Викиречник mkwiktionary https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 case-sensitive Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Викиречник Разговор за Викиречник Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 11032 56165 56117 2026-04-25T07:41:55Z Steborce 2506 56165 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''επιβάλλω''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] (фрлам одозгора) < [[ἐπί]] + [[βάλλω]]. Значењето е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот збор [[imposer]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo/ * Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λω ===Глагол=== '''επιβάλλω''' • (epivállo) (минато несвршено: [[επέβαλλα]], аорист: [[επέβαλα]], идно свршено: [[θα επιβάλω]], пасив: [[επιβάλλομαι]], перфектен причест: [[επιβεβλημένος]]) # [[наметнувам]] / [[принудувам]] — остварувам нешто со употреба на сила или позиција на моќ; принудувам некого да дејствува според моите желби. #: '''Οι αστυνομικές αρχές επιβάλλουν τον νόμο.''' (Полициските органи го наметнуваат/спроведуваат законот.) #: '''Τον σεβασμό δεν τον επιβάλλεις, τον κερδίζεις.''' (Почитта не ја наметнуваш, туку ја заслужуваш.) # [[воведувам]] / [[одредувам]] — официјално воспоставувам нешто што претставува товар или обврска (данок, казна, санкција). #: '''Η κυβέρνηση επέβαλε νέους φόρους.''' (Владата воведе нови даноци.) # [[налагам]] — принудувам некого да го направи она што е неопходно. #: '''Η λογική επιβάλλει να κάνεις μια υποχώρηση.''' (Логиката налага да направиш отстапка.) # (безлично: '''επιβάλλεται''') — [[мора]] / [[неопходно е]]. #: '''Γιατί επιβάλλεται να ανοίξει το ζήτημα;''' (Зошто е неопходно да се отвори прашањето?) '''Напомена:''' [[επιβάλλομαι]] најчесто се користи во контекст на авторитет и неопходност, додека активната форма [[επιβάλλω]] најчесто се врзува наметнати работи со сила закони, казни, даноци и сл. {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">επιβάλλω и επιβάλλομαι</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλω]] || наметнувам || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επέβαλλα]] || наметнував || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επέβαλα]] || наметнав || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / беше наметнато |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα επιβάλλω]] || ќе наметнувам || [[θα επιβάλλομαι]] || ќе се налага |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα επιβάλω]] || ќе наметнам || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω επιβάλει]] || ќе имам наметнато || [[θα έχω επιβληθεί]] || ќе биде веќе наметнато |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα επιβάλει]] || имав наметнато || [[είχα επιβληθεί]] || беше веќе наметнато |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να επιβάλλω]] || да наметнувам || [[να επιβάλλομαι]] || да се налага |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να επιβάλω]] || да наметнам || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω επιβάλει]] || да имам наметнато || [[να έχω επιβληθεί]] || да е веќе наметнато |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[επιβάλλετε]] || наметнувајте! || — || — |- | Αόριστος Προσταкτικής || Императив (свршен вид) || [[επίβαλε]] || наметни! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[επιβάλλοντας]] || наметнувајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен |- | Απαρέμφατο || Неодредена форма (аористна основа) || [[επιβάλει]] || — || [[επιβληθεί]] || — |} ===Сродни зборови=== * [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување * [[επιбλητικός]] — (прид.) импозантен * [[επιбλητικότητα]] — (им. ж.) величественост * [[επιβάλλον]] — (им. ср.) (застарено) влијание / околина ==== Видете исто така ==== * [[βάλλω]] — (гл.) гаѓа, напаѓа, фрла * [[αναγκάζω]] — (гл.) принудувам * [[θεσμοθετώ]] — (гл.) воспоставувам / озаконувам [[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]] 0lrbuj3s22gtkmkdpugfbifwqdbkol1 56166 56165 2026-04-25T07:44:25Z Steborce 2506 56166 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== '''επιβάλλω''' < (дијахрониски заем) [[αρχαία ελληνική]] [[ἐπιβάλλω]] (фрлам одозгора, фрлам нешто врз некој друг) < [[ἐπί]] + [[βάλλω]]. Значењето е [[σημασιολογικό δάνειο|семантички заем]] од францускиот збор [[imposer]]. ===Изговор=== * [[МФА]]-gr: /e.piˈva.lo/ * Поделба по слогови: ε‐πι‐βάλ‐λω ===Глагол=== '''επιβάλλω''' • (epivállo) (минато несвршено: [[επέβαλλα]], аорист: [[επέβαλα]], идно свршено: [[θα επιβάλω]], пасив: [[επιβάλλομαι]], перфектен причест: [[επιβεβλημένος]]) # [[наметнувам]] / [[принудувам]] — остварувам нешто со употреба на сила или позиција на моќ; принудувам некого да дејствува според моите желби. #: '''Οι αστυνομικές αρχές επιβάλλουν τον νόμο.''' (Полициските органи го наметнуваат/спроведуваат законот.) #: '''Τον σεβασμό δεν τον επιβάλλεις, τον κερδίζεις.''' (Почитта не ја наметнуваш, туку ја заслужуваш.) # [[воведувам]] / [[одредувам]] — официјално воспоставувам нешто што претставува товар или обврска (данок, казна, санкција). #: '''Η κυβέρνηση επέβαλε νέους φόρους.''' (Владата воведе нови даноци.) # [[налагам]] — принудувам некого да го направи она што е неопходно. #: '''Η λογική επιβάλλει να κάνεις μια υποχώρηση.''' (Логиката налага да направиш отстапка.) # (безлично: '''επιβάλλεται''') — [[мора]] / [[неопходно е]]. #: '''Γιατί επιβάλλεται να ανοίξει το ζήτημα;''' (Зошто е неопходно да се отвори прашањето?) '''Напомена:''' [[επιβάλλομαι]] најчесто се користи во контекст на авторитет и неопходност, додека активната форма [[επιβάλλω]] најчесто се врзува наметнати работи со сила закони, казни, даноци и сл. {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">επιβάλλω и επιβάλλομαι</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[επιβάλλω]] || наметнувам || [[επιβάλλομαι]] || се наметнувам / се налага |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[επέβαλλα]] || наметнував || [[επιβαλλόμουν]] || се наметнував / се налагаше |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[επέβαλα]] || наметнав || [[επιβλήθηκα]] || се наметнав / беше наметнато |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα επιβάλλω]] || ќе наметнувам || [[θα επιβάλλομαι]] || ќе се налага |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα επιβάλω]] || ќе наметнам || [[θα επιβληθώ]] || ќе се наметнам / ќе се наложи |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω επιβάλει]] || ќе имам наметнато || [[θα έχω επιβληθεί]] || ќе биде веќе наметнато |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα επιβάλει]] || имав наметнато || [[είχα επιβληθεί]] || беше веќе наметнато |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να επιβάλλω]] || да наметнувам || [[να επιβάλλομαι]] || да се налага |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να επιβάλω]] || да наметнам || [[να επιβληθώ]] || да се наметнам / да се наложи |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω επιβάλει]] || да имам наметнато || [[να έχω επιβληθεί]] || да е веќе наметнато |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[επιβάλλετε]] || наметнувајте! || — || — |- | Αόριστος Προσταкτικής || Императив (свршен вид) || [[επίβαλε]] || наметни! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[επιβάλλοντας]] || наметнувајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Глаголска придавка || — || — || [[επιβεβλημένος]] || наметнат / неопходен |- | Απαρέμφατο || Неодредена форма (аористна основа) || [[επιβάλει]] || — || [[επιβληθεί]] || — |} ===Сродни зборови=== * [[επιβολή]] — (им. ж.) наметнување / воведување * [[επιбλητικός]] — (прид.) импозантен * [[επιбλητικότητα]] — (им. ж.) величественост * [[επιβάλλον]] — (им. ср.) (застарено) влијание / околина ==== Видете исто така ==== * [[βάλλω]] — (гл.) гаѓа, напаѓа, фрла * [[αναγκάζω]] — (гл.) принудувам * [[θεσμοθετώ]] — (гл.) воспоставувам / озаконувам [[Категорија:Грчки|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΕΠΙΒΑΛΛΩ]] 3i70sf3ha6oq2uem7oh64hskhvuerc4 0 11048 56158 2026-04-25T06:50:24Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάλλω]] < (дијахрониско зајмување) старогрчки [[βάλλω]] < праиндоевропски корен *gʷelH-. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.lo/ * Поделба на слогови: βάλ‧λω ===Глагол=== [[βάλλω]] (минато време [[έβαλα]], пасив [[βάλλομαι]]) # [[пукам]], [[гаѓам]], извршува... 56158 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάλλω]] < (дијахрониско зајмување) старогрчки [[βάλλω]] < праиндоевропски корен *gʷelH-. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.lo/ * Поделба на слогови: βάλ‧λω ===Глагол=== [[βάλλω]] (минато време [[έβαλα]], пасив [[βάλλομαι]]) # [[пукам]], [[гаѓам]], [[извршувам истрел]] (фрлам проектил) #: '''Η Βόρεια Κορέα άρχισε να βάλλει με δεκάδες οβίδες.''' #: ''Северна Кореја почна да пука со десетици гранати.'' # (преносно) [[напаѓам]], [[обвинувам]], [[префрлам]] #: '''Το σωματείο βάλλει κατά της Διοίκησης.''' #: ''Синдикатот ја напаѓа (критикува) Управата.'' # (кипарски дијалект) [[ставам]] (исто што и [[βάζω]]) #: '''Με βάλλεις τούτα τα πράματα.''' #: ''Ми ги ставаш овие работи.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">βάλλω и βάλλομαι</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[βάλλω]] || пукам / напаѓам || [[βάλλομαι]] || сум напаѓан |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[έβαλλα]] || пукав / напаѓав || [[βαλλόμουν]] || бев напаѓан (несвр.) |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[έβαλα]] || пукнав / нападнав || [[βλήθηκα]] || бев погоден |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα βάλλω]] || ќе пукам || [[θα βάλλομαι]] || ќе бидам напаѓан |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα βάλω]] || ќе пукнам || [[θα βληθώ]] || ќе бидам погоден |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω βάλει]] || ќе имам нападнато || [[θα έχω βληθεί]] || ќе сум бил веќе погоден |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα βάλει]] || имав нападнато || [[είχα βληθεί]] || бев веќе погоден |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма (несвршен вид) || [[να βάλλω]] || да пукам || [[να βάλλομαι]] || да бидам напаѓан |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να βάλω]] || да пукнам || [[να βληθώ]] || да бидам погоден |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω βάλει]] || да имам нападнато || [[να έχω βληθεί]] || да сум веќе бил погоден |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[βάλλε]] || пукај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[βάλε]] || пукни! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[βάλλοντας]] || пукајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Мината придавка || — || — || [[βεβλημένος]] || погоден / нападнат |- | Απαρέμφατο (παλιό) || Неодредена форма (старо) || [[βάλλειν]] || пукање || — || — |} ===Сложени изрази=== * [[αμφιβάλλω]] (гл.) — се сомневам * [[αναβάλλω]] (гл.) — одложувам * [[αντικαταβάλλω]] (гл.) — противплаќам * [[αντιπαραβάλλω]] (гл.) — споредувам * [[αποβάλλω]] (гл.) — исфрлам / абортирам * [[διαβάλλω]] (гл.) — оклеветувам * [[εισβάλλω]] (гл.) — упаѓам / вршам инвазија * [[εκβάλλω]] (гл.) — излева (река) / исфрла * [[εμβάλλω]] (гл.) — вметнувам * [[επιβάλλω]] (гл.) — наметнувам * [[καταβάλλω]] (гл.) — совладувам / плаќам * [[μεταβάλλω]] (гл.) — менувам * [[παραβάλλω]] (гл.) — споредувам * [[περιβάλλω]] (гл.) — опкружувам * [[προβάλλω]] (гл.) — прикажувам / истакнувам * [[προσβάλλω]] (гл.) — навредувам / напаѓам * [[συμβάλλω]] (гл.) — придонесувам * [[υπερβάλλω]] (гл.) — претерувам * [[υποβάλλω]] (гл.) — поднесувам ===Сродни поими=== * [[βαλτός]] (гл. прид.) — подметнат * [[βέλος]] (им.) — стрела * [[βελόνα]] (им.) — игла * [[βλήμα]] (им.) — проектил * [[βολή]] (им.) — истрел * [[βλωμός]] (им.) — залак (архаично) [[Категорија:Грчки|ΒΑΛΛΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΒΑΛΛΩ]] aayexvt0559vkfs48l3700l30artuxk 56159 56158 2026-04-25T07:13:20Z Steborce 2506 56159 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάλλω]] < наследено од старогрчкиот [[βάλλω]] < праиндоевропски корен [[*gʷelH-]] ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.lo/ * Поделба на слогови: βάλ‧λω ===Глагол=== [[βάλλω]] (минато време [[έβαλα]], пасив [[βάλλομαι]]) # [[гаѓам]], [[напаѓам]] (насочувам проектили или воено дејство кон цел) #: '''Η Βόρεια Κορέα άρχισε να βάλλει με δεκάδες οβίδες κατά των θέσεων.''' #: ''Северна Кореја почна да гаѓа со десетици гранати кон позициите.'' # (преносно) [[напаѓам]], [[критикувам]], [[обвинувам]] (жестоко и јавно насочувам критика) #: '''Το σωματείο βάλλει κατά της Διοίκησης για τις καθυστερήσεις.''' #: ''Синдикатот ја напаѓа (критикува) Управата за доцнењата.'' # (архаично / кипарски дијалект) [[фрлам]], [[ставам]], [[внесувам]] (исто што и [[βάζω]]) #: '''Με βάλλεις τούτα τα πράματα.''' #: ''Ми ги ставаш овие работи.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">βάλλω и βάλλομαι</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[βάλλω]] || гаѓам / напаѓам || [[βάλλομαι]] || сум напаѓан |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[έβαλλα]] || гаѓав / напаѓав || [[βαλλόμουν]] || бев напаѓан |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[έβαλα]] || погодив / нападнав || [[βλήθηκα]] || бев погоден |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα βάλλω]] || ќе гаѓам / ќе напаѓам || [[θα βάλλομαι]] || ќе бидам напаѓан |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα βάλω]] || ќе погодам / ќе нападнам || [[θα βληθώ]] || ќе бидам погоден |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω βάλει]] || ќе имам погодено || [[θα έχω βληθεί]] || ќе сум бил веќе погоден |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα βάλει]] || имав погодено || [[είχα βληθεί]] || бев веќе погоден |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να βάλλω]] || да гаѓам / да напаѓам || [[να βάλλομαι]] || да бидам напаѓан |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να βάλω]] || да погодам / да нападнам || [[να βληθώ]] || да бидам погоден |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω βάλει]] || да имам погодено || [[να έχω βληθεί]] || да сум бил веќе погоден |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[βάλλε]] || гаѓај! / напаѓај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[βάλε]] || погоди! / нападни! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[βάλλοντας]] || гаѓајќи / напаѓајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Мината придавка || — || — || [[βεβλημένος]] || погоден / нападнат |- | Απαρέμφατο (παλιό) || Неодредена форма (старо) || [[βάλλειν]] || гаѓање / напад || — || — |} ===Сложени изрази=== * [[αμφιβάλλω]] (гл.) — се сомневам * [[αναβάλλω]] (гл.) — одложувам * [[αντικαταβάλλω]] (гл.) — противплаќам * [[αντιπαραβάλλω]] (гл.) — споредувам * [[αποβάλλω]] (гл.) — исфрлам / абортирам * [[διαβάλλω]] (гл.) — оклеветувам * [[εισβάλλω]] (гл.) — упаѓам / вршам инвазија * [[εκβάλλω]] (гл.) — се влева (река) * [[εμβάλλω]] (гл.) — вметнувам * [[επιβάλλω]] (гл.) — наметнувам * [[καταβάλλω]] (гл.) — плаќам / совладувам / исплаќам * [[μεταβάλλω]] (гл.) — менувам * [[παραβάλλω]] (гл.) — споредувам * [[περιβάλλω]] (гл.) — опкружувам * [[προβάλλω]] (гл.) — прикажувам / истакнувам * [[προσβάλλω]] (гл.) — навредувам / напаѓам * [[συμβάλλω]] (гл.) — придонесувам * [[υπερβάλλω]] (гл.) — претерувам * [[υποβάλλω]] (гл.) — поднесувам ===Сродни поими=== * [[βαλτός]] (гл. прид.) — подметнат / инсталиран (разг.) * [[βέλος]] (им.) — стрела * [[βελόνα]] (им.) — игла * [[βλήμα]] (им.) — проектил * [[βολή]] (им.) — истрел * [[βλωμός]] (им.) — залак (архаично) [[Категорија:Грчки|ΒΑΛΛΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΒΑΛΛΩ]] qy2bv2h3upeqbju5b9djb106uwszqy1 0 11049 56160 2026-04-25T07:21:45Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάζω]] < (наследено) средновековен грчки [[βάζω]] < (наследено) старогрчки [[βιβάζω]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.zo/ * Поделба на слогови: βά‧зо * Омофон: [[βάζο]] (вазна) ===Глагол=== [[βάζω]] (минато време [[έβαλα]], пасив [[βάλλομαι]] / аорист па... 56160 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάζω]] < (наследено) средновековен грчки [[βάζω]] < (наследено) старогрчки [[βιβάζω]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.zo/ * Поделба на слогови: βά‧зо * Омофон: [[βάζο]] (вазна) ===Глагол=== [[βάζω]] (минато време [[έβαλα]], пасив [[βάλλομαι]] / аорист пасив [[βάλθηκα]], мината придавка [[βалμένος]]) # [[ставам]], [[поставувам]] — поместувам нешто и го оставам на одредено место. #: '''Βάζω ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη.''' #: ''Ставам книга во библиотеката.'' # [[внесувам]], [[допишувам]], [[бележам]] — пополнувам знаци, букви или бројки во документ или формулар. #: '''Έπαιξα ΠΡΟΠΟ και στον πρώτο αγώνα έβαλα Χ.''' #: ''Играв спортска прогноза и на првиот натпревар ставив (внесов) Х.'' # [[облекувам]], [[носи]] (за облека) — се облекувам или облекувам некого. #: '''Βάζω το παλτό μου γιατί κάνει κρύο.''' #: ''Го облекувам палтото бидејќи е ладно.'' # [[извршувам]], [[предизвикувам]] (во перифрази) — ја вршам дејноста или го предизвикувам резултатот на именката што следува. #* '''βάζω φωτιά / πυρκαγιά / μπουρλότο''' — потпалувам #* '''βάζω βαθμό''' — оценувам (давам оценка) #* '''βάζω τρικлоποδιά''' — сопнувам некого #* '''βάζω γκολ''' — постигнувам гол #* '''βάζω σημάδι''' — нишанам #* '''βάζω στο σημάδι''' — земам некого за мета #* '''βάζω τέλος''' — ставам крај / прекинувам #* '''βάζω μπρος / μπροστά''' — вклучувам машина / започнувам работа или потфат # (пасив, само во аорист) [[се зафаќам]], [[се запнувам]], [[намерувам]] — цврсто одлучувам нешто и се трудам да го постигнам. #: '''Δεν ξέρω τι σου έχω κάνει και βάλθηκες να με καταστρέψεις.''' #: ''Не знам што ти направив, па си се запнал (намерил) да ме уништиш.'' ==== Синоними ==== * [[τοποθετώ]] (поставувам) ==== Антоними ==== * [[βγάζω]] (вадам / извадувам / соблекувам) ===Други форми=== * [[βάνω]] === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">βάζω и βάλλομαι / βάλθηκα</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[βάζω]] || ставам || [[βάλλομαι]] || се ставам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[έβαζα]] || ставав || [[βαλλόμουν]] || се ставав |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[έβαλα]] || ставив || [[βάλθηκα]] || се зафатив / бев ставен |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα βάζω]] || ќе ставам || [[θα βάλλομαι]] || ќе се ставам |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα βάλω]] || ќе ставам || [[θα βαλθώ]] || ќе се зафатам |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω βάλει]] || ќе имам ставено || [[θα έχω βαλθεί]] || ќе сум се зафатил |- | Υπεрσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα βάλει]] || имав ставено || [[είχα βαλθεί]] || бев се зафатил |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να βάζω]] || да ставам || [[να βάλλομαι]] || да се ставам |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να βάλω]] || да ставам || [[να βалθώ]] || да се зафатам |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω βάλει]] || да имам ставено || [[να έχω βαλθεί]] || да сум се зафатил |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[βάζε]] || ставај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[βάλε]] || стави! || [[βάλσου]] || зафати се! |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[βάζοντας]] || ставајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Мината придавка || — || — || [[βαλμένος]] || ставен / облечен |} === Фрази и изрази === * [[βάζω (κάποιον) στο μάτι]] — пикирам (набљудувам некого што не го поднесувам) * [[βάζω κιλά]] — се дебелам (ставам кила) * [[βάζω πλώρη]] — се упатувам / насочувам (брод) * [[βάζω στεφάνι]] — се венчавам * [[βάζω та δυνατά μου]] — давам сè од себе * [[και βάλε]] — и повеќе од тоа (пр. беше 30 кила и повеќе) * [[та βάζω με κάποιον]] — се пресметувам / започнувам кавга со некого * [[βάλ' του ρίγανη]] — (идиом) готово е / залудно е * [[μη βάζεις όλα т' αβγά στο ίδιο καλάθι]] — не ставај сè на една карта ===Сродни поими=== * [[άβαλτος]] (прид.) — неставен / неискусен * [[ανάβαλμα]] (им.) — одложување * [[απαράβαλτος]] (прид.) — неспоредлив * [[απόβαλμα]] (им.) — отпадок / исфрлок * [[βαλμένος]] (гл. прид.) — ставен / наместен * [[βάλσιμο]] (им.) — ставање / поставување * [[βαλτός]] (гл. прид.) — подметнат * [[επίβαλτος]] (прид.) — наметнат * [[κακόβαλμα]] (им.) — лошо поставување * [[κακοβαλμένος]] (прид.) — лошо облечен / наместен * [[καλοβαλμένος]] (прид.) — добро облечен / среден * [[καλόβαλτος]] (прид.) — добро поставен * [[ξαναβάλσιμο]] (им.) — повторно ставање * [[οморφόβαλτος]] (прид.) — убаво поставен * [[πρωτόβαλτος]] (прид.) — почетник ==== Сложени со βάζω ==== * [[αδικοβάζω]] (гл.) — неправедно обвинувам * [[ανεβάζω]] (гл.) — качувам / подигнувам * [[ανεβοκατεβάζω]] (гл.) — качувам и симнувам постојано * [[απανωβάζω]] (гл.) — ставам одозгора * [[διαбάζω]] (гл.) — читам * [[εμβάζω]] (гл.) — внесувам / префрлам пари * [[καλοβάζω]] (гл.) — добро сместувам * [[κακοβάζω]] (гл.) — лошо сместувам * [[κατεβάζω]] (гл.) — симнувам / спуштам * [[ξαναβάζω]] (гл.) — повторно ставам * [[ομοрφοβάζω]] (гл.) — убаво подредувам * [[πανωβάζω]] (гл.) — додавам над нешто * [[παραβάζω]] (гл.) — претерувам со ставање * [[προεμβάζω]] (гл.) — однапред префрлам пари * [[πρωτοβάζω]] (гл.) — ставам за првпат * [[φουσκοβάζω]] (гл.) — претерувам / надувувам ==== Сложени со αρχαίο βιβάζω ==== * [[αναβιβάζω]] (гл.) — покачувам / унапредувам * [[αποβιβάζω]] (гл.) — истоварувам / искрцувам * [[διαβιβάζω]] (гл.) — пренесувам / препраќам * [[επαναμεταβιβάζω]] (гл.) — повторно пренесувам * [[επιβιβάζω]] (гл.) — качувам патници (авион, брод) * [[καταβιβάζω]] (гл.) — намалувам / спуштам * [[μεταβιβάζω]] (гл.) — префрлам / пренесувам сопственост * [[μετεπιβιβάζω]] (гл.) — префрлам патници од едно во друго возило * [[προβιβάζω]] (гл.) — унапредувам (служба, одделение) * [[συμβιβάζω]] (гл.) — смирувам / спогодувам * [[υποβιβάζω]] (гл.) — деградирам / спуштам на пониско ниво [[Категорија:Грчки|ΒΑΖΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΒΑΖΩ]] mpcqush6tthf4y55130oaxhg8879z1j 56161 56160 2026-04-25T07:24:39Z Steborce 2506 56161 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάζω]] < (наследено) средновековен грчки [[βάζω]] < (наследено) старогрчки [[βιβάζω]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.zo/ * Поделба на слогови: βά‧зо * Омофон: [[βάζο]] (вазна) ===Глагол=== [[βάζω]] (минато време [[έβαλα]], пасив [[βάλλομαι]] / аорист пасив [[βάλθηκα]], мината придавка [[βалμένος]]) # [[ставам]], [[поставувам]] — поместувам нешто и го оставам на одредено место. #: '''Βάζω ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη.''' #: ''Ставам книга во библиотеката.'' # [[внесувам]], [[допишувам]], [[бележам]] — пополнувам знаци, букви или бројки во документ или формулар. #: '''Έπαιξα ΠΡΟΠΟ και στον πρώτο αγώνα έβαλα Χ.''' #: ''Играв спортска прогноза и на првиот натпревар ставив (внесов) Х.'' # [[облекувам]], [[носи]] (за облека) — се облекувам или облекувам некого. #: '''Βάζω το παλτό μου γιατί κάνει κρύο.''' #: ''Го облекувам палтото бидејќи е ладно.'' # [[извршувам]], [[предизвикувам]] (во перифрази) — ја вршам дејноста или го предизвикувам резултатот на именката што следува. #* '''βάζω φωτιά / πυρκαγιά / μπουρλότο''' — потпалувам #* '''βάζω βαθμό''' — оценувам (давам оценка) #* '''βάζω τρικлоποδιά''' — сопнувам некого #* '''βάζω γκολ''' — постигнувам гол #* '''βάζω σημάδι''' — нишанам #* '''βάζω στο σημάδι''' — земам некого за мета #* '''βάζω τέλος''' — ставам крај / прекинувам #* '''βάζω μπρος / μπροστά''' — вклучувам машина / започнувам работа или потфат # (пасив, само во аорист) [[се зафаќам]], [[се запнувам]], [[намерувам]] — цврсто одлучувам нешто и се трудам да го постигнам. #: '''Δεν ξέρω τι σου έχω κάνει και βάλθηκες να με καταστρέψεις.''' #: ''Не знам што ти направив, па си се запнал (намерил) да ме уништиш.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">βάζω и βάλλομαι / βάλθηκα</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[βάζω]] || ставам || [[βάλλομαι]] || се ставам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[έβαζα]] || ставав || [[βαλλόμουν]] || се ставав |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[έβαλα]] || ставив || [[βάλθηκα]] || се зафатив / бев ставен |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα βάζω]] || ќе ставам || [[θα βάλλομαι]] || ќе се ставам |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα βάλω]] || ќе ставам || [[θα βαλθώ]] || ќе се зафатам |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω βάλει]] || ќе имам ставено || [[θα έχω βαλθεί]] || ќе сум се зафатил |- | Υπεрσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα βάλει]] || имав ставено || [[είχα βαλθεί]] || бев се зафатил |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να βάζω]] || да ставам || [[να βάλλομαι]] || да се ставам |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να βάλω]] || да ставам || [[να βалθώ]] || да се зафатам |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω βάλει]] || да имам ставено || [[να έχω βαλθεί]] || да сум се зафатил |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[βάζε]] || ставај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[βάλε]] || стави! || [[βάλσου]] || зафати се! |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[βάζοντας]] || ставајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Мината придавка || — || — || [[βαλμένος]] || ставен / облечен |} ==== Синоними ==== * [[τοποθετώ]] (поставувам) ==== Антоними ==== * [[βγάζω]] (вадам / извадувам / соблекувам) ===Други форми=== * [[βάνω]] === Фрази и изрази === * [[βάζω (κάποιον) στο μάτι]] — пикирам (набљудувам некого што не го поднесувам) * [[βάζω κιλά]] — се дебелам (ставам кила) * [[βάζω πλώρη]] — се упатувам / насочувам (брод) * [[βάζω στεφάνι]] — се венчавам * [[βάζω та δυνατά μου]] — давам сè од себе * [[και βάλε]] — и повеќе од тоа (пр. беше 30 кила и повеќе) * [[та βάζω με κάποιον]] — се пресметувам / започнувам кавга со некого * [[βάλ' του ρίγανη]] — (идиом) готово е / залудно е * [[μη βάζεις όλα т' αβγά στο ίδιο καλάθι]] — не ставај сè на една карта ===Сродни поими=== * [[άβαλτος]] (прид.) — неставен / неискусен * [[ανάβαλμα]] (им.) — одложување * [[απαράβαλτος]] (прид.) — неспоредлив * [[απόβαλμα]] (им.) — отпадок / исфрлок * [[βαλμένος]] (гл. прид.) — ставен / наместен * [[βάλσιμο]] (им.) — ставање / поставување * [[βαλτός]] (гл. прид.) — подметнат * [[επίβαλτος]] (прид.) — наметнат * [[κακόβαλμα]] (им.) — лошо поставување * [[κακοβαλμένος]] (прид.) — лошо облечен / наместен * [[καλοβαλμένος]] (прид.) — добро облечен / среден * [[καλόβαλτος]] (прид.) — добро поставен * [[ξαναβάλσιμο]] (им.) — повторно ставање * [[οморφόβαλτος]] (прид.) — убаво поставен * [[πρωτόβαλτος]] (прид.) — почетник ==== Сложени зборови ==== * [[αδικοβάζω]] (гл.) — неправедно обвинувам * [[ανεβάζω]] (гл.) — качувам / подигнувам * [[ανεβοκατεβάζω]] (гл.) — качувам и симнувам постојано * [[απανωβάζω]] (гл.) — ставам одозгора * [[διαбάζω]] (гл.) — читам * [[εμβάζω]] (гл.) — внесувам / префрлам пари * [[καλοβάζω]] (гл.) — добро сместувам * [[κακοβάζω]] (гл.) — лошо сместувам * [[κατεβάζω]] (гл.) — симнувам / спуштам * [[ξαναβάζω]] (гл.) — повторно ставам * [[ομοрφοβάζω]] (гл.) — убаво подредувам * [[πανωβάζω]] (гл.) — додавам над нешто * [[παραβάζω]] (гл.) — претерувам со ставање * [[προεμβάζω]] (гл.) — однапред префрлам пари * [[πρωτοβάζω]] (гл.) — ставам за првпат * [[φουσκοβάζω]] (гл.) — претерувам / надувувам ==== Сложени зборови со старото βιβάζω ==== * [[αναβιβάζω]] (гл.) — покачувам / унапредувам * [[αποβιβάζω]] (гл.) — истоварувам / искрцувам * [[διαβιβάζω]] (гл.) — пренесувам / препраќам * [[επαναμεταβιβάζω]] (гл.) — повторно пренесувам * [[επιβιβάζω]] (гл.) — качувам патници (авион, брод) * [[καταβιβάζω]] (гл.) — намалувам / спуштам * [[μεταβιβάζω]] (гл.) — префрлам / пренесувам сопственост * [[μετεπιβιβάζω]] (гл.) — префрлам патници од едно во друго возило * [[προβιβάζω]] (гл.) — унапредувам (служба, одделение) * [[συμβιβάζω]] (гл.) — смирувам / спогодувам * [[υποβιβάζω]] (гл.) — деградирам / спуштам на пониско ниво [[Категорија:Грчки|ΒΑΖΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΒΑΖΩ]] 6sxghlv4sh81dctp110w6lyqallbzds 56162 56161 2026-04-25T07:25:09Z Steborce 2506 56162 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάζω]] < (наследено) средновековен грчки [[βάζω]] < (наследено) старогрчки [[βιβάζω]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.zo/ * Поделба на слогови: βά‧зо * Омофон: [[βάζο]] (вазна) ===Глагол=== [[βάζω]] (минато време [[έβαλα]], пасив [[βάλλομαι]] / аорист пасив [[βάλθηκα]], мината придавка [[βалμένος]]) # [[ставам]], [[поставувам]] — поместувам нешто и го оставам на одредено место. #: '''Βάζω ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη.''' #: ''Ставам книга во библиотеката.'' # [[внесувам]], [[допишувам]], [[бележам]] — пополнувам знаци, букви или бројки во документ или формулар. #: '''Έπαιξα ΠΡΟΠΟ και στον πρώτο αγώνα έβαλα Χ.''' #: ''Играв спортска прогноза и на првиот натпревар ставив (внесов) Х.'' # [[облекувам]], [[носи]] (за облека) — се облекувам или облекувам некого. #: '''Βάζω το παλτό μου γιατί κάνει κρύο.''' #: ''Го облекувам палтото бидејќи е ладно.'' # [[извршувам]], [[предизвикувам]] (во перифрази) — ја вршам дејноста или го предизвикувам резултатот на именката што следува. #* '''βάζω φωτιά / πυρκαγιά / μπουρλότο''' — потпалувам #* '''βάζω βαθμό''' — оценувам (давам оценка) #* '''βάζω τρικлоποδιά''' — сопнувам некого #* '''βάζω γκολ''' — постигнувам гол #* '''βάζω σημάδι''' — нишанам #* '''βάζω στο σημάδι''' — земам некого за мета #* '''βάζω τέλος''' — ставам крај / прекинувам #* '''βάζω μπρος / μπροστά''' — вклучувам машина / започнувам работа или потфат # (пасив, само во аорист) [[се зафаќам]], [[се запнувам]], [[намерувам]] — цврсто одлучувам нешто и се трудам да го постигнам. #: '''Δεν ξέρω τι σου έχω κάνει και βάλθηκες να με καταστρέψεις.''' #: ''Не знам што ти направив, па си се запнал (намерил) да ме уништиш.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">βάζω и βάλλομαι </span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна форма (грчки) !! Пасивна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[βάζω]] || ставам || [[βάλλομαι]] || се ставам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект || [[έβαζα]] || ставав || [[βαλλόμουν]] || се ставав |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист || [[έβαλα]] || ставив || [[βάλθηκα]] || се зафатив / бев ставен |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα βάζω]] || ќе ставам || [[θα βάλλομαι]] || ќе се ставам |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα βάλω]] || ќе ставам || [[θα βαλθώ]] || ќе се зафатам |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω βάλει]] || ќе имам ставено || [[θα έχω βαλθεί]] || ќе сум се зафатил |- | Υπεрσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα βάλει]] || имав ставено || [[είχα βαλθεί]] || бев се зафатил |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να βάζω]] || да ставам || [[να βάλλομαι]] || да се ставам |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να βάλω]] || да ставам || [[να βалθώ]] || да се зафатам |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω βάλει]] || да имам ставено || [[να έχω βαλθεί]] || да сум се зафатил |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[βάζε]] || ставај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[βάλε]] || стави! || [[βάλσου]] || зафати се! |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[βάζοντας]] || ставајќи || — || — |- | Παρακείμενος Μετοχή || Мината придавка || — || — || [[βαλμένος]] || ставен / облечен |} ==== Синоними ==== * [[τοποθετώ]] (поставувам) ==== Антоними ==== * [[βγάζω]] (вадам / извадувам / соблекувам) ===Други форми=== * [[βάνω]] === Фрази и изрази === * [[βάζω (κάποιον) στο μάτι]] — пикирам (набљудувам некого што не го поднесувам) * [[βάζω κιλά]] — се дебелам (ставам кила) * [[βάζω πλώρη]] — се упатувам / насочувам (брод) * [[βάζω στεφάνι]] — се венчавам * [[βάζω та δυνατά μου]] — давам сè од себе * [[και βάλε]] — и повеќе од тоа (пр. беше 30 кила и повеќе) * [[та βάζω με κάποιον]] — се пресметувам / започнувам кавга со некого * [[βάλ' του ρίγανη]] — (идиом) готово е / залудно е * [[μη βάζεις όλα т' αβγά στο ίδιο καλάθι]] — не ставај сè на една карта ===Сродни поими=== * [[άβαλτος]] (прид.) — неставен / неискусен * [[ανάβαλμα]] (им.) — одложување * [[απαράβαλτος]] (прид.) — неспоредлив * [[απόβαλμα]] (им.) — отпадок / исфрлок * [[βαλμένος]] (гл. прид.) — ставен / наместен * [[βάλσιμο]] (им.) — ставање / поставување * [[βαλτός]] (гл. прид.) — подметнат * [[επίβαλτος]] (прид.) — наметнат * [[κακόβαλμα]] (им.) — лошо поставување * [[κακοβαλμένος]] (прид.) — лошо облечен / наместен * [[καλοβαλμένος]] (прид.) — добро облечен / среден * [[καλόβαλτος]] (прид.) — добро поставен * [[ξαναβάλσιμο]] (им.) — повторно ставање * [[οморφόβαλτος]] (прид.) — убаво поставен * [[πρωτόβαλτος]] (прид.) — почетник ==== Сложени зборови ==== * [[αδικοβάζω]] (гл.) — неправедно обвинувам * [[ανεβάζω]] (гл.) — качувам / подигнувам * [[ανεβοκατεβάζω]] (гл.) — качувам и симнувам постојано * [[απανωβάζω]] (гл.) — ставам одозгора * [[διαбάζω]] (гл.) — читам * [[εμβάζω]] (гл.) — внесувам / префрлам пари * [[καλοβάζω]] (гл.) — добро сместувам * [[κακοβάζω]] (гл.) — лошо сместувам * [[κατεβάζω]] (гл.) — симнувам / спуштам * [[ξαναβάζω]] (гл.) — повторно ставам * [[ομοрφοβάζω]] (гл.) — убаво подредувам * [[πανωβάζω]] (гл.) — додавам над нешто * [[παραβάζω]] (гл.) — претерувам со ставање * [[προεμβάζω]] (гл.) — однапред префрлам пари * [[πρωτοβάζω]] (гл.) — ставам за првпат * [[φουσκοβάζω]] (гл.) — претерувам / надувувам ==== Сложени зборови со старото βιβάζω ==== * [[αναβιβάζω]] (гл.) — покачувам / унапредувам * [[αποβιβάζω]] (гл.) — истоварувам / искрцувам * [[διαβιβάζω]] (гл.) — пренесувам / препраќам * [[επαναμεταβιβάζω]] (гл.) — повторно пренесувам * [[επιβιβάζω]] (гл.) — качувам патници (авион, брод) * [[καταβιβάζω]] (гл.) — намалувам / спуштам * [[μεταβιβάζω]] (гл.) — префрлам / пренесувам сопственост * [[μετεπιβιβάζω]] (гл.) — префрлам патници од едно во друго возило * [[προβιβάζω]] (гл.) — унапредувам (служба, одделение) * [[συμβιβάζω]] (гл.) — смирувам / спогодувам * [[υποβιβάζω]] (гл.) — деградирам / спуштам на пониско ниво [[Категорија:Грчки|ΒΑΖΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΒΑΖΩ]] 2p4912lgkwu4ee9owpm8crvq3kma9qs 56163 56162 2026-04-25T07:29:18Z Steborce 2506 56163 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάζω]] < (наследено) средновековен грчки [[βάζω]] < (наследено) старогрчки [[βιβάζω]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.zo/ * Поделба на слогови: βά‧ζω * Хомофон: [[βάζο]] (вазна) ===Глагол=== [[βάζω]] (минато време [[έβαλα]], мината придавка [[βαλμένος]]) # [[ставам]], [[поставувам]] — поместувам нешто и го оставам на одредено место. #: '''Βάζω ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη.''' #: ''Ставам книга во библиотеката.'' # [[внесувам]], [[допишувам]], [[бележам]] — пополнувам знаци, букви или бројки во документ или формулар. #: '''Έπαιξα ΠΡΟΠΟ και στον πρώτο αγώνα έβαλα Χ.''' #: ''Играв спортска прогноза и на првиот натпревар ставив Х.'' # [[облекувам]], [[носи]] (за облека) — се облекувам или облекувам некого. #: '''Βάζω το παλτό μου γιατί κάνει κρύο.''' #: ''Го облекувам палтото бидејќи е ладно.'' # [[извршувам]], [[предизвикувам]] (во перифрази) — ја вршам дејноста или го предизвикувам резултатот на именката што следува. #* '''βάζω φωτιά / πυρκαγιά / μπουρλότο''' — потпалувам #* '''βάζω βαθμό''' — оценувам (давам оценка) #* '''βάζω τρικλοποδιά''' — сопнувам некого #* '''βάζω γκολ''' — постигнувам гол #* '''βάζω σημάδι''' — нишанам #* '''βάζω στο σημάδι''' — земам некого за мета #* '''βάζω τέλος''' — ставам крај / прекинувам #* '''βάζω μπρος / μπροστά''' — вклучувам машина / започнувам работа или потфат # (само во аорист: [[βάλθηκα]]) [[се зафаќам]], [[се запнувам]], [[намерувам]] — цврсто одлучувам нешто и се трудам да го постигнам. #: '''Δεν ξέρω τι σου έχω κάνει και βάλθηκες να με καταστρέψεις.''' #: ''Не знам што ти направив, па си се запнал да ме уништиш.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=4 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">βάζω</span> |- ! Време !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || [[βάζω]] || ставам |- | Παρατατικός Οριστικής || [[έβαζα]] || ставав |- | Αόριστος Οριστικής || [[έβαλα]] || ставив |- | Μέλλοντας Συνεχής || [[θα βάζω]] || ќе ставам |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || [[θα βάλω]] || ќе ставам |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || [[θα έχω βάλει]] || ќе имам ставено |- | Υπερσυντέλικος || [[είχα βάλει]] || имав ставено |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || [[να βάζω]] || да ставам |- | Αόριστος Υποτακτικής || [[να βάλω]] || да ставам |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || [[να έχω βάλει]] || да имам ставено |- | Ενεστώτας Προστακτικής || [[βάζε]] || ставај! |- | Αόριστος Προστακτικής || [[βάλε]] || стави! |- | Ενεστώτας Μετοχή || [[βάζοντας]] || ставајќи |} ==== Синоними ==== * [[τοποθετώ]] (поставувам) ==== Антоними ==== * [[βγάζω]] (вадам / соблекувам) ===Други форми=== * [[βάνω]] (разговорно / дијалектално) === Фрази и изрази === * [[βάζω (κάποιον) στο μάτι]] — пикирам (набљудувам некого што не го поднесувам) * [[βάζω κιλά]] — се дебелам (ставам кила) * [[βάζω πλώρη]] — се насочувам * [[βάζω στεφάνι]] — се венчавам * [[βάζω τα δυνατά μου]] — давам сè од себе * [[και βάλε]] — и повеќе од тоа * [[τα βάζω με κάποιον]] — започнувам кавга со некого * [[βάλ' του ρίγανη]] — готово е / залудно е * [[μη βάζεις όλα τ' αβγά στο ίδιο καλάθι]] — не ставај сè на една карта ===Сродни поими=== * [[άβαλτος]] (прид.) — неискусен * [[ανάβαλμα]] (им.) — одложување * [[απόβαλμα]] (им.) — отпадок * [[βαλμένος]] (гл. прид.) — ставен / наместен * [[βάλσιμο]] (им.) — ставање * [[βαλτός]] (гл. прид.) — подметнат * [[κακοβαλμένος]] (прид.) — лошо облечен * [[καλοβαλμένος]] (прид.) — добро облечен / среден ==== Сложени зборови ==== * [[ανεβάζω]] — качувам * [[κατεβάζω]] — симнувам * [[ξαναβάζω]] — повторно ставам * [[παραβάζω]] — претерувам * [[φουσκοβάζω]] — претерувам / надувувам ==== Сложени зборови со старото βιβάζω ==== * [[αναβιβάζω]] — унапредувам * [[αποβιβάζω]] — искрцувам * [[διαβιβάζω]] — пренесувам * [[επιβιβάζω]] — качувам патници * [[μεταβιβάζω]] — префрлам сопственост * [[υποβιβάζω]] — деградирам [[Категорија:Грчки|ΒΑΖΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΒΑΖΩ]] mninjz3shybzki3u1uf459nq2dmq8m4 56164 56163 2026-04-25T07:30:45Z Steborce 2506 56164 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[βάζω]] < (наследено) средновековен грчки [[βάζω]] < (наследено) старогрчки [[βιβάζω]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈva.zo/ * Поделба на слогови: βά‧ζω * Хомофон: [[βάζο]] (вазна) ===Глагол=== [[βάζω]] (минато време [[έβαλα]], мината придавка [[βαλμένος]]) # [[ставам]], [[поставувам]] — поместувам нешто и го оставам на одредено место. #: '''Βάζω ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη.''' #: ''Ставам книга во библиотеката.'' # [[внесувам]], [[допишувам]], [[бележам]] — пополнувам знаци, букви или бројки во документ или формулар. #: '''Έπαιξα ΠΡΟΠΟ και στον πρώτο αγώνα έβαλα Χ.''' #: ''Играв спортска прогноза и на првиот натпревар ставив Х.'' # [[облекувам]], [[носи]] (за облека) — се облекувам или облекувам некого. #: '''Βάζω το παλτό μου γιατί κάνει κρύο.''' #: ''Го облекувам палтото бидејќи е ладно.'' # [[извршувам]], [[предизвикувам]] (во перифрази) — ја вршам дејноста или го предизвикувам резултатот на именката што следува. #* '''βάζω φωτιά / πυρκαγιά / μπουρλότο''' — потпалувам #* '''βάζω βαθμό''' — оценувам (давам оценка) #* '''βάζω τρικλοποδιά''' — сопнувам некого #* '''βάζω γκολ''' — постигнувам гол #* '''βάζω σημάδι''' — нишанам #* '''βάζω στο σημάδι''' — земам некого за мета #* '''βάζω τέλος''' — ставам крај / прекинувам #* '''βάζω μπρος / μπροστά''' — вклучувам машина / започнувам работа или потфат # (само во аорист: [[βάλθηκα]]) [[се зафаќам]], [[се запнувам]], имам намера — цврсто одлучувам нешто и се трудам да го постигнам. #: '''Δεν ξέρω τι σου έχω κάνει και βάλθηκες να με καταστρέψεις.''' #: ''Не знам што ти направив, па си се запнал да ме уништиш.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=4 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">βάζω</span> |- ! Време !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || [[βάζω]] || ставам |- | Παρατατικός Οριστικής || [[έβαζα]] || ставав |- | Αόριστος Οριστικής || [[έβαλα]] || ставив |- | Μέλλοντας Συνεχής || [[θα βάζω]] || ќе ставам |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || [[θα βάλω]] || ќе ставам |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || [[θα έχω βάλει]] || ќе имам ставено |- | Υπερσυντέλικος || [[είχα βάλει]] || имав ставено |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || [[να βάζω]] || да ставам |- | Αόριστος Υποτακτικής || [[να βάλω]] || да ставам |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || [[να έχω βάλει]] || да имам ставено |- | Ενεστώτας Προστακτικής || [[βάζε]] || ставај! |- | Αόριστος Προστακτικής || [[βάλε]] || стави! |- | Ενεστώτας Μετοχή || [[βάζοντας]] || ставајќи |} ==== Синоними ==== * [[τοποθετώ]] (поставувам) ==== Антоними ==== * [[βγάζω]] (вадам / соблекувам) ===Други форми=== * [[βάνω]] (разговорно / дијалектално) === Фрази и изрази === * [[βάζω (κάποιον) στο μάτι]] — пикирам (набљудувам некого што не го поднесувам) * [[βάζω κιλά]] — се дебелам (ставам кила) * [[βάζω πλώρη]] — се насочувам * [[βάζω στεφάνι]] — се венчавам * [[βάζω τα δυνατά μου]] — давам сè од себе * [[και βάλε]] — и повеќе од тоа * [[τα βάζω με κάποιον]] — започнувам кавга со некого * [[βάλ' του ρίγανη]] — готово е / залудно е * [[μη βάζεις όλα τ' αβγά στο ίδιο καλάθι]] — не ставај сè на една карта ===Сродни поими=== * [[άβαλτος]] (прид.) — неискусен * [[ανάβαλμα]] (им.) — одложување * [[απόβαλμα]] (им.) — отпадок * [[βαλμένος]] (гл. прид.) — ставен / наместен * [[βάλσιμο]] (им.) — ставање * [[βαλτός]] (гл. прид.) — подметнат * [[κακοβαλμένος]] (прид.) — лошо облечен * [[καλοβαλμένος]] (прид.) — добро облечен / среден ==== Сложени зборови ==== * [[ανεβάζω]] — качувам * [[κατεβάζω]] — симнувам * [[ξαναβάζω]] — повторно ставам * [[παραβάζω]] — претерувам * [[φουσκοβάζω]] — претерувам / надувувам ==== Сложени зборови со старото βιβάζω ==== * [[αναβιβάζω]] — унапредувам * [[αποβιβάζω]] — искрцувам * [[διαβιβάζω]] — пренесувам * [[επιβιβάζω]] — качувам патници * [[μεταβιβάζω]] — префрлам сопственост * [[υποβιβάζω]] — деградирам [[Категорија:Грчки|ΒΑΖΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΒΑΖΩ]] gd0jl42t8i4kt7b73ngjts40s5dbzfi