ασχολούμαι

Викиречник mkwiktionary https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 case-sensitive Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Викиречник Разговор за Викиречник Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk ασχολούμαι 0 10968 56155 55980 2026-04-18T06:37:21Z Steborce 2506 56155 wikitext text/x-wiki {{-el-}} === Алтернативни форми === * [[ασχολιέμαι]] (алтернативна конјугација) === Етимологија === Од старогрчкиот [[ἀσχολέομαι]] / [[ἀσχολοῦμαι]], изведено од приватната наставка [[ἀ-]] + [[σχολή]] (слободно време). === Изговор === * [[МФА]]-gr: /a.sxoˈlu.me/ * Поделба по слогови: α‧σχο‧λού‧μαι === Глагол === [[ασχολούμαι]] • (ascholoúmai) — депонентен глагол (има само пасивни форми), минато време: [[ασχολήθηκα]] # [[се занимавам]] / [[работам]] — Зафатен сум или окупиран со некоја активност. #: '''Με τι ασχολείστε;''' #: ''Со што се занимавате? (Која е вашата работа?)'' # [[се интересирам]] / [[обрнувам внимание]] — Се грижам или посветувам внимание на нешто. #: '''Δεν ασχολούμαι καθόλου μ’ αυτά τα θέματα.''' #: ''Воопшто не се занимавам (не сум засегнат) со овие теми.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=3 style="text-align: left;"| ασχολιέμαι (депонентен глагол) |- ! Време !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής (Сегашно време) || [[ασχολιέμαι]] / [[ασχολούμαι]] || се занимавам |- | Παρατατικός Οριστικής (Имперфект) || [[ασχολιόμουν]] / [[ασχολιόμουνα]] || се занимавав |- | Μέλλοντας Συνεχής (Продолжено идно време) || [[θα ασχολιέμαι]] || ќе се занимавам |- | Αόριστος Οριστικής (Аорист) || [[ασχολήθηκα]] || се занимавав / се зафатив |- | Μέλλοντας Συνοπτικός (Идно време - свршено) || [[θα ασχοληθώ]] || ќе се занимавам / ќе се зафатам |- | Παρακείμενος Οριστικής (Перфект) || [[έχω ασχοληθεί]] || сум се занимавал |- | Υπερσυντέλικος (Плусквамперфект) || [[είχα ασχοληθεί]] || бев се занимавал |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος (Перфектно идно) || [[θα έχω ασχοληθεί]] || ќе сум се занимавал |- | Προστακτική Ενεστώτα (Императив несвршен) || — || — |- | Προστακτική Αορίστου (Императив свршен) || [[ασχολήσου]] || зафати се! / погрижи се! |- | Παθητική Μετοχή (Глаголска придавка) || [[ασχολημένος]] || зафатен / окупиран |} ==== Сродни термини ==== * [[απασχολώ]] '''(гл.)''' — окупирам / вработувам * [[ασχολία]] '''(им., женски род)''' — активност / занимација * види исто така: [[σχόλη]] '''(им., женски род)''' — одмор / неработен ден ==== Белешки ==== * Не е поврзано со зборот [[σχόλιο]] (коментар). [[Категорија:Грчки|ΑΣΧΟΛΟΥΜΑΙ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΑΣΧΟΛΟΥΜΑΙ]] dtmpfr3gy3kp0bkn8nkexxc7pynleel επιβάλλομαι 0 11031 56154 56115 2026-04-18T06:33:26Z Steborce 2506 56154 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''επιβάλλομαι''' < [[επιβάλλω]] + [[-μαι]] (пасивна наставка). Етимолошки доаѓа од [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] < [[ἐπί]] + [[βάλλω]] (фрлам/ставам врз некого нешто). ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo.me/ * Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λο‐μαι ===Глагол=== '''επιβάλλομαι''' • (epivállomai) (аорист: [[επιβλήθηκα]], прт: [[επιβαλλόμουν]]) # [[се наметнувам]] — со својот авторитет, личност или присуство добивам почит или контрола врз другите. #: '''Ο νέος προπονητής κατάφερε αμέσως να επιβληθεί στους παίκτες.''' #: ''Новиот тренер успеа веднаш да им се наметне на играчите.'' # [[се налага]] / [[потребно е]] — (често во 3. лице еднина) нешто е неопходно или задолжително поради околностите. #: '''Επιβάλλεται να παρθούν άμεσα μέτρα για την οικονομία.''' #: ''Се налага (потребно е) да се преземат итни мерки за економијата.'' #: '''Επιβάλλεται από τον νόμο!''' #: ''Задолжително е со закон!'' (или: ''Се налага со закон!'') # [[се изрекува]] / [[се наметнува]] (за казна) — бива официјално одредено како санкција. #: '''Του επιβλήθηκε πρόστιμο χιλίων ευρώ.''' #: ''Му беше изречена (наметната) казна од илјада евра.'' '''Напомена:''' [[επιβάλλομαι]] најчесто се користи во контекст на авторитет и неопходност, додека активната форма [[επιβάλλω]] најчесто се врзува наметнати работи со сила закони, казни, даноци и сл. ===Табела со форми на глаголот=== {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=4 style="text-align: left;"| επιβάλλομαι |- ! Време !! !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / се наложи |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Зависна форма (несврш.) || [[να επιβάλλομαι]] || да се наметнувам |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (сврш.) || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи |- | Παρακείμενος || Перфект || [[έχω επιβληθεί]] || се имам наметнато |- | Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен |} ===Сродни зборови=== * [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување * [[επιβλητικός]] — (прид.) импозантен / величествен (оној што „се наметнува“ со изгледот) * [[επιβάλλω]] — (гл.) наметнувам / налагам * [[επίβλημα]] — (им. ср.) покривка / облога ==== Видете исто така ==== * [[αναγκαιότητα]] — (им. ж.) неопходност * [[πρόστιμο]] — (им. ср.) парична казна [[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΑΙ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΑΙ]] r4skhw5ww534ggreb7cm0x0gqvetw8r εκδίδω 0 11033 56152 56122 2026-04-18T06:27:26Z Steborce 2506 56152 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам). * (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]]. * (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]]. * (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/ * Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω ===Глагол=== '''εκδίδω''' • (ekdído) (прт: [[εξέδιδα]], аор: [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]], пасив: [[εκδίδομαι]]) # [[издавам]] / [[печатам]] — печатам нешто и го пуштам во циркулација. #: '''Ο εκδοτικός οίκος θα εκδώσει το νέο του βιβλίο την άνοιξη.''' #: ''Издавачката куќа ќе ја издаде неговата нова книга на пролет.'' # [[издавам]] / [[редактирам]] — вршам стручна подготовка или корекции на документ за повторно објавување. #: '''Πολλοί φιλόλογοι εργάστηκαν για να εκδώσουν ξανά τα χειρόγραφα του ποιητή.''' #: ''Многу филолози работеа за повторно да ги издадат (редактираат) ракописите на поетот.'' # [[издавам]], [[донесувам]] (наредба, пресуда, закон) #: '''Το δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του.''' #: ''Судот издаде налог за негово апсење.'' #: '''Θα εκδώσουμε έναν νέο νόμο!''' #: ''Ќе донесеме нов закон!'' #: ''Судот издаде налог за негово апсење.'' # [[екстрадирам]] (правен термин) — предавам обвинето лице на друга земја. #: '''Η κυβέρνηση αποφάσισε να εκδώσει τον καταζητούμενο στη χώρα του.''' #: ''Владата одлучи да го екстрадира бараното лице во неговата земја.'' # [[издавам]] (документ) — составувам и предавам официјален документ. #: '''Το υπουργείο εκδίδει νέες ταυτότητες από τον επόμενο μήνα.''' #: ''Министерството издава нови лични карти од следниот месец.'' # [[подведувам]] — принудувам некого на проституција. #: '''Συνελήφθησαν δύο άτομα που εξέδιδαν νεαρές γυναίκες.''' #: ''Уапсени се две лица кои подведувале млади жени.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| εκδίδω и εκδίδομαι |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[εκδίδω]] || издавам || [[εκδίδομαι]] || се издавам / бивам издаден |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[εξέδιδα]] || издавав || [[εκδιδόμουν]] || се издавав |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]] || издадов || [[εκδόθηκα]] / [[εξεδόθην]] || бев издаден |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршено) || [[θα εκδίδω]] || ќе издавам || [[θα εκδίδομαι]] || ќе бидам издаван |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршено) || [[θα εκδώσω]] || ќе издадам || [[θα εκδοθώ]] || ќе бидам издаден |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω εκδώσει]] || ќе имам издадено || [[θα έχω εκδοθεί]] || ќе бидам веќе издаден |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα εκδώσει]] || имав издадено || [[είχα εκδοθεί]] || бев веќе издаден |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να εκδίδω]] || да издавам || [[να εκδίδομαι]] || да се издавам |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршено) || [[να εκδώσω]] || да издадам || [[να εκδοθώ]] || да бидам издаден |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω εκδώσει]] || да имам издадено || [[να έχω εκδοθεί]] || да сум веќе издаден |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршено) || [[έκδιδε]] || издавај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршено) || [[έκδωσε]] || издај! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[εκδίδοντας]] || издавајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[εκδομένος]] / [[εκδεδομένος]] || издаден |- | Απαρέμφατο || Неодредена форма || [[εκδώσει]] || — || [[εκδοθεί]] || — |} ===Синоними=== * [[εκπορνεύω]] — присилувам на проституција, подведувам * [[δημοσιεύω]] — објавувам * [[κυκλοφορώ]] — пуштам во промет (за книга/издание) ===Антоними=== * [[εισάγω]] — увезувам (наспроти екстрадиција/издавање) * [[αποσύρω]] — повлекувам (од оптек) ===Изрази=== * [[της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα]] — (архаичен, хумористичен израз) означува голема мешаница, хаос или ситуација каде што ништо не се разбира. ===Сродни зборови=== * [[έκδοση]] — (им. ж.) издание / верзија * [[εκδότης]] — (им. м.) издавач * [[εκδοτικός]] — (прид.) издавачки * [[εκδίδομαι]] — (пасив) се занимавам со проституција (се „издавам“ себеси) * [[εκδίδων]] / [[εκδίδουσα]] — оној што издава * [[εκδοθείς]] — она што е издадено ==== Видете исто така ==== * [[δημοσιεύω]] — објавувам * [[κυκλοφορώ]] — циркулирам / пуштам во оптек [[Категорија:Грчки|ΕΚΔΙΔΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΕΚΔΙΔΩ]] hz4jgpgsnrsf3v367gk1qne631a0lgq 56153 56152 2026-04-18T06:28:16Z Steborce 2506 56153 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''εκδίδω''' < (дијахрониски заем) [[ελληνιστική κοινή]] [[ἐκδίδωμι]] (предавам). * (за печатени медиуми) < [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот [[éditer]] и англискиот [[edit]]. * (за документи) < семантички заем од француските [[émettre]] и [[délivrer]]. * (правен термин) < семантички заем од францускиот [[extrader]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /ekˈði.ðo/ * Поделба по слогови: εκ‐δί‐δω ===Глагол=== '''εκδίδω''' • (ekdído) (прт: [[εξέδιδα]], аор: [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]], пасив: [[εκδίδομαι]]) # [[издавам]] / [[печатам]] — печатам нешто и го пуштам во циркулација. #: '''Ο εκδοτικός οίκος θα εκδώσει το νέο του βιβλίο την άνοιξη.''' #: ''Издавачката куќа ќе ја издаде неговата нова книга на пролет.'' # [[издавам]] / [[редактирам]] — вршам стручна подготовка или корекции на документ за повторно објавување. #: '''Πολλοί φιλόλογοι εργάστηκαν για να εκδώσουν ξανά τα χειρόγραφα του ποιητή.''' #: ''Многу филолози работеа за повторно да ги издадат (редактираат) ракописите на поетот.'' # [[издавам]], [[донесувам]] (наредба, пресуда, закон) #: '''Το δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του.''' #: ''Судот издаде налог за негово апсење.'' #: '''Θα εκδώσουμε έναν νέο νόμο!''' #: ''Ќе донесеме нов закон!'' # [[екстрадирам]] (правен термин) — предавам обвинето лице на друга земја. #: '''Η κυβέρνηση αποφάσισε να εκδώσει τον καταζητούμενο στη χώρα του.''' #: ''Владата одлучи да го екстрадира бараното лице во неговата земја.'' # [[издавам]] (документ) — составувам и предавам официјален документ. #: '''Το υπουργείο εκδίδει νέες ταυτότητες από τον επόμενο μήνα.''' #: ''Министерството издава нови лични карти од следниот месец.'' # [[подведувам]] — принудувам некого на проституција. #: '''Συνελήφθησαν δύο άτομα που εξέδιδαν νεαρές γυναίκες.''' #: ''Уапсени се две лица кои подведувале млади жени.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| εκδίδω и εκδίδομαι |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[εκδίδω]] || издавам || [[εκδίδομαι]] || се издавам / бивам издаден |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[εξέδιδα]] || издавав || [[εκδιδόμουν]] || се издавав |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[εξέδωσα]] / [[εξέδωκα]] || издадов || [[εκδόθηκα]] / [[εξεδόθην]] || бев издаден |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршено) || [[θα εκδίδω]] || ќе издавам || [[θα εκδίδομαι]] || ќе бидам издаван |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршено) || [[θα εκδώσω]] || ќе издадам || [[θα εκδοθώ]] || ќе бидам издаден |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω εκδώσει]] || ќе имам издадено || [[θα έχω εκδοθεί]] || ќе бидам веќе издаден |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα εκδώσει]] || имав издадено || [[είχα εκδοθεί]] || бев веќе издаден |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να εκδίδω]] || да издавам || [[να εκδίδομαι]] || да се издавам |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршено) || [[να εκδώσω]] || да издадам || [[να εκδοθώ]] || да бидам издаден |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω εκδώσει]] || да имам издадено || [[να έχω εκδοθεί]] || да сум веќе издаден |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршено) || [[έκδιδε]] || издавај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршено) || [[έκδωσε]] || издај! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[εκδίδοντας]] || издавајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[εκδομένος]] / [[εκδεδομένος]] || издаден |- | Απαρέμφατο || Неодредена форма || [[εκδώσει]] || — || [[εκδοθεί]] || — |} ===Синоними=== * [[εκπορνεύω]] — присилувам на проституција, подведувам * [[δημοσιεύω]] — објавувам * [[κυκλοφορώ]] — пуштам во промет (за книга/издание) ===Антоними=== * [[εισάγω]] — увезувам (наспроти екстрадиција/издавање) * [[αποσύρω]] — повлекувам (од оптек) ===Изрази=== * [[της επί χρήμασι εκδιδομένης γυναικός το σιδηρούν κιγκλίδωμα]] — (архаичен, хумористичен израз) означува голема мешаница, хаос или ситуација каде што ништо не се разбира. ===Сродни зборови=== * [[έκδοση]] — (им. ж.) издание / верзија * [[εκδότης]] — (им. м.) издавач * [[εκδοτικός]] — (прид.) издавачки * [[εκδίδομαι]] — (пасив) се занимавам со проституција (се „издавам“ себеси) * [[εκδίδων]] / [[εκδίδουσα]] — оној што издава * [[εκδοθείς]] — она што е издадено ==== Видете исто така ==== * [[δημοσιεύω]] — објавувам * [[κυκλοφορώ]] — циркулирам / пуштам во оптек [[Категорија:Грчки|ΕΚΔΙΔΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΕΚΔΙΔΩ]] ci6eiwuhsdddbjokhmaww018gqr2adg