Викиречник
mkwiktionary
https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
case-sensitive
Медиум
Специјална
Разговор
Корисник
Разговор со корисник
Викиречник
Разговор за Викиречник
Податотека
Разговор за податотека
МедијаВики
Разговор за МедијаВики
Предлошка
Разговор за предлошка
Помош
Разговор за помош
Категорија
Разговор за категорија
TimedText
TimedText talk
Модул
Разговор за модул
Event
Event talk
βία
0
11029
56110
2026-04-11T05:19:51Z
Steborce
2506
Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''βία''' < [[αρχαία ελληνική]] [[βία]] (сила, моќ, насилство). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈvi.a/ * Поделба по слогови: βί‐α ===Именка=== '''βία''' именка од женски род ( множина [[βίες]]) # [[насилство]] / [[сила]] — употреба на физичка сила со цел да се...
56110
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''βία''' < [[αρχαία ελληνική]] [[βία]] (сила, моќ, насилство).
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ˈvi.a/
* Поделба по слогови: βί‐α
===Именка===
'''βία''' именка од женски род ( множина [[βίες]])
# [[насилство]] / [[сила]] — употреба на физичка сила со цел да се повреди, присили или совлада некого.
#: '''Η αστυνομία χρησιμοποίησε βία για να διαλύσει τη συγκέντρωση.'''
#: ''Полицијата употреби сила за да го растури собирот.''
# [[принуда]] — притисок или закана што принудува некого да дејствува против својата волја.
#: '''Υπέγραψε το έγγραφο υπό την απειλή βίας.'''
#: ''Го потпиша документот под закана со принуда (насилство).''
# [[жестина]] / [[силина]] — голем интензитет на природна појава или чувство.
#: '''Η βία του ανέμου ξερίζωσε πολλά δέντρα.'''
#: ''Силината на ветерот искорна многу дрвја.''
===Деклинација===
Именка од женски род на -α.
{| class="wikitable"
! Падеж !! Еднина !! Множина
|-
| [[Номинатив]] || η [[βία]] || οι [[βίες]]
|-
| [[Генитив]] || της [[βίας]] || των [[βιών]]
|-
| [[Акузатив]] || τη(ν) [[βία]] || τις [[βίες]]
|-
| [[Вокатив]] || [[βία]] || [[βίες]]
|}
===Изрази===
* [[με τη βία]] — со сила / насила.
* [[ασκώ βία]] — вршам насилство.
* [[ενδοοικογενειακή βία]] — семејно насилство.
* [[τυφλή βία]] — слепо насилство (без очигледна цел или причина).
===Сродни зборови===
* [[βιάζω]] — (гл.) силувам / принудувам
* [[βιασμός]] — (им. м.) силување
* [[βιαστικός]] — (прид.) избрзан / итен (оној што се „силува“ да заврши брзо)
* [[βίαιος]] — (прид.) насилен / силен
* [[βιαιότητα]] — (им. ж.) насилност / суровост
* [[βιασύνη]] — (им. ж.) брзање / итност
===Сложени зборови===
* [[βιαιοπραγία]] — (им. ж.) насилничко дејство
* [[καταναγκασμός]] — (им. м.) принуда
==== Видете исто така ====
* [[δύναμη]] — (им. ж.) моќ / сила
* [[εξαναγκασμός]] — (им. м.) принудување
[[Категорија:Грчки|ΒΙΑ]]
[[Категорија:Грчки именки|ΒΙΑ]]
miqilnaf40ay8i73959yq2w1rxt4ikl
αφορώ
0
11030
56111
2026-04-11T05:26:15Z
Steborce
2506
Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''αφορώ''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἀφορῶ]], стегната форма од [[ἀφοράω]] (го тргам погледот од други работи и го насочувам само кон една) < [[από]] ([[αφ-]]) + [[οράω]] / [[ορώ]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /a.foˈɾo/ * Поделба по слогов...
56111
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''αφορώ''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἀφορῶ]], стегната форма од [[ἀφοράω]] (го тргам погледот од други работи и го насочувам само кон една) < [[από]] ([[αφ-]]) + [[οράω]] / [[ορώ]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /a.foˈɾo/
* Поделба по слогови: α‐φο‐ρώ
===Глагол===
'''αφορώ''' • (afóro) (минато несвршено: [[αφορούσα]])
(се користи само во сегашно време и минато несвршено; најчесто во трето лице; [[ελλειπτικό ρήμα|непотполн глагол]] без пасивна форма)
# [[се однесува на]] / [[се поврзува со]] / [[засега]].
#: '''Η χρηματοδότηση δεν αφορά σε αγορά μεταφορικών μέσων.'''
#: ''Финансирањето не се однесува на купување превозни средства.''
#: '''Η συγκεκριμένη διάταξη δεν αφορά μόνο τους ασφαλισμένους αλλά το σύνολο των συνταξιούχων.'''
#: ''Конкретната одредба не ги засега само осигурениците, туку сите пензионери.''
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=4 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">αφορώ</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[αφορά]] / [[αφορούν]] || се однесува / се однесуваат
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[αφορούσε]] / [[αφορούσαν]] || се однесуваше / се однесуваа
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα αφορά]] || ќе се однесува
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να αφορά]] || да се однесува
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να αφορήσει]]* || да се однесува (ретко)
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[αφορώντας]] || однесувајќи се
|-
| Απαρέμφατο || Инфинитив (аористна основа) || [[αφορήσει]] || —
|}
===Забелешки за синтаксиса===
Глаголот се конструира на два начини:
* '''αφορά + акузатив''' (директен објект):
*: ''Δεν αφορά εσένα, αφορά την αδερφή σου.'' (Не те засега тебе, ја засега сестра ти.)
* '''αφορά + σε + акузатив''' (поучен/архаичен стил, својствен за катаревуса):
*: ''Το ζήτημα αφορά σε τεχνικά προβλήματα.'' (Прашањето се однесува на технички проблеми.)
===Изрази===
* [[όσον αφορά]] — што се однесува до... / во врска со...
===Сродни зборови===
* [[αφορμή]] — (им. ж.) повод / изговор
* [[συναφής]] — (прид.) сроден / поврзан
* [[συνάφεια]] — (им. ж.) поврзаност / контекст
==== Видете исто така ====
* [[αναφέρομαι]] — (гл.) се однесувам / се повикувам на
* [[σχετίζομαι]] — (гл.) се поврзувам / имам врска
[[Категорија:Грчки|ΑΦΟΡΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΑΦΟΡΩ]]
cy6k21q64vkdyy5x6gpgxa3n13yt5sl
56112
56111
2026-04-11T05:30:35Z
Steborce
2506
56112
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''αφορώ''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἀφορῶ]], стегната форма од [[ἀφοράω]] (го тргам погледот од други работи и го насочувам само кон една) < [[από]] ([[αφ-]]) + [[οράω]] / [[ορώ]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /a.foˈɾo/
* Поделба по слогови: α‐φο‐ρώ
===Глагол===
'''αφορώ''' • (afóro) (минато несвршено: [[αφορούσα]])
(се користи само во сегашно време и минато несвршено; и само во трето лице; [[ελλειπτικό ρήμα|непотполн глагол]]
# [[се однесува на]] / [[се поврзува со]] / [[засега]].
#: '''Η χρηματοδότηση δεν αφορά σε αγορά μεταφορικών μέσων.'''
#: ''Финансирањето не се однесува на купување превозни средства.''
#: '''Η συγκεκριμένη διάταξη δεν αφορά μόνο τους ασφαλισμένους αλλά το σύνολο των συνταξιούχων.'''
#: ''Конкретната одредба не ги засега само осигурениците, туку сите пензионери.''
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=4 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">αφορώ</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[αφορά]] / [[αφορούν]] || се однесува / се однесуваат
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[αφορούσε]] / [[αφορούσαν]] || се однесуваше / се однесуваа
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα αφορά]] || ќе се однесува
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να αφορά]] || да се однесува
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να αφορήσει]]* || да се однесува (ретко)
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[αφορώντας]] || однесувајќи се
|-
| Απαρέμφατο || Инфинитив (аористна основа) || [[αφορήσει]] || —
|}
===Забелешки за синтаксиса===
Глаголот се конструира на два начини:
* '''αφορά + акузатив''' (директен објект):
*: ''Δεν αφορά εσένα, αφορά την αδερφή σου.'' (Не те засега тебе, ја засега сестра ти.)
* '''αφορά + σε + акузатив''' (поучен/архаичен стил, својствен за катаревуса):
*: ''Το ζήτημα αφορά σε τεχνικά προβλήματα.'' (Прашањето се однесува на технички проблеми.)
===Изрази===
* [[όσον αφορά]] — што се однесува до... / во врска со...
===Сродни зборови===
* [[αφορμή]] — (им. ж.) повод / изговор
* [[συναφής]] — (прид.) сроден / поврзан
* [[συνάφεια]] — (им. ж.) поврзаност / контекст
==== Видете исто така ====
* [[αναφέρομαι]] — (гл.) се однесувам / се повикувам на
* [[σχετίζομαι]] — (гл.) се поврзувам / имам врска
[[Категорија:Грчки|ΑΦΟΡΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΑΦΟΡΩ]]
18x3f77fq7dzo7r7dh3ogzdqr5s2le3
επιβάλλομαι
0
11031
56113
2026-04-11T05:34:39Z
Steborce
2506
Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''επιβάλλομαι''' < [[επιβάλλω]] + [[-μαι]] (пасивна наставка). Етимолошки доаѓа од [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] < [[ἐπί]] + [[βάλλω]] (фрлам/ставам врз некого нешто). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo.me/ * Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λο‐μαι =...
56113
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''επιβάλλομαι''' < [[επιβάλλω]] + [[-μαι]] (пасивна наставка). Етимолошки доаѓа од [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] < [[ἐπί]] + [[βάλλω]] (фрлам/ставам врз некого нешто).
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo.me/
* Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λο‐μαι
===Глагол===
'''επιβάλλομαι''' • (epivállomai) (аорист: [[επιβλήθηκα]], прт: [[επιβαλλόμουν]])
# [[се наметнувам]] — со својот авторитет, личност или присуство добивам почит или контрола врз другите.
#: '''Ο νέος προπονητής κατάφερε αμέσως να επιβληθεί στους παίκτες.'''
#: ''Новиот тренер успеа веднаш да им се наметне на играчите.''
# [[се налага]] / [[потребно е]] — (често во 3. лице еднина) нешто е неопходно или задолжително поради околностите.
#: '''Επιβάλλεται να παρθούν άμεσα μέτρα για την οικονομία.'''
#: ''Се налага (потребно е) да се преземат итни мерки за економијата.''
# [[се изрекува]] / [[се наметнува]] (за казна) — бива официјално одредено како санкција.
#: '''Του επιβλήθηκε πρόστιμο χιλίων ευρώ.'''
#: ''Му беше изречена (наметната) казна од илјада евра.''
===Табела со форми на глаголот===
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=4 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">επιβάλλομαι</span>
|-
! Време !! !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / се наложи
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Зависна форма (несврш.) || [[να επιβάλλομαι]] || да се наметнувам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (сврш.) || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи
|-
| Παρακείμενος || Перфект || [[έχω επιβληθεί]] || се имам наметнато
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен
|}
===Сродни зборови===
* [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување
* [[επιβλητικός]] — (прид.) импозантен / величествен (оној што „се наметнува“ со изгледот)
* [[επιβάλλω]] — (гл.) наметнувам / налагам
* [[επίβλημα]] — (им. ср.) покривка / облога
==== Видете исто така ====
* [[αναγκαιότητα]] — (им. ж.) неопходност
* [[πρόστιμο]] — (им. ср.) парична казна
[[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΑΙ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΑΙ]]
j6kbxznowjujjussdmqr422cnwor7nv
56115
56113
2026-04-11T05:48:26Z
Steborce
2506
56115
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''επιβάλλομαι''' < [[επιβάλλω]] + [[-μαι]] (пасивна наставка). Етимолошки доаѓа од [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] < [[ἐπί]] + [[βάλλω]] (фрлам/ставам врз некого нешто).
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo.me/
* Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λο‐μαι
===Глагол===
'''επιβάλλομαι''' • (epivállomai) (аорист: [[επιβλήθηκα]], прт: [[επιβαλλόμουν]])
# [[се наметнувам]] — со својот авторитет, личност или присуство добивам почит или контрола врз другите.
#: '''Ο νέος προπονητής κατάφερε αμέσως να επιβληθεί στους παίκτες.'''
#: ''Новиот тренер успеа веднаш да им се наметне на играчите.''
# [[се налага]] / [[потребно е]] — (често во 3. лице еднина) нешто е неопходно или задолжително поради околностите.
#: '''Επιβάλλεται να παρθούν άμεσα μέτρα για την οικονομία.'''
#: ''Се налага (потребно е) да се преземат итни мерки за економијата.''
# [[се изрекува]] / [[се наметнува]] (за казна) — бива официјално одредено како санкција.
#: '''Του επιβλήθηκε πρόστιμο χιλίων ευρώ.'''
#: ''Му беше изречена (наметната) казна од илјада евра.''
'''Напомена:''' [[επιβάλλομαι]] најчесто се користи во контекст на авторитет и неопходност, додека активната форма [[επιβάλλω]] најчесто се врзува наметнати работи со сила закони, казни, даноци и сл.
===Табела со форми на глаголот===
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=4 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">επιβάλλομαι</span>
|-
! Време !! !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / се наложи
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Зависна форма (несврш.) || [[να επιβάλλομαι]] || да се наметнувам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (сврш.) || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи
|-
| Παρακείμενος || Перфект || [[έχω επιβληθεί]] || се имам наметнато
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен
|}
===Сродни зборови===
* [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување
* [[επιβλητικός]] — (прид.) импозантен / величествен (оној што „се наметнува“ со изгледот)
* [[επιβάλλω]] — (гл.) наметнувам / налагам
* [[επίβλημα]] — (им. ср.) покривка / облога
==== Видете исто така ====
* [[αναγκαιότητα]] — (им. ж.) неопходност
* [[πρόστιμο]] — (им. ср.) парична казна
[[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΑΙ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΑΙ]]
limdlzqxvoo0pje6smlh4zn0nhp0wi1
επιβάλλω
0
11032
56114
2026-04-11T05:39:01Z
Steborce
2506
Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''επιβάλλω''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] (фрлам одозгора) < [[ἐπί]] + [[βάλλω]]. Значењето е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот збор [[imposer]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo/ * Поделба по слогови...
56114
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''επιβάλλω''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] (фрлам одозгора) < [[ἐπί]] + [[βάλλω]]. Значењето е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот збор [[imposer]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo/
* Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λω
===Глагол===
'''επιβάλλω''' • (epivállo) (минато несвршено: [[επέβαλλα]], аорист: [[επέβαλα]], идно свршено: [[θα επιβάλω]], пасив: [[επιβάλλομαι]], перфектен причест: [[επιβεβλημένος]])
# [[наметнувам]] / [[принудувам]] — остварувам нешто со употреба на сила или позиција на моќ; принудувам некого да дејствува според моите желби.
#: '''Οι αστυνομικές αρχές επιβάλλουν τον νόμο.''' (Полициските органи го наметнуваат/спроведуваат законот.)
#: '''Τον σεβασμό δεν τον επιβάλλεις, τον κερδίζεις.''' (Почитта не ја наметнуваш, туку ја заслужуваш.)
# [[воведувам]] / [[одредувам]] — официјално воспоставувам нешто што претставува товар или обврска (данок, казна, санкција).
#: '''Η κυβέρνηση επέβαλε νέους φόρους.''' (Владата воведе нови даноци.)
# [[налагам]] — принудувам некого да го направи она што е неопходно.
#: '''Η λογική επιβάλλει να κάνεις μια υποχώρηση.''' (Логиката налага да направиш отстапка.)
# (безлично: '''επιβάλλεται''') — [[мора]] / [[неопходно е]].
#: '''Γιατί επιβάλλεται να ανοίξει το ζήτημα;''' (Зошто е неопходно да се отвори прашањето?)
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">επιβάλλω и επιβάλλομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλω]] || наметнувам || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επέβαλλα]] || наметнував || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επέβαλα]] || наметнав || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / беше наметнато
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα επιβάλλω]] || ќе наметнувам || [[θα επιβάλλομαι]] || ќе се налага
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα επιβάλω]] || ќе наметнам || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω επιβάλει]] || ќе имам наметнато || [[θα έχω επιβληθεί]] || ќе биде веќе наметнато
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα επιβάλει]] || имав наметнато || [[είχα επιβληθεί]] || беше веќе наметнато
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να επιβάλλω]] || да наметнувам || [[να επιβάλλομαι]] || да се налага
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να επιβάλω]] || да наметнам || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω επιβάλει]] || да имам наметнато || [[να έχω επιβληθεί]] || да е веќе наметнато
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[επιβάλλετε]] || наметнувајте! || — || —
|-
| Αόριστος Προσταкτικής || Императив (свршен вид) || [[επίβαλε]] || наметни! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[επιβάλλοντας]] || наметнувајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма (аористна основа) || [[επιβάλει]] || — || [[επιβληθεί]] || —
|}
===Сродни зборови===
* [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување
* [[επιбλητικός]] — (прид.) импозантен
* [[επιбλητικότητα]] — (им. ж.) величественост
* [[επιβάλλον]] — (им. ср.) (застарено) влијание / околина
==== Видете исто така ====
* [[βάλλω]] — (гл.) фрлам / погодувам
* [[αναγκάζω]] — (гл.) принудувам
* [[θεσμοθετώ]] — (гл.) воспоставувам / озаконувам
[[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]]
apt6ib5dzx46o5wrcew6ljc6taq07bw
56116
56114
2026-04-11T05:48:54Z
Steborce
2506
56116
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''επιβάλλω''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] (фрлам одозгора) < [[ἐπί]] + [[βάλλω]]. Значењето е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот збор [[imposer]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo/
* Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λω
===Глагол===
'''επιβάλλω''' • (epivállo) (минато несвршено: [[επέβαλλα]], аорист: [[επέβαλα]], идно свршено: [[θα επιβάλω]], пасив: [[επιβάλλομαι]], перфектен причест: [[επιβεβλημένος]])
# [[наметнувам]] / [[принудувам]] — остварувам нешто со употреба на сила или позиција на моќ; принудувам некого да дејствува според моите желби.
#: '''Οι αστυνομικές αρχές επιβάλλουν τον νόμο.''' (Полициските органи го наметнуваат/спроведуваат законот.)
#: '''Τον σεβασμό δεν τον επιβάλλεις, τον κερδίζεις.''' (Почитта не ја наметнуваш, туку ја заслужуваш.)
# [[воведувам]] / [[одредувам]] — официјално воспоставувам нешто што претставува товар или обврска (данок, казна, санкција).
#: '''Η κυβέρνηση επέβαλε νέους φόρους.''' (Владата воведе нови даноци.)
# [[налагам]] — принудувам некого да го направи она што е неопходно.
#: '''Η λογική επιβάλλει να κάνεις μια υποχώρηση.''' (Логиката налага да направиш отстапка.)
# (безлично: '''επιβάλλεται''') — [[мора]] / [[неопходно е]].
#: '''Γιατί επιβάλλεται να ανοίξει το ζήτημα;''' (Зошто е неопходно да се отвори прашањето?)
'''Напомена:''' [[επιβάλλομαι]] најчесто се користи во контекст на авторитет и неопходност, додека активната форма [[επιβάλλω]] најчесто се врзува наметнати работи со сила закони, казни, даноци и сл.
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">επιβάλλω и επιβάλλομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλω]] || наметнувам || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επέβαλλα]] || наметнував || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επέβαλα]] || наметнав || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / беше наметнато
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα επιβάλλω]] || ќе наметнувам || [[θα επιβάλλομαι]] || ќе се налага
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα επιβάλω]] || ќе наметнам || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω επιβάλει]] || ќе имам наметнато || [[θα έχω επιβληθεί]] || ќе биде веќе наметнато
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα επιβάλει]] || имав наметнато || [[είχα επιβληθεί]] || беше веќе наметнато
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να επιβάλλω]] || да наметнувам || [[να επιβάλλομαι]] || да се налага
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να επιβάλω]] || да наметнам || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω επιβάλει]] || да имам наметнато || [[να έχω επιβληθεί]] || да е веќе наметнато
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[επιβάλλετε]] || наметнувајте! || — || —
|-
| Αόριστος Προσταкτικής || Императив (свршен вид) || [[επίβαλε]] || наметни! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[επιβάλλοντας]] || наметнувајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма (аористна основа) || [[επιβάλει]] || — || [[επιβληθεί]] || —
|}
===Сродни зборови===
* [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување
* [[επιбλητικός]] — (прид.) импозантен
* [[επιбλητικότητα]] — (им. ж.) величественост
* [[επιβάλλον]] — (им. ср.) (застарено) влијание / околина
==== Видете исто така ====
* [[βάλλω]] — (гл.) фрлам / погодувам
* [[αναγκάζω]] — (гл.) принудувам
* [[θεσμοθετώ]] — (гл.) воспоставувам / озаконувам
[[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]]
00h48xjps5ho0u1q9vudnlizz8jhdw7
56117
56116
2026-04-11T05:49:16Z
Steborce
2506
56117
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''επιβάλλω''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] (фрлам одозгора) < [[ἐπί]] + [[βάλλω]]. Значењето е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот збор [[imposer]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo/
* Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λω
===Глагол===
'''επιβάλλω''' • (epivállo) (минато несвршено: [[επέβαλλα]], аорист: [[επέβαλα]], идно свршено: [[θα επιβάλω]], пасив: [[επιβάλλομαι]], перфектен причест: [[επιβεβλημένος]])
# [[наметнувам]] / [[принудувам]] — остварувам нешто со употреба на сила или позиција на моќ; принудувам некого да дејствува според моите желби.
#: '''Οι αστυνομικές αρχές επιβάλλουν τον νόμο.''' (Полициските органи го наметнуваат/спроведуваат законот.)
#: '''Τον σεβασμό δεν τον επιβάλλεις, τον κερδίζεις.''' (Почитта не ја наметнуваш, туку ја заслужуваш.)
# [[воведувам]] / [[одредувам]] — официјално воспоставувам нешто што претставува товар или обврска (данок, казна, санкција).
#: '''Η κυβέρνηση επέβαλε νέους φόρους.''' (Владата воведе нови даноци.)
# [[налагам]] — принудувам некого да го направи она што е неопходно.
#: '''Η λογική επιβάλλει να κάνεις μια υποχώρηση.''' (Логиката налага да направиш отстапка.)
# (безлично: '''επιβάλλεται''') — [[мора]] / [[неопходно е]].
#: '''Γιατί επιβάλλεται να ανοίξει το ζήτημα;''' (Зошто е неопходно да се отвори прашањето?)
'''Напомена:''' [[επιβάλλομαι]] најчесто се користи во контекст на авторитет и неопходност, додека активната форма [[επιβάλλω]] најчесто се врзува наметнати работи со сила закони, казни, даноци и сл.
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">επιβάλλω и επιβάλλομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλω]] || наметнувам || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επέβαλλα]] || наметнував || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επέβαλα]] || наметнав || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / беше наметнато
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα επιβάλλω]] || ќе наметнувам || [[θα επιβάλλομαι]] || ќе се налага
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα επιβάλω]] || ќе наметнам || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω επιβάλει]] || ќе имам наметнато || [[θα έχω επιβληθεί]] || ќе биде веќе наметнато
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα επιβάλει]] || имав наметнато || [[είχα επιβληθεί]] || беше веќе наметнато
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να επιβάλλω]] || да наметнувам || [[να επιβάλλομαι]] || да се налага
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να επιβάλω]] || да наметнам || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω επιβάλει]] || да имам наметнато || [[να έχω επιβληθεί]] || да е веќе наметнато
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[επιβάλλετε]] || наметнувајте! || — || —
|-
| Αόριστος Προσταкτικής || Императив (свршен вид) || [[επίβαλε]] || наметни! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[επιβάλλοντας]] || наметнувајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма (аористна основа) || [[επιβάλει]] || — || [[επιβληθεί]] || —
|}
===Сродни зборови===
* [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување
* [[επιбλητικός]] — (прид.) импозантен
* [[επιбλητικότητα]] — (им. ж.) величественост
* [[επιβάλλον]] — (им. ср.) (застарено) влијание / околина
==== Видете исто така ====
* [[βάλλω]] — (гл.) фрлам / погодувам
* [[αναγκάζω]] — (гл.) принудувам
* [[θεσμοθετώ]] — (гл.) воспоставувам / озаконувам
[[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]]
pwqaqn78y2f9cgs6c8iz6yxfdrtkd16
εκδίδω
0
11033
56118
2026-04-11T05:55:27Z
Steborce
2506
Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам). * (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]]. * (за документи) < семантички заем од францускит...
56118
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
===Глагол===
'''εκδίδω''' • (ekdído) (прт: [[εξέδιδα]], аор: [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]], пасив: [[εκδίδομαι]])
# [[издавам]] / [[печатам]] — печатам нешто и го пуштам во циркулација во кој било формат (книга, весник, дигитално).
#: (специфично) вршам редакција или корекции на постар документ кој повторно се издава.
# [[издавам]] (наредба/пресуда) — објавувам официјална одлука или декрет.
# [[екстрадирам]] (правен термин) — апсам лице и го предавам на полицијата во неговата земја.
# [[издавам]] (документ) — составувам официјален документ (пасош, потврда) и го предавам на барателот.
# [[подведувам]] — принудувам некоја личност на проституција.
#: ≈ [[синоними]]: [[εκπορνεύω]]
=== Табела со форми на глаголот ===
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">εκδίδω и εκδίδομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[εκδίδω]] || издавам || [[εκδίδομαι]] || се издавам / бивам издаден
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[εξέδιδα]] || издавав || [[εκδιδόμουν]] || се издавав
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]] || издадов || [[εκδόθηκα]] / [[εξεδόθην]] || бев издаден
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршено) || [[θα εκδίδω]] || ќе издавам || [[θα εκδίδομαι]] || ќе бидам издаван
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршено) || [[θα εκδώσω]] || ќе издадам || [[θα εκδοθώ]] || ќе бидам издаден
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω εκδώσει]] || ќе имам издадено || [[θα έχω εκδοθεί]] || ќе бидам веќе издаден
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα εκδώσει]] || имав издадено || [[είχα εκδοθεί]] || бев веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να εκδίδω]] || да издавам || [[να εκδίδομαι]] || да се издавам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршено) || [[να εκδώσω]] || да издадам || [[να εκδοθώ]] || да бидам издаден
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω εκδώσει]] || да имам издадено || [[να έχω εκδοθεί]] || да сум веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршено) || [[έκδιδε]] || издавај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршено) || [[έκδωσε]] || издај! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[εκδίδοντας]] || издавајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[εκδομένος]] / [[εκδεδομένος]] || издаден
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма || [[εκδώσει]] || — || [[εκδοθεί]] || —
|}
===Изрази===
* [[της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα]] — (архаичен, хумористичен израз) означува голема мешаница, хаос или ситуација каде што ништо не се разбира.
===Сродни зборови===
* [[έκδοση]] — (им. ж.) издание / верзија
* [[εκδότης]] — (им. м.) издавач
* [[εκδοτικός]] — (прид.) издавачки
* [[εκδίδομαι]] — (пасив) се занимавам со проституција (се „издавам“ себеси)
* [[εκδίδων]] / [[εκδίδουσα]] — оној што издава
* [[εκδοθείς]] — она што е издадено
==== Видете исто така ====
* [[δημοσιεύω]] — објавувам
* [[κυκλοφορώ]] — циркулирам / пуштам во оптек
[[Καтегорија:Грчки|ΕΚΔΙΔΩ]]
[[Καтегорија:Грчки глаголи|ΕΚΔΙΔΩ]]
2gt8s93a0nubg8ko5z1pw3sktk40917
56119
56118
2026-04-11T05:58:03Z
Steborce
2506
56119
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
Во право си, за квалитетен речнички запис секоја дефиниција мора да биде поткрепена со пример. Ги интегрирав примерите од грчкиот извор и додадов нови каде што беше потребно за да се покријат сите нијанси.
Еве ја целосната страница со примери за секое значење:
Code snippet
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
===Глагол===
'''εκδίδω''' • (ekdído) (прт: [[εξέδιδα]], аор: [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]], пасив: [[εκδίδομαι]])
# [[издавам]] / [[печатам]] — печатам нешто и го пуштам во циркулација.
#: '''Ο εκδοτικός οίκος θα εκδώσει το νέο του βιβλίο την άνοιξη.'''
#: ''Издавачката куќа ќе ја издаде неговата нова книга на пролет.''
# [[издавам]] / [[редактирам]] — вршам стручна подготовка или корекции на документ за повторно објавување.
#: '''Πολλοί φιλόλογοι εργάστηκαν για να εκδώσουν ξανά τα χειρόγραφα του ποιητή.'''
#: ''Многу филолози работеа за повторно да ги издадат (редактираат) ракописите на поетот.''
# [[издавам]] (наредба/пресуда) — објавувам официјална одлука.
#: '''Το δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του.'''
#: ''Судот издаде налог за негово апсење.''
# [[екстрадирам]] (правен термин) — предавам обвинето лице на друга земја.
#: '''Η κυβέρνηση αποφάσισε να εκδώσει τον καταζητούμενο στη χώρα του.'''
#: ''Владата одлучи да го екстрадира бараното лице во неговата земја.''
# [[издавам]] (документ) — составувам и предавам официјален документ.
#: '''Το υπουργείο εκδίδει νέες ταυτότητες από τον επόμενο μήνα.'''
#: ''Министерството издава нови лични карти од следниот месец.''
# [[подведувам]] — принудувам некого на проституција.
#: '''Συνελήφθησαν δύο άτομα που εξέδιδαν νεαρές γυναίκες.'''
#: ''Уапсени се две лица кои подведувале млади жени.''
=== Табела со форми на глаголот ===
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">εκδίδω и εκδίδομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[εκδίδω]] || издавам || [[εκδίδομαι]] || се издавам / бивам издаден
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[εξέδιδα]] || издавав || [[εκδιδόμουν]] || се издавав
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]] || издадов || [[εκδόθηκα]] / [[εξεδόθην]] || бев издаден
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршено) || [[θα εκδίδω]] || ќе издавам || [[θα εκδίδομαι]] || ќе бидам издаван
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршено) || [[θα εκδώσω]] || ќе издадам || [[θα εκδοθώ]] || ќе бидам издаден
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω εκδώσει]] || ќе имам издадено || [[θα έχω εκδοθεί]] || ќе бидам веќе издаден
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα εκδώσει]] || имав издадено || [[είχα εκδοθεί]] || бев веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να εκδίδω]] || да издавам || [[να εκδίδομαι]] || да се издавам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршено) || [[να εκδώσω]] || да издадам || [[να εκδοθώ]] || да бидам издаден
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω εκδώσει]] || да имам издадено || [[να έχω εκδοθεί]] || да сум веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршено) || [[έκδιδε]] || издавај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршено) || [[έκδωσε]] || издај! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[εκδίδοντας]] || издавајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[εκδομένος]] / [[εκδεδομένος]] || издаден
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма || [[εκδώσει]] || — || [[εκδοθεί]] || —
|}
===Синоними===
*[[εκπορνεύω]] - присилувам, подведува
===Изрази===
* [[της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα]] — (архаичен, хумористичен израз) означува голема мешаница, хаос или ситуација каде што ништо не се разбира.
===Сродни зборови===
* [[έκδοση]] — (им. ж.) издание / верзија
* [[εκδότης]] — (им. м.) издавач
* [[εκδοτικός]] — (прид.) издавачки
* [[εκδίδομαι]] — (пасив) се занимавам со проституција (се „издавам“ себеси)
* [[εκδίδων]] / [[εκδίδουσα]] — оној што издава
* [[εκδοθείς]] — она што е издадено
==== Видете исто така ====
* [[δημοσιεύω]] — објавувам
* [[κυκλοφορώ]] — циркулирам / пуштам во оптек
[[Καтегорија:Грчки|ΕΚΔΙΔΩ]]
[[Καтегорија:Грчки глаголи|ΕΚΔΙΔΩ]]
nkakuuc057ttcg2ybh8wxc6lwkkqapi
56120
56119
2026-04-11T05:58:53Z
Steborce
2506
56120
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
Во право си, за квалитетен речнички запис секоја дефиниција мора да биде поткрепена со пример. Ги интегрирав примерите од грчкиот извор и додадов нови каде што беше потребно за да се покријат сите нијанси.
Еве ја целосната страница со примери за секое значење:
Code snippet
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
===Глагол===
'''εκδίδω''' • (ekdído) (прт: [[εξέδιδα]], аор: [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]], пасив: [[εκδίδομαι]])
# [[издавам]] / [[печатам]] — печатам нешто и го пуштам во циркулација.
#: '''Ο εκδοτικός οίκος θα εκδώσει το νέο του βιβλίο την άνοιξη.'''
#: ''Издавачката куќа ќе ја издаде неговата нова книга на пролет.''
# [[издавам]] / [[редактирам]] — вршам стручна подготовка или корекции на документ за повторно објавување.
#: '''Πολλοί φιλόλογοι εργάστηκαν για να εκδώσουν ξανά τα χειρόγραφα του ποιητή.'''
#: ''Многу филолози работеа за повторно да ги издадат (редактираат) ракописите на поетот.''
# [[издавам]] (наредба/пресуда) — објавувам официјална одлука.
#: '''Το δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του.'''
#: ''Судот издаде налог за негово апсење.''
# [[екстрадирам]] (правен термин) — предавам обвинето лице на друга земја.
#: '''Η κυβέρνηση αποφάσισε να εκδώσει τον καταζητούμενο στη χώρα του.'''
#: ''Владата одлучи да го екстрадира бараното лице во неговата земја.''
# [[издавам]] (документ) — составувам и предавам официјален документ.
#: '''Το υπουργείο εκδίδει νέες ταυτότητες από τον επόμενο μήνα.'''
#: ''Министерството издава нови лични карти од следниот месец.''
# [[подведувам]] — принудувам некого на проституција.
#: '''Συνελήφθησαν δύο άτομα που εξέδιδαν νεαρές γυναίκες.'''
#: ''Уапсени се две лица кои подведувале млади жени.''
=== Табела со форми на глаголот ===
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">εκδίδω и εκδίδομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[εκδίδω]] || издавам || [[εκδίδομαι]] || се издавам / бивам издаден
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[εξέδιδα]] || издавав || [[εκδιδόμουν]] || се издавав
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]] || издадов || [[εκδόθηκα]] / [[εξεδόθην]] || бев издаден
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршено) || [[θα εκδίδω]] || ќе издавам || [[θα εκδίδομαι]] || ќе бидам издаван
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршено) || [[θα εκδώσω]] || ќе издадам || [[θα εκδοθώ]] || ќе бидам издаден
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω εκδώσει]] || ќе имам издадено || [[θα έχω εκδοθεί]] || ќе бидам веќе издаден
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα εκδώσει]] || имав издадено || [[είχα εκδοθεί]] || бев веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να εκδίδω]] || да издавам || [[να εκδίδομαι]] || да се издавам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршено) || [[να εκδώσω]] || да издадам || [[να εκδοθώ]] || да бидам издаден
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω εκδώσει]] || да имам издадено || [[να έχω εκδοθεί]] || да сум веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршено) || [[έκδιδε]] || издавај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршено) || [[έκδωσε]] || издај! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[εκδίδοντας]] || издавајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[εκδομένος]] / [[εκδεδομένος]] || издаден
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма || [[εκδώσει]] || — || [[εκδοθεί]] || —
|}
===Синоними===
*[[εκπορνεύω]] - присилувам, подведува
===Изрази===
* [[της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα]] — (архаичен, хумористичен израз) означува голема мешаница, хаос или ситуација каде што ништо не се разбира.
===Сродни зборови===
* [[έκδοση]] — (им. ж.) издание / верзија
* [[εκδότης]] — (им. м.) издавач
* [[εκδοτικός]] — (прид.) издавачки
* [[εκδίδομαι]] — (пасив) се занимавам со проституција (се „издавам“ себеси)
* [[εκδίδων]] / [[εκδίδουσα]] — оној што издава
* [[εκδοθείς]] — она што е издадено
==== Видете исто така ====
* [[δημοσιεύω]] — објавувам
* [[κυκλοφορώ]] — циркулирам / пуштам во оптек
[[Κатегорија:Грчки|ΕΚΔΙΔΩ]]
[[Κатегорија:Грчки глаголи|ΕΚΔΙΔΩ]]
5lm9uqftuts72qhw57et8mtlcqnyewg
56121
56120
2026-04-11T05:59:57Z
Steborce
2506
56121
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
Во право си, за квалитетен речнички запис секоја дефиниција мора да биде поткрепена со пример. Ги интегрирав примерите од грчкиот извор и додадов нови каде што беше потребно за да се покријат сите нијанси.
Еве ја целосната страница со примери за секое значење:
Code snippet
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
===Глагол===
'''εκδίδω''' • (ekdído) (прт: [[εξέδιδα]], аор: [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]], пасив: [[εκδίδομαι]])
# [[издавам]] / [[печатам]] — печатам нешто и го пуштам во циркулација.
#: '''Ο εκδοτικός οίκος θα εκδώσει το νέο του βιβλίο την άνοιξη.'''
#: ''Издавачката куќа ќе ја издаде неговата нова книга на пролет.''
# [[издавам]] / [[редактирам]] — вршам стручна подготовка или корекции на документ за повторно објавување.
#: '''Πολλοί φιλόλογοι εργάστηκαν για να εκδώσουν ξανά τα χειρόγραφα του ποιητή.'''
#: ''Многу филолози работеа за повторно да ги издадат (редактираат) ракописите на поетот.''
# [[издавам]] (наредба/пресуда) — објавувам официјална одлука.
#: '''Το δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του.'''
#: ''Судот издаде налог за негово апсење.''
# [[екстрадирам]] (правен термин) — предавам обвинето лице на друга земја.
#: '''Η κυβέρνηση αποφάσισε να εκδώσει τον καταζητούμενο στη χώρα του.'''
#: ''Владата одлучи да го екстрадира бараното лице во неговата земја.''
# [[издавам]] (документ) — составувам и предавам официјален документ.
#: '''Το υπουργείο εκδίδει νέες ταυτότητες από τον επόμενο μήνα.'''
#: ''Министерството издава нови лични карти од следниот месец.''
# [[подведувам]] — принудувам некого на проституција.
#: '''Συνελήφθησαν δύο άτομα που εξέδιδαν νεαρές γυναίκες.'''
#: ''Уапсени се две лица кои подведувале млади жени.''
=== Табела со форми на глаголот ===
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">εκδίδω и εκδίδομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[εκδίδω]] || издавам || [[εκδίδομαι]] || се издавам / бивам издаден
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[εξέδιδα]] || издавав || [[εκδιδόμουν]] || се издавав
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]] || издадов || [[εκδόθηκα]] / [[εξεδόθην]] || бев издаден
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршено) || [[θα εκδίδω]] || ќе издавам || [[θα εκδίδομαι]] || ќе бидам издаван
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршено) || [[θα εκδώσω]] || ќе издадам || [[θα εκδοθώ]] || ќе бидам издаден
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω εκδώσει]] || ќе имам издадено || [[θα έχω εκδοθεί]] || ќе бидам веќе издаден
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα εκδώσει]] || имав издадено || [[είχα εκδοθεί]] || бев веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να εκδίδω]] || да издавам || [[να εκδίδομαι]] || да се издавам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршено) || [[να εκδώσω]] || да издадам || [[να εκδοθώ]] || да бидам издаден
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω εκδώσει]] || да имам издадено || [[να έχω εκδοθεί]] || да сум веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршено) || [[έκδιδε]] || издавај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршено) || [[έκδωσε]] || издај! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[εκδίδοντας]] || издавајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[εκδομένος]] / [[εκδεδομένος]] || издаден
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма || [[εκδώσει]] || — || [[εκδοθεί]] || —
|}
===Синоними===
*[[εκπορνεύω]] - присилувам, подведува
===Изрази===
* [[της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα]] — (архаичен, хумористичен израз) означува голема мешаница, хаос или ситуација каде што ништо не се разбира.
===Сродни зборови===
* [[έκδοση]] — (им. ж.) издание / верзија
* [[εκδότης]] — (им. м.) издавач
* [[εκδοτικός]] — (прид.) издавачки
* [[εκδίδομαι]] — (пасив) се занимавам со проституција (се „издавам“ себеси)
* [[εκδίδων]] / [[εκδίδουσα]] — оној што издава
* [[εκδοθείς]] — она што е издадено
==== Видете исто така ====
* [[δημοσιεύω]] — објавувам
* [[κυκλοφορώ]] — циркулирам / пуштам во оптек
[[Категорија:Грчки|ΕΚΔΙΔΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΕΚΔΙΔΩ]]
fjqn0ivgxgeptztzl8bq2yl3ii0qmpa
56122
56121
2026-04-11T06:01:58Z
Steborce
2506
56122
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам).
* (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]].
* (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]].
* (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/
* Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω
===Глагол===
'''εκδίδω''' • (ekdído) (прт: [[εξέδιδα]], аор: [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]], пасив: [[εκδίδομαι]])
# [[издавам]] / [[печатам]] — печатам нешто и го пуштам во циркулација.
#: '''Ο εκδοτικός οίκος θα εκδώσει το νέο του βιβλίο την άνοιξη.'''
#: ''Издавачката куќа ќе ја издаде неговата нова книга на пролет.''
# [[издавам]] / [[редактирам]] — вршам стручна подготовка или корекции на документ за повторно објавување.
#: '''Πολλοί φιλόλογοι εργάστηκαν για να εκδώσουν ξανά τα χειρόγραφα του ποιητή.'''
#: ''Многу филолози работеа за повторно да ги издадат (редактираат) ракописите на поетот.''
# [[издавам]] (наредба/пресуда) — објавувам официјална одлука.
#: '''Το δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του.'''
#: ''Судот издаде налог за негово апсење.''
# [[екстрадирам]] (правен термин) — предавам обвинето лице на друга земја.
#: '''Η κυβέρνηση αποφάσισε να εκδώσει τον καταζητούμενο στη χώρα του.'''
#: ''Владата одлучи да го екстрадира бараното лице во неговата земја.''
# [[издавам]] (документ) — составувам и предавам официјален документ.
#: '''Το υπουργείο εκδίδει νέες ταυτότητες από τον επόμενο μήνα.'''
#: ''Министерството издава нови лични карти од следниот месец.''
# [[подведувам]] — принудувам некого на проституција.
#: '''Συνελήφθησαν δύο άτομα που εξέδιδαν νεαρές γυναίκες.'''
#: ''Уапсени се две лица кои подведувале млади жени.''
=== Табела со форми на глаголот ===
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
!colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">εκδίδω и εκδίδομαι</span>
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[εκδίδω]] || издавам || [[εκδίδομαι]] || се издавам / бивам издаден
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[εξέδιδα]] || издавав || [[εκδιδόμουν]] || се издавав
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]] || издадов || [[εκδόθηκα]] / [[εξεδόθην]] || бев издаден
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршено) || [[θα εκδίδω]] || ќе издавам || [[θα εκδίδομαι]] || ќе бидам издаван
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршено) || [[θα εκδώσω]] || ќе издадам || [[θα εκδοθώ]] || ќе бидам издаден
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω εκδώσει]] || ќе имам издадено || [[θα έχω εκδοθεί]] || ќе бидам веќе издаден
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα εκδώσει]] || имав издадено || [[είχα εκδοθεί]] || бев веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να εκδίδω]] || да издавам || [[να εκδίδομαι]] || да се издавам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршено) || [[να εκδώσω]] || да издадам || [[να εκδοθώ]] || да бидам издаден
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω εκδώσει]] || да имам издадено || [[να έχω εκδοθεί]] || да сум веќе издаден
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршено) || [[έκδιδε]] || издавај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршено) || [[έκδωσε]] || издај! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[εκδίδοντας]] || издавајќи || — || —
|-
| Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[εκδομένος]] / [[εκδεδομένος]] || издаден
|-
| Απαρέμφατο || Неодредена форма || [[εκδώσει]] || — || [[εκδοθεί]] || —
|}
===Синоними===
* [[εκπορνεύω]] — присилувам на проституција, подведувам
* [[δημοσιεύω]] — објавувам
* [[κυκλοφορώ]] — пуштам во промет (за книга/издание)
===Антоними===
* [[εισάγω]] — увезувам (наспроти екстрадиција/издавање)
* [[αποσύρω]] — повлекувам (од оптек)
===Изрази===
* [[της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα]] — (архаичен, хумористичен израз) означува голема мешаница, хаос или ситуација каде што ништо не се разбира.
===Сродни зборови===
* [[έκδοση]] — (им. ж.) издание / верзија
* [[εκδότης]] — (им. м.) издавач
* [[εκδοτικός]] — (прид.) издавачки
* [[εκδίδομαι]] — (пасив) се занимавам со проституција (се „издавам“ себеси)
* [[εκδίδων]] / [[εκδίδουσα]] — оној што издава
* [[εκδοθείς]] — она што е издадено
==== Видете исто така ====
* [[δημοσιεύω]] — објавувам
* [[κυκλοφορώ]] — циркулирам / пуштам во оптек
[[Категорија:Грчки|ΕΚΔΙΔΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΕΚΔΙΔΩ]]
qif4oi79x9ismwaro5g0brdb4jims0u
ζήτημα
0
11034
56123
2026-04-11T06:06:54Z
Steborce
2506
Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== '''ζήτημα''' < (дијахрониски заем) [[καθαρεύουσα]] [[ζήτημα]] < [[μεσαιωνική ελληνική]] [[ζήτημα]] < [[αρχαία ελληνική]] [[ζήτημα]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ˈzi.ti.ma/ * Поделба по слогови: ζή‐τη‐μα ===Именка=== '''ζήτημα''' • (zítima) {{n}} # [[прашање]] / пр...
56123
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''ζήτημα''' < (дијахрониски заем) [[καθαρεύουσα]] [[ζήτημα]] < [[μεσαιωνική ελληνική]] [[ζήτημα]] < [[αρχαία ελληνική]] [[ζήτημα]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ˈzi.ti.ma/
* Поделба по слогови: ζή‐τη‐μα
===Именка===
'''ζήτημα''' • (zítima) {{n}}
# [[прашање]] / [[проблем]] — она што се бара да се најде, реши, објасни, протолкува или соочи.
#: '''Προέκυψε ένα νέο ζήτημα που πρέπει να εξετάσουμε.'''
#: ''Се појави ново прашање (проблем) кое треба да го разгледаме.''
# [[тема]] — важна содржина или предмет што нè преокупира.
#: '''Το γλωσσικό ζήτημα απασχόλησε την Ελλάδα για δεκαετίες.'''
#: ''Јазичното прашање ја преокупираше Грција со децении.''
# [[задача]] / [[прашање]] (на испит) — конкретно прашање во тест или дијагонизма.
#: '''Το τρίτο ζήτημα των εξετάσεων ήταν το πιο δύσκολο.'''
#: ''Третата задача на испитот беше најтешка.''
===Деклинација===
Именка од среден род на -μα.
{| class="wikitable"
! Падеж !! Еднина !! Множина
|-
| [[Номинатив]] || το [[ζήτημα]] || τα [[ζητήματα]]
|-
| [[Генитив]] || του [[ζητήματος]] || των [[ζητημάτων]]
|-
| [[Акузатив]] || το [[ζήτηма]] || τα [[ζητήματα]]
|-
| [[Вокатив]] || [[ζήτημα]] || [[ζητήματα]]
|}
===Синоними===
* [[θέμα]] — тема, прашање
* [[πρόβλημα]] — проблем
* [[ερώτημα]] — прашање
===Антоними===
* [[λύση]] — решение
* [[απάντηση]] — одговор
===Изрази===
* [[είναι ζήτημα]] — прашање е (дали...), дискутабилно е.
* [[ζήτημα ζωής και θανάτου]] — прашање на живот и смрт.
* [[εν λόγω ζήτημα]] — предметното прашање / споменатиот проблем.
===Сродни зборови===
* [[ζητηματάκι]] — (деминутив) мал проблем / прашањце
* [[ζητώ]] — (гл.) барам / прашувам
* [[ζήτηση]] — (им. ж.) побарувачка (на пазарот)
[[Категорија:Грчки|ΖΗΤΗΜΑ]]
[[Категорија:Грчки именки|ΖΗΤΗΜΑ]]
cz3qmehuqncls4pag8vco59wgtsvi4q
56124
56123
2026-04-11T06:08:33Z
Steborce
2506
56124
wikitext
text/x-wiki
{{-el-}}
===Етимологија===
'''ζήτημα''' < (дијахрониски заем) [[καθαρεύουσα]] [[ζήτημα]] < [[μεσαιωνική ελληνική]] [[ζήτημα]] < [[αρχαία ελληνική]] [[ζήτημα]].
===Изговор===
* [[МФА]]-gr: /ˈzi.ti.ma/
* Поделба по слогови: ζή‐τη‐μα
===Именка===
'''ζήτημα''' • именка од среден род ( множина:[[ζητήματα]] )
# [[прашање]] / [[проблем]] — она што се бара да се најде, реши, објасни, протолкува или соочи.
#: '''Προέκυψε ένα νέο ζήτημα που πρέπει να εξετάσουμε.'''
#: ''Се појави ново прашање (проблем) кое треба да го разгледаме.''
# [[тема]] — важна содржина или предмет што нè преокупира.
#: '''Το γλωσσικό ζήτημα απασχόλησε την Ελλάδα για δεκαετίες.'''
#: ''Јазичното прашање ја преокупираше Грција со децении.''
# [[задача]] / [[прашање]] (на испит) — конкретно прашање во тест или дијагонизма.
#: '''Το τρίτο ζήτημα των εξετάσεων ήταν το πιο δύσκολο.'''
#: ''Третата задача на испитот беше најтешка.''
===Деклинација===
{| class="wikitable"
! Падеж !! Еднина !! Множина
|-
| [[Номинатив]] || το [[ζήτημα]] || τα [[ζητήματα]]
|-
| [[Генитив]] || του [[ζητήματος]] || των [[ζητημάτων]]
|-
| [[Акузатив]] || το [[ζήτηма]] || τα [[ζητήματα]]
|-
| [[Вокатив]] || [[ζήτημα]] || [[ζητήματα]]
|}
===Синоними===
* [[θέμα]] — тема, прашање
* [[πρόβλημα]] — проблем
* [[ερώτημα]] — прашање
===Антоними===
* [[λύση]] — решение
* [[απάντηση]] — одговор
===Изрази===
* [[είναι ζήτημα]] — прашање е (дали...), дискутабилно е.
* [[ζήτημα ζωής και θανάτου]] — прашање на живот и смрт.
* [[εν λόγω ζήτημα]] — предметното прашање / споменатиот проблем.
===Сродни зборови===
* [[ζητηματάκι]] — (деминутив) мал проблем / прашањце
* [[ζητώ]] — (гл.) барам / прашувам
* [[ζήτηση]] — (им. ж.) побарувачка (на пазарот)
[[Категорија:Грчки|ΖΗΤΗΜΑ]]
[[Категорија:Грчки именки|ΖΗΤΗΜΑ]]
2um045vjo7e52owq3icmd1w8qrax6fb