поделба по слогови: υ‐πο‐ψή‐φι‐ος ===Придавка=== '''υποψήφιος, -α, -ο''' #[[кандидат]] оној што се стреми кон некоја функција или титула преку гласање. #: '''Ο υποψήφιος βουλευτής επισκέφθηκε την πόλη μας.''' #: ''Кандидатот за пратеник го посети нашиот град.'' # [[кандидат]] (проширено) оној што е во рана фаза на нешто што планира или се надева да стане. #: '''Είναι σοβαρός υποψήφιος για τη θέση του διευθυντή.''' #: ''Тој е сериозен кандидат за позицијата директор.'' # [[кандидат]] (специфично) оној што учествува на конкурс или испит за да заземе некое место. #: '''Οι υποψήφιοι των πανελλαδικών εξετάσεων πρέπει να είναι προσεκτικοί.''' #: ''Кандидатите на државните испити треба да бидат внимателни.'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}|α}} ===Сродни зборови=== * [[υποψηφιότητα]] — (им. ж.) кандидатура * [[συνυποψήφιος]] — (им. м.) сокандидат * [[συνυποψηφιότητα]] — (им. ж.) заедничка кандидатура * [[ψήφος]] — (им. ж.) глас (на избори) * [[ψηφίζω]] — (гл.) гласам ==== Видете исто така ==== * [[εκλογές]] — (им. ж. мн.) избори [[Категорија:Грчки|ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ]] jt9nv9uafgfqm0l0jbm82ol0a1gkemk 0 11027 56108 2026-04-10T05:11:00Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''κίνημα''' < [[αρχαία ελληνική]] [[κίνημα]] < [[κινέω]] / [[κινῶ]] (движам). Значењето за политичко движење е [[μεταφραστικό δάνειο|преводно зајакнување]] од францускиот [[mouvement]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈci.ni.ma/ * Поделба по слогови: κί‐νη‐μ... 56108 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''κίνημα''' < [[αρχαία ελληνική]] [[κίνημα]] < [[κινέω]] / [[κινῶ]] (движам). Значењето за политичко движење е [[μεταφραστικό δάνειο|преводно зајакнување]] од францускиот [[mouvement]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈci.ni.ma/ * Поделба по слогови: κί‐νη‐μα ===Именка=== '''κίνημα''' именка од среден род (множина: [[κινήματα]]) # [[движење]] / [[преврат]] — револуционерна акција која со употреба на сила има за цел освојување на власта и контрола на политичките случувања. #: '''Το στρατιωτικό κίνημα του 1909 άλλαξε την πορεία της ελληνικής ιστορίας.''' #: ''Воениот преврат од 1909 година ја промени насоката на грчката историја.'' # [[движење]] — група граѓани со заеднички (радикални или пресвртни) цели и соодветни општествени интервенции. #: '''Το οικολογικό κίνημα κερδίζει συνεχώς έδαφος.''' #: ''Еколошкото движење постојано добива на значење.'' ===Деклинација=== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | [[Ονομαστική]] (Номинатив) || το [[κίνημα]] || τα [[κινήματα]] |- | [[Γενική]] (Генитив) || του [[κινήματος]] || των [[κινημάτων]] |- | [[Αιτιατική]] (Акузатив) || το [[κίνημα]] || τα [[κινήματα]] |- | [[Κλητική]] (Вокатив) || [[κίνημα]] || [[κινήματα]] |} ===Сродни зборови=== * [[κινηματίας]] — (им. м.) учесник во преврат / востаник * [[κινηματική]] — (им. ж.) кинематика (дел од физиката) * [[κινηματικός]] — (прид.) движечки / кој се однесува на движење или преврат * [[κινώ]] — (гл.) движам * [[κίνηση]] — (им. ж.) движење / сообраќај ===Сложени изрази=== * [[εργατικό κίνημα]] — (им. ср.) работничко движење * [[απελευθερωτικό κίνημα]] — (им. ср.) ослободително движење ==== Видете исто така ==== * [[επανάσταση]] — (им. ж.) револуција * [[πραξικόπημα]] — (им. ср.) државен удар [[Категорија:Грчки|ΚΙΝΗΜΑ]] [[Категорија:Грчки именки|ΚΙΝΗΜΑ]] kloev4zwlsgndad8s4lwl8lvp6j6t0x 0 11028 56109 2026-04-10T05:18:29Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''δήμαρχος''' < [[αρχαία ελληνική]] [[δήμαρχος]] < [[δῆμος]] (народ/општина) + [[ἄρχω]] (владеам). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈði.maɾ.xos/ * Поделба по слогови: δή‐μαρ‐χος ===Именка=== '''δήμαρχος''' именка од машки или женски род (множина [[δήμαρχοι]])... 56109 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''δήμαρχος''' < [[αρχαία ελληνική]] [[δήμαρχος]] < [[δῆμος]] (народ/општина) + [[ἄρχω]] (владеам). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈði.maɾ.xos/ * Поделба по слогови: δή‐μαρ‐χος ===Именка=== '''δήμαρχος''' именка од машки или женски род (множина [[δήμαρχοι]]) # [[градоначалник]] — избран локален функционер кој е на чело на една општина. #: '''Ο δήμαρχος της πόλης υποσχέθηκε ότι θα λυθεί το πρόβλημα με τις θέσεις στάθμευσης.''' #: ''Градоначалникот на градот вети дека ќе се реши проблемот со паркинг местата.'' # (античка Грција) водач на една дема (општина) во античка Атина. # (антички Рим) секој од двајцата функционери кои ги застапувале плебејците. ===Деклинација=== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина (м./ж.) !! Множина (м./ж.) |- | [[Номинатив]] || ο/η [[δήμαρχος]] || οι [[δήμαρχοι]] |- | [[Генитив]] || του/της [[δημάρχου]] ([[δήμαρχου]]) || των [[δημάρχων]] ([[δήμαρχων]]) |- | [[Акузатив]] || τον/τη [[δήμαρχο]] || τους/τις [[δημάρχους]] ([[δήμαρχους]]) |- | [[Вокатив]] || [[δήμαρχε]] || [[δήμαρχοι]] |} ===Изрази=== * [[από δήμαρχος κλητήρας]] — (буквално: од градоначалник во курир) за некој што ја изгубил високата позиција во хиерархијата и пропаднал/назадувал. * [[τα παράπονά σου στον δήμαρχο]] — (буквално: поплаките кај градоначалникот) #: 1. (директно) некој друг е надлежен за твојот проблем. #: 2. (иронично) никој нема да ги сослуша твоите поплаки (ниту јас). ===Сродни зборови=== * [[δημαρχείο]] — (им. ср.) општинска зграда (градоначалништво) * [[δημαρχικός]] — (прид.) градоначалнички / општински * [[δημαρχιλίκι]] — (им. ср.) (колоквијално) функцијата на градоначалникот * [[δημαρχίνα]] — (им. ж.) градоначалничка (народна форма) * [[αντιδήμαρχος]] — (им. м./ж.) заменик-градоначалник ==== Видете исто така ==== * [[δήμος]] — (им. м.) општина * [[δημοτικός]] — (прид.) општински [[Категорија:Грчки|ΔΗΜΑΡΧΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΗΜΑΡΧΟΣ]] 6wbpyhy4oazvsyrcj5vqyuzxhlm527r