വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ml">
  <siteinfo>
    <sitename>വിക്കിപീഡിയ</sitename>
    <dbname>mlwiki</dbname>
    <base>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">മീഡിയ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">പ്രത്യേകം</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">സംവാദം</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ഉപയോക്താവ്</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">പ്രമാണം</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി സംവാദം</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ഫലകം</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">സഹായം</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">സഹായത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">വർഗ്ഗം</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">കവാടം</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">കവാടത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">കരട്</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">കരട് സംവാദം</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ഘടകം</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2122</id>
    <revision>
      <id>4612176</id>
      <parentid>4611880</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]] ചേർക്കുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8508" sha1="r9g70dz3ltk38ebp2a0dp1zakmntpsc" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>r9g70dz3ltk38ebp2a0dp1zakmntpsc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612181</id>
      <parentid>4612176</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]] ചേർക്കുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8686" sha1="165jx3z3wrcimjgzdv4oseh5yjkcnlz" xml:space="preserve">[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
&lt;!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --&gt;
&lt;!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --&gt;
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --&gt;
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് &amp; റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}}
&lt;!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --&gt;</text>
      <sha1>165jx3z3wrcimjgzdv4oseh5yjkcnlz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തരിസാപ്പള്ളി ശാസനങ്ങൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4743</id>
    <revision>
      <id>4612225</id>
      <parentid>4580689</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Narainps</username>
        <id>216086</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചെപ്പേടുകളിലെ എഴുത്ത് */</comment>
      <origin>4612225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50061" sha1="c08y8ax7wogciqjiw3l2uey2axfu29w" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Tharisapalli plates}}
[[ചിത്രം:Quilon Syrian copper plates (849 CE) plate 1.jpg|thumb|right|ഒന്നാം ശാസനം- രണ്ട് ചേപ്പേടുകൽ 1-19 വരികൾ]]
[[മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ|നസ്രാണി ക്രൈസ്തവരുടേയും]] [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെയും]] ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനരേഖകളായ ലിഖിതങ്ങളാണ് '''തരിസാപ്പള്ളി ശാസനങ്ങൾ''' അഥവാ '''തരിസാപള്ളി ചെപ്പേടുകൾ''' എന്ന പേലിലറിയപ്പെടുന്നത്. ചേരചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[സ്ഥാണു രവി വർമ്മൻ|സ്ഥാണുരവി വർമ്മൻ]] പെരുമാളിന്റെ സാമന്തനായി [[വേണാട്]] ഭരിച്ചിരുന്ന അയ്യനടികൾ തിരുവടികൾ, &lt;ref&gt; കെ. ശിവശങ്കരൻ നായർ; വേണാടിന്റെ പരിണാമം, ഡി.സി ബുക്സ്; 2005 &lt;/ref&gt; പേർഷ്യയിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയ പുരോഹിതമുഖ്യനും വർത്തകപ്രമാണിമായിരുന്ന മാർസാബിൻ ഇശോകന്റെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[തരിസാപ്പള്ളി|തരിസാപ്പള്ളിക്ക്]] അനുവദിച്ച് എഴുതികൊടുത്തിട്ടുള്ള അവകാശങ്ങൾ ആണ് ഈ ശാസനങ്ങൾ. കുരക്കേണിക്കൊല്ലത്ത് (ഇന്നത്തെ കൊല്ലം) ആണ് തരിസാപ്പള്ളിയുടെ സ്ഥാനം. എന്നാൽ കൊല്ലത്ത് ഈ സ്ഥലം എവിടെയായിരുന്നു എന്നു കണ്ടെത്താൽ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. കിഴക്ക് വയലക്കാട്, തെക്കുകിഴക്ക് കോവിലകമുൾപ്പെടെ ചിറുവാതിക്കാൽ മതിൽ, പടിഞ്ഞാറ് കടൽ, വടക്ക് തോരണത്തോട്ടം, വടക്കുകിഴക്ക് പുന്നത്തലൈ അണ്ടിലൻതോട്ടം എന്നിവയാണ് അതിരുകൾ എന്ന് ശാസനത്തിൽ വിശദമാക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=Sreejith/&gt; സ്ഥാണുരവിയുടെ ഭരണത്തിന്റെ അഞ്ചാം വർഷമെന്ന സൂചനവച്ച്, ക്രി.വ. 849-ലാണ് ഇവ നൽകപ്പെട്ടത് എന്ന് കരുതിവരുന്നു. ശാസനങ്ങൾ ലഭിച്ച വ്യക്തിയുടെ പേര് അതിൽ ചിലയിടത്ത് ''ഈശോ ദ തപീർ'' എന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ ''മറുവാൻ സാപ്‌ർ ഈശോ'' എന്നുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ചെപ്പേടുകൾ വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ നടന്ന ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഈശോഡാത്തവ്വിറായി എന്നാണ്‌ ഈ പേർ എന്ന് കരുതിയിരുന്നതെങ്കിലും&lt;ref&gt;ഗുണ്ടർട്ട് &lt;/ref&gt; പിന്നീട് വ്യത്യസ്ഥ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇളവർ ([[ഈഴവർ]]), [[വണ്ണാൻ]], [[വെള്ളാളർ]], [[ആശാരി]] തുടങ്ങിയവരുടെ കുടുംബങ്ങളെ പള്ളിക്കു ദാനം നൽകിയതായും ചെപ്പേടിലുണ്ട്

തരിസാപ്പള്ളി ശാസനങ്ങൾ രണ്ടു കൂട്ടം രേഖകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ആദ്യത്തെ ശാസനത്തിൽ മൂന്നു തകിടുകൾ (ചെപ്പേടുകൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=Menon &gt;Kerala History and its Makers - A Sreedhara Menon&lt;/ref&gt; ഇവയിൽ ഒന്നാം തകിട്  [[മാർത്തോമ്മാ സഭ|മാർത്തോമ്മാ സഭയുടെ]] ആസ്ഥാനമായ [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയിലെ]] പുലാത്തീനിലും രണ്ടാം തകിട്  [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ|മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ആസ്ഥാന കേന്ദ്രമായ [[കോട്ടയം]] [[ദേവലോകം, കോട്ടയം|ദേവലോകത്തെ]] കാതോലിക്കേറ്റ് അരമനയിലും  സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മൂന്നാമത്തേത് നഷ്ടപ്പെട്ടു. 

രണ്ടാം ശാസനത്തിലെ നാലു തകിടുകളിൽ&lt;ref name=Menon &gt;Kerala History and its Makers - A Sreedhara Menon&lt;/ref&gt; ആദ്യത്തേത് നഷ്ടപ്പെട്ടു. രണ്ടും മൂന്നും തകിടുകൾ കോട്ടയം കാതോലിക്കേറ്റ് അരമനയിലും നാലാമത്തേത് തിരുവല്ല പുലാത്തീനിലും സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ തകിടുകളെല്ലാം തുല്യവലിപ്പത്തിലുള്ളവയല്ല. ഒന്നാം ചെപ്പേട് 22.35 x 8.15 സെ.മീ. ആണ്. രണ്ടാം ചെപ്പേട് 20.32 x 7.62 സെന്റിമീറ്ററും

ചേരചക്രവർത്തിയായ രാജശേഖരന്റെ (820-844) [[വാഴപ്പള്ളി ശാസനം|വാഴപ്പള്ളി ശാസനമാണ്]] ഇതിനു മുമ്പത്തേതായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഏക ശാസനം.

== സപർ ഈശോയുടെ പശ്ചാത്തലം ==
{{Main|മാർ സബോർ}}
ക്രി.വ. 823-ൽ കേരളത്തിലെത്തിയ ഒരു പേർഷ്യൻ കുടിയേറ്റസംഘത്തിന്റെ രണ്ടു നേതാക്കളിൽ ഒരാളായരുന്നു [[മാർ സാബോർ]] എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന സബർ ഈശോ. രണ്ടാമത്തെയാൾ മാർ പ്രോത്ത് അല്ലെങ്കിൽ ആഫ്രോത്ത് ആയിരുന്നു. ഇരട്ടസഹോദരങ്ങളായിരുന്നെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഇവർ നസ്രാണി ക്രൈസ്തവരുടെ വംശസ്മൃതിയിൽ പിൽക്കാലത്ത് പ്രാധാന്യത്തോടെ ഇടംനേടി. വിശുദ്ധന്മാർ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ കന്തീശങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ട ഇവർക്ക് കേരളത്തിലെ പല ക്രൈസ്തവദേവാലയങ്ങളും സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പാശ്ചാത്യകത്തോലിക്കാ മേൽക്കോയ്മയിലേക്ക് നസ്രാണി സഭയെ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ച 1599-ലെ [[ഉദയമ്പേരൂർ സൂനഹദോസ്]], ഇവരെ [[നെസ്തോറിയൻ സിദ്ധാന്തം|നെസ്തോറിയൻ]] പാഷണ്ഡികളായി ശപിക്കുകയും ഇവരുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ദേവാലയങ്ങളെ സർവവിശുദ്ധരുടേയും ദേവാലയങ്ങളായി പുനർ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

== ശാസനങ്ങളുടെ ചരിത്രം ==

[[സ്ഥാണു രവി വർമ്മൻ|സ്ഥാണുരവിയുടെ]] അഞ്ചാമത്തെ ഭരണവർഷത്തിൽ (849) തയ്യാറാക്കിയ ഈ ശാസനങ്ങളുടെ കാലത്തെക്കുറിച്ച് വളരെയേറെ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പണ്ഡിതനായ ഗോപിനാഥറാവു ഒൻപതാം ശതകത്തിന്റെ ഉത്തരാർധത്തിൽ സ്ഥാണുരവി ജീവച്ചിരുന്നതായി പറയുന്നു. എന്നാൽ സ്ഥാണുരവി രാജ്യഭാരം ആരംഭിച്ചത് 844-ൽ ആണെന്നാണ് പ്രൊഫസർ ഇളംങ്കുളം കുഞ്ഞൻപിള്ളയുടെ അഭിപ്രായം. സ്ഥാണു രവിയുടെ സദസ്യനായിരുന്ന [[ശങ്കരണനാരായണൻ]] രചിച്ച [[ലഘുഭാസ്കരീയം]] എന്ന കൃതിയിൽ നിന്നാണ് ഇളംകുളം ഇതിനുള്ള തെളിവ് ശേഖരിച്ചത്.&lt;ref name=Sreejith&gt; വീണ്ടും ശ്രദ്ധേയമാകുന്ന തരിസാപ്പള്ളി ചെപ്പേടുകൾ-ശ്രീജിത്. ഇ (സമകാലിക മലയാളം 24 ജനുവരി 2014)&lt;/ref&gt; ഒന്നാം ശാസനം [[കൊല്ലവർഷം]] ഇരുപത്തിനാലാമാണ്ട് ചെമ്പുതകിടിൽ എഴുതിയിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നാൽ രണ്ടാമത്തേത് രണ്ടു മൂന്നു നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു ശേഷം പകർത്തി സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളതാണെന്ന് ലിപിയുടേയും ഭാഷയുടേയും സ്വരൂപ സ്വഭാവങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

ശാസനങ്ങൾ അവ എഴുതപ്പെട്ട് കാലം മുതൽക്ക് സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ കയ്യിൽ ഭദ്രമായി സം‌രക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ, കേരളത്തിലെ സിറിയൻ മെത്രാനായിരുന്ന മാർ യാക്കോബ് 1530-ൽ കൊച്ചിയിലെ പോർച്ചുഗീസ് ഗവർണ്ണറുടെ കയ്യിൽ പ്രസിദ്ധമായ ക്നായി തൊമ്മൻ ചെപ്പേട് അടക്കമുള്ള രേഖകൾക്കൊപ്പം സൂക്ഷിക്കാനേല്പിച്ച ഈ അമൂല്യരേഖകൾ, പിൽക്കാലങ്ങളിൽ ലഭ്യമല്ലാതായി. ഇതിനെ പറ്റി ചാർളി സ്വാൻസ്റ്റൺ എന്ന ബ്രിട്ടിഷ് കപ്പിത്താൻ 1883-ലെ റോയൽ ഏഷ്യാറ്റിക് സൊസൈറ്റിയുടെ ജേർണലിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. അതിപ്രകാരമാണ്‌. &lt;ref&gt;
Captain Charles Swanston Vol.1 (old Series) Journal of the Royal Asiatic Society. January 1833
&lt;/ref&gt;&quot;ഏതാണ്ട് 300 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ ശാസനങ്ങൾ [[അങ്കമാലി|അങ്കമാലിയിലെ]] (കേരള ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ) മെത്രാനായിരുന്ന [[യാക്കോവ് ആബൂന|യാക്കോബ് ആബൂന]] അന്നത്തെ പോർത്തുഗീസ് ഗോവർണ്ണദോറ്ടെ കൈവശം സൂക്ഷിക്കാനേല്പിച്ചു. എന്നാൽ നാടിനെ നടുക്കം കൊള്ളിക്കുമാറ് ഇവ നഷ്ടപ്പെട്ട വാർത്തയാണ്‌ പിന്നീടുണ്ടായത്. ഇവ നഷ്ടപ്പെട്ടശേഷം ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് അവരുടെ അവകാശങ്ങൾ തെളിയിക്കാനുള്ള ഒരു രേഖയും ഇല്ലാതായി. ആകെയുണ്ടായിരുന്നത് പാരമ്പര്യമായി കൈമാറിപ്പോന്ന അവകാശങ്ങളായിരുന്നു. ഈ അവകാശങ്ങൾ അക്കാലത്ത് സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലുമാവാൻ തുടങ്ങി. [[മെക്കാളെ|കേണൽ മെക്കാളെ]] തിരുവിതാംകൂർ റസിഡന്റായി വന്ന ശേഷമാണ്‌ ഈ ചേപ്പേടുകൾക്കായി എന്തെങ്കിലും അന്വേഷണം നടന്നത്. 1806-ൽ ക്ലാഡ് ബുക്കാനന്റെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് റെസിഡന്റ് കേണൽ മക്കാളേ ഉത്തരവിട്ട തെരച്ചിലിൽ ക്നായി തൊമ്മൻ ചേപ്പേട് കണ്ടു കിട്ടിയില്ലെങ്കിലും, കൊച്ചിയിലെ റെക്കോർഡ് കേന്ദ്രത്തിൽ തരിസപള്ളിശാസനങ്ങളിലെ ചേപ്പേടുകളിൽ ഒന്നൊഴികെ എല്ലാം കണ്ടുകിട്ടി.&quot;&lt;ref&gt;കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശത്തിലെ, St. Thomas Christians എന്ന ലേഖനം - http://www.newadvent.org/cathen/14678a.htm#VII&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;NSC Network - The Plates and the Privileges of Syrian Christians&lt;/ref&gt; വീണ്ടും ഇതു നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനായി മൂന്നു വ്യത്യസ്ത ചുമതലക്കാർ ഒന്നിച്ച് തീരുമാനിച്ചാൽ മാത്രം പുറത്തെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ തിരുവല്ലയിലും കോട്ടയത്തുമായി ഇവ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref name=Sreejith/&gt;
 
എന്നാൽ [[കാപ്റ്റൻ സ്വാൻസൺ]] ചെപ്പേടുകൾ എങ്ങനെ കണ്ടെത്തി എന്ന് പറയുന്നില്ല. [[പോർച്ചുഗൽ|പോർത്ച്ചുഗീസുകാരെ]] പരാജയപ്പെടുത്തി [[ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി|ഡച്ചുകാർ]] [[കൊച്ചികോട്ട]] കീഴടക്കിയപ്പോൾ പോർത്തുഗീസുകാർക്ക് വീരോചിതമായ പിൻവാങ്ങൽ അനുവദിച്ചു നൽകിയിരുന്നു. പള്ളിയുടെ വകയായ സാധങ്ങൾ ഒഴിച്ച് തോക്കും മറ്റു വിലപിടിപ്പുള്ള സാധനങ്ങളും അവർക്ക് കൊണ്ടുപോകാനനുവാദം നൽകിയിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് ശാസനങ്ങൾ സിറിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കോ ഡച്ചുകാർകക്കോ കൈമാറ്റം ചെയ്തിരിക്കാം എന്നാണ്‌ കരുതുന്നത്. ഡച്ചുകാരെ തോല്പിച്ച് [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷുകാർ]] കൊച്ചി കീഴടക്കിയപ്പോൾ ഇതേ ശാസനങ്ങൾ അവരുടെ കയ്യിലുമെത്തിയിരിക്കണം. എന്നാൽ ഇതിനുള്ളിൽ ശാസനങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതും മെക്കാളെ തിരച്ചിൽ നടത്തിയതും സംശയത്തിനിടവരുത്തുന്നു. 

മെക്കാളെ ശാസങ്ങൾ തിരഞ്ഞു പിടിച്ചശേഷം [[ബുക്കാനൻ|ബുക്കാനനെ]] അവയൂടെ ഫാസിമിലി കോപ്പി എടുക്കാനനുവദിക്കുകയും അതിനുശേഷം അവ സൂക്ഷിക്കാനായി സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ പക്കൽ ഏല്പിക്കുകയുമായിരുന്നു. ഇത് കോട്ടയത്തെ സെമിനാരിയിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.  [[മാത്യൂസ് മാർ അത്തനാസിയോസ്|മാത്യൂസ് മാർ അത്തനാസിയോസിന്റെ]] കാലം വരെ ഇവ ഭദ്രമായിരുന്നു എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ നിർഭാഗ്യവശാൽ ഈ ശാസനങ്ങളിൽ ചിലത് വീണ്ടും നഷ്ടപ്പെടുകയുണ്ടായി. അത്തനാസിയോസും ദിവന്ന്യാസോസും തമ്മിലുണ്ടായ കോടതി വ്യവഹാരത്തിനിടയിൽ അത്തനാസിയോസ് നാല് ചെപ്പേടുകൾ മാത്രമാണ്‌ ഹാജരാക്കിയത്. മറ്റുള്ളവ നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഷ്യം. കോടതി വ്യവഹാരത്തിന്റെ ഗതി നിർണ്ണയിക്കാൻ ചില തല്പര കക്ഷികൾ അവ കൈവശപ്പെടുത്തിയതോ യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടതോ ആവാനാണ്‌ സാധ്യതയെന്ന് ചില സഭാചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;C.M. Agur B.A. Church Histroy of Travancore&lt;/ref&gt; ഇതുമൂലം [[ഗുണ്ടർട്ട്]], [[ബുർണൽ]], [[ഹോഗ്]], തുടങ്ങിയ മഹാരഥൻമാർക്ക് ശാസനങ്ങളെ അവയുടെ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ പരിചയപ്പെടാനായില്ല. 

=== ഒന്നാം ശാസനം ===
കൊരുക്കേണികൊല്ലത്തിനു് അടുത്ത്&lt;ref&gt; എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 57-58; നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988. &lt;/ref&gt; എശോദാ തപീർ ചെയ്യിച്ച തരിസാപ്പള്ളിക്ക് സ്ഥലം നൽകുന്നതാണ് ഒന്നാം ശാസനത്തിലെ മുഖ്യ വിഷയം. അതിന് പുറമേ പള്ളിയുടെ ആവശ്യത്തിന് [[ഈഴവർ]], [[വണ്ണാന്മാർ]] തുടങ്ങി വിവിധ ജാതികളിലെ തൊഴിൽ വിദഗ്ദ്ധരെ അനുവദിച്ച് നൽകി അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പല ഇനങ്ങളിലേയും നികുതികളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുകയും ചിലയിനം നികുതികൾ പിരിക്കാനുള്ള അവകാശം [[പള്ളി]]ക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്നു. [[തലക്കാണം]], [[ഏണിക്കാണം]], [[മേനിപ്പൊന്ന്]], [[പൊലിപ്പൊന്ന്]], [[ഇരവുചോറ്]], [[കുടനാഴി]] തുടങ്ങിയവ ഇങ്ങനെ ഒഴിവാക്കപ്പെടുകയോ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്ത നികുതികളിലും രജാവകാശങ്ങളിലും ചിലതാണ്. ശാസനത്തിലൂടെ അനുവദിച്ചുകിട്ടിയ സ്ഥലത്ത് താമസിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട തൊഴിൽജാതികളുടെമേൽ നീതിനിർവഹണത്തിനും ജനന-വിവാഹാദികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുവകൾ പിരിക്കാനും ഉള്ള അവകാശം പള്ളിക്കായിരുന്നു. പള്ളിയേയും അതിന്റെ വസ്തുവകകളേയും സം‌രക്ഷിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം [[അറുനൂറ്റുവർ]] എന്ന നഗരസഭയേയും [[അഞ്ചുവണ്ണം]], [[മണിഗ്രാമം]] എന്നീ വർത്തകസംഘങ്ങളേയും ഏല്പ്പിക്കാനും ഒന്നാം ശാസനം വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരുന്നു.

മാതൃകയായി ഒന്നാം ശാസനത്തിലെ ഒരു ഭാഗം കൊടുക്കുന്നു.

{{ഉദ്ധരണി|സ്വസ്തി കോത്താണു ഇരവിക്കുത്തൻ പല നൂറ്റായിരത്താണ്ടും മറുകുതലൈച്ചിറന്തടിപ്പടുത്താനിന്റ യാണ്ടുൾച്ചെല്ലാനിന്റയാണ്ടൈന്തു. ഇവ്വാണ്ടു വേണാടു വാഴുകിന്റ അയ്യനടികടിരുവടിയുമതികായരും പിരകിരുതിയും (മണിക്കിരാമമും) മഞ്ചു വണ്ണമും പുന്നൈത്തലൈപ്പതിയും മുൾവൈത്തു കുരക്കേണിക്കൊല്ലത്തു എശോദാ തപീരായി ചെയ്വിത്ത തരിസാപ്പള്ളിക്കു ഐയ്യനടകടിരുവടി കുടുത്ത വിടുപേറാവതു.}}

('സ്വസ്തി രാജാവായ സ്ഥാണുരവിക്കു പല നൂറായിരം വർഷം ശത്രുക്കളെ മേന്മയോടെ കീഴ്പ്പെടുത്തി വാഴാനുള്ള ആണ്ടിൽ നടപ്പുവർഷം അഞ്ച്. ഈ ആണ്ടിൽ വേണാടു വാഴുന്ന അയ്യനടികൾ തിരുവടിയും ഉദ്യേഗസ്ഥന്മാരും പ്രകൃതിയും മണിക്കിരാമവും അഞ്ചുവണ്ണവും പുന്നത്തലപ്പതിയും കൂടി ആലോചിച്ച്, കുരക്കേണിക്കൊല്ലത്ത് ഏശോദാതപീർ ചെയ്യിച്ച തരുസാപ്പള്ളിക്ക് അയ്യനടികൾ തിരുവടികൾ കൊടുത്തവിടുപേറ്.')

=== രണ്ടാം ശാസനം ===
&lt;!-- [[ചിത്രം:Tharisappalli coppor plate3.jpg|thumb|right| രണ്ടാം ശാസനം]] --&gt; 
രണ്ടാം ശാസനം മരപ്പണിക്കാരുടേയും (തച്ചർ), ഉഴവുകാരുടേയും (വെള്ളാളർ) മറ്റും ഏതാനും കുടുംബങ്ങളുടെ സേവനവും, നികുതിയിളവായി അടിമകളെ വച്ചുകൊണ്ടിരിക്കാനുള്ള അനുവാദവും തരിസാപ്പള്ളിക്ക് നൽകി. ലോകവും ചന്ദ്രനും ഉള്ള കാലത്തോളം അഞ്ചുവണ്ണം 'അനന്തരപ്പാട്'ആയി അനുഭവിക്കേണ്ടതാണെന്നും പറയുന്നു.  പള്ളിയുടെ ഉയർന്ന സാമൂഹ്യസ്ഥിതിയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന 72 പ്രത്യേകാവകാവകാശങ്ങൾ വിശേഷാവസരങ്ങളിലേക്കും മറ്റുമായി രണ്ടാം ശാസനം അനുവദിച്ചു. ആ അവകാശങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇതാണ്: 

{{quote|അടിമ, അന്മൂലം, അറപ്പുര, ആനമേൽ, ആർപ്പ്, ആലവട്ടം, ഇടുപടി, ഉച്ചിപ്പൂവ്, എടമ്പിരിശംഖ്, കച്ച, കച്ചപ്പുറം, കനകമുടി, കാൽച്ചിലമ്പ്, കുതിരസവാരി, കുഴൽ, കൈത്തള, കൊടി, ചണ്ണമേൽക്കട്ടി, ചെങ്കൊമ്പ്, ചെല്ലി, തകിൽ, തണ്ട്, തഴ, തീണ്ടലകറ്റൽ, തൂക്കുമഞ്ചം, തൊങ്ങൽ, തോൾവള, നഗരത്തോരണം, നടയും നടത്തും, നന്താവിളക്ക്, നാങ്കുപ്പരിഷക്കുടമ, നായാട്ടുഭോഗം, നാലുവാക്കുരവ, നിർമണ്ണ്, നെടിയകുട, നെട്ടൂർപെട്ടി, നെറ്റിപ്പട്ടം, നേർവാൾ, പകൽവിളക്ക്, പഞ്ചവട്ടം, പഞ്ചവർണ്ണക്കുട, പഞ്ചവാദ്യം, പട്ടുചട്ട, പട്ടുമുണ്ട്, പട്ടുറുമാൽ, പണിപ്പുടവ, പതക്കം, പന്തൽവിതാനം, പരവതാനി, പതിനേഴുപരിഷക്കുടമ, പല്ലക്ക്, പാവാട, മണക്കോലം, മദ്ദളം, മുടിക്കീഴാഭരണം, മുൻകൈയ്, മുൻകയ്യിൽ പതക്കം, മുൻചൊല്ല്, മുൻമൂലം, മുരശ്, മെതിയടി, രാജഭോഗം, രാജസമക്ഷം ഇരിപ്പ്, വലം‌പിരിശംഖ്, വിരിപന്തൽ, വീണ, വീരശൃംഖല, വീരത്തണ്ട്, വീരമദ്ദളം, വീരവാദ്യം, വെഞ്ചാമരം, ശംഖ്, ഹസ്തകടകം.&lt;ref&gt;ഉദയമ്പേരൂർ സൂനഹദോസിന്റെ കാനോനകൾ, ഉപോത്ഘാതം (പുറം 28)- സ്കറിയ സക്കറിയ&lt;/ref&gt;‍}}

ശാസനത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾക്കനുസരണമായി പള്ളിക്കും അതിന്റെ ഭൂമിക്കും ഉപകാരപ്രദമായത് ചെയ്യാൻ അറുനൂറ്റുവർ, അഞ്ചുവണ്ണം, മണിഗ്രാമം എന്നിവയെ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്ന വ്യവസ്ഥ രണ്ടാം ശാസനത്തിലും ഉണ്ടായിരുന്നു. 

രണ്ടാം ശാസനം രണ്ടുമൂന്ന് ശതകങ്ങൾക്കു ശേഷം പകർത്തിയെഴുതിയതായി കാണുന്നു.

== ചെപ്പേടുകളിലെ എഴുത്ത് ==
അഞ്ച് ഏടുകളിൽ ഒമ്പതു പുറങ്ങളിലായാണ് ഈ ശാസനം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഒന്നാമത്തെ ഏടിന്റെ ഒരു പുറത്തേ എഴുത്തുള്ളു. മറ്റുള്ളവയുടെ രണ്ടു പുറത്തും എഴുത്തുണ്ട്.&lt;ref name = Arambram&gt; സാക്ഷിപ്പട്ടികയുടെ പുനർവായന-ശിഹാബുദ്ദീൻ ആരാമ്പ്രം (പച്ചക്കുതിര - ആഗസ്റ്റ് 2014)&lt;/ref&gt; അറബിക്, ഹീബ്രു, പേർഷ്യൻ, തമിഴ്, മലയാളം, സംസ്കൃതം എന്നീ ഭാഷകൾ ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. വട്ടെഴുത്ത്, ഗ്രന്ഥാക്ഷരം, കുഫിക്, പഹ്‌ലവി, ഹീബ്രു എന്നീ ലിപികളും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. തിരിച്ചറിയപ്പെടാത്ത ഒരു ലിപിയും ഇതിൽ ഒന്നുരണ്ടിടത്ത് കാണുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=Sreejith/&gt;

ചേരചക്രവർത്തിയായ സ്ഥാണുരവിക്ക് വന്ദനം പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ഒന്നാം ശാസനത്തിന്റെ തുടക്കം. &quot;സ്വസ്തി.കോത്താണു ഇരവിക്കു... &quot; എന്നു തുടങ്ങുന്ന ആ ശാസനതിൽ സാക്ഷി &quot;വേൾ-കുല ചുന്തരൻ&quot; ([[വെള്ളാളർ|വേളിർ]] കുലജാതനായ സുന്ദരൻ) ആണ്‌.

ആദ്യകാല മലയാള ഗദ്യത്തിന്റെ ഉത്തമ മാതൃകയായി പരിഗണിച്ചുവരുന്ന തരിസാപ്പള്ളി ശാസനത്തിന് ഭാഷാപരമായും വളരെയേറെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കേരളപാണിനി പറഞ്ഞിട്ടുള്ള [[അനുനാസികാതിപ്രസരം]], [[പുരുഷഭേദനിരാസം]], [[താലവ്യാദേശം]], [[സ്വരസംവരണം]] തുടങ്ങിയ ആറുഭാഷാനയങ്ങളിൽ വളരെ കുറച്ചു മാത്രമേ സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളൂ. വാഴുകിന്റ, ചൊല്ലുകിന്റ, ചമൈച്ചു, ചൈവിച്ചു, തങ്ങൾ, കൊടുത്ത, അഞ്ചുവണ്ണമും മണിക്കിരാമമും എന്നിങ്ങനെ പരിണാമം സംഭവിച്ചതും അല്ലാത്തതുമായ ധാരാളം രൂപങ്ങൾ ഇതിൽ കാണാം. പരിച്, അടിപ്പടുത്തുക, അട്ടുവിത്ത്, ഉല്ക്കു, മനൈമേയ്പ്പാൻ തുടങ്ങി മലയാളത്തിൽ ഇന്ന് ലുപ്ത പ്രചാരങ്ങളായ പല പ്രയോഗങ്ങളും ഈ ശാസനത്തിൽ ഉണ്ട്. ഇതിൽനിന്ന് ശാസനകാലത്ത് വിഭക്തിപ്രത്യയങ്ങൾക്കും പുരുഷഭേദരഹിതങ്ങളായ ക്രിയാരൂപങ്ങൾക്കും അക്കാലത്ത് രാജഭാഷയിലേക്കു കടന്നുകൂടാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും വ്യവഹാരഭാഷക്ക് പ്രാബല്യവും രാജഭാഷയ്ക്ക് ശൈഥില്യവും സംഭവിച്ചു തുടങ്ങിയെന്നും മനസ്സിലാക്കാം.
 
മരപ്പണിക്കാരുടെ(തച്ചർ) രണ്ടുകുടുംബങ്ങളേയും ഉഴവുകാരുടെ(വെള്ളാളർ) നാലു കുടുംബങ്ങളേയും വേണാട്ടരചൻ തരിസ്സാപ്പള്ളിക്കു വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതായുള്ള രണ്ടാം ശാസനത്തിലെ &quot;ഇരണ്ടുകുടി..യരും. ഒരുകുടി തച്ചരുമളടൈയ പൂമിക്കു കരാഴർ നാലുകുടി വെള്ളാളരും...&quot; എന്ന ഭാഗവും ശാസനങ്ങളിലെ ഭാഷക്ക് ഉദാഹരണമാണ്.
 
ഇപ്പോൾ തിരുവല്ലയിലെ മാർത്തോമ്മാ സഭാകേന്ദ്രത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്നാം ചെപ്പേടിനൊടുവിലെ ഒപ്പുകളിൽ ചിലത് പഹലവി, ചതുരവടിവിലെ അറബിലിഅക്ഷരങ്ങൾ ചേർന്ന കൂഫിക്, എബ്രായ ലിപികളിലാണെന്നത്, അക്കാലത്തെ വേണാട്ടിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് തുറമുഖനഗരമായ കൊല്ലത്തെ സമൂഹത്തിന്റെ വൈവിദ്ധ്യം പ്രകടമാക്കുന്നുണ്ട്.

==ചരിത്രപരമായ പ്രസക്തിയും പ്രാധാന്യവും ==
പ്രാചീന [[ഭാഷാശാസ്ത്രം|ഭാഷാഗവേഷണത്തിലും]] [[ചരിത്രം|ചരിത്രഗവേഷണത്തിലും]] തരിസാപ്പള്ളി ശാസനത്തിന് വളരെയേറെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കൃത്യ മായി ആണ്ട് അറിയാവുന്ന ആദ്യത്തെ ശാസനമാണിത്. [[മഹോദയപുരം]] തലസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] വാണിരുന്ന സ്ഥാണുരവിയുടെ സാമന്തനായിരുന്നു വേണാട്ടിലെ നാടുവാഴികളായ അയ്യനടികളും രാമനടികളും. ചാലൂക്യരുടെയും രാഷ്ട്രകൂടരുടെയുമിടയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഭരണരീതി കേരളത്തിലും ആരംഭിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നുവെന്ന് പ്രകൃതികളേയും അറുനൂറ്റുവരേയും കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്താവനകൾ തെളിയിക്കുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ നടത്താൻ നാടുവാഴികൾക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് സ്ഥാണുരവിയുടെ പ്രതിനിധിയായി വിജയരാഗദേവൻ സന്നിഹിതനായത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

രാജ്യത്തെ അന്ന് നാടുകളായും നാടുകളെ തറകളായും തറകളെ ദേശങ്ങളായും വിഭജിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ഈ ചെപ്പേടിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കാം. ദേശങ്ങളുടെ അധികാരി കുടിപതിയും നാടു ഭരിച്ചിരുന്നത് നാട്ടുടയവരും ഏറ്റവും മുകളിലായി പെരുമാളും ചേർന്നതായിരുന്നു അന്നത്തെ ഭരണക്രമം.&lt;ref name=Sreejith/&gt;

[[അഞ്ചുവണ്ണം]], [[മണിഗ്രാമം]] എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ പരാമർശങ്ങളും ഈ ശാസനങ്ങളിലാണുള്ളത്. ഒൻപതാം ശതകത്തിൽ തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്ന [[ജൂതൻ|ജൂത]] വ്യാപാര സംഘങ്ങളാണ് അഞ്ചുവണ്ണവും മണിഗ്രാമവും. അഞ്ചു വിധം സാധനങ്ങളുടെ വ്യാപാരം നടത്തുന്ന സംഘം എന്ന അർഥത്തിലാകാം അഞ്ചുവണ്ണം എന്നു പറയുന്നത്. അഞ്ചുവണ്ണത്തോടും മണിഗ്രാമത്തോടും ആലോചിച്ചതിനു ശേഷമായിരുന്നു അയ്യനടികൾ കൊല്ലത്തെ തരിസാപ്പള്ളിക്ക് വ്യാപാര സൌജന്യങ്ങളും പള്ളി വയ്ക്കാനുള്ള അവകാശങ്ങളും നല്കിയത്.

[[ഈഴവർ|ഈഴവരെക്കുറിച്ചു]] പരാമർശമുള്ള ആദ്യത്തെ ശാസനവും ഇതു തന്നെയാണ്. അന്ന് ഈ പദം [[ജാതി (വിവക്ഷകൾ)|ജാതിനാമമായിരുന്നില്ല]]. [[മദ്യം]] സംഭരിക്കുന്നവൻ, മദ്യം വില്ക്കുന്നവൻ എന്നെല്ലാമേ അർഥമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ എന്നാണ് പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായം. 

തരിസാപ്പള്ളി ശാസനങ്ങൾ അവ എഴുതപ്പെട്ട കാലത്തെ കേരളത്തിലെ ഭരണസം‌വിധാനത്തേയും, സമൂഹത്തേയും, വിശ്വാസവ്യവസ്ഥകളേയും സംബന്ധിച്ച് വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. വേണാട്ടരചനൻ അയ്യനടികൾ തിരുവടികൾ സ്വതന്ത്രഭരണാധികാരിയായിരുന്നില്ലെന്നും ചേരചക്രവർത്തിയുടെ സാമന്തനായ നാടുവാഴിയായിരുന്നെന്നും ചെപ്പേടുകളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ജീവിതത്തിന്റെ വിവിധമേഖലകളിലെ നേതൃത്വങ്ങൾക്കിടയിൽ വിഭജനം നിർബന്ധമായിരുന്നില്ല. പുരോഹിതനായിരുന്ന സപർ ഈശോ, വ്യാപാരപ്രമുഖനും സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയമേകലകളിൽ പ്രഭാവം ചെലുത്തുന്നവനും ആയിരുന്നു. [[കൊല്ലം]] നഗരം, രാഷ്ട്രാന്തരപ്രസക്തിയുള്ള ഒരു തുറമുഖവും വ്യാപ്രാരകേന്ദ്രവുമായിരുന്നുവെന്ന് ചെപ്പേടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വികേന്ദ്രീകൃതമായ ഒരു ഭരണസം‌വിധാനത്തിന്റെ സൂചനകളും ചെപ്പേടുകളിലുണ്ട്. അറുനൂറ്റുവർ എന്ന നഗരസഭയും, അഞ്ചുവണ്ണം, മണിഗ്രാമം എന്നീ വർത്തകസംഘങ്ങളും ഏറെ അധികാരങ്ങൾ കയ്യാളിയിരുന്നതായും ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായും കാണാം. നഗരത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഈ സംഘങ്ങളെയാണ് ഭരമേല്പ്പിച്ചിരുന്നത്. &lt;ref name=Menon /&gt;

വേണാട്ടിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന നികുതിവ്യവസ്ഥയുടെ രൂപരേഖ ചെപ്പേടുകളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. അടിമകളെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിന് അടിമക്കാശും ആഭരണങ്ങൾ അണിയുന്നതിന് മേനിപ്പൊന്ന്, പൊലിപ്പൊന്ന് എന്നിവയും വിവിധ തൊഴിലുകൾക്ക് തലക്കാണം, ഏണിക്കാണം, കുടനാഴി, തുടങ്ങിയ തൊഴിൽക്കരങ്ങളും പ്രത്യേകം ഉണ്ടായിരുന്നു. സാധനങ്ങൾ പുറത്തുനിന്ന് കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ അറുപതിലൊന്ന് 'ഉല്ക്കു' കൊടുക്കണമെന്നും വില്പന നികുതി ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും വണ്ടികൾക്കും 'പടകു'കൾക്കും ടോൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും മനസ്സിലാക്കാം. തൊഴിൽക്കരം, വില്പ്പനക്കരം, വാഹനനികുതി, ആഭരണങ്ങൾ അണിയുന്നതിനുള്ള (സ്വത്ത്) നികുതി തുടങ്ങിയവയെ വിപുലമായ നികുതിവ്യവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

അക്കാലത്ത് അടിമവ്യവസ്ഥ വ്യാപകമായിരുന്നെന്ന സൂചന ശാസനങ്ങളിലുണ്ട്. കുറ്റവാളികളെ അടിമകളാക്കി വിൽക്കാൻ നാടുവാഴിക്ക് കഴിയുമായിരുന്നു. 

അക്കാലത്ത് കേരളസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന മതസഹിഷ്ണുതക്കും വൈവിദ്ധ്യത്തിനും മതിയായ തെളിവുകൾ ചെപ്പേടുകളിലുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യാനിയായ സപർ ഈശോക്ക്, വലിയ സമ്പത്തിന്റെയും അധികാരങ്ങളുടേയും അധിപതിയാവുന്നതിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതം തടസമായില്ല. രണ്ടാം ചെപ്പേടിനൊടുവിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള പഹലവി, കൂഫിക്, എബ്രായ ലിപികളിലെ ഒപ്പുകൾ, അക്കാലത്ത്, വലിയ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളിലെങ്കിലും നിലവിലിരുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ വൈവിദ്ധ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=Menon /&gt;

==പുതിയ പഠനങ്ങൾ==
പ്രൊഫ. എം.ആർ. രാഘവാര്യരുടെയും പ്രൊഫ. കേശവൻ വെളുത്താട്ടിന്റെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പുതിയ പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് ഇവ രണ്ടു സെറ്റ് പട്ടയങ്ങളല്ല ഒരു സെറ്റ് പട്ടയങ്ങളാണ് എന്നുമാണ്. പട്ടയത്തിലെ ഏടുകൾ വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിൽ ക്രമപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ രേഖയുമായി ഇതുവരെ നിലനിന്നിരുന്ന സന്ദേഹങ്ങൾ അറുതിവരുത്താൻ പോന്ന കണ്ടെത്തലിലെത്തിച്ചേർന്നത്. ഇതോടെ അപൂർണ്ണമാണ് എന്ന് കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ രേഖ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ തന്നെ വായിച്ചെടുക്കാനുമായി. രണ്ടു രേഖകളായി പരിഗണിച്ചിരുന്നപ്പോൾ രണ്ടാമത്തേത് ആദ്യവസാനം ഇല്ലാത്തതു പോലെയാണ് തോന്നിയിരുന്നത്.&lt;ref name=Sreejith/&gt; &quot;ഇന്നാലുകുടി ഈഴവരും ഒരു കുടി വണ്ണാരും&quot; എന്നതിനോട് ഇതുവരെ കണക്കാക്കിയിരുന്ന തുടർപേജിലെ &quot;മെവ്വകൈപ്പട്ട ഇറൈയയുന്തരി...'' എന്ന ഭാഗം അന്വയിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ &quot;ഇരണ്ടുകുടി എരുവിയരും&quot; എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഏടാണ് ആദ്യത്തെതിനോട് ചേർന്നു വരുന്നതെങ്കിൽ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നാണ് രാഘവവാര്യരും കേശവൻ വെളുത്താട്ടും സമർത്ഥിക്കുന്നത്.

തമിഴ്നാട്ടിലെ  നിന്നും കണ്ടെടുത്ത വളന്തറവൈ ശിലാലിഖിതത്തിലും  ( '''Valantaravai inscription''' (''c.''13th century AD  ) തരീസ്സാപ്പള്ളി  എന്നുള്ളത് ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളിയായിത്തന്നെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ തരീസ്സാപ്പള്ളി എന്നത് ക്രിസ്തീയ കൂട്ടായ്മയായി കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.  (16,17)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/stone-pillar-in-southern-india-may-shed-new-light-on-regions-oldest-synagogue/|title=Stone pillar in southern India may shed new light on region’s oldest synagogue|access-date=2025-01-01|last=Haime|first=Jordyn|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist|2}}

12.ഡോ.കാനം ശങ്കരപ്പിള്ള ,”തരിസാപ്പള്ളി പട്ടയത്തിലെ ഒളിച്ചു വയ്ക്കപ്പെട്ട സാക്ഷികൾ” ,കിളിപ്പാട്ട് മാസിക,തിരുവനന്തപുരം-8, പുസ്തകം 10 ലക്കം 7 ജനുവരി 2016 പേജ് 11-12

13.http://849ce.org.uk/

14.http://kurakenikollam849ce.blogspot.in/

15. https://sharbtho.blogspot.com/2018/11/plate-pole-apart.html

16  https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/stone-inscription-of-oldest-synagogue-in-tamil-nadu-found/articleshow/92837874.cms

17.  

https://www.timesofisrael.com/stone-pillar-in-southern-india-may-shed-new-light-on-regions-oldest-synagogue/

&lt;br /&gt;

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|http://mal.sarva.gov.in/index.php?title=%E0%B4%A4%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B4%BF_%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E2%80%8D|തരിസാപ്പള്ളി ശാസനങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലത്തിന്റെ ചരിത്രം]]
[[വിഭാഗം:ശാസനങ്ങളും ശിലാലിഖിതങ്ങളും]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചെപ്പേടുകൾ]]</text>
      <sha1>c08y8ax7wogciqjiw3l2uey2axfu29w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തമോദ്വാരം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5980</id>
    <revision>
      <id>4612091</id>
      <parentid>4590586</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21045-27</username>
        <id>216118</id>
      </contributor>
      <comment>മാറ്റത്തില് നിന്നും സ്വാധീനത്തിലേക്ക്</comment>
      <origin>4612091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144144" sha1="71du085jpdf31vp7by9gydla55jg4og" xml:space="preserve">{{തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം}}
{{prettyurl|Black hole}}
[[File:Black hole - Messier 87.jpg|thumb|260px|alt=ഓറഞ്ച് ചുവപ്പ് വാതകങ്ങളുടെ ഡോണറ്റിന്റെ കേന്ദ്രമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയ കറുപ്പ് ഉള്ള സ്ഥലത്തിന്റെ കറുപ്പ്|സൂപ്പർ ജയന്റ് എലിപ്റ്റിക്കൽ ഗാലക്സിയായ എം87 ന്റെ മദ്ധ്യത്തിലുള്ള അതിസ്ഥൂല  തമോദ്വാരം. ഇതിന് ഏകദേശം 700 കോടി സൂര്യന്മാരുടെ,&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Oldham, L. J. |author2=Auger, M. W. |title=Galaxy structure from multiple tracers – II. M87 from parsec to megaparsec scales |date=March 2016|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=457 |issue=1 |pages= 421–439|doi=10.1093/mnras/stv2982|arxiv=1601.01323 |bibcode=2016MNRAS.457..421O }}
&lt;/ref&gt; ഭാരമുണ്ടായിരിക്കും. ഈ ചിത്രം ഒരു തമോദ്വാരത്തിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമാണ്. സംഭവചക്രവാള ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം 10 ഏപ്രിൽ 2019 നു ഇഎസ്എ പുറത്തുവിട്ടു.&lt;ref name=&quot;NYT-20190410&quot;&gt;{{cite news |last=Overbye |first=Dennis |authorlink=Dennis Overbye |title=Black Hole Picture Revealed for the First Time – Astronomers at last have captured an image of the darkest entities in the cosmos – Comments |url=http://www.nytimes.com/2019/04/10/science/black-hole-picture.html?comments#permid=31473598 |date=10 April 2019 |work=[[The New York Times]] |accessdate=10 April 2019 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APJL-20190410&quot;&gt;{{cite journal |first1=The|last1=Event Horizon Telescope|authorlink1=Event Horizon Telescope |title=First M87 Event Horizon Telescope Results. I. The Shadow of the Supermassive Black Hole |doi=10.3847/2041-8213/ab0ec7 |date= 2019 |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=87 |number=1 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NASA-20190410&quot;&gt;{{cite news |last=Landau |first=Elizabeth |title=Black Hole Image Makes History |url=https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=7372 |date=10 April 2019 |work=[[NASA]] |accessdate=10 April 2019 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite web|author=Anon|year=2019|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-47891902|title=The woman behind first black hole image|date=April 11, 2019|website=bbc.co.uk|publisher=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt; തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഫോട്ടോൺ റിംഗും അതിന്റെ ചക്രവാളത്തിന്റെ ഫോട്ടോൺ ക്യാപ്ചർ സോണും ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന, ചന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിലുള്ള എമിഷൻ റിംഗും മദ്ധ്യത്തിലുള്ള നിഴലും ദൃശ്യമാണ്. ചുവപ്പുനിറത്തിൽ കാണുന്നത് സംഭവചക്രവാളത്തിനുപുറത്തുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉത്സർജ്ജിക്കുന്ന വികിരണമാണ്. മദ്ധ്യത്തിലുള്ള കറുപ്പ് തമോദ്വാരത്തിന്റെ സംഭവചക്രവാളത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശമാണ്. അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതി രൂപം കൊള്ളുന്നത് തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഭ്രമണം മൂലവും അതിന്റെ ആപേക്ഷിക ഉത്സർജ്ജനം മൂലവുമാണ്. സംഭവചക്രവാളത്തിന്റെ 2.6 മടങ്ങ് വലുതാണ് മദ്ധ്യത്തിൽ കാണുന്ന നിഴൽ.&lt;ref name=&quot;APJL-20190410&quot; /&gt;]]


ഉയർന്ന [[ഗുരുത്വാകർഷണം]] മൂലം [[പ്രകാശം|പ്രകാശത്തിനുപോലും]] പുറത്തുകടക്കാനാകാത്ത മേഖലയാണ്‌ '''തമോദ്വാരം''' അല്ലെങ്കിൽ '''തമോഗർത്തം''' (''Black hole''). തമോദ്വാരത്തിന്റെ സീമയായ [[സംഭവചക്രവാളം|സംഭവചക്രവാളത്തിനകത്തേക്ക്]] വസ്തുക്കൾക്ക് പ്രവേശിക്കാമെന്നല്ലാതെ പ്രകാശം ഉൾപ്പെടെ യാതൊന്നിനും ഗുരുത്വാകർഷണം മറികടന്ന് ഈ പരിധിക്ക് പുറത്തുകടക്കാനാകില്ല. പ്രകാശം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയോ പുറത്തുവിടുകയോ ചെയ്യാത്തതിനാൽ തമോദ്വാരം പുറംലോകത്തിന്‌ അദൃശ്യമായിരിക്കും. തമോദ്വാരങ്ങൾക്ക് [[താപനില]] ഉണ്ടെന്നും അവ [[ഹോക്കിങ് വികിരണം]] പുറപ്പെടുവിക്കുന്നുവെന്നും ക്വാണ്ടം പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.

തമോദ്വാരം അദൃശ്യമാണെങ്കിലും, ചുറ്റുമുള്ള വസ്തുക്കളിൽ അതുളവാക്കുന്ന സ്വാധീനത്തിലൂടെ  അതിന്റെ സാന്നിധ്യം മനസ്സിലാക്കാനാകും. ഒരുകൂട്ടം [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങൾ]] പ്രപഞ്ചത്തിൽ ശൂന്യമായ സ്ഥലത്തെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നതായി കാണാനായാൽ അവിടെ ഒരു തമോദ്വാരമുണ്ടെന്ന് ഊഹിക്കാം. തമോദ്വാരത്തിന്‌ ഇരട്ടനക്ഷത്രമുണ്ടെങ്കിൽ അതിൽ നിന്നും തമോദ്വാരത്തിലേക്ക് വാതകങ്ങൾ വീഴുകയും ഉയർന്ന താപനിലയിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്ന ഇവ [[എക്സ്-റേ]] വികിരണം പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭൂമിയിലുള്ളതും ഭൂമിയെ ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതുമായ [[ദൂരദർശിനി|ദൂരദർശിനികൾ]] വഴി ഈ വികിരണം കണ്ടെത്താനാകും. ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ പ്രപഞ്ചത്തിൽ തമോദ്വാരങ്ങളുടെ അസ്തിത്വം ഉറപ്പാക്കാനായിട്ടുണ്ട്.

[[ചന്ദ്രശേഖർ സീമ|ചന്ദ്രശേഖർ സീമയ്ക്കും]] മുകളിൽ [[പിണ്ഡം|പിണ്ഡമുള്ള]] നക്ഷത്രങ്ങൾ [[നക്ഷത്രപരിണാമം|പരിണാമത്തിന്റെ]] അവസാനത്തിൽ തമോദ്വാരമായിത്തീരുവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. നക്ഷത്രത്തിന്റെ അവസാനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഊർജ്ജസൃഷ്ടിക്കുള്ള കഴിവ് പൂർണ്ണമായി അവസാനിച്ച പിണ്ഡം സ്വന്തം ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും, ഇങ്ങനെ ചുരുങ്ങുന്നതോടൊപ്പം നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണവും വർദ്ധിക്കുന്നു. ഗുരുത്വാകർഷണം ഒരളവിലേറെ വർദ്ധിച്ച് പ്രകാശത്തെപ്പോലും പിടിച്ചു നിർത്താനുള്ള കഴിവ് ആർജ്ജിക്കുമ്പോൾ നക്ഷത്രം തമോദ്വാരമായി മാറുന്നു.

എന്നാൽ ബ്ലാക്ക് ഹോൾ ഫയർവാൾ പ്രശ്‌നം പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംഭാവ്യതാചക്രവാളം ഇല്ലെന്നും, അതിനാൽ തമോദ്വാരം എന്ന ആശയം നിലനിൽക്കുന്നതല്ലെന്നു [[സ്റ്റീഫൻ ഹോക്കിങ്]] അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/technology/science/stephen-hawking-black-hole-science-physics-cosmology-425079/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-01-25 |archive-date=2014-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140126033752/http://www.mathrubhumi.com/technology/science/stephen-hawking-black-hole-science-physics-cosmology-425079/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://arxiv.org/abs/1401.5761&lt;/ref&gt;

== പേരിനു പിന്നിൽ ==
ഒരു ജ്യോതിഃശാസ്ത്രവസ്തുവിന്റെ സമീപത്തു നിന്നും എന്തിനെങ്കിലും രക്ഷപെടാനാവശ്യമുള്ള പ്രവേഗത്തെ നിഷ്ക്രമണപ്രവേഗം (escape velocity) എന്നു പറയുന്നു. നിഷ്ക്രമണപ്രവേഗം [[പ്രകാശവേഗം|പ്രകാശവേഗത്തെക്കാൾ]] കൂടുതലായ വസ്തു എന്നാണ്‌ തമോദ്വാരങ്ങളെ സാധാരണ നിർവ്വചിക്കാറ്. ഭൂമിയുടെ നിഷ്ക്രമണപ്രവേഗം സെക്കന്റിൽ 11.2 കിലോമീറ്റർ ആണ്. അതിനേക്കാളുമൊക്കെ വളരെ വളരെക്കൂടുതലാവും തമോദ്വാരത്തിന്റെ നിഷ്ക്രമണ പ്രവേഗം. സെക്കന്റിൽ മൂന്നുലക്ഷം കിലോമീറ്റർ പ്രവേഗമുള്ള പ്രകാശത്തിനുപോലും തമോദ്വാരത്തിന്റെ ആകർഷണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാനാവില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവയെ ഉത്സർജ്ജിക്കുന്നതോ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതോ ആയ [[പ്രകാശം]] കൊണ്ട് നിരീക്ഷിക്കാനാവില്ല.  തമോദ്വാരമെന്ന പേരിന് കാരണമിതാണ്.

== ചരിത്രം ഒരു വലിയ വിഭാഗം ==
[[പ്രമാണം:Black hole lensing web.gif|right|frame|alt=Schwarzschild black hole|[[ഗുരുത്വകാചം|ഗുരുത്വകാചമായി]] പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു തമോദ്വാരം പശ്ചാത്തലത്തിലെ [[താരാപഥം|താരാപഥത്തിന്റെ]] ദൃശ്യം വികലമാക്കുന്നു]]

പ്രകാശത്തിനു പോലും പുറത്തുകടക്കാനാകാത്തത്ര പിണ്ഡമേറിയ വസ്തു എന്ന ആശയം ആദ്യമായി മുന്നോട്ടുവച്ചത് ഭൂഗർഭ ശാസ്ത്രജ്ഞാനായ [[John Michell|ജോൺ മിഷെൽ]] ആയിരുന്നു. 1783-ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റിയിലേക്ക് [[ഹെൻറി കാവെൻഡിഷ്|ഹെൻറി കാവെൻഡിഷിന്]] അയച്ച കത്തിൽ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ എഴുതി:

{{ഉദ്ധരണി|സൂര്യന്റെ സാന്ദ്രതയുള്ളതും എന്നാൽ 500 ഇരട്ടി പിണ്ഡമുള്ളതുമായ ഒരു ഗോളത്തിന്റെ പ്രതലത്തിലേക്ക് അനന്തതയിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന ഒരു വസ്തു പ്രകാശത്തെക്കാൾ പ്രവേഗമാർജ്ജിച്ചിരിക്കും. പ്രകാശം മറ്റു വസ്തുക്കളെപ്പോലെ പിണ്ഡത്തിന്‌ ആനുപാതികമായ ബലത്തിന്‌ വിധേയമാകുന്നു എന്ന് കരുതുകയാണെങ്കിൽ അത്തരം വസ്തുവിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന പ്രകാശം അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം അതിലേക്കുതന്നെ മടങ്ങുന്നതാണ്‌&lt;ref name=&quot;Michell1784&quot;&gt;{{citation |last=Michell |first=J. |year=1784 |title=On the Means of Discovering the Distance, Magnitude, &amp;c. of the Fixed Stars, in Consequence of the Diminution of the Velocity of Their Light, in Case Such a Diminution Should be Found to Take Place in any of Them, and Such Other Data Should be Procured from Observations, as Would be Farther Necessary for That Purpose |journal=Phil. Trans. R. Soc. (London) |volume=74 |pages=35–57|url=http://www.jstor.org/pss/106576}}.&lt;/ref&gt;}}

1796-ൽ ഗണിതജ്ഞനായ [[സൈമൺ ലാപ്ലാസ്]] ''Exposition du système du Monde'' എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് പതിപ്പുകളിൽ ഈ ആശയത്തെ പിന്താങ്ങി (എന്നാൽ പുസ്തകത്തിന്റെ പിന്നീടുള്ള പതിപ്പുകളിൽ നിന്ന് ഇത് നീക്കം ചെയ്തു)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://library.thinkquest.org/25715/discovery/conceiving.htm#darkstars |title=Dark Stars (1783) |accessdate=2008-05-28 |quote= |publisher=[[Thinkquest]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Laplace; see Israel, Werner (1987), &quot;Dark stars: the evolution of an idea&quot;, in Hawking, Stephen W. &amp; Israel, Werner, 300 Years of Gravitation, Cambridge University Press, Sec. 7.4&lt;/ref&gt;. ''ഇരുണ്ട നക്ഷത്രങ്ങൾ'' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഈ ഗോളങ്ങൾ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു. പിണ്ഡമില്ലാത്ത തരംഗമായാണ്‌ പ്രകാശം അക്കാലത്ത് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത് എന്നതായിരുന്നു ഇതിനു കാരണം. അതിനാൽത്തന്നെ പ്രകാശം ഗുരുത്വാകർഷണബലത്തിന്‌ വിധേയമല്ല എന്നായിരുന്നു കരുതപ്പെട്ടിരുന്നത്.

1915-ൽ [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ]] [[സാമാന്യ ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തം]] വികസിപ്പിച്ചു. ഇതിനുമുമ്പുതന്നെ പ്രകാശത്തെ [[ഗുരുത്വാകർഷണം]] ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം സിദ്ധാന്തിച്ചിരുന്നു. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം [[കാൾ ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ്]] ഒരു ബിന്ദുവിൽ കേന്ദ്രീകൃതമായ പിണ്ഡം, ഗോളീയ സമമിതിയുള്ള പിണ്ഡം എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗുരുത്വാകർഷണമണ്ഡലം എപ്രകാരമായിരിക്കുമെന്ന് കണ്ടെത്തി&lt;ref name=&quot;Schwarzschild1916&quot;&gt;{{Citation | last=Schwarzschild | first=Karl | author-link=Karl Schwarzschild | title=Über das Gravitationsfeld eines Massenpunktes nach der Einsteinschen Theorie | journal=Sitzungsber. Preuss. Akad. D. Wiss. | year=1916 |pages=189–196 }} and {{Citation | last=Schwarzschild | first=Karl | author-link=Karl Schwarzschild | title=Über das Gravitationsfeld eines Kugel aus inkompressibler Flüssigkeit nach der Einsteinschen Theorie | journal=Sitzungsber. Preuss. Akad. D. Wiss. | pages=424–434 | year=1916 }}.&lt;/ref&gt;. സൈദ്ധാന്തികമായി തമോദ്വാരത്തിന്‌ അസ്തിത്വം സാധ്യമാണെന്ന് ഇതിലൂടെ അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. ഭ്രമണം ചെയ്യാത്ത തമോദ്വാരത്തിന്റെ സംഭവചക്രവാളത്തിന്റെ ആരമാണ്‌ ''ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരം'' എന്ന് ഇപ്പോൾ നമുക്കറിയാം. എന്നാൽ ഇത് അക്കാലത്ത് ആരും മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നില്ല. ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് തന്നെ ഇതിന്‌ ഭൗതികമായ നിലനില്പില്ല എന്നായിരുന്നു കരുതിയത്. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഹെൻഡ്രിക് ലോറെന്റ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിയായ ജൊഹാനസ് ദ്രോസ്റ്റെ ഒരു ബിന്ദുവിൽ കേന്ദ്രീകൃതമായ പിണ്ഡം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഗുരുത്വാകർഷണമണ്ഡലത്തിന്റെ രൂപം സ്വതന്ത്രമായി കണ്ടെത്തുകയും അതിന്റെ സവിശേഷതകളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഭ്രമണം ചെയ്യാത്തതും സൂര്യന്റെ 1.44 ഇരട്ടി പിണ്ഡമുള്ളതുമായ ([[ചന്ദ്രശേഖർ സീമ]]) ഇലക്ട്രോൺ-ഡീജനറേറ്റ് ദ്രവ്യത്താൽ നിർമ്മിതമായ ഒരു വസ്തു ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം തന്നിലേക്ക് ചുരുങ്ങുമെന്ന് 1930-ൽ [[ജ്യോതിർഭൗതികം|ജ്യോതിർഭൗതികജ്ഞനായ]] [[സുബ്രഹ്മണ്യം ചന്ദ്രശേഖർ]] സാമാന്യ ആപേക്ഷികതയിലൂടെ തെളിയിച്ചു. അക്കാലത്ത് ജ്യോതിർഭൗതികത്തിലെ അവസാന വാക്കായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന [[ആർതർ എഡിങ്ട്ടൺ]] ഇതിനെ എതിർത്തു. ഇങ്ങനെയുള്ള ചുരുങ്ങലിനെ ഒടുവിൽ എന്തെങ്കിലും തടഞ്ഞുനിർത്തുമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. ഇത് ഭാഗികമായി ശരിയുമായിരുന്നു – ചന്ദ്രശേഖർ സീമയെക്കാൾ പിണ്ഡമുള്ള [[വെള്ളക്കുള്ളൻ|വെള്ളക്കുള്ളന്മാരെല്ലാം]] തന്നെ അനന്തമായി ചുരുങ്ങുന്നില്ല; ചിലത് [[ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രം|ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ]] ആയാണ്‌]] മാറുന്നത്. എന്നാൽ സൂര്യന്റെ മൂന്നിരട്ടിയിലേറെ (ടോൾമാൻ-ഓപ്പൺഹൈമർ-വോൾക്കോഫ് സീമ) പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾ ചന്ദ്രശേഖർ വിവരിച്ച കാരണങ്ങളാൽ തമോദ്വാരങ്ങളായി ചുരുങ്ങുമെന്ന് 1939-ൽ [[റോബർട്ട് ഓപ്പൺഹൈമർ]] അടക്കമുള്ള ശാസ്ത്രജ്ഞർ തെളിയിച്ചു&lt;ref&gt;[http://prola.aps.org/abstract/PR/v55/i4/p374_1 On Massive Neutron Cores] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111120184631/http://prola.aps.org/abstract/PR/v55/i4/p374_1 |date=2011-11-20 }}, J. R. Oppenheimer and G. M. Volkoff, ''Physical Review'' '''55''', #374 (15 February 1939), pp. 374–381.&lt;/ref&gt;

ഓപ്പൺഹൈമറും കൂട്ടാളികളും ഉപയോഗിച്ചത് അപ്പോൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരേയൊരു നിർദ്ദേശാങ്കവ്യവസ്ഥയായ ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് നിർദ്ദേശാങ്കവ്യവസ്ഥയായിരുന്നു. ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരത്തിൽ ഗണിതപരമായ സിംഗുലാരിറ്റികൾ ഉണ്ടാകാൻ ഈ നിർദ്ദേശാങ്കവ്യവസ്ഥ കാരണമായി. അതായത്, സമവാക്യങ്ങളിലെ ചില പദങ്ങളുടെ വില ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരത്തിൽ അനന്തമായി മാറി. ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരത്തിനുള്ളിൽ സമയം ചലിക്കാതെ നിൽക്കുന്നു എന്നാണ്‌ ഇതിന്‌ വിശദീകരണം നൽകപ്പെട്ടത്. ഈ വീക്ഷണം ബാഹ്യനിരീക്ഷകരെ അപേക്ഷിച്ച് ശരിയാണെങ്കിലും ഉള്ളിലേക്ക് വീണുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു നിരീക്ഷകനെ അപേക്ഷിച്ച് തെറ്റാണ്‌. ഈ പ്രത്യേകത മൂലം ഇങ്ങനെ ചുരുങ്ങിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ''frozen stars'' എന്നറിയപ്പെട്ടു. ചലിക്കാതെ നിൽക്കുന്ന സമയം എന്ന ആശയം മിക്ക ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും അംഗീകരിക്കാനായില്ല എന്നതിനാൽ ഈ വിഷയത്തിൽ അടുത്ത ഇരുപതു വർഷത്തോളം കാര്യമായ പുരോഗതിയുണ്ടായില്ല.

എഡിങ്ട്ടൺ-ഫിങ്കെൽസ്റ്റൈൻ നിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ എന്ന പുതിയ ഗണിതശാസ്ത്രസങ്കേതത്തിലൂടെ [[സംഭവചക്രവാളം]] എന്ന സങ്കല്പം 1958-ൽ ഡേവിഡ് ഫിങ്കെൽസ്റ്റൈൻ വികസിപ്പിച്ചു. ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരം ഒരു സിംഗുലാരിറ്റി അല്ലെന്നും അത് വസ്തുക്കളെ ഒരു ദിശയിൽ മാത്രം കടത്തി വിടുന്ന പാട (membrane) പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി&lt;ref&gt;D. Finkelstein (1958). &quot;Past-Future Asymmetry of the Gravitational Field of a Point Particle&quot;. Phys. Rev. 110: 965–967. &lt;/ref&gt;. ഓപ്പൺഹൈമറുടെ കണ്ടെത്തലുകളെ പൂർണ്ണമായി നിരാകരിക്കാതെ അകത്തേക്കു വീഴുന്ന നിരീക്ഷകനെക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് വികസിപ്പിക്കുകയാണ്‌ ഫിങ്കൽസ്റ്റൈൻ ചെയ്തത്. ഇതുവരെയുള്ള (ഫിങ്കൽസ്റ്റൈൻ ഉൾപ്പെടെ) സിദ്ധാന്തങ്ങളെല്ലാം ഭ്രമണം ചെയ്യാത്ത തമോദ്വാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് മാത്രമായിരുന്നു പഠിച്ചത്. 1963-ൽ റോയ് കെർ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന തമോദ്വാരങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് സിദ്ധാന്തമുണ്ടാക്കി. ഈ സിദ്ധാന്തത്തിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന സിംഗുലാരിറ്റി ഒരു വലയമല്ല, ബിന്ദുവായിരുന്നു. എല്ലാ തമോദ്വാരങ്ങളിലും സിംഗുലാരിറ്റികളുണ്ടാകുമെന്ന് [[റോജർ പെൻറോസ്]] പിന്നീട് തെളിയിച്ചു.

1967-ൽ റേഡിയോ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ പൾസാർ കണ്ടെത്തി&lt;ref&gt;{{cite journal | last=Hewish | first=Antony | coauthors=S J Bell, J D H Pilkington, P F Scott, R A Collins | title=Observation of a Rapidly Pulsating Radio Source | journal=Nature | year=1968 | volume=217 | issue= | pages=709–713 | url=http://www.nature.com/nature/journal/v235/n5332/abs/235037a0.html | accessdate=2007-07-06 | doi=10.1038/217709a0 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | last=Pilkington | first=J D H | coauthors=A Hewish, S J Bell, T W Cole | title=Observations of some further Pulsed Radio Sources | journal=Nature | year=1968 | volume=218 | issue= | pages=126–129 | url=http://www.nature.com/nature/journal/v218/n5137/pdf/218126a0.pdf | accessdate=2007-07-06 | doi=10.1038/218126a0 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070710110425/http://www.nature.com/nature/journal/v218/n5137/pdf/218126a0.pdf | archivedate=2007-07-10 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;. ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഇവ വളരെ വേഗത്തിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങളാണെന്നും തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. അക്കാലം വരെ ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങളും സിദ്ധാന്തങ്ങളിൽ മാത്രം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നവയായിരുന്നു. ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായ സങ്കോചം മൂലം രൂപം കൊള്ളുന്ന സാന്ദ്രതയേറിയ മറ്റു വസ്തുക്കളെ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് പൾസാറിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം ആക്കം കൂട്ടി.

''ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായി പൂർണ്ണമായി ചുരുങ്ങിയ നക്ഷത്രം'' എന്ന സാധാരണ ഉപയോഗിച്ചുവന്നിരുന്ന വിശദീകരണത്തിനുപകരമായി ''black hole'' എന്ന പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് 1967-ൽ ഒരു പ്രഭാഷണത്തിനിടെ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോൺ വീലറാണെന്നാണ്‌ കരുതപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ഒരു കോൺഫറൻസിൽ വച്ച് താൻ ഈ പദം കേട്ടിട്ടുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും ഒരു ചുരുക്കരൂപമായി ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കുകയേ ചെയ്തുള്ളുവെന്നുമാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. 1964-ൽ ആൻ എവിങ്ങ് AAAS ന് അയച്ച ഒരു കത്തിലും ഈ പദമുണ്ടായിരുന്നു:

{{ഉദ്ധരണി|ഐൻസ്റ്റൈന്റെ സാമാന്യ ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച്, ഒരു ഡീജനറേറ്റ് നക്ഷത്രത്തിലേക്ക് പിണ്ഡം ചേർക്കുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് അത് സങ്കോചമാരംഭിക്കുകയും അതിന്റെ ഉയർന്ന ഗുരുത്വാകർഷണമണ്ഡലം അതിന്റെമുകളിൽ അടയുകയും ചെയ്യുന്നു. അത്തരം നക്ഷത്രം പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഒരു ''തമോദ്വാരം'' സൃഷ്ടിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|title=Black Hole|work=World Wide Words|author=Michael Quinion|url=http://www.worldwidewords.org/topicalwords/tw-bla1.htm|accessdate=2008-06-17}}&lt;/ref&gt;}}

== സവിശേഷതകൾ ==
[[File:Chandra image of Cygnus X-1.jpg|thumb|280px|സിഗ്നസ് എക്സ്-1. [[ചന്ദ്ര എക്സ്-റേ ദൂരദർശിനി]] എടുത്ത ചിത്രം]]
''മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച്'' (''No hair theorem'') തമോദ്വാരത്തിന്‌ മൂന്ന് ഭൗതികസവിശേഷതകളേ ഉള്ളൂ : [[പിണ്ഡം]], [[വൈദ്യുതചാർജ്ജ്]], [[കോണീയസംവേഗം]]&lt;ref&gt;{{citation|last=Heusler |first=M. |year=1998 |title=Stationary Black Holes: Uniqueness and Beyond |journal=Living Rev. Relativity |volume=1 |number=6 |url=http://www.livingreviews.org/Articles/Volume1/1998-6heusler/}}&lt;/ref&gt;. ഈ മൂന്നിന്റെയും വിലകൾ തുല്യമായുള്ള രണ്ട് തമോദ്വാരങ്ങളെ തമ്മിൽ തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കില്ല. തമോദ്വാരത്തിനു പുറമെനിന്നുതന്നെ ഇവയെ നിരീക്ഷിക്കാനാകും എന്നതാണ്‌ ഈ മൂന്ന് സവിശേഷതകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. ഉദാഹരണമായി, വിദ്യുത്കാന്തതയുടെ വാഹികളായ [[ഫോട്ടോൺ|ഫോട്ടോണുകൾക്ക്]] തമോദ്വാരത്തിന്റെ പുറത്തുകടക്കാനാകില്ലെങ്കിലും വൈദ്യുതചാർജ്ജുള്ള ഒരു തമോദ്വാരം സമചാർജ്ജുള്ള മറ്റു വസ്തുക്കളെ വികർഷിക്കുന്നു. ഗോസ് നിയമമനുസരിച്ച് ഒരു ഗോളത്തിന്റെ പ്രതലത്തിലെ വൈദ്യുതഫ്ലക്സ് അതിനകത്തുള്ള മൊത്തം വൈദ്യുതചാർജ്ജിന്റെ വില നൽകുന്നതിനാലാണിത്. ചാർജ്ജുള്ള വസ്തുക്കൾ തമോദ്വാരത്തിനകത്തേക്ക് വീഴുമ്പോൾ വൈദ്യുതമണ്ഡലരേഖകൾ സംഭവചക്രവാളത്തിന്‌ പുറത്തേക്കായി നിലനിൽക്കുന്നു. ചാർജ്ജ് സംരക്ഷണനിയമം ഇങ്ങനെയാണ്‌ പാലിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒടുവിൽ വൈദ്യുതമണ്ഡലരേഖകൾ തമോദ്വാരത്തിന്റെ പ്രതലത്തിലാകെ ഏകമാനമായ രീതിയിൽ വ്യാപിക്കുന്നു. ഉദാത്ത വിദ്യുത്കാന്തികതയിലെ ചാലകഗോളത്തിന്‌ സമാനമാണിത്&lt;ref&gt; Thorne, &quot;Black Holes, The Membrane Paradigm&quot;&lt;/ref&gt;. ഗോസ് നിയമത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രൂപമുപയോഗിച്ച് തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡവും കണ്ടെത്താം. ഗുരുത്വകാന്തികമണ്ഡലം മൂലമുള്ള frame dragging ഉപയോഗിച്ച് ദൂരെനിന്നും കോണീയസംവേഗത്തിന്റെ വിലയും കണക്കാക്കാം.

ഏതെങ്കിലും രൂപത്തിലുള്ള ദ്രവ്യത്തെ തമോദ്വാരം വിഴുങ്ങുമ്പോൾ അതിന്റെ സംഭവചക്രവാളം ഒരു പാടയുടേതിന്‌ സമാനമായ രൂപത്തിൽ ആന്ദോളനം ചെയ്യുന്നു. ഘർഷണസമാനമായ ഡാംപിങ് മൂലം ആന്ദോളനം കുറഞ്ഞുവരികയും ഒടുവിൽ സംഭവചക്രവാളം സ്ഥിരമായ ഒരു രൂപത്തിൽ ആവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഘർഷണസമാനമായ പ്രഭാവങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത മറ്റു ഫീൽഡ് സിദ്ധാന്തങ്ങളായ വിദ്യുത്കാന്തികത, ഗേജ് സിദ്ധാന്തം മുതലായവയിൽ നിന്ന് ഇത് വ്യത്യസ്തമാണ്‌. അവസാനം മൂന്ന് ഭൗതികസവിശേഷതകൾ മാത്രമുള്ള രൂപത്തിലേക്ക് മാറുന്നു എന്നതിനാൽ ആദ്യം നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന രൂപത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഗുരുത്വ,വിദ്യുത്കാന്തിക മണ്ഡലങ്ങൾ അകത്തുചെന്നിട്ടുള്ള ദ്രവ്യത്തെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ചുമാത്രം വിവരങ്ങളേ നൽകുകയുള്ളൂ. [[ബാരിയോൺ സംഖ്യ]], [[ലെപ്റ്റോൺ സംഖ്യ]] മുതലായ കണികാഭൗതികത്തിലെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന മിക്ക സ്യൂഡോചാർജ്ജുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും ദൂരെനിന്ന് നിരീക്ഷിക്കാനാകാത്തതിനാൽ നഷ്ടപ്പെടുന്ന വിവരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇത് ''തമോദ്വാരവിവരനഷ്ടവിരോധാഭാസം'' (''black hole information loss paradox'') എന്നറിയപ്പെടുന്നു&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://math.ucr.edu/home/baez/physics/Relativity/BlackHoles/info_loss.html|title=The Black Hole Information Loss Problem|last=Anderson|first=Warren G.|date=1996|accessdate=2009-03-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;John Preskill(1994)&quot;[http://www.theory.caltech.edu/~preskill/talks/blackholes.pdf Black holes and information: A crisis in quantum physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080518054438/http://www.theory.caltech.edu/~preskill/talks/blackholes.pdf |date=2008-05-18 }}&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Daniel Carmody(2008)&quot;[https://web.archive.org/web/20111208155100/http://www.carmodyfamily.com/bnb/QCI_Paper.pdf The Fate of Quantum Information in a Black Hole]&quot;&lt;/ref&gt;.

ഈ വിരോധാഭാസം ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരെ വളരെ കുഴക്കുന്ന ഒന്നാണ്‌. സാമാന്യ ആപേക്ഷികത ഒരു ലഗ്രാഞ്ചിയൻ സിദ്ധാന്തമായതിനാൽ അതിന്‌ സമയസമമിതി ഉണ്ടാകേണ്ടതും അത് ഹാമിൽട്ടോണിയൻ ആയിരിക്കേണ്ടതുമാണ്‌. എന്നാൽ സംഭവചക്രവാളം തമോദ്വാരത്തെ സമയസമമിതിയില്ലാത്തതാക്കുന്നു : ദ്രവ്യത്തിന്‌ അതിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനല്ലാതെ പുറത്തുകടക്കാനാകില്ല. തമോദ്വാരത്തിന്റെ സമയത്തിൽ വിപരീതമായ സ്വഭാവം കാണിക്കുന്ന വസ്തുവിനെ '''[[ശ്വേതദ്വാരം]]''' (white hole) എന്നു വിളിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രം|ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രവും]] [[താപഗതികം|താപഗതികത്തിലെ]] [[എൻട്രോപ്പി|എൻട്രോപ്പിയും]] ഉപയോഗിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ ശ്വേതദ്വാരങ്ങളും തമോദ്വാരങ്ങളും ഒന്നുതന്നെയായിരിക്കാം എന്നാണ്‌ കാണിക്കുന്നത്.

മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തം പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ചും അതിലെ ദ്രവ്യത്തെക്കുറിച്ചും ചില പരികല്പനകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ പരികല്പനകൾ ഉപയോഗിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഫലവും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ഉദാഹരണമായി, ചില സിദ്ധാന്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുംപോലെ [[കാന്തിക മോണോപോൾ|കാന്തിക മോണോപോളുകൾ]] നിലവിലുണ്ടെങ്കിൽ കാന്തികചാർജ്ജ് എന്ന നാലാമത്തെ ഭൗതികഗുണം കൂടി തമോദ്വാരത്തിനുണ്ടാകും&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://arxiv.org/PS_cache/hep-ph/pdf/9811/9811320v1.pdf|title=Black holes with magnetic charge and quantized mass|coauthors=A.Yu.Ignatiev, G.C.Joshi and Kameshwar C.Wali|publisher=Research Centre for High Energy Physics, School of Physics, University of Melbourne, Parkville 3052, Victoria, Australia|accessdate=2009-03-24}}&lt;/ref&gt;.

താഴെപ്പറയുന്ന പരിതഃസ്ഥിതികളിൽ മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തം തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കാനാകും:
# സ്ഥലകാലത്തിന്‌ നാലിലേറെ മാനങ്ങളുള്ളപ്പോൾ
# നോൺ-ആബേലിയൻ യാങ്-മിൽസ് മണ്ഡലങ്ങളുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ
# ഡിസ്ക്രീറ്റ് ഗേജ് സമമിതികളിൽ
# ചില non-minimally coupled അദിശമണ്ഡലങ്ങളിൽ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://people.na.infn.it/~scud/PLA201-95.pdf|title=Nonminimal coupling, no-hair theorem and matter cosmologies|accessdate=2009-03-24|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327092904/http://people.na.infn.it/~scud/PLA201-95.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
# സ്കിർമിയോണുകളുടെ കാര്യത്തിലെന്നപോലെ അദിശങ്ങളെ പിരിക്കാനാകുമ്പോൾ
# സാമാന്യ ആപേക്ഷികതയിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായ ഗുരുത്വാകർഷണസിദ്ധാന്തങ്ങളിൽ

ഇവയിലധികവും അസ്ഥിരവും തമോദ്വാരത്തിൽ നിന്ന് ദൂരെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന കൂടുതൽ ക്വാണ്ടം സംഖ്യകളെ നൽകാത്തതുമാണ്‌&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://psroc.phys.ntu.edu.tw/cjp/download.php?d=1&amp;pid=1046|title=The No Hair Theorem?|last=Hsu|first=Rue-Ron|date=1992-01-09|publisher=CHINESE JOURNAL OF PHYSICS|accessdate=2009-03-24|archive-date=2015-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913193941/http://psroc.phys.ntu.edu.tw/cjp/download.php?d=1&amp;pid=1046|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. നാല്‌ മാനങ്ങളുണ്ടെന്ന് നാം വിശ്വസിക്കുന്നതും മിക്കവാറും പരന്നതുമായ&lt;ref&gt;{{citation| author=Hinshaw, G. et al. |title=Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) Observations: Data  Processing, Sky Maps, and Basic Results |year=2008 |url=http://arxiv.org/abs/0803.0732}}.&lt;/ref&gt; നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചത്തിൽ മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തം ശരിയായിരിക്കേണ്ടതാണ്‌.

മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തത്തെ കാൽടെക്കിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോൺ പ്രെസ്കിൽ ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. 1997-ൽ പ്രെസ്കിലുമായി ഹോക്കിങ്ങും കിപ് തോർണും ഈ വിഷയത്തിൽ ഒരു വാതുവയ്പ്പ് നടത്തി. ഹോക്കിങ് വികിരണത്തിലൂടെ പുറത്തുവരുന്ന വിവരം തമോദ്വാരത്തിനകത്തുവച്ച് പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഹോക്കിങും തോർണും വാദിച്ചപ്പോൾ അകത്തേക്കുപോയ വസ്തുക്കളുടെ ക്വാണ്ടം അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നഷ്ടമാകുന്നില്ലെന്നും പുറത്തുവരുന്ന കണങ്ങൾ അതേ ക്വാണ്ടം അവസ്ഥകളിലായിരിക്കുമെന്നും പ്രെസ്കിൽ വാദിച്ചു. ''യൂക്ളീഡിയൻ പാത് ഇന്റഗ്രൽ'' എന്ന ഗണിതസങ്കേതമുപയോഗിച്ചുള്ള കൂടുതൽ പഠനങ്ങളിലൂടെ തന്റെ വാദം ശരിയല്ലെന്ന നിഗമനത്തിലാണ്‌ ഹോക്കിങ് ഒടുവിൽ എത്തിച്ചേർന്നത്. വാതുവെപ്പിൽ പരാജയപ്പെട്ടു എന്ന് സമ്മതിച്ചുകൊണ്ട് 2004-ൽ ഹോക്കിങ് പ്രെസ്കിലിന്‌ ഒരു ബേസ്ബോൾ എൻസൈക്ലോപീഡിയ നൽകുകയും ചെയ്തു. മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തം തെറ്റാണ്‌ എന്നാണ്‌ ഇതുവഴി ഹോക്കിങ് സമ്മതിച്ചത്. എന്നാൽ തോർൺ തന്റെ വാദത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തം തെറ്റെന്ന ഹോക്കിങിന്റെ വാദത്തെ ശാസ്ത്രലോകവും കാര്യമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. 

=== സംഭവചക്രവാളം ===
{| align=&quot;right&quot; class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1ex 1ex 1ex 1ex&quot; width=&quot;400&quot;
|- width
| [[പ്രമാണം:BH-no-escape-1.svg|Image:BH-no-escape-1.svg]]&lt;br /&gt;തമോദ്വാരത്തിന്‌ വളരെയകലെ ഒരു കണത്തിന്‌ ഏത് ദിശയിലും നീങ്ങാനാകും
|-
| [[പ്രമാണം:BH-no-escape-2.svg|Image:BH-no-escape-2.svg]]&lt;br /&gt;തമോദ്വാരത്തിനടുത്ത് സ്ഥലകാലം വികലമാകാൻ തുടങ്ങുന്നു. തമോദ്വാരത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പാതകളുടെ എണ്ണം തമോദ്വാരത്തിൽ നിന്ന് ദൂരേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നവയുടെ എണ്ണത്തെക്കാൾ കൂടുതലാകുന്നു
|-
| [[പ്രമാണം:BH-no-escape-3.svg|Image:BH-no-escape-3.svg]]&lt;br /&gt;സംഭവചക്രവാളത്തിനകത്ത് എല്ലാ പാതകളും കണത്തെ തമോദ്വാരകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നവയാണ്‌. രക്ഷപ്പെടൽ അസാധ്യമാകുന്നു
|}

സംഭവചക്രവാളത്തിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണ്‌ തമോദ്വാരങ്ങളെ സാധാരണ വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. സ്ഥലകാലത്തിന്റെ ഈ അതിർത്തിക്കിപ്പുറത്തു നടക്കുന്ന സംഭവങ്ങളൊന്നും ഒരു ബാഹ്യ നിരീക്ഷകനെ യാതൊരുവിധത്തിലും ബാധിക്കുകയില്ല. സാമാന്യ ആപേക്ഷികതയനുസരിച്ച് പിണ്ഡമുള്ള ഒരു വസ്തുവിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം വസ്തുക്കളെ അതിനടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന രീതിയിൽ [[സ്ഥലകാലം|സ്ഥലകാലത്തെ]] വികലമാക്കുന്നു. തമോദ്വാരത്തിന്റെ സംഭവചക്രവാളത്തിനടുത്ത്, സ്ഥലകാലം പുറത്തേക്ക് പാതകളൊന്നുമില്ലാത്തത്ര വികലമാകുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archive.ncsa.uiuc.edu/Cyberia/NumRel/BlackHoleAnat.html|title=Anatomy of a Black Hole|accessdate=2009-03-25|archive-date=2009-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090317230007/http://archive.ncsa.uiuc.edu/Cyberia/NumRel/BlackHoleAnat.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ഇതിനകത്തെത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് പോകുക മാത്രമേ ഒരു കണികയ്ക്ക് വഴിയുള്ളൂ.

ദൂരെയുള്ള നിരീക്ഷകന്‌ സംഭവചക്രവാളത്തിനടുത്തുള്ള ഘടികാരങ്ങൾ ദൂരെയുള്ളവയെക്കാൾ മെല്ലെ ചലിക്കുന്നതായി അനുഭവപ്പെടുന്നു&lt;ref&gt;{{harvnb|Carroll|2004|p=217}}&lt;/ref&gt;. ഈ പ്രഭാവം മൂലം, തമോദ്വാരത്തിലേക്ക് വീഴുന്ന വസ്തുക്കളുടെ വേഗത കുറയുന്നതായും അവ സംഭവചക്രവാളത്തിലെത്താൻ അനന്തം സമയമെടുക്കുന്നതായും നിരീക്ഷകന്‌ തോന്നുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vectorsite.net/tprelp.html|title=8. GENERAL RELATIVITY IN PRACTICE / BLACK HOLES|accessdate=2009-03-26|archive-date=2008-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080930144904/http://www.vectorsite.net/tprelp.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ഇതിനടുത്തുള്ള എല്ലാ പ്രക്രിയകളും ഒരേപോലെ മെല്ലെയാകുന്നതായി തോന്നുന്നതിനാൽ അവിടെനിന്നുള്ള പ്രകാശവും ചുവന്നതും മങ്ങിയതുമായി കാണുന്നു. ഈ പ്രഭാവം ഗുരുത്വാകർഷണ ചുവപ്പുനീക്കം എന്നറിയപ്പെടുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nrumiano.free.fr/Estars/int_bh.html|title=Inside a black hole|accessdate=2009-03-26}}&lt;/ref&gt;. ഒരു പരിധി കഴിഞ്ഞാൽ, സംഭവചക്രവാളത്തിലേക്ക് വീഴുന്ന വസ്തു കാണാനാകാത്തത്ര മങ്ങുന്നു. അതിനാൽ സംഭവചക്രവാളത്തിലെത്തുന്നതിന്‌ തൊട്ടുമുമ്പ് വസ്തു അദൃശ്യമാകുന്നു.

ഭ്രമണം ചെയ്യാത്ത തമോദ്വാരത്തിന്റെ സംഭവചക്രവാളത്തിന്റെ പരിധി ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരമാണ്‌. ഒരു വസ്തുവിന്റെ ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരം അതിന്റെ പിണ്ഡത്തിന്‌ ആനുപാതികമാണ്‌&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.physics.eku.edu/Yoder/l16_BH.htm|title=Black Holes|accessdate=2009-03-25|archive-date=2006-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20060913170030/http://www.physics.eku.edu/Yoder/l16_BH.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന തമോദ്വാരങ്ങളുടെ സംഭവചക്രവാളം ഗോളീയമല്ലാത്തതും വികലവുമാണ്‌. സംഭവചക്രവാളം യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള ഒരു അതിർത്തിയല്ലാത്തതിനാൽ ദ്രവ്യത്തെയും വികിരണത്തെയും ഇതിനകത്തേക്ക് വീഴുന്നതിൽ നിന്ന് യാതൊന്നും തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ ഉള്ളിൽ വീഴുന്ന യാതൊന്നിനും പുറത്തുകടക്കാനാകില്ലെന്നു മാത്രം. സാമാന്യ ആപേക്ഷികത ഉപയോഗിച്ചുള്ള തമോദ്വാരത്തിന്റെ വിശദീകരണം യഥാർത്ഥത്തിൽ കൃത്യമല്ലെന്നും സവിശേഷതകളെ പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കണമെങ്കിൽ ക്വാണ്ടം ഗുരുത്വപ്രഭാവങ്ങൾക്ക് സംഭവചക്രവാളത്തിനടുത്ത് പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ias.ac.in/jarch/pramana/51/693-698.pdf|title=Physical nature of the event horizon|accessdate=2009-03-25}}&lt;/ref&gt;. അതിനാൽ സാമാന്യ ആപേക്ഷികതയ്ക്ക് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മാറ്റങ്ങളുടെ സാധുത പഠിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ സംഭവചക്രവാളത്തിനടുത്തുള്ള ഭൗതികശാസ്ത്രപ്രഭാവങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

തമോദ്വാരങ്ങൾ വികിരണത്തിലൂടെ സ്വയം ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടില്ലെങ്കിലും ഹോക്കിങ് വികിരണം മുഖേന സംഭവചക്രവാളത്തിന്റെ തൊട്ടുപുറമെ നിന്ന് ദ്രവ്യവും വിദ്യുത്കാന്തികവികിരണവും ഉത്സർജ്ജിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://casa.colorado.edu/~ajsh/hawk.html|title=Hawking Radiation|accessdate=2009-03-25|archive-date=2015-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022225406/http://casa.colorado.edu/~ajsh/hawk.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

=== സിംഗുലാരിറ്റി ===
തമോദ്വാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ പദാർത്ഥസാന്ദ്രത, ഗുരുത്വാകർഷണശക്തി, ഇതുമൂലമുള്ള സ്ഥലകാലത്തിന്റെ വക്രത എന്നിവ അനന്തമാണ്‌&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archive.ncsa.uiuc.edu/Cyberia/NumRel/BlackHoleAnat.html|title=The Singularity|accessdate=2009-03-26|archive-date=2009-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090317230007/http://archive.ncsa.uiuc.edu/Cyberia/NumRel/BlackHoleAnat.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. അതായത്, തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡം മുഴുവൻ [[വ്യാപ്തം]] ശൂന്യമായ ഒരു മേഖലയിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://casa.colorado.edu/~ajsh/singularity.html|title=Falling to the Singularity of the Black Hole|accessdate=2009-03-26|archive-date=2015-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150304042212/http://casa.colorado.edu/~ajsh/singularity.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. വ്യാപ്തം പൂജ്യമായതും സാന്ദ്രത അനന്തമായതുമായ ഈ മേഖലയാണ്‌ ഗുരുത്വാകർഷണ സിംഗുലാരിറ്റി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

ഭ്രമണം ചെയ്യാത്ത ഒരു തമോദ്വാരത്തിന്റെ സിംഗുലാരിറ്റിയുടെ നീളം, വീതി, ഉയരം എന്നിവയെല്ലാം പൂജ്യമായിരിക്കും. അതായത്, ഇത്തരം തമോദ്വാരങ്ങളുടെ സിംഗുലാരിറ്റി ഒരു ബിന്ദുവായിരിക്കും. എന്നാൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന തമോദ്വാരങ്ങളുടെ സിംഗുലാരിറ്റി വ്യാപിച്ച് വലയരൂപത്തിലാകുന്നു. ഈ വലയം തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിന്റെ തലത്തിലായിരിക്കും&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unc.edu/~mgood/research/Singularity.pdf|title=The Black Hole Singularity|last=Good|first=Michael|publisher=reEvolutionary Physics|pages=1-4|accessdate=2009-03-26|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327092901/http://www.unc.edu/~mgood/research/Singularity.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. എന്നാൽ ഈ വലയത്തിന്‌ വീതിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇതിന്റെയും വ്യാപ്തം പൂജ്യമായിരിക്കും.

സാമാന്യ ആപേക്ഷികതയിൽ സിംഗുലാരിറ്റികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പരാജയത്തെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് എന്നാണ്‌ സാധാരണയായി കരുതപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mat.unb.br/~matcont/28_8.pdf|title=THE GEOMETRY OF GRAVITATIONAL COLLAPSE|last=Giamb�o|first=Roberto|accessdate=2009-03-26|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327092904/http://www.mat.unb.br/~matcont/28_8.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. എങ്കിലും ഇത് അത്ര അത്ഭുതാവഹമല്ല - കാരണം, ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള ഇത്തരം വ്യവസ്ഥകളിൽ ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രത്തിന് മാത്രം വിശദീകരിക്കാനാകുന്ന പ്രഭാവങ്ങളും പ്രധാനമാണ്‌. ക്വാണ്ടം ഭൗതികത്തെയും ഗുരുത്വാകർഷണസിദ്ധാന്തങ്ങളെയും വിജയകരമായി സംയോജിപ്പിക്കാൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർക്ക് ഇതുവരെ സാധിച്ചിട്ടില്ല. ക്വാണ്ടം ഗുരുത്വസിദ്ധാന്തത്തിലെ തമോദ്വാരങ്ങൾക്ക് സിംഗുലാരിറ്റികൾ ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ്‌ കരുതുന്നത്&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.damtp.cam.ac.uk/user/gr/public/bh_hawk.html|title=Black Holes and Quantum Gravity|accessdate=2009-03-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/980420b.html|title=Ask an Astrophysicist : Quantum Gravity and Black Holes |accessdate=2009-03-26}}&lt;/ref&gt;.

=== ഫോട്ടോൺ ഗോളം ===
തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഗോളരൂപമുള്ളതും വീതിയില്ലാത്തതുമായ ഒരു സൈദ്ധാന്തിക അതിർത്തിയാണ്‌ ഫോട്ടോൺ ഗോളം (Photon sphere). ഈ ഗോളത്തെ സ്പർശിച്ചുകൊണ്ട് ചലിക്കുന്ന [[ഫോട്ടോൺ]] വൃത്താകാരമായ ഒരു പാതയിൽ തമോദ്വാരത്തെ പരിക്രമണം ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതമാകുന്നു. ഭ്രമണം ചെയ്യാത്ത തമോദ്വാരങ്ങളുടെ ഫോട്ടോൺ ഗോളത്തിന്റെ ആരം ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരത്തിന്റെ ഒന്നര ഇരട്ടിയാണ്‌. എങ്കിലും ഫോട്ടോണുകളുടെ ഈ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ അസ്ഥിരമാണ്‌. ഭ്രമണപഥത്തിലുണ്ടാകുന്ന ചെറിയ ക്ഷോഭങ്ങൾ (perturbations) ഇവയുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങളെ തമോദ്വാരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടും വിധം പുറത്തേക്കോ സംഭവചക്രവാളത്തിനുള്ളിലേക്ക് വീഴും വിധം അകത്തേക്കോ ആക്കി മാറ്റുന്നു.

ഫോട്ടോൺ ഗോളത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് പ്രകാശത്തിന്‌ രക്ഷപ്പെടാം. എന്നിരിക്കിലും, ഫോട്ടോൺ ഗോളത്തിനുള്ളിലേക്ക് വീഴുന്ന ഫോട്ടോണുകളുടെ ഭ്രമണപഥം ഒടുവിൽ സംഭവചക്രവാളത്തിനുള്ളിലേക്കാണ്‌ നയിക്കുക. അതിനാൽ, ഫോട്ടോൺ ഗോളത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് ഒരു ബാഹ്യനിരീക്ഷകനിലേക്കെത്തുന്ന ഫോട്ടോണുകൾ ഫോട്ടോൺ ഗോളത്തിനും സംഭവചക്രവാളത്തിനും ഇടയിലുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉത്സർജ്ജിച്ചതാവണം. ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലുള്ള മറ്റ് വസ്തുക്കൾക്കും ഇതുപോലെ ഫോട്ടോൺ ഗോളങ്ങളുണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{citation |first=Robert J. |last=Nemiroff |title=Visual distortions near a neutron star and black hole |journal= American Journal of Physics |volume=61 |pages=619 |year=1993 |doi=10.1119/1.17224}}&lt;/ref&gt;. ഒരു വസ്തുവിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണമണ്ഡലം അതിന്റെ വലിപ്പത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കാത്തതുകൊണ്ടാണിത്. ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരത്തിന്റെ ഒന്നര ഇരട്ടിയിൽ താഴെ ആരമുള്ള വസ്തുക്കൾക്കെല്ലാം ഫോട്ടോൺ ഗോളങ്ങളുണ്ടാകും.

=== എർഗോസ്ഫിയർ ===
[[പ്രമാണം:Ergosphere of a rotating black hole.svg|thumb|right|ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന തമോദ്വാരത്തിനു ചുറ്റും വസ്തുക്കൾക്ക് നിശ്ചലമായി നിൽക്കാൻ സാധിക്കാത്ത മേഖലയാണ്‌ എർഗോസ്ഫിയർ]]
ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന തമോദ്വാരങ്ങൾക്ക് ചുറ്റും വസ്തുക്കൾക്ക് നിശ്ചലമായി നിൽക്കാനാകാത്ത സ്ഥലകാലത്തിലെ ഒരു മേഖലയുണ്ടാകും. ഈ മേഖല എർഗോസ്ഫിയർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ''ഫ്രെയിം ഡ്രാഗ്ഗിങ്'' എന്ന പ്രതിഭാസം മൂലമാണിത് സംഭവിക്കുന്നത്. ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന വസ്തുക്കളെല്ലാം അവയുടെ ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥലകാലത്തെ തങ്ങളോടൊപ്പം വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നു എന്ന് സാമാന്യ ആപേക്ഷികത പറയുന്നു. അതിനാൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന വസ്തുവിനു ചുറ്റുമുള്ള മറ്റു വസ്തുക്കളും ഇതിനോടൊപ്പം ചലിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന തമോദ്വാരങ്ങളുടെ ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥലകാലത്തിൽ ഈ പ്രഭാവം അത്യധികം ശക്തമായതിനാൽ ഇവയ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ള വസ്തുക്കൾ ഇങ്ങനെ ചലിക്കാതിരിക്കാൻ വിപരീതദിശയിൽ പ്രകാശത്തെക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വരും.

എർഗോസ്ഫിയറിന്റെ ഉള്ളിലെ അതിർത്തി സംഭവചക്രവാളമാണ്‌. പുറമെയുള്ള അതിർത്തിക്ക് പരന്ന [[ഗോളാഭം|ഗോളാഭാകൃതിയാണ്‌]]. ധ്രുവങ്ങളിൽ ഗോളാഭം സംഭവചക്രവാളത്തെ സ്പർശിക്കുന്നു. എന്നാൽ മധ്യരേഖയ്ക്കടുത്ത് ഗോളാഭത്തിന്‌ വീതി ഇതിലധികമാണ്‌. എർഗോസ്ഫിയറിനുള്ളിൽ സ്ഥലകാലം പ്രകാശത്തിലും വേഗത്തിൽ വലിച്ചിഴയ്ക്കപ്പെടുന്നു. വസ്തുക്കളെ പ്രകാശത്തിലും വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ആപേക്ഷികത വിലക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും സ്ഥലകാലത്തെ മറ്റുള്ള സ്ഥലകാലത്തിലെ മറ്റു മേഖലകളെ അപേക്ഷിച്ച് പ്രകാശത്തിലും വേഗത്തിൽ നീങ്ങാൻ അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. എർഗോസ്ഫിയറിനുള്ളിലെ വസ്തുക്കൾക്ക് സംഭവചക്രവാളത്തിനുള്ളിലേക്ക് വീഴാതിരിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിലും നിശ്ചലമായിരിക്കാനാകില്ല. എർഗോസ്ഫിയറിൽ  നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും ചിലപ്പോൾ ഇതിനുള്ളിലെ വസ്തുക്കൾക്ക് സാധിച്ചേക്കാം. ''പെൻറോസ് പ്രക്രിയ'' വഴി തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഭ്രമണം മൂലമുള്ള [[ഗതികോർജ്ജം|ഗതികോർജ്ജത്തിന്റെ]] ഒരു ഭാഗം സ്വായത്തമാക്കുക വഴിയാണിത്. ധാരാളം പിണ്ഡം ഇങ്ങനെ പുറത്തുപോവുകയാണെങ്കിൽ തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഭ്രമണം അവസാനിക്കാൻ ഇത് കാരണമായേക്കാം.

== വിവിധയിനം തമോഗർത്തങ്ങൾ ==
=== ഭൗതികഗുണങ്ങളനുസരിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണം ===
ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണത കുറഞ്ഞ തമോദ്വാരങ്ങൾ പിണ്ഡമുള്ളവയും എന്നാൽ ചാർജ്ജോ കോണീയസംവേഗമോ ഇല്ലാത്തവയുമാണ്‌. 1915-ൽ ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഐൻസ്റ്റൈൻ മണ്ഡലസമവാക്യങ്ങളുടെ നിർദ്ധാരണം കണ്ടെത്തിയ കാൾ ഷ്വാർസ്ചൈൽഡിന്റെ&lt;ref name=&quot;Schwarzschild1916&quot;/&gt; ബഹുമാനാർത്ഥം ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് തമോദ്വാരങ്ങൾ എന്നാണ്‌ ഇവ അറിയപ്പെടുന്നത്. സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു വ്യവസ്ഥയുടെ ഐൻസ്റ്റൈൻ സമവാക്യങ്ങൾക്ക് ആദ്യമായായിരുന്നു നിർദ്ധാരണം കാണുന്നത്. ബിർഖോഫ് സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് ഐൻസ്റ്റൈൻ സമവാക്യങ്ങൾക്ക് ശൂന്യതയിൽ ഗോളീയസമമിതിയുള്ള ഒരേയൊരു നിർദ്ധാരണമാണിത്&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://myweb.lsbu.ac.uk/~whittyr/MathSci/TheoremOfTheDay/CombinatorialTheory/Birkhoff/TotDBirkhoff.pdf|title=Garrett Birkhoff’s Theorem|accessdate=2009-03-25}}&lt;/ref&gt;. അതായത്, ഇത്തരം തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണമണ്ഡലവും ഇതേ പിണ്ഡമുള്ള മറ്റേതൊരു ഗോളീയവസ്തുവിന്റെയും ഗുരുത്വാകർഷണമണ്ഡലവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാവുകയില്ല. എല്ലാം വിഴുങ്ങുന്ന വസ്തുവായുള്ള തമോദ്വാരത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം അതിനാൽ തമോദ്വാരത്തിന്റെ സംഭവചക്രവാളത്തിനടുത്തേ ശരിയാവുകയുള്ളൂ. സംഭവചക്രവാളത്തിൽ നിന്ന് ദൂരെ മറ്റു വസ്തുക്കളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണമണ്ഡലത്തിന്റെ സവിശേഷതകളേ ഇവയ്ക്കുമുള്ളൂ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://astro.airynothing.com/2006/02/black_holes_do_not_suck.html|title=Black Holes do not suck!|date=2006-02-17|accessdate=2009-03-25|archive-date=2009-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090612171553/http://astro.airynothing.com/2006/02/black_holes_do_not_suck.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

ഇതിനുശേഷം കൂടുതൽ ഭൗതികഗുണങ്ങളുള്ള തമോദ്വാരങ്ങൾക്കുള്ള നിർദ്ധാരണവും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടു. ചാർജ്ജുള്ള തമോദ്വാരത്തെ റൈസ്നർ-നോർഡ്സ്ട്രോം മെട്രിക് വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ കെർ മെട്രിക് ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന തമോദ്വാരത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു. സ്ഥിരസ്ഥലകാലത്തിലുള്ള തമോദ്വാരത്തിനുള്ള നിർദ്ധാരണമായ കെർ-ന്യൂമാൻ മെട്രിക് ചാർജ്ജും ഭ്രമണവും ഉൾക്കോള്ളുന്നു.

തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡത്തിന്‌ (&lt;math&gt;M&lt;/math&gt;) ഏത് വിലയും സ്വീകരിക്കാനാവുമെങ്കിലും ചാർജ്ജ് (&lt;math&gt;Q&lt;/math&gt;), കോണീയസംവേഗം (&lt;math&gt;J&lt;/math&gt;) എന്നിവയുടെ വിലകൾക്ക് പിണ്ഡം പരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നു. ഈ മുന്ന് ഭൗതികഗുണങ്ങളുടെ വിലകളും ചേർന്ന് താഴെപ്പറയുന്ന അസമീകരണം പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട് : 
:&lt;math&gt;Q^2+\left ( \tfrac{J}{M} \right )^2\le M^2\, &lt;/math&gt;

ഈ അസമീകരണം പാലിക്കുന്ന തമോദ്വാരങ്ങൾ എക്സ്ട്രീമൽ തമോദ്വാരങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് പാലിക്കാത്ത നിർദ്ധാരണങ്ങളും ഐൻസ്റ്റൈൻ സമവാക്യങ്ങൾക്കുണ്ടെങ്കിലും അവയ്ക്ക് ചക്രവാളം ഉണ്ടാകുന്നതല്ല. നഗ്നമായ സിംഗുലാരിറ്റികൾ ഉള്ള ഇവയ്ക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലനില്പില്ലേന്നാണ്‌ കരുതപ്പെടുന്നത്. യഥാർത്ഥ ദ്രവ്യത്തിന്‌ സംഭവിക്കുന്ന ഗുരുത്വസങ്കോചമുപയോഗിച്ച് ''cosmic censorship hypothesis'' നഗ്നമായ സിംഗുലാരിറ്റികൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയുന്നു&lt;ref&gt;{{citation |last=Wald |first=Robert. M. |author-link=Robert Wald |title=Gravitational Collapse and Cosmic Censorship |year=1997 |url=http://arxiv.org/abs/gr-qc/9710068}}.&lt;/ref&gt;. കംപ്യൂട്ടർ സിമുലേഷനുകളും ഇതാണ്‌ കാണിക്കുന്നത്&lt;ref&gt;{{Citation| last=Berger | first=Beverly K. | year=2002 | url=http://www.livingreviews.org/lrr-2002-1 | title=Numerical Approaches to Spacetime Singularities | journal=Living Rev. Relativity | volume=5 |accessdate=2007-08-04}}&lt;/ref&gt;.

[[വിദ്യുത്കാന്തികബലം]] വളരെ ശക്തിയേറിയ ബലമായതിനാൽ നക്ഷത്രസങ്കോചം മൂലമുണ്ടാകുന്ന തമോദ്വാരങ്ങൾ നക്ഷത്രപ്പോലെത്തന്നെ ചാർജ്ജ് വളരെക്കുറഞ്ഞവയായിരിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ മിക്ക ചെറിയ ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കളും ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നവയാണ്‌. തമോദ്വാരമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ദ്വന്ദ എക്സ് റേ പ്രഭവകേന്ദ്രമായ [[GRS 1915+105]] അനുവദിനീയമായ കൂടിയ വിലയോടടുത്തുള്ള കോണീയസംവേഗമുള്ള ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുവാണ്‌&lt;ref&gt;{{citation |first1=Jeffrey E. |last1=McClintock  |first2=Rebecca |last2=Shafee  |first3=Ramesh |last3=Narayan |first4=Ronald A. |last4=Remillard  |first5=Shane W. |last5=Davis |first6=Li-Xin |last6=Li |title=The Spin of the Near-Extreme Kerr Black Hole GRS 1915+105 |journal=Astrophys.J. |volume=652 |year=2006 |pages=518–539 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0606076}}&lt;/ref&gt;.

=== പിണ്ഡമനുസരിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണം ===
{| align=&quot;right&quot; class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1ex&quot;
|-
! തരം !! പിണ്ഡം !! വലിപ്പം
|-
| അതിസ്ഥൂല തമോദ്വാരം || style=&quot;text-align: center;&quot;| ~10&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;–10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; M&lt;sub&gt;[[Sun]]&lt;/sub&gt; || style=&quot;text-align: center;&quot;| ~0.001–10 [[Astronomical unit|AU]]
|-
| Intermediate black hole || style=&quot;text-align: center;&quot;| ~10&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; M&lt;sub&gt;[[Sun]]&lt;/sub&gt; || style=&quot;text-align: center;&quot;| ~10&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; km = R&lt;sub&gt;[[Earth]]&lt;/sub&gt;
|-
| താരകീയ തമോദ്വാരം || style=&quot;text-align: center;&quot;| ~10 M&lt;sub&gt;[[Sun]]&lt;/sub&gt; || style=&quot;text-align: center;&quot;| ~30&amp;nbsp;km
|-
| സൂക്ഷ്മ തമോദ്വാരം|| style=&quot;text-align: center;&quot;| ~M&lt;sub&gt;[[Moon]]&lt;/sub&gt; വരെ || style=&quot;text-align: center;&quot;|up to ~0.1&amp;nbsp;mm
|}

സംഭവചക്രവാളത്തിന്റെ ആരമായ ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരം തമോദ്വാരത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിന്റെ സൂചകമാണ്‌. ഷ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരം തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡത്തിന്‌ ആനുപാതികമാണ്‌:
:&lt;math&gt;r_{sh} \approx 2.95\, M/M_\bigodot \;\mathrm{km,}&lt;/math&gt;
ഇവിടെ &lt;math&gt;r_{sh}&lt;/math&gt; സ്വാർസ്ചൈൽഡ് ആരവും &lt;math&gt;M_\bigodot&lt;/math&gt; [[സൗരപിണ്ഡം|സൗരപിണ്ഡവുമാണ്‌]]. പിണ്ഡമനുസരിച്ച് തമോദ്വാരങ്ങളെ ഇപ്രകാരം വർഗ്ഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു:

* '''അതിസ്ഥൂല തമോദ്വാരം''' (''Supermassive black hole'') : സൗരപിണ്ഡത്തിന്റെ ലക്ഷം ഇരട്ടി മുതൽ ആയിരംകോടിയോളം ഇരട്ടി വരെ പിണ്ഡമുള്ളവയാണ്‌ അതിസ്ഥൂല തമോദ്വാരങ്ങൾ. [[ക്ഷീരപഥം]] അടക്കമുള്ള&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Schödel |first=R. |authorlink= |coauthors=''et al.'' |year=2002 |month= |title=A star in a 15.2-year orbit around the supermassive black hole at the centre of the Milky Way |journal=Nature |volume=419 |issue=6908 |pages=694–696 |doi=10.1038/nature01121 |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-10-17_419_6908/page/693|accessdate= |quote= }}&lt;/ref&gt; മിക്ക [[താരാപഥം|താരാപഥങ്ങളുടെയും]] കേന്ദ്രങ്ങളിലും [[ക്വാസാർ|ക്വാസാറുകളിലും]] ഇവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite journal| volume=31| issue=1| pages=473–521| last=Antonucci| first=R.| title=Unified Models for Active Galactic Nuclei and Quasars| journal=Annual Reviews in Astronomy and Astrophysics| date=1993| doi=10.1146/annurev.aa.31.090193.002353}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal| volume=107| pages=803–845| last=Urry| first=C.| coauthors=Paolo Padovani| title=Unified Schemes for Radio-Loud Active Galactic Nuclei| journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific| date=1995| doi=10.1086/133630}}&lt;/ref&gt;. സജീവതാരാപഥകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ഇവയാണ്‌ കാരണം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ചെറിയ തമോദ്വാരങ്ങൾ ചേർന്നും നക്ഷത്രങ്ങളും വാതകവും അവയിലേക്ക് വന്നുവീണുമാകാം ഇവ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ഇതുവരെ അറിയപ്പെടുന്നതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരം [[OJ 287]] യിലാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിന്‌ സൂര്യന്റെ 1800 കോടി ഇരട്ടി പിണ്ഡമുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Citation |last1=Valtonen |first1=M.J. |last2=et al.. |title=A massive binary black-hole system in OJ 287 and atest of general relativity |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |year=2008 |volume=452 |doi=10.1038/nature06896 |pages=851}}&lt;/ref&gt;

* '''''Intermediate black hole''''': സൂര്യന്റെ ആയിരം ഇരട്ടിയോളമാണ്‌ ഇവയുടെ പിണ്ഡം. ശക്തിയേറിയ എക്സ് റേ പ്രഭവകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ഇവയാകാം കാരണം എന്ന് പരികല്പന നടന്നിട്ടുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Citation |last1=Maccarone |first1=T.J. |last2=et al.. |title=A black hole in a globular cluster |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |year=2007 |volume=455 |doi=10.1038/nature05434 |pages=183-185}}&lt;/ref&gt;. ഇവ നേരിട്ട് ഉണ്ടാകുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് വിശദീകരണമൊന്നും നൽകാനായിട്ടില്ല. അതിനാൽ [[ഗോളീയ താരവ്യൂഹം|ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങളുടെയും]] താരാപഥങ്ങളുടെയും സാന്ദ്രതയേറിയ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പിണ്ഡം കുറഞ്ഞ തമോദ്വാരങ്ങളുടെ ഘട്ടനത്തിലൂടെയാകാം ഇവ രൂപം കൊള്ളുന്നത് എന്ന് കരുതുന്നു. ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ ഉയർന്ന അളവിൽ ഗുരുത്വതരംഗങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കേണ്ടതാണ്‌. [[LIGO]] ഉടൻ തന്നെ ഇത് കണ്ടെത്തുമെന്നാണ്‌ പ്രത്യാശ.

* '''താരകീയ തമോദ്വാരം''' (''Stellar black hole'') : ഇവയുടെ പിണ്ഡം കുറഞ്ഞത് 1.4 സൗരപിണ്ഡത്തിനും (ചന്ദ്രശേഖർ സീമ) 3.0 സൗരപിണ്ഡത്തിനും (ടോൾമാൻ-ഓപ്പൺഹൈമർ-വോൾക്കോഫ് സീമ) ഇടയിലും കൂടിയത് 15-20 സൗരപിണ്ഡം വരെയുമാണ്‌. ഇവ രൂപം കൊള്ളുന്നത് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സങ്കോചം മൂലവും ദ്വന്ദന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ മൂലവുമാണ്‌. സൂര്യന്റെ നൂറിരട്ടി വരെ പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇവയുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ പ്രധാനഭാഗവും ജീവിതകാലത്തുതന്നെ നക്ഷത്രവാതങ്ങളിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ [[സൂപ്പർനോവ|സൂപ്പർനോവാസ്ഫോടനത്തിലൂടെയോ]] പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നു. താരകീയ തമോഗർത്തങ്ങളുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ ഉയർന്ന പരിധി ഇതുവരെ കൃത്യമായി കണക്കാക്കാനായിട്ടില്ല. ഇവയെക്കാൾ പിണ്ഡം കുറഞ്ഞ നക്ഷത്രങ്ങളാകട്ടെ [[വെള്ളക്കുള്ളൻ|വെള്ളക്കുള്ളന്മാരായി]] മാറുകയും ചെയ്യുന്നു

* '''സൂക്ഷ്മതമോദ്വാരം''' (''Micro black hole'') : ഇവയുടെ പിണ്ഡം സാധാരണ നക്ഷത്രങ്ങളുടേതിനെക്കാൾ വളരെക്കുറവാണ്‌. ഇവയുടെ സ്വഭാവം വിശദീകരിക്കാൻ ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ടിവരുന്നു. സാധാരണ നക്ഷത്രപരിണാമം വഴി ഇവ രൂപം കൊള്ളുകയില്ല. എങ്കിലും, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദിമകാലത്ത് ഇവ രൂപം കൊണ്ടിരുന്നതായി ചില പ്രപഞ്ചോത്പത്തിമാതൃകകൾ സിദ്ധാന്തിക്കുന്നു. ക്വാണ്ടം ഗുരുത്വസിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച്, ഉയർന്ന ഊർജ്ജമുള്ള കോസ്മിക് കിരണങ്ങൾ അന്തരീക്ഷത്തിലെത്തുമ്പോഴും [[ലാർജ് ഹാഡ്രോൺ കൊളൈഡർ]] മുതലായ [[കണികാത്വരണി|കണികാത്വരണികളിലും]] ഇവ രൂപം കൊള്ളുന്നുണ്ട്. ഹോക്കിങ് വികിരണസിദ്ധാന്തപ്രകാരം ഇവ ഗാമ വികിരണം പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെടുന്നു. [[നാസ|നാസയുടെ]] 2008-ൽ വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട ഫെർമി ഗാമാ-റേ ബഹിരാകാശദൂരദർശിനി ഇങ്ങനെ ഗാമാ വികിരണം പുറത്തുവരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഫ്ലാഷുകളെ നിരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/glast_gbm.html |title=NASA's GLAST Burst Monitor Team Hard at Work Fine-Tuning Instrument and Operations |publisher=NASA |date=2008-07-28 |access-date=2009-10-16 |archive-date=2019-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503175258/https://www.nasa.gov/mission_pages/GLAST/news/glast_gbm.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== രൂപവത്കരണവും പരിണാമവും ==
തമോദ്വാരങ്ങളുടെ അത്ഭുതകരമായ സവിശേഷതകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഇത്തരം വസ്തുക്കൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കുമോ എന്ന സംശയമുണ്ടാകാം. ഇവ ഐൻസ്റ്റൈൻ സമവാക്യങ്ങളുടെ സൈദ്ധാന്തികമായ നിർദ്ധാരണം മാത്രമാണെന്ന് തോന്നാനിടയുണ്ട്. തമോദ്വാരങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുകയില്ല എന്നായിരുന്നു ഐൻസ്റ്റൈൻ കരുതിയിരുന്നത്. തമോദ്വാരത്തിനകത്തേക്ക് വീഴുന്ന വസ്തുക്കളുടെ കോണീയസമ്വേഗം ഒരു പരിധി കഴിഞ്ഞാൽ അവയ്ക്ക് സ്ഥിരത നൽകുമെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി&lt;ref&gt;{{cite journal|author= Einstein, A. |title= On A Stationary System With Spherical Symmetry Consisting of Many Gravitating Masses|journal= Annals of Mathematics| volume=40 No. 4 |pages=922-936|year=1939}}&lt;/ref&gt;. മിക്ക ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരും ആദ്യകാലത്ത് ഏ വീക്ഷണത്തെ പിന്താങ്ങി. എങ്കിലും ചില ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ അപ്പോഴും തമോദ്വാരങ്ങൾ യഥാർത്ഥ വസ്തുക്കളാണെന്ന് വാദിച്ചുപോന്നു&lt;ref&gt;{{cite web | title=Discovering the Kerr and Kerr-Schild metrics | publisher=Roy P. Kerr | work=To appear in &quot;The Kerr Spacetime&quot;, Eds D.L. Wiltshire, M. Visser and S.M. Scott, Cambridge Univ. Press| url=http://www.arxiv.org/abs/0706.1109 | accessdate=June 19 2007 }}&lt;/ref&gt;. 1960-കളുടെ അവസാനമായപ്പോഴേക്കും മിക്ക ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരെയും സംഭവചക്രവാളരൂപവത്കരണത്തിന്‌ ഭൗതികമായ തടസ്സങ്ങളൊന്നുമില്ലെന്ന തങ്ങളുടെ വാദം സമ്മതിപ്പിക്കാൻ അവർക്കായി.

സംഭവചക്രവാളം രൂപീകൃതമായാൽ അതിനുള്ളിൽ ഒരു സിംഗുലാരിറ്റി രൂപീകൃതമാകുമെന്ന് റോജർ പെൻറോസ് തെളിയിച്ചു. അദിശമണ്ഡലങ്ങളോ അത്ഭുതസ്വഭാവമുള്ള ദ്രവ്യത്തിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമോ ഇല്ലാത്തപക്ഷം [[മഹാവിസ്ഫോടനം|മഹാവിസ്ഫോടനസംബന്ധിയായ]] പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രത്തിലെ നിർദ്ധാരണങ്ങളിലും സിംഗുലാരിറ്റികളുണ്ടാകുമെന്ന് [[സ്റ്റീഫൻ ഹോക്കിങ്|സ്റ്റീഫൻ ഹോക്കിങും]] തെളിയിച്ചു. കെർ നിർദ്ധാരണം, മുടിയില്ലാസിദ്ധാന്തം, തമോദ്വാരതാപഗതികനിയമങ്ങൾ എന്നിവ തമോദ്വാരങ്ങളുടെ ഭൗതികഗുണങ്ങൾ സരളവും എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനാകുന്നതുമാണെന്ന് തെളിയിച്ചു. തമോദ്വാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ പഠിക്കാൻ ഇത് കാരണമായി&lt;ref name=HawkingPenrose1970&gt;{{cite journal |doi=10.1098/rspa.1970.0021 |url=http://rspa.royalsocietypublishing.org/content/314/1519/529.abstract |first=Stephen |last=Hawking |authorlink=Stephen Hawking |coauthors=[[Roger Penrose]] |month=January |year=1970 |title=The Singularities of Gravitational Collapse and Cosmology |journal=[[Proceedings of the Royal Society#Proceedings of the Royal Society A|Proceedings of the Royal Society A]] |volume=314 |issue=1519 |pages=529–548 |archive-date=2016-01-17 |access-date=2009-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160117063658/http://rspa.royalsocietypublishing.org/content/314/1519/529.abstract |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. നക്ഷത്രങ്ങങ്ങളുടെയും മറ്റ് പിണ്ഡമേറിയ വസ്തുക്കളുടെയും ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായ സങ്കോചം മൂലമാണ്‌ സാധാരണ തമോദ്വാരങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നാണ്‌ കരുതുന്നത്. എങ്കിലും മറ്റ് പ്രതിഭാസങ്ങളും തമോദ്വാരങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാം.

=== ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായ സങ്കോചം ===
സാധാരണ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ മർദ്ദം, ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം നക്ഷത്രം ചുരുങ്ങുന്നതിനെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ തടഞ്ഞുനിർത്താൻ മർദ്ദം അപര്യാപ്തമാകുമ്പോൾ സങ്കോചമാരംഭിക്കുന്നു. നക്ഷത്രത്തിന്‌ അണുസംയോജനത്തിനാവശ്യമായ ഇന്ധനം ഇല്ലാതെവരികയോ കേന്ദ്രത്തിലെ താപനില വർദ്ധിപ്പിക്കാത്ത രീതിയിൽ‍ പുറത്തുനിന്ന് ദ്രവ്യം വന്നുവീഴുമ്പോഴോ ആണിത് സംഭവിക്കുന്നത്.  

നക്ഷത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഡീജനറസി മർദ്ദം സങ്കോചത്തെ ഒരു പരിധി കഴിഞ്ഞാൽ തടഞ്ഞുനിർത്തിയേക്കാം. പലതരം ചെറിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണത്തിന്‌ ഇത് കാരണമാകുന്നു. [[സൂപ്പർനോവ|സൂപ്പർനോവാ വിസ്ഫോടനം]], [[ഗ്രഹനീഹാരിക|ഗ്രഹനീഹാരികകളുടെ]] രൂപവത്കരണം എന്നിവയ്ക്കുശേഷം ബാക്കിയാകുന്ന ദ്രവ്യമാണ്‌ ഏതുതരം നക്ഷത്രമാണ്‌ ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും ഇങ്ങനെ നഷ്ടമാകുന്നു. സൂര്യന്റെ ഇരുപതിരട്ടിയിലേറെ പിണ്ഡമുണ്ടായിരുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലും ഒടുവിൽ അഞ്ച് സൗരപിണ്ഡമുള്ള അവശിഷ്ടനക്ഷത്രങ്ങളെയാണ്‌ സൃഷ്ടിക്കുക.

അവശിഷ്ടനക്ഷത്രത്തിന്റെ പിണ്ഡം സൂര്യന്റെ 3-4 ഇരട്ടിയിലേറെയാകുമ്പോൾ (ടോൾമാൻ-ഓപ്പൺഹൈമർ-വോൾക്കോഫ് സീമ) ന്യൂട്രോൺ ഡീജനറസി മർദ്ദത്തിനുപോലും ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായുണ്ടാകുന്ന സ്ങ്കോചത്തെ തടുക്കാനാകാതെ വരുന്നു (ഒരുപക്ഷെ ക്വാർക്ക് ഡീജനറസി മർദ്ദത്തിന്‌ അല്പം കൂടി ശക്തമായ ഗുരുത്വാകർഷണബലത്തെ തടയാനായേക്കാം). നക്ഷത്രത്തിന്റെ പിണ്ഡം പരിധിയില്ലാതെ ചുരുങ്ങുന്നതിലാണ്‌ ഇത് കലാശിക്കുക. ഇങ്ങനെ പിണ്ഡമാകെ ഒരു സിംഗുലാരിറ്റിയായി മാറുകയും സിംഗുലാരിറ്റിക്കു ചുറ്റുമുണ്ടാകുന്ന സംഭചക്രവാളത്തിനകത്തുനിന്നും പ്രകാശത്തിനുപോലും രക്ഷപ്പെടാനാകാതെ വരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ നക്ഷത്രം തമോദ്വാരമായി മാറുന്നു. ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായ സങ്കോചം വഴിയാണ്‌ താരകീയതമോദ്വാരങ്ങളെല്ലാംതന്നെ രൂപീകൃതമാകുന്നത് എന്നാണ്‌ കരുതപ്പെടുന്നത്.

==== മഹാവിസ്ഫോടനാനന്തരമുള്ള മൗലികതമോദ്വാരങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണം ====
ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായ സങ്കോചത്തിന്‌ ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള ദ്രവ്യം ആവശ്യമാണ്‌. ഇന്നത്തെ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഇത്തരം ഉയർന്ന സാന്ദ്രത നക്ഷത്രങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണാനാകൂ. എന്നാൽ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദിമദശയിൽ മഹാവിസ്ഫോടനത്തിന്‌ തൊട്ടുടനെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ സാന്ദ്രത വളരെയധികമായിരുന്നു. ഇത് തമോദ്വാരങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണത്തിന്‌ കാരണമായിടുണ്ടായിരിക്കുവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ പിണ്ഡത്തിന്റെ വിതരണം ഏകതാനമായിരുന്നെങ്കിൽ ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുണ്ടെങ്കിലും പിണ്ഡത്തിന്‌ ഒരു ബിന്ദുവിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനാകുമായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ ഇത്തരം മൗലികതമോദ്വാരങ്ങൾക്ക് ആദിമദ്രവ്യത്തിലെ സാന്ദ്രതയിൽ വ്യതിയാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്‌. ഈ വ്യതിയാനങ്ങളുടെ വലിപ്പത്തെക്കുറിച്ച് വിവിധ ആദിമപ്രപഞ്ചമാതൃകകൾ വിവിധ വിലകളാണ്‌ നൽകുന്നത്. ഇവയനുസരിച്ച് [[പ്ലാങ്ക് പിണ്ഡം]] മുതൽ സൂര്യന്റെ ലക്ഷം ഇരട്ടി വരെ പിണ്ഡമുള്ള മൗലികതമോദ്വാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടാകാമെന്ന് വിവിധ ആദിമപ്രപഞ്ചമാതൃകകൾ പറയുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite arXiv |eprint=astro-ph/0511743v1 |last1=Carr | first1=B. J. |title=Primordial Black Holes: Do They Exist and Are They Useful? |class=astro-ph |year=2005}}&lt;/ref&gt; അതായത്, ഏതുതരം തമോദ്വാരങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണവും മൗലികതമോദ്വാരങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് വിശദീകരിക്കാം.

=== ഉന്നതോർജ്ജഘട്ടനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:CMS Higgs-event.jpg|thumb|right|CMS ഡിറ്റെക്റ്ററിൽ നടക്കുന്ന ഇതുപോലുള്ള ഘട്ടനത്തിൽ സൂക്ഷ്മതമോദ്വാരങ്ങൾ രൂപീകൃതമായേക്കാം.]]
ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായുള്ള സങ്കോചം തമോദ്വാരങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പ്രതിഭാസമല്ല. ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന ഉന്നതോർജ്ജഘട്ടനങ്ങളും തമോദ്വാരങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ഇന്നുവരെ ഇത്തരമുള്ള സംഭവങ്ങളൊന്നും നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല&lt;ref&gt;{{cite journal |doi=10.1103/PhysRevD.65.056010  |id={{arXiv|archive=hep-ph|id=0106219v4}} |title=High energy colliders as black hole factories: The end of short distance physics |year=2002 |author=Giddings, Steven B. |journal=Physical Review D |volume=65 |pages=056010}}&lt;/ref&gt;. തമോദ്വാരങ്ങളുടെ പിണ്ഡത്തിന്‌ ഒരു താഴ്ന്ന പരിധിയുണ്ടെന്നാണ്‌ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ പരിധി പ്ലാങ്ക് പിണ്ഡത്തോടടുത്താണെന്നും (~10&lt;sup&gt;19&lt;/sup&gt; [[ഇലക്ട്രോൺ വോൾട്ട്|GeV]]/c&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; = ~2 × 10&lt;sup&gt;-8&lt;/sup&gt; kg) കരുതപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം പിണ്ഡങ്ങളുള്ള വസ്തുക്കളിൽ ക്വാണ്ടം പ്രഭാവങ്ങൾ മൂലം സാമാന്യ ആപേക്ഷികത പരാജയപ്പെടുന്നു എന്നാണ്‌ കരുതുന്നത്. ഇത് ശരിയാണെങ്കിൽ ഭൂമിയിലോ ഭൂമിക്കടുത്തോ നടക്കുന്ന ഉന്നതോർജ്ജഘട്ടനങ്ങളൊന്നും തമോദ്വാരസൃഷ്ടിയിൽ കലാശിക്കില്ല. എന്നിരുന്നാലും ചില ക്വാണ്ടം ഗുരുത്വസിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഈ പരിധി ഇതിലും എത്രയോ താഴെയായിരിക്കാമെന്ന് പറയുന്നു. ചില ബ്രേൻവേൾഡ് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പ്രകാരം 1 TeV/c&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; മാത്രമായിരിക്കാം തമോദ്വാരങ്ങളുടെ കുറഞ്ഞ പിണ്ഡപരിധി&lt;ref&gt;{{cite journal |id={{arXiv|arxhive=hep-ph|id=9803315v1}} |doi=10.1016/S0370-2693(98)00466-3 |title=The hierarchy problem and new dimensions at a millimeter |url=https://archive.org/details/sim_physics-letters-b_1998-06-18_429_3-4_0/page/n52 |year=1998 |author=Arkani–Hamed, N |journal=Physics Letters B |volume=429 |pages=263}}&lt;/ref&gt;. ഇവ പ്രകാരം കോസ്മിക് കിരണങ്ങൾ അന്തരീക്ഷത്തിലെ കണങ്ങളുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴോ [[ലാർജ് ഹാഡ്രോൺ കൊളൈഡർ]] പോലുള്ള കണികാത്വരണികളിലോ ഒക്കെ സൂക്ഷ്മതമോദ്വാരങ്ങളുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എങ്കിലും ഇത്തരം സിദ്ധാന്തങ്ങളധികവും ഊഹങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവയാണ്‌ – ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരധികവും ഇവയെ അംഗീകരിക്കുന്നുമില്ല.

=== വളർച്ച ===
ഒരിക്കൽ തമോദ്വാരം രൂപീകൃതമായിക്കഴിഞ്ഞാൽ അതിന്‌ ചുറ്റുപാടുനിന്നും ദ്രവ്യം വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ട് വളരാൻ സാധിക്കും. [[നക്ഷത്രാന്തരധൂളി|നക്ഷത്രാന്തരധൂളിയും]] പ്രപഞ്ചത്തിൽ എല്ലായിടത്തുമുള്ള മൈക്രോവേവ് വികിരണങ്ങളും (CMBR) തമോദ്വാരം വലിച്ചെടുത്തുകൊണ്ടേയിരിക്കും. എങ്കിലും ഇത് താരകീയതമോദ്വാരങ്ങളുടെ പിണ്ഡത്തിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും വരുത്തില്ല. ദ്വന്ദ്വനക്ഷത്രവ്യവസ്ഥകളിൽ ഒരു നക്ഷത്രം തമോദ്വാരമായി മാറുകയാണെങ്കിൽ ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ സ്ഥിതിവിശേഷമുണ്ടാകുന്നു. തന്റെ ഇരട്ടനക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് തമോദ്വാരത്തിന്‌ അപ്പോൾ തുടർച്ചയായി പിണ്ഡം വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കാനാകും. തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡത്തിൽ കാര്യമായ വർദ്ധനയ്ക്ക് ഇത് കാരണമാകും.

തമോദ്വാരങ്ങൾ മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങളുമായോ ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കളുമായോ കൂടിച്ചേരുമ്പോൾ പിണ്ഡത്തിൽ ഇതിലും വലിയ വർദ്ധനയുണ്ടാകുന്നു. മിക്ക താരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരങ്ങൾ ഇപ്രകാരം അനേകം ചെറിയ വസ്തുക്കൾ കൂടിച്ചേർന്ന് രൂപം കൊണ്ടവയാണെന്നാണ്‌ കരുതുന്നത്. ചില intermediate-mass തമോദ്വാരങ്ങളും ഇങ്ങനെത്തന്നെ രൂപമെടുത്തവയാണെന്നും കരുതുന്നു

=== ബാഷ്പീകരണം ===
തമോദ്വാരങ്ങൾ തീർത്തും ഇരുണ്ടവയല്ലെന്നും ചെറിയ അളവിൽ വികിരണം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നുണ്ടെന്നും 1974-ൽ സ്റ്റീഫൻ ഹോക്കിങ് തെളിയിച്ചു&lt;ref name=Hawking1974&gt;{{Citation|last=Hawking |first=S.W. |title=Black hole explosions? |journal=Nature |year=1974 |volume=248 |pages=30–31 |url=http://www.nature.com/nature/journal/v248/n5443/abs/248030a0.html |doi=10.1038/248030a0}}&lt;/ref&gt;. സ്ഥിരമായ തമോദ്വാരപശ്ചാത്തലത്തിൽ ക്വാണ്ടം ഫീൽഡ് സിദ്ധാന്തമുപയോഗിച്ചു നടത്തിയ കണക്കുകൂട്ടലുകളിൽ നിന്നും തമോദ്വാരം [[ബ്ലാക്ക് ബോഡി|ബ്ലാക്ക് ബോഡി വർണ്ണരാജിയിൽ]] കണങ്ങളെ ഉത്സർജ്ജിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. ഈ പ്രഭാവം ''ഹോക്കിങ് വികിരണം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനുശേഷം വേറെയും ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ മറ്റു രീതികളിലൂടെ ഇതേ നിഗമനത്തിലെത്തിച്ചേർന്നിട്ടുണ്ട്
&lt;ref&gt;{{cite journal |id={{arXiv|archive=hep-th|id=0409024v3}} |doi=10.1088/1367-2630/7/1/203 |title=Hawking radiation and black hole thermodynamics |year=2005 |author=Page, Don N |journal=New Journal of Physics |volume=7 |pages=203}}&lt;/ref&gt;. തമോദ്വാരത്തിന്റെ വികിരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തം ശരിയാണെങ്കിൽ തമോദ്വാരങ്ങൾ സാധാരണ നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ ബ്ലാക്ക് ബോഡി വർണ്ണരാജിയിൽ വികരണം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും ദ്രവ്യോർജ്ജസമത പ്രകാരം ഇങ്ങനെ പിണ്ഡം നഷ്ടപ്പെടുത്തേണ്ടുന്നതുമാണ്‌. തമോദ്വാരങ്ങൾ ഇങ്ങനെ ചുരുങ്ങുകയും ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഈ വർണ്ണരാജിയുടെ താപനില (ഹോക്കിങ് താപനില) തമോദ്വാരത്തിന്റെ ഉപരിതലഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്‌ ആനുപാതികവും അതിനാൽ പിണ്ഡത്തിന്‌ വ്യൂൽക്രമാനുപാതത്തിലുമാണ്‌. അതിനാൽത്തന്നെ വലിയ തമോദ്വാരങ്ങൾ ചെറിയവയെക്കാൾ കുറച്ച് വികിരണമേ പുറപ്പെടുവിക്കുകയുള്ളൂ.

സൂര്യന്റെ അഞ്ചിരട്ടി പിണ്ഡമുള്ള താരകീയതമോദ്വാരത്തിന്റെ ഹോക്കിങ് താപനില 12 [[കെൽവിൻ|നാനോകെൽവിൻ]] മാത്രമാണ്‌. ''Cosmic microwave background radiation'' താപനിലയായ 2.7 കെൽവിനിലും വളരെ കുറവാണ്‌. അതായത്, ബാഷ്പീകരണത്തിലൂടെ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിലുമധികം പിണ്ഡം താരകീയതമോദ്വാരങ്ങളും ഇതിലും വലിയവയും ചുറ്റുപാടുനിന്നും വലിച്ചെടുക്കുകയാണ്‌ ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽത്തന്നെ അവ ചെറുതാവുകയല്ല, വലുതാവുകയാണ്‌ ചെയ്യുന്നത്. ഹോക്കിങ് താപനില 2.7 കെൽവിനിൽ കൂടുതലാവുകവഴി ബാഴ്പീകരണത്തിലൂടെ ചെറുതാകണമെങ്കിൽ അത്തരം തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡം ചന്ദ്രന്റേതിനെക്കാൾ കുറവായിരിക്കണം. ചെറിയ തമോദ്വാരങ്ങളിൽ ബാഷ്പീകരണനിരക്ക് വളരെക്കൂടുതലാണ്‌. ഒരു മനുഷ്യനെക്കാൾ പിണ്ഡമുള്ള തമോദ്വാരങ്ങൾ വരെ നിമിഷാർദ്ധത്തിൽ ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

== നിരീക്ഷണം ==
=== അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കുകളും വാതകജെറ്റുകളും ===
[[പ്രമാണം:Microquasar GRO J1655-40.jpg|right|thumb|തമോദ്വാരവും മെയിൻ സീക്വൻസ് നക്ഷത്രവുമടങ്ങിയ ദ്വന്ദ്വവ്യവസ്ഥ. നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് തമോദ്വരത്തിലേക്ക് അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കിലേക്ക് പിണ്ഡം വീഴുന്നു. ഇതിൽ ഒരു ഭാഗം വാതകജെറ്റായി പുറത്തുപോവുകയും ചെയ്യുന്നു]]
ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ, വെള്ളക്കുള്ളന്മാർ മുതലായ ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കളും തമോദ്വാരങ്ങളെപ്പോലെ അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കുകൾക്കും ഇവയോടനുബന്ധിച്ച് പ്രകാശത്തോടടുത്ത പ്രവേഗമുള്ള വാതകജെറ്റുകൾക്കും കാരണമാകുന്നു. അതിനാൽത്തന്നെ ഇവയുടെ സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ടു മാത്രം താരകീയതമോദ്വാരത്തിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം ഉറപ്പിക്കാനാവില്ല. എങ്കിലും തമോദ്വാരമുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന ധാരണ ഇവ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് നൽകുന്നു. ഇത്തരം മേഖലകളിലാണ്‌ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ സാധാരണയായി താരകീയതമോദ്വാരങ്ങൾക്കായുള്ള അന്വേഷണം നടത്തുന്നതും. എങ്കിലും അതിഭീമൻ അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കുകളും വാതകജെറ്റുകളും സൃഷ്ടിക്കാനാവശ്യമായ പിണ്ഡമുള്ള വസ്തുക്കളൊക്കെ ഇന്നു നാം മനസ്സിലാക്കുന്നതനുസരിച്ച് തമോദ്വാരങ്ങളായിരിക്കേണ്ടതാണ്‌. അതിനാൽത്തന്നെ ഇത്തരം ഭീമൻ അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കുകളെ അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരങ്ങൾക്ക് തെളിവായി കരുതാം.

=== ശക്തിയേറിയ വികിരണസ്രോതസ്സുകൾ ===
ശക്തിയേറിയ എക്സ്-റേ, ഗാമാ റേ സ്രോതസ്സുകളും തമോദ്വാരങ്ങലുടെ സാന്നിദ്ധ്യം തെളിയിക്കുന്നില്ല. എങ്കിലും തമോദ്വാരത്തിന്‌ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന ധാരണ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് നൽകാൻ ഇവയും ഉപകരിക്കുന്നു. ഇത്തരം വികിരണം [[നീഹാരിക|നീഹാരികകളിലൂടെയും]] [[വാതകമേഘം|വാതകമേഘങ്ങളിലൂടെയും]] എളുപ്പം കടന്നുപോകുന്നു എന്നതും ഇവയെ എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. ശക്തിയേറിയതും എന്നാൽ ക്രമമില്ലാത്തതുമായ വിദ്യുത്കാന്തികവികിരണങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തു യഥാർത്ഥത്തിൽ തമോദ്വാരമല്ല എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലുള്ള സാന്ദ്രതയേറിയ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പ്രതലമുല്ലതിനാൽ അവിടെ ചെന്നിടിക്കുന്ന ദ്രവ്യം ക്രമമില്ലാതെ ഉന്നതോർജ്ജമുള്ള വികിരണങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. തമോദ്വാരങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെ ഉപരിതലമില്ലാത്തതിനാൽ ഇത്തരം ജ്വാലകൾ അവയിൽ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. അതിനാൽ സാന്ദ്രതയേറിയ ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുവിനുചുറ്റും ക്രമരഹിതമായ ജ്വാലകൾ ഉണ്ടാകുന്നില്ലെങ്കിൽ അത് തമോദ്വാരമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ശക്തിയേറിയതും എന്നാൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുമായ ഗാമാരശ്മിസ്ഫോടനങ്ങൾ പുതിയ തമോദ്വാരങ്ങളുടെ ജനനത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഗുരുത്വാകർഷണഫലമായുണ്ടാകുന്ന സങ്കോചമോ&lt;ref&gt;{{cite journal |id={{arXiv|arxhive=astro-ph|id=0010176}} |doi=10.1086/338893 |title=The Observed Offset Distribution of Gamma-Ray Bursts from Their Host Galaxies: A Robust Clue to the Nature of the Progenitors |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2002-02_123_2/page/1104 |year=2002 |author=Bloom, J. S. |journal=The Astronomical Journal |volume=123 |pages=1111}}&lt;/ref&gt;രണ്ട് ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കൂട്ടിയിടിയോ&lt;ref name = &quot;Harvard.edu-NeutronStars&quot;&gt;{{cite journal|id={{bibcode|1984SvAL...10..177B}}|author=Blinnikov, S., ''et al.''|year=1984|title=Exploding Neutron Stars in Close Binaries|journal=Soviet Astronomy Letters|volume=10|pages=177}}&lt;/ref&gt; ആണ്‌ സാധാരണ ഗാമാരശ്മിസ്ഫോടനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത് എന്നാണ്‌ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നത്. രണ്ട് സംഭവങ്ങളും തമോദ്വാരസൃഷ്ടിക്ക് കാരണമാകാം. എങ്കിലും ഒരു തമോദ്വാരവും ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രവും തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിയിടി മൂലവും ഗാമാരശ്മിസ്ഫോടനങ്ങളുണ്ടാകാം,&lt;ref&gt;{{cite journal |doi=10.1086/154860 |title=The tidal disruption of neutron stars by black holes in close binaries |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1976-12-01_210_2/page/548 |year=1976 |author=Lattimer, J. M. |journal=The Astrophysical Journal |volume=210 |pages=549}}&lt;/ref&gt; എന്നതിനാൽ ഇവ തമോദ്വാരരൂപവത്കരണത്തിന്‌ സർവ്വസ്വീകാര്യമായ തെളിവല്ല. ഇതുവരെ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഗാമാരശ്മിസ്ഫോടനങ്ങളെല്ലാം ക്ഷീരപഥത്തിന്‌ പുറത്ത് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നൂറുകോടിക്കണക്കിന്‌ [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെയാണ്‌&lt;ref&gt;{{cite journal |id={{arXiv|archive=astro-ph|id=9505096}} |doi=10.1086/133674 |journal=[[Publications of the Astronomical Society of the Pacific]] |title=How Far Away Are Gamma-Ray Bursters? |first=Bohdan |last=Paczynski |authorlink=Bohdan Paczyński |volume=107 |year=1995 |pages=1167}}&lt;/ref&gt;.

ചില എക്സ് റേ സ്രോതസ്സുകൾ intermediate-mass തമോദ്വാരങ്ങളുടെ [[അക്രേഷൻ ഡിസ്ക്|അക്രീഷൻ ഡിസ്കുകളാണെന്ന]] വാദം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;{{cite journal |id={{arXiv|archive=astro-ph|id=0512480v2}} |doi=10.1086/506579 |title=''XMM‐Newton'' Archival Study of the Ultraluminous X‐Ray Population in Nearby Galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2006-10-01_649_2/page/730 |year=2006 |author=Winter, Lisa M. |journal=The Astrophysical Journal |volume=649 |pages=730}}&lt;/ref&gt;. [[ക്വാസാർ|ക്വാസാറുകൾ]] അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരങ്ങളുടെ അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കുകളാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവ വിദ്യുത്കാന്തികവർണ്ണരാജിയിൽ എല്ലാ ഭാഗത്തും ഉയർന്ന അളവിൽ വികിരണം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. വികിരണത്തിന്റെ ശക്തി മൂലം വളരെ ദൂരെനിന്നുപോലും ഇവയെ നിരീക്ഷിക്കാനാകും. 5 മുതൽ 25 ശതമാനം വരെ ക്വാസാറുകളുടെ റേഡിയോ വികിരണം ആസാധാരണമാംവിധം അതിശക്തമായതിനാൽ ഇവയെ ''radio loud'' ക്വാസാറുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{cite journal |id={{arXiv|archive=astro-ph|id=0611453}} |doi=10.1086/510831 |title=The Radio‐Loud Fraction of Quasars is a Strong Function of Redshift and Optical Luminosity |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2007-02-20_656_2/page/680 |year=2007 |author=Jiang, Linhua |journal=The Astrophysical Journal |volume=656 |pages=680}}&lt;/ref&gt;. ഇത്തരം വസ്തുക്കളെയൊക്കെ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== ഗുരുത്വകാചനം ===
{{main|ഗുരുത്വകാചം}}
വിദൂരസ്ഥവും ശക്തിയേറിയതുമായ പ്രകാശസ്രോതസ്സല് നിന്നുള്ള പ്രകാശം സ്രോതസ്സിനും നിരീക്ഷകനുമിടയിലുള്ള തമോദ്വാരം പോലുള്ള പിണ്ഡമേറിയ വസ്തുവിനുചുറ്റും വളഞ്ഞുസഞ്ചരിക്കുമ്പോഴാണ്‌ ഗുരുത്വകാചം (''Gravitational lens'') രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ഈ പ്രഭാവം ഗുരുത്വകാചനം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സാമാന്യ ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തപ്രകാരം പിണ്ഡം സ്ഥലകാലത്തെ വക്രമാക്കുമെന്നും അങ്ങനെ പ്രകാശത്തെ വളയ്ക്കുമെന്നുമുള്ള പ്രവചനഫലമായാണിത് സംഭവിക്കുന്നത്. ലെൻസിനു പിന്നിലുള്ള സ്രോതസ്സ് ഒന്നിലധികം വസ്തുക്കളായി നിരീക്ഷകന്‌ അനുഭവപ്പെടാം. സ്രോതസ്സ്, ഗുരുത്വകാചം, നിരീക്ഷകൻ എന്നിവ തികച്ചും നേർരേഖയിൽ വരുമ്പോൾ സ്രോതസ്സ് ഒരു വലയമായാകും അനുഭവപ്പെടുക.എങ്കിലും തമോദ്വാരങ്ങൾ മാത്രമല്ല ഗുരുത്വകാചനത്തിന്‌ കാരണമാവുക. വിദൂരസ്ഥമായ ഗാലക്സികളും ഗുരുത്വകാചങ്ങളായി വർത്തിച്ചേക്കാം.

=== പിണ്ഡം കണ്ടെത്തുന്ന വിധം ===
Quasi-periodic ആന്ദോളനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡം കണ്ടുപിടിക്കാം&lt;ref&gt;{{cite press release |title=NASA scientists identify smallest known black hole |publisher=[[Goddard Space Flight Center]] |date=2008-04-01 |url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-04/nsfc-nsi040108.php |accessdate=2009-03-14 |archive-date=2008-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081227195554/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-04/nsfc-nsi040108.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. തമോദ്വാരങ്ങളും അവയ്ക്കുചുറ്റുമുള്ള ഡിസ്കുകളുടെ ഉൾഭാഗവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ്‌ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഡിസ്കുകളുടെ ഉൾഭാഗത്ത് വാതകങ്ങൾ സർപ്പിളാകൃതിയിൽ സംഭവചക്രവാളത്തിനകത്തേക്ക് വീഴുന്നു. ഇങ്ങനെ വീഴുന്ന വാതകം എക്സ് കിരണങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ എക്സ് കിരണങ്ങളുടെ തീവ്രത ഏതാണ്ട് നിശ്ചിത കാലയളവിൽ ആവർത്തിക്കുന്നതാണ്‌. ഇതിനെ Quasi-periodic ആന്ദോളനങ്ങൾ (QPO) എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ആവൃത്തി തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌. ചെറിയ തമോദ്വാരങ്ങളുടെ സംഭവചക്രവാളം ചെറുതായതിനാൽ അവയിൽ QPO ഉയർന്ന ആവൃത്തിയുള്ളതാണ്‌. വലിയ തമോദ്വാരങ്ങളിൽ നേരെ വിപരീതമാണ്‌ സ്ഥിതി എന്നതിനാൽ ആവൃത്തി കുറവാണ്‌.

== തമോദ്വാരങ്ങളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്നവ ==
=== അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:M87 jet.jpg|right|thumb|M87 എന്ന താരാപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന വാതകജെറ്റ്. ഈ സജീവകേന്ദ്രത്തിൽ അതിസ്ഥൂലതമോഗർത്തം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് സംശയിക്കുന്നു]]
മിക്ക താരാപഥങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രത്തിൽ അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് ഇന്ന് ശാസ്ത്രലോകം ഏതാണ്ടംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു&lt;ref name=&quot;King&quot;&gt;{{cite journal|url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-4357/596/1/L27/17559.text.html|last=King|first=Andrew|date=2003-09-15|title=Black Holes, Galaxy Formation, and the MBH-σ Relation|journal=The Astrophysical Journal|publisher=The American Astronomical Society.|pages=596:L27-L29}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Richstone&quot;&gt;{{cite web|url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1997/01/text/|title=Massive Black Holes Dwell in Most Galaxies, According to Hubble Census|last=Richstone|first=Douglas|coauthors=Karl Gebhardt (University of Michigan), Scott Tremaine and John Magorrian (University of Toronto, Canadian Institute for Advanced Research), John Kormendy (University of Hawaii), Tod Lauer (National Optical Astronomy Observatories), Alan Dressler (Carnegie Observatories), Sandra Faber (University of California), Ralf Bender (Ludwig Maximilian University, Munich), Ed Ajhar (National Optical Astronomy Observatories), and Carl Grillmair (Jet Propulsion Laboratory).|date=January 13, 1997|publisher=189th Meeting of the American Astronomical Society|accessdate=2009-05-17|archive-date=2009-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090517000509/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1997/01/text/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ഈ തമോദ്വാരത്തിന്റെ പിണ്ഡവും താരാപഥത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലെ തള്ളിച്ചയിലെ പ്രവേഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ താരാപഥത്തിന്റെയും തമോദ്വാരത്തിന്റെയും രൂപവത്കരണങ്ങൾ തമ്മിൽ കാര്യമായ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു&lt;ref name=&quot;King&quot; /&gt;. ശക്തമായ റേഡിയോ വികിരണം, വർണ്ണരാജിയിലെ രേഖകൾ എന്നിവയുള്ള താരാപഥങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ സജീവതാരാപഥങ്ങൾ എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു&lt;ref name=&quot;krolik1999&quot;&gt;{{cite book | author=J. H. Krolik | year=1999 | title=Active Galactic Nuclei | url=https://archive.org/details/activegalacticnu0000krol | publisher=Princeton University Press | location=Princeton, New Jersey | isbn=0-691-01151-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sparkegallagher2000&quot;&gt;{{cite book | author=L. S. Sparke, J. S. Gallagher III | year=2000 | title=Galaxies in the Universe: An Introduction | url=https://archive.org/details/galaxiesinuniver0000spar | publisher=Cambridge University Press | location=Cambridge | isbn=0-521-59704-4}}&lt;/ref&gt;. ഇവയുടെ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നാണ്‌ സൈദ്ധാന്തികപഠനങ്ങളും നിരീക്ഷണങ്ങളും കാണിക്കുന്നത്&lt;ref name=&quot;krolik1999&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sparkegallagher2000&quot;/&gt;. സജീവതാരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളെ വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മാതൃകകൾ സൂര്യന്റെ നൂറുകോടിക്കണക്കിന്‌ ഇരട്ടി പിണ്ഡമുള്ള തമോദ്വാരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ടെന്നാണ്‌ കണക്കാക്കുന്നത്. ഈ തമോദ്വാരത്തിനു ചുറ്റും ഒരു ഭീമൻ അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കും ഇതിന്‌ ലംബമായി രണ്ട് വാതകജെറ്റുകളും ഉണ്ടാകും&lt;ref name=&quot;sparkegallagher2000&quot;/&gt;

മിക്ക സജീവതാരാപഥകേന്ദ്രങ്ങളിലും തമോദ്വാരങ്ങളുണ്ടെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിലും കേന്ദ്രത്തിലെ തമോദ്വരത്തിന്റെ ഭൗതികഗുണങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളും പഠനങ്ങളും ചില താരാപഥങ്ങൾക്കുമാത്രമേ ഇതുവരെ നടത്തിയിട്ടുള്ളു. [[ആൻഡ്രോമിഡ താരാപഥം]], M32, M87, NGC 3377, NGC 4258, [[സോംബ്രെറോ ഗാലക്സി]] മുതലായവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്‌&lt;ref name=&quot;kormendyrichstone1995&quot;&gt;{{cite journal | author=J. Kormendy, D. Richstone  | title=Inward Bound---The Search For Supermassive Black Holes In Galactic Nuclei | journal=Annual Reviews of Astronomy and Astrophysics | year=1995 | volume=33 | pages=581–624 | id={{bibcode|1995ARA&amp;A..33..581K}}| doi=10.1146/annurev.aa.33.090195.003053}}&lt;/ref&gt;.

[[സൗരയൂഥം|സൗരയൂഥമുൾപ്പെടുന്ന]] താരാപഥമായ [[ക്ഷീരപഥം|ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ]] കേന്ദ്രത്തിൽ Sagittarius A* എന്ന ഭാഗത്ത് ഒരു അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട് എന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നു. താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്‌ ഇതിന്‌ കാരണം&lt;ref name=&quot;Henderson&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/science/article5316001.ece|title=Astronomers confirm black hole at the heart of the Milky Way|last=Henderson|first=Mark|date=December 9, 2008|publisher=Times Online|accessdate=2009-05-17|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216235509/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/science/article5316001.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;:
* കേന്ദ്രത്തിലെ വസ്തുവിനുചുറ്റും 17 പ്രകാശമണിക്കൂറുകൾ കുറഞ്ഞ അകലമുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിലായി S2 എന്ന നക്ഷത്രം 15.2 വർഷം കൊണ്ട് പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Schödel|first=R.|coauthors=et al.|date=17 October 2002|title=A star in a 15.2-year orbit around the supermassive black hole at the centre of the Milky Way|journal=Nature |issue=419|pages=694-696|url=http://www.nature.com/nature/journal/v419/n6908/abs/nature01121.html|accessdate=Schodel}}&lt;/ref&gt;
* സൂര്യന്റെ 26 ലക്ഷം ഇരട്ടി പിണ്ഡവും 17 പ്രകാശമണിക്കൂറുകളിൽ താഴെ ആരവും കേന്ദ്രത്തിലെ വസ്തുവിനുണ്ടെന്ന് ആദ്യ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ചു. ഇത്രയും സാന്ദ്രത തമോദ്വാരങ്ങൾക്കേ ഉണ്ടാകൂ 
* തുടർന്നുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് പിണ്ഡം സൂര്യന്റെ 37 ലക്ഷം ഇരട്ടിയും ആരം 6.25 പ്രകാശമണിക്കൂറിൽ താഴെയുമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Ghez |first=A. M. |authorlink=Andrea Ghez |coauthors=Salim, S.; Hornstein, S. D.; Tanner, A.; Lu, J. R.; Morris, M.; Becklin, E. E.; Duchêne, G. |title=Stellar Orbits around the Galactic Center Black Hole |journal=The Astrophysical Journal |volume=620 |issue=2 |pages=744–757 |year=2005 |month=May |url=http://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/427175 |accessdate=2008-05-10 |doi=10.1086/427175 |id={{arXiv|archive=astro-ph|id=0306130v2}} |archive-date=2020-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128005113/http://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/427175 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. കേന്ദ്രത്തിലെ വസ്തു തമോദ്വാരമാകാനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിച്ചു

=== Intermediate mass ===

2002-ൽ [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] [[ഗോളീയ താരവ്യൂഹം|ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങളായ]] M15, G1 എന്നിവയിൽ Intermediate mass തമോദ്വാരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി&lt;ref&gt;{{cite arXiv |eprint=astro-ph/0209315v2 |author1=Joris Gerssen |last2=van der Marel | first2=Roeland P. |author3=Karl Gebhardt |author4=Puragra Guhathakurta |author5=Ruth Peterson |author6=Carlton Pryor |title=Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in the Globular Cluster M15: II. Kinematical Analysis and Dynamical Modeling |class=astro-ph |year=2002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release |title=Hubble Discovers Black Holes in Unexpected Places |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/cosmology/2002/18/text/ |publisher=[[Space Telescope Science Institute]] |date=2002-09-17 |accessdate=2009-03-14}}&lt;/ref&gt;. താരവ്യൂഹങ്ങളിലെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങളുടെ വലിപ്പവും അവയുടെ പരിക്രമണകാലവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ്‌ ഈ നിഗമനം. എങ്കിലും ഇക്കാര്യത്തിൽ പൂർണ്ണമായ ഉറപ്പില്ല. ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിനും ഇതിന്‌ സമാനമായ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനാകും എന്നതിനാലാണിത്. ഗോളീയ താരവ്യൂഹങ്ങളിലെ സങ്കീർണ്ണമായ ഗുരുതാകർഷണപ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ പുതുതായി രൂപം കൊള്ളുന്ന തമോദ്വാരങ്ങളെ പുറത്തെറിയുമെന്നായിരുന്നു അടുത്തകാലം വരെ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ കരുതിയിരുന്നത്.

[[പ്രമാണം:Black hole jet diagram.jpg|thumb|right|തമോദ്വാരത്തിന്റെ അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്കിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന വാതകജെറ്റുകൾ]]
ആദ്യമായി intermediate-mass തമോദ്വാരം എന്നുറപ്പുപറയാനായ വസ്തു കണ്ടെത്തുന്നത് 2004 നവംബറിലാണ്‌. Sagittarius A* ൽ നിന്നും 3 പ്രകാശവർഷം അകലെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന വസ്തുവിനെയാണ്‌ കണ്ടെത്തിയത്. ഈ തമോദ്വാരത്തിന്‌ സൂര്യന്റെ 1300 ഇരട്ടി പിണ്ഡമുണ്ട്. ഏഴ് നക്ഷത്രങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു താരവ്യൂഹത്തിന്റെ ഇടയിലാണ്‌ ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. ക്ഷീരപഥകേന്ദ്രം വിഴുങ്ങിയ ഒരു ഭീമൻ താരവ്യൂഹത്തിന്റെ അവശിഷ്ടമാകാം ഇത് എന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു&lt;ref name = &quot;Nature.com-20060325&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.nature.com/news/2004/041108/full/news041108-2.html |title=Second black hole found at the centre of our Galaxy |work=NatureNews |accessdate=2006-03-25 |doi=10.1038/news041108-2 |year=2004 |last=Peplow |first=Mark}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = &quot;edpsciences-usa.org-2004&quot;&gt;{{cite arXiv |eprint=astro-ph/0404450v1 |last1=Maillard | first1=J. P. |last2=Paumard | first2=T. |last3=Stolovy | first3=S. R. |last4=Rigaut | first4=F. |title=The nature of the Galactic Center source IRS 13 revealed by high spatial resolution in the infrared |class=astro-ph |year=2004}}&lt;/ref&gt;. അടുത്തുള്ള ചെറിയ തമോദ്വാരങ്ങളെയും നക്ഷത്രങ്ങളെയും വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ടാണ്‌ അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരങ്ങൾ വലുതാകുന്നത് എന്ന സിദ്ധാന്തത്തിനും ഈ കണ്ടെത്തൽ ഉപോൽബലകമാണ്‌.

=== താരകീയതമോദ്വാരങ്ങൾ ===
Sagittarius A* ലെ അതിസ്ഥൂലതമോദ്വാരത്തെക്കാൾ ഭൂമിക്ക് വളരെ അടുത്തായി താരകീയതമോദ്വാരങ്ങളെന്ന് സംശയിക്കുന്ന ഒന്നിലധികം വസ്തുക്കൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവയെല്ലാം തന്നെ എക്സ്-റേ ദ്വന്ദവ്യവസ്ഥകളാണ്‌. വ്യവസ്ഥയിലെ പിണ്ഡമേറിയ അംഗം ഇരട്ടയിൽ നിന്നും അക്ക്രീഷൻ ഡിസ്ക് വഴി പിണ്ഡം വിഴുങ്ങുന്നു. ഇത്തരം വ്യവസ്ഥകളിലെ തമോദ്വാരമെന്ന് സംശയിക്കുന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കളുടെ പിണ്ഡം സൂര്യന്റേതിന്‌ മൂന്നിരട്ടി മുതൽ പന്ത്രണ്ടിരട്ടിയിലേറെ വരെയാണ്‌&lt;ref name = &quot;Casares-Holes&quot;&gt;{{cite arXiv |eprint=astro-ph/0612312v1 |author1=Jorge Casares |title=Observational evidence for stellar-mass black holes |class=astro-ph |year=2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = &quot;Garcia-Jets&quot;&gt;{{cite arXiv |eprint=astro-ph/0302230v2 |last1=Garcia | first1=M. R. |last2=Miller | first2=J. M. |last3=McClintock | first3=J. E. |last4=King | first4=A. R. |last5=Orosz | first5=J. |title=Resolved Jets and Long-Period Black Hole X-ray Novae |class=astro-ph |year=2003}}&lt;/ref&gt;. ഇതുവരെ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിൽ വച്ച് സൗരയൂഥത്തിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും ദൂരെയായുള്ള താരകീയതമോദ്വാരം [[ത്രിഭുജം (നക്ഷത്രരാശി)|ത്രിഭുജം രാശിയിലെ]] ഒരു ദ്വന്ദ്വവ്യവസ്ഥയിലായാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്&lt;ref&gt;{{cite arXiv |eprint=0710.3165v1 |last1=Orosz | first1=Jerome A. |last2=McClintock | first2=Jeffrey E. |author3=Ramesh Narayan |last4=Bailyn | first4=Charles D. |last5=Hartman | first5=Joel D. |author6=Lucas Mracri |author7=Jiefeng Liu |author8=Wolfgang Pietsch |last9=Remillard | first9=Ronald A. |author10=Avi Shporer |author11=Tsevi Mazeh |title=A 15.65 solar mass black hole in an eclipsing binary in the nearby spiral galaxy Messier 33 |class=astro-ph |year=2007}}&lt;/ref&gt;.

== അവലംബം ==
{{reflist|3}}

{{star}}
{{Black holes}}

[[വർഗ്ഗം:തമോദ്വാരം]]
[[വർഗ്ഗം:ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തം]]</text>
      <sha1>71du085jpdf31vp7by9gydla55jg4og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>4</ns>
    <id>6692</id>
    <revision>
      <id>4612143</id>
      <parentid>4610543</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4612143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106282" sha1="bd6kkce0i0i9iu94wy2cyzj3zk4hxmy" xml:space="preserve">{{prettyurl|Wikipedia:Panchayath}}
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''പഴയ വാർത്തകൾ'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്/Archive1|നിലവറ 1]]
|}

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''&lt;big&gt;വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലേക്കു സ്വാഗതം&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;
വിക്കിപീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ് വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്. കൂടുതൽ സൗകര്യാർത്ഥം പഞ്ചായത്തിനെ '''ആറു ഗ്രാമസഭകളായി''' തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ സംശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഏതു വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നുവെന്നു പരിശോധിച്ച് താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്നും അനുയോജ്യമായ സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഗ്രാമസഭകളിലെ ചർച്ചകളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മറക്കരുത്.&lt;/div&gt; 
[[Image:WikiPanchayath.png|center|250px]]

{| border=&quot;1&quot; width=&quot;100%&quot;
! colspan=&quot;6&quot; align=&quot;center&quot; | '''വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലെ സഭകൾ'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|വാർത്തകൾ]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|പുതിയ വാർത്തകളെ പറ്റിയുള്ള ഒരു ചർച്ചതുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=watch}} {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ) {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണം]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=edit&amp;section=new}}  {{h:title|നയരൂപീകരണത്തെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=watch}} {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം) {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
നിലവിലുള്ള നയങ്ങളും കീഴ്‌വഴക്കങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ വേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|സാങ്കേതികം]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=watch}} {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം) {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|നിർദ്ദേശങ്ങൾ]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|പുതിയ ഒരു നിർദ്ദേശത്തെ പറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=watch}} {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ) {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
പുതിയ പദ്ധതികളും ആശയങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ.&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|സഹായം]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|വിക്കി സംബന്ധമായ സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=watch}} {{h:title|സഹായ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം) {{h:title|സഹായ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
വിക്കി എഡിറ്റിങ്ങിനും മറ്റുമുള്ള സഹായങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള സ്ഥലം&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|പലവക]]''' &lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|മറ്റ് അഞ്ച് സഭകളിലും പെടാത്ത ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ‍|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=watch}} {{h:title|പലവക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക) {{h:title|പലവക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
ഇതര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സഭ&lt;/small&gt;
|}
{{-}}
{| border=&quot;1&quot; width=&quot;100%&quot;
! colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | '''കൂടുതൽ'''
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | എല്ലാ സഭകളും ഒരുമിച്ച് കാണുവാൻ
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (എല്ലാ സഭകളും)|എല്ലാ സഭകളും]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | പഞ്ചായത്ത് മുഴുവൻ തിരയുവാൻ
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_( തിരച്ചിൽ]&lt;/span&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ|വിക്കിപീഡിയയെ]] പറ്റിയുള്ള സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളും അവയുടെ ഉത്തരങ്ങളും
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായത്തിന്]]
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ|സഹായമേശ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശത്തെ]] പറ്റിയുള്ള സംശയനിവാരണത്തിന്
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ|പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രത്യേക_അവകാശങ്ങളുള്ള_ഉപയോക്താക്കൾ_(തത്സമയവിവരം)| പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കളുടെ പട്ടിക (തത്സമയവിവരം)]]
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | 
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | മറ്റു വിക്കിപീഡിയരുമായി [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തത്സമയസംവാദം]] നടത്തുവാൻ
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | irc://irc.freenode.net/wikipedia-ml
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ]] [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിന്റെ] വിലാസം
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [mailto:wikiml-l@lists.wikimedia.org wikiml-l@lists.wikimedia.org]
|}


== വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ വരുന്ന മാസത്തിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|'''വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024''']] എന്ന പേരിൽ കോമ്മൺസിൽ ഒരു ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെയാണ് ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ നടത്തുന്നത്.

വിക്കിമീഡിയ കോമൺസസിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ ചേർക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ആണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ ചേർക്കുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, ഓണവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരം സൃഷ്‌ടിക്കുക തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ നമ്മുക്ക് വിക്കിയിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഓൺലൈൻ ആയും കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ ഓഫ്‌ലൈൻ ആയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൻ്റെ പൂർണ പിന്തുണ ഈ പരിപാടിയുടെ വിജയത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [https://t.me/wikilovesonam ഒരു ടെലിഗ്രാം ഗ്രൂപ്പ്] ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കുറച്ചു പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. താൽപ്പര്യമുള്ളവർ എന്നെ അറിയിക്കുമല്ലോ..

സസ്നേഹം
&lt;br/&gt; [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 12:53, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)

:സുഹൃത്തുക്കളേ,
:&lt;br&gt;
:ഈ വർഷത്തെ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ ഡോക്യുമെൻ്റേഷൻ ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ആർക്കെങ്കിലും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/Gnoeee|എന്നെ അറിയിക്കാമോ]]..
:&lt;br&gt;
:പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് വരുന്ന യാത്രാ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിക്കി ലവ്സ് ഓണം ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്.
:&lt;br&gt;
:സസ്നേഹം.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:47, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

==സഞ്ചാരം-വിക്കിമീഡിയ ഗ്ലാം പ്രൊജക്റ്റ്==
വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വീഡിയോകളുടെ അഭാവം നമുക്കെല്ലാമറിയാവുന്നതാണല്ലോ. പല വിഷയത്തെക്കുറിച്ചും നല്ല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇൻറർനെറ്റിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, മീഡിയ/ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികളുടെ കോപ്പിറൈറ് പോളിസി വിക്കിപീഡിയക്ക് യോജിച്ചത് അല്ലാത്തതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം. പക്ഷെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Broadcast WikiLovesBroadcast] തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പയ്ൻസ് വഴി ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികൾ വിക്കിപീഡിയക്ക് വീഡിയോ സംഭാവന ചെയ്തു പോരുന്നുണ്ട്. 

വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് ടീമിലെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:VSj_(WMF) വിപിൻ] സഫാരി ടിവിയുടെ സ്ഥാപകൻ സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങരയെ നേരിട്ടു കാണുകയുണ്ടായി. സഞ്ചാരത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസെൻസിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്നാണ് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സമയമോ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പരിശീലനമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റാഫിന് ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. 

മലയാളം വിക്കിമീഡിയ സമൂഹം WikiLovesBroadcast ക്യാമ്പയിൻ ആയി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒന്നോ രണ്ടോ മിനുട്ട് ദൈർഘ്യം വരുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലെയും മറ്റു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും അനുയോജ്യമായ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. സഞ്ചാരം എന്ന പരിപാടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ, കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായതുമായ മറ്റു ദൃശ്യങ്ങളും സഫാരി ടീവി നിർമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയാനും, താല്പര്യമുള്ളവർ ചേർന്ന് ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കാനും ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 20:04, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

:ഈ കാര്യത്തിന് കൂടുതൽ ക്ലാരിറ്റി വേണം. അതായത് ഈ വീഡിയോകൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാകുന്നു? ഏതെല്ലാം ഭാഗമാണ് നമ്മൾ കട്ട് ചെയ്ത് എടുക്കേണ്ടത്? കട്ട് ചെയ്തെടുത്ത വീഡിയോകൾ വീണ്ടും റീവാലിഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? OTRS എന്ന പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ക്ലാരിറ്റി വരണം. ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്കുള്ള ഒരു എക്സ്പീഡിയൻസ് കഴിഞ്ഞ വിക്കിമാനിയയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ടൂൾ ഞാനും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. വിക്കിമാനിയയുടെ ഒരു ദിവസം നീളമുള്ള വീഡിയോയിൽ നിന്നും ഒരു സെഷൻ വീഡിയോ കട്ട് ചെയ്ത് കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ടൂൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആരോട് ആലോചിക്കണം. എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം എന്ന നിർദ്ദേശം തരിക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:55, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
::മറുപടി എഴുതിയതിൽ വളരെ നന്ദി. താങ്കളും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ടൂൾ നമ്മുടെ പ്രൊജക്റ്റിന് വളരെയധികം ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. താങ്കൾ ചോദിച്ച മറ്റ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലുപരി താങ്കളും മറ്റ് വിക്കിപ്രവർത്തകരുമായി കൂടി ആലോചിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാകും നല്ലത് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അടുത്ത വിക്കിമീഡിയൻസ് ഇൻ കേരള മീറ്റിങ്ങിൽ ഇത് ചർച്ചയ്ക്ക് വയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ? 
::സഞ്ചാരവുമായി MoU (memorandum of understanding) വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒപ്പിട്ടശേഷം, 10-20 വീഡിയോകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു പൈലറ്റ് അപ്ലോഡ് നടത്തി നോക്കിയിട്ട് പ്രൊജക്റ്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലത് എന്നതാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, മറ്റ് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ പങ്കുവയ്ക്കുമല്ലോ. സഞ്ചാരം വീഡിയോകളിൽ വിക്കിമീഡിയയക്ക് ഉപകാരപ്രദമായവ ഏത്, ആ വീഡിയോകളിൽ ഏത് ഭാഗങ്ങളാണ് മുറിച്ചെടുക്കേണ്ടത് എന്നതൊക്കെ നമ്മൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്. 
::Wiki Loves Broadcast ലെ മറ്റ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് OTRS എങ്ങനെ വേണമെന്നത് സഞ്ചാരവുമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിപിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്. 
::റീവാലിഡേഷൻ/അപ്ലോഡ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമായി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. പക്ഷെ, മറ്റ് ജോലികൾക്ക് വിക്കിമീഡിയൻ ഇൻ റസിഡൻസ് എന്ന റോളിലേക്ക് ഫണ്ടിങ്ങോടുകൂടി കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു, അങ്ങനെയല്ലാതെ ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അവർക്ക് ജോലി ഏറ്റെടുത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:48, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)


== വിക്കിമീഡിയ വർക്ക്ഷോപ്പ് 2024 @ തൃശ്ശൂർ ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

വിക്കി ലൗസ് ഓണവുമായി ബന്ധപെട്ട് [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|വിക്കിമീഡിയ കോമ്മൺസിൽ ഫോട്ടോ കാമ്പയിനും]], [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ യജ്ഞവും]] സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്നുവരുകയാണലോ. 

ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് 2024 ഒക്ടോബർ മാസം 12-13 തീയതികളിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു ഒരു ഓഫ്‌ലൈൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് / തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്തുവാൻ ആലോചിക്കുന്നു. 

വിക്കി ലൗസ് ഓണം പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ വരുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിക്കിപീഡിയ താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, വിക്കിമീഡിയ - വിക്കിഡാറ്റ - വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ് ടൂളുകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവയാണ് മുഖ്യ കാര്യപരിപാടി.

പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകളുണ്ട്. സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ യാത്രയും, താമസവും നൽകുന്നതായിരിക്കും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdRStE2b8TFcfY6X09ZmYlU2XRz74gciiPhJCe9yBPtwgBhyw/viewform?usp=sf_link ഈ ലിങ്ക്] സന്ദർശിക്കുക. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി: ഒക്ടോബർ 5, 2024.

വിക്കിപ്രവർത്തകരെ കൂടാതെ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതിക്കുറിച്ച് അറിയാനും പഠിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്കും ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് [[:meta:Event:Wiki Loves Onam 2024/Wikimedia Workshop Thrissur|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്‌യാം.

സസ്നേഹം,
[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:19, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

== A2K Monthly Report for August 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month.

; In the Limelight- Doing good as a creative person

; Monthly Recap
* Wiki Women Collective - South Asia Call
* Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji
* A2K at Wikimania
* Multilingual Wikisource

;Coming Soon - Upcoming Activities
* Tamil Content Enrichment Meet
* Santali Wiki Conference
* TTT 2024

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== A2K Monthly Report for September 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together!

; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024
; Dispatches from A2K

; Monthly Recap
* Book Lover’s Club in Belagavi
* CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal
* Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025
* Tamil Content Enrichment Meet
* Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients

;Coming Soon - Upcoming Activities
* Train-the-trainer 2024
* Indic Community Engagement Call
* A2K at Wikimedia Technology Summit 2024

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:13, 10 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 &amp; scholarship applications ==

Dear Wikimedians,

We hope you are well. 

We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024.

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for:

* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc.
* Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces.

We encourage you to follow the essential details &amp; updates on Meta-Wiki regarding this event. 

Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024

Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ]

''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)''

Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying.

The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday).
 
If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email.

Best,

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:35, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025==
വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025 കൊച്ചിയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള താത്പര്യം വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസ‌ർഗ്രൂപ്പിന്റെ പേരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[:meta:WikiConference_India_2025/City_Selection#Kochi|സിറ്റി ബിഡ് കാണുക]]. നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:54, 20 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
*{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)

=='പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും' - പരിപാടിക്കായി സൈറ്റ് നോട്ടീസ്==

മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നവംബർ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള പരിപാടിയാണ് 'പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും'. പ്രസ്തുത പരിപാടി എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുവാനായി പരിപാടിയുടെ വിവരം ഇവിടത്തെ സൈറ്റ് നോട്ടീസിൽ ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത പരിപാടിയുടെ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ കണ്ണി - [https://w.wiki/BpRA പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:19, 3 നവംബർ 2024 (UTC)

== A2K Monthly Report for October 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month.

; In the Limelight: TTT
;Dispatches from A2K

; Monthly Recap
* Wikimedia Technology Summit

; Coming Soon - Upcoming Activities
* TTT follow-ups

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:09, 8 നവംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പുനരുജ്ജീവനം==
വളരെ നാളുകളായി മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പദ്ധതി ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ തുടരുന്നു. അത് പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി മാർച്ച് 2025ൽ നടത്താനായി ആലോചിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കായി ഫെബ്രുവരു-മാർച്ച് 2025 ഗ്രാന്റ് സൈക്കിളിൽ ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ്  വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആലോചനകൾ നവംബർ മാസത്തിലെ ഓൺലൈൻ മീറ്റിംഗിൽ ചർച്ചചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ വിശദമായ ചർച്ചയും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024ൽ ഡിസംബർ 2024 ൽ ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:21, 30 നവംബർ 2024 (UTC)

== വിക്കിമാനിയ 2025 ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടി - മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി ==

എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം 👋🏼

വിക്കി സം‌രഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഗോള സംഗമമാണ്‌ വിക്കിമാനിയ. ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്.

വിക്കിമാനിയ 2025 സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ മലയാളം കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ ഒരു ഓറിയൻ്റേഷൻ കോൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സെഷനിൽ മുൻ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരുടെ അനുഭവങ്ങളും സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനവും ഉൾപ്പെടും.

സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി ഡിസംബർ 8 ആണ്.

* തീയതി: ഡിസംബർ 1, 2024
* സമയം: വൈകുന്നേരം 8:30-9:15 വരെ
*  ഇവൻ്റ് പേജ്: https://w.wiki/CEon


മുൻകാലങ്ങളിൽ സ്കോളർഷിപ്പ്  ലഭിച്ചവരെയും ഈ വർഷം വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും ഈ കോളിൽ ചേരാനും മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു.

പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് ഇവന്റ് പേജിൽ ചേർക്കുക.

നിങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ പങ്കിടാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ല..
വിക്കിമാനിയ 2025-ലേക്ക് നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. 🌍

സ്നേഹപൂർവം,&lt;/br&gt;
[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 13:53, 1 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

==വിക്കിമാനിയ 2027-2028 താത്പര്യ പ്രകടനം==
വിക്കിമാനിയ സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മറ്റി 2027, 2028 എന്നീവർഷങ്ങളിലേക്കുള്ള വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായി പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നും താത്പര്യപത്രം ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും [[:meta:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായുള്ള താത്പര്യം]] പ്രകടിപ്പിക്കുവാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായും തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകളുമായും ചേർന്നാണ് നടത്താൻ കഴിയുക. ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമറിയിക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[:m:Wikimania_2027|മെറ്റാ താളിലും]]  [[:wikimania:Wikimania:Expressions_of_Interest|വിക്കിമാനിയ വിക്കിയിലും]] [https://diff.wikimedia.org/2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/ ഡിഫ് പോസ്റ്റിലും] ലഭ്യമാണ്. ഇതിനായി നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കാനും സാധിക്കുന്നതാണ്. 

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:41, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
: പൂർണ്ണപിന്തുണ. 2025 ലെ വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയുടെ ബിഡിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുക്കുകയും കൊച്ചിയിൽ വച്ച് ഇന്ത്യ സമ്മേളനം നടത്താനായി  നമ്മൾ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2027 ലേയ്ക്ക് വിക്കിമാനിയ നടത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വളരാൻ ശ്രമിക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ കാര്യമായി. 2015ൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ഒരു വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുത്ത് മെക്സിക്കോയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ കണ്ട ഒരു സ്വപ്നമാണ്, ഇതുപോലെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രപരിപാടി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഘടിപ്പിക്കാനാകുക എന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വപ്നത്തിനായി ആളുകളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലെ നേതൃത്വപരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും  എല്ലാ ആശംസകളും പിന്തുണകളും. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 12:46, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

== [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedians, 

We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India.

Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India.

Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality!

Regards,
&lt;br&gt;
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]]
&lt;br&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&amp;oldid=27906962 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== A2K Monthly Report – November 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together!

; In the Limelight: Tulu Wikisource

; Dispatches from A2K 
; Monthly Recap

* Learning hours Call
* Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad
* Executive Directors meeting at Oslo

; Coming Soon - Upcoming Activities
* Indic Wikimedia Hackathon 2024
* Learning Hours

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Warm regards,
CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:46, 10 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2024==
വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024 തൃശൂരിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള അവസാന ദിവസം 19 ഡിസംബർ 2024 വരെ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ [ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM52u5Igbv-xRt15V0XkS5czgktwF_WDWj5VoBJQYC8VWFg/viewform?usp=dialog ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:WikiConference Kerala 2024|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]]

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28074658 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== A2K Monthly Report – December 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together!

; In the Limelight: Santali Food Festival

; Dispatches from A2K 
; Monthly Recap

* Learning hours Call
* Indic Wikimedia Hackathon 2024
* Santali Food Festival

; Coming Soon - Upcoming Activities
* She Leads Bootcamp

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Warm regards,
CIS-A2K Team 
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:11, 12 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കിമാനിയ 2027 ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള പ്രപ്പോസൽ ആലോചനായോഗം==
2027 ലെ വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിൽ വച്ചുനടത്തുന്നതിനായുള്ള  പ്രപ്പോസൽ തയ്യാറാക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ വിവിധ വിക്കികമ്യൂണിറ്റികളുടെ അഭിപ്രായരൂപീകരണത്തിനുമായുള്ള ഒരു യോഗം 15 ജനുവരി 2025 ന് 7pm മുതൽ 8pm വരെ ഗൂഗിൾ മീറ്റായി നടത്തുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയും ഒഡിയ വിക്കിമീഡിയൻസ് യൂസർഗ്രൂപ്പും ചേർന്നാണ്  ഇതിനായുള്ള ആദ്യത്തെ ആലോചനകൾ നടത്തിയത്. മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും ഈ യോഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു.

*തീയ്യതി : 15 ജനുവരി 2025
*സമയം: 7pm മുതൽ 8pm വരെ
*സ്ഥലം:  ഗൂഗിൾ മീറ്റ് - https://meet.google.com/sns-qebp-hck
*കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ  : https://meta.wikimedia.org/wiki/Expressions_of_Interest_to_host_Wikimania_2027_in_India:_Initial_conversation

എന്ന്,
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനുവേണ്ടി
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 19:20, 13 ജനുവരി 2025 (UTC)

== അഞ്ച് ഭാഷകളിലുള്ള പുതിയ വീഡിയോകൾ ==
Hi all, a project I led is almost complete, creating nearly [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|20 videos in five low-resource languages]]. These languages, Kusunda, Ho, Bonda, and Baleswari-Odia, have few resources and are covered less in Wikipedia. I want to share them with you. I would appreciate it if you could use them in relevant Malayalam Wikipedia articles. Thanks!

മലയാളം (യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിലൂടെ എഴുതിയത്): നമസ്കാരം! അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|~ 20 വീഡിയോകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് ഞാൻ നേതൃത്വം നൽകി. കുസുന്ദ, ഹോ, ബോണ്ട, വാൻ-ഗുജ്ജാരി, ബാലേശ്വരി-ഒഡിയ എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ്. അവ നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രസക്തമായ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നന്ദി!

--[[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 00:25, 21 ജനുവരി 2025 (UTC)

== New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 ==

Dear Wikimedians,

We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered.

Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]:

* '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata.

* '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia.


We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia. 


Thank you for your support, and we look forward to your active participation. 

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:29, 22 ജനുവരി 2025 (UTC)
Navya sri Kalli
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&amp;oldid=22433435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2025== 

പ്രിയമുള്ളവരേ,

റമദാൻ മാസത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വാർഷിക ആഗോള മത്സരമാണ് 'വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ' അഥവാ 'വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു'.

2025 ലെ പതിപ്പ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ 32 രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, ഇസ്ലാമിക പൈതൃകം, പ്രധാന ഇസ്ലാമിക വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ വിക്കിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.

വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിബുക്കുകൾ, വിക്കിവോയേജ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലായി 26-ലധികം ഭാഷകളിൽ സംഭാവനകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇതിലൂടെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

ഓൺലൈൻ പരിപാടികളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും, വൈവിധ്യമാർന്ന സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തുവാനും അറിവ് പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും വിവിധ സംസ്കാരകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുവാനുമാണ് WLR 2025-ലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ റമദാൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഈ മത്സരം 2025 ഫെബ്രുവരി 25 മുതൽ ഏപ്രിൽ 15 വരെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാവാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണ്..

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പദ്ധതി പേജ് സന്ദർശിക്കുക, പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാവുക:

https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി_റമദാനെ_സ്നേഹിക്കുന്നു_2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ

-വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ സംഘാടക സമിതി, മലയാളം വിക്കിമീഡിയ

--[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''&lt;/font&gt;]] 09:33, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)

== A2K Monthly Newsletter – January 2025 ==

Dear Wikimedians,

We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress!

;In the Limelight

* Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges

;Dispatches from A2K

;Monthly Highlights
* Learning Hours Call
* She Leads Bootcamp 2025
* Wikisource Reader App

; Coming Soon – Upcoming Activities
* Participation in Wikisource Conference
* Second Iteration of She Leads

Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Looking forward to another impactful year ahead!

Regards,
CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:34, 12 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=28096022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Editing contest about Norway ==
Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it).

I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an &quot;inverse&quot; contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi.

Therefore, I would like to invite interested participants from the Malayalam-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there.

Hope to see you there! [[ഉപയോക്താവ്:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jon Harald Søby (WMNO)|സംവാദം]]) 09:09, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
== വിക്കിഗ്രന്ഥശാല കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025 ==
മലയാളം വിക്കിസോഴ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥശാലാപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു പൊതു ഒത്തുചേരൽ ഏപ്രിൽ 18,19 തിയ്യതികളിലായി  തൃശ്ശൂരിലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചങ്ങമ്പുഴ ഹാളിൽ വച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[S:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025]] ലഭ്യമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 19:33, 12 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)

== Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) ==

Dear All,

The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. 

The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. 

We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. 

Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:25, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Update from A2K team: May 2025 ==

Hello everyone,

We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]].

The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki.

We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there.

Thanks for your continued support! Thank you 

Pavan Santhosh,

On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team.
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Hello Wikimedians of South Asia! 👋

We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page!

We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative:

* Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content
* Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta.
* Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community

If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board!

👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link].

Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬

This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂൺ 2025 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള]] യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ [[metawiki:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി]] നടത്തുന്നു. 

നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു.
* തീയതി: 28 ജൂൺ 2025, ശനിയാഴ്ച
* സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ
ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[പ്രത്യേകം:RegisterForEvent/1785|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]].- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:27, 25 ജൂൺ 2025 (UTC)
== വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം ==

വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം എന്ന പേരിൽ പുതിയൊരു വിക്കിമീഡിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ *ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും ബസ്‌സ്റ്റാന്റുകളും* ഫോട്ടോ രൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി അവ *വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ* സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

📍ഈ പദ്ധതി പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യ രേഖയ്ക്കും അറിവിന്റെ ശേഖരണത്തിനും വലിയ സഹായം ചെയ്യും.

*🔸 നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്:*  
– മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും സ്റ്റാന്റുകളും ഫോട്ടോയെടുക്കുക  
– ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ശരിയായ വിവരണത്തോടെയും വിഭാഗത്തോടെയും അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക  
– ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി വിക്കിപീഡിയ താളുകളിൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം

*ഈ ദൃശ്യ പര്യടനത്തിൽ പങ്കാളിയാവാൻ നിങ്ങളേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു!*  
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെടുക:  
[[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]])
==വിക്കി മീഡിയ പരിശീലനം==

പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളേ...
വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങൾ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.വിശദ വിവരങ്ങൾക്കായി താഴെയുള്ള മെറ്റ പേജ് സന്ദർശിക്കുക.

https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Newsroom_to_commons


താൽപ്പര്യമുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുമല്ലോ...
[[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]])

== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂലൈ 2025 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി നടത്തുന്നു.

നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

* തീയതി: 26 ജൂലൈ 2025, ശനിയാഴ്ച
* സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/July_2025|ഈ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[Special:RegisterForEvent/1898|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യുക.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:33, 24 ജൂലൈ 2025 (UTC)

== 2025 ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് – സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

[[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്]] വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ട്. 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന്, ബോർഡിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരമാവധി 6 പേരെ യൂസർഗ്രൂപ്പിന് ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ചെയാൻ സാധിക്കും.

യൂസർഗ്രൂപിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ശേഖരിക്കാൻ ഈ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുമല്ലോ.. താങ്കൾ [[:m:Wikimedians of Kerala/Members|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപിന്റെ അംഗമാണെങ്കിൽ]], താങ്കൾക്ക് ഇതിൽ വോട്ട് ചെയ്‌യാം. 

🔗 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfnUTRD02ER8iBba7mmFF_mx0mYC8RxG2ODaDx8h-TWkKU7_w/viewform

⏰ 2025 ജൂലൈ 28 രാത്രി 11:59 IST-ക്ക് മുമ്പ് ഫോർം സമർപ്പിക്കണം.

നന്ദി!
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി
&lt;br&gt;
– [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:46, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC)

== Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) ==

''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.''

The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. 

The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: 

* ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. 
* '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. 

Info about the event:
* Deadline: 20 August 2025 
* Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]

If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. 

— Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad 

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:00, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 ==

Dear all,

We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''.
ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks:
* '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback.
* '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives.
**  Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
**  Deadline to apply (extended): 26 August 2025
**  Event Dates: 10-12 October 2025
We will share further updates with you soon.

''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.''

We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! 

Regards,  

Open Knowledge Initiatives Team

IIIT-Hyderabad 
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:42, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today ==

Dear all,

This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]]

''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.''

We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities.

Regards, IIITH-OKI 
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:35, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
== മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025 ==
മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാമത് ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച്. ഈ പരിപാടി എല്ലാവർഷത്തെയും പോലെ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷികസമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് തൃശൂരിൽ നടത്താമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് വന്നുചേരുന്ന ചെലവകൾക്കായി ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് ഇന്ത്യ റാപ്പിഡ് പ്രോഗ്രാം വഴി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതുമായിബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന മുറക്ക് അറിയിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ക്ഷണിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:46, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)

==അറിയിപ്പ്==
നമസ്കാരം, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനായി, മലയാളം വികിബുക്ക്സിൽ എന്റെ ഭരണാധികാരാവകാശ (അഡ്മിന്ഷിപ്പ്) അഭ്യർത്ഥന ഇവിടെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ച ഇവിടെ കാണാം: [https://ml.wikibooks.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A0%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2:%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC#%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95_%E0%B4%AA%E0%B4%A6%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B5%BE_-_Requests_for_Sysop_status ലിങ്ക്].--[[ഉപയോക്താവ്:Plutus|Plutus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Plutus|സംവാദം]]) 09:11, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

== Proposal: Culture Exchange – October 2025 ==
Dear all,

I would like to propose organizing [[m:Culture_Exchange|'''Culture Exchange''']] on Malayalam Wikipedia during the month of October 2025.  

For the first phase, three regions will be included: Bangladesh, Ukraine, and the Indian state of Kerala. The main rules are:  
* Participants on the Malayalam Wikipedia will not write articles related to Kerala.  
* Similarly, no one will write about their own language or culture.  

This way, we will create and improve articles about each other’s cultures, making the knowledge exchange more diverse and enriching.  

I would appreciate hearing the community’s feedback. If there is consensus, we can start the event in October itself.  

Ping {{re|Ranjithsiji|Akbarali}}

Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:ZI Jony|ZI Jony]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ZI Jony|സംവാദം]]) 14:28, 10 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

== [[:wikimania:2026|വിക്കിമാനിയ 2026]] സ്കോളർഷിപ്പുകൾ ==

21-ാമത് വിക്കിമാനിയ 2026 ജൂലൈ 21 മുതൽ 25 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം വാർഷികാഘോഷവും ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് നടത്തുന്നു.

2026-ലെ വിക്കിമാനിയയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ അപേക്ഷിക്കാം..

🗓️ അപേക്ഷാ ഫോം: സെപ്റ്റംബർ 10 – ഒക്ടോബർ 31, 2025 വരെ തുറന്നിരിക്കും.

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഈ താൾ സന്ദർശിക്കുക: https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships

- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:26, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025==
വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരളയോടനുബന്ധിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിശദവിവരങ്ങൾ [[:meta:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|മെറ്റാ താളിൽ]] ലഭ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. 
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfUXAe-o7hu5sx0mbaSwkuUPqoExpd6VwlPthkojjy6bHLrKA/viewform?usp=dialog സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോം ഇവിടെ] അപേക്ഷാ ഫോം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസാനതീയ്യതി 10 ഡിസംബർ 2025 ആണ്.

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 10:41, 27 നവംബർ 2025 (UTC)

==വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ട്==
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ടിന്റെ [[:meta:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2024-25|കരട് രൂപം]] തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരട് വായിച്ചുനോക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയിക്കാനും ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും പദ്ധതികളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കാനും താത്പര്യപ്പെടുന്നു. എത്രയും വേഗം റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഈ കാര്യം ഗൗരവത്തിലെടുക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. 

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:47, 29 നവംബർ 2025 (UTC)
== [[ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]] ==
ദയവായി ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:Baangla|Baangla]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Baangla|സംവാദം]]) 17:07, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC)

== വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ലേക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു ==

എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം,

വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോൾ സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലാണ് കോൺഫറൻസ് നടക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും വിക്കിപീഡിയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർ എന്നിവർ ഒത്തുചേരുന്ന വേദിയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനും സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരിടമാണിത്.

വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നവർക്കും കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നവർക്കും സ്കോളർഷിപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. വിശദമായ അറിയിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം. 🙂

'''അപേക്ഷിക്കേണ്ട അവസാന തീയതി:''' 15 ഏപ്രിൽ 2026, 11:59 p.m. IST

'''അപേക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform 

'''കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്:''' [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|മെറ്റാ വിക്കി താൾ]] സന്ദർശിക്കുക

ഈ അറിയിപ്പ് നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ മറ്റുള്ളവരുമായും പങ്കുവെക്കുമല്ലോ.

നന്ദി,

'''വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി'''

-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 21:09, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC)

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2030 IST (1400-1600 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:41, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>bd6kkce0i0i9iu94wy2cyzj3zk4hxmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എം. സുകുമാരൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7211</id>
    <revision>
      <id>4612201</id>
      <parentid>4017849</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7282" sha1="3d53q3fdqlizqzqltvrwx9xcbxjivme" xml:space="preserve">{{prettyurl|M. Sukumaran}} {{Infobox writer
| name         = M. Sukumaran
| image        = M.SukumaranImage.jpg
| caption      = 
| birth_date   = {{Birth year|1943}}
| birth_place  = [[Chittoor]], [[Palakkad]], [[Kerala]], India
| death_date   = {{Death date and age|2018|3|16|1943|1|1}}
| death_place  = [[Thiruvananthapuram]], Kerala
| occupation   = Writer
| nationality  = Indian
| alma_mater   =
| period       =
| genre        = Short story, novel
| subject      =
| movement     =
| notableworks = {{ubl|''Marichittillathavarude Smarakangal''|''Seshakriya''|''Chuvanna Chihnangal''|''Janithakam''|''Para''|''Azhimukham''}}
| spouse       = Meenakshi
| partner      =
| children     = Rajni Mannadiar
| relatives    = {{ubl|Narayana Mannadiar (father)|Meenakshi Amma (mother)}}
| influences   =
| influenced   =
| awards       = {{ubl|1976&amp;nbsp;[[Kerala Sahitya Akademi Award for Story]]|1981&amp;nbsp;[[Kerala State Film Award for Best Story]]|1992&amp;nbsp;[[Padmarajan Award]]|1995&amp;nbsp;[[Kerala State Film Award for Best Story]]|2003&amp;nbsp;[[Kerala Sahitya Akademi Award for Overall Contributions]]|2006&amp;nbsp;[[List of Sahitya Akademi Award winners for Malayalam|Sahitya Akademi Award]]}}
}}
'''എം. സുകുമാരൻ''' (1943-  മാർച്ച് 16, 2018)&lt;ref&gt;http://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2018/03/16/renowned-writer-m-sukumaran-passes-away.html&lt;/ref&gt; [[മലയാളം|മലയാള]]ത്തിലെ ഒരു ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമായിരുന്നു.

==ജീവിത രേഖ ==

1943-ൽ നാരായണ മന്നാടിയാരുടെയും മീനാക്ഷിയമ്മയുടെയും മകനായി [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[ചിറ്റൂർ, പാലക്കാട്|ചിറ്റൂർ]] താലൂക്കിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. [[1976]]-ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ''[[മരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരുടെ സ്മാരകങ്ങൾ]]'' എന്ന പുസ്തകത്തിന് ലഭിച്ചു. ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയായതോടെ പഠനം അവസാനിച്ചു. കുറച്ചുകാലം ഒരു ഷുഗർ ഫാക്ടറിയിലും ആറുമാസം ഒരു സ്വകാര്യ വിദ്യാലയത്തിൽ പ്രൈമറി വിഭാഗം ടീച്ചറായും ജോലി ചെയ്തു. 1963-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് അക്കൗന്റ് ജനറൽ ഓഫീസിൽ ക്ലർക്ക്. 1974-ൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പേരിൽ സർവീസിൽനിന്നും ഡിസ്മിസ് ചെയ്യെപ്പട്ടു. [[സംഘഗാനം]], ഉണർത്തുപാട്ട് എന്നീ കഥകൾ ചലച്ചിത്രമാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് . കഥാകാരി [[രജനി മന്നാടിയാർ]] മകളാണ്. 2018 മാർച്ച് 16ന് അന്തരിച്ചു.

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
മരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരുടെ സ്മാരകങ്ങൾക്ക് 1976ലും ജനിതകത്തിന് 1997ലും സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്ക് 2004ലും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചു. [[പിതൃതർപ്പണം]] [[1992]] ലെ മികച്ച [[ചെറുകഥ]]യ്ക്കുള്ള [[പി.പത്മരാജൻ|പത്മരാജൻ]] പുരസ്കാരം നേടി. ജനിതകത്തിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അവാർഡ് ലഭിച്ചു. മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് (കേരള ഗവ.) 1981-ൽ [[ശേഷക്രിയ]]യ്ക്കും 95-ൽ കഴകത്തിനും ലഭിച്ചു. 2006-ലെ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുവന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ എന്ന ചെറുകഥാസമാഹാരത്തിനു ലഭിച്ചു.

== പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ ==
#പാറ
#[[ശേഷക്രിയ]]
#[[ജനിതകം (നോവൽ)|ജനിതകം]]
#അഴിമുഖം
#ചുവന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ
#എം. സുകുമാരന്റെ കഥകൾ
#[[മരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരുടെ സ്മാരകം]]
#തൂക്കുമരങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക്
#ചരിത്ര ഗാഥ
#പിതൃതർപ്പണം
#ശുദ്ധവായു
#വഞ്ചിക്കുന്നം പതി
#അസുരസങ്കീർത്തനം

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
*[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=212 പുഴ . കോം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927143625/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=212 |date=2007-09-27 }}
*[http://www.mnmalayalee.org/library.html എം എൻ മലയാളീ . ഓർഗ്ഗ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061112210831/http://www.mnmalayalee.org/library.html |date=2006-11-12 }}
*[http://www.amazon.com/exec/obidos/tg/detail/-/8124001251?v=glance ആമസോൺ . കോം]
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1943-ൽ ജനിച്ചവർ]]


{{india-writer-stub}}</text>
      <sha1>3d53q3fdqlizqzqltvrwx9xcbxjivme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇ.വി. കൃഷ്ണപിള്ള</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21268</id>
    <revision>
      <id>4612090</id>
      <parentid>4550372</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14494" sha1="3silkka9mlr8k8lprajhayrqt3wbmxr" xml:space="preserve">{{prettyurl|E. V. Krishna Pillai}}
{{വിവക്ഷ|കൃഷ്ണപിള്ള}}
{{Infobox person
| image              = ഈ .വി. കൃഷ്ണപിള്ള.jpg
| imagesize          = 
| caption            = 
| name               = ഇ.വി. കൃഷ്ണപിള്ള
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date |1894|9|14|}}
| birth_place        = [[നെടിയവിള, കുന്നത്തൂർ, കൊല്ലം ]]
| parents            = [[കുന്നത്തൂർ പപ്പുപിള്ള]], പുത്തൻ വീട്ടിൽ കല്യാണിയമ്മ
| relatives          = [[സി.വി. രാമൻപിള്ള]] (ജാമാതാവ്)
| spouse             = മഹേശ്വരിയമ്മ
| children           = [[അടൂർ ഭാസി]] (കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ),&lt;br&gt; [[ചന്ദ്രാജി]],(കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ),&lt;br&gt;  കെ. പത്മനാഭൻ നായർ, &lt;br&gt;കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ,&lt;br&gt; കെ. ശങ്കരൻ നായർ,&lt;br&gt;ഓമനക്കുട്ടിഅമ്മ,&lt;br&gt;രാജലക്ഷ്മിഅമ്മ
| death_date         = {{death date and age|1938|03|30|1894|09|16|df=yes}}
| death_place        = 
| othername          = 
| occupation         = [[കഥാകൃത്ത്]], പത്രാധിപർ
| yearsactive        = 
}}

[[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രശസ്ത [[ഹാസ്യസാഹിത്യം|ഹാസ്യസാഹിത്യകാരനും]] പത്രാധിപരും [[നോവൽ|നോവലിസ്റ്റും]] [[ചെറുകഥ|ചെറുകഥാകൃത്തും]] [[നാടകം|നാടകകൃത്തും]] [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യകാരനും]] സർവ്വോപരി തിരുവിതാംകൂറിലെ ശ്രീമൂലം പോപ്പുലർ അസംബ്ലിയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു '''ഇ.വി. കൃഷ്ണപിള്ള''' (14 സെപ്റ്റംബർ 1894 - 30 മാർച്ച് 1938) .ഒരു ബഹുമുഖ പ്രതിഭയായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം അഭിഭാഷകൻ, നിയമസഭാംഗം, എഡിറ്റർ, എഴുത്തുകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു. ഹ്രസ്വമായ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹം ഹാസ്യകഥകൾ, നാടകങ്ങൾ, ചെറുകഥകൾ, ഒരു ആത്മകഥ എന്നിവ എഴുതി. കോളമിസ്റ്റും കാരിക്കേച്ചറിസ്റ്റും കൂടിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഒരു മികച്ച ആക്ഷേപഹാസ്യകാരനുമായിരുന്നു.

== ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിൽ]] [[ശാസ്താംകോട്ട]] [[കുന്നത്തൂർ താലൂക്ക്|കുന്നത്തൂർ താലൂക്കിൽ]] നെടിയവിള ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്ക് ഇഞ്ചക്കാട്ട് വീട്ടിൽ 1894 സെപ്റ്റംബർ‍ 14 ന്‌ ജനിച്ചു. അച്ഛൻ അഭിഭാഷകനായിരുന്ന കുന്നത്തൂർ പപ്പുപിള്ള. അമ്മ ഇഞ്ചക്കാട്ട് പുത്തൻ‍വീട്ടിൽ കല്യാണിയമ്മ.&lt;ref name=&quot;Biography on Kerala Sahitya Akademi portal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/EVKrishnaPillai/Html/EVKigraphy.htm#top|title=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|access-date=2019-03-28|date=2019-03-28|website=Kerala Sahitya Akademi portal}}&lt;/ref&gt; 

പപ്പുപിള്ള കുടുംബ സമേതം പെരിങ്ങനാട്ടേയ്ക്ക് താമസം മാറ്റി. പെരിങ്ങനാട്ട് ചിലങ്ങിരഴികത്ത് വീട്ടിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. ഇ.വി. കൃഷ്ണപിള്ള പിന്നീട് നിർമ്മിച്ചതാണ് കൊട്ടയ്ക്കാട്ട് വീട്.

[[പെരിങ്ങനാട്‌]], [[വടക്കടത്തുകാവ്‌]], [[തുമ്പമൺ]], [[ആലപ്പുഴ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[കോട്ടയം]] [[സി.എം.എസ്. കോളേജ്, കോട്ടയം|സി എം എസ്‌ കോളജിൽ]] നിന്ന് [[ഇന്റർമീഡിയറ്റ്‌]], [[തിരുവനന്തപുരം]] [[മഹാരാജാസ്‌ കോളജ് തിരുവനന്തപുരം|മഹാരാജാസ്‌ കോളജിൽ]] നിന്ന് ഒന്നാം റാങ്കോടെ [[ബി.എ.]]-യും ജയിച്ചതോടെ ഗവൺമന്റ്‌ സെക്രട്ടേറിയേറ്റിൽ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. 

1919 മേയ്‌ 25-ന്‌ പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരൻ [[സി.വി. രാമൻപിള്ള|സി.വി. രാമൻപിള്ളയുടെ]] ഇളയ മകൾ മഹേശ്വരിയമ്മയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 

1921-ൽ അസി. [[തഹസീൽദാർ|തഹസീൽദാരായി]] നിയമിതനായി. 1922-ൽ സർവ്വീസിൽ നിന്ന് അവധിയെടുത്ത്‌ നിയമപഠനം ആരംഭിച്ചു. 1923-ൽ [[ബി.എൽ.]] ജയിച്ച്‌ [[തിരുവനന്തപുരം]] [[ജില്ലാ കോടതി|ജില്ലാ കോടതിയിൽ]] പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി. 1924-ൽ പ്രവൃത്തി [[കൊല്ലം|കൊല്ലത്തേക്കു]] മാറ്റി. [[കൊല്ലം|കൊല്ലത്തു]] നിന്നും ഇറങ്ങിയിരുന്ന ''[[മലയാളി (പ്രസിദ്ധീകരണം)|മലയാളിയുടെ]]'' പത്രാധിപത്യം ഏറ്റെടുത്തു. 1927-ൽ [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] നടന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ്‌]] സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. അവിടെ നടന്ന നാട്ടുരാജ്യ പ്രജാസമ്മേളനത്തിൽ [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവതാംകൂറിന്റെ]] പ്രതിനിധിയായി പ്രസംഗിച്ചു. 1931-ൽ [[കൊട്ടാരക്കര]]-[[കുന്നത്തൂർ]] [[നിയോജകമണ്ഡലം|നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് [[തിരുവതാംകൂർ]] നിയമനിർമ്മാണ കൗൺസിലിലേക്കും, 1932-ൽ [[പത്തനംതിട്ട|പത്തനംതിട്ടയിൽ]] നിന്ന് [[ശ്രീ മൂലം അസ്സമ്പ്ലി]]യിലേക്കും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;Biography on Kerala Sahitya Akademi portal2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/EVKrishnaPillai/Html/EVKigraphy.htm#top|title=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|access-date=2019-03-28|date=2019-03-28|website=Kerala Sahitya Akademi portal}}&lt;/ref&gt; 1933-ൽ [[ഹൈക്കോടതി|ഹൈക്കോടതിയിൽ]] പ്രവൃത്തി ആരംഭിച്ചു.

കോട്ടയത്തുനിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന [[മലയാള മനോരമ ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മലയാള മനോരമ ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പിന്റെ]] ആദ്യ [[പത്രാധിപർ]] ഇ.വി. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Notable Nairs&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.nairs.in/bio_k.html|title=Notable Nairs|access-date=2019-03-28|date=2019-03-28|website=www.nairs.in|archive-date=2018-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922013430/http://www.nairs.in/bio_k.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[കഥാകൗമുദി]], [[സേവിനി]] എന്നീ മാസികകളുടെയും പത്രാധിപരായിരുന്നിട്ടുണ്ട്‌.

പ്രശസ്ത നടന്മാരായിരുന്ന [[അടൂർ ഭാസി]] (കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ), [[ചന്ദ്രാജി]] (കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ),&lt;ref name=&quot;Chandraji&quot;&gt;{{Cite web|url=http://imprintsonindianfilmscreen.blogspot.ae/2013/02/chandraji.html|title=Chandraji|access-date=2019-03-28|website=Imprints on Indian Film Screen}}&lt;/ref&gt; മലയാള മനോരമ ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പിന്റെ പത്രാധിപർ കെ. പത്മനാഭൻ നായർ,&lt;ref name=&quot;The Herald of India&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.heraldofindia.com/article.php?id=542|title=The Herald of India|access-date=2019-03-28|date=2019-03-28|website=www.heraldofindia.com}}&lt;/ref&gt; കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ, കെ. ശങ്കരൻ നായർ, ഓമനക്കുട്ടിഅമ്മ, രാജലക്ഷ്മിഅമ്മ എന്നിവരാണ്‌ മക്കൾ.

1938 മാർച്ച്‌ 30-ന് 44-ആം വയസ്സിൽ തിരുവനന്തപുരത്തുവച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;E. V. Krishna Pillai Malayalam Writer / Theatre Personality&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sasthamcotta.com/EV%2520Krishnapillai.html|title=E. V. Krishna Pillai Malayalam Writer / Theatre Personality|access-date=2019-03-28|date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20120507194432/http://www.sasthamcotta.com/EV%2520Krishnapillai.html|archive-date=7 May 2012}}&lt;/ref&gt; മൃതദേഹം വിലാപയാത്രയായി ജന്മനാടായ അടൂരിലെ പെരിങ്ങനാട്ട് തറവാട്ടുവീട്ടിലെത്തിച്ചശേഷം അവിടെ സംസ്കരിച്ചു. പിറവി സാംസ്കാരിക സമിതി ഇ.വി.കൃഷ്ണപിള്ള സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്കാരം ഏർപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=&quot;MA Baby recipient of EV Krishna Pillai award&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UyJ47wXKjh0|title=MA Baby recipient of EV Krishna Pillai award|access-date=2019-03-28|last=ACV Channel|date=2014-04-23|website=[[YouTube]]|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211219/UyJ47wXKjh0|archive-date=2021-12-19|url-status=live}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;

== കൃതികൾ ==

=== [[നോവൽ]] ===

*ബാഷ്പവർഷം
*ആരുടെ കൈ
*തോരാത്ത കണ്ണുനീർ

=== [[ചെറുകഥ]] ===
*കേളീസൗധം (നാലു ഭാഗങ്ങൾ)മലയാളം
*എന്റെ ഗന്ധർവസ്നേഹിതൻ 
*സൂപ്രണ്ടിന്റെ കൈക്കൂലി
*അവളുടെ കഥയെഴുത്ത
*മാഞ്ചസ്റ്റർ ബാധ
*കൈമളുടെ അറസ്റ്റ് 
*ഭാരതിയുടെ ഉപദേശം

=== [[ആത്മകഥ]] ===
*ജീവിത സ്മരണകൾ.

=== [[നാടകം]], [[സാഹിത്യപ്രബന്ധങ്ങൾ]] ===
*സീതാലക്ഷ്മി - സി വിയുടെ ആദ്യത്തെ ചരിത്ര നാടകം 1926
*രാജാ കേശവദാസൻ, 1928
*കുറുപ്പിന്റെ ഡെയ്‌ലി
*വിവാഹക്കമ്മട്ടം
*ഇരവിക്കുട്ടിപിള്ള, 1933
*രാമരാജാഭിഷേകം, 1932
*ബി. എ മായാവി
*പെണ്ണരശുനാട്‌
*പ്രണയക്കമ്മീഷൻ
*കള്ളപ്രമാണം
*തിലോത്തമ
*വിസ്മൃതി
*മായാമനുഷ്യൻ.
*കവിതക്കേസ്

=== ഹാസ്യകൃതികൾ ===
* എം.എൽ.സി. കഥകൾ
* അണ്ടിക്കോയ 
* പോലീസ്‌ രാമായണം
* ഇ.വി. കഥകൾ
* ചിരിയും ചിന്തയും (രണ്ട്‌ ഭാഗങ്ങൾ), 1935
* രസികൻ തൂലികാചിത്രങ്ങൾ.

=== ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ ===
*ഗുരുസമക്ഷം
*ഭാസ്കരൻ
*ബാലലീല
*ഗുണപാഠങ്ങൾ
*ശുഭചര്യ
*സുഖജീവിതം

== അവലംബം ==
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ഗദ്യസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹാസ്യസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടകകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1894-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1938-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 30-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>3silkka9mlr8k8lprajhayrqt3wbmxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇലഞ്ഞി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29779</id>
    <revision>
      <id>4612135</id>
      <parentid>4605577</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10188" sha1="ogu0mlcjjadlex0390h035znv94n5h2" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Mimusops elengi}}
{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = ഇലഞ്ഞി
| image = Maulsari (Mimusops elengi) in Hyderabad W IMG 7161.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = 
| regnum = [[Plant]]ae
| divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Ebenales]]
|familia = [[Sapotaceae]]
|genus = ''[[Mimusops]]''
|species = '''''M. elengi'''''
|binomial = ''Mimusops elengi''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| synonyms = കബികി, ബൌള, Spanish cherry
*Imbricaria perroudii Montrouz. 
*Kaukenia elengi (L.) Kuntze 
*Kaukenia javensis (Burck) Kuntze 
*Kaukenia timorensis (Burck) Kuntze 
*Magnolia xerophila P.Parm. 
*Manilkara parvifolia (R.Br.) Dubard 
*Mimusops elengi var. parvifolia (R.Br.) H.J.Lam 
*Mimusops erythroxylon Llanos ex Fern.-Vill. [Illegitimate] 
*Mimusops javensis Burck 
*Mimusops latericia Elmer 
*Mimusops lucida Poir. 
*Mimusops parvifolia R.Br. 
*Mimusops timorensis Burck 
}}
[[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഒരു നിത്യഹരിത വൃക്ഷമാണ്‌ '''ഇലഞ്ഞി''' {{ശാസ്ത്രീയനാമം|Mimosops elengi}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/1244.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-12-26 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207230913/http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/1244.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലയിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന ഇലഞ്ഞി 20 മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിൽ പടർന്ന ശിഖരങ്ങളോടുകൂടിയ വൃക്ഷമാണ്. [[അനിഴം (നക്ഷത്രം)|അനിഴം]] നാളുകാരുടെ [[ജന്മനക്ഷത്ര വൃക്ഷം]]ആണു് ഇലഞ്ഞി. ഇതിന്റെ തടി വിലപ്പെട്ടതും പഴം ഭക്ഷ്യയോഗ്യമാണ്. വിത്ത്‌ പാകിയും, കമ്പ് കുത്തി പിടിപ്പിച്ചും, വായുവിൽ പതി വെച്ചും പുതിയ തൈകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ പൂവ് തായ്‌ലൻഡിലെ യാല പ്രവിശ്യയിലെ പ്രവിശ്യാ പുഷ്പവും മലേഷ്യയിലെ സെലങ്കോറിലെ അംപാങ് ജയയിലെ നഗര പുഷ്പവുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.h2th.com/index.php?lite=article&amp;qid=351295|title=ประวัติ จังหวัด ยะลา-Yala Province|access-date=2013-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109183326/http://www.h2th.com/index.php?lite=article&amp;qid=351295|archive-date=2013-11-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mpaj.gov.my/ms/mpaj/profil/logo/page/0/1|title=BUNGA RASMI MPAJ|access-date=15 November 2019|date=12 August 2015|website=Portal Rasmi MAJLIS PERBANDARAN AMPANG JAYA}}&lt;/ref&gt;

==വിവരണം==
മരങ്ങൾ സമൃദ്ധമായ തണൽ നൽകുകയും പൂക്കൾ സുഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഇത് പൂന്തോട്ടങ്ങൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട വൃക്ഷമാണ്. പല സ്ഥലങ്ങളിലും ഇത് ഒരു അലങ്കാര വൃക്ഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു പൂക്കൾക്ക് ഇളം മഞ്ഞ നിറവും, പ്രത്യേക ഗന്ധവുമുണ്ട്, കായ്കൾ 2 സെ. മി നീളവും 1 സെ.മി വീതിയുമുള്ളതാണ്. പൂക്കൾ പ്രകൃതിദത്ത സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കാം. പഴുത്തുകഴിഞ്ഞാൽ മഞ്ഞയോ ചുവപ്പോ നിറത്തിൽ കാണുന്നു. പഴുത്ത ഇലഞ്ഞി കായകൾക്ക് ചവർപ്പു കലർന്ന മധുരമാണ്. പൂക്കൾ കുലകളായാണ്‌ ഉണ്ടാകുന്നതു്.&lt;ref&gt;അലങ്കാര വൃക്ഷങ്ങൾ- ജി.എസ്. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ നായർ, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്&lt;/ref&gt; വീട്ടുവളപ്പിൽ നടാവുന്ന പൂമരമാണെന്ന് [[വരാഹമിഹിരൻ]] [[ബ്രഹ്മസംഹിത]]യിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;ഔഷധസസ്യങ്ങളൂടെ അത്ഭുതപ്രപഞ്ചം- മാത്യു മടുക്കക്കുഴി, കറ്ന്റ് ബുക്സ്&lt;/ref&gt; ഇതിന്റെ ഫലം മൂപ്പെത്താൻ 6 മുതൽ 8 മാസം വരെയെടുക്കും.

==ഔഷധ ഉപയോഗങ്ങൾ==

[[ആയുർവ്വേദം|ആയുർവ്വേദത്തിൽ]] ഇലഞ്ഞിയുടെ തൊലിയിൽ നിന്ന് നിർമ്മിക്കുന്ന [[കഷായം]] മുഖരോഗങ്ങളുടെ ചികിത്സയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇലയും തോലും ചെറിയ കൊമ്പുകളും ദന്തശുചീകരണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;flowersofindia.net&quot;&gt;http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Maulsari.html&lt;/ref&gt;. ദന്തരോഗത്തിനും വായ്‌നാറ്റത്തിനും ഇലഞ്ഞി നല്ല ഔഷധമാണ്&lt;ref name=&quot;flowersofindia.net&quot;/&gt;. ഇലഞ്ഞി കായ്കളിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വേർതിരിച്ചെടുത്ത 2,3-dihyro-3,3’4’5,7-pentahydroxy flavone C15H10O7 ഉം 3,3’,4’,5,7-pentahydroxy flavone C15H12O7 എന്ന ഫ്ലേവോൺ [[തന്മാത്ര|തന്മാത്രകൾക്ക്]] [[ബാക്റ്റീരിയ|ബാക്റ്റീരിയകളെയും]] [[വൈറസ്|വൈറസ്സുകളെയും]] ചെറുക്കുവാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.academicjournals.org/AJB/PDF/pdf2007/18Jun/Hazra%20et%20al.pdf&lt;/ref&gt;. വിത്തിൽ നിന്നും കിട്ടുന്ന എണ്ണ പണ്ട് ആഹാരം പാകം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

==മറ്റു  പേരുകൾ==
എരിഞ്ഞി, ബകുളം, ഇലന്നി, മുകുര.

== ചിത്രശാല ==

&lt;gallery widths=&quot;110&quot; px=&quot;&quot; heights=&quot;110&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി.jpg|ഇലഞ്ഞി
പ്രമാണം:ഇലഞ്ഞി.jpg|thumb|ഇലഞ്ഞി
പ്രമാണം:ഇലഞ്ഞിപ്പൂക്കൾ.jpg|ഇലഞ്ഞിപ്പൂക്കൾ
പ്രമാണം:ഇലഞ്ഞിപ്പൂവ്‌.JPG|ഇലഞ്ഞിപ്പൂവ്‌
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_01.JPG|ഇലഞ്ഞിയില
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_02.JPG|ഇലഞ്ഞി
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_03.JPG|ഇലഞ്ഞി കായ
File:Bullet_Wood_-_ഇലഞ്ഞി_04.JPG|ഇലഞ്ഞി കായ
File:Mimusops elengi seeds.jpg|thumb|ഇലഞ്ഞി വിത്ത്
File:Mimusops elengi 11.JPG|ഇലഞ്ഞി, തൃശ്ശൂരിൽ
File:Mimusops elengi 12.JPG|ഇലഞ്ഞി -
File:Mimusops elengi 13.JPG|ഇലഞ്ഞിമരം
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=MIMUS# യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് കൃഷി വകുപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://indiabiodiversity.org/species/show/15876 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831185730/https://indiabiodiversity.org/species/show/15876 |date=2021-08-31 }}
* http://www.biotik.org/india/species/m/mimuelen/mimuelen_en.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126104301/http://www.biotik.org/india/species/m/mimuelen/mimuelen_en.html |date=2013-01-26 }}

{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}
[[വിഭാഗം: ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായ്കൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പഴങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നീലിയാർകോട്ടത്തെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:സപ്പോട്ടേസീ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]</text>
      <sha1>ogu0mlcjjadlex0390h035znv94n5h2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യാചരിത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43468</id>
    <revision>
      <id>4612101</id>
      <parentid>4563911</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155910" sha1="16qjwi0dkis3eaienhxcdddzva4zhcm" xml:space="preserve">{{featured}}
{{prettyurl|History of India}}
{{HistoryOfSouthAsia}}
[[ഇന്ത്യ]]യുടെ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് [[സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരം]] മുതലാണ്. ക്രി.മു (ക്രിസ്ത്വബ്ദത്തിന് മുൻപ്) 3300 മുതൽ ക്രി.മു 1300 വരെ [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൻ്റെ]] വടക്കു പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗത്ത് പുഷ്കലമായ സംസ്കാരമാണ് സിന്ധു നദീതടത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ക്രി.മു 2600 മുതൽ ക്രി.മു 1900 വരെ ആയിരുന്നു ഈ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായ ''ഹാരപ്പൻ കാലഘട്ടം''. ഈ [[ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കലയുഗം|വെങ്കലയുഗ]] സംസ്കാരം ക്രി.മു രണ്ടാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ ആരംഭത്തോടെ നാമാവശേഷമായി. ഇതിനു പിന്നാലെ [[Iron Age India|അയോയുഗ]] [[Vedic Period|വേദ കാലഘട്ടം]] വന്നു, ഇത് [[Indo-Gangetic plains|സിന്ധു-ഗംഗാ സമതലങ്ങളുടെ]] മിക്ക ഭാഗത്തും വ്യാപിച്ചു. [[മഹാജനപദങ്ങൾ]] എന്നറിയപ്പെട്ട പ്രധാന സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ഉദയം ഈ കാലത്തായിരുന്നു. ഇതിൽ രണ്ട് മഹാജനപദങ്ങളിൽ [[BCE. 6-ആം നൂറ്റാണ്ട്|ക്രി.മു 6-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] [[മഹാവീരൻ|മഹാവീരനും]] [[ഗൗതമ ബുദ്ധൻ|ഗൗതമ ബുദ്ധനും]] ജനിച്ചു. ഇവർ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ തങ്ങളുടെ [[ശ്രമണ‍]] തത്ത്വശാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു.

പിൽക്കാലത്ത് [[Achaemenid|അക്കീമെനീഡ്]] പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം മുതൽ &lt;ref name=&quot;achaemenid&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.livius.org/aa-ac/achaemenians/achaemenians.html| title=Achaemenians| publisher=Jona Lendering, Livius.org| accessdate=2008-01-09}}&lt;/ref&gt; (ഏകദേശം ക്രി.മു 543-ൽ), [[മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ|മഹാനായ അലക്സാണ്ടറിന്റേതുൾപ്പെടെ]] &lt;ref name=&quot;plutarch60&quot;&gt;{{cite book| last=Plutarchus| first=Mestrius| authorlink=Plutarch| coauthors=Bernadotte Perrin (trans.)| title=Plutarch's Lives| publisher=William Heinemann| date=1919| location=London| pages=Ch. LX| url=http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plut.+Caes.+60.1| isbn=0674991109| accessdate=2008-01-09}}&lt;/ref&gt; (ക്രി.മു. 326-ൽ) പല സാമ്രാജ്യങ്ങളും ഈ  പ്രദേശം ഭരിക്കുകയും  സംസ്കാരികമായ ആദാനപ്രദാനങ്ങളിളൂടെ അതത് സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെയും ഭരതത്തിന്റെയും  സംസ്കാരം പുഷ്ടിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[Demetrius I of Bactria|ബാക്ട്രിയയിലെ ഡിമിട്രിയസ്]] സ്ഥാപിച്ച [[Indo-Greek Kingdom|ഇന്തോ-ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] ക്രി.മു 184 മുതൽ [[പഞ്ചാബ് പ്രദേശം|പഞ്ചാബ്]], [[ഗാന്ധാരം]] എന്നിവയും ഉൾപ്പെട്ടു; ഈ സാമ്രാജ്യം അതിന്റെ പരമോന്നത വിസ്തൃതി പ്രാപിച്ചത് [[Menander I|മെനാൻഡറിന്റെ]] കാലത്താണ്, മെനാൻഡറിന്റെ കാലമായിരുന്നു വാണിജ്യത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും ഏറെ പുരോഗതി ഉണ്ടായ [[Greco-Buddhism|ഗ്രീക്കോ-ബുദ്ധമത]] കാലഘട്ടത്തിൻറെ ആരംഭം.

ക്രി.മു 4-ാം നൂറ്റാണ്ടിനും 3-ാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയ്ക്ക് ഉപഭൂഖണ്ഡം [[മൗര്യ സാമ്രാജ്യം|മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിനു]] കീഴിൽ ഒരുമിച്ചു. പിന്നീട് വിവിധ രാജ്യങ്ങളായി ചിതറിയ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ അടുത്ത പത്തു നൂറ്റാണ്ട് കാലത്തേയ്ക്ക് പല [[Middle kingdoms of India|മദ്ധ്യകാല സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ]] കീഴിലായി. [[ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യം|ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിനു]] കീഴിൽ ഇന്ത്യയുടെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ ക്രിസ്ത്വബ്ദം 4-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വീണ്ടും രണ്ടു നൂറ്റാണ്ടു കാലത്തേയ്ക്ക് സംയോജിച്ചു. [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതപരവും]] ബൗദ്ധികവുമായ ഉന്നമനത്തിന്റെ ഈ കാലഘട്ടം അതിന്റെ ഉൽപ്പതിഷ്ണുക്കളുടെയിടയിൽ &quot;[[ഇന്ത്യയുടെ സുവർണ്ണകാലം]]&quot; എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു   &lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.flonnet.com/fl2422/stories/20071116504306400.htm| title=Mind over Matter| publisher=Front line group, floonet.com| accessdate=2008-08-06}}&lt;/ref&gt;. ഇതേകാലത്തും, പിന്നീട് പല നൂറ്റാണ്ടുകളോളവും, [[തെക്കേ ഇന്ത്യ]], [[ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യം|ചാലൂക്യർ]], [[ചോള സാമ്രാജ്യം|ചോളർ]], [[പല്ലവ സാമ്രാജ്യം|പല്ലവർ]], [[പാണ്ഡ്യ സാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യർ]], എന്നിവർക്കു കീഴിൽ അതിന്റെ സുവർണ്ണകാലത്തിലൂടെ കടന്നുപോയി, ഈ കാലയളവിൽ ഇന്ത്യൻ നാഗരികത, ഭരണം, സംസ്കാരം, മതം ([[ഹിന്ദുമതം]], [[ബുദ്ധമതം]]) എന്നിവ [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയിൽ]] വ്യാപിച്ചു.

കേരളത്തിന് ക്രി.വ 77 മുതൽ തന്നെ റോമൻ സാമ്രാജ്യവുമായി വാണിജ്യബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. [[ഇസ്‌ലാം മതം]] ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ എത്തിയത് [[ക്രി.വ]] 712-ൽ ആണ്. അറബി സേനാനായകനായ [[മുഹമ്മദ് ബിൻ കാസിം]] തെക്കൻ [[Punjab (Pakistan)|പഞ്ചാബിലെ]] [[സിന്ധ്]], [[Multan|മുൾത്താ‍ൻ]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കീഴടക്കിയതോടെ ആയിരുന്നു ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ ഇസ്‌ലാം മതത്തിന്റെ ആഗമനം.&lt;ref name=&quot;infopak&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.infopak.gov.pk/History.aspx| title=History in Chronological Order| publisher=Government of Pakistan| accessdate=2008-01-09| archive-date=2010-07-23| archive-url=https://web.archive.org/web/20100723113602/http://infopak.gov.pk/History.aspx| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ഇത് പിന്നീട് 10-ഉം 15-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ഇടയ്ക്ക് മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നും തുടർച്ചയായ ഇസ്‌ലാമിക അധിനിവേശങ്ങൾക്കും ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ മുസ്‌ലിം സാമ്രാജ്യങ്ങൾ സ്ഥാപിതമാകുന്നതിനും വഴിതെളിച്ചു. [[Ghaznavid Empire|ഘാസ്നവീദ്]], [[Muhammad of Ghor|ഘോറിദ്]], [[Delhi Sultanate|ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്]], [[Mughal Empire|മുഗൾ സാമ്രാജ്യം]] എന്നിവ ഇങ്ങനെ രൂപംകൊണ്ടു. ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും മുഗൾ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശത്തെ കലയും വാസ്തുവിദ്യയും ഇന്ത്യയിൽ കൊണ്ടുവന്നത് മുഗളന്മാരാണ്. മുഗളന്മാർക്കു പുറമേ [[Maratha Empire|മറാത്ത സാമ്രാജ്യം]], [[Vijayanagara Empire|വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം]], വിവിധ [[Rajput|രജപുത്ര]] രാജ്യങ്ങൾ തുടങ്ങി പല സ്വതന്ത്ര ഹിന്ദു രാഷ്ട്രങ്ങളും പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലും തെക്കേ ഇന്ത്യയിലും ഇതേ കാലത്ത് നിലനിന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി ക്രമേണ ക്ഷയിച്ചു. ഇത് ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ  വടക്കു പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ വലിയ ഭൂവിഭാഗങ്ങൾ [[Durrani Empire|അഫ്ഗാനികൾ]], [[Balochis|ബലൂചികൾ]], [[Sikhs|സിഖുകാർ]] തുടങ്ങിയവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിനു കീഴിൽ വരുന്നതിന് അവസരമൊരുക്കി. ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ [[British East India Company|ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ]] ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നതു വരെ ഈ നില തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;east_india&quot;&gt;{{cite web| url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/pktoc.html| title=Pakistan| publisher=Library of Congress| accessdate=2008-01-09| archiveurl=https://archive.today/20121212040543/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/pktoc.html| archivedate=2012-12-12| url-status=live}}&lt;/ref&gt;

18-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലും പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇന്ത്യയെ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി]] ക്രമേണ പിടിച്ചടക്കി. കമ്പനി ഭരണത്തിലുള്ള അസംതൃപ്തി [[First War of Indian Independence|ഇന്ത്യയുടെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിലേയ്ക്കു]] നയിച്ചു. ഇതിനു ശേഷം ഇന്ത്യ [[British Raj|ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടത്തിന്റെ]] നേരിട്ടുള്ള ഭരണത്തിനു കീഴിലായി. ഈ ഭരണം ഇന്ത്യയിൽ  [[infrastructure|അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ]] ത്വരിതവളർച്ചയ്ക്കും [[Economic history of India|സാമ്പത്തിക അധോഗമനത്തിനും]] കാരണമായി.

20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] രാജ്യവ്യാപകമായി [[Indian independence movement|സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം]] ആരംഭിച്ചു. ഈ സമരത്തിൽ പിന്നീട് [[മുസ്‌ലിം ലീഗ്|മുസ്‌ലിം ലീഗും]] ചേർന്നു. 1947-ൽ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം [[ഇന്ത്യ]], [[പാകിസ്താൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു, ഇതിൽ പിന്നാലെ [[Great Britain|ബ്രിട്ടണിൽ]] നിന്നും ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു.....

== ചരിത്രാതീത കാലം ==
=== ശിലായുഗം ===
{{main|മേർഘഡ് സംസ്കാരം}}
[[പ്രമാണം:Bhimbetka1.JPG|thumb|[[Bhimbetka|ഭീംബെട്ക]] ശിലാചിത്രം]]
ചരിത്രാതീത യൂറോപ്പിലെപോലെ ഉത്തരേന്ത്യയിലും ഹിമയുഗം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഹിമയുഗത്തിലെ രണ്ടാം പാദത്തിലെ 4,00,000 നും 200,000 നുമിടക്കുള്ള വർഷങ്ങളിലാണ് മനുഷ്യന്റെ പാദസ്പർശം ഈ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടായത്. ഇതിന്റെ തെളിവ് പഞ്ചാബിലെ സോഹൻ നദിയുടെ തീരത്തുയർന്ന നാഗരികതയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്. വെള്ളാരം കല്ലുകൾ കൊണ്ടുള്ള ആയുധങ്ങൾ ഈ നദിയുടെ തീരങ്ങളിൽ നിന്ന ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഇവയ്ക്കൊപ്പം ശരീരാവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെടുക്കാനായിട്ടില്ല.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;ഡി.എച്ച്. ഗോർഡൺ; ഏർളി യൂസ് ഓഫ് മെറ്റൽ ഇൻ ഇന്ത്യ ആൻഡ് പാകിസ്താൻ. ജേർണൽ ഓഫ് റോയൽ ആന്ത്രോപോളജി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്. എൻ.എൽ. ബഷാമിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടത്&lt;/ref&gt;

[[Central India|മദ്ധ്യ ഇന്ത്യയിലെ]] [[Narmada Valley|നർമ്മദാ തടത്തിൽ]] നിന്നു ലഭിച്ച ''[[Homo erectus|ഹോമോ എറെക്ടസിന്റെ]]'' ഒറ്റപ്പെട്ട അവശിഷ്ടങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയിൽ [[Middle Pleistocene|മദ്ധ്യ പ്ലീസ്റ്റോസ്റ്റീൻ]] കാലഘട്ടം മുതൽ തന്നെ, 200,000 മുതൽ 500,000 വർഷങ്ങൾക്ക് ഇടയ്ക്ക്, ജനവാസം ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം എന്നാണ്..&lt;ref&gt;{{cite news |first=G.S |last= Mudur |title=Still a mystery |url=http://www.telegraphindia.com/1050321/asp/knowhow/story_4481256.asp |work=KnowHow|publisher=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]] |date=[[March 21]], [[2005]] |accessdate=2007-05-07 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gsi.gov.in/homonag.htm |title=The Hathnora Skull Fossil from Madhya Pradesh, India |accessdate=2007-05-07 |date=[[20 September]] [[2005]] |work=Multi Disciplinary Geoscientific Studies |publisher=[[Geological Survey of India]] |archive-date=2007-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070619031729/http://www.gsi.gov.in/homonag.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ [[Mesolithic|മീസോലിത്തിക്ക്]] കാലഘട്ടം ഏകദേശം 30,000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് തുടങ്ങി, 25,000 വർഷത്തോളം നീണ്ടുനിന്നു. ആധുനിക മനുഷ്യർ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ വാസമുറപ്പിച്ചത് അവസാനത്തെ [[ice age|ഹിമയുഗത്തിന്റെ]] അവസാനത്തോടെ, ഏകദേശം 12,000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപാണെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു.

ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഏതാണ്ടിതേ സമയത്ത് തന്നെ മറ്റൊരു സംസ്കാരം ഉടലെടുത്തിരുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പേറി കല്ലു കൊണ്ടുള്ള ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന വ്യവസായം നിലനിന്നിരുന്നു. ഇവിടെ കന്മഴു പോലുള്ള ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് മദ്രാസ് വ്യവസായം എന്നാണ് പുരാവസ്തുശാസ്ത്രജ്ഞർ വിളിക്കുന്നത്. ഈ മദ്രാസ് വ്യവസായത്തിൻ ആഫ്രിക്കയിലെയും പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും നിലനിന്നിരുന്ന സമാനവ്യവസായകേന്ദങ്ങളുമായും ബന്ധം കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നെല്ലാം (മദ്രാസ് ഒഴികെ) ആധുനികമനുഷ്യന്റെ (ഹോമോ സാപിയെൻസ്)നേരിട്ടുള്ള തെളിവുകൾ ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.

ഈ മനുഷ്യർ പ്രകൃതിയുമായി മല്ലിടാനുള്ള കഴിവുകളെ കൂടുതൽ പരിപോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇവിടങ്ങളിൽ ജീവിച്ചുവന്നു. ചെറുശിലകളെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടം രൂപപ്പെടുത്താനും അമ്പുകളുടേയും മറ്റായുധങ്ങളുടേയും മുനയിൽ ഇവ ഘടിപ്പിക്കാനും അവർ പഠിച്ചു. ഇത്തരം ആയുധങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡക്കാനിൽ ഇത്തരം ശിലായുധങ്ങൾക്കൊപ്പം മിനുസപ്പെടുത്തിയ കന്മഴുവും ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഇവ അയോയുഗം വരെ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

5-ാം സഹസ്രാബ്ദത്തിലേ മദ്ധ്യപൂര്വേഷ്യയിൽ കൃഷി ശാസ്ത്രീയമായി വികസിച്ചതായി തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ ഇത്തരം കൃഷിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ നാലാം സഹസ്രാബ്ദത്തിലേതായാണ് കരുതുന്നത്. ഇത്തരം കൃഷിഗ്രാമങ്ങൾ ബലൂചിസ്ഥാനിലും സിന്ദിലും കണ്ടെത്തി. ഇന്ന് ഈ പ്രദേശങ്ങൾ വരണ്ടുണങ്ങിയ മരുപ്രദേശങ്ങളാണെങ്കിലും അക്കാലത്ത് നദികൾ കൊണ്ട് സമ്പന്നമായ ഘോരവനമായിരുന്നു. നിരവധി ഗ്രാമങ്ങൾ ഇവിടെ ഉയർന്നു വന്നു. ഇവിടത്തെ ജനങ്ങൾ പക്ഷെ ഒരു ഗോത്രത്തിലുള്ളവരായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വിവിധ വർഗ്ഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച വ്യത്യസ്തമായ മൺപാത്രങ്ങൾ ഇതിനു തെളിവാണ്. ഈ കുടിയിരിപ്പുകൾ തീരെ ചെറുത്(ഏക്കറുകൾ മാത്രം) ആയിരുന്നു എങ്കിലും അവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സാധനസാമഗ്രികളുടെ നിലവാരം സമാന സംസ്കാരങ്ങളുടേതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തിയാൽ വളരെ ഉയർന്നതായും കണ്ടെത്തി.

വ്യക്തമായ ആദ്യത്തെ സ്ഥിര വാസസ്ഥലങ്ങൾ 9,000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് ഇന്നത്തെ [[മദ്ധ്യപ്രദേശ്|മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ]]  [[Rock Shelters of Bhimbetka|ഭീംബെട്ക ശിലാഗൃഹങ്ങളിൽ]] ആണ്. തെക്കേ ഏഷ്യയിലെ ആദ്യകാല  [[Neolithic|നിയോലിത്തിക്ക്]] സംസ്കാരത്തെ [[മേർഘഡ് സംസ്കാരം|മേർഘഡ്]] കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു (ക്രി.മു. 7000 മുതൽ). ഇത് ഇന്നത്തെ [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലെ]] [[Balochistan (Pakistan)|ബലൂചിസ്ഥാനിലാണ്]]. [[Gulf of Khambat|ഘാംബട്ട് ഉൾക്കടലിൽ]] പൂണ്ടുകിടക്കുന്ന രീതിയിലും  [[Neolithic|നിയോലിത്തിക്ക്]] സംസ്കാരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട് - ഇവയ്ക്ക് [[radiocarbon dating|റേഡിയോകാർബൺ കാലനിർണ്ണയ]] പ്രകാരം [[ക്രി.മു 7500]] വരെ പഴക്കം നിർണ്ണയിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal
 | last = Gaur | first = A. S. | coauthors = K. H. Vora | date = [[July 10]], [[1999]] | title = Ancient shorelines of Gujarat, India, during the Indus civilization (Late Mid-Holocene): A study based on archaeological evidences | journal = [[Current Science]] | volume = 77 | issue = 1 | pages = 180–185
 | issn = 0011-3891 | url = http://www.ias.ac.in/currsci/jul10/articles29.htm  | accessdate = 2007-05-06 }}&lt;/ref&gt; പിൽക്കാല നിയോലിത്തിക്ക് സംസ്കാരങ്ങൾ സിന്ധൂനദീതട പ്രദേശത്ത് ക്രി.മു. 6000 മുതൽ ക്രി.മു. 2000 വരെയും, തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ക്രി.മു. 2800-നും 1200-നും ഇടയ്ക്കും നിലനിന്നു.

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ ഇന്ന് പാകിസ്താൻ നിലനിൽക്കുന്ന ഭൂഭാഗത്ത് രണ്ട് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങളെങ്കിലും തുടർച്ചയായി മനുഷ്യവാസമുണ്ടായിരുന്നു.
&lt;ref name=&quot;shef&quot;&gt;{{ cite web | url = http://www.shef.ac.uk/archaeology/research/pakistan | title = Palaeolithic and Pleistocene of Pakistan| publisher=Department of Archaeology, University of Sheffield| accessdate = 2007-12-01 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;murray&quot;&gt;{{cite book| last = Murray | first = Tim | authorlink = Tim Murray| title = Time and archaeology | publisher = Routledge| year = 1999 | location = London; New York | pages=84| url = http://books.google.co.uk/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=k3z9iXo_Uq8C&amp;oi=fnd&amp;pg=PP3&amp;dq=%22Time+and+Archaeology%22&amp;ots=vvWqvaJHik&amp;sig=17HcKQWGCxkHycTaYqfJb_ZzGAo| isbn=0415117623}}&lt;/ref&gt; ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രാചീന ചരിത്രത്തിൽ [[തെക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കേ ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പഴയ മനുഷ്യവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ചിലതും,&lt;ref name=&quot;coppa&quot;&gt;{{ cite journal | last = Coppa| first=A.| coauthors=L. Bondioli, A. Cucina, D. W. Frayer, C. Jarrige, J. F. Jarrige, G. Quivron, M. Rossi, M. Vidale, R. Macchiarelli| title=Palaeontology: Early Neolithic tradition of dentistry| journal=Nature| volume=440| pages=755–756| date = [[6 April]] [[2006]] | url = http://www.nature.com/nature/journal/v440/n7085/pdf/440755a.pdf| doi = 10.1038/440755a | accessdate = 2007-11-22 |format=PDF}}&lt;/ref&gt; തെക്കേ ഏഷ്യയിലെ പ്രധാന നാഗരികതകളിൽ ചിലതും&lt;ref name=&quot;possehl&quot;&gt;{{cite journal| last =Possehl| first=G. L.| authorlink = Gregory Possehl| year=1990| month=October| title=Revolution in the Urban Revolution: The Emergence of Indus Urbanization| journal = Annual Review of Anthropology| volume=19| pages=261–282| issn=0084-6570| doi=10.1146/annurev.an.19.100190.001401| url = http://arjournals.annualreviews.org/toc/anthro/19/1?cookieSet=1| accessdate=2007-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;asaw&quot;&gt;{{cite book| last=Kenoyer| first=Jonathan Mark| coauthors=Kimberley Heuston| title=The Ancient South Asian World| publisher=[[Oxford University Press]]| month=May| year=2005| isbn=0195174224| url=http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/HistoryWorld/Ancient/Other/~~/dmlldz11c2EmY2k9OTc4MDE5NTE3NDIyOQ==| access-date=2008-07-27| archive-date=2012-11-20| archive-url=https://web.archive.org/web/20121120093649/http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/HistoryWorld/Ancient/Other/~~/dmlldz11c2EmY2k9OTc4MDE5NTE3NDIyOQ%3D%3D| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഉൾപ്പെടുന്നു.

പാകിസ്താനിലെ ആദ്യ പുരാവസ്തു ഖനന സ്ഥലം  [[Soan Culture|സോവൻ നദീതടത്തിലെ]] [[palaeolithic|പാലിയോലിത്തിക്]] [[hominid|ഹോമിനിഡ്]] സ്ഥലമാണ്.&lt;ref name=&quot;ppisv&quot;&gt;{{cite book| last=Rendell| first=H. R.| coauthors=Dennell, R. W. and Halim, M.| title=Pleistocene and Palaeolithic Investigations in the Soan Valley, Northern Pakistan| year=1989| pages=364| series=British Archaeological Reports International Series| publisher=[[Cambridge University Press]]}}&lt;/ref&gt; ഗ്രാമീണജീവിതം ആരംഭിച്ചത് [[Mehrgarh|മേർഗഡിലെ]]  [[Neolithic|നവീന ശിലായുഗ]] സ്ഥലത്താണ്&lt;ref name=&quot;mfr&quot;&gt;{{cite book| last=Jarrige| first=C.| coauthors=J.-F. Jarrige, R. H. Meadow and G. Quivron| title=Mehrgarh Field Reports 1975 to 1985 - From the Neolithic to the Indus Civilization| publisher=Dept. of Culture and Tourism, Govt. of Sindh, and the Ministry of Foreign Affairs, France| year=1995}}&lt;/ref&gt; പ്രദേശത്തെ ആദ്യത്തെ നാഗരികത [[Indus Valley Civilization|സിന്ധൂ നദീതട സംസ്കാരം]] ആയിരുന്നു,&lt;ref name=&quot;feuerstein&quot;&gt;{{cite book| last=Feuerstein| first=Georg| coauthors=Subhash Kak; David Frawley| title=In search of the cradle of civilization: new light on ancient India| publisher=Quest Books| location=Wheaton, Illinois| year=1995| pages=pp. 147| url=http://books.google.com/books?id=kbx7q0gxyTcC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=In+Search+of+the+Cradle+of+Civilization&amp;sig=ie6cTRBBjV2enHRPO6cBXNbd0qE| isbn=0835607208}}&lt;/ref&gt; ഇതിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങൾ [[Mohenjo Daro|മോഹൻ‌ജൊ ദാരോ]], [[Harappa|ഹാരപ്പ]].&lt;ref name=&quot;acivc&quot;&gt;{{cite book| last=Kenoyer| first=J. Mark| title=The Ancient Cities of the Indus Valley Civilization| url=https://archive.org/details/ancientcitiesofi0000keno| publisher=Oxford University Press| year=1998| isbn=0195779401}}&lt;/ref&gt; എന്നിവയായിരുന്നു.

=== വെങ്കലയുഗം ===
{{main|സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരം}}
{{History of Pakistan rotation‎|neolithicbronze}}
[[പ്രമാണം:Historic pakistan rel96b.JPG|thumb|ചരിത്ര സ്ഥലങ്ങളെക്കാണിക്കുന്ന പാകിസ്താന്റെ ഒരു റിലീഫ് ഭൂപടം.]]

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ വെങ്കലയുഗം ആരംഭിക്കുന്നത് BCE 3300-നു അടുപ്പിച്ച് സിന്ധൂ നദീതട സംസ്കാരത്തോടെയാണ്. പുരാതനമായ [[Indus river|സിന്ധൂ നദിയുടെ]] തടത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ഹാരപ്പർ ലോഹനിർമ്മിതിയിൽ പുതിയ വിദ്യകൾ വികസിപ്പിച്ച് ചെമ്പ്, വെങ്കലം, ഈയം, തകരം (ടിൻ) എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു.

സിന്ധൂ നദീതട സംസ്കാരം പുഷ്കലമായത് BCE 2600 മുതൽ ACE 1900 വരെയാണ്. ഈ കാലഘട്ടം ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നാഗരിക സംസ്കാരത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു. ഈ പുരാതന സംസ്കാ‍രത്തിൽ [[ഹാരപ്പ]], [[Mohenjo-daro|മോഹൻ‌ജൊ-ദാരോ]] തുടങ്ങിയ നഗര കേന്ദ്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു  (ആധുനിക [[Pakistan|പാകിസ്താനിലെ]]), [[Dholavira|ധോളവിര]], (ആധുനിക [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]]) [[Lothal|ലോഥൽ]]. സിന്ധൂ നദിയെയും അതിന്റെ കൈവഴികളെയും കേന്ദ്രമാക്കി വികസിച്ച ഈ സംസ്കാരം [[Ghaggar-Hakra River|ഘാഗ്ഗർ-ഹക്ര നദീ]] തടം,&lt;ref name=possehl/&gt; the [[Doab|ഗംഗാ-യമുനാ ദൊവാബ്]],&lt;ref&gt;''Indian Archaeology, A Review.'' 1958-1959. Excavations at Alamgirpur. Delhi: Archaeol. Surv. India, pp. 51–52.&lt;/ref&gt; [[Gujarat|ഗുജറാത്ത്]],&lt;ref name=&quot;Leshnik&quot;&gt;{{cite journal
 | last = Leshnik | first = Lawrence S. | year = 1968 | month = October | title = The Harappan &quot;Port&quot; at Lothal: Another View  | journal = American Anthropologist, New Series, | volume = 70 | issue = 5
 | pages = 911–922 | issn = 1548-1433 | doi = 10.1525/aa.1968.70.5.02a00070
 | url = http://links.jstor.org/sici?sici=0002-7294(196810)2%3A70%3A5%3C911%3ATH%22ALA%3E2.0.CO%3B2-2
 | accessdate = 2007-05-06 }}&lt;/ref&gt; വടക്കേ [[Afghanistan|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]].&lt;ref&gt;{{cite book
 | last = Kenoyer | first = Jonathan | authorlink = Jonathan Mark Kenoyer
 | title = Ancient Cities of the Indus Valley Civilization | url = https://archive.org/details/ancientcitiesofi0000keno | date = [[15 September]] [[1998]]
 | publisher = Oxford University Press | location = USA | isbn = 0195779401 | pages = p96 }}&lt;/ref&gt; എന്നിവിടങ്ങൾ വരെ വ്യാപിച്ചു.

ഇഷ്ടികകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച നഗരങ്ങൾ, പാതയോരത്തുള്ള അഴുക്കുചാൽ സംവിധാനം, പല നിലകളുള്ള വീടുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രശസ്തമാണ് ഈ സംസ്കൃതി. പ്രധാന ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ [[ഹാരപ്പ]], [[മോഹൻ‌ജൊ ദാരോ]], [[ധോളവിര]], [[ഗനേരിവാല]], [[ലോഥാൽ]], [[കാളിബങ്കൻ]], [[രാഖിഗർഹി]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചില ഭൌമശാസ്ത്ര പ്രതികൂലനങ്ങളും കാലാവസ്ഥാ മാറ്റവും ക്രമേണയുള്ള വനം നഷ്ടപ്പെടലിലേയ്ക്കു നയിച്ചെന്നും ഇത് നാഗരികതയുടെ പതനത്തിനു കാരണമായി എന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. സിന്ധൂ നദീതട നാഗരികതയുടെ ക്ഷയം നഗര സമൂഹങ്ങളുടെ തകർച്ചയ്ക്കും നഗര ജീവിതത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായ സീലുകളുടെ ഉപയോഗം, അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉപയോഗം എന്നിവയുടെ നാശത്തിനും കാരണമായി.&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/eb/article-46836/India The Post-Urban Period in northwestern India]. Retrieved on [[May 12]], [[2007]].&lt;/ref&gt;

=== ഇരുമ്പു യുഗം ===
{{main|ഇന്ത്യയിലെ ഇരുമ്പുയുഗം}}
'''[[Indian subcontinent|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]]''' ഇരുമ്പു യുഗം [[പിൽക്കാല ഹാരപ്പൻ]] (ശ്മശാന എച്ച്) സംസ്കാരത്തെ പിന്തുടരുന്നു, ഇത് [[സിന്ധൂ നദീതട സംസ്കാരം|സിന്ധൂ നദീതട സംസ്കാരത്തിലെ]] അവസാന പാദമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ കാലത്ത് [[Punjab region|പഞ്ചാബ്]], [[രാജസ്ഥാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ സംസ്കൃതികൾ [[Gangetic plain|ഗംഗാതടത്തിനു]] കുറുകേ തെക്കോട്ട് വ്യാപിച്ചു. ഈ കാരണം കൊണ്ട് ഇരുമ്പു യുഗത്തിനു പിന്നാലെ [[വടക്കേ ഇന്ത്യ]], [[പാകിസ്താൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട സംസ്കാരത്തിനെ  '''ഇന്തോ-ഗംഗേറ്റിക് പാരമ്പര്യം''' എന്നുവിളിക്കുന്നു.

തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പുരാതന ഇരുമ്പുയുഗ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്  [[Hallur|ഹല്ലൂരിൽ]] ആണ്.

==== വേദ കാലഘട്ടം ====
{{main|വേദ കാലഘട്ടം}}
[[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ]] ആധാരഗ്രന്ഥങ്ങളായ [[വേദങ്ങൾ|വേദങ്ങളുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട [[Indo-Aryans|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] സംസ്കാരമാണ് വേദസംസ്കാരം (വൈദികസംസ്കാരം). വേദങ്ങൾ [[Vedic Sanskrit|വൈദിക സംസ്കൃതത്തിലാണ്]] വാമൊഴിയാൽ പകർന്നു പോന്നത്. വേദങ്ങൾ ഇന്ന് നിലനിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ ഗണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വേദ കാലഘട്ടം നിലനിന്നത് ഏകദേശം BCE 1500 മുതൽ BCE 500 വരെയാണ്. ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് പിൽക്കാല ഇന്ത്യൻ ഭാഷ, സംസ്കാരം, മതം എന്നിവയുടെ അടിത്തറ രൂപപ്പെട്ടത്. ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പല ഇന്ത്യൻ ദേശീയതാവാദികളായ ചരിത്രകാരന്മാർക്കും തർക്കമുണ്ട് - ഇവർ ഇത് [[BCE 3000]] വരെ പഴക്കമുള്ളതാണ് എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു.
&lt;ref&gt;See [http://www.hindunet.org/hindu_history/ancient/aryan/aryan_agrawal.html Demise of the Aryan Invasion Theory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081123033958/http://www.hindunet.org/hindu_history/ancient/aryan/aryan_agrawal.html |date=2008-11-23 }} by Dr. Dinesh Agarwal&lt;/ref&gt; വേദ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആദ്യ 500 വർഷങ്ങൾ (ക്രി.മു. 1500 - ക്രി.മു. 1000) [[Bronze Age India|ഇന്ത്യയുടെ വെങ്കലയുഗവും]] അടുത്ത 500 വർഷങ്ങൾ (ക്രി.മു. 1000 - ക്രി.മു. 500) [[Iron Age India|ഇന്ത്യയുടെ ഇരുമ്പുയുഗവും]] ആണ്. പല പണ്ഡിതരും ഇന്ത്യയിലേയ്ക്ക് [[Indo-Aryan migration|ഇന്തോ-ആര്യൻ കുടിയേറ്റം]] ഉണ്ടായി എന്ന സിദ്ധാന്തം മുന്നോട്ടുവെയ്ക്കുന്നു - ആദ്യകാല ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ഗോത്രങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വടക്കു-പടിഞ്ഞാറേ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് ക്രി.മു. 2-ആം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ കുടിയേറി എന്ന് ഇവർ പറയുന്നു. ചില പണ്ഡിതരുടെ സിദ്ധാന്ത പ്രകാരം ഇന്തോ-ആര്യൻ ഗോത്രങ്ങൾ മദ്ധ്യ ഏഷ്യയിലും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലും ഉത്ഭവിച്ചവരാണ്. അവിടെനിന്നും അവർ കിഴക്ക് ഇന്ത്യയിലേയ്ക്കും പടിഞ്ഞാറ് മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലേയ്ക്കും കുടിയേറി അവിടങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുമായി താദാത്മ്യം പ്രാപിക്കുകയും അതേ സമയം തങ്ങളുടെ ഭാഷയും സംസ്കാരവും പടർത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite book
 | last = Mallory | first = J.P. | authorlink =  J.P. Mallory | title = In Search of the Indo-Europeans: Language, Archeology and Myth | url = https://archive.org/details/insearchofindoeu00jpma | edition = Reprint edition (April 1991) | year = 1989
 | publisher = [[Thames &amp; Hudson]] | location = London | isbn = 0500276161 | pages = p 43
 | quote = The great majority of scholars insist that the Indo-Aryans were intrusive into northwest India }}&lt;/ref&gt;[[Out of India|ഔട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വക്താക്കൾ ഈ വാദത്തെ എതിർക്കുന്നു. അവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആര്യന്മാർ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ തദ്ദേശീയരായിരുന്നു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന “ആര്യൻ ആക്രമണ സിദ്ധാന്തം” വളരെക്കാലമായി പണ്ഡിതർ തള്ളിക്കളഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇതിനു പകരം &quot;ആര്യൻ കുടിയേറ്റത്തിന്റെ&quot; വിവിധ സംഭാവ്യതകളെക്കുറിച്ച് ഇന്ന് ഗവേഷണം നടക്കുന്നു.

ആദ്യകാല വേദ സമൂഹം വലിയ ഇടയ സമൂഹങ്ങളായി ആണ് നിലനിന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് ഹാരപ്പൻ നാഗരികതയിലേയ്ക്കു തിരിഞ്ഞെങ്കിലും അജ്ഞാതമായ കാരണങ്ങളാൽ ഇവർ ഹാരപ്പൻ നാഗരികത ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/eb/article-46838/India India: Reemergence of Urbanization]. Retrieved on [[May 12]], [[2007]].&lt;/ref&gt; [[Rigveda|ഋഗ്വേദത്തിനു]] ശേഷം ആര്യ സമൂഹത്തിൽ കൃഷിയുടെ പ്രാമുഖ്യം ഏറിവന്നു; സമൂഹം [[ചാതുർവർണ്യം|ചാതുർവർണ്യത്തിൽ]] അധിഷ്ഠിതമായി. ഹിന്ദുമതത്തിലെ പ്രധാന ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കു (വേദങ്ങൾക്കു) പുറമേ, ([[രാമായണം]], [[മഹാഭാരതം]] എന്നീ ഇതിഹാസങ്ങളുടെ ആദ്യ രചനകളും ഇക്കാലത്താണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book
 | author=Valmiki | editor = Goldman, Robert P | title = The Ramayana of Valmiki: An Epic of Ancient India, Volume 1: Balakanda  | url=https://archive.org/details/ramayanaofva01valm | series = Ramayana of Valmiki | month = March | year = 1990 | publisher = [[Princeton University Press]] | location = [[Princeton, New Jersey]] | isbn = 069101485X | pages = p. 23 }}&lt;/ref&gt; പുരാവസ്തു ഗവേഷണഫലങ്ങളിൽ, [[Ochre Coloured Pottery|ഓക്ക്ര് നിറമുള്ള മൺപാത്രങ്ങൾ]] ആദ്യകാല ഇന്തോ-ആര്യൻ സാന്നിദ്ധ്യവുമായി ഭാഗികമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref name = &quot;tqlgsv&quot;&gt;{{cite book | author= Krishna Reddy | title = Indian History | year = 2003 | publisher = Tata McGraw Hill | location = New Delhi | isbn = 0070483698 | pages = p. A11 }}&lt;/ref&gt; വടക്കു പടിഞ്ഞാറേ ഇന്ത്യയിൽ, ഇരുമ്പു യുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ (ഏകദേശം [[ക്രി.മു. 1000]]) നിലനിന്ന [[Black and Red Ware|കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്രങ്ങൾ]], [[Painted Grey Ware|ചായം പൂശിയ ചാരപ്പാത്രങ്ങൾ]] എന്നീ സംസ്കാരങ്ങളുമായി [[Kuru (India)|കുരു]] രാജവംശം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;M. WItzel, Early Sanskritization. Origins and development of the Kuru State. B. Kölver (ed.), Recht, Staat und Verwaltung im klassischen Indien. The state, the Law, and Administration in Classical India. München : R. Oldenbourg 1997, 27-52 = Electronic Journal of Vedic Studies, vol. 1,4, December 1995,  [http://ejvs.laurasianacademy.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026013206/http://ejvs.laurasianacademy.com/|date=2020-10-26}}&lt;/ref&gt; (ഏകദേശം [[Atharvaveda|അഥർവ്വവേദം]] രചിച്ച അതേ കാലത്തായിരുന്നു ഇത് - ഇരുമ്പിനെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ ഗ്രന്ഥമാണ് അഥർവ്വവേദം. അഥർവ്വവേദത്തിൽ &quot;കറുത്ത ലോഹം&quot; എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന {{IAST|śyāma ayas}} (ശ്യാമ അയസ്) എന്ന് പ്രതിപാദിക്കുന്നു). വടക്കേ ഇന്ത്യയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും നിലനിന്ന [[Painted Grey Ware|ചായംപൂശിയ ചാരപ്പാത്ര]] സംസ്കാരം ക്രി.മു. 1100 മുതൽ ക്രി.മു. 600 വരെ പ്രചാരത്തിലായിരുന്നു.&lt;ref name = &quot;tqlgsv&quot;/&gt; ഈ പിൽക്കാല കാലഘട്ടം സമൂഹത്തിൽ പരക്കെ നിലനിന്ന ഗോത്ര സമ്പ്രദായത്തിനു നേർക്കുള്ള വീക്ഷണത്തിൽ ഒരു മാറ്റത്തിനും കാരണമായി. ഇത് ''[[മഹാജനപദങ്ങൾ]]'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ട രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്ഥാപനത്തിനു കാ‍രണമായി.

==== മഹാജനപദങ്ങൾ ====
{{main|മഹാജനപദങ്ങൾ|ജൈനമത ചരിത്രം|ബുദ്ധമത ചരിത്രം}}
[[പ്രമാണം:Ancient india.png|thumb|പ്രധാനമായും ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ [[Indo-Gangetic plains|സിന്ധൂ-ഗംഗാ സമതലങ്ങൾക്ക്]] കുറുകെ പരന്നുകിടന്ന പതിനാറ് ശക്തമായ രാജ്യങ്ങളും റിപ്പബ്ലിക്കുകളുമായിരുന്നു മഹാജനപദങ്ങൾ. ഇതേ കാലത്തുതന്നെ ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ വിവിധ ചെറുരാജ്യങ്ങളും നിലനിന്നു]]

പിൽക്കാല വേദയുഗത്തിൽ, BCE 1000 വർഷത്തോളം പിന്നിൽ,  വിവിധ ചെറുരാജ്യങ്ങളും നഗര രാജ്യങ്ങളും ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നിലനിന്നു. ഇവയിൽ പലതിനെയും വേദ, ആദ്യകാല ബുദ്ധമത, ജൈനമത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. ക്രി.മു. 500-ഓടെ [[Indo-Gangetic plains|സിന്ധൂ-ഗംഗാ സമതലങ്ങൾക്ക്]] കുറുകേ, ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ മുതൽ ബംഗാൾ വരെയും മഹാരാഷ്ട്ര വരെയും പരന്നുകിടക്കുന്ന പതിനാറ് രാജ്യങ്ങളും റിപ്പബ്ലിക്കുകളും രൂപപ്പെട്ടു. ഇവ ''[[മഹാജനപദങ്ങൾ]]'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു - [[കാശി]], [[കോസലം]], [[അംഗം]], [[മഗധ]], [[വജ്ജി]] (വൃജി), [[മല്ല]], [[Chedi Kingdom|ചേടി]], [[വത്സ]] (വംശ), [[Kuru (kingdom)|കുരു]], [[പാഞ്ചാലം]], [[മച്ഛ]] (മത്സ്യ), [[സുരസേനം]], [[അസ്സാകം]], [[അവന്തി]], [[ഗാന്ധാരം]], [[കാംബോജം]] എന്നിവയായിരുന്നു അവ. സിന്ധൂ നദീതട സംസ്കാരത്തിനു ശേഷം ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന നഗരവത്കരണത്തിന്റെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു ഇത്. ആദ്യകാല സാഹിത്യത്തിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന പല ചെറിയ രാജ്യങ്ങളും ഇതേ കാലത്തുതന്നെ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ നിലനിന്നു. ചില രാജവംശങ്ങൾ പരമ്പരാഗതമായിരുന്നു, മറ്റ് ചിലത് തങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരികളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. അക്കാലത്തെ പണ്ഡിതഭാഷ [[സംസ്കൃതം]] ആയിരുന്നു, അതേ സമയം വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ സംസാര ഭാഷകൾ [[Prakrit|പ്രാകൃതം]] എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. ഈ പതിനാറു രാജ്യങ്ങളിൽ പലതും ക്രി.മു. 500/400 ഓടെ ([[Siddhartha Gautama|ഗൗതമ ബുദ്ധന്റെ]] കാലത്ത്) കൂടിച്ചേർന്ന് നാല് രാഷ്ട്രങ്ങളായി. വത്സ, അവന്തി, കോസലം, മഗധ എന്നിവയായിരുന്നു ഈ നാലു രാഷ്ട്രങ്ങൾ.&lt;ref&gt;{{cite book | author= Krishna Reddy | title = Indian History | year = 2003 | publisher = Tata McGraw Hill | location = New Delhi | isbn = 0070483698 | pages = p. A107 }}&lt;/ref&gt;

ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ഹിന്ദു ആചാരങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണമായിരുന്നു, പുരോഹിത വർഗ്ഗമാണ് അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നിർവ്വഹിച്ചത്. വേദ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും മഹാജനപദങ്ങളുടെ ആരംഭകാലത്തുമാണ് (BCE 600-400 വർഷങ്ങൾ) [[ഉപനിഷത്തുകൾ]] - അക്കാലത്ത് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തെ പ്രധാനമായും കൈകാര്യം ചെയ്ത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ - രചിക്കപ്പെട്ടത് എന്നു കരുതുന്നു. [[Indian philosophy|ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തയിൽ]] ഉപനിഷത്തുകൾക്ക് ഒരു പ്രധാന സ്വാധീനമുണ്ട്. ബുദ്ധമതം, [[ജൈനമതം]] എന്നിവയുടെ വികാസത്തിന്റെ അതേ കാലത്തായിരുന്നു ഉപനിഷത്തുകളുടെയും ആവിർഭാവം. ചിന്തയുടെ ഒരു സുവർണ്ണകാലമായി ഈ കാലത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കാം. BCE 537-ൽ, സിദ്ധാർത്ഥ ഗൗതമൻ &quot;ജ്ഞാനം&quot; സിദ്ധിച്ച്, ബുദ്ധൻ - ഉണർന്നവൻ ആയി എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം ഇതേ കാലത്തുതന്നെ [[മഹാവീരൻ]] (ജൈന വിശ്വാസപ്രകാരം 24-ആം ജൈന [[തീർത്ഥങ്കരൻ]]) സമാനമായ ഒരു ദൈവശാസ്ത്രം പ്രചരിപ്പിച്ചു, ഇത് പിന്നീട് [[ജൈനമതം]] ആയി.&lt;ref&gt;Mary Pat Fisher (1997) In: Living Religions: An Encyclopedia of the World's Faiths I.B.Tauris : London ISBN 1-86064-148-2 - '' Jainism's major teacher is the Mahavira, a contemporary of the Buddha, and who died approximately 526 BCE. Page 114 ''&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ജൈനമതത്തിലെ പുരോഹിതർ മതോത്പത്തി എല്ലാ കാലത്തിനും മുൻപാണ് എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. [[വേദങ്ങൾ]] ചില ജൈന തീർത്ഥങ്കരരെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. (ശ്രമണ പ്രസ്ഥാനത്തിനു സമാനമായി, സന്യാസിമാരുടെ ശ്രേണി).&lt;ref&gt;Mary Pat Fisher (1997) In: Living Religions: An Encyclopedia of the World's Faiths I.B.Tauris : London ISBN 1-86064-148-2 - '' “The extreme antiquity of Jainism as a non-vedic, indigenous Indian religion is well documented. Ancient Hindu and Buddhist scriptures refer to Jainism as an existing tradition which began long before Mahavira.” Page 115 ''&lt;/ref&gt; ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശങ്ങളും ജൈനമതവും സന്യാസത്തിലേയ്ക്കു ചായ്‌വ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഇവ [[Prakrit|പ്രാകൃത]] ഭാഷയിലാണ് പ്രചരിപ്പിച്ചത് , ഇത് പൊതുജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ബുദ്ധമതത്തിനും ജൈനമതത്തിനും സമ്മതം ലഭിക്കാൻ കാരണമായി. ബുദ്ധമത - ജൈനമത തത്ത്വങ്ങൾ ഹിന്ദുമത ആചാരങ്ങളെയും ഇന്ത്യൻ ആത്മീയാചാര്യന്മാരെയും ഗാഢമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. സസ്യാഹാരം, മൃഗബലിയുടെ നിരോധനം, അഹിംസ എന്നിവയുമായി ബുദ്ധമത-ജൈനമത തത്ത്വങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ജൈനമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഇന്ത്യയിൽ ചുരുങ്ങി എങ്കിലും ബുദ്ധമത സന്യാസീ-സന്യാസിനികൾ ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ [[മദ്ധ്യേഷ്യ]], [[പൂർവേഷ്യ]], [[റ്റിബറ്റ്]], [[ശ്രീ ലങ്ക]], [[ദക്ഷിണപൂർവേഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചു.

== പേർഷ്യൻ, ഗ്രീക്ക് ആക്രമണങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:MacedonEmpire.jpg|thumb|അലക്സാണ്ടറുടെ സൈനിക വിജയങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ വടക്കേ അറ്റം വരെ എത്തി, ഇന്നത്തെ പാകിസ്താനിലെ [[സിന്ധൂ നദി]] വരെ. ഇത് [[Achaemenid Empire|അക്കീമെനിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിനെക്കാൾ]] അല്പംകൂടി വിസ്തൃതമായിരുന്നു.]]
{{See also|അക്കീമെനിഡ് സാമ്രാജ്യം|ഗ്രീക്കോ-ബുദ്ധിസം|അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി}}
{{History of Pakistan rotation‎|persiangreek1}}
{{History of Pakistan rotation‎|persiangreek2}}

[[Darius I|മഹാനായ ദാരിയസിന്റെ]] കാലത്ത്, ക്രി.മു. 520-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ മിക്ക ഭാഗവും (ഇന്നത്തെ കിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും പാകിസ്താനും) പേർഷ്യൻ [[Achaemenid Empire|അക്കീമെനിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ വന്നു. അടുത്ത രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടോളം ഇത് തുടർന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/TOAH/hd/acha/hd_acha.htm |title=The Achaemenid Persian Empire (550–330 B.C.E) |accessdate=2007-05-19 |author=Department of Ancient Near Eastern Art |month=October | year=2004 |work=Timeline of Art History |publisher=  New York: The Metropolitan Museum of Art}}&lt;/ref&gt; ക്രി.മു. 334-ൽ [[Alexander the Great|മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ]] ഏഷ്യാമൈനറും അക്കീമെനിഡ് സാമ്രാജ്യവും കീഴടക്കി, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ അതിർത്തികളിൽ എത്തി.  അവിടെ, [[Battle of the Hydaspes|ഹൈഡാസ്പസ് യുദ്ധത്തിൽ]] (ഇന്നത്തെ പാകിസ്താനിലെ ഝലം) അദ്ദേഹം പോറസ് ([[Porus|പുരു]]) രാജാവിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി, പഞ്ചാബിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും പിടിച്ചെടുത്തു;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fuller |first=J.F.C.|authorlink=J. F. C. Fuller |title= The Generalship of Alexander the Great|url=https://archive.org/details/generalshipofale0000jfcf_c0k2 |edition=Reprint|date=[[February 3]], [[2004]]|publisher=Da Capo Press |location=New York|isbn=0306813300 |pages= [https://archive.org/details/generalshipofale0000jfcf_c0k2/page/188 188]–199|chapter=Alexander's Great Battles}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ അലക്സാണ്ടറിന്റെ സൈന്യം ഇന്നത്തെ [[Punjab region|പഞ്ചാബ് പ്രദേശത്തിലെ]] [[ജലന്ധർ|ജലന്ധറിന്]] അടുത്തുള്ള ഹൈഫാസസ് ([[Beas|ബിയാസ്]]) നദി കടന്ന് ആക്രമണം നടത്താൻ വിസമ്മതിച്ചു. അക്കാലത്തെ [[മഗധ|മഗധയുടെ]] സൈനികശക്തിയിൽ ഭയപ്പെട്ടാണ്‌ ഇതെന്നു കരുതുന്നു. അലക്സാണ്ടർ പിന്തിരിഞ്ഞ് തന്റെ സൈന്യത്തെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറേയ്ക്ക് നയിച്ചു.

പേർഷ്യൻ, ഗ്രീക്ക് കടന്നുകയറ്റങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിൽ പ്രധാനമായ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. പേർഷ്യക്കാരുടെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനങ്ങൾ മൗര്യ  സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഭരണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പിൽക്കാല ഭരണ രൂപങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചു. ഇതിനു പുറമേ, ഇന്നത്തെ കിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്താനിലുമായി കിടക്കുന്ന ഗാന്ധാരം ഇന്ത്യൻ, പേർഷ്യൻ, മദ്ധ്യേഷ്യൻ, ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരങ്ങളുടെ ഒരു ചൂളയായി മാറി. ഇത് ഒരു സങ്കര സംസ്കാരത്തിന് - [[Greco-Buddhism|ഗ്രീക്കോ ബുദ്ധിസത്തിന്]] - ജന്മം നൽകി. ക്രി.വ. 5-ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെ നിലനിന്ന ഈ സംസ്കാരം [[Mahayana Buddhism|മഹായാന ബുദ്ധമതത്തിന്റെ]] കലാപരമായ വികാസത്തെ സ്വാധീനിച്ചു.

== മഗധ സാമ്രാജ്യം ==
{{main|മഗധ സാമ്രാജ്യം}}

പതിനാറു മഹാജനപദങ്ങളിൽ ഒന്നായ മഗധ സാമ്രാജ്യം പല രാജവംശങ്ങളുടെയും കീഴിൽ പ്രാധാന്യത്തിലേയ്ക്കുയർന്നു. പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് BCE 684-ൽ [[Haryanka dynasty|ഹര്യങ്ക സാമ്രാജ്യമാണ്]] മഗധ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചത്. അവരുടെ ആദ്യകാലതലസ്ഥാനം രാജഗൃഹ ആയിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് തലസ്ഥാനം [[പാടലീപുത്രം|പാടലീപുത്രത്തിലേക്ക്]] മാറ്റി. ഈ രാജവംശത്തിനു പിന്നാലെ [[ശിശുനാഗ രാജവംശം]] മഗധ ഭരിച്ചു. ശിശുനാഗരെ BCE 424-ൽ [[നന്ദ രാജവംശം]] അധികാരഭ്രഷ്ടരാക്കി. നന്ദർക്കു പിന്നാലെ [[മൗര്യ സാമ്രാജ്യം]] അധികാരത്തിൽ വന്നു.

=== മൗര്യ സാമ്രാജ്യം ===
{{main|മൗര്യ സാമ്രാജ്യം}}
{{seealso|ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ|മഹാനായ അശോകൻ}}
[[പ്രമാണം:Mauryan Empire Map.gif|thumb|മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നതിയിലെ വിസ്തൃതിയെ കടും നീലനിറത്തിലും, സഖ്യ-സാമന്ത രാജ്യങ്ങളെ ഇളം നീല നിറത്തിലും കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ഭൂപടം]]

BCE 321-ൽ, പുറത്താക്കപ്പെട്ട സേനാനായകനായ [[Chandragupta Maurya|ചന്ദ്രഗുപ്തമൗര്യൻ]], [[Chanakya|ചാണക്യന്റെ]] ആശീർവാദത്തിനു കീഴിൽ, അന്നു ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാവായ [[Dhana Nanda|ധന നന്ദനെ]] പുറത്താക്കി [[മൗര്യ സാമ്രാജ്യം]] സ്ഥാപിച്ചു. ആദ്യമായി ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ മിക്ക ഭാഗവും മൌര്യ ഭരണത്തിനു കീഴിൽ ഒരേ ഭരണസംവിധാനത്തിനു കീഴിൽ ഒന്നിച്ചുചേർന്നു. ചന്ദ്രഗുപ്ത മൌര്യനു കീഴിൽ മൌര്യ സാമ്രാജ്യം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ മിക്ക ഭാഗവും പിടിച്ചടക്കിയതിനു പുറമേ, [[ഗാന്ധാരം|ഗാന്ധാരവും]] പിടിച്ചടക്കി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾ പേർഷ്യ, [[Central Asia|മദ്ധ്യേഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങൾ വരെയും വ്യാപിപ്പിച്ചു. തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ജൈനമതം പ്രചരിച്ചതിനു കാരണം ചന്ദ്രഗുപ്തമൌര്യനാണെന്ന് കരുതുന്നു.

ചന്ദ്രഗുപ്തനു പിന്നാലെ മകനായ [[ബിന്ദുസാരൻ]] അധികാരത്തിൽ വന്നു. ബിന്ദുസാരൻ സാമ്രാജ്യം [[കലിംഗം]] ഒഴിച്ചുള്ള ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലേയ്ക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ തെക്കേ അതിരിലേയ്ക്കും കിഴക്കേ അതിരിലേയ്ക്കും ബിന്ദുസാരൻ സാമ്രാജ്യം വ്യാപിപ്പിച്ചു - ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് സാമന്തരാജ്യ പദവിയായിരുന്നിരിക്കാം എന്ന് കരുതുന്നു. ബിന്ദുസാരന്റെ സാമ്രാജ്യം മകനായ [[Ashoka the Great|അശോക ചക്രവർത്തിയ്ക്ക്]] പരമ്പരാഗതമായി ലഭിച്ചു. ആദ്യകാലത്ത് അശോകൻ തന്റെ സാമ്രാജ്യം വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. [[Kalinga (India)|കലിംഗ]] ആക്രമണത്തിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടായ വൻപിച്ച രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനു പിന്നാലെ, അശോകൻ യുദ്ധമാർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിക്കുകയും [[ബുദ്ധമതം]] സ്വീകരിച്ച് [[അഹിംസ|അഹിംസാസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] വക്താവായി മാറുകയും ചെയ്തു. [[Edicts of Ashoka|അശോകന്റെ ശിലാശാസനങ്ങളാണ്‌]] ഇന്ത്യയിലെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും പുരാതനമായ ചരിത്രരേഖകൾ. അശോകന്റെ കാലം മുതൽ, രാജവംശങ്ങളുടെ കാലഘട്ടം ഏകദേശം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ഇതുമൂലം സാദ്ധ്യമായി. [[അശോകൻ|അശോകനു]] കീഴിലുള്ള മൌര്യ സാമ്രാജ്യമാണ് [[East Asia|കിഴക്കേ ഏഷ്യ]], തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളാകെ  [[Buddhism|ബുദ്ധമത തത്ത്വങ്ങളുടെ‍]] പ്രചാരത്തിന് ഉത്തരവാദികൾ. ഇത് തെക്കേ ഏഷ്യയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ചരിത്രത്തെയും വികാസത്തെയും അടിസ്ഥാനപരമായി സ്വാധീനിച്ചു. അശോകന്റെ ചെറുമകനായ [[Samprati|സമ്പ്രതി]] ജൈനമതം സ്വീകരിച്ച് ജൈനമതത്തിന്റെ പ്രചാരത്തേയും സഹായിച്ചു.

=== മൌര്യർക്കു ശേഷമുള്ള മഗധ രാജവംശങ്ങൾ ===

മൌര്യ ഭരണാധികാരികളിൽ അവസാനത്തെയാളായ [[Brihadratha|ബൃഹദ്രഥനെ]] അന്നത്തെ മൌര്യ സൈന്യത്തിന്റെ സേനാനായകനായ പുഷ്യമിത്ര സുങ്കൻ കൊലപ്പെടുത്തി, BCE 185-ൽ, അശോകന്റെ മരണത്തിന് ഏകദേശം 50 വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം, [[Sunga Dynasty|ശുംഗ സാമ്രാജ്യം]] സ്ഥാപിച്ചു. സുങ്ക രാജവംശത്തെ [[Kanva dynasty|കണ്വ രാജവംശം]] സ്ഥാനഭ്രഷ്ടരാക്കി, ഇവർ ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ BCE 71 മുതൽ BCE 26 വരെ ഭരിച്ചു. BCE 30-ൽ, തെക്കൻ ശക്തികൾ കണ്വരെയും സുങ്കരെയും പരാജയപ്പെടുത്തി. കണ്വ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തിനു ശേഷം, [[Andhra dynasty|ആന്ധ്രാ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] [[Satavahana|ശതവാഹന]] രാജവംശം മഗധ സാമ്രാജ്യത്തെ മറികടന്ന് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രാജ്യമായി.

== ആദ്യകാല മദ്ധ്യ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ - സുവർണ്ണ കാലം ==
{{main|ഇന്ത്യയിലെ മദ്ധ്യകാല സാമ്രാജ്യങ്ങൾ}}
{{seealso|ശതവാഹന സാമ്രാജ്യം|കുനിന്ദ രാജവംശം|കുഷാണ സാമ്രാജ്യം|പടിഞ്ഞാറൻ സത്രപർ|പാണ്ഡ്യ സാമ്രാജ്യം|ആദ്യകാല ചോളർ|ചേര സാമ്രാജ്യം|കാദംബ രാജവംശം|പടിഞ്ഞാറൻ ഗംഗാ സാമ്രാജ്യം|പല്ലവർ|ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യം}}
[[പ്രമാണം:badami-chalukya-empire-map.svg|thumb|right|ബദാമി ചാലൂക്യ പ്രദേശങ്ങൾ]]

മദ്ധ്യ കാലഘട്ടം ശ്രദ്ധേയമായ സാംസ്കാരിക വികസനത്തിന്റെ കാലമായിരുന്നു. ആന്ധ്രർ എന്നും അറിയപ്പെട്ട [[Satavahanas|ശതവാഹനർ]] BCE 230-നു അടുപ്പിച്ച്, തെക്കേ ഇന്ത്യയും മദ്ധ്യ ഇന്ത്യയും ഭരിച്ചു. ശതവാഹന രാജവംശത്തിലെ ആറാമത്തെ രാജാവായ [[ശതകർണി]] [[വടക്കേ ഇന്ത്യ|വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ]] [[Sunga dynasty|സുംഗ രാജവംശത്തെ]] പരാജയപ്പെടുത്തി. ഈ രാജവംശത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന രാജാവായിരുന്നു [[Gautamiputra Satakarni|ഗൗതമീപുത്ര ശതകർണി]]. BCE 2-ആം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ ACE 3-ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെ നിലനിന്ന ഒരു ചെറിയ ഹിമാലയൻ രാഷ്ട്രമായിരുന്നു [[കുനിന്ദ സാമ്രാജ്യം]]. മദ്ധ്യ ഏഷ്യയിൽ നിന്നും ക്രി.വ. 1-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ ഇന്ത്യയെ  [[Kushan Empire|കുഷാണർ]] ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി. ഇവർ സ്ഥാപിച്ച സാമ്രാജ്യം [[Peshawar|പെഷാവർ]] മുതൽ [[Ganges|ഗംഗയുടെ]] മദ്ധ്യം വരെയും, ഒരുപക്ഷേ [[Bay of Bengal|ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ]] വരെയും പരന്നുകിടന്നു. ഈ സാമ്രാജ്യത്തിൽ പുരാതന ബാക്ട്രിയയും (ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ വടക്ക്) തെക്കേ [[Tajikistan|താജിക്കിസ്ഥാനും]] ഉൾപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ, മദ്ധ്യ ഭാഗങ്ങൾ ഭരിച്ച [[Saka|ശാക]] ഭരണാധികാരികളായിരുന്നു  [[Western Satraps|പടിഞ്ഞാറൻ സത്രപർ]]  (ACE 35-405). ഇവർ ഇന്തോ-സിഥിയരുടെ പിൻ‌ഗാമികളായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുഭാഗം ഭരിച്ച കുഷാണരുടെയും, മദ്ധ്യ ഇന്ത്യ ഭരിച്ച ശതവാഹനരുടെയും (ആന്ധ്രർ) സമകാലികരായിരുന്നു ഇവർ.

ഇന്ത്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ തെക്കേ ഭാഗം, വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ, [[Pandyan Kingdom|പാണ്ഡ്യ സാമ്രാജ്യം]], [[Early Cholas|ആദ്യകാല ചോളർ]], [[Chera dynasty|ചേര സാമ്രാജ്യം]], [[Kadamba Dynasty|കാദംബ സാമ്രാജ്യം]], [[Western Ganga Dynasty|പടിഞ്ഞാറൻ ഗംഗാ സാമ്രാജ്യം]], [[Pallava|പല്ലവർ]], [[Chalukya dynasty|ചാലൂക്യർ]] തുടങ്ങിയ പല സാമ്രാജ്യങ്ങളും ഭരിച്ചു. പല തെക്കൻ സാമ്രാജ്യങ്ങളും തെക്കു കിഴക്കേ ഏഷ്യയിൽ പരന്നുകിടന്ന സമുദ്രാന്തര സാമ്രാജ്യങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ മേൽക്കോയ്മയ്ക്കായി ഈ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ പരസ്പരവും, ഡെക്കാൻ രാഷ്ട്രങ്ങളുമായും യുദ്ധം ചെയ്തു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ചോള, ചേര, പാണ്ഡ്യ ഭരണത്തിന്റെ മേൽക്കോയ്മയെ ഇടയ്ക്ക് കുറച്ചുകാലം [[Kalabhras|കളഭ്രർ]] എന്ന ബുദ്ധമത സാമ്രാജ്യം തടസ്സപ്പെടുത്തി.

=== വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ സങ്കര സംസ്കാരങ്ങൾ ===
{{see also|ഇന്തോ-ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം|ഇന്തോ-സിഥിയർ|ഇന്തോ-പാർഥിയൻ രാജ്യം|ഇന്തോ-സസ്സാനിഡുകൾ}}
[[പ്രമാണം:Demetrius I of Bactria.jpg|right|thumb|[[Indo-Greek Kingdom|ഇന്തോ-ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] സ്ഥാപകനായ [[Demetrius I of Bactria|&quot;അജയ്യനായ&quot; ദിമിത്രിയസ് I]]  (BCE 205–171), തന്റെ ഇന്ത്യയിലെ വിജയങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി ഒരു ആനയുടെ കിരീടം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.]]

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ സങ്കര സംസ്കാരങ്ങളിൽ ''ഇന്തോ-ഗ്രീക്കുകാർ'', ''ഇന്തോ-സിഥിയർ'' (ശാകർ), ''ഇന്തോ-പാർത്ഥിയർ'', ''ഇന്തോ-സസ്സാനിഡുകൾ'' എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേതായ [[Indo-Greek Kingdom|ഇന്തോ-ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം]] സ്ഥാപിച്ചത് [[Greco-Bactrian|ഗ്രീക്കോ-ബാക്ട്രിയൻ]] രാജാവായ [[Demetrius I of Bactria|ഡിമിട്രിയസ്]] BCE 180-ൽ ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, പാകിസ്താൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന പ്രദേശം ആക്രമിച്ചതോടെയാണ്. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകാലത്തോളം നിലനിന്ന ഈ സാമ്രാജ്യം 30-ഓളം ഗ്രീക്ക് രാജാക്കന്മാർ തുടർച്ചയായി ഭരിച്ചു. പലപ്പൊഴും ഇവർ പരസ്പരം പോരാടി.

ഇതിനു ശേഷം [[ശകർ]] എന്നും ഇന്തോ-സിഥിയർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന മദ്ധ്യേഷ്യൻ വർഗ്ഗക്കാർ ഭരണം നടത്തി. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കു പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് മേഖലകളിൽ ഇവർ ഭരണകൂടങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. ഇവയിൽ ചില രാജവംശങ്ങൾ [[ഗുപ്തസാമ്രാജ്യം|ഗുപ്തരാജാക്കാന്മാർ]] പിടിച്ചടക്കുന്നതുവരെ ഏകദേശം അഞ്ഞൂറു കൊല്ലക്കാലം ഭരണം നടത്തി&lt;ref name=ncert6-8&gt;{{cite book |last= |first= |authorlink= |coauthors= |title=Social Science - Class VI - Our Pasts-I |year=2007 |publisher=NCERT |location=New Delhi|isbn=8174504931|chapter=CHAPTER 8 ASHOKA, THE EMPEROR WHO GAVE UP WAR|pages=86|url=http://www.ncert.nic.in/textbooks/testing/Index.htm}}&lt;/ref&gt;. ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ [[Sakas|ശാകരുടെ]] ([[Scythians|സിഥിയർ]]) ഒരു ശാഖയായിരുന്നു [[Indo-Scythians|ഇന്തോ-സിഥിയർ]]. ഇവർ തെക്കൻ [[Siberia|സൈബീരിയയിൽ]] നിന്നും ആദ്യം [[Bactria|ബാക്ട്രിയയിലേയ്ക്കും]], പിന്നീട് [[Sogdiana|സോഗ്ദിയാന]], [[Kashmir|കാശ്മീർ]], [[Arachosia|അരക്കോസിയ]], [[Gandhara|ഗാന്ധാരം]], [[പഞ്ചാബ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്കും, ഒടുവിൽ മദ്ധ്യ ഇന്ത്യ, പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യ, ഗുജറാത്ത്, രാജസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലേയ്ക്കും കുടിയേറി. ഇവരുടെ സാമ്രാജ്യം BCE 2-ആം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ BCE 1-ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെ നിലനിന്നു. ഗാന്ധാരത്തിലെ [[Kushan Empire|കുശാണ]] രാജാവായ [[Kujula Kadphises|കുജുല കാഡ്ഫിസസ്]] തുടങ്ങിയ പല തദ്ദേശീയ നാടുവാഴികളെയും തോൽപ്പിച്ച് [[Indo-Parthian Kingdom|ഇന്തോ-പാർഥിയർ]] ([[Pahlava|പഹ്ലവർ]] എന്നും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നു) ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും വടക്കൻ പാകിസ്താനും നിലനിൽക്കുന്ന മിക്ക പ്രദേശങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം പിടിച്ചടക്കി. ഗുപ്ത രാജാക്കന്മാരുടെ സമകാലികരായിരുന്ന പേർഷ്യയിലെ [[Sassanid|സസ്സാനിഡ്]] സാമ്രാജ്യം തങ്ങളുടെ ഭരണ പ്രദേശം ഇന്നത്തെ പാകിസ്താനിലേയ്ക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു. തത്ഫലമായി ഇന്ത്യൻ, [[Persian culture|പേർഷ്യൻ സംസ്കാരങ്ങളുടെ]] സങ്കലനം [[Indo-Sassanid|ഇന്തോ-സസ്സാനിഡ്]] സംസ്കാരത്തിന് ജന്മം നൽകി.

=== ഇന്ത്യയുമായുള്ള റോമൻ വ്യാപാരം ===
{{main|ഇന്ത്യയുമായുള്ള റോമൻ വ്യാപാരം}}
[[പ്രമാണം:AugustusCoinPudukottaiHoardIndia.jpg|thumb|റോമൻ ചക്രവർത്തി [[Augustus|അഗസ്റ്റസിന്റെ]] നാണയം, [[Pudukottai|പുതുക്കോട്ട]] ഖജനാവിൽ നിന്നും കണ്ടെടുത്തത്. [[British Museum|ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം]].]] 
ക്രിസ്തുവർഷം ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[അഗസ്റ്റസ്|അഗസ്റ്റസിന്റെ]] ഭരണകാലത്താണ് ഇന്ത്യയുമായുള്ള റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വ്യാപാരബന്ധം ശക്തമാവുന്നത്. അഗസ്റ്റസ്  [[Ptolemaic Egypt|ഈജിപ്തിനെ]] ആക്രമിച്ച് [[Ægyptus|കീഴടക്കിയതോടെ]] റോമാ സാമ്രാജ്യം പാശ്ചാത്യ ലോകത്ത് [[Middle kingdoms of India|ഇന്ത്യയുടെ]] ഏറ്റവും വലിയ വ്യാപാര പങ്കാളി ആവുകയായിരുന്നു.

BCE 130-ൽ  [[Eudoxus of Cyzicus|സിസിയസിലെ യൂഡോക്സസ്]] ആരംഭിച്ച വ്യാപാരം ക്രമേണ വർദ്ധിച്ചു. [[Strabo|സ്ട്രാബോയുടെ]] അഭിപ്രായമനുസരിച്ച് (11.5.12.&lt;ref&gt;&quot;At any rate, when [[Cornelius Gallus|Gallus]] was prefect of Egypt, I accompanied him and ascended the [[Nile]] as far as [[Aswan|Syene]] and the frontiers of [[Kingdom of Aksum|Ethiopia]], and I learned that as many as one hundred and twenty vessels were sailing from [[Myos Hormos]] to India, whereas formerly, under the [[Ptolemaic Egypt|Ptolemies]], only a very few ventured to undertake the voyage and to carry on traffic in Indian merchandise.&quot; Strabo II.5.12. [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/2E1*.html Source]&lt;/ref&gt;), [[Augustus|അഗസ്റ്റസിന്റെ]] കാലത്തോടെ, എല്ലാ വർഷവും [[Myos Hormos|മയോസ് ഹോർമോസിൽ]] നിന്നും ഇന്ത്യയിലേയ്ക്ക് 120 കപ്പലുകൾ വരെ യാത്രതിരിച്ചു. ഈ കച്ചവടത്തിന് ധാരാളം സ്വർണ്ണം ഉപയോഗിച്ചു, ഇത്  [[Kushan Empire|കുഷാണർ]] വീണ്ടും ഉരുക്കി തങ്ങളുടെ നാണയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു എന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത്രയധികം സ്വർണ്ണം ഇന്ത്യയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് [[Pliny the Elder|പ്ലിനി]] (NH VI.101) ഇങ്ങനെ പരാതിപ്പെടുന്നു:

{{quote|&quot;യാഥാസ്ഥിതിക കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് ഇന്ത്യ, ചൈന, അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവ നൂറ് ദശലക്ഷം  [[sesterce|സെസ്റ്റർസ്]] സ്വർണ്ണം നമ്മുടെ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുന്നു: ഇതാണ് നമ്മുടെ സുഖസൗകര്യങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും നാം കൊടുക്കുന്ന വില. ഈ ഇറക്കുമതികളുടെ എന്തു ശതമാനമാണ് ദൈവങ്ങൾക്കുള്ള ബലിയ്ക്കോ മരിച്ചവരുടെ ആത്മാക്കൾക്കോ ആയി നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നത്?&quot;|പ്ലിനി, ഹിസ്റ്റോറിയ നാച്ചുറേ 12.41.84.&lt;ref&gt;&quot;minimaque computatione miliens centena milia sestertium annis omnibus India et Seres et paeninsula illa imperio nostro adimunt: tanti nobis deliciae et feminae constant. quota enim portio ex illis ad deos, quaeso, iam vel ad inferos pertinet?&quot; Pliny, Historia Naturae 12.41.84.&lt;/ref&gt;}}

ഈ വ്യാപാര മാർഗ്ഗങ്ങളും തുറമുഖങ്ങളും ACE ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിച്ച ഗ്രന്ഥമായ [[Periplus of the Erythraean Sea|എറിത്രിയൻ കടലിലെ പെരിപ്ലസ്]] എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വിശദമായി പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു.

=== ഗുപ്ത രാജവംശം ===
{{main|ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യം}}
[[പ്രമാണം:Indischer Maler des 6. Jahrhunderts 001.jpg|thumb|[[Ajanta Caves|അജന്താ ഗുഹകളിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രശസ്ത ചുവർച്ചിത്രം, ഗുപ്ത കാലഘട്ടത്തിൽ രചിച്ചത്.]]

ACE 4, 5 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ [[ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യം]] വടക്കേ ഇന്ത്യയെ ഒരുമിപ്പിച്ചു. ഹിന്ദു [[renaissance|നവോത്ഥാനത്തിന്റെ]] [[Golden Age of India|സുവർണ്ണകാലം]] എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ കാലത്ത് ഹിന്ദു സംസ്കാരം, ശാസ്ത്രം, രാഷ്ട്രീയ ഭരണനിർവ്വഹണം എന്നിവ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തി.  [[Chandragupta I|ചന്ദ്രഗുപ്തൻ I]], [[Samudragupta|സമുദ്രഗുപ്തൻ]], [[Chandragupta II|ചന്ദ്രഗുപ്തൻ II]] എന്നിവരായിരുന്നു ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ രാജാക്കന്മാർ. വേദ [[Puranas|പുരാണങ്ങളും]] രചിച്ചത് ഈ കാലത്ത് ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നും [[Huns|ഹൂണരുടെ]] ആക്രമണത്തോടെ ഈ സാമ്രാജ്യം അവസാനിച്ചു. 6-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തോടെ ഇന്ത്യ വീണ്ടും പല പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങളുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. ഗുപ്ത രാജവംശത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ തായ്‌വഴി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിഘടനത്തിനു ശേഷവും മഗധ തുടർന്ന് ഭരിച്ചു. ഈ ഗുപ്തരെ അന്തിമമായി പുറത്താക്കിക്കൊണ്ട് വർദ്ധന രാജാവായ [[Harsha|ഹർഷൻ]] ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ ഒരു സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു.

[[Hephthalites|ഹെഫലൈറ്റ്]] സംഘത്തിന്റെ ഭാഗം എന്ന് അനുമാനിക്കുന്ന [[Huns|ഹൂണർ]] 5-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയോടെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ ശക്തമായി. ഇവർ തലസ്ഥാനം [[Bamyan City|ബാമിയാനിൽ]] സ്ഥാപിച്ചു. ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തിന് കാരണക്കാർ ഇവരായിരുന്നു. ഹൂണരുടെ ആക്രമണം ചരിത്രകാരന്മാർ വടക്കേ ഇന്ത്യയുടെ സുവർണ്ണ കാലമായി കരുതുന്ന കാലഘട്ടത്തിന് അവസാനം കുറിച്ചു. എന്നിരിക്കിലും വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഈ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത തെക്കേ ഇന്ത്യയെയോ [[Deccan|ഡെക്കാൻ]] പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളെയുമോ സ്വാധീനിച്ചില്ല.

== പിൽക്കാല മദ്ധ്യ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ — ഉദാത്ത കാലഘട്ടം ==
{{main|ഇന്ത്യയിലെ മദ്ധ്യകാല സാമ്രാജ്യങ്ങൾ}}
{{seealso|ഹർഷൻ|പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യർ|പല്ലവർ|പ്രതിഹാരർ|പാല സാമ്രാജ്യം|രാഷ്ട്രകൂടർ|രജപുത്രർ|ഹൊയ്സാല സാമ്രാജ്യം|കലചൂരി|ദേവഗിരിയിലെ ശ്യൂന യാദവർ|കാകാത്തിയ രാജവംശം|ഷാഹി|വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം}}
[[പ്രമാണം:Thanjavur temple.jpg|thumb|ചോള വാസ്തുവിദ്യ, [[തഞ്ചാവൂർ]] ക്ഷേത്രം]]
[[പ്രമാണം:Belur4.jpg|thumb|right|[[Hoysala Empire|ഹൊയ്സാല]] വാസ്തുവിദ്യ, [[ബേലൂർ]]]]

ഇന്ത്യയുടെ ഉദാത്തകാലഘട്ടം ആരംഭിക്കുന്നത് 7-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ വടക്ക് [[Harsha|ഹർഷന്റെ]] സൈനിക വിജയങ്ങളോടെ ആയിരുന്നു. വടക്കുനിന്നുള്ള ആക്രമണകാരികളുടെ സമ്മർദ്ദം കൊണ്ട് [[Vijayanagar Empire|വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം]] അധഃപതിച്ചതോടെ ഉദാത്തകാലഘട്ടം അവസാനിക്കുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഉദാത്തവികസനത്തിന്റെ മകുടോദാഹരണമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ കലാസൃഷ്ടികളിൽ ചിലതിന്റെ നിർമ്മാണം. പ്രധാന ആത്മീയ, തത്ത്വചിന്താ ധാരകളുടെ വികാസത്തിനും (ഹിന്ദുമതം, ബുദ്ധമതം, ജൈനമതം) ഈ കാലഘട്ടം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു.

ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തിനു ശേഷം [[Kannauj|കാനൂജിലെ]] ഹർഷൻ 7-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്റെ ഭരണകാലത്ത് വടക്കേ ഇന്ത്യയെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചു. ഹർഷന്റെ മരണത്തിനു പിന്നാലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമ്രാജ്യം ശിഥിലമായി. 7-ആം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ 9-ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെ മൂന്ന് രാജവംശങ്ങൾ വടക്കൻ ഇന്ത്യയുടെ നിയന്ത്രണത്തിനായി മത്സരിച്ചു: [[Malwa|മാൾവയിലെയും]] പിൽക്കാലത്ത് കാനൂജിലെയും [[Pratihara|പ്രതിഹാരർ]], [[ബംഗാൾ|ബംഗാളിലെ]] [[Pala dynasty|പാലർ]], ഡെക്കാനിലെ [[രാഷ്ട്രകൂടർ]]. പിൽക്കാലത്ത് [[സേന രാജവംശം]] പാല സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. പ്രതിഹാരർ വിവിധ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായി ചിതറി. ഈ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായിരുന്നു ആദ്യ [[Rajputs|രജപുത്ര]] രാജ്യങ്ങൾ - അനേകം രജപുത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ ചിലത് പരിണാമങ്ങളോടെ ഒരു സഹസ്രാബ്ദത്തോളം, ഇന്ത്യയ്ക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതുവരെ, നിലനിന്നു. ലിഖിതചരിത്രമുള്ള ആദ്യത്തെ രജപുത്ര രാജ്യങ്ങൾ 6-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിലാണ്]] രൂപം കൊണ്ടത്. പിൽക്കാലത്ത് ചെറിയ രജപുത്ര രാജവംശങ്ങൾ വടക്കേ ഇന്ത്യയുടെ മിക്കഭാഗവും ഭരിച്ചു. രജപുത്രരിലെ [[ചൌഹാൻ]] രാജവംശത്തിലെ [[പൃഥ്വിരാജ് ചൗഹാൻ‍]] ആക്രമണകാരികളായ ഇസ്ലാമിക സുൽത്താനത്തുകളുമായുള്ള രക്തരൂക്ഷിത യുദ്ധങ്ങൾക്ക് പ്രശസ്തനാണ്. [[ഷാഹി]] രാജവംശം കിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെയും വടക്കൻ പാകിസ്താന്റെയും കാശ്മീരിന്റെയും ഭാഗങ്ങൾ 7-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗം മുതൽ 11-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം വരെ ഭരിച്ചു. ഹർഷ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ, ഇന്ത്യ മുഴുവൻ പരന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യം എന്ന വടക്കൻ ആശയം അവസാനിച്ചെങ്കിലും ഈ ആശയത്തിന് തെക്കോട്ട് സ്ഥാനചലനം സംഭവിച്ചു.

ക്രി.വ. 550 മുതൽ 770 വരെ [[കർണ്ണാടകം|കർണ്ണാടകത്തിലെ]] [[ബദാമി]] കേന്ദ്രമാക്കിയും, ക്രി.വ. 970 മുതൽ 1190 വരെ കർണ്ണാടകത്തിലെ [[Basavakalyan|കല്യാണി]] കേന്ദ്രമാക്കിയും തെക്കേ ഇന്ത്യയുടെയും മദ്ധ്യ ഇന്ത്യയുടെയും ഭാഗങ്ങൾ ഭരിച്ച സാമ്രാജ്യമാണ് [[Chalukya|ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യം]]. ഇതിനും തെക്കുഭാഗത്ത് ഭരിച്ചിരുന്ന കാഞ്ചിയിലെ [[പല്ലവർ]] ഇവർക്ക് സമകാലികരായിരുന്നു. ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ക്ഷയത്തോടെ, ഇവരുടെ കീഴിലെ പ്രഭുക്കളായിരുന്ന [[Halebid|ഹലബീഡുവിലെ]] [[Hoysalas|ഹൊയ്സാലർ]], വാറങ്കലിലെ [[Kakatiya|കാകാത്തിയർ]], [[Seuna Yadavas of Devagiri|ദേവഗിരിയിലെ ശ്യൂന യാദവർ]], [[Kalachuri|കലചൂരി രാജവംശത്തിന്റെ]] ഒരു തെക്കൻ ശാഖ എന്നിവർ വിശാലമായ ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യത്തെ 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെ പങ്കിട്ടെടുത്തു. മദ്ധ്യകാലഘട്ടങ്ങളിൽ പിൽക്കാലത്ത് വടക്കൻ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാടിൽ]] [[ചോള രാജവംശം|ചോള സാമ്രാജ്യവും]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[ചേര സാമ്രാജ്യം|ചേര സാമ്രാജ്യവും]] നിലവിൽ വന്നു. ഈ രാഷ്ട്രങ്ങളെല്ലാം നാമാവശേഷമായത് [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം|വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഉദയത്തിനു വഴിതെളിച്ചു. ഈ കാലത്ത് തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം [[Indonesia|ഇന്തോനേഷ്യ]] വരെ വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഇവ തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയിൽ വലിയ സമുദ്രാന്തര സാമ്രാജ്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചു. തെക്കേ ഇന്ത്യൻ തുറമുഖങ്ങൾ [[Indian Ocean|ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര]] കച്ചവടത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. പ്രധാനമായും സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ വ്യാപാരത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട ഇവർ പടിഞ്ഞാറ് [[Roman Empire|റോമാ സാമ്രാജ്യവുമായും]] കിഴക്ക് തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയുമായും കച്ചവടം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Miller, J. Innes. (1969). The Spice Trade of The Roman Empire: 29 B.C. to A.D. 641. Oxford University Press. Special edition for Sandpiper Books. 1998. ISBN 0-19-814264-1.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4970452.stm Search for India's ancient city]. [[BBC News]]. Retrieved on [[June 22]], [[2007]].&lt;/ref&gt; സാഹിത്യം, തദ്ദേശീയ വാമൊഴികൾ, അനുപമമായ വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവ 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം വരെ തെക്ക് പുഷ്കലമായി. 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ദില്ലിയിലെ സുൽത്താന്റെ തെക്കൻ ആക്രമണങ്ങൾ ഈ രാഷ്ട്രങ്ങളെ ബാധിച്ചു. ഹിന്ദു വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം (കർണാട രാജ്യം) ഇസ്ലാമിക ഭരണവുമായി ([[Bahmani|ബാഹ്മനി]] സാമ്രാജ്യം) യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടു. ഈ രണ്ട് സംസ്കാരങ്ങളുടെയും ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ ഫലമായി തദ്ദേശീയ സംസ്കാരവും വിദേശ സംസ്കാരവും തമ്മിൽ കലർന്നു. ഇത് രണ്ട് സംസ്കാരങ്ങളിലും ദീർഘകാലം നിലനിന്ന സാംസ്കാരിക സ്വാധീനം ചെലുത്തി. ദില്ലി കേന്ദ്രമാക്കി വടക്ക് അധികാരമുറപ്പിച്ച ഒന്നാം ദില്ലി സുൽത്താനത്തുകളിൽ നിന്നുള്ള സമ്മർദ്ദഫലമായി വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം ക്രമേണ ക്ഷയിച്ചു.

== ഇസ്ലാമിക സുൽത്താനത്തുകൾ ==
[[പ്രമാണം:Qutab.jpg|thumb|ദില്ലിയിലെ [[Qutub Minar|കുത്ത്ബ് മിനാർ]]. [[Slave dynasty|അടിമ രാജവംശത്തിലെ]] [[Qutb-ud-din Aybak|കുത്ത്ബ്-ഉദ്-ദിൻ അയ്ബക്]] ആണ് ഈ മിനാരത്തിന്റെ പണി ആരംഭിച്ചത്.]]
{{main|ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്ലാമിക സാമ്രാജ്യങ്ങൾ}}
{{see also|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മുസ്ലീം സൈനികവിജയങ്ങൾ|ബഹ്മനി സുൽത്താനത്ത്|ഡെക്കാൻ സുൽത്താനത്തുകൾ}}

ഇന്ത്യയുടെ പുരാതന പടിഞ്ഞാറൻ അയൽ‌രാജ്യമായ [[Iran|പേർഷ്യയിലെ]] [[Islamic conquest of Persia|അറബ്-തുർക്കി അധിനിവേശത്തിനു]] ശേഷം, ഈ പ്രദേശത്തെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സൈന്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയെ ആക്രമിക്കാൻ തൽപരരായിരുന്നു. ഉദാത്ത സംസ്കാരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും സമ്പന്നയായിരുന്ന ഇന്ത്യയ്ക്ക് വലിയതോതിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരവുമുണ്ടായിരുന്നു. ലോകത്ത് അന്ന് അറിയപ്പെട്ട രത്നഖനികൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് ഇന്ത്യയിൽ മാത്രമായിരുന്നു. പല വടക്കേ ഇന്ത്യൻ രാജ്യങ്ങളും ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾ ചെറുത്തുനിന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ചുരുങ്ങിയകാലം നിലനിന്ന ഇസ്ലാമിക സാമ്രാജ്യങ്ങൾ ([[Sultanates|സുൽത്താനത്തുകൾ]]) ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വടക്കേ ഭാഗത്ത് ഏതാനും നൂറ്റാണ്ട് കാലത്തേയ്ക്ക് നിലവിൽ വന്നു. എന്നാൽ, തുർക്കി ആക്രമണങ്ങൾക്കു മുൻപും മുസ്ലീം വണിക സമൂഹങ്ങൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിലെമ്പാടും, പ്രത്യേകിച്ച് കേരളത്തിൽ, നിലനിന്നിരുന്നു. ഇവർ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ കച്ചവടച്ചാലുകളിലൂടെ ചെറിയ സംഘങ്ങളായി പ്രധാനമായും അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിൽ നിന്നും എത്തിയവരായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ മുൻപേ നിലനിന്ന [[dharma|ധാർമിക]] ഹിന്ദു സംസ്കാരത്തിനിടയ്ക്ക്, പലപ്പോഴും അവയുടെ ശുദ്ധമായ രൂപത്തിൽ, [[Abraham|അബ്രഹാമിക]] [[Middle East|മദ്ധ്യ പൂർവ്വേഷ്യൻ]] മതങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. പിൽക്കാലത്ത് [[Bahmani Sultanate|ബഹ്മനി സുൽത്താനത്ത്]], [[Deccan sultanates|ഡെക്കാൻ സുൽത്താനത്തുകൾ]] എന്നിവ തെക്ക് പ്രബലമായി.

=== ദില്ലി സുൽത്താനത്ത് ===
{{main|ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്}}
12-ഉം 13-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ [[Arabs|അറബികൾ]],&lt;ref&gt;See P. Hardy's review of Srivastava, A. L. &quot;The Sultanate of Delhi (Including the Arab Invasion of Sindh), A. D. 711-1526&quot;, appearing in ''Bulletin of the School of Oriental and African Studies'', University of London, Vol. 14, No. 1 (1952), pp. 185-187.&lt;/ref&gt; [[Turkic people|തുർക്കികൾ]],  [[Demographics of Afghanistan|അഫ്ഗാനികൾ]] എന്നിവർ വടക്കേ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ആക്രമിച്ച് 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, മുൻ രജപുത്ര പ്രദേശങ്ങളിൽ [[Delhi Sultanate|ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്]] സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sfusd.k12.ca.us/schwww/sch618/Ibn_Battuta/Battuta%27s_Trip_Seven.html |title=Battuta's Travels: Delhi, capital of Muslim India |access-date=2008-08-03 |archive-date=2008-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080423014415/http://www.sfusd.k12.ca.us/schwww/sch618/Ibn_Battuta/Battuta%27s_Trip_Seven.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇതിനു പിന്നാലെ ദില്ലിയിൽ നിലവിൽ വന്ന [[Slave dynasty|അടിമ രാജവംശം]] [[northern India|വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ]] വലിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചടക്കി. ഇവരുടെ ഭരണാധികാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശത്തിന് ഏകദേശം ഗുപ്തസാമ്രാജ്യത്തിനു കീഴിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളോളം വിസ്തീർണ്ണം വരുമെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. [[Khilji dynasty|ഖിൽജി സാമ്രാജ്യവും]] [[central India|മദ്ധ്യ ഇന്ത്യയുടെ]] മിക്ക ഭാഗങ്ങളും പിടിച്ചടക്കി. എങ്കിലും ഖിൽജി സാമ്രാജ്യത്തിന് ഇന്ത്യയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളും പിടിച്ചടക്കി ഏകീകരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. സുൽത്താനത്ത് ഇന്ത്യയിൽ സാംസ്കാരിക നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു കാലഘട്ടം കൊണ്ടുവന്നു. തത്ഫലമായി നടന്ന &quot;ഇന്തോ-മുസ്ലീം&quot; സംസ്കാര സമ്മേളനം ഈ രണ്ടു സംസ്കാരങ്ങളുടെയും സമന്വയ സ്മാരകങ്ങൾ വാസ്തുവിദ്യ, സംഗീതം, സാഹിത്യം, മതം, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ദീർഘകാലത്തേയ്ക്ക് അവശേഷിപ്പിച്ചു. ദില്ലി സുൽത്താനത്തിന്റെ കാലത്ത് സംസ്കൃത പ്രാക്രിത് സംസാരിക്കുന്ന തദ്ദേശീയരും പേർഷ്യൻ, തുർക്കി, അറബ് സംസാരിക്കുന്ന കുടിയേറ്റക്കാരും മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികളുടെ കീഴിൽ പരസ്പരം ഇടപെട്ടതിന്റെ ഫലമായിട്ടാണ് [[Urdu|ഉർദ്ദു]] ഭാഷ ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. (വിവിധ തുർക്കി ഭാഷാന്തരങ്ങളിൽ ഉർദ്ദു എന്ന പദത്തിന്റെ വാച്യാർത്ഥം &quot;കൂട്ടം&quot;, അല്ലെങ്കിൽ &quot;തമ്പ്&quot; എന്നാണ്). ഒരു വനിതാ ഭരണാധികാരിയെ ([[Razia Sultan|സുൽത്താന റസിയ]], (1236-1240)) ഭരണത്തിൽ അവരോധിച്ച ഏക ഇന്തോ-ഇസ്ലാമിക് സാമ്രാജ്യമാണ് ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്.

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] ആഭ്യന്തരയുദ്ധം നടക്കുന്നു എന്ന് വിവരം കിട്ടിയപ്പോൾ, [[Turco-Mongol|തുർക്കോ-മംഗോൾ]] ആക്രമണകാരിയായ [[Timur|തിമൂർ]] 1398-ൽ വടക്കേ ഇന്ത്യൻ നഗരമായ [[ദില്ലി|ദില്ലിയിലെ]] [[Tughlaq|തുഗ്ലക്ക്]] രാജവംശത്തിലെ [[സുൽത്താൻ|സുൽത്താനായ]] നസിറുദ്ദീൻ മഹ്മൂദിനെ ആക്രമിക്കാൻ പടനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gardenvisit.com/travel/clavijo/timurconquestofindia.htm |title=Timur - conquest of India |access-date=2008-08-03 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012090047/http://gardenvisit.com/travel/clavijo/timurconquestofindia.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; തിമൂർ സുൽത്താന്റെ സൈന്യത്തെ [[1398]] [[ഡിസംബർ 17]]-നു പരാജയപ്പെടുത്തി. തിമൂറിന്റെ സൈന്യം ദില്ലിയിൽ പ്രവേശിച്ച് നഗരം കൊള്ളയടിച്ചു, നശിപ്പിച്ചു, തകർന്ന നിലയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.indiasite.com/delhi/history/invasion.html |title=Timur’s Invasion |access-date=2008-08-03 |archive-date=2008-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080908113507/http://www.indiasite.com/delhi/history/invasion.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== മുഗൾ കാലഘട്ടം ==
[[പ്രമാണം:Mughal1700.png|thumb|മുഗള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏകദേശ വിസ്തൃതി]]
[[പ്രമാണം:Taj_Mahal_(south_view,_2006).jpg|thumb|[[Taj Mahal|താജ് മഹൽ]], മുഗളരുടെ നിർമ്മിതി]]
{{main|മുഗൾ കാലഘട്ടം|മുഗൾ സാമ്രാജ്യം}}
{{seealso|ബാബർ|ഹുമായൂൺ|അക്‌ബർ|ജഹാംഗീർ|ഷാ ജഹാൻ|ഔറംഗസേബ്}}

1526-ൽ [[Timur|റ്റിമൂറിന്റെയും]] [[ജെംഗിസ് ഖാൻ|ജെംഗിസ് ഖാന്റെയും]] ഒരു [[Timurid Dynasty|റ്റിമൂറിദ്]] ([[Turco-Persian|റ്റർക്കോ-പേർഷ്യൻ]]) പിൻ‌ഗാമിയായ [[Babur|ബാബർ]] [[ഖൈബർ ചുരം]] കടന്ന് പ്രദേശങ്ങൾ കീഴ്പ്പെടുത്തി [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം]] സ്ഥാപിച്ചു. ഈ സാമ്രാജ്യം 200 വർഷത്തിലേറെ നിലനിന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ucalgary.ca/applied_history/tutor/islam/empires/mughals/ |title=The Islamic World to 1600: Rise of the Great Islamic Empires (The Mughal Empire) |access-date=2008-08-03 |archive-date=2013-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927170951/http://www.ucalgary.ca/applied_history/tutor/islam/empires/mughals/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 1600-ഓടെ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും [[Mughal Dynasty|മുഗൾ രാജവംശത്തിന്റെ]] ഭരണത്തിനു കീഴിലായി; 1707-നു ശേഷം മുഗൾ സാമ്രാജ്യം മന്ദഗതിയിലുള്ള അധഃപതനത്തിലേയ്ക്കു പോയി.  ''1857-ലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ'' (ശിപായി ലഹള എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു) മുഗൾ സാമ്രാജ്യം അന്തിമമായി പരാജയപ്പെട്ടു. ഈ കാലഘട്ടം ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ വ്യാപകമായ സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റേതായിരുന്നു - ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷത്തെ [[മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിമാർ ഭരിച്ചു എന്നതുകൊണ്ടായിരുന്നു ഇത്. അവരിൽ ചിലർ മതപരമായ സഹിഷ്ണുത പുലർത്തിക്കൊണ്ട് ഹിന്ദു സംസ്കാരത്തെ നിർലോഭം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. മറ്റു ചിലർ ചരിത്രപരമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും അമുസ്ലീങ്ങളുടെ മേൽ നികുതി ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം]] അതിന്റെ ഉന്നതിയിൽ [[മൗര്യ സാമ്രാജ്യം|മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തെക്കാൾ]] അല്പം കൂടുതൽ ഭൂവിഭാഗത്തിനുമേൽ അധീനത പുലർത്തി. മുഗൾ സാമ്രാജ്യം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ പല ചെറിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളും ഈ വിടവ് നികത്തിക്കൊണ്ട് ഉദിച്ചുവന്നു. അവയിൽ പലതും മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കൂടുതൽ ക്ഷയത്തിനു കാരണമായി. ഒരുപക്ഷേ ലോകത്ത് നിലനിന്നതിൽ ഏറ്റവും ധനികമായ രാജവംശമായിരിക്കാം മുഗൾ സാമ്രാജ്യം. 1739-ൽ [[Nader Shah|നാദിർ ഷാ]] മുഗൾ സൈന്യത്തെ [[Battle of Karnal|കർണാൽ യുദ്ധത്തിൽ]] പരാജയപ്പെടുത്തി. ഈ വിജയത്തിനു ശേഷം നാദിർ ദില്ലി പിടിച്ചടക്കി കൊള്ളയടിച്ചു, [[Peacock Throne|മയൂര സിംഹാസനം]] ഉൾപ്പെടെ പല അമൂല്യ നിധികളും കവർന്നുകൊണ്ടു പോയി.&lt;ref&gt;[http://www.avalanchepress.com/Soldier_Shah.php Iran in the Age of the Raj]&lt;/ref&gt;

മുഗള കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾ മുഗൾ സാമ്രാജ്യവും അതിന്റെ സാമന്തരാജ്യങ്ങളും, പിൽക്കാലത്ത് ഉയർന്നുവന്ന പിൻ‌ഗാമി രാഷ്ട്രങ്ങളുമായിരുന്നു. ഈ പിൻ‌ഗാമി രാഷ്ട്രങ്ങൾ, മറാത്ത പ്രവിശ്യ ഉൾപ്പെടെ - ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതും ജനങ്ങളുടെ അപ്രീതിയ്ക്കു പാത്രവുമായ മുഗൾ രാജവംശത്തോട് യുദ്ധം ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യത്തെ അടക്കിനിറുത്താൻ പലപ്പൊഴും ക്രൂരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച മുഗളർക്ക് ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരവുമായി സംയോജിക്കുക എന്ന നയമുണ്ടായിരുന്നു. അല്പകാലം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന ദില്ലി സുൽത്താനത്തുകൾ പരാജയപ്പെട്ടിടത്ത് വിജയിക്കാൻ ഇത് മുഗളരെ സഹായിച്ചു. [[Akbar|മഹാനായ അക്ബർ]] ഈ നയത്തിന് പ്രത്യേകിച്ചും പ്രശസ്തനായിരുന്നു. ജൈനമതത്തിന്റെ വിശുദ്ധ ദിനങ്ങളിൽ അക്ബർ മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നത് വിലക്കി (&quot;അമരി&quot; എന്ന് ഇത് അറിയപ്പെട്ടു). അമുസ്ലീങ്ങളുടെ മേൽ ചുമത്തിയിരുന്ന ''ജസിയ നികുതി'' അക്ബർ നീക്കംചെയ്തു. മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാർ തദ്ദേശീയ രാജവംശങ്ങളിൽ നിന്നും വിവാഹം കഴിക്കുകയും തദ്ദേശീയ മഹാരാജാക്കന്മാരുമായി സഖ്യം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. മുഗളർ തങ്ങളുടെ ടർക്കോ-പേർഷ്യൻ സംസ്കാരത്തെ പുരാതനമായ ഇന്ത്യൻ രീതികളുമായി ഇണക്കിച്ചേർക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. തത്ഫലമായി സവിശേഷമായ [[Indo-Saracenic|ഇന്തോ-സരസൻ]] വാസ്തുവിദ്യ രൂപപ്പെട്ടു. അവസാനത്തെ പ്രശസ്ത മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[Aurangzeb|ഔറംഗസേബ്]] മറ്റ് മതങ്ങളോട് അസഹിഷ്ണുത പുലർത്തി, ഇസ്ലാ‍മിക നിയമങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചു. ഔറംഗസീബിന്റെ മത അസഹിഷ്ണുതയും നിയന്ത്രിക്കാൻ പറ്റാത്തത്ര പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചടക്കിയതും ഭരണത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധക്കുറവും കേന്ദ്രീകരണവും മുഗളരുടെ പതനത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ പ്രധാനമാണ്.

== മുഗളർക്കു ശേഷമുള്ള പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങൾ ==
{{seealso|മറാഠ സാമ്രാജ്യം|മൈസൂർ രാജ്യം|ഹൈദ്രബാദ് രാജ്യം|സിഖ് സാമ്രാജ്യം|ദുറ്രാനി സാമ്രാജ്യം}}
[[പ്രമാണം:India1760 1905.jpg|thumb|ഇന്ത്യ, ക്രി.വ. 1760-ൽ&lt;br /&gt;]]
മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിനു ശേഷമുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ മറാഠ സ്വയംഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങളുടെയും (ഇവ മിക്കതും മുഗളരുടെ സാമന്തരാജ്യങ്ങൾ ആയിരുന്നു) ഉദയം, യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുടെ ഇടപെടലുകളിലുള്ള വർദ്ധനവ് എന്നിവ ആയിരുന്നു. മറാഠ രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചതും ശക്തിപ്പെടുത്തിയതും [[ശിവജി]] ആയിരുന്നു. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടോടെ, അത് [[Peshwa|പേഷ്വാമാരുടെ]]  അധീനതയിലുള്ള മറാഠ സാമ്രാജ്യമായി വികസിച്ചു. 1760-ഓടെ മറാഠ സാമ്രാജ്യം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലേയ്ക്കും വ്യാപിച്ചു.  [[Third Battle of Panipat|മൂന്നാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിൽ]] (1761) [[Ahmad Shah Abdali|അഹ്മദ് ഷാ അബ്ദാലിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള [[Afghanistan|അഫ്ഗാൻ]] സൈന്യത്തിൽ നിന്നും പരാജയം നേരിട്ടത് ഈ വികാസത്തിന് അവസാ‍നം കുറിച്ചു. അവസാനത്തെ പേഷ്വാ ആയ ബാജി റാവു II-നെ [[Third Anglo-Maratha War|മൂന്നാം ആംഗ്ലോ-മറാഠ യുദ്ധത്തിൽ]] [[United Kingdom|ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] പരാജയപ്പെടുത്തി.

ഏകദേശം ക്രി.വ. 1400-ൽ [[Wodeyar|വഡയാർ]] രാജവംശം സ്ഥാപിച്ച തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ രാജ്യമായിരുന്നു മൈസൂർ. വഡയാറുകളുടെ ഭരണത്തെ [[Hyder Ali|ഹൈദരലിയും]] മകനായ [[Tippu Sultan|ടിപ്പു സുൽത്താനും]] തടസ്സപ്പെടുത്തി. ഹൈദരലിയുടെയും ടിപ്പുവിന്റെയും ഭരണകാലത്ത് മൈസൂർ  [[Anglo-Mysore Wars|ആംഗ്ലോ-മൈസൂർ യുദ്ധങ്ങളിൽ]] ഏർപ്പെട്ടു. ഇത് ചിലപ്പോൾ ബ്രിട്ടീഷ്, മറാഠ സഖ്യ സൈന്യങ്ങളോടും, മിക്കപ്പൊഴും ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തോടുമായിരുന്നു. ഈ യുദ്ധങ്ങളിൽ [[France|ഫ്രഞ്ചുകാർ]] മൈസൂരിനെ ചെറിയതോതിൽ സഹായിക്കുകയോ, സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്തു. [[Golconda|ഗോൽക്കൊണ്ടയിലെ]] [[Qutb Shahi dynasty|കുത്ത്ബ് ഷാഹി രാജവംശമാണ്]] 1591-ൽ [[ഹൈദ്രബാദ്]] സ്ഥാപിച്ചത്. അല്പകാലത്തെ മുഗൾ ഭരണത്തിനു ശേഷം, ഒരു മുഗൾ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ [[Asaf Jah|അസഫ് ജാ]] 1724-ൽ ഹൈദ്രബാദിന്റെ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്ത് സ്വയം ഹൈദ്രബാദിന്റെ നിസാം-അൽ-മുൽക്ക് ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിസാമുകൾ പരമ്പരാഗതമായി 1724 മുതൽ 1948 വരെ ഹൈദ്രബാദ് ഭരിച്ചു. മൈസൂറും ഹൈദ്രബാദും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ സാമന്ത നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ (princely states) ആയി.

[[Sikh|സിഖ്]] മതവിശ്വാസികൾ ഭരിച്ച പഞ്ചാബ് രാജ്യം ഇന്നത്തെ പഞ്ചാബ് പ്രദേശം ഭരിച്ച രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പരാജയപ്പെടുത്തിയ അവസാനത്തെ സ്ഥലങ്ങളിൽ പഞ്ചാബ് ഉൾപ്പെടുന്നു. സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം കുറിച്ചത്  [[Anglo-Sikh wars|ആംഗ്ലോ-സിഖ് യുദ്ധങ്ങൾ]] ആണ്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗൂർഖ ഭരണാധികാരികൾ ഇന്നത്തെ നേപ്പാൾ രാജ്യം രൂപവത്കരിച്ചു. ഷാ മാരും റാണമാരും നേപ്പാളിന്റെ ദേശീയ സ്വഭാവവും അഖണ്ഡതയും വളരെ കർക്കശമായി കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു.

== കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടം ==
{{main|കൊളോണിയൽ ഇന്ത്യ}}
യൂറോപ്യർക്ക് ഇന്ത്യയിലേയ്ക്ക് ഒരു പുതിയ നാവിക പാത കണ്ടെത്തുന്നതിൽ [[Vasco da Gama|വാസ്കോ ഡ ഗാമ]] 1498-ൽ വിജയിച്ചത് നേരിട്ടുള്ള ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ വാണിജ്യത്തിന് വഴിതെളിച്ചു..&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.fordham.edu/halsall/mod/1497degama.html| title = Vasco da Gama: Round Africa to India, 1497-1498 CE| accessdate = 2007-05-07| month = June| year = 1998| work = Internet Modern History Sourcebook| publisher = Paul Halsall| archive-date = 2011-08-28| archive-url = https://web.archive.org/web/20110828160915/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1497degama.html| url-status = dead}} From: Oliver J. Thatcher, ed., The Library of Original Sources (Milwaukee: University Research Extension Co., 1907), Vol. V: 9th to 16th Centuries, pp. 26-40.&lt;/ref&gt; ഇതിനു പിന്നാലെ [[Portugal|പറങ്കികൾ]] [[Goa|ഗോവ]], [[Daman|ദമൻ‍]], [[Diu|ഡ്യൂ]],  [[Bombay|ബോംബെ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ വാണിജ്യ പണ്ടികശാലകൾ സ്ഥാപിച്ചു. ഇതിനു പിന്നാലെ [[Netherland|ഡച്ചുകാരും]] [[British Empire|ബ്രിട്ടീഷുകാരും]] [[France|ഫ്രഞ്ചുകാരും]] ഇന്ത്യയിലെത്തി. ബ്രിട്ടീഷുകാർ 1619-ൽ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ തുറമുഖമായ [[Surat|സൂറത്തിൽ]] വാണിജ്യ പണ്ടികശാല സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.indianchild.com/history_of_india.htm| title = Indian History - Important events: History of India. An overview| accessdate = 2007-05-07| work = History of India| publisher = Indianchild.com| archive-date = 2011-08-24| archive-url = https://web.archive.org/web/20110824031637/http://www.indianchild.com/history_of_india.htm| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;. ഇന്ത്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ യൂറോപ്യൻ കച്ചവടക്കാർക്ക് തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കുവാനും സ്ഥലം കൈവശമാക്കുന്നതിനും അവസരമൊരുക്കി. ഈ യൂറോപ്യൻ ശക്തികൾ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെയും കിഴക്കേ ഇന്ത്യയിലെയും വിവിധ പ്രദേശങ്ങളെ പിന്നീട് നിയന്ത്രിച്ചെങ്കിലും മറ്റ് യൂറോപ്യൻ ശക്തികൾക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാരോട് ഏകദേശം എല്ലാ പ്രദേശവും അടിയറവു വെയ്ക്കേണ്ടി വന്നു.  [[Pondicherry|പോണ്ടിച്ചേരി]],  [[Chandernagore|ചന്ദൻ‌നഗർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഫ്രഞ്ച് താവളങ്ങൾ, [[Goa|ഗോവ]], [[Daman|ദാമൻ]], [[Diu|ഡ്യൂ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ പോർച്ചുഗീസ് കോളനികൾ എന്നിവ മാത്രം മറ്റ് യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുടെ അധീനതയിലായിരുന്നു.

=== ബ്രിട്ടീഷ് രാജ് ===
{{main|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്}}
[[പ്രമാണം:British Empire 1921 IndianSubcontinent.png|thumb|[[British Empire|ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] വിസ്തൃതി, ഇന്ത്യയും ബർമയും വയലറ്റ് നിറത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു]]
മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ജഹാംഗീർ 1617-ൽ [[British East India Company|ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയ്ക്ക്]] ഇന്ത്യയിൽ കച്ചവടം നടത്തുന്നതിന് സമ്മതം നൽകി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fordham.edu/halsall/india/1617englandindies.html|title=The Great Moghul Jahangir: Letter to James I, King of England, 1617 A.D.|accessdate=2007-05-07|year=1998|work=Indian History Sourcebook: England, India, and The East Indies, 1617 CE|publisher=Internet Indian History Sourcebook, Paul Halsall|month=June|archive-url=https://web.archive.org/web/20140818010509/http://www.fordham.edu/halsall/india/1617englandindies.html|archive-date=2014-08-18|url-status=dead}} From: [[James Harvey Robinson]], ed., Readings in European History, 2 Vols. (Boston: Ginn and Co., 1904-1906), Vol. II: From the opening of the Protestant Revolt to the Present Day, pp. 333–335.&lt;/ref&gt; ക്രമേണ ഇവരുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനം മുഗള രാജവംശ പരമ്പരയിലെ അന്നത്തെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[Farrukh Siyar|ഫറൂഖ് സിയാർ]] ഇവർക്ക് [[Bengal|ബംഗാളിൽ]] നികുതിയില്ലാതെ വ്യാപാരം നടത്തുന്നതിനുള്ള പട്ടയങ്ങൾ - ''ദസ്തക്കുകൾ'' നൽകുന്നതിലേയ്ക്ക് നയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.calcuttaweb.com/history.shtml| title = KOLKATA (CALCUTTA) : HISTORY| accessdate = 2007-05-07| publisher = Calcuttaweb.com| archive-date = 2007-05-10| archive-url = https://web.archive.org/web/20070510193408/http://www.calcuttaweb.com/history.shtml| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; [[Nawab of Bengal|ബംഗാളിലെ നവാബും]] ബംഗാൾ പ്രവിശ്യയുടെ അന്നത്തെ ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്ന [[Siraj Ud Daulah|സിറാജ് ഉദ് ദൌള]] ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഈ പട്ടയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ എതിർത്തു. ഇത് 1757-ലെ [[Battle of Plassey|പ്ലാസി യുദ്ധത്തിലേയ്ക്ക്]] നയിച്ചു. ഈ യുദ്ധത്തിൽ [[Robert Clive|റോബർട്ട് ക്ലൈവ്]] നയിച്ച ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ സൈന്യം നവാബിന്റെ സൈന്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് ഇന്ത്യയിൽ ഭരണാധികാരങ്ങൾ ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യമായിരുന്നു ഇത്. ക്ലൈവിനെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി 1757-ൽ ബംഗാളിലെ ആദ്യത്തെ 'ഗവർണ്ണർ ജനറലായി അവരോധിച്ചു'.&lt;ref&gt;{{cite web
| url = http://www.historyofwar.org/articles/people_cliveofindia.html| title = Robert Clive, Baron Clive, 'Clive of India', 1725-1774| accessdate = 2007-05-07| last = Rickard| first = J.| date = [[1 November]] [[2000]]| work = Military History Encyclopedia on the Web| publisher = historyofwar.org
}}&lt;/ref&gt; 1764-ലെ [[ബക്സർ യുദ്ധം|ബക്സർ യുദ്ധത്തിനു]] പിന്നാലെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[Shah Alam II|ഷാ ആലം രണ്ടാമനിൽ]] നിന്നും കമ്പനി ബംഗാളിൽ പൊതു ഭരണനിർവ്വഹണത്തിനുള്ള അവകാശങ്ങൾ നേടി. ഇത് കമ്പനിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഭരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. പിന്നീട് കമ്പനിഭരണം ഇന്ത്യയിലെ മിക്ക ഭാഗത്തേയ്ക്കും വ്യാപിക്കുകയും ഇത് മുഗൾ ഭരണത്തിനും മുഗൾ രാജവംശത്തിനു തന്നെയും ഒരു നൂറ്റാണ്ടിൽ അവസാനം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web
| url = http://www.lse.ac.uk/collections/economicHistory/GEHN/GEHN%20PDF/Transformation%20from%20a%20Pre-Colonial%20-%20Om%20Prakash.pdf
| title = The Transformation from a Pre-Colonial to a Colonial Order: The Case of India
| accessdate = 2007-05-07| last = Prakash| first = Om| format = PDF| work = Global Economic History Network | publisher = Economic History Department, [[London School of Economics]]| pages = 3–40}}&lt;/ref&gt;   ബംഗാളിലെ വ്യപാ‍രത്തിൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി കുത്തക പുലർത്തി. ഇവർ [[Permanent Settlement|പെർമെനന്റ് സെറ്റിൽമെന്റ്]] എന്ന നികുതി സമ്പ്രദായം ഏർപ്പെടുത്തി. ഇത് ബംഗാളിൽ [[Zamindar|സമീന്ദാർ]] എന്ന് അറിയപ്പെട്ട ഭൂപ്രഭുക്കന്മാരുടെ ഉദയത്തിനു കാരണമായി. 1850-കളോടെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്, പാകിസ്താൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ മിക്ക ഭാഗവും നിയന്ത്രിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക - മത സമുദായങ്ങളുടെയും പരസ്പര സ്പർദ്ധ മുതലെടുത്ത ഇവരുടെ നയത്തെ പലപ്പൊഴും [[Divide and Rule|വിഘടിപ്പിച്ച് ഭരിക്കുക]] എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

ബ്രിട്ടീഷ് കമ്പനിയുടെ ധാർഷ്ട്യത്തിനും ഭരണത്തിനും എതിരെ നടന്ന ആദ്യത്തെ പ്രധാന മുന്നേറ്റമായിരുന്നു [[Indian Rebellion of 1857|1857-ലെ ഇന്ത്യൻ കലാപം]]. ഇത് &quot;ഇന്ത്യൻ ലഹള&quot;, &quot;ശിപായി ലഹള&quot;, &quot;ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം&quot;, എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു. ഒരു വർഷത്തെ കലാപങ്ങൾക്കും യുദ്ധങ്ങൾക്കും ശേഷം പുതുതായി സംഘം ചേർന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഭടന്മാരുടെ സഹായത്തോടെ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ സൈന്യം ഈ കലാപത്തെ അടിച്ചമർത്തി. ഈ കലാപത്തിന്റെ നാമമാത്ര നേതാവും അവസാനത്തെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയുമായ [[Bahadur Shah Zafar|ബഹദൂർ ഷാ സഫറിനെ]] ബർമ്മയിലേയ്ക്ക് നാടുകടത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളെ ശിരച്ഛേദം ചെയ്തു, മുഗൾ തായ്‌വഴി നിരോധിച്ചു. ഈ കലാപത്തിനു ശേഷം എല്ലാ അധികാരങ്ങളും ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയിൽ നിന്നും [[British Crown|ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടം]] ഏറ്റെടുത്തു, ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടം ഇന്ത്യയുടെ മിക്കഭാഗവും ഒരു കോളനിയായി ഭരിക്കാൻ തുടങ്ങി. കമ്പനിയുടെ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ നേരിട്ടും ബാക്കിയുള്ളവ [[Princely states|സാമന്ത രാജ്യങ്ങളിലൂടെയും]] ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടം നിയന്ത്രിച്ചു.

== ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ==
{{main|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം}}
[[പ്രമാണം:Nehru Gandhi 1937 touchup.jpg|thumb|[[Gandhi|ഗാന്ധിയും]] [[Nehru|നെഹ്രുവും]], 1937]]
ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും പാശ്ചാത്യ രീതിയിലുള്ള ജനാധിപത്യത്തിലേയ്ക്കുമുള്ള ആദ്യ കാൽ‌വെയ്പ്പ് ബ്രിട്ടീഷ് [[viceroy|വൈസ്രോയിയെ]] ഉപദേശിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ കൌൺസിലർമാരെ നിയോഗിച്ചതും,&lt;ref&gt;{{cite web
| url = http://banglapedia.search.com.bd/HT/C_0035.htm| title = Canning, (Lord)| accessdate = 2007-05-07| last = Mohsin| first = K.M.| work = [[Banglapedia]]| publisher = Asiatic Society of Bangladesh| quote=Indian Council Act of 1861 by which non-official Indian members were nominated to the Viceroy's Legislative Council.}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ അംഗങ്ങളുള്ള പ്രവിശ്യാ കൌൺസിൽ സ്ഥാപിച്ചതുമായിരുന്നു. ഈ കൌൺസിൽ അംഗങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം പിന്നീട് നിയമസഭാ കൌൺസിലുകളിലേയ്ക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.storyofpakistan.com/articletext.asp?artid=A119| title = Minto-Morley Reforms| accessdate = 2007-05-07| date = [[June 1]]  2003| work = storyofpakistan.com| publisher = Jin Technologies| archive-date = 2011-08-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20110825231534/http://www.storyofpakistan.com/articletext.asp?artid=A119| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; 1921 മുതൽ [[Mohandas Gandhi|മോഹൻദാസ് ഗാന്ധിയെപ്പോലുള്ള]] നേതാക്കന്മാർ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായി ജനകീയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായി ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെമ്പാടും [[Revolutionary movement for Indian independence|വിപ്ലവ പ്രവർത്തനങ്ങളും]] നടന്നു           

ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരത്തിൽ നേരിട്ടല്ലെങ്കിലും യൂറോപ്പിൽ അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലിൻ്റെ നാസി മുന്നേറ്റങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് പതനത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം ശരിക്കും ബേക്കിംഗ്ഹാം കൊട്ടാരത്തിന് ലോകത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വാധീനങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തി അതിലെ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചത് അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലിൻ്റെ യുദ്ധ വിജയങ്ങൾ തന്നെയാണ് 


ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിലെ വിജയങ്ങളെ ഗണിക്കുമ്പോൾ അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലറിനെ  ഇവിടെ നാം സ്മരിക്കേണ്ടതുണ്ട് സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന് പ്രാഥമിക സൗകര്യങ്ങൾ നാസി ജർമ്മനി ഒരുക്കി കൊടുത്തിരുന്നു  അച്ചുതണ്ടു ശക്തികൾ ഒപ്പം ചേർന്നു തന്നെയാണ് സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് ഐ എൻ എ രൂപീകരിച്ചത്- ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരത്തിൽ നേരിട്ടല്ലെങ്കിലും യൂറോപ്പിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ നാസി ജർമ്മനി നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്  ഇത്  ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന് നിർണായക സഹായകമായിട്ടുണ്ട്' ഈ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ എല്ലാം ഫലമായി ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന് 1947-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു.

== സ്വാതന്ത്ര്യവും വിഭജനവും ==
{{main|ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനം}}
{{main|ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ചരിത്രം}}
{{History of India}}

സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം, ഹിന്ദുക്കൾക്കും മുസ്ലീങ്ങൾക്കും ഇടയ്ക്കുള്ള പിരിമുറുക്കങ്ങളും വർഷങ്ങളായി വളർന്നുവന്നു. മുസ്ലീങ്ങൾ എന്നും ന്യൂനപക്ഷമായിരുന്നു. ഒരു ഹിന്ദു സർക്കാരിനുള്ള സാദ്ധ്യത അവരെ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന ആശയത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കാകുലരാക്കി. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ എതിർത്തതുപോലെത്തന്നെ, ഹിന്ദു ഭരണത്തെ അവിശ്വസിക്കാനും അവർ താല്പര്യപ്പെട്ടു. 1921-ൽ [[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധി]] ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര രംഗത്തുവന്നു{{തെളിവ്}}. ഗാന്ധി ഇരു കൂട്ടരും തമ്മിൽ ഐക്യത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഗാന്ധിയുടെ നേതൃപാടവം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേയ്ക്കു നയിച്ച ഘടകങ്ങളിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു.

[[ഗാന്ധി]] ഇന്ത്യയിൽ ചെലുത്തിയ ഗാഢമായ സ്വാധീനവും, അഹിംസാമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം നയിക്കുവാനുള്ള ഗാന്ധിയുടെ കഴിവും ലോകം കണ്ടിട്ടുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട നേതാക്കളുടെ ഗണത്തിലേയ്ക്ക് ഗാന്ധിയെ ഉയർത്തി. ബ്രിട്ടീഷ് തുണി ഇറക്കുമതിയെ ചെറുക്കാൻ ഇന്ത്യയിൽ നെയ്ത വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുകയും, ഉപ്പ് കുത്തക ലംഘിക്കുവാൻ ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹം നയിക്കുകയും ചെയ്ത് ഗാന്ധി ഉദാ‍ഹരണത്തിലൂടെ നയിച്ചു. ഇന്ത്യക്കാർ ഗാന്ധിയ്ക്ക് മഹാത്മ (മഹാനായ ആത്മാവ്) എന്ന പേര് നൽകി. ഈ നാമം ആദ്യം നിർദ്ദേശിച്ചത് [[Rabindranath Tagore|രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ]] ആണ്. ബ്രിട്ടിഷുകാർ 1942-ൽ ഇന്ത്യ വിടും എന്ന് ഉറപ്പുനൽകി.

1947-ൽ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തെ [[Union of India|യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]], [[Dominion of Pakistan|ഡൊമീനിയൻ ഓഫ് പാകിസ്താൻ]] എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ചതിനു ശേഷം [[British India|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ]] പ്രവിശ്യകൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു. [[Partition of India|വിഭജനത്തിനു]] മുൻപുള്ള [[പഞ്ചാബ്]], [[ബംഗാൾ]] പ്രവിശ്യകളുടെ വിഘടനത്തിനു ശേഷം സിഖുകാർ, ഹിന്ദുക്കൾ, മുസ്ലീങ്ങൾ എന്നിവർക്കിടയിൽ പഞ്ചാബ്, ബംഗാൾ, ദില്ലി എന്നിവിടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിൽ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ലഹളകൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ഈ ലഹളകളിൽ അഞ്ച് ലക്ഷത്തോളം പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.&lt;ref name=symonds&gt;{{cite book
 | last =  Symonds | first = Richard | title = The Making of Pakistan | url =  https://archive.org/details/makingofpakistan0000unse | year = 1950 | publisher = [[Faber and Faber]] | location = London | oclc = 1462689 | id = ASIN B0000CHMB1 | pages = p 74
 | quote = at the lowest estimate, half a million people perished and twelve million became homeless
 }}&lt;/ref&gt; ഈ കാലഘട്ടം ആധുനിക ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ കൂട്ടപലായനങ്ങളിൽ ഒന്നിനും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. 12 ദശലക്ഷത്തോളം ഹിന്ദുക്കൾ, മുസ്ലീങ്ങൾ, സിഖുകാർ എന്നിവർ പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ച ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയ്ക്ക് പലായനം ചെയ്തു.&lt;ref name=symonds/&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist|2}}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* Allan, J. T. Wolseley Haig, and H. H. Dodwell, ''The Cambridge Shorter History of India'' (1934)
* [[Rajnarayan Chandavarkar|Chandavarkar, Raj.]] ''The Origins of Industrial Capitalism in India: Business Strategies and the Working Class in Bombay 1900-1940'' (1994) 
* Cohen, Stephen P. ''India: Emerging Power'' (2002)
* Daniélou, Alain. ''A Brief History of India'' (2003)
* Das, Gurcharan. ''India Unbound: The Social and Economic Revolution from Independence to the Global Information Age'' (2002)
* Elliot, Sir H. M., Edited by Dowson, John. ''[[The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period]]''; published by London Trubner Company 1867–1877. (Online Copy: [http://persian.packhum.org/persian/index.jsp?serv=pf&amp;file=80201010&amp;ct=0 The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period; by Sir H. M. Elliot; Edited by John Dowson; London Trubner Company 1867–1877] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929132016/http://persian.packhum.org/persian/index.jsp |date=2007-09-29 }} - This online Copy has been posted by: [http://persian.packhum.org/persian/index.jsp The Packard Humanities Institute; Persian Texts in Translation; Also find other historical books: Author List and Title List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929132016/http://persian.packhum.org/persian/index.jsp |date=2007-09-29 }})
* Keay, John. ''India: A History'' (2001)
* Kishore, Prem and Anuradha Kishore Ganpati. ''India: An Illustrated History'' (2003)
* Kulke, Hermann and Dietmar Rothermund. ''A History of India.'' 3rd ed. (1998)
* Mahajan, Sucheta. ''Independence and partition: the erosion of colonial power in India'', New Delhi [u.a.] : Sage 2000, ISBN 0-7619-9367-3
* [[R.C. Majumdar|Majumdar, R. C.]], H.C. Raychaudhuri, and Kaukinkar Datta. [[An Advanced History of India]] London: Macmillan. 1960. ISBN 0-333-90298-X
* [[R.C. Majumdar|Majumdar, R. C.]] [[The History and Culture of the Indian People]] New York: The Macmillan Co., 1951.
* Mcleod, John. ''The History of India'' (2002)
* Rothermund, Dietmar. ''An Economic History of India: From Pre-Colonial Times to 1991'' (1993)
* Smith, Vincent. ''The Oxford History of India'' (1981)
* Spear, Percival. ''The History of India'' Vol. 2 (1990)
* Thapar, Romila. ''Early India: From the Origins to AD 1300'' (2004)
* von Tunzelmann, Alex. ''Indian Summer'' (2007). Henry Holt and Company, New York. ISBN 0-8050-8073-2
* Wolpert, Stanley. ''A New History of India'' 6th ed. (1999)

== ഇതും കാണുക ==
* [[History of South Asia|തെക്കേ ഏഷ്യയുടെ ചരിത്രം]]
* [[History of Pakistan|പാകിസ്താന്റെ ചരിത്രം]]
* [[History of Bangladesh|ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ചരിത്രം]]
* [[Contributions of Indian Civilization|ഇന്ത്യൻ നാഗരികതയുടെ സംഭാവനകൾ]]
* [[Economic history of India|ഇന്ത്യൻ ധനതത്വശാസ്ത്ര ചരിത്രം]]
* [[History of Buddhism|ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ചരിത്രം]]
* [[History of Hinduism|ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ ചരിത്രം]]
* [[Indian maritime history|ഇന്ത്യൻ നാവിക ചരിത്രം]]
* [[Kingdoms of Ancient India|പുരാതന ഇന്ത്യയിലെ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ]]
* [[Military history of India|ഇന്ത്യൻ സൈനിക ചരിത്രം]]
* [[Timeline of Indian history|ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിന്റെ സമയരേഖ]]
* [[Indian mathematics#Harappan Mathematics (3300 - 1500 BCE)|ഹാരപ്പൻ ഗണിതശാസ്ത്രം]]
* [[Negationism in India - Concealing the Record of Islam]]
* [[Muslim conquest in the Indian subcontinent|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മുസ്ലീം സൈനികവിജയങ്ങൾ]]

== പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.indohistory.com/ ഇന്ത്യാചരിത്രം, www.indohistory.com]
* {{dmoz|Society/History/By_Region/Asia/South_Asia/}}

&lt;!-- {{History of Asia}} --&gt;
{{Life in India}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യാചരിത്രം| ]]
[[വർഗ്ഗം:ചരിത്രം]]</text>
      <sha1>16qjwi0dkis3eaienhxcdddzva4zhcm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഈബേ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43704</id>
    <revision>
      <id>4612150</id>
      <parentid>4016996</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14135" sha1="ooko1tl4rdumaueg68yj4xjl5uxfbo4" xml:space="preserve">{{prettyurl|EBay}} 
{{Infobox_Company |
&lt;!-- infobox source: http://www.hoovers.com/ebay/--ID__56307--/free-co-factsheet.xhtml --&gt;
| company_name = ഈബേ ഇങ്ക്.
| company_logo = [[ചിത്രം:EBay logo.svg|210px|eBay corporate logo]]
| company_type = [[Public company|Public]] ({{NASDAQ|EBAY}})
| company_slogan = '''''What ever it is, you can get it on eBay.''''', and '''''Shop victoriously!'''''
| foundation = [[San Jose, California]], [[United States|USA]] ([[September 3]], [[1995]])
| location_city = San Jose, California
| location_country = United States
| key_people = [[John Donahoe]], CEO&lt;br /&gt; [[Rajiv Dutta]], President of eBay Marketplaces&lt;br /&gt; [[Meg Whitman]], former CEO and board member&lt;br /&gt; [[പിയറി ഒമിഡ്യാർ]], സ്ഥാപകn, ചെയർമാൻ&lt;br /&gt;
| num_employees = 15,500 (Q1 2008)
| industry = [[Auction]]s
| revenue = {{profit}}$7.67 billion [[United States dollar|USD]] (2007)
| products = [[online auction business model|Online auction hosting]], [[Electronic commerce]], [[Shopping mall]]&lt;br /&gt;[[PayPal]], [[Skype]], [[Gumtree]], [[Kijiji]]
| url = [http://www.ebay.com/ www.ebay.com]&lt;br /&gt;[[#International|List of domain names]]
| screenshot = [[ചിത്രം:EBay.png|220px]]
| caption = The [[eBay]] homepage.
| website_type = [[online auction business model|online auction]]
| language = [[#International|Multilingual]]
| registration = required to buy and sell
| launch_date = [[September 3]], [[1995]]
}}
[[ചിത്രം:Ebayheadquarters.jpg|thumb|right|260px|eBay headquarters in San Jose]]
[[ചിത്രം:Ebaynorthsanjose.jpg|thumb|right|260px|eBay North First Street satellite office campus (home to [[PayPal]])]]
[[ചിത്രം:EBay localization.png|thumb|right|260px|Countries for which eBay is localized.]]

'''ഈബേ ഇൻകോർപ്പറേഷൻ''' ഒരു അമേരിക്കൻ ഇന്റെർനെറ്റ് കമ്പനിയാണ്. ഈബേ.കോം എന്ന ഒരു ഓൺലൈൻ ലേല വെബ് സൈറ്റാണിവർ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്‍. ഇതിലൂടെ പൊതുജനങ്ങൾക്കും വ്യാപാരികൾക്കും സാധനങ്ങളും സേവങ്ങളും വിൽക്കാനും വാങ്ങാനും കഴിയും. ഇത് ആദ്യം ഒരു യു. എസ് വെബ് സൈറ്റ് ആയിരുന്നു, മറ്റ് മുപ്പതോളം രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക വെബ്‌സൈറ്റ്  ആയിട്ട് ഈ ബേ സ്ഥപിതമായിട്ടുണ്ട്. [[പേയ്‌പാൽ]], [[സ്കൈപ്പ്]] (ഇപ്പോൾ മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ  ഉടമസ്ഥതയിൽ . ), [[സ്റ്റബ് ഹബ്]] തുടങ്ങിയവ ഈബേയുടെ മറ്റു സംരംഭങ്ങളാണ്.[[പിയറി ഒമിഡ്യാർ]] ആണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാപകൻ.

== ചരിത്രം ==
==അന്തർദേശീയം==
മുപ്പതോളം രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക വെബ്‌സൈറ്റ്  ആയിട്ട് ഈ ബേ സ്ഥപിതമായിട്ടുണ്ട്. 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Country/region
! വെബ്‌സൈറ്റ്
! ഭാഷ
! Launch date
|-
| {{flag|Australia}}
| http://www.ebay.com.au/
| [[English language|English]]
| 1999&lt;/br&gt;October&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pics.ebaystatic.com/aw/pics/au/new/eBayFactSheetApr06.pdf |title=eBay Fact Sheet |date=2006-03-31 |accessdate=2007-11-09 |format=PDF |work=eBay |publisher=eBay Inc. |archive-date=2016-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313083715/http://pics.ebaystatic.com/aw/pics/au/new/ebayfactsheetapr06.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Austria}}
| http://www.ebay.at/
| [[German ഭാഷ|German]]
| {{dts|link=off|2000|December|18}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=29434 |title=eBay Launches Service for Austria |date=2000-12-18 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174059/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=29434 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Belgium}}
| http://www.ebay.be/
| [[Dutch language|ഡച്ച്]], [[French language|French]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Canada}}
| http://www.ebay.ca/
| [[English language|English]], [[French language|French]]
| {{dts|link=off|2000|April|}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pages.ebay.ca/aboutebay/thecompany/2004-04.html |title=Gary Briggs Appointed Vice President and Country Manager of eBay Canada |date=2004-04-28 |accessdate=2007-11-09 |work=eBay Canada |publisher=eBay Inc.}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|China}} (now defunct)
| http://www.ebay.com.cn (site now redirects to eachnet.com)
| [[Simplified Chinese]]
| {{dts|link=off|2003|July|11}}
|-
| {{flag|France}}
| http://www.ebay.fr/
| [[French language|French]]
| {{dts|link=off|2000|October|5}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=26950 |title=WORLD'S LARGEST ONLINE TRADING COMMUNITY LAUNCHES NEW WEB SITE IN FRANCE |access-date=2008-11-17 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204150959/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=26950 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{In lang|fr}} [http://www.01net.com/article/123419.html eBay France, lancement officiel du site d'enchères] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117081631/http://www.01net.com/article/123419.html |date=2012-01-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Germany}}
| http://www.ebay.de/
| [[German language|German]]
| {{dts|link=off|1999|June|}}
|-
| {{flag|Hong Kong}}
| http://www.ebay.com.hk/
| [[English language|English]], [[Traditional Chinese]]
| {{dts|link=off|2003|December|21}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=124995 |title=eBay Launches Service For Hong Kong |date=2003-12-21 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215172850/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=124995 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|India}}
| http://www.ebay.in/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2005|March|25}}
|-
| {{flag|Ireland}}
| http://www.ebay.ie/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2001|March|29}}&lt;ref name=&quot;ebay-pr-ie-nz-ch-2001-03-29&quot;&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=35400 |title=eBay Launches Service For Ireland, New Zealand And Switzerland |accessdate=2007-11-09 |date=2001-03-29 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174101/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=35400 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Israel}}
| http://www.ebay.co.il/
| [[English language|English]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Italy}}
| http://www.ebay.it/
| [[Italian language|Italian]]
| {{dts|link=off|2001|January|15}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=30820 |title=eBay Launches in Italy |date=2001-01-15 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204151212/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=30820 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Japan}}
| http://www.sekaimon.com/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Joint venture with [[Yahoo! Japan]])
| [[Japanese language|Japanese]]
| {{dts|link=off|2007|December|4}}
|-
| {{flag|Malaysia}}
| http://www.ebay.com.my/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2004|December|1}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=149589 |title=eBay Launches Service for Malaysia |date=2004-12-01 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204151216/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=149589 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Netherlands}}
| http://www.ebay.nl/
| [[Dutch language|Dutch]]
| {{?}}
|-
| {{flag|New Zealand}}
| http://www.ebay.co.nz
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2001|March|29}}&lt;ref name=&quot;ebay-pr-ie-nz-ch-2001-03-29&quot;/&gt;
|-
| {{flag|Philippines}}
| http://www.ebay.ph/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2004|November|16}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=148474 |title=eBay Launches Service for the Philippines |date=2004-11-16 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215173633/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=148474 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Poland}}
| http://www.ebay.pl/
| [[Polish language|Polish]]
| {{dts|link=off|2005|April|22}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=161003 |title=eBay Launches Service for Poland |date=2005-04-22 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174315/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=161003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Singapore}}
| http://www.ebay.com.sg/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2001|October|24}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=62937 |title=eBay Launches Service for Singapore |date=2001-10-24 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215172027/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=62937 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|South Africa}}
| http://www.ebay.co.za/
| [[English language|English]]
| {{?}}
|-
| {{flag|South Korea}}
| http://www.auction.co.kr/
| [[Korean language|Korean]]
| {{dts|link=off|2001|February|15}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://english.hani.co.kr/section-004000000/2001/004000000200101080924185.html |title=&lt;nowiki&gt;[Internet Auction]&lt;/nowiki&gt; Auction &quot;eBay will start Korean service next month&quot; |date=2001-01-08 |accessdate=2007-11-29 |format= |work= |publisher=Hangyore News (Yonhab News). |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109045639/http://english.hani.co.kr/section-004000000/2001/004000000200101080924185.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Spain}}
| http://www.ebay.es/
| [[Spanish language|Spanish]]
| {{dts|link=off|2002|January|8}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pages.ebay.es/portada/pdf/Dossier_eBay.pdf |title=eBay.es Dossier de Prensa |month=January |year=2001 |accessdate=2007-11-09 |format=PDF |work=eBay.es |publisher=eBay Inc. |archive-date=2007-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071127032213/http://pages.ebay.es/portada/pdf/Dossier_eBay.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|Sweden}}
| http://www.tradera.com/
| [[Swedish language|Swedish]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Switzerland}}
| http://www.ebay.ch/
| [[German language|German]]
| {{dts|link=off|2001|March|29}}&lt;ref name=&quot;ebay-pr-ie-nz-ch-2001-03-29&quot;/&gt;
|-
| {{flag|Taiwan}}
| http://ruten.com.tw (joint venture with [http://www.pchome.com.tw PCHome]) &lt;ref&gt;According to [http://www.ruten.com.tw/about/about_us.htm Ruten.com.tw's website] Ruten.com.tw is a joint venture between PCHome and eBay&lt;/ref&gt;
| [[Traditional Chinese]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Thailand}}
| http://www.ebay.co.th{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
| [[Thai language|Thai]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Turkey}}
| http://www.gittigidiyor.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100307030116/http://www.gittigidiyor.com/ |date=2010-03-07 }}
| [[Turkish language|Turkish]]
| {{dts|link=off|2007|May|3}}
|-
| {{flag|United Arab Emirates}}
| http://www.ebay.ae/
| [[English language|English]]
| {{?}}
|-
| {{flag|United Kingdom}}
| http://www.ebay.co.uk/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|1999|October|}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://pages.ebay.co.uk/aboutebay/thecompany/companyoverview.html |title=eBay Worldwide |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay.co.uk |publisher=eBay Inc.}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{flag|United States}}
| http://www.ebay.com/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|1995|September|3}}
|-
| {{flag|Vietnam}}
| http://www.ebay.vn/
| [[Vietnamese language|Vietnamese]], [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2007|June|27}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ChannelID=16&amp;ArticleID=207697 |title=Nhịp sống số |access-date=2008-11-17 |archive-date=2007-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071022145118/http://tuoitre.com.vn/tianyon/Index.aspx?ArticleID=207697&amp;ChannelID=16 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://www.ebay.com/ eBay.com]
* [http://www.ebaymotors.com eBay Motors]
* [http://pages.ebay.com/help/?ssPageName=home:f:f:US eBay Support]
{{Company-stub|EBay}}

[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ് കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യാപാര വെബ് സൈറ്റ്]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്ക ആസ്ഥാനമായുള്ള ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ബ്രാൻഡുകൾ]]</text>
      <sha1>ooko1tl4rdumaueg68yj4xjl5uxfbo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Latin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47084</id>
    <redirect title="ലത്തീൻ" />
    <revision>
      <id>4612093</id>
      <parentid>595414</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>16706</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>യന്ത്രം: [[ലത്തീൻ]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ലത്തീൻ]]</text>
      <sha1>opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലാറ്റിൻ ഭാഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47085</id>
    <redirect title="ലത്തീൻ" />
    <revision>
      <id>4612097</id>
      <parentid>596766</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>16706</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>യന്ത്രം: [[ലത്തീൻ]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ലത്തീൻ]]</text>
      <sha1>opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എഥനോൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48469</id>
    <revision>
      <id>4612216</id>
      <parentid>4552878</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29991" sha1="2bp5jxljizt8wdob2jc46seod58k5zn" xml:space="preserve">&lt;references/&gt;{{prettyurl|Ethanol}}
{{chembox
| ImageFileL1 = Ethanol-2D-skeletal.svg
| ImageFileL2 = Ethanol-structure.svg
| ImageFileR1 = Ethanol-3D-vdW.png
| ImageFileR2 = Ethanol-3D-balls.png
| IUPACName = Ethanol
| OtherNames = Ethyl alcohol; grain alcohol; pure alcohol; hydroxyethane; drinking alcohol; ethyl hydrate
| Section1 = {{Chembox Identifiers
| SMILES = CCO
| CASNo = 64-17-5
| ChemSpiderID = 682
| RTECS = KQ6300000
 }}
| Section2 = {{Chembox Properties
| C = 2 | H = 6 | O = 1
| Appearance = colorless clear liquid
| Density = 0.789 g/mL
| Solubility = Fully [[miscible]]
| MeltingPtC = −114.3
| BoilingPtC = 78.4
| pKa = 15.9
| Viscosity = 1.200 mPa·s ([[Poise|cP]]) at 20.0&amp;nbsp;°C
| Dipole = 5.64 fC·fm (1.69 [[Debye|D]]) (gas)
 }}
| Section7 = {{Chembox Hazards
| FlashPt = 286.15 K (13&amp;nbsp;°C or 55.4&amp;nbsp;°F)
| EUClass = {{Hazchem F}}
| NFPA-H = 1
| NFPA-F = 3
| NFPA-R = 0
| RPhrases = {{R11}} {{R20}} {{R21}} {{R22}} {{R36}}  
| SPhrases = {{S2}} {{S7}} {{S16}}
 }}
| Section8 = {{Chembox Related
| Function = [[alcohol]]s
| OtherCpds = [[methanol]], [[propanol]] }}
}}
ബാഷ്പശീലമുള്ളതും എളുപ്പം തീ പിടിക്കുന്നതും നിറമില്ലാത്തതുമായ ഒരു ദ്രാവകമാണ് '''എഥനോൾ'''. '''ഈഥൈൽ ആൽക്കഹോൾ''' എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. [[മദ്യം|മദ്യങ്ങളിലും]] [[തെർമോമീറ്റർ|തെർമോമീറ്ററുകളിലും]] വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന എഥനോൾ [[കേന്ദ്ര നാഡീവ്യൂഹം|കേന്ദ്ര നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ]] പ്രവർത്തനത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു [[ആൽക്കഹോൾ|ആൽക്കഹോളാണ്]]. ആൽക്കഹോൾ എന്ന പദം സാധാരണ പ്രയോഗത്തിൽ എഥനോളിനെ വിവക്ഷിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കാറ്. 

എഥിൽ ഗ്രൂപ്പിന്റെ (C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;) പ്രതീകം Et ചേർത്ത് ''EtOH'' എന്നും എഥനോളിനെ സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ട്.

സ്ട്രെയിറ്റ് ചെയിൻ ആൽക്കഹോളായ എഥനോളിന്റെ [[രാസസമവാക്യം]] C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;OH ആണ്. CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;-OH എന്ന രീതിയിലും ഇതിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കാം. മെഥിൽ ഗ്രൂപ്പിലെ (CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-) കാർബൺ മെഥിലീൻ ഗ്രൂപ്പിലെ (-CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;-) കാർബണുമായും, മെഥിലീൻ ഗ്രൂപ്പിലെ കാർബൺ ഹൈഡ്രോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിലെ (-OH) ഓക്സിജനുമായും ബന്ധനത്തിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

എഥനോളിന്റെ എമ്പറിക്കൽ സമവാക്യം [[Carbon|C]]&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;[[Hydrogen|H]]&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;[[Oxygen|O]] ആണ്. അതിനാൽ ഇത് [[ഡൈമെഥിൽ ഈഥർ|ഡൈമെഥിൽ ഈഥറിന്റെ]] [[ഐസോമെറിസം|ഐസോമെറുകളിലൊന്നാണ്]].
==ചരിത്രം==

മനുഷ്യർ ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ച [[biotechnology|ബയോടെക്നോളജികളിൽ]] ഒന്നാണ് പഞ്ചസാരയുടെ പുളിപ്പിക്കലിലൂടെ [[ethanol fermentation|എഥനോൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രക്രീയ]]. എഥനോളിന്റെ ലഹരി നൽകാനുള്ള കഴിവ് സംബന്ധിച്ച് പുരാതനകാലം മുതലേ മനുഷ്യർക്ക് അറിവുണ്ടായിരുന്നു. ചൈനയിൽ നിന്ന് കണ്ടെടുത്ത 9,000-വർഷം പഴക്കമുള്ള കളിമൺ പാത്രത്തിലെ ഉണങ്ങിയ അംശത്തിൽ നിന്ന് [[Neolithic|ആധുനിക ശിലായുഗത്തിലെ]] ആൾക്കാർ മദ്യം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. &lt;ref name=&quot;Roach&quot;&gt;{{cite journal|author=Roach, J.|date=July 18, 2005|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2005/07/0718_050718_ancientbeer.html|title= 9,000-Year-Old Beer Re-Created From Chinese Recipe|journal=National Geographic News|accessdate=2007-09-03}}&lt;/ref&gt;

ആദ്യകാലത്തുതന്നെ ഗ്രീക്കുകാർക്കും അറബികൾക്കും [[distillation|വാറ്റൽ പ്രക്രീയയെപ്പറ്റി]] അറിവുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[Schola Medica Salernitana|സ്കൂൾ ഓഫ് സാലെർണോയിലെ]] ആൽക്കെമിസ്റ്റുകളാണ് വൈനിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി ആൾക്കഹോൾ വാറ്റിയതായി രേഖയുള്ളത്. &lt;ref name=&quot;Forbes&quot;&gt;Forbes, Robert James(1948) ''A short history of the art of distillation'', p.89&lt;/ref&gt; [[Ramon Llull|റെയ്മണ്ട് ല‌ൾ]] എന്നയാളായിരുന്നു ആദ്യമായി 100% ആൾക്കഹോളിനെക്കുറിച്ച് (ആബ്സൊല്യൂട്ട് ആൾക്കഹോൾ) പരാമർശിച്ചയാൾ.&lt;ref name=&quot;Forbes&quot; /&gt;

1796-ൽ ജോഹാൻ ടോബിയാസ് ലോവിറ്റ്സ് എന്നയാൾ എഥനോളും വെള്ളവും കലർന്ന മിശ്രിതം ജലാംശമില്ലാത്ത ക്ഷാരത്തോട് (അൻഹൈഡ്രസ് ആൽക്കലി) ചേർത്ത് ഇളം ചൂടിൽ വാറ്റി 100% ശുദ്ധമായ എഥനോൾ ഉണ്ടാക്കി. &lt;ref&gt;T. Lowitz (1796) [http://books.google.com/books?id=Zws_AAAAcAAJ&amp;pg=PA195#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;Anzeige eines, zur volkommen Entwasserung des Weingeistes nothwendig zu beobachtenden, Handgriffs&quot;] (Report of a task that must be done for the complete dehydration of wine spirits [i.e., alcohol-water azeotrope]), (Crell's) ''Chemische Annalen …'', vol. 1, pages 195 - 204.  Here (pp. 197 - 198) Lowitz dehydrated the azeotrope by mixing it with a 2:1 excess of anhydrous alkali and then distilling the mixture over low heat.&lt;/ref&gt;  [[Antoine Lavoisier|അന്റോയിൻ ലവോയ്സിയർ]] [[കാർബൺ|കാർബണും]] [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജനും]] [[ഓക്സിജൻ|ഓക്സിജനും]] കലർന്ന ഒരു തന്മാത്രയാണ് എഥനോളിന്റെതെന്ന് വിവരിക്കുകയുണ്ടായി. 1807-ൽ [[Nicolas-Théodore de Saussure|നിക്കോളാസ്-തിയഡോർ ഡെ സൗസ്സ്യൂർ]] എഥനോളിന്റെ രാസവാക്യം (കെമിക്കൽ ഫോർമുല) കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Alcohol|url = http://www.1911encyclopedia.org/Alcohol|work = 1911 Encyclopædia Britannica|publisher = LoveToKnow}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Théodore de Saussure (1807) [http://books.google.com/books?id=G-UPAAAAQAAJ&amp;pg=PA316#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;Mémoire sur la composition de l'alcohol et de l'éther sulfurique,&quot;] ''Journal de physique, de chimie, d'histoire naturelle et des arts'', vol. 64, pages 316 - 354.  In his 1807 paper, Saussure determined ethanol's composition only roughly; a more accurate analysis of ethanol appears on page 300 of his 1814 paper:  Théodore de Saussure (1814) [http://books.google.com/books?id=ch8zAQAAMAAJ&amp;pg=PA273#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;Nouvelles observations sur la composition de l'alcool et de l'éther sulfurique,&quot;] ''Annales de Chimie'', 89: 273-305.&lt;/ref&gt; അൻപതു വർഷത്തിനു ശേഷം [[Archibald Scott Couper|ആർച്ചിബാൾഡ് സ്കോട്ട് കൂപ്പർ]] എഥനോളിന്റെ രാസഘടന (സ്ട്രക്ചറൽ ഫോർമുല) കണ്ടെത്തി. ഒരു രാസവസ്തുവിന്റെ ഘടന കണ്ടുപിടിച്ച ആദ്യ സംഭവങ്ങളിലൊന്നാണിത്. &lt;ref name=Couper&gt;{{cite journal|author=Couper AS|year=1858|title=On a new chemical theory|journal=Philosophical magazine|format=online reprint|volume=16|issue=104–16|url=http://web.lemoyne.edu/~giunta/couper/couper.html|accessdate=2007-09-03}}&lt;/ref&gt;

കൃത്രിമമായി എഥനോൾ ആദ്യമായി നിർമിച്ചത് 1825-ലായിരുന്നു. [[Michael Faraday|മൈക്കൽ ഫാരഡേ]] ആയിരുന്നു സ്രഷ്ടാവ്. സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡിന് വലിയ അളവിൽ [[coal gas|കോൾ ഗാസ്]] വലിച്ചെടുക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;Faraday, M. (1825) [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k559209/f473.image &quot;On new compounds of carbon and hydrogen, and on certain other products obtained during the decomposition of oil by heat,&quot;] ''Philosophical Transactions of the Royal Society of London'' '''115''': 440-466.  In a footnote on page 448, Faraday notes the action of sulfuric acid on coal gas and coal-gas distillate; specifically, &quot;The [sulfuric] acid combines directly with carbon and hydrogen; and I find when [the resulting compound is] united with bases [it] forms a peculiar class of salts, somewhat resembling the sulphovinates [i.e., ethyl sulfates], but still different from them.&quot;&lt;/ref&gt;  ഇതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ ലായനി അദ്ദേഹം ഹെൻട്രി ഹെന്നെൽ എന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാരനായ രസതന്ത്രജ്ഞന് കൈമാറി. ഈ ലായനിയിൽ &quot;സൾഫോവിനിക് ആസിഡ്&quot; ([[Ethyl sulfate|ഈഥൈൽ ഹൈഡ്രജൻ സൾഫേറ്റ്]]) കലർന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;Hennell, H. (1826) [http://books.google.com/books?id=f05FAAAAcAAJ&amp;pg=RA1-PA248#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;On the mutual action of sulphuric acid and alcohol, with observations on the composition and properties of the resulting compound,&quot;] ''Philsophical Transactions of the Royal Society'', vol. 116, pages 240 - 249. On page 248, Hennell mentions that Faraday gave him some sulfuric acid in which coal gas had dissolved and that he (Hennell) found that it contained &quot;sulphovinic acid&quot; (ethyl hydrogen sulfate).&lt;/ref&gt;  1828-ൽ സൾഫോവിനിക് ആസിഡ് വിശ്ലേഷണം ചെയ്താൽ എഥനോൾ ലഭിക്കുമെന്ന് ഹെന്നെലും ഫ്രഞ്ച് രസതന്ത്രജ്ഞനായ ജോർജ്ജസ്-സൈമൺ സെറുല്ലാസും സ്വതന്ത്രമായി കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. &lt;ref name=Hennell&gt;{{cite journal|author=Hennell, H.|year=1828|title=On the mutual action of sulfuric acid and alcohol, and on the nature of the process by which ether is formed|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London|volume=118|url= http://books.google.com/books?id=X-9FAAAAMAAJ&amp;pg=PA365#v=onepage&amp;q&amp;f=false|doi=10.1098/rstl.1828.0021|pages=365–371}}  On page 368, Hennell produces ethanol from &quot;sulfovinic acid&quot; ([[Ethyl sulfate|ethyl hydrogen sulfate]]).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sérullas, Georges-Simon (1828) [http://books.google.com/books?id=ZxUAAAAAMAAJ&amp;pg=PA152#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;De l'action de l'acide sulfurique sur l'alcool, et des produits qui en résultent&quot;] (On the action of sulfuric acid on alcohol, and products that result from it), ''Annales de Chimie et de Physique'', vol 39, pages 152-186.  On page 158, Sérullas mentions the production of alcohol from &quot;sulfate acid d'hydrogène carboné&quot; (hydrocarbon acid sulfate).&lt;/ref&gt;  1825-ൽ എഥനോൾ എഥിലീനിൽ (കോൾ ഗാസിന്റെ ഒരു ഭാഗം) നിന്ന് ആസിഡ് രാസത്വരകമായി ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഹൈഡ്രേഷനിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കാനാവുമെന്ന് ഫാരഡേ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു (അറിയാതെയായിരുന്നു ഈ കണ്ടുപിടിത്തമെങ്കിലും). ഇപ്പോൾ വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ എഥനോൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് സമാനമായ ഒരു പ്രക്രീയയിലൂടെയാണ്. &lt;ref&gt;In 1855, the French chemist [[Marcellin Berthelot]] confirmed Faraday's discovery by preparing ethanol from pure ethylene.  Marcellin Berthelot (1855) [http://books.google.com/books?id=1ClCAAAAcAAJ&amp;pg=PA385#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;Sur la formation de l'alcool au moyen du bicarbure d'hydrogène&quot;]  (On the formation of alcohol by means of ethylene), ''Annales de chimie et de physique'', series 3, vol. 43, pages 385-405.  (Note:  The chemical formulas in Berthelot's paper are wrong because chemists at that time used the wrong atomic masses for the elements; e.g., carbon (6 instead of 12), oxygen (8 instead of 16), etc.)&lt;/ref&gt;

1840-കളിൽ തന്നെ എഥനോൾ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ]] വിളക്കുകളിൽ ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[American Civil War|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധസമയത്ത്]] വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ എഥനോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് നികുതി ഏർപ്പെടുത്തിയതുമൂലം ഇത് ലാഭകരമല്ലാതെയായി. ഈ നികുതി 1906-ൽ പിൻവലിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=siegel&gt;{{cite news|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=7426827|title=Ethanol, Once Bypassed, Now Surging Ahead|author=Siegel, Robert |publisher=NPR|date=2007-02-15|accessdate=2007-09-22}}&lt;/ref&gt; ആദ്യമിറങ്ങിയ [[Ford Model T|ഫോർഡ് മോഡൽ ടി]] കാറുകൾ 1908 വരെ എഥനോളിലാണ് ഓടിയിരുന്നത്. &lt;ref name=dipardo&gt;{{cite web|url=http://tonto.eia.doe.gov/FTPROOT/features/biomass.pdf|title=Outlook for Biomass Ethanol Production and Demand|publisher=United States Department of Energy|author=DiPardo, Joseph|accessdate=2007-09-22|format=PDF|archive-date=2007-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127095510/http://tonto.eia.doe.gov/FTPROOT/features/biomass.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വർത്തമാനകാലത്ത് ലബോറട്ടറികളിലെ സ്പിരിറ്റ് ലാമ്പ് കത്തിക്കാൻ എഥനോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.

വ്യവസായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായുള്ള എഥനോൾ [[ethylene|എഥിലീനിൽ]] നിന്നാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്.&lt;ref name=myers&gt;{{Cite book|author=Myers, Richard L.; Myers, Rusty L.|title=The 100 most important chemical compounds: a reference guide|year=2007|publisher=Greenwood Press|location=Westport, Conn.|isbn=0-313-33758-6|page=122|url=http://books.google.com/?id=0AnJU-hralEC&amp;pg=PA122}}&lt;/ref&gt; മരുന്നുകൾ, നിറങ്ങൾ, പെർഫ്യൂമുകൾ എന്നിങ്ങനെ മനുഷ്യരുപയോഗിക്കുന്ന പല വസ്തുക്കളും എഥനോളിൽ ലയിപ്പിച്ചാണ് വിപണിയിലെത്തിക്കുന്നത്. രസന്തന്ത്രത്തിൽ എഥനോൾ മറ്റുവസ്തുക്കൾ ലയിപ്പിക്കാനും മറ്റു പദാർത്ഥങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ചൂടും പ്രകാശവും കിട്ടാൻ എഥനോൾ കത്തിക്കുന്ന രീതിക്ക് നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ടെങ്കിലും ആന്തരദഹനയന്ത്രങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ ഉപയോഗം പ്രായേണ പുതിയതാണ്.

== ഭൗതിക ഗുണങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Spiritusflamme mit spektrum.png|thumb|right|Ethanol burning with its spectrum depicted.]]
[[പ്രമാണം:Chemistry, Combustion of Ethanol 002.jpg|thumb|left|Ethanol burning in a shallow dish.]]
ബാഷ്പശീലമുള്ളതും എളുപ്പം തീ പിടിക്കുന്നതും നിറമില്ലാത്തതുമായ ഒരു ദ്രാവകമാണ് എഥനോൾ.

== രാസ ഗുണങ്ങൾ ==
=== അമ്ല-ക്ഷാര രസതന്ത്രം ===
ഹൈഡ്രോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിന്റ സാന്നിധ്യം മൂലം എഥനോൾ തന്മാത്ര ഭാഗികമായി ക്ഷാരഗുണം കാണിക്കുന്നു. 100% എഥനോളിൻറെ പിഎച്ച് മൂല്യം 7.33 ആണ്.
=== ഹാലോജിനേഷൻ ===
എഥനോൾ ഹൈഡ്രജൻ ഹാലൈഡുമായി പ്രവർത്തിച്ച് ഈഥൈൽ ഹാലൈഡുകൾ ഉണ്ടാവുന്നു:
:CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH + [[ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ്|HCl]] → [[ഈഥൈൽ ക്ലോറൈഡ്|CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;Cl]] + [[ജലം|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]]
HCL പ്രവർത്തനത്തനം നടക്കണമെങ്കിൽ അഭികാരകങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്&lt;ref name=&quot;s_and_h&quot;&gt;{{cite book|author=Streitweiser, Andrew Jr.; Heathcock, Clayton H.|title=Introduction to ഓർഗാനിക് Chemistry|url=https://archive.org/details/introductiontoor00stre|year=1976|publisher=മാക്മില്ലൻ|isbn=0-02-418010-6}}&lt;/ref&gt;.

=== എസ്റ്റർ രൂപവത്കരണം ===
എഥനോൾ കാർബോക്സിലിക് ആസിഡുമായി പ്രവർത്തിച്ച് ഈഥൈൽ എസ്റ്ററും വെള്ളവും ഉണ്ടാവുന്നു.
:[[കാർബോക്സിലിക് ആസിഡ്|RCOOH]] + HOCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; → [[എസ്റ്റർ|RCOOCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;]] + [[വെള്ളം|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]].

=== നിർജ്ജലീകരണം (ഡീഹൈഡ്രേഷൻ) ===
സൾഫ്യൂരിക് ആസിഡ് പോലുള്ള ശക്തിയേറിയ നിർജ്ജലീകാരികളുമായി എഥനോൾ പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഡീഹൈഡ്രേഷന് വിധേയമായി ഡൈഈഥൈൽ ഈഥറോ എഥിലീനോ ഉണ്ടാവുന്നു.
:2 CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH → [[diethyl ഈഥർ|CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;]] + [[വെള്ളം|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]] (120 °C)
:CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH → [[എഥിലീൻ|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;C=CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;]] + [[വെള്ളം|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]] (160 °C)

=== ഓക്സീകരണം ===
അസറ്റാൽഡിഹൈഡും അസെറ്റിക് ആസിഡും ഉപയോഗിച്ച് എഥനോളിനെ ഓക്സീകരിക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യ ശരീരത്തിൽ, ഓക്സീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളെല്ലാം കാറ്റലൈസ് ചെയ്യുന്നത് എൻസൈമുകളാണ്. ക്രോമിക് ആസിഡോ പൊട്ടാസ്യം പെർമാംഗനേറ്റോ പോലുള്ള ശക്തിയേറിയ ഓക്സീകാരികളുടെ അക്വസ് ലായനികൾ എഥനോളിനെ ഓക്സീകരിച്ച് അസെറ്റിക് ആസിഡാക്കി മാറ്റുന്നു. ഇതിനെ പിരിഡിനിയം ക്രോമിക് ക്ലോറൈഡുമായി പ്രവർത്തിപ്പിച്ചാൽ ഓക്സീകരിച്ച് അസറ്റാൽഡിഹൈഡായി മാറുന്നു&lt;ref name=&quot;s_and_h&quot;/&gt;.
ക്രോമിക് ആസിഡ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള എഥനോളിന്റെ ഓക്സീകരണം താഴെപ്പറയുന്നു.
:C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;OH + 2[O] → CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;COOH + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
=== ക്ലോറിനേഷൻ ===
എഥനോൾ ക്ലോറിനുമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ എഥനോളിലെ ഇരു വശത്തുമുള്ള [[ആൽഫാ കാർബൺ]] ക്ലോറിനുമായി ചേർന്ന് [[ക്ലോറാൾ]] എന്ന സംയുക്തം രൂപം കൊള്ളുന്നു. 
:4Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;OH → CCl&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CHO + 5HCl
=== ജ്വലനം ===
എഥനോൾ ജ്വലിച്ച് വെള്ളവും കാർബൺ ഡൈയോക്സൈഡും ഉണ്ടാവുന്നു.
:C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;OH(g) + 3 O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(g) → 2 CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(g) + 3 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O(l); (ΔH&lt;sub&gt;r&lt;/sub&gt; = −1409 kJ/mol&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Heats of Formation of Simple Organic Molecules|author=ഫ്രഡറിക് D. റോസിനി|journal=[[Ind. Eng. Chem.]]|year=1937|volume=29|issue=12|pages=1424–1430|doi=10.1021/ie50336a024}}&lt;/ref&gt;)
== നിർമ്മാണം ==
എഥിലീന്റെ ഹൈഡ്രേഷൻ വഴിയും യീസ്റ്റ് മുഖേന പഞ്ചസാര പുളിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും എഥനോൾ നിർമ്മിക്കാം&lt;ref name=&quot;Mills-Ecklund&quot;&gt;Mills, G.A.; Ecklund, E.E. &quot;[http://arjournals.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.eg.12.110187.000403?journalCode=energy Alcohols as Components of Transportation Fuels]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.&quot; ''Annual Review of Energy.'' November 1987. Vol. 12, 47–80. Retrieved on September 2, 2007.&lt;/ref&gt;.
=== എഥിലീൻ ഹൈഡ്രേഷൻ ===
:[[ethylene|C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;]]&lt;sub&gt;(g)&lt;/sub&gt; + [[water|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]]&lt;sub&gt;(g)&lt;/sub&gt; → CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH&lt;sub&gt;(l)&lt;/sub&gt;.
=== പുളിപ്പിക്കൽ ===
ആൽക്കഹോളിക് ബീവറേജുകളിൽ എഥനോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.യീസ്റ്റ് പഞ്ചസാരയെ മെറ്റബോളൈസ് ചെയ്ത് എഥനോളും കാർബൺ ഡൈയോക്സൈഡും ഉണ്ടാവുന്നു.
:[[ഗ്ലൂക്കോസ്|C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;]] → 2 CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH + 2 [[കാർബൺ ഡൈയോക്സൈഡ്|CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;]].
&lt;!--
==ഉപയോഗങ്ങൾ==
===ഇന്ധനമായി===
===എഥനോൾ ഫ്യുവൽ സെല്ലുകൾ===
--&gt;
== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
{{refbegin}}
* [[National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അബ്യൂസ് ആൻഡ് ആൾക്കഹോളിസം]] മദ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച ഒരു ഡേറ്റാബേസ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. [http://etoh.niaaa.nih.gov/Archive.htm ഇ.ടി.ഒ.എച്ച്. ആർക്കൈവൽ ഡേറ്റാബേസ് (1972–2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509125317/http://etoh.niaaa.nih.gov/Archive.htm |date=2008-05-09 }} ആൾക്കഹോൾ ആൻഡ് ആൾക്കഹോൾ പ്രോബ്ലംസ് സയൻസ് ഡേറ്റാബേസ്.
* ബോയ്സ്, ജോൺ എം., പിറ്റെട്ട് ഡിഡിയർ. (2003). [http://cdc.gov/handhygiene/ &quot;ഹാൻഡ് ഹൈജീൻ ഇൻ ഹെൽത്ത് കെയർ സെറ്റിംഗ്സ്&quot;]. [[Centers for Disease Control|സെന്റെർ ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ]], [[Atlanta, Georgia|അറ്റ്ലാന്റ]], [[Georgia (U.S. state)|ജോർജ്ജിയ]], അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ.
* [http://sci-toys.com/ingredients/alcohol.html Sci-toys വെബ്സൈറ്റ് എക്സ്പ്ലനേഷൻ ഓഫ് യു.എസ്. ഡീനേച്ചേഡ് ആൾക്കഹോൾ ഡെസിഗ്നേഷൻസ്]
* സ്മിത്ത്, എം.ജി., ആൻഡ് എം. സ്നൈഡർ. (2005). &quot;എഥനോൾ ഇൻഡ്യൂസ്ഡ് വിറുലൻസ് ഓഫ് ''ആക്റ്റിനോബാക്റ്റർ ബൗമാനി''&quot;. ''അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് മൈക്രോബയോളജി മീറ്റിംഗ്''. ''വോളിയം 1'' ജൂൺ 5 – ജൂൺ 9. അറ്റ്ലാന്റ.
{{refend}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons|Ethanol|എഥനോൾ}}
* [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0044.htm ഇന്റർനാഷണൽ ലേബർ ഓർഗനൈസേഷൻ] എഥനോൾ സേഫ്റ്റി ഇൻഫർമേഷൻ
* [http://www.npi.gov.au/substances/ethanol/index.html നാഷണൽ പൊല്യൂട്ടന്റ് ഇൻവെന്ററി – എഥനോൾ ഫാക്റ്റ് ഷീറ്റ്]
* [http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?Name=ethanol&amp;Units=SI നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്റ്റാൻഡേഡ്സ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216202610/http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?Name=ethanol&amp;Units=SI |date=2009-02-16 }} കെമിക്കൽ ഡേറ്റ ഓൺ എഥനോൾ
* [http://www.ebi.ac.uk/chebi/searchId.do?chebiId=CHEBI:16236 ChEBI – ബയോളജി റിലേറ്റഡ്]
* [http://cbot.com/ ഷിക്കാഗോ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രേഡ്] ന്യൂസ് ആൻഡ് മാർക്കറ്റ് ഡേറ്റ ഓൺ എഥനോൾ ഫ്യൂച്ചേഴ്സ്
* [http://ddbonline.ddbst.de/AntoineCalculation/AntoineCalculationCGI.exe?component=എഥനോൾ വേപർ പ്രഷൺ], [http://ddbonline.ddbst.de/DIPPR105DensityCalculation/DIPPR105CalculationCGI.exe?component=എഥനോൾ ലിക്വിഡ് ഡെൻസിറ്റി], [http://ddbonline.ddbst.de/VogelCalculation/VogelCalculationCGI.exe?component=എഥനോൾ ഡൈനാമിക് ലിക്വിഡ് വിസ്കോസിറ്റി], [http://ddbonline.ddbst.de/DIPPR106SFTCalculation/DIPPR106SFTCalculationCGI.exe?component=എഥനോൾ സർഫേസ് ടെൻഷൻ] എന്നിവ കണക്കാക്കുന്നത്
* [http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/dpdirect.jsp?name=എഥനോൾ യു.എസ്. നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് മെഡിസിൻ: ഡ്രഗ് ഇൻഫർമേഷൻ പോർട്ടൽ – എഥനോൾ]
* [http://www.ethanolhistory.com/ എഥനോൾ ഹിസ്റ്ററി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140915061825/http://www.ethanolhistory.com/ |date=2014-09-15 }} എ ലുക്ക് ഇൻ ടു ദി ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് എഥനോൾ
* [http://chemsub.online.fr/name/ethyl_alcohol.html ChemSub Online: Ethyl alcohol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130729233643/http://chemsub.online.fr/name/ethyl_alcohol.html |date=2013-07-29 }}


{{Chem-stub}}

[[വർഗ്ഗം:ആൽക്കഹോളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ധനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അണുനാശിനികൾ]]</text>
      <sha1>2bp5jxljizt8wdob2jc46seod58k5zn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലത്തീൻ ഭാഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60279</id>
    <redirect title="ലത്തീൻ" />
    <revision>
      <id>4612096</id>
      <parentid>596538</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>16706</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>യന്ത്രം: [[ലത്തീൻ]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ലത്തീൻ]]</text>
      <sha1>opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മാലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69781</id>
    <revision>
      <id>4612219</id>
      <parentid>4575794</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:25:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21158-03</username>
        <id>216157</id>
      </contributor>
      <comment>changed assembly</comment>
      <origin>4612219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3899" sha1="anqztjcmfdx35y9rxfhi97v1zc2lft3" xml:space="preserve">{{രക്ഷിക്കുക}}
{{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=മാലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
|അപരനാമം = 
|ചിത്രം =
|ചിത്രം വീതി =
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[കൂത്തുപറമ്പ് (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|കൂത്തുപറമ്പ്]]
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[കണ്ണൂർ (ലോകസഭാമണ്ഡലം)|കണ്ണൂർ]]
|അക്ഷാംശം = 11.896496
|രേഖാംശം = 75.5839527
|ജില്ല = കണ്ണൂർ
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = 
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പ്രസിഡന്റ്
|ഭരണനേതൃത്വം = കെ.പി. വിജയൻ 
|വിസ്തീർണ്ണം = 41.38 
|ജനസംഖ്യ = 19853
|ജനസാന്ദ്രത =  480
|Pincode/Zipcode =
|TelephoneCode = 
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =
|കുറിപ്പുകൾ=
}}

=== [[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ]] [[തലശ്ശേരി (താലൂക്ക്‌)|തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ]] പേരാവൂർ ബ്ലോക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് '''മാലൂർ  ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''&lt;ref name=&quot;inner&quot;&gt;[http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/detail.asp?ID=1175&amp;intId=5 കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയം ഭരണ വകുപ്പ് -മാലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]&lt;/ref&gt;.  ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്  [[Mattannur (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]], [[കണ്ണൂർ (ലോകസഭാമണ്ഡലം)|കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലത്തിലും]] ഉൾപ്പെടുന്നു&lt;ref name=&quot;inner&quot; /&gt;. ശിവപുരം, തോലമ്പ്ര എന്നീ വില്ലേജുകളാണ്‌ ഈ പഞ്ചായത്തിലുള്ളത്&lt;ref name=&quot;inner&quot; /&gt;. ===

== അതിരുകൾ ==
കിഴക്ക്: പേരാവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്

വടക്ക്: പുരളി മല

തെക്ക്: ഇടുംബ,കണ്ടേരിപ്പൊയിൽ, മാങ്ങാട്ടിടം പഞ്ചായത്തുകൾ

പടിഞ്ഞാറ്: മട്ടന്നൂർ മുൻസിപ്പാലിറ്റി
== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
*ശിവപുരം ശിവക്ഷേത്രം, 
* മാലൂർ പടി ക്ഷേത്രം
*മാലൂർ പനക്കുളംക്ഷേത്രം, 
*തേലാമ്പ്ര ശ്രീകൃഷ്‌ണക്ഷേത്രം, 
*ശിവപുരം ജുമാമസ്‌ജിദ്‌, 
*മാലൂർ ജുമാ മസ്‌ജിദ്‌, 
*കാഞ്ഞിലേരി ജുമാ മസ്‌ജിദ്‌

== ഇതും കാണുക ==
[[കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ പട്ടിക]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references/&gt;

{{കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വിഭാഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>anqztjcmfdx35y9rxfhi97v1zc2lft3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉദ്യാനവിജ്ഞാനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91001</id>
    <revision>
      <id>4612160</id>
      <parentid>4603454</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71430" sha1="qcpma7iqjua5ps51zl2trr3ni2n68wo" xml:space="preserve">{{prettyurl|Horticulture}}
[[File:Hydroponic g11.jpg|thumb|right|325px| ഹൈബ്രീഡ് ടൊമാറ്റോ.]]
[[പച്ചക്കറി|പച്ചക്കറികൾ]], [[ഫലം|ഫലവർഗ്ഗങ്ങൾ]], അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ എന്നിവ നട്ടുവളർത്തുന്നതിനെ സംബന്ധിച്ച വസ്തുതകൾ വിവരിക്കുന്ന കാർഷിക വിജ്ഞാന ശാഖ.  ''ഹോർത്തൂസ് (horthus = ഉദ്യാനം), കോളീർ (colere = കൃഷിചെയ്യുക)'' എന്നീ ലത്തീൻ പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിലെ  ഹോർട്ടികൾച്ചർ (horticulture) ഉത്ഭവിച്ചിട്ടുള്ളത്.  ഉദ്യാനം എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് പൂന്തോട്ടം എന്ന സാമാന്യാർഥം മാത്രമല്ല ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഒരു വളപ്പിനുള്ളിൽ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധയോടെ വളർത്തുന്ന ഫലവർഗങ്ങളും അതിലുൾപ്പെടും.  ഇന്ന് ഉദ്യാനവിജ്ഞാനം വളരെയധികം വികസിച്ചു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.  [[റബ്ബർ]], [[കാപ്പി]], [[തേയില]], [[കൊക്കോ]] തുടങ്ങിയ തോട്ടവിളകൾ; [[ഏലം]], [[ഇഞ്ചി]], [[കുരുമുളക്]] മുതലായ സുഗന്ധ മസാലവിളകൾ; ഔഷധച്ചെടികൾ; കീടനാശകച്ചെടികൾ; സുഗന്ധതൈലച്ചെടികൾ (oil yielding plats) എന്നിവയുടെ കൃഷിയും ആധുനികകാലത്ത് ഈ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിത്തീർന്നിട്ടുണ്ട്.  പ്രകൃതിസം‌‌വിധാനവും പ്രകൃതിശില്പവും (landscaping and landscape architecture); പാർക്കുകൾ, നഴ്സറികൾ, ഗ്ലാസ് ഹൗസ് മുതലായവയുടെ സം‌‌വിധാനവും ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തിൽ പെടുന്നവയാണ്.  ഉദ്യാന വിളകളുടെ സംസ്കരണ പ്രക്രിയാസങ്കേതം (processing technology) ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാനഘടകമാണ്.  വളരെ വേഗം വളർന്നു വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കൃഷിശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഘടകമായി ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തെ കണക്കാക്കാം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://archaeology.about.com/od/hterms/g/horticulture.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327144433/http://archaeology.about.com/od/hterms/g/horticulture.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
[[Image:Floriculture.jpg|thumb|left|ഫ്ലോറികൾച്ചറൽ പ്ലാന്റ്സ്.]]
ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തെ പൊതുവായി ഫലവർഗവിജ്ഞാനം (Pomology),&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ceeldorado.ucdavis.edu/Orchard_Crops/Agricultural_Publications.htm/ |title=Pomology/Horticulture/Specialty Crops |access-date=2009-12-21 |archive-date=2002-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021013152800/http://ceeldorado.ucdavis.edu/Orchard_Crops/Agricultural_Publications.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പച്ചക്കറിവിജ്ഞാനം (Olericulture)&lt;ref&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/olericulture/ Definition of Olericulture at Dictionary.com]&lt;/ref&gt; പുഷ്പോത്പാദനവും അലങ്കാരത്തോട്ടസം‌‌വിധാനവും (Floriculture and Landscape horticulture) എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കാം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.world-agriculture.com/floriculture/features-of-flower-garden.php/ |title=Deferent Features of Good Flower Gardens Floriculture |access-date=2009-12-21 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226175320/http://www.world-agriculture.com/floriculture/features-of-flower-garden.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.unitec.ac.nz/?9C4580B3-D572-4C64-8BF8-2C5894DFF28C&amp;gclid=CPnQ2vWA6J4CFUUwpAodUgKEIA/ Architecture and landscape architecture course] &lt;/ref&gt;  ഫലവർഗവിജ്ഞാനം, വിവിധ ഫലവർഗങ്ങളുടെയും അണ്ടിപരിപ്പുകളുടെയും കൃഷിരീതി, തോട്ടസം‌‌രക്ഷണം എന്നിവയെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ശാഖയാണ്.  രണ്ടാമത്തേത് വിവിധയിനം പച്ചക്കറികളുടെ കൃഷിരീതി, പച്ചക്കറിത്തോട്ടങ്ങളുടെ സം‌‌വിധാനവും സം‌‌രക്ഷണവും എന്നിവയെ പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രശാഖയാണ്.  പുഷ്പങ്ങളുടെയും അലങ്കാര ഇലച്ചെടികളുടെയും ഉത്പാദനത്തെ സംബന്ധിച്ച പഠനമാണ് പുഷ്പോത്പാദനത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നത്. വിവിധയിനം അലങ്കാരത്തോട്ടങ്ങളും പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളും സം‌‌വിധാനം ചെയ്ത് സം‌‌രക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്ത്വങ്ങളാണ് അലങ്കാരത്തോട്ട സം‌‌വിധാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.  

ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തെ [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രീയം]], [[കൃഷി|കാർഷികം]], [[കല|കലാപരം]] എന്നിങ്ങനെയും വർഗീകരിക്കാവുന്നതാണ്.  ഉദ്യാന വിളകളുടെ പ്രജനനം ഉത്പാദനം, പാകപ്പെടുത്തൽ, സംഭരണം വിപണനം എന്നിവയെല്ലാം ഈ വിജ്ഞാനശാഖയുടെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവയാണ്.  ഇപ്രകാരം ഉദ്യാനവിജ്ഞാനം ഒരു കലയും ശാസ്ത്രവും വ്യവസായവുമാണെന്നു പറയാം.

==വിവിധയിനം വിളകൾ==

ശീതോഷ്ണാവസ്ഥയുടെ വ്യതിയാനങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള ഉദ്യാനവിളകളിലും വ്യത്യാസം കാണാം. വിവിധ ഭൂവിഭാഗങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഉദ്യാനവിളകളെ താഴെ പറയും‌‌വിധം തരംതിരിച്ചു വരുന്നു.

===മിതോഷ്ണമേഖലയിലെ വിളകൾ (Temperate crops)===

ഫലവൃക്ഷങ്ങളും അണ്ടിപ്പരിപ്പുകളും -- ആൽമണ്ട്, [[ആപ്പിൾ]], ആപ്രിക്കോട്ട്, [[ചെറി]]. ചെസ്റ്റ്നട്ട് തുടങ്ങിയവ; അപ്രധാന ഫല സസ്യങ്ങൾ - [[ബ്ലാക്ക്ബെറി]], റാപ്സ്ബെറി, സ്ട്രാബെറി തുടങ്ങിയവ;  - ലെറ്റ്യൂസ്, ബ്രാസിക്കാകൾ, റാഡിഷുകൾ [[കാരറ്റ്]], ലീക്ക്, പീസ്, ആർട്ടിചോക്ക് മുതലായവ; അലങ്കാരച്ചെടികൾ - മിതശീതോഷ്ണ പ്രദേശങ്ങളിൽ വളരുന്ന പുഷ്പസസ്യങ്ങൾ, ജലസസ്യങ്ങൾ ഇലച്ചെടികൾ തുടങ്ങിയവ.&lt;ref&gt;[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1999/v4-324.html#hybrid/ Temperate Berry Crops]&lt;/ref&gt;

===ഉപോഷ്ണ മേഖലയിലെ വിളകൾ (Sub-tropical crops)===

ഫലവർഗങ്ങൾ - [[അവ്കാഡൊ|അവൊക്കാഡോ]], [[നാരകം]], [[ഈന്തപ്പന]], [[ലിച്ചി]], [[ഒലിവ്|ഒലീവ്]], [[പാഷൻ ഫ്രൂട്ട്]], പേഴ്സിമൺ തുടങ്ങിയവ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://groups.ucanr.org/farmgt/Sub-Tropical_Crops/ |title=Farm Management - Sub-tropical crops |access-date=2009-12-22 |archive-date=2008-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081006150415/http://groups.ucanr.org/farmgt/Sub-Tropical_Crops/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ഉഷ്ണമേഖലയിലെ വിളകൾ (Tropical crops)===

ഫലവർഗങ്ങൾ -- [[വാഴ]], [[മാവ്]], [[പപ്പായ]], [[കൈതച്ചക്ക]], [[സപ്പോട്ട]], [[ശീമപ്ലാവ്]], [[പ്ലാവ്]], ആത്ത, [[കശുമാവ്]] തുടങ്ങിയവ; തോട്ടവിളകൾ -- [[കുരുമുളക്]], [[കൊക്കോ]], [[തെങ്ങ്]], [[കാപ്പി]], [[തേയില]], [[എണ്ണപ്പന]], [[റബ്ബർ]] മുതലായവ; വ്യാവസായിക പ്രാധാന്യമുള്ള വിളകൾ -- സുഗന്ധമസാല വിളകൾ, വർണകസസ്യങ്ങൾ, സുഗന്ധതൈലച്ചെടികൾ, നാരുവിളകൾ, കീടനാശകച്ചെടികൾ തുടങ്ങിയവ; പച്ചക്കറികൾ -- വെണ്ട, [[വഴുതിന]], [[തക്കാളി]], [[പയർ|പയറുവഗങ്ങൾ]], വെള്ളരിവർഗങ്ങൾ, കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ (ചേന‍, [[ചേമ്പ്]], [[കാച്ചിൽ]] തുടങ്ങിയവ); അലങ്കാരച്ചെടികൾ -- ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിൽ വളരുന്ന പുഷ്പസസ്യങ്ങൾ, പുൽത്തകിടിയിലെ ചെടികൾ, ജലസസ്യങ്ങൾ, ഇലച്ചെടികൾ തുടങ്ങിയവ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://prp.contentdirections.com/mr/cupress.jsp/doi=10.2277/0521422647/ |title=The Ecology of Tropical Food Crops |access-date=2009-12-23 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305110856/http://prp.contentdirections.com/mr/cupress.jsp/doi=10.2277/0521422647/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] പല പ്രദേശങ്ങളിലായി മേല്പറഞ്ഞ് മിക്കവാറും എല്ലാ ഉദ്യാനവിളകളും കൃഷിചെയ്യപ്പെടുന്നു.  ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക ഭൂപ്രകൃതിയും കാലാവസ്ഥയും ഇതിന് അനുയോജ്യമായിരിക്കുന്നു.

==ഉദ്യാനവിളകളിലെ പ്രവർദ്ധനരീതികൾ (Propagation of horticultural plants)==

സസ്യങ്ങളുടെ പ്രവർദ്ധനം ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തിലെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ തത്ത്വമാണ്.  കൂടുതൽ സസ്യങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുക, സസ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവഗുണം നിലനിറുത്തുക എന്നിവയാണ് പ്രവർദ്ധനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. വിത്ത് (ലൈംഗികരീതി), കായികഭാഗങ്ങൾ (അലൈംഗികരീതി) എന്നിവ വഴിയാണ് ഉദ്യാനസസ്യങ്ങളിൽ വംശവർദ്ധനവ് നടത്തുന്നത്.  ഈ രണ്ടു മാർഗങ്ങളും അവയുടേതായ ഗുണങ്ങളും ദോഷങ്ങളുമുണ്ടെങ്കിലും പൊതുവിൽ  ഫലവർഗങ്ങളുടെ നൈസർഗികസ്വഭാവം നിലനിറുത്തുന്നതിന് കായികപ്രവർദ്ധനമാർഗ്ഗമാണ് ഏറ്റവും യോജിച്ചത്.  കാരണം ഫലവർഗച്ചെടികളിൽ മിക്കവയിലും പരപരാഗണം മൂലമാണ് പ്രവർദ്ധനം നടക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://library.plymouth.edu/read/50988/ Propagation of horticultural plants]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===വിത്തുമൂലമുള്ള പ്രവർദ്ധനം===
[[Image:European honey bee extracts nectar.jpg|thumb|right|250px|തേൻ ശേഖരിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം അറിയാതെ പരാഗരേണൂവാഹകരാകുന്ന തേനീച്ച.]]
സാധാരണയായി സ്വപരാഗണം (self pollination) നടക്കുന്ന സസ്യങ്ങളിലെ വംശവർദ്ധനവ് വിത്തുകളിലൂടെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.  പരപരാഗണം നടക്കുന്ന ചെടികളിലും വിത്തുകൾ മൂലം വംശവർദ്ധനവ് നടക്കുന്നുണ്ട്.  ഈ രീതിക്കു പല മേന്മകളുമുണ്ട്.  വിളവെടുപ്പു കഴിഞ്ഞ് അടുത്ത കൃഷിക്ക് സമയമാകുന്നതുവരെ വിത്തുകൾ കേടുകൂടാതെയിരിക്കും.  ചിലവിത്തുകൾക്ക് അനുകൂല കാലാവസ്ഥകളിൽ വർഷങ്ങളോളം കേടുകൂടാതെയിരിക്കാൻ കഴിവുണ്ട്.  മാത്രമല്ല വിത്തുതൈകളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന സസ്യങ്ങൾക്ക് നല്ല ആരോഗ്യവും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുവാനുള്ള കഴിവുമുണ്ടായിരിക്കും.  കായിക പ്രവർദ്ധനത്തിലൂടെയുള്ള വംശവർദ്ധനവ് ചില ചെടികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അസാധ്യമാണ്.  മറ്റു ചിലവയിൽ ഈ മാർഗ്ഗം വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാക്കും.  ഇങ്ങനെയുള്ള ചെടികളിൽ വിത്തുപയോഗിച്ച് മാത്രമേ വംശവർദ്ധന സാധിക്കൂ.  രോഗബാധയിൽനിന്നു സസ്യങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനും വിത്തുമൂലമുള്ള വംശവർദ്ധനവ് ഉപകരിക്കുന്നു.  എന്നാൽ ഈ രീതിക്ക് ചില ദോഷവശങ്ങളും ഇല്ലാതില്ല.  വിത്തുതൈകളിൽ നിന്നുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും മാതൃവൃക്ഷത്തിന്റെ സ്വഭാവമേന്മകൾ പ്രകടിപ്പിക്കണമെന്നില്ല.  കൂടതെ വിത്തുതൈകളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ചെടികൾ പുഷ്പിച്ച് ഫലമണിയാൻ ദീർഘകാലം വേണ്ടിവരും.&lt;ref&gt;[http://library.plymouth.edu/read/2401/ The Nursery-book : A Complete Guide To The Multiplication And Pollination Of Plants]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

അടുത്ത വിളയ്ക്കുവേണ്ടി വിത്തുകളുടെ ഉത്പാദനം, വിളവെടുപ്പ്, ശേഖരണം എന്നിവ ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക ശാഖ (Seed technology) ആയിത്തീർന്നിട്ടുണ്ട്.  അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ളതും, രോഗവിമുക്തവും, മേന്മയേറിയ പാരമ്പര്യ ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയതുമായ മേൽത്തരം വിത്തുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.  ഇതിനായി വിത്തുത്പാദനത്തിലും വിളവെടുപ്പിലും പാകപ്പെടുത്തുന്നതിലും, വിതരണത്തിലും പ്രത്യേക രീതികൾ അനുവർത്തിച്ചു പോരുന്നു.  പാരമ്പര്യമേന്മയുള്ള വിത്തുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി വിത്ത് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ സസ്യപ്രജനനമാർഗങ്ങൾ അവലംബിക്കുന്നു.  വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിത്തുത്പാദിപ്പിക്കുമ്പോൾ ''സർട്ടിഫൈ'' ചെയ്ത വിത്തുകളാണ് വിതരണത്തിനായി തയ്യാറാക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://library.plymouth.edu/read/92608/ The Nature-study Idea; Being An Interpretation Of The New School-movement To Put The Child In Sympathy With Nature,]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===കായിക പ്രവർദ്ധനം===

സസ്യങ്ങളുടെ വേര്, ഇല, തണ്ട്, മുകുളങ്ങൾ എന്നീ കായികഭാഗങ്ങൾ വഴിയായുള്ള വംശവർദ്ധനവാണിത്.  ഇപ്രകാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന തൈകൾ മാതൃവൃക്ഷത്തിന്റെ എല്ലാ സ്വഭാവഗുണങ്ങളും പ്രകടമാക്കുന്നു.

===കാലാവസ്ഥാനിയന്ത്രണം.===
[[Image:Botanischer Garten BS.Seerosen.jpg|right|250px|thumb|''[[Victoria amazonica]]'' (giant Amazon water lily)&lt;ref&gt;[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=VIAM9 Plants Profile for Victoria amazonica, USDA Plants Database]&lt;/ref&gt; at the botanical Garden in [[Braunschweig]], [[Germany]]]]
വിപുലമായ തോതിൽ ഉദ്യാനവിളകൾ കൃഷിചെയ്യുമ്പോൾ മികച്ച ആദായം ലഭിക്കുന്നതിന് സസ്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ കാലാവസ്ഥ ലഭ്യമാക്കണം.  വിളകളുടെ ആദായകരമായ നിലനില്പിന് അനുയോജ്യമായ അന്തരീക്ഷ ഊഷ്മാവ്, [[സൂര്യൻ|സൂര്യപ്രകാശം]], [[വർഷം|വർഷപാതം]] മുതലായ ഘടകങ്ങൾ അനുപേക്ഷണീയമാണ്

ചെടികളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ഊഷ്മാവ് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് പല സം‌‌വിധാനങ്ങളുമുണ്ട്.  കോൾഡ്ഫ്രെയിം (cold frame) മുതലായ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി ചെടികളെ അവയുടെ സാധാരണ വളർച്ചാകാലത്തിനുമുമ്പ് വളരാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു കണ്ണാടികൊണ്ട് നിർമിതമായ ഇവയ്ക്കുള്ളിൽ പകൽസമയം പ്രവേശിക്കുന്ന ചൂട് രാത്രികാലങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുകയും ചെടികൾക്ക് ലഭ്യമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.  [[വൈദ്യുതി|വൈദ്യുതകേബിളുകൾ]], [[നീരാവി]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ ചൂട് നൽകുകയാണെങ്കിൽ ഈ സം‌‌വിധാനം ഒരു ഹോട്ട് ബെഡ് (hot bed) ആയിത്തീരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.littlegreenhouse.com/accessory/heaters3.shtml/ |title=Electric Greenhouse Heaters, Mats, &amp; Cables |access-date=2009-12-24 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103222530/http://littlegreenhouse.com/accessory/heaters3.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.growerssupply.com/farm/supplies/cat1a;gs1_greenhouse_heaters.html/ Greenhouse Heaters]&lt;/ref&gt;  ഗ്രീൻ ഹൗസുകൾ ഇപ്രകാരമുള്ള വലിയ ഹോട്ട്ബെഡുകളാണ്.  ഗ്ലാസ് കൊണ്ടു നിർമിതമായിട്ടുള്ള ഇവയ്ക്കുള്ളിൽ നീരാവി ഉപയോഗിച്ചാണ് താപം നിലനിറുത്തുന്നത്.  ആധുനിക ഗ്രീൻഹൗസുകളിൽ ഊഷ്മാവു സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ക്രമീകരണങ്ങളുണ്ട്.  വളരെ കൃത്യമായ കാലാവസ്ഥാനിയന്ത്രണങ്ങളോടു കൂടിയ ഗ്രീൻ‌‌ഹൗസുകളാണ് ഫൈറ്റോട്രോണുകൾ.

===പ്രകാശനിയന്ത്രണം===

പ്രകാശത്തിന് സസ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയുമായി വളരെയധികം ബന്ധമുണ്ട്.  കൃത്രിമമായി പകൽ ദൈർഘ്യത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി ചെടികളെ അവയുടെ പൂക്കാലത്തിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായ സമയങ്ങളിൽ പുഷ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.  ഇപ്രകാരം ഒരു പ്രത്യേക [[ഋതു|ഋതുവിൽ]] മാത്രം [[പുഷ്പം|പുഷ്പിക്കുന്ന]] സസ്യത്തിൽനിന്നു വർഷത്തിലുടനീളം [[പൂവ്|പൂക്കൾ]] ലഭ്യമാക്കാം.&lt;ref&gt;[http://www.made-in-china.com/products-search/hot-china-products/Light_Controller.html/ Light Controller Manufactures, China Light Controller Suppliers]&lt;/ref&gt;

===മണ്ണുസം‌‌രക്ഷണം===

മണ്ണിന്റെ ഫലപുഷ്ടി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും നിലനിറുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഉദ്യാനവിളകളുടെ സമൃദ്ധമായ വളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമാണ്.  ഇടയിളക്കലും വളം ചേർക്കലും കളനശീകരണവും മണ്ണിന്റെ ഫലപുഷ്ടി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.  സസ്യവളർച്ചയ്ക്ക് ഏകദേശം 16 [[മൂലകങ്ങൾ]] ആവശ്യമാണ്.  ഖരരൂപത്തിലോ ദ്രാവകരൂപത്തിലോ മണ്ണിൽ ചേർക്കുന്ന വളങ്ങളിൽനിന്നു സസ്യത്തിനാവശ്യമായ മൂലകങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.  കമ്പോസിറ്റ്, കാലിവളം, പച്ചിലവളം എന്നീ ജൈവവളങ്ങൾക്കു പുറമേ രാസവളങ്ങളും വിളകൾക്ക് ആവശ്യമാണ്.  ജലസേചനവും പ്രധാനമായ ഒരു ഘടകമാണ്.  കൃഷിചെയ്യപ്പെടുന്ന വിളയേയും മണ്ണിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും ആശ്രയിച്ച് ജലസേചനാവശ്യം ഏറിയോ കുറഞ്ഞോ ഇരിക്കും.&lt;ref&gt;[http://wiki.answers.com/Q/What_is_soil_preservation/ What is soil preservation?]&lt;/ref&gt;

ഉദ്യാനവിളകൾ നിരവധി [[രോഗം|രോഗങ്ങളുടെയും]] കീടങ്ങളുടെയും ആക്രമണത്തിനു വിധേയമാകാറുണ്ട് അവയ്ക്കെതിരേ മുൻ‌‌കരുതലുകൾ സ്വീകരിക്കുക എന്നതാണ് ഇവയെ നേരിടാനുള്ള ഏറ്റവും എളുപ്പമാർഗം.  [[കൃഷി|കൃഷിത്തോട്ടങ്ങൾ]] ശുചിയായി സൂക്ഷിക്കുകയും കീടങ്ങൾക്കും രോഗങ്ങൾക്കുമെതിരെ പ്രതിരോധനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും വേണം.  കീടനാശിനികൾ ഉപയോഗിക്കുകയും [[രോഗം|രോഗപ്രതിരോധ]] ശക്തിയുള്ള ഇനങ്ങൾ കൃഷിചെയ്യുകയുമാണ് നിയന്ത്രണമാർഗങ്ങ.&lt;ref&gt;[http://www.pestproducts.com/ Professional Pest Control Products is your On-Line Pest Control Store.]&lt;/ref&gt;

==ഫലവർഗവിജ്ഞാനം==

ഫലവർഗങ്ങളുടെ കൃഷി [[ആഹാരം|ആഹാര]] സമ്പാദനത്തിനും മനുഷ്യ മനസ്സിന്റെ ആനന്ദത്തിനും  ഒരുപോലെ ഉപകരിക്കുന്നു.  അന്നജപ്രധാനങ്ങളായ അരിയും കിഴങ്ങുവർഗങ്ങളുമാണ് [[കേരളം|കേരളീയർ]] മുഖ്യാഹാരമായി സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്.  നമ്മുടെ ആഹാരത്തെ സമീകൃതമാക്കുന്നതിന് പഴവർഗങ്ങൾക്ക് സുപ്രധാനമായ പങ്കുണ്ട്.  ഒരാൾക്ക് ദിനം‌‌പ്രതി രണ്ടൗൺസ് ഫലവർഗങ്ങളെങ്കിലും ആവശ്യമാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഫലവർഗ വിജ്ഞാനത്തിൽ ഫലവർഗങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദനം, വിപണനം, ശാസ്ത്രീയ രീതികൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സംസ്കരണം എന്നിവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു.  [[ഫംഗസ്|ഫംഗസ്സുകൾ]]‍, സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ, [[എൻസൈം|എൻസൈമുകൾ]] എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനഫലമായി പഴങ്ങൾക്ക് കേടുസംഭവിക്കാതിരിക്കാനാണ് അവ പരിരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് (preservation).  ഉണക്കിയും  ശീതസംഭരണികളിൽ വച്ചും ഫലവർഗങ്ങൾ സം‌‌രക്ഷിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.fao.org/docrep/V5030E/V5030E0i.htm/ |title=Chapter 8 Fruit specific preservation technologies |access-date=2009-12-26 |archive-date=2009-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090922215017/http://www.fao.org/docrep/v5030e/V5030E0i.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ചില പ്രധാന ഫലവർഗങ്ങൾ===

====വാഴ (Musa paradisiaca)====
[[പ്രമാണം:നിരനിരയായി നിൽക്കുന്ന വാഴകൾ.jpg|thumb|150px|left|ഒരു വാഴത്തോട്ടം.]]
തെക്കേഇന്ത്യയിൽ പ്രത്യേകിച്ചു [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] അതിപ്രാചീന കാലം മുതൽ കൃഷിചെയ്തു പോരുന്ന ഒരു പ്രധാന പഴവർഗച്ചെടിയാണ് [[വാഴ]].  വാഴപ്പഴം കേരളീയരുടെ ദൈനംദിനാഹാരത്തിലെ ഒരു ഘടകമാണ്.  സാധാരണ പഴങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭ്യമാകുന്ന പോഷക മൂല്യങ്ങൾക്ക് പുറമേ വാഴപ്പഴത്തിന് കൂടുതൽ ഊർജമൂല്യവും (calorific value) ഉണ്ട്.  അടുത്തകാലത്തായി വാഴപ്പഴത്തിന് ലോകക്മ്പോളത്തിൽ വമ്പിച്ച വിപണന സാദ്ധ്യത ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.  ഈ രംഗത്ത് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുന്നതായാൽ [[ജപ്പാൻ]], പശ്ചിമേഷ്യ തുടങ്ങിയ വിദേശരാജ്യങ്ങളിലേക്ക് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽനിന്ന്]] വാഴപ്പഴം കയറ്റി അയക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടാകും.  നേന്ത്രൻ, പൂവൻ, പാളയങ്കോടൻ, [[കദളി]], ഗ്രോമിഷൻ, ചിങ്ങൻ, മൊറീഷ്യസ്, പടറ്റി എന്നിവയാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിൽ കൃഷിചെയ്തുവരുന്ന പ്രമുഖ വാഴയിനങ്ങൾ.&lt;ref&gt;[http://www.maltawildplants.com/MUSA/Musa_paradisiaca.php]/ Wild Plants of Malta &amp; Gozo - Plant: Musa paradisiaca (Banana)&lt;/ref&gt;

====മാവ് (Mangifera indica)====
[[Image:Mango blossoms.jpg|thumb|150px|right| മാവ്.]]
ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കൃഷിവിസ്തൃതിയുള്ള ഫലവൃക്ഷമാണ് മാവ്.  വടക്കേഇന്ത്യയിൽ [[ഉത്തർപ്രദേശ്]], [[ബീഹാർ]] മുതലായ [[സംസ്ഥാനം|സംസ്ഥാനങ്ങളിലും]] തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ആന്ധ്രാ, [[തമിഴ് നാട്]] സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമാണ് വ്യാവസായികമായി മാവ് കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.  [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏതാണ്ട് തുല്യ വിസ്തൃതിയിൽ വാഴയും മാവും കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും സംഘടിതാടിസ്ഥാനത്തിലല്ല മാവു നട്ടു പിടിപ്പിക്കുന്നത്.  കൂടാതെ മാവിനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും രുചിപ്രദമായവയ്ക്കു യോചിച്ചതല്ല ഇവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥ.  രുചിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേരളത്തിനു ചേർന്ന ഇനങ്ങൾ, സങ്കരയിനം 45, 56, 87, 151 എന്നിവയാണ്.  ഇവ അടുത്തകാലത്ത് തളിപ്പറമ്പിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.  ഇവ വിജയകരമായി കൃഷിചെയ്താൽ മെച്ചപ്പെട്ട ഇനങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ കേരളത്തിന് ഇന്നത്തേതിനെക്കാൾ അഭികാമ്യമായ ഒരു ഭാവി നിലവിൽ വരുന്നതാണ്.  കേരളത്തിലെ മാവിനങ്ങൾ പൊതുവേ വിത്ത്തൈകളിൽ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതും കൂടുതൽ പുളിരസത്തോടു കൂടിയവയുമാണ്.  മുൻ കാലങ്ങളിൽ പുളിരസം കൂടുതലുള്ള മാങ്ങയിനങ്ങൾക്ക് മധുരക്കൂടുതലുള്ള ഇനങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് പ്രിയം കുറവായിരുന്നു.  അടുത്തകാലത്ത് ഈ നിലയ്ക്ക് മാറ്റം വന്നിട്ടുണ്ട്.  അച്ചാറുകൾക്കും മറ്റും പുളികൂടുതലുള്ള ഇനങ്ങളാണ് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്.  അവയ്ക്ക് വിദേശരാജ്യങ്ങളിലും കമ്പോളം നേടാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://www.hear.org/starr/plants/images/species/?q=mangifera+indica/] Mangifera indica - Mango, manako meneke (Anacardiaceae) - Plants of Hawaii - Images by Forest &amp; Kim Starr&lt;/ref&gt;

====പ്ലാവ് (Artocarpus integrifolia)====
&lt;!-- [[ചിത്രം:Jackfruit1.jpg|left|thumb|പ്ലാവും ചക്കയും]] --&gt;
ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശത്തെ ഒരു ഫലവർഗമായ [[പ്ലാവ്]] മറ്റേതു ഫലവൃക്ഷത്തെക്കാളും കൂടുതൽ വിളവു നൽകുന്നു. അടുത്തകാലം വരെ ആസ്വാദ്യമായ നല്ല വരിക്കപ്ലാവിനങ്ങൾ പ്രത്യുത്പാദിക്കുവാനും നിലനിറുത്തുവാനും സൗകര്യമില്ലായിരുന്നു.  കേരള കർഷികസർ‌‌വകലാശാലയുടെ [[വെള്ളായണി]] കാമ്പസിൽ സുഗമമായ ഒരു ഒട്ടുവയ്ക്കൽ മാർഗ്ഗം കണ്ടുപിടിച്ചതോടുകൂടി മേല്പറഞ്ഞ കുറവും പരിഹരിക്കപ്പെടുവാനുള്ള സാധ്യതകൾ തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.bio-world.com/productinfo/2_18_156/4256/Artocarpus-integrifolia-Separopore.html]/ Artocarpus integrifolia Separopore&lt;/ref&gt;

====കൈതച്ചക്ക (Ananas comosus)====
[[ചിത്രം:കൈതച്ചക്ക.jpg|right|thumb|പഴുക്കാത്ത കൈതച്ചക്ക]]
മുൻപറഞ്ഞ ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ പരിണാമപരമായി ഇന്ത്യയിലോ, സമാനഭൂപ്രകൃതിയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലോ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നവയാണ്.  എന്നാൽ [[കൈതച്ചക്ക|കൈതച്ചക്കയുടെ]] ജന്മദേശം തെക്കേഅമേരിക്കയാണ്.  എങ്കിലും കൈതച്ചക്ക തെക്കേഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥയ്ക്കു യോജിച്ചതുതന്നെ.  ഒരു തനിപ്പഴമെന്ന രീതിയിലായാലും സംസ്കരിച്ച രീതിയിലായാലും കൈതച്ചക്ക സ്വാദുറ്റതാണ്.  കേരളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പശ്ചിമതീരവും [[ആസാം]] മുതലായ ഉത്തരപൂർ‌‌വ ഗിരിപ്രദേശങ്ങളും മാത്രമാണ് കൈതച്ചക്കയുടെ കൃഷിക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.  കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയാണ് ഇവയിലെല്ലാംതന്നെ കൈതച്ചക്കകൃഷിക്ക് കൂടുതൽ സ്വീകാര്യമായുള്ളത്.  ക്യൂ, ക്യൂൻ, മൊറീഷ്യസ് എന്നീ മേൽത്തരം കൈതച്ചക്കയിനങ്ങൾ നമ്മുടെ നാട്ടിൽ കൃഷിചെയ്തു വരുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/pineapple.html#Origin%20and%20Distribution] Ananas comosus - Pinapple&lt;/ref&gt;

====പപ്പായ (Carica papaya)====
[[Image:Carica papaya - papaya - var-tropical dwarf papaya - desc-fruit.jpg|right|thumb|പപ്പായ]]
എല്ലാക്കാലത്തും തുടച്ചയായി വിളവെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ ലോകത്തെവിടെയായാലും ചുരുക്കമാണ്.  അത്തരത്തിൽ നിത്യ ഫലപൂർണമെന്ന് അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഫലവൃക്ഷമാണ് പപ്പായ.  അത്യുത്പാദന ശേഷിയും പോഷകപ്രധാനമായ ഘടകങ്ങളുടെയും അപൂർ‌‌വമായ സമ്മേളനവും പപ്പായയുടെ എടുത്തുപറയേണ്ട ഗുണങ്ങളാണ്.  പറമ്പുകളോടുകൂടിയ വീടുകൾക്കു ചുറ്റും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് വിജയകരമായി കൃഷിചെയ്യാവുന്ന ഒരു വിവിധോദ്ദേശ്യ ഫലവൃക്ഷമെന്നുള്ള നിലയിൽ [[പപ്പായ|പപ്പായയ്ക്ക്]] ഇന്നത്തേതിനെക്കാൾ വളരെയേറെ ശ്രദ്ധയും പ്രോത്സാഹനവും നൽകേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.floridata.com/ref/C/cari_pap.cfm/ Floridata: Carica papaya]&lt;/ref&gt;

====നാരകം (Citrus spp)====
[[File:Ripekeylime.jpg|left|thumb|ചെറുനാരങ്ങ]]
[[നാരകം|നാരകങ്ങൾ]] പലവർഗത്തിലുണ്ട്.  കറിവൈക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചെറുനാരകം മുതലായവ തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ സുലഭമായി ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.  എന്നാൽ സാത്തുക്കുടി ഇനങ്ങളും [[ഓറഞ്ച്]] ഇനങ്ങളും ഇവിടെ അത്രത്തോളം പഴക്കമുള്ളവയല്ല.  അവയും അടുത്തകാലത്തായി വളരെവേഗം ജനപ്രിയം നേടികഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.   എല്ലാവിധ നാരകങ്ങളിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ജീവകം സി. മനുഷ്യാഹാരത്തിൽ നിത്യേന ഉൾക്കൊള്ളിക്കേണ്ട ഒരു അവശ്യഘടകമാണ്.  ഇക്കാരണത്താൽ നാരകങ്ങളുടെ ആരോഗ്യദായകത്വം അനിതരസാധാരണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  നമ്മുടെ ജനസംഖ്യ കണക്കിലെടുത്താൽ ഇന്നത്തേതിനെക്കാൾ വളരെയേറെ അളവിൽ എല്ലാ ഇനങ്ങളിലും നാരകങ്ങൾ കൃഷിചെയ്യുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sms.si.edu/irlspec/Citrus_spp.htm/ |title=Citrus spp. |access-date=2010-01-03 |archive-date=2010-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100610170536/http://www.sms.si.edu/IRLSpec/Citrus_spp.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

====പേര (Psidium guajava)====

[[പേര]] ഇവിടെ വളരെക്കാലമായി കൃഷിചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇന്നും ഇതൊരു അപ്രധാന വിളയായി അവശേഷിക്കുന്നു.  [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിൽ]] വളരെ ആദായകരമായി പേര കൃഷിചെയ്യപ്പെടുന്നു.  എത്ര കടുത്ത വരൾച്ചയെയും ഉണക്കിനെയും ചെറുത്തുനിൽക്കുവാൻ പേരയ്ക്കു കഴിവുണ്ട്.  വിട്ടുവളപ്പിൽ ഇത് അനായാസമായി നട്ടുവളർത്താവുന്നതാണ്.  പോഷകപരമായും ദഹന സംബന്ധമായും വളരെയേറെ ഗുണങ്ങൾ ഇതിനുണ്ട്.

====സപ്പോട്ട (Achras sapota)====

പപ്പായയേയും പേരയേയും അപേക്ഷിച്ച് കുറച്ചുകൂടി വലിപ്പമുള്ള മരമാണ് [[സപ്പോട്ട]].  ഇതിന്റെ പഴത്തിന് നല്ലമാധുര്യം ഉണ്ട്.  ഈ മരത്തിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന കറ ച്യൂയിങ്ഗം ഉത്പാദനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.stuartxchange.org/Chico.html] Achras sapota&lt;/ref&gt;

====ശീമപ്ലാവ് (Artocarpus incisa)====
&lt;!-- [[പ്രമാണം:ശീമച്ചക്ക.jpg|right|thumb|ശീമച്ചക്ക]] --&gt;
കൂടുതൽ പടർന്നു പന്തലിക്കുന്ന ഒരു വന്മര ആണ് [[ശീമപ്ലാവ്]].  ഇതിൽ നിന്നുള്ള ഉത്പാദനവും ഈ അളവിൽതന്നെ വമ്പിച്ചതായിരിക്കുന്നു.  [[ശീമച്ചക്ക]] ഒരു പച്ചക്കറി എന്നനിലയിൽ ആണ് ഈ നാട്ടിൽ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത് അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ളതും വേഗം വളരുന്നവയുമായ പുതിയ ഇനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി എടുക്കുവാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://www.stuartxchange.com/Antipolo.html Artocarpus incisa]&lt;/ref&gt;

====ആത്തപ്പഴം (Annona spp)====

[[ആത്തപ്പഴം|ആത്തപ്പഴത്തിൽ]] പെട്ട പ്രധാന മൂന്ന് സ്പീഷീസുകൾ മലമുന്തിരി (bullock heart, Annona reticulata),&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://florawww.eeb.uconn.edu/200300319.html |title=Annona reticulata L. |access-date=2010-01-05 |archive-date=2009-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923155733/http://florawww.eeb.uconn.edu/200300319.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; മുന്തിരി ആത്ത (custard apple, Annona squamosa), &lt;ref&gt;[http://en.wikipedia.org/wiki/Annona_squamosa Annona squamosa]&lt;/ref&gt;മുള്ളനാത്ത (rampbal, Annona moschata) എന്നിവയാണ്.&lt;ref&gt;http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ANNON {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602145027/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ANNON |date=2013-06-02 }} PLANTS ANNONA]&lt;/ref&gt;

====കശുമാവ് (Anacardium occidentale)====
[[Image:പറങ്കിപ്പഴം.JPG|left|thumb|പഴുത്തു പാകമായ കശുമാങ്ങ]]
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ മണ്ണൊലിപ്പു നിവാരണത്തിനു മാത്രം ഉപകരിക്കുന്ന ഒരു പാഴ്മരമായി [[കശുമാവ്]] കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു.  കശുവണ്ടിയുടെ സംസ്കരണവും വിപണനവും ആരംഭിച്ചിട്ടുതന്നെ അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെ ആയിട്ടില്ല.  എന്നാൽ ലോകത്തിലെ എല്ലാ അണ്ടിവിളകളെയുംകാൾ കൂടുതൽ പ്രചാരം ചുരുങ്ങിയ കാലത്തിനിടയിൽ കശുവണ്ടിപ്പരിപ്പിന് നേടാൻ കഴിഞ്ഞു.  [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] തന്നെ 200--ലേറെ [[കശുവണ്ടി]] ഫാക്ടറികളും ഒന്നരലക്ഷത്തോളം തൊഴിലാളികളും ഇതിന്റെ സംസ്കരണത്തിൽ ഇന്ന് ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.  പരിപ്പിന്റെയും തോട്ടെണ്ണയുടെയും കയറ്റുമതിയിൽനിന്ന് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയ്ക്കു]] ലഭിക്കുന്ന വിദേശനാണയം 120 കോടിയിൽ കുറയാതെ വരും.  ഇത് വർഷംതോറും കൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഈ നേട്ടം നമുക്ക് നിലനിർത്തുവാനും അഭിവൃത്തിപ്പെടുത്തുവനും കഴിയണമെങ്കിൽ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] നിന്നുള്ള തോട്ടണ്ടിയുടെ ഇറക്കുമതി കുറയ്ക്കുകയും കശുമാവു കൃഷി ഇവിടെത്തന്നെ വിപുലീകരിക്കുകയും ചെയ്യാതെ തരമില്ല.  ലോകബാങ്കിന്റെ സഹായത്തോടുകൂടി കേന്ദ്ര-കേരള ഗവണ്മെന്റുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്ന കശുമാവു വികസന പദ്ധതി ഈ ലക്ഷ്യത്തെ മുൻ‌‌നിറുത്തിയുള്ളതാണ്.&lt;ref&gt;[http://www.rain-tree.com/cajueiro.htm Anacardium occidentale]&lt;/ref&gt;

==പച്ചക്കറി വിജ്ഞാനം==
[[ചിത്രം:La Boqueria.JPG|200px|right|thumb| ജീവകങ്ങളുടെ ഉറവിടമായ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും]]
പച്ചക്കറികൾ ശരീരവളർച്ചയ്ക്കും പ്രവർത്തനശേഷിക്കും വേണ്ടുന്ന [[ലവണം|ലവണങ്ങളും]] [[ജീവകം|ജീവകങ്ങളും]] പ്രദാനം ചെയ്യുകയും ഭക്ഷണത്തിന് വൈവിധ്യം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.  ശരിയായരീതിയിൽ കൃഷി ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ മിക്ക [[പച്ചക്കറി|പച്ചക്കറികളും]] ധാന്യ വിളകളേക്കാൾ പത്തിരട്ടി കൂടുതൽ വിളവു നൽകുന്നതാണ്.  കായ്കറികളിൽ നിന്ന് [[മാംസ്യം]], [[കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്]], ധാതുലവണങ്ങൾ, ജീവകങ്ങൾ, പരുക്കൻ ആഹാരം എന്നിവ ലഭ്യമാകുന്നു.

പച്ചക്കറികൃഷിശാസ്ത്രത്തെപ്പറ്റി വളരെ പരിമിതമായ അറിവുമാത്രമേ ഇന്നുള്ളു.  വിജയപ്രദമായ രീതിയിൽ [[പച്ചക്കറി|പച്ചക്കറികൾ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് നല്ലയിനം വിത്ത്, നവീന കൃഷിസമ്പ്രദായങ്ങൾ  എന്നിവ ആവശ്യമാണ്.  മികച്ച പച്ചക്കറി വ്യവസായത്തിന് ഗതാഗതം, വിപണനം, ശേഖരണം, പരിരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകണം.

പച്ചക്കറികൃഷിയെ കമ്പോളവിളകൃഷി (market gardening),&lt;ref&gt;[http://www.marketgardening.com/ Market Gardening Concepts]&lt;/ref&gt; അടുക്കളത്തോട്ടക്കൃഷി (kitchen gardening)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bbg.org/gar2/topics/kitchen/ |title=Brooklyn Botanic Garden - Kitchen Garden |access-date=2010-01-06 |archive-date=2010-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128161920/http://www.bbg.org/gar2/topics/kitchen/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി തിരിക്കാം.  വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിപുലമായ തോതിൽ പച്ചക്കറികൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രീതിക്കാണ് കമ്പോള വിളകൃഷി എന്നു പറയുന്നത്.  നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഈ കൃഷിരീതിക്ക് അധികം പ്രചാരമില്ല.  കൃഷിക്കാർ സ്വന്തം കൃഷിസ്ഥലങ്ങളിൽ ചെറിയതോതിൽ നട്ടുവളർത്തുന്ന പച്ചക്കറികളാണ് സാധാരണയായി നമ്മുടെ കമ്പോളങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്.

ഗൃഹപരിസരങ്ങളിലും മറ്റും സ്വന്തം ആവശ്യത്തിന് ചെറിയതോതിൽ പച്ചക്കറി കൃഷിചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് അടുക്കളത്തോട്ടക്കൃഷി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.  അടുക്കളത്തോട്ടത്തിൽനിന്നും സ്വന്തം ഇഷ്ടത്തിനും അഭിരുചിക്കും അനുസരിച്ചുള്ള മലക്കറികൾ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ലഭ്യമാകുന്നതിനുപുറമേ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് വ്യായാമവും ലഭിക്കുന്നു.

കേരളത്തിൽ സാധാരണയായി കൃഷിചെയ്തുവരുന്ന പച്ചക്കറികളെ ഫലവർഗ മലക്കറികൾ, പയറുവർഗങ്ങൾ, വെള്ളരിവർഗങ്ങൾ, ഇലക്കറിവർഗങ്ങൾ, കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കാം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.extension.umn.edu/distribution/horticulture/DG7616.html |title=Simple and Successful Vegetable Farming |access-date=2010-01-07 |archive-date=2010-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100322172636/http://www.extension.umn.edu/distribution/horticulture/DG7616.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ഫലവർഗപച്ചക്കറികൾ===
[[ചിത്രം:തക്കാളി.JPG|100px|right|thumb|തക്കാളി]]
[[Image:Brinjal_red.JPG|100px|left|thumb| വഴുതിന]]
വെണ്ട, [[വഴുതിന]], [[തക്കാളി]], [[മുളക്]] എന്നിവയാണ് കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഫലവർഗ പച്ചക്കറികൾ.  ശരീര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കാവശ്യമായ [[ജീവകം|ജീവകങ്ങളും]] [[ലവണം|ലവണങ്ങളും]] ഇവയിൽ സുലഭമാണ്.

===പയറുവർഗങ്ങൾ===

എല്ലാ പയറിനങ്ങളും [[മാംസ്യം|മാംസ്യ]] പ്രധാനങ്ങളാണ്.  മാംസ്യാംശത്തിന് പുറമേ ഇവയിൽ ജീവകങ്ങളും ധാതുലവണങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.  മാംസ്യാംശം ചെലവു കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും എളുപ്പമാർഗ്ഗം പയറുവർഗങ്ങൾ ആഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയാണ്.  ഇവ കൃഷിചെയ്യുമ്പോൾ ഭൂമിയുടെ ഫലപുഷ്ടി വർദ്ധിക്കുന്നു.  പതിനെട്ടുമണിയൻ, ചീനി അമര, ഫ്രഞ്ചുബീൻസ്, വാളരി, ചതുരപ്പയർ എന്നിവയാണ് കേരളത്തിൽ അടുക്കളതോട്ടങ്ങളിൽ കൃഷിചെയ്തുവരുന്ന പയറുവർഗങ്ങൾ.  നെൽപ്പാടങ്ങളിൽ [[ഉഴുന്ന്]], [[ചെറുപയർ]], [[മുതിര]] എന്നിവയും കൃഷിചെയ്യാറുണ്ട്.  42% മാംസ്യാംശം അടങ്ങിയിട്ടുള്ള അത്ഭുതവിള എന്നറിയപ്പെടുന്ന സോയാബീൻ കൃഷിക്ക് നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഇനിയും പ്രചാരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല.

===വെള്ളരിവർഗങ്ങൾ===
&lt;!-- [[ചിത്രം:മത്തൻ.JPG|100px|left|thumb|മത്തൻ]] --&gt;
വെള്ളരി, [[പടവലം]], [[പാവൽ]], [[മത്തൻ]], [[കുമ്പളം]], ചുര എന്നിവയാണ് ഈ വർഗത്തിലുൾപ്പെടുന്നത്.  ഇവയിൽ ധാരാളം പോഷകമൂല്യങ്ങളും ജീവകങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

===ഇലക്കറികൾ===
[[ചിത്രം:Moringa.JPG|100px|right|thumb|മുരിങ്ങയില]]
നമ്മുടെ നാട്ടിൽ സുലഭമായ ഇലക്കറികളിൽ [[ലവണം|ലവണങ്ങൾ]], [[ഇരുമ്പ്]], [[കാൽസ്യം]], [[ഫോസ്ഫറസ്]], [[ജീവകം]] എ. ബി. സി എന്നീ ഘടകങ്ങളാണ് മുഖ്യമായും ഉള്ളത്.  [[ചീര]], [[കൊളമ്പുചീര]], [[അറക്കീര]], [[മുരിങ്ങ|മുരിങ്ങയില]], [[മധുരച്ചീര]], [[കൊഴുപ്പ]], മുതലായവയാണ് കേരളത്തിൽ സാധാരണയായി കൃഷിചെയ്തുവരുന്നത്.

===കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ===
[[ചിത്രം:ചേന.JPG|thumb|100px|right|ചേന]]
അന്നജപ്രധാനങ്ങളായ കിഴങ്ങു വർഗങ്ങളിൽ [[മാംസ്യം]], [[കൊഴുപ്പ്]] എന്നീ മുഖ്യ ആഹാര ഘടകങ്ങളും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.  [[മരച്ചീനി]], [[ചേന]], [[ചേമ്പ്]], [[കാച്ചിൽ]] മുതലായവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ.

==പുഷ്പോത്പാദനവും അലങ്കാരത്തോട്ട സം‌‌വിധാനവും==
[[ചിത്രം:Chuvanna rosapoov.jpg|thumb|100px|left|റോസാപ്പൂവ്]]
പുഷ്പങ്ങളുടെയും ഇലച്ചെടികളുടെയും വ്യാവസായിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉള്ള കൃഷിയും (Floriculture) വിവിധയിനം അലങ്കാരത്തോട്ടങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു സം‌‌രക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വങ്ങളും (landscape gardening) ആണ് ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
[[ചിത്രം:Orchid3.JPG|thumb|100px|right|ഓർക്കിഡ് പൂവ്]]
പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ പൂന്തോട്ടങ്ങളിലും പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച ഗ്രീൻ‌‌ഹൗസ്കളിലും വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിപുലമായ തോതിൽ പുഷ്പങ്ങൾ വളർത്തുന്നു.  സാധാരണയായി വൻ‌‌നഗരങ്ങളുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇത്തരം ഗ്രീൻ‌‌ഹൗസുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത്.  ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാപനം ഒന്നോ രണ്ടോ പ്രത്യേക പൂന്തോട്ടവിളകളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് വിപുലമായ തോതിൽ അവ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.  സാധാരണയായി [[റോസ്]], [[ഓർക്കിഡ്]], കാർണേഷനുകൾ എന്നിവയാണ് ഇപ്രകാരം വിപുലമായി കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.  ശാസ്ത്രീയ പരിജ്ഞാനവും നൈപുണ്യവും ധാരാളം മൂലധനവും ആവശ്യമായ ഒരു വ്യവസായമാണിത്.  [[യൂറോപ്|യൂറോപ്പിലും]] [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലും]] മുഖ്യമായും ഇതൊരു വ്യവസായമാണെങ്കിലും കൃഷി സ്ഥലങ്ങളിലും നിരവധിയിനം പുഷ്പങ്ങൾ കൃഷിചെയ്തു വരുന്നുണ്ട്.  ഗ്രീൻ‌‌ഹൗസിനുള്ളിൽ അനുകൂല കാലാവസ്ഥ നിലനിറുത്തുവാനും കീടങ്ങളുടെയും രോഗങ്ങളുടെയും ബാധയിൽനിന്നും ചെടികളെ സം‌‌രക്ഷിക്കുവനും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;HOMETIME, How - To Ladscaping - Landscape Style [http://www.hometime.com/Howto/projects/landgardn/land_1.htm]&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Sunflower tamilnadu.jpg|thumb|100px|left|സൂര്യകാന്തി പൂവ്]]
വർണഭംഗിയും സുഗന്ധവും നൽകുന്ന അലങ്കാരച്ചെടികൾ പണ്ടു മുതൽക്കേ മനുഷ്യൻ വളർത്തിവരുന്നുണ്ട്.  മനോഹരമായ പൂക്കളും അലങ്കാര സസ്യങ്ങളും ഏതു പരിസരത്തിന്റെയും ശാലീനതയും സൗന്ദര്യവും വെടിപ്പും വർദ്ധിപ്പിക്കും.  പൂന്തോട്ടങ്ങളെ പൊതുവേ രണ്ടായി തരംതിരിക്കാം: ഗൃഹോദ്യാനങ്ങൾ, പാർക്കുകൾ, കളിസ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ആദ്യത്തെ വിഭാഗം.&lt;ref&gt;Start gardening now, inside your home [http://www.detnews.com/article/20100108/OPINION03/1080305/1038/rss31]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  പ്രകൃതി ദൃശ്യങ്ങളോട് വളരെയധികം സാമ്യമുള്ള രീതിയിലാണ് ഇവ സം‌‌വിധാനം ചെയ്യുന്നത്.  ഇവയെ പ്രകൃതി സദൃശ (informal) പൂന്തോട്ടങ്ങളായി കണക്കാക്കാം.  രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗം ജ്യാമിതീയ മാതൃകകളിൽ രീത്യനുസാരിയായ രീതിയിൽ (formal) സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്.  ലോകപ്രസിദ്ധമായ മുഗൾഗാർഡൻസ്, [[മൈസൂർ|മൈസൂറിലെ]] വൃന്ദാവനം എന്നിവ രണ്ടാമത്തെ രീതിക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.&lt;ref&gt;Tatton Park Flower Show [http://en.wikipedia.org/wiki/Tatton_Park_Flower_Show]&lt;/ref&gt;
[[ചിത്രം:GulmoharFlower.JPG|thumb|100px|right|ഗുൽമോഹർ പൂവ്]]
പൂന്തോട്ടം മനോഹരമായി സം‌‌വിധാനം ചെയ്യുന്നതിനാവശ്യമായ ഘടകങ്ങൾ ഭംഗിയുള്ള [[വൃക്ഷം|വൃക്ഷങ്ങൾ]],കുറ്റിച്ചെടികൾ, വള്ളികൾ, ജലസസ്യങ്ങൾ, ശിലാരാമങ്ങൾ, അലങ്കാരവസ്തുക്കൾ, നടപ്പാതകൾ, പുൽത്തകിടികൾ എന്നിവയാണ്.  [[മന്ദാരം]], [[കണിക്കൊന്ന]], ഉറക്കംതൂങ്ങിമരം, [[ചെമ്പകം]], മഹാഗണി, [[ഗുൽമോഹർ]] തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങളും, [[റോസ്]], [[പിച്ചി]], [[മുല്ല]], ബൊഗയിൻ‌‌വില്ല, ക്രോട്ടണുകൾ, ഹൈഡ്രാൻ‌‌ജിയ മുതലായ കുറ്റിച്ചെടികളുമാണ് സാധാരണയായി പൂന്തോട്ടങ്ങളിൽ നട്ടുവളർത്തുന്നത്.  [[ഡാലിയ]], [[സൂര്യകാന്തി]], [[ജമന്തി]], സീനിയ, പെറ്റൂണിയ, ഡെയിസി തുടങ്ങിയ ഏകവർഷികൾ പൂന്തോട്ടങ്ങൾക്ക് മനോഹാരിത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.  തോട്ടത്തിന്റെ എല്ലാഭാഗങ്ങളിലും എത്തിച്ചേരാൻ നടപ്പാതകൾ നിർമ്മിക്കേണ്ടതാണ്.  [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] സാധാരണയായി കാണുന്ന [[കറുക|കറുകപ്പുല്ല്]] പുൽത്തകിടികളിൽ നട്ടു പിടിപ്പിക്കുന്നതിനു കൊള്ളാം.  പുൽത്തകിടികൾ വിശ്രമസ്ഥലമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Gardening Ideas, Garden Design, Gardening Tips &amp; Advice ... http://gardening.about.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100118025402/http://gardening.about.com/ |date=2010-01-18 }}&lt;/ref&gt;

കൃത്രിമമായി പാറക്കെട്ടുകൾ നിർമിച്ച് അവയ്ക്കിടയിൽ കള്ളിച്ചെടികൾ, കറ്റാർ‌‌വാഴ മുതലായ ചെടികൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച് പൂന്തോട്ടത്തിന് സ്വഭാവികത വരുത്താൻ കഴിയും.  ഇത്തരം ശിലാരാമങ്ങൾക്കടുത്തായി ചെറിയ [[കുളം]] ഉണ്ടാക്കി [[ആമ്പൽ]], [[താമര]] മുതലായവ ജലസസ്യങ്ങൾ നടുന്നത് തോട്ടത്തിന്റെ മനോഹാരിത വർദ്ധിപ്പിക്കും.  തോട്ടത്തിലെ വള്ളിക്കുടിലുകൾ വളർച്ചയ്ക്ക് തണലും തണുപ്പും ആവശ്യമുള്ള ചെടികൾ വച്ചുപിടിപിക്കുവാനും ഒരു വിശ്രമസ്ഥലമായും ഉപയുക്തമാക്കാം. പ്രതിമകൾ, ജലധാരകൾ, ആർച്ചുകൾ മുതലായവ തോട്ടത്തിന്റെ ആകർഷണീയത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;ARTIFICIAL ROCK WATERFALLS AND WATER FEATURES http://www.artificialrock.com.au/artificial_waterfalls.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127092230/http://www.artificialrock.com.au/artificial_waterfalls.htm |date=2010-01-27 }}&lt;/ref&gt;

ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾക്കനുസൃതമായി കൃഷിചെയ്യുന്നപക്ഷം പോഷകമൂല്യമുള്ള ഭക്ഷണ പദാർഥങ്ങളും വ്യാവസായികാവശ്യത്തിനുള്ള അസംസ്കൃത പദാർഥങ്ങളും മറ്റു വിലപ്പെട്ട വാണിജ്യവിഭവങ്ങളും ഉത്പാദിപ്പിക്കുവൻ സാധിക്കുന്നതാണ്.  ആധുനിക രീതിയിൽ നഗരങ്ങളും കൃഷിഭൂമികളും നയനാനന്ദകരവും ആകർഷകവുമാക്കുന്നതിനും ഉദ്യാനവിജ്ഞാനം ഉപകരിക്കുന്നു.

==കടപ്പാട്==

* സർ‌‌വവിജ്ഞാനകോശം വാല്യം 4. പേജ് - 672 - 679 Published by The State Institute of Encyclopedic Publications Trivandrum, Kerala State (A government of Kerala Undertaking)

==അവലംബം==
{{reflist|2}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൽ==
* [http://www.ideaspectrum.com/arch_overview.php/ Landscape Design software by Idea Spectrum - Realtime Landscaping Architect] 
* [http://www.pc-greenhouse.com/?gclid=CLHf2L7z8J4CFQwwpAodtiqTzA - High light transmittance,noise temperature, energy-saving light]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.culturesheet.org The CultureSheet Project] - an online encyclopedia of horticulture
*[http://www.rhs.org.uk/ The Royal Horticultural Society]
*[http://www.rhs.org.uk/hamptoncourtpalace Hampton Court Palace Flower Show] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090528045136/http://www.rhs.org.uk/hamptoncourtpalace/ |date=2009-05-28 }}
*[http://www.rhs.org.uk/tattonpark RHS Show Tatton Park]
*[http://www.bl.uk/collections/business/hortindu.html British Library - finding information on the horticulture industry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626042637/http://www.bl.uk/collections/business/hortindu.html |date=2006-06-26 }}

[[Category:കൃഷി]]
[[വർഗ്ഗം:സസ്യശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:അഗ്രോണമി]]
[[വർഗ്ഗം:ഉദ്യാനവി‍ജ്ഞാനം]]

[[an:Chardinería]]
[[bg:Градинарство]]
[[br:Liorzherezh]]
[[cy:Garddio]]
[[et:Aiandus]]
[[eu:Lorezaintza]]
[[fi:Puutarhanhoito]]
[[fur:Zardinaç]]
[[ga:Garraíodóireacht]]
[[gv:Gareydys]]
[[ht:Jadinay]]
[[li:Hovenere]]
[[nn:Hagebruk]]
[[no:Hagebruk]]
[[ps:بڼ پالنه]]
[[simple:Gardening]]
[[sk:Záhradníctvo]]
[[sl:Vrtnarstvo]]
[[ta:தோட்டக்கலை]]
[[tl:Paghahalaman]]
[[tr:Bahçıvan]]
[[ug:گۈلچىلىك]]
[[ur:باغبانی]]
[[vo:Gadam]]
[[zea:Oveniere]]</text>
      <sha1>qcpma7iqjua5ps51zl2trr3ni2n68wo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124106</id>
    <revision>
      <id>4612109</id>
      <parentid>4610678</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>202974</id>
      </contributor>
      <origin>4612109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99127" sha1="dw7g457pe8oje1ghb253wcetoro0ffx" xml:space="preserve">{{prettyurl|Temples of Travancore,Cochin,Malabar}}കന്യാകുമാരി മുതൽ കാസർഗോഡ് വരെ  പുരാതന കേരളത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഒട്ടനവധി ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കാവുകൾ എന്നിവയാൽ സമ്പന്നമാണ്. കന്യാകുമാരി ഇന്ന് തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനത്തിൽ ആണെങ്കിലും കേരളീയ ക്ഷേത്ര സംസ്കാരവും പൈതൃകങ്ങളും ഇന്നും മുറുകെ പിടിക്കുന്നു. അതിനാൽ തിരുവിതാംകൂറിൻ്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായ കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളെയും ഉൾപെടുത്തിയ പട്ടിക ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. 

'''ജില്ലയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക.''' [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിൽ 1248 ക്ഷേത്രങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതുകൂടാതെ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ആയിരക്കണക്കിനു ക്ഷേത്രങ്ങളുമുണ്ട്. അവയുടെ പട്ടികയും താഴെയുണ്ട്.

==കന്യാകുമാരി==
[[കന്യാകുമാരി ജില്ല|'''&lt;u&gt;കന്യാകുമാരി&lt;/u&gt;''']]  
* കന്യാകുമാരി ശ്രീ ബാലാംബിക ഭഗവതി ക്ഷേത്രം (കന്യാകുമാരി ദേവി ക്ഷേത്രം)
*[[ശുചീന്ദ്രം ശ്രീസ്ഥാനുമാലയസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[നാഗർകോവിൽ ശ്രീ നാഗരാജസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[മണ്ടയ്ക്കാട് ശ്രീഭഗവതി ക്ഷേത്രം|മണ്ടയ്ക്കാട് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[തക്കല വേളിമല ശ്രീകുമാരസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[കുലശേഖരം ചെമ്പകപ്പറ ശ്രീ ബാല ഭദ്രാദേവി ക്ഷേത്രം (ചെമ്പകപ്പറ കാവ്)]]
*[[മണലിവിള ശ്രീഭൂതത്താൻ-ശ്രീഭദ്രകാളി ദേവി ക്ഷേത്രം, കുലശേഖരം]]
*[[മംഗലം ശ്രീഭദ്രകാളി ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുമല ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തിക്കുറിശ്ശി ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തൃപ്പരപ്പ് ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുനന്ദിക്കര ശ്രീ നന്ദീശ്വരർ ക്ഷേത്രം]]
*[[പൊന്മന ശ്രീ തീമ്പിലാൻകുടി മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[പന്നിപ്പാകം ശ്രീ കിരാതമൂർത്തി ക്ഷേത്രം]]
*[[കൽകുളം ശ്രീ നീലകണ്ഠസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[മേലാങ്കോട് ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവിടയ്ക്കോട് ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവിതാംകോട് ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തൃപ്പന്നിക്കോട് ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുനട്ടാലം ശ്രീ ശങ്കരനാരായണസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവട്ടാർ ശ്രീ ആദികേശവസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[ഇട്ടകവേലി മുടിപ്പുര ശ്രീ നീലകേശി ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[അളപ്പൻകോട് ശ്രീ ഈശ്വരകാല ഭൂതത്താൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[മൂവോട്ടുകോണം ശ്രീഭദ്രകാളി ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[പാർത്ഥിവപുരം ശ്രീഭദ്രകാളി ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[കൊല്ലങ്കോട് ശ്രീഭദ്രകാളി ദേവി ക്ഷേത്രം]]

== തിരുവനന്തപുരം ==
[[പ്രമാണം:Padmanabhaswamy Temple10.jpg|thumb|പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
* [[പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ആറ്റുകാൽ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] 
*[[പാളയം ഒ.ടി.സി. ഹനുമാൻ സ്വാമിക്ഷേത്രം|പാളയം ഒ.ടി.സി. ഹനുമാൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[കരിക്കകം ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം|കരിക്കകം ശ്രീ ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രം]]
*[[പഴവങ്ങാടി ഗണപതിക്ഷേത്രം|പഴവങ്ങാടി ഗണപതി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവല്ലം ശ്രീ പരശുരാമ സ്വാമി ക്ഷേത്രം|തിരുവല്ലം ശ്രീ പരശുരാമ ക്ഷേത്രം]]
*[[ആഴിമല ശിവ ക്ഷേത്രം]] 
*[[പാട്ടറ വളവിൽ കോട്ടയിൽ ശ്രീ ആഞ്ജനേയസ്വാമി  ക്ഷേത്രം]]
*[[തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[വെള്ളായണി ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[ശ്രീകണ്ഠേശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം|ശ്രീകണ്ഠേശ്വരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[പൂജപ്പുര സരസ്വതി ദേവീക്ഷേത്രം|പൂജപ്പുര സരസ്വതി ദേവീ ക്ഷേത്രം]]
*[[ശ്രീവരാഹം ലക്ഷ്മീവരാഹമൂർത്തിക്ഷേത്രം|ശ്രീവരാഹം ലക്ഷ്മീ വരാഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം]]
*കാര്യവട്ടം ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം
*[[ഉദീയന്നൂർ ദേവി ക്ഷേത്രം|ഉദിയന്നൂർ ദേവീ ക്ഷേത്രം]]
*പേട്ട ശ്രീ പഞ്ചമി ദേവി ക്ഷേത്രം
*[[ശാർക്കരദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[മണ്ണാംകോണം ക്ഷേത്രം|മണ്ണാംകോണം ശ്രീ ദുർഗ്ഗാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*ശാസ്‌തമംഗലം ബ്രഹ്മപുരം മഹാലക്ഷ്മി പ്രത്യംഗിരിദേവി ക്ഷേത്രം
*ശംഖുമുഖം ദേവീ ക്ഷേത്രം
*[[ഉള്ളൂർ ബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*ചെമ്മരുതി ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം, ഞെക്കാട്, കല്ലമ്പലം, തിരുവനന്തപുരം
*[[വർക്കല ജനാർദ്ദനസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*ചാങ്ങശ്രീ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം
*പുതുകുളങ്ങര ശ്രീ ഭദ്രകാളീ ക്ഷേത്രം
*തിരുപുരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
*[[ഇരുംകുളങ്ങര ദുർ‌ഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[പള്ളിമൺകുഴി ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[ശ്രീ ശിവശക്തി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം]]
* പാങ്ങപ്പാറ ശ്രീമേലാങ്കോട്ടമ്മൻ ക്ഷേത്രം
* [[നെയ്യാറ്റിൻകര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|നെയ്യാറ്റിൻകര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
* വരമ്പതി കാളിമല ക്ഷേത്രം 
*മരുതത്തൂർ മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം, നെയ്യാറ്റിൻകര
*പൗർണ്ണമികാവ് ദേവീക്ഷേത്രം, വെങ്ങാനൂർ 
*[[പാറശ്ശാല ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*കഴക്കൂട്ടം ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
*ശ്രീ പാൽക്കര ഭഗവതി  ക്ഷേത്രം മേനംകുളം, [[ശ്രീ പാൽക്കര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മേനംകുളം|കഴക്കൂട്ടം]]   
*ശ്രീനീലകേശി ക്ഷേത്രം മാരായമുട്ടം
*[[ചെങ്കൽ മഹേശ്വരം ശിവപാർവ്വതി ക്ഷേത്രം]]
*അനന്തൻകാട് നാഗരാജാ ക്ഷേത്രം

== കൊല്ലം ==
[[പ്രമാണം:Kottarakkara Temple(HighResoluion).jpg|thumb|കൊട്ടാരക്കര മഹാഗണപതിക്ഷേത്രം]] 
*[[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം]]
*കൊല്ലം ആശ്രാമം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം
*കൊല്ലം പുതിയകാവ് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കൊല്ലം കൊട്ടാരക്കുളം മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം
*കൊല്ലം അമ്മച്ചിവീട് മൂർത്തി ക്ഷേത്രം (ബഗ്ളാമുഖി ദേവിക്ഷേത്രം)
*[[ആനന്ദവല്ലീശ്വരം ക്ഷേത്രം|കൊല്ലം ആനന്ദവല്ലീശ്വരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[കൂനമ്പായിക്കുളം ക്ഷേത്രം|കൊല്ലം വലിയ കൂനമ്പായിക്കുളം ശ്രീ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം]]
*കൊല്ലം മുളങ്കാടകം ദേവി ക്ഷേത്രം 
*[[തിരുമുല്ലവാരം ക്ഷേത്രം|തിരുമുല്ലവാരം ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം]]
*[[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ആലപ്പാട് ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[പെരിനാട് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
* [[ചെറിയഴീക്കൽ ശ്രീ കാശിവിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം]]
* [[ചെറിയഴീക്കൽ ശ്രീ വടക്കേനട ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]

*ചടയമംഗലം ജടായു രാമ ക്ഷേത്രം
*[[മാരാരിത്തോട്ടം ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[ഓച്ചിറ പരബ്രഹ്മക്ഷേത്രം]]
*മുഖത്തല മുരാരി ക്ഷേത്രം
*തെക്കൻ ഗുരുവായൂർ ശ്രീ കൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം, തേവലക്കര
*ആനയടി പഴയിടം നരസിംഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, ശൂരനാട്
*ഏരൂർ തൃക്കൊയിക്കൽ നരസിംഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, അഞ്ചൽ
*[[തലവൂർ തൃക്കൊന്നമർക്കോട് ശ്രീ ദുർഗാദേവീക്ഷേത്രം|തലവൂർ തൃക്കൊന്നമർക്കോട് ശ്രീ ദുർഗാദേവീ ക്ഷേത്രം]]
*കൊല്ലം രാമേശ്വരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
*ഭൂതക്കുളം ശ്രീ മുരാരി ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം, പരവൂർ
*[[കാട്ടിൽ മേക്കതിൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ദേവിക്ഷേത്രം|പൊന്മന കാട്ടിൽ മേക്കതിൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[പാവുമ്പാ കാളിക്ഷേത്രം|പാവുമ്പാ കാളി ക്ഷേത്രം]]
*[[ചിറ്റുമല ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം|ചിറ്റുമല ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം, കിഴക്കേ കല്ലട]] 
*[[പാലത്തറ ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം]]
*കൊല്ലം കടപ്പാക്കട ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം
*[[കൊടിമൂട്ടിൽ ശ്രീഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം|കൊടിമൂട്ടിൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം, പാരിപ്പള്ളി]]  
*[[പട്ടാഴി ദേവിക്ഷേത്രം|പട്ടാഴി ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[കുളത്തൂപ്പുഴ ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*വെട്ടിക്കവല മഹാക്ഷേത്രം
*അഷ്ടമുടി വീരഭദ്രസ്വാമി ക്ഷേത്രം
*[[ശാസ്താംകോട്ട ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*[[മേജർ മൂന്ന് മൂർത്തി ക്ഷേത്രം തേവലപ്പുറം|മേജർ മൂന്ന് മൂർത്തി ക്ഷേത്രം, തേവലപ്പുറം]]
*ഉപരികുന്ന് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, കടപുഴ
*ഉഗ്രൻകുന്ന് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കൊട്ടാരക്കര
*[[കൊട്ടാരക്കര മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[അച്ചൻകോവിൽ ശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[പവിത്രേശ്വരം മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[ഉമയനല്ലൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[കടയ്ക്കൽ ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[പരവൂർ പുറ്റിംഗൽ ദേവീക്ഷേത്രം|പരവൂർ പുറ്റിംഗൽ ദേവീ ക്ഷേത്രം]]
*[[വയലിൽ തൃക്കോവിൽ ക്ഷേത്രം]]
*[[കുളത്തൂപ്പുഴ ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[ആര്യങ്കാവ് ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[പനവേലി ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കടവൂർ ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*ഭൂതക്കുളം ശ്രീ മുരാരി ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം, പരവൂർ
*[[മണലിൽ ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[ഇലങ്കത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം , മേടയിൽമുക്ക്]]
*[[ശക്തികുളങ്ങര ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*മാലുമേൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കരുനാഗപ്പള്ളി
*പടനായർകുളങ്ങര മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, കരുനാഗപ്പള്ളി
*[[ചോഴത്തിൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം]]
*[[വലിയകാവ്‌ ശ്രീ പാർവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കൊച്ചുനട ശ്രീ ഗംഗദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[ഇടയ്ക്കാട്ടുകാവ്  ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*[[ആലാട്ടുകാവ് ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*[[വള്ളിക്കീഴ് ശ്രീ ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[ലക്ഷ്മിനട ശ്രീമഹാലക്ഷ്മിക്ഷേത്രം|ലക്ഷ്മിനട ശ്രീ മഹാലക്ഷ്മിക്ഷേത്രം, കൊല്ലം]] 
*[[ശ്രീ ഉമാമഹേശ്വര ക്ഷേത്രം , ചാമക്കട]]
*[[ചിറ്റടീശ്വരം ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[ഉമയനെല്ലൂർ ശ്രീ സുബ്രമണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*വെണ്ടാർ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം
*വിലങ്ങറ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, കൊട്ടാരക്കര
*[[ഉളിയക്കോവിൽ ശ്രീ ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[പൊയ്കയിൽ ശ്രീ ശിവ  മാടൻ കാവ്‌ ക്ഷേത്രം ,പെരുമ്പുഴ|പൊയ്കയിൽ ശ്രീ ശിവ  മാടൻകാവ്‌, പെരുമ്പുഴ]]
*[[ഇളമ്പള്ളൂർ ശ്രീ മഹാദേവി ക്ഷേത്രം, കുണ്ടറ]]
*[[പെരിഞ്ഞെലിൽ ശ്രീ മാടൻ കാവ്‌ ക്ഷേത്രം ,പുന്നമുക്ക്|പെരിഞ്ഞെലിൽ ശ്രീ മാടൻ കാവ്‌ ക്ഷേത്രം, പുന്നമുക്ക്]]
*[[കുമരഞ്ചിറ ദേവീക്ഷേത്രം,പതാരം|കുമരഞ്ചിറ ദേവീക്ഷേത്രം, പതാരം]]
*[[പറയക്കടവ് കണ്ണാടിക്കൽ ക്ഷേത്രം]]
*[[പോരുവഴി പെരുവിരുത്തി മലനട ദുര്യോധനസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[എഴുകോൺ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം|എഴുകോൺ മൂകാംബിക ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[കൈതക്കോട് ശ്രീ വനദുർഗ്ഗാ നാഗരാജാ ക്ഷേത്രം|കൈതക്കോട് ശ്രീ വനദുർഗ്ഗാ ക്ഷേത്രം]]
* [[മംഗലത്ത് മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം|കൊല്ലം മംഗലത്ത് മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം, പുന്തലത്താഴം]]
*[[അലിമുക്ക് ആനകുളം ശ്രീദുർഗാദേവി ക്ഷേത്രം]], [[പിറവന്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പിറവന്തൂർ]]
*[[അലിമുക്ക് ആയിരവില്ലി ശ്രീമഹാദേവക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ|അലിമുക്ക് ആയിരവില്ലി ശ്രീ മഹാദേവക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[പുന്നല ശ്രീനീലകണ്ഠപുരം ശിവക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ|പുന്നല ശ്രീ നീലകണ്ഠപുരം ശിവക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[പുന്നല അമ്മൂമ്മ കൊട്ടാരം, പിറവന്തൂർ]]
*[[പുന്നല പനങ്ങാട് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[കറവൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[കറവൂർ വാലുതുണ്ട് ആൽത്തറ ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[മഹാദേവർമൺ ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[പെരുന്തോയിൽ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[എലിക്കാട്ടൂർ ശ്രീ മഹാദേവി ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[ശാസ്താംപടിക്കൽ ശ്രീ ശിവപാർവതി ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[പിറവന്തൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, പിറവന്തൂർ]]
*[[വന്മള ആഞ്ജനേയപുരം ശ്രീ സങ്കടമോചക മഹവീര ഹനുമദ് സ്വാമി ക്ഷേത്രം, വെട്ടിത്തിട്ട പി. ഒ, പിറവന്തൂർ|വന്മള ആഞ്ജനേയപുരം ശ്രീ സങ്കടമോചക വീര ഹനുമദ് സ്വാമി ക്ഷേത്രം, വെട്ടിത്തിട്ട പി. ഒ, പിറവന്തൂർ]]
*[[കാര്യറ പീഠിക ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[ഭരണിക്കാവ് ശ്രീ ഭദ്രാദേവി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[തൃക്കോതേശ്വരം ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[പുതിയിടം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[ശാസ്താംകോണം ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[കിഴക്കിടത്ത് മൂർത്തിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[ചെമ്മന്തൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[പകിടിയിൽ ശ്രീ മൂർത്തിക്കാവ്, പുനലൂർ]]
*[[വിളക്കുവെട്ടം ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[കല്ലാർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[പ്ലാത്തറ ആയിരവില്ലി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[ഐക്കരകോണം പൂങ്ങോട് ശ്രീ ശിവക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[വാഴമൺ ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[നെല്ലിപ്പള്ളി കൈപ്പുഴ ശ്രീ മഹാദേവ -- നവഗ്രഹ ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[മുളന്തടം മുത്താരമ്മൻ കോവിൽ, തൊളിക്കോട്]]
*[[അഷ്ടമംഗലം ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു -- ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മണിയാർ|അഷ്ടമംഗലം ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു--ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മണിയാർ]]
*[[കരവാളൂർ പീഠിക ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കവലയിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പത്തനാപുരം]]
*[[കണ്ണങ്കര ശ്രീ ശിവക്ഷേത്രം, പത്തനാപുരം]]
*[[വിളക്കുടി ശ്രീകണ്ഠൻ ശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*[[വിളക്കുടി ശ്രീ നാഗരാജസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[പാൽകുളങ്ങര ശ്രീഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[ചേകം ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[കരവാളൂർ പാണയം ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[താമരപ്പള്ളി ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[കോമളംകുന്ന് ശ്രീ ഭദ്രാദേവി ക്ഷേത്രം, പുനലൂർ]]
*[[ഒറ്റക്കൽ ശ്രീ ശങ്കരനാരായണസ്വാമി ക്ഷേത്രം, തെന്മല]]
* കോയിക്കൽ ശ്രീധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രം കിളികൊല്ലൂർ കൊല്ലം.
* ഉളിയകോവിൽ ശ്രീ ദുർഗ്ഗാ ദേവി ക്ഷേത്രം ഉളിയകൊവിൽ കൊല്ലം.
*. ചേരിയിൽ കാവ് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം
    കിലികൊല്ലൂർ കൊല്ലം.

==പത്തനംതിട്ട==
*[[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*പമ്പാ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം
*[[ആറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|ആറന്മുള പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം]]
*[[മലയാലപ്പുഴ ദേവീ ക്ഷേത്രം|മലയാലപ്പുഴ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീ വല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രം]]
*കോട്ടാങ്ങൽ മഹാഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം
*[[തിരു ആലംതുരുത്തി മഹാമായ ക്ഷേത്രം|തിരുഃ ആലംതുരുത്തി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[ഊരാളി അപ്പൂപ്പൻകാവ്|ശ്രീ കല്ലേലി ഊരാളി അപ്പൂപ്പൻകാവ്]]
*

* വായ്പ്പൂര്  ശ്രീമഹാദേവ ക്ഷേത്രം
* വലിയ പനയന്നാർക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം
*[[ശ്രീ പോരിട്ടിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം -വെണ്ണിക്കുളം]]
*[[വലംചുഴി ശ്രീഭുവനേശ്വരി ക്ഷേത്രം]]
*[[കടമ്മനിട്ട ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*
*[[ആറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|പാട്ടുപുരക്കാവ് സരസ്വതി ക്ഷേത്രം, പന്തളം]]
*[[പന്തളം വലിയകോയിക്കൽ ക്ഷേത്രം|പന്തളം വലിയകോയിക്കൽ ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കലഞ്ഞൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[കവിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[രക്തകണ്ഠ സ്വാമി ക്ഷേത്രം|ഓമല്ലൂർ രക്തകണ്ഠസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*കഷായത്ത് ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം, മുത്തൂർ, തിരുവല്ല 
*ചുട്ടീത്ര ദേവിക്ഷേത്രം 
*[[മുരിങ്ങമംഗലം ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[ആനിക്കാട്ടിലമ്മക്ഷേത്രം]]

*[[തൃചേന്നമംഗലം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം പെരിങ്ങനാട്-അടൂർ]]
*[[കുരമ്പാല പുത്തൻകാവിൽ ദേവീ ക്ഷേത്രം- പന്തളം]]
*[[കൊടുംതറ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[പുതിയകാവ് ക്ഷേത്രം, ഐരൂർ പുതിയകാവ്]]
*[[രാമപുരം, മഹാദേവക്ഷേത്രം, റാന്നി]]
*ഇലന്തൂർ പരിയാരം ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം 
*[[നിലയ്ക്കൽ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[പമ്പാ ഗണപതി ക്ഷേത്രം]]
* [[അടൂർ പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം]]
*[[അറുകാലിക്കൽ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, പറക്കോട് -അടൂർ]]
*[[ഏഴംകുളംദേവീക്ഷേത്രം, അടൂർ|ഏഴംകുളം ദേവീ ക്ഷേത്രം, അടൂർ]]

*[[കുന്നിട മലനട താന്നിക്കൽ ദേവീക്ഷേത്രം ]]
* [[തട്ടയിൽ ഒരിപ്പുറത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] 
*[[മണ്ണടി പുതിയകാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം, അടൂർ]]
*[[മണ്ണടി പഴകാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം, അടൂർ ]]
*[[കുന്നിട, ശ്രീ മഹാദേവൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[എളമണ്ണൂർ ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, അടൂർ]]
*മല്ലപ്പള്ളി തിരുമാലിട മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
* കുളത്തൂർ ശ്രീ മഹാദേവീ ക്ഷേത്രം
* മൈനാപള്ളി ദേവിക്ഷേത്രം, പറന്തൽ
*കൂട്ടുങ്ങൽ ദേവീ ക്ഷേത്രം, അടൂർ
* മൈലപ്ര ദേവി ക്ഷേത്രം  
* കടമണ്ണിൽ ദേവീ ക്ഷേത്രം
* പന്തളം കടയ്ക്കാട് ശ്രീ ഭദ്രകാളീ ദേവീ ക്ഷേത്രം
* കൊടുമൺ വൈകുണ്ഠപുരം [[Vishnu|മഹാവിഷ്‌ണു]] ക്ഷേത്രം
* തുമ്പമൺ ശ്രീ വടക്കുംനാഥ ക്ഷേത്രം .
*പെരുംപുളിക്കൽ ശ്രീ ദേവരു ക്ഷേത്രം, പന്തളം 
*പെരുംപുളിക്കൽ മലനട ക്ഷേത്രം, പന്തളം  
*പെരുംപുളിക്കൽ താഴത്തുവീട്ടിൽ ദേവീ ക്ഷേത്രം, പന്തളം 
*കീരുകുഴി ഗുരുനാഥൻ കാവ് ക്ഷേത്രം 
*അടൂർ ശ്രീ മാർത്താണ്ഡപുരം അയ്യപ്പൻ പാറ ക്ഷേത്രം 
*പന്നിവിഴ പഴയകാവ്‌ ദേവീ ക്ഷേത്രം, അടൂർ 
*ഇണ്ടിളയപ്പൻ ക്ഷേത്രം-പറക്കോട്, അടൂർ 
*ഇല്ലത്തു കാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം, അടൂർ 
*മാങ്ങാട് ഗണപതി ക്ഷേത്രം, അടൂർ 
*തിരുമംഗലത്തു മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, തട്ടയിൽ അടൂർ 
*പന്നിവിഴ ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, അടൂർ 
*[[ചേന്നംപള്ളിൽ ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം, അടൂർ]]
*തേവര് കുന്നേൽ ദേവീ ക്ഷേത്രം എളമണ്ണൂർ, അടൂർ 

* [[ചാങ്കുർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, അടൂർ]]
*വടക്കടത്തുകാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം, അടൂർ 

* ഇടത്തിട്ട ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം,അടൂർ

*മലമേക്കര മുള്ളുതറ ദേവി ക്ഷേത്രം, അടൂർ .&lt;br /&gt;

വെട്ടൂർ ശ്രീ ആയിരവില്ലൻ ക്ഷേത്രം

==ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ==
*വള്ളംകുളം നന്നൂർ ദേവീക്ഷേത്രം
*പുത്തൻകാവുമല മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
*വെന്പാല കദളിമംഗലം ദേവി ക്ഷേത്രം
*തോട്ടഭാഗം നന്നൂർ ദേവീക്ഷേത്രം
*തിരുനല്ലൂർസ്ഥാനം ദേവീക്ഷേത്രം
*ഞാലിയിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കല്ലൂപ്പാറ
*വള്ളംകുളം ആലപ്പാട് ജഗദംബിക ക്ഷേത്രം
*ആഞ്ഞിലിത്താനം ശ്രീമഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം 
*തിരുവല്ല നെന്മേലിക്കാവ് ദേവീക്ഷേത്രം
*തിരുവല്ല എറങ്കാവ് ക്ഷേത്രം
*തിരുവല്ല മണിപ്പുഴ ക്ഷേത്രം
*പറമ്പുവയൽക്കാവ് ദേവീക്ഷേത്രം നെടുമൺ
*ഇടപ്പാവൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*പെരൂർ ക്ഷേത്രം
*പുല്ലൂപ്രം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം
*കോഴഞ്ചേരി ക്ഷേത്രം
*കടമ്മനിട്ട ഋഷികേശ ക്ഷേത്രം 
*ചെറുകോൽപ്പുഴ ക്ഷേത്രം
*കോഴഞ്ചേരി അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രം
*ഇടമുറി ക്ഷേത്രം
*ആങ്ങാമൂഴി ക്ഷേത്രം
*പെരുനാട് ക്ഷേത്രം
*കോമളം ക്ഷേത്രം
*വെണ്ണിക്കുളം ക്ഷേത്രം
*മഞ്ഞാടി ശാസ്താക്ഷേത്രം
*കാട്ടൂർ ക്ഷേത്രം
*ചെറുകുളഞ്ഞി ക്ഷേത്രം
*പുതുശ്ശേരിമല ക്ഷേത്രം
*വടശ്ശേരിക്കര ക്ഷേത്രം
*നാരങ്ങാനം ക്ഷേത്രം
*ഓതറ ക്ഷേത്രം
*മുത്തൂർ ക്ഷേത്രം
*പെരുമ്പെട്ടി ശ്രീമഹാദേവ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം
*കൊറ്റനാട് പ്രണാമലക്കാവ് ശ്രീ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം 
*കുന്നം ശ്രീ അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ക്ഷേത്രം
*ഹൃഷികേശ ക്ഷേത്രം മാടമൺ
*പാറക്കൽ മണപ്പുള്ളി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം,പുഞ്ചപ്പാടം. പാലക്കാട്

==ആലപ്പുഴ==
[[പ്രമാണം:Ambalappuzha_Sri_Krishna_Temple.JPG|thumb|അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം]]
[[പ്രമാണം:Manakkaattutemple.jpg|thumb|മണക്കാട്ട്‌ ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം]]
*[[മണക്കാട്ട്‌ ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*വേതാളം കുന്ന് പരബ്രഹ്മ ക്ഷേത്രം
*[[മുല്ലയ്ക്കൽ രാജരാജേശ്വരി ക്ഷേത്രം]]
*[[ചെങ്ങന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*'''&lt;u&gt;ചെങ്ങന്നൂർ ശ്രീ അമരാവതി മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം&lt;/u&gt;'''
*[[ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചെട്ടികുളങ്ങര ദേവിക്ഷേത്രം]]
*പൊതുവൂർ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം, മാന്നാർ 
*[[ചേർത്തല കാർത്യായനി ക്ഷേത്രം]]
*[[മരുത്തോർവട്ടം ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം]] 
*[[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[ഏവൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[വലിയകുളങ്ങര ദേവിക്ഷേത്രം]]
*മുതുകുളം മായിക്കൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം.
*[[ചക്കുളത്തുകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചക്കുളത്ത്കാവ് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കണ്ടിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[മങ്കൊമ്പ് ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[ഇലഞ്ഞിമേൽ വള്ളിക്കാവ് ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[ചെറിയനാട്ടു ശ്രീ ബാലസുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[കുടശ്ശനാട് മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[കൊയ്പ്പള്ളികാരാണ്മ ദേവീ ക്ഷേത്രം]]
*[[തകഴി ശ്രീ ധർമശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[വേലോർവട്ടം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[നാലുകുളങ്ങര ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[നീലംപേരൂർ ക്ഷേത്രം]]
*[[വെട്ടിയാർ രാമനല്ലൂർ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം ]]
*[[വെട്ടിയാർ പളളിയറക്കവ് ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[പടനിലം പരബ്രഹ്മക്ഷേത്രം]]
*[[പായിപ്പാട് ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[തട്ടാരമ്പലം സരസ്വതി ക്ഷേത്രം]]
*[[പുതുശ്ശേരിയമ്പലം (ചെട്ടികുളങ്ങര ദേവിയുടെ മൂല കുടുംബം]]
*[[കുമരംകരി മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[വള്ളിക്കുന്നം വട്ടയ്ക്കാട് ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[വരേണിക്കൽ|'''&lt;big&gt;വരേണിക്കൽ&lt;/big&gt;''']] ശ്രീ പരബ്രമോദയ ക്ഷേത്രം

* മാവേലിക്കര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം

==കോട്ടയം==
[[പ്രമാണം:Ettumanoor_Temple_North_Gate_Entrance.JPG|thumb|[[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]]]

* കോട്ടയം [[തിരുനക്കര മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*കുമാരനെല്ലൂർ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം  
* ആലപ്ര തച്ചരിക്കൽ ശ്രീ ഭദ്രകാളി ദേവി ക്ഷേത്രം

*[[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[വൈക്കം മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[നീണ്ടൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[എഴുമാന്തുരുത്ത് പൂങ്കാവിൽ ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[കടുത്തുരുത്തി തളി മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[ചിറക്കടവ്‌ ശ്രീമഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*
*[[തൃക്കൊടിത്താനം മഹാവിഷ്ണു  ക്ഷേത്രം]]
*[[പനച്ചിക്കാട് ക്ഷേത്രം|പനച്ചിക്കാട് ദക്ഷിണ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം]]
*[[പുലിയന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[പെരുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[പൊൻകുന്നം പുതിയകാവ്‌ ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[മണക്കാട്ട്‌ ശ്രീഭദ്രാക്ഷേത്രം]]
*വൈകുണ്ഠപുരം ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചൂർ 
*[[വാഴപ്പള്ളി മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*
*[[ഞരളപ്പുഴ ശ്രീധർമശാസ്താ ക്ഷേത്രം]] , [[വയലാ]]
*[[മള്ളിയൂർ മഹാഗണപതിക്ഷേത്രം]]
*[[എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*[[ളാലാം ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, പാലാ]]
*[[തൃക്കയിൽ ശ്രീമഹാദേവക്ഷേത്രം, ചെത്തിമറ്റം, പാലാ]]
*[[തൃക്കോതമംഗലം ശിവക്ഷേത്രം]]
*വല്ല്യ വീട്ടിൽ ദേവി ക്ഷേത്രം കിളിരൂർ
*
*രാമപുരം ശ്രീരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം, പാലാ
*വടക്കുംകൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, വൈക്കം

==ഇടുക്കി==
[[പ്രമാണം:KanjiramattomTemple, Thodupuzha.JPG|thumb|[[കാഞ്ഞിരമറ്റം മഹാദേവക്ഷേത്രം]]]]
*[[മംഗളാദേവി ക്ഷേത്രം|തേക്കടി മംഗളാദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[മണക്കാട് നരസിംഹസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[കാഞ്ഞിരമറ്റം മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[തൊടുപുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[കാരിക്കോട് ശ്രീഭഗവതിക്ഷേത്രം|കാരിക്കോട് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*ഇടവെട്ടി ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം
*വള്ളിയാംകാവ് ദേവിക്ഷേത്രം, പെരുവന്താനം
*അഞ്ചക്കുളം ശ്രീ മഹാദേവി ക്ഷേത്രം
*[[നടയിൽക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[അണ്ണാമലനാഥർ ക്ഷേത്രം]]
*[[കോലാനി ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[അമരംകാവ് വന ദുർഗ്ഗ ക്ഷേത്രം]]
*ചെറുതോണി ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം 
*[[പുതുക്കുളം നാഗരാജ ക്ഷേത്രം]]
*[[വള്ളിയാനിക്കാട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[ഉറവപ്പാറ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*കട്ടപ്പന ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം
*മൂന്നാർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം
*നെടുംകണ്ടം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം
*വാഗമൺ മുരുകമല 
*അടിമാലി ശ്രീ ഭഗവതി വൈഷ്ണവ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
*അടിമാലി ചാറ്റുപാറ ശ്രീ സരസ്വതി ക്ഷേത്രം 
*

==എറണാകുളം==
[[പ്രമാണം:Chottanikkara Temple.jpg|thumb|[[ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] ]]
*[[ആലുവ ശിവക്ഷേത്രം|ആലുവാ ശിവക്ഷേത്രം]] 
*[[ചോറ്റാനിക്കര ക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം|എറണാകുളം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[പൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം|തൃപ്പൂണിത്തുറ പൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം]]
*ചേരാനെല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*ആലുവദേശം ശ്രീ ദത്ത ആഞ്ജനേയ ക്ഷേത്രം
*ഇടപ്പള്ളി കൊട്ടാരം മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം
*[[വടക്കൻ പറവൂർ പെരുവാരം മഹാദേവക്ഷേത്രം|പെരുവാരം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, വടക്കൻ പറവൂർ]]
*[[വടക്കൻ പറവൂർ ശ്രീ ദക്ഷിണ മൂകാംബികാ ക്ഷേത്രം]]
*[[കണ്ണൻ കുളങ്ങര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം|കണ്ണൻകുളങ്ങര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം]] - വടക്കൻ പറവൂർ
*[[കാളികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] - വടക്കൻ പറവൂർ
*വെളുത്താട്ടു ശ്രീ വടക്കൻ ചൊവ്വ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, വടക്കൻ പറവൂർ
*പാലാരിവട്ടം ശ്രീ രാജരാജേശ്വരി ക്ഷേത്രം 
*[[ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം]]
*[[കല്ലറക്കൽ വിഷ്ണു-ശിവക്ഷേത്രം.]]
*[[കല്ലിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കർപ്പിള്ളിക്കടവ് ശ്രീമഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രം|തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവക്ഷേത്രം, ആലുവ]]
*തൊട്ടുവ ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം, പെരുമ്പാവൂർ
*[[തൃക്കാക്കര ക്ഷേത്രം|തൃക്കാക്കര വാമനമൂർത്തി ക്ഷേത്രം]]
*[[പാട്ടുപുരക്കൽ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം]]
*[[മാമ്മലശ്ശേരി ശ്രീരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[ശ്രീ വേണുഗോപാല സ്വാമി ദേവസ്ഥാനം]]
*പെരുമ്പാവൂർ ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം

*[[ശ്രീ ഭവാനീശ്വര മഹാക്ഷേത്രം|പള്ളുരുത്തി ശ്രീ ഭവാനീശ്വര മഹാക്ഷേത്രം]]
*
*[[വെങ്കിടാചലപതി ക്ഷേത്രം|പള്ളുരുത്തി വെങ്കിടാചലപതി ക്ഷേത്രം]]
*[[ആനിക്കാട് തിരുവുംപ്ലാവിൽ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*വെള്ളൂർക്കുന്നം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, മൂവാറ്റുപുഴ 
*[[പുഴക്കരക്കാവ് ക്ഷേത്രം]]
*ശ്രീധരീയം നെല്ലിക്കാട്ട് ഔഷധേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കൂത്താട്ടുകുളം
*ആമേട ക്ഷേത്രം

==തൃശൂർ==
[[പ്രമാണം:വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രം-തെക്കേഗോപുരം.jpg|ലഘുചിത്രം|തൃശൂർ വടക്കുനാഥക്ഷേത്രം]]
*[[അന്നമനട മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[അവിട്ടത്തൂർ ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[ആറാട്ടുപുഴ ക്ഷേത്രം]]
*[[ആറേശ്വരം ശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[ഉത്രാളിക്കാവ്]]
*[[ഊരകം അമ്മത്തിരുവടി ക്ഷേത്രം]]
*[[കണ്ണമ്പുഴ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം (കൊടുങ്ങല്ലൂർ)|ശ്രീകുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം കൊടുങ്ങല്ലൂർ]]
*[[കുറുമാലിക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കുഴൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം]]
*[[കൊട്ടാരം മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം]]
*[[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം]]
*[[ചിറ്റിച്ചാത്തക്കുടം ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[ചോച്ചേരിക്കുന്ന് ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[തലയാക്കുളം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[താണിക്കുടം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവില്വാമല ശ്രീ വില്വാദ്രിനാഥ ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവുള്ളക്കാവ് ധർമ്മശാസ്ത്രാക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കുലശേഖരപുരം ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമക്ഷേത്രം]]
*[[തൊട്ടിപ്പാൾ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]]
*[[പഴയന്നൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]]
*[[പാമ്പു മേയ്ക്കാട്ടുമന]]
*[[പായമ്മൽ ശത്രുഘ്ന ക്ഷേത്രം]]
*[[പാറമേൽക്കാവ് ക്ഷേത്രം]]
*[[പിഷാരിക്കൽ ഭഗവതിക്ഷേത്രം, ചാലക്കുടി]]
*[[പുത്തുക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം, കൊടകര]]
*[[പുറപ്പിള്ളിക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[പൂങ്കുന്നം ശിവക്ഷേത്രം]]
*വെള്ളൂർ ആലുംതാഴം വാരാഹി ദേവി ക്ഷേത്രം, അന്തിക്കാട്
*[[പൂനിലാർകാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം]]
*[[പൂവണി ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[പെരുവനം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[മാട്ടിൽ ശ്രീശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[വടക്കുംനാഥൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[വൈലിക്കുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കുടപ്പാറ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*കലംകണ്ടത്തൂർ ശ്രീ നരസിംഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, മായന്നൂർ
*

==പാലക്കാട്==
[[പ്രമാണം:VayilyamkunnuTemple.JPG|ലഘുചിത്രം|വായില്യാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം]]

*[[ആനിക്കോട് അഞ്ചുമൂർത്തി ക്ഷേത്രം]]
*[[കാവശ്ശേരി പരയ്ക്കാട്ട് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] 
*[[കളരി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം വിളയൂർ, പട്ടാമ്പി ]]
*[[കരിമ്പുഴ ശ്രീരാമസ്വമിക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവേഗപ്പുറ ശ്രീമഹാക്ഷേത്രം]]
*[[കൊടുമുണ്ട ചെറുനീർക്കര ശിവ ക്ഷേത്രം]]
*[[നെല്ലിക്കുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[പന്നിയൂർ വരാഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം]]
*[[പരിയാനമ്പറ്റ ക്ഷേത്രം]]
*[[ബ്രഹ്മീശ്വരൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[മണ്ണൂർ കൈമകുന്നത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[മാങ്ങോട്ടുകാവ് ക്ഷേത്രം]]
*[[മാത്തൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[വടക്കെ മുത്തശ്ശ്യാ൪ കാവ്]]
*[[മാത്തൂർ കാളികാവിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[മുതുകുറുശ്ശി ശ്രീകിരാതമൂർത്തി ക്ഷേത്രം]]
*[[വായില്ല്യാംകുന്നു് ക്ഷേത്രം]]
*[[മണ്ണമ്പറ്റ രാമപുരം ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[എളമ്പുലാശ്ശേരി നാലുശ്ശേരി ക്ഷേത്രം]]
*[[കല്ലേകുളങ്ങര ഏമൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*കോങ്ങാട് തിരുമാധാം കുന്നു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം 
*ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം പള്ളിക്കുറുപ്
*[[പാറക്കൽ മണപ്പുള്ളി ഭഗവതി  ക്ഷേത്രം, പുഞ്ചപ്പാടം. പാലക്കാട്]]

==മലപ്പുറം==
[[പ്രമാണം:Tthirumandhamkunnu_Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം]]
*[[ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം|ആലത്തിയൂർ]] &lt;nowiki/&gt;[[ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം|ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]]
*[[വൈരങ്കോട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|വൈരങ്കോട് ഭഗവതീക്ഷേത്രം]]
*[[കാട്ടുപുത്തൂർ ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[കുത്തനഴി ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുനാവായ നാവാമുകുന്ദക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കാവ് ശ്രീ ദുർഗ്ഗാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കൈക്കാട്ട് ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[രാമപുരം ശ്രീരാമക്ഷേത്രം]]
*[[ചെല്ലൂർ ശ്രീപറക്കുന്നത്ത് ഭഗവതീക്ഷേത്രം]]
*കോട്ടക്കൽ വിശ്വേശ്വര ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം
* കഴുത്തല്ലുർ ശ്രീ നരസിംഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം
*[[കുറ്റിപ്പുറം നൊട്ടനാലുക്കൽ ശ്രീ ഭഗവതീക്ഷേത്രം]]
* കൊങ്ങംപറമ്പത്ത് ശ്രീ ത്രിപുരാന്തക ക്ഷേത്രം, എടവണ്ണപ്പാറ
*[[പൈങ്കണ്ണൂർ മഹാശിവക്ഷേത്രം]]
*[[ചെല്ലൂർ ചരൂര് മഹാശിവക്ഷേത്രം]]
*[[ചെല്ലൂർ ശ്രീ അന്തിമഹാകാളൻ കാവും|ചെല്ലൂർ ശ്രീ അന്തിമഹാകാളൻ കാവ്]]
*[[എരവിമംഗലം ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[പൂന്താനം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം]]
*പുലാമന്തോൾ ശ്രീരുദ്ര ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം
*മേലാക്കം കാളികാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം 
*[[പെരിന്തൽമണ്ണ ശ്രീ വെള്ളാട്ട് പുത്തൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[മണലായ ശ്രീ കുന്നിൻമേൽ ഭഗവതീക്ഷേത്രം]]
*[[വാഴേങ്കട ശ്രീ നരസിംഹമൂർത്തീ ക്ഷേത്രം]]
*തേവർചോല  മഹാദേവ  ഗുഹാക്ഷേത്രം, വളാഞ്ചേരി

==കോഴിക്കോട്==
[[പ്രമാണം:Kozhikodethali.jpg|ലഘുചിത്രം|തളി ശിവക്ഷേത്രം]]
* [[തളികുന്ന് ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[അഴകൊടി ദേവീക്ഷേത്രം]]
*[[ചുഴലി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]

* [[തളി ശിവക്ഷേത്രം]]

[[പ്രമാണം:Thalikunnu Shiva Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|തളികുന്ന് ശിവക്ഷേത്രം]]

* [[തളിയമ്പലം]]

*[[പിഷാരിക്കാവ്‌ ക്ഷേത്രം]]
*[[ബാലുശ്ശേരി കോട്ട വേട്ടക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[ലോകനാർകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[പൊയിൽക്കാവ് വനദുർഗ്ഗ ക്ഷേത്രം]]
*[[പൊയിൽക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം]]
*[[പിഷാരികാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[വളയനാട്ട് കാവ്]]
*[[പള്ളിത്തറ ശ്രീ കുറുമ്പ കണ്ടേൻ കാളി കാവ്]]
*[[പന്തലായനി ശ്രീ അഘോരശിവ ക്ഷേത്രം]]
*[[നടേരി ലക്ഷ്മീനരസിംഹ മൂർത്തി ക്ഷേത്രം]]
*[[കൊത്തമംഗലം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]]
*[[മേലൂർ ശിവ ക്ഷേത്രം]]
*[[നിത്യാനന്ദാശ്രമം]]
*[[കുറുവങ്ങാട് ശിവ ക്ഷേത്രം]]
*[[മനക്കുളങ്ങര ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവീ ക്ഷേത്രം]]
*[[രാമത്ത് ശ്രീ രക്തചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം കുടക്കല്ല് അത്തോളി]]

==വയനാട്==
[[പ്രമാണം:Thirunelli Temple.JPG|ലഘുചിത്രം|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]]
*[[മഴുവന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*
*[[വള്ളിയൂർകാവ്|വള്ളിയൂർകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]   
*ബത്തേരി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം
*തൃശ്ശിലേരി മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
*കോളേരി ശ്രീ ഷണ്മുഖ ക്ഷേത്രം 

==കണ്ണൂർ==
[[പ്രമാണം:Parassini.jpg|ലഘുചിത്രം|പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[കോയ്യോട്ട് പുത്തനമ്പലം ശ്രീധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രം, പള്ളൂർ, മാഹി]]
*[[കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് ശ്രീധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രം]]
*[[കുറൂളി കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കുറൂളികാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കടവത്തൂർ]]
*[[കരിവെള്ളൂർ മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ക്ഷേത്രം, ചെറുകുന്ന്]]
*[[ശ്രീ മുടപ്പത്തൂർ ശിവക്ഷേത്രം|ശ്രീ മുടപ്പത്തൂർ ശിവ ക്ഷേത്രം (വൈദ്യനാഥൻ), കൂത്തുപറമ്പ്]]
*മുഴക്കുന്ന് മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രം
*പള്ളിക്കുന്ന് മൂകാംബിക ദേവി ക്ഷേത്രം 
*[[ആഴിതീരം തങ്ങി ശ്രീ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം]]
*[[ചിറയ്ക്കൽ കടലായി ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം]]
*[[കിഴക്കെകാവ് കണ്ണപുരം]]
*[[കുന്നത്തൂർ പാടി]]
*[[കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം|കൊട്ടിയൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
*[[ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം, തലശ്ശേരി|തലശ്ശേരി ജഗന്നാഥ ക്ഷേത്രം]]

*[[തലയന്നേരി ശ്രീ പൂമാല ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[തായിനേരി ശ്രീ കുറിഞ്ഞി ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവങ്ങാട് ക്ഷേത്രം|തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[തൃച്ചംബരം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം]]
*[[തൊടീക്കളം ക്ഷേത്രം]]
*[[പയ്യന്നൂർ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[പരിയാരം ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം]]
*[[പൂവത്തൂർ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]]
*[[പെരളശ്ശേരി സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[മണക്കടവ് ശ്രീ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം]]
*[[മാടായി വടുകുന്ദ ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[മാവിലാക്കാവ്]]
*[[മാടായിക്കാവ് ക്ഷേത്രം|മാടായിക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രം|തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രം]]
*[[ശ്രീ ചേനാങ്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം ചീക്കാട്]]
*[[പെരിയാട്ട് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]]
*[[മട്ടന്നൂർ ശ്രീഭദ്രകാളീ കലശസ്ഥാനം|മട്ടന്നൂർ ശ്രീ ഭദ്രകാളീ കലശസ്ഥാനം]]
*[[തളാപ്പ് ശ്രീ സുന്ദരേശ്വര ക്ഷേത്രം]]
*[[മുണ്ടയാംപറമ്പ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|മുണ്ടയാംപറമ്പ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*ചിറയ്ക്കൽ ശ്രീ ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം 
*പട്ടുവം വടക്കേക്കാവ് വാരാഹി ദേവി ക്ഷേത്രം
*[[മട്ടന്നൂർ മഠപ്പള്ളി ഭഗവതിക്കാവ്|മട്ടന്നൂർ മഠപ്പള്ളി ഭഗവതിക്കാവ്]]
*ശ്രീ കാക്കാംകോവിൽ ശിവ ക്ഷേത്രം, മാങ്ങാട്
*[[കേളാലൂർ വിഷ്‌ണു - ഗണപതി ക്ഷേത്രം|കേളാലൂർ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു-ഗണപതി ക്ഷേത്രം, മമ്പറം]]
*നെല്ലൂന്നി വട്ടപ്പൊയിൽ പുതിയകാവ് ശ്രീ മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*കുന്നാവ് ജലദുർഗ്ഗാ ക്ഷേത്രം, പള്ളിക്കുന്ന്

==കാസർകോട്==
[[പ്രമാണം:Ananthapura temple Kasaragod2.jpg|ലഘുചിത്രം|[[അനന്തപുര തടാകക്ഷേത്രം]]]]കിനാവൂർ ശ്രീ ധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രം (കിണാവൂർ മോലോം )
*[[അനന്തപുര തടാകക്ഷേത്രം]]
*[[അനന്തേശ്വര വിനായക ക്ഷേത്രം]]
*[[മല്ലികാർജ്ജുന ക്ഷേത്രം]]
==മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ==
''താലൂക്ക്: ഹോസ്ദുർഗ്''
*[[അച്ചേരി വിഷ്ണുമൂർത്തി അമ്പലം]]
*[[അയ്യങ്കാവ് ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]]
*[[ആലന്തട്ട മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, കയ്യൂർ]]
*[[ദുർഗ ക്ഷേത്രം, നീലേശ്വരം]]
*[[ഇരവിൽ മാധവ വാഴുന്നവർ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ, ബെലൂർ]]
*[[കമ്പല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ചിറ്റാരിക്കാൽ]]
*[[കമ്മടത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, വെസ്റ്റ് ഏളേരി]]
*[[കർപ്പൂരേശ്വര ക്ഷേത്രം, ഹോസ്ദുർഗ്]]
*[[കളളാർ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം]]
*[[കിരാതേശ്വര ക്ഷേത്രം, കിണാവൂർ]]
*[[കൊച്ചിക്കടവു വിഷ്ണുമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, പള്ളിക്കര]]
*[[കൊറക്കാട്ട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കൊറക്കാട്ട്]]
*[[കൊറ്റാത്തു വേട്ടയ്ക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം, നീലേശ്വരം]]
*[[ലക്ഷ്മി വെങ്കടേശ ക്ഷേത്രം, ഹോസ്ദുർഗ്]]
*[[മടിക്കൈമാടം ക്ഷേത്രം, അമ്പലത്തുകര]]
*[[മഡിയൻ കൂലോം ക്ഷേത്രം|മടിയൻകൂലോം ക്ഷേത്രം, അജാനൂർ]]
*[[മക്കംവീട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പള്ളിക്കര]]
*[[മന്നം‌പുറത്തു കാവ്|മന്നം‌പുറത്തു കാവ്, നീലേശ്വരം]]
*[[മാരിയമ്മൻ ക്ഷേത്രം, ഹൊസദുർഗ്]]
*[[മേലരിപ്പ് വീരഭദ്ര ക്ഷേത്രം, ക്ലായിക്കോട്]]
*[[മുളയന്നൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ബേളൂർ]]
*[[പാലക്കുന്ന് കഴകം ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|പാലക്കുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[പള്ളിക്കര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, നീലേശ്വരം]]
*[[ബേളൂർ ശിവക്ഷേത്രം]]
*[[റായിരമംഗലം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പീലിക്കോട്|രയരമംഗലം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പീലിക്കോട്]]
*[[സദാശിവ ക്ഷേത്രം, പുദുക്കൈ]]
*[[സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, അറവത്ത്]]
*[[തളിയിൽ നീലകണ്ഠ ക്ഷേത്രം, നീലേശ്വരം]]
*[[തായന്നൂർ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, ചിറ്റേരി]]
*[[ഉദിനൂർ ക്ഷേത്ര പാലക, ഉദിനൂർ]]
*[[ഉപേന്ദ്ര കേശവ ട്രസ്റ്റ് (ഇരവിൽ മഹാവിഷ്ണു), പുല്ലൂർ]]
*[[വീരഭദ്ര ക്ഷേത്രം, ചെറുവത്തൂർ]]
*[[വേട്ടക്കൊരുമകൻ, കയ്യൂർ]]
*[[വിഷ്ണു ചാമുണ്ടേശ്വരി ക്ഷേത്രം, ചിറ്റാരി]]
*[[വിഷ്ണുമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, പുല്ലൂർ]]
*[[വിഷ്ണുമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, തൃക്കരിപ്പൂർ]]
*[[വിഷ്ണുമംഗലം ക്ഷേത്രം, പുല്ലൂർ]]
താലൂക്ക്: ''കാസറഗോഡ്''
*[[അടുക്കത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ബേഡഡുക്ക|അടുക്കത്ത]]&lt;nowiki/&gt;[[അടുക്കത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ബേഡഡുക്ക|്]] [[അടുക്കത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ബേഡഡുക്ക|ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ബേഡഡുക്ക]]
*[[അഗൽപ്പാടി, ദുർഗാപരമേശ്വരി ക്ഷേത്രം, ഉബ്രംഗള]]
*[[ആലംഗാട്ട് മഹാലിങ്കേശ്വറ ക്ഷേത്രം, നെക്രാജെ|ആലംഗാട്ട് മഹാലിങ്കേശ്വര ക്ഷേത്രം, നെക്രാജെ]]
*[[അലിഭൂത ക്ഷേത്രം, അരിക്കാടി]]
*[[അംബാർ സദാശിവ ക്ഷേത്രം, മംഗൽപ്പാടി]]
*[[അനന്തപത്മനാഭ ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ]]
*[[ആര്യ കാർത്യായനി ക്ഷേത്രം, തളങ്കര]]
*[[അവള ദുർഗാഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ബായാർ]]
*[[അയല ദുർഗാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ഉപ്പള]]
*[[ചന്ദ്രഗിരി ശാസ്ത ; തൃക്കണ്ണാട് ത്രൈയ്യംബകേശ്വര ക്ഷേത്രം, കളനാട്]]
*[[ദൈവഗ്‌ലു ക്ഷേത്രം, പൈവളിഗെ]]
*[[എടനീർ മഠം, പാടി]]
*[[ഗോപാലക്രിഷ്ണ ക്ഷേത്രം, ബേളൂർ]]
*[[ജധധാരി ക്ഷേത്രം, ബാഡൂർ]]
*[[കമ്പാർ ദുർഗ്ഗാപരമൃശ്വരി ക്ഷേത്രം, കുടലമാർക്കള]]
*[[കാനത്തൂർ മഹാലിങ്കേശ്വര ക്ഷേത്രം, മുളിയാർ]]
*[[കാണിപ്പുര ഗോപാലകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, കുമ്പള]]
*[[കണിയാല ഭൂതക്ഷേത്രം, ബേയാർ]]
* താലൂക്ക്:ആലത്തൂർ
*[[പരയ്ക്കാട്ട് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കാവശ്ശേരി]]
*[[കവി സുബ്രായക്ഷേത്രം, വോർക്കാടി]]
*[[കിന്നിമാണി ഭൂത ക്ഷേത്രം, നെക്രാജെ]]
*[[കിന്നിമാണി ദൈവ സുബ്രായ ദേവ ക്ഷേത്രം, പുത്തിഗെ]]
*[[കൊലചപ്പ ശാസ്ത ക്ഷേത്രം, മീഞ്ച]]
*[[കോമരചാമുണ്ടേശ്വരി ക്ഷേത്രം, ഉച്ചിലംകോട്]]
*[[കൂടത്താജെ അമ്മനവറ ക്ഷേത്ര, വോർക്കാടി]]
*[[കൂടളു ഗുഡ്ഡെ മഹാദേവ ക്ഷേത്ര, കൂടളു]]
*[[കുണ്ടിക്കാന ശങ്കറനാറായണ ക്ഷേത്രം, പെർഡാല]]
*[[കുണ്ടംകുഴി പഞ്ചലിംഗേശ്വര ക്ഷേത്രം, ബേഡഡുക്ക]]
*[[കുട്ടിയാല ഗോപാലകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, കൂടലു]]
*[[മദനന്ദേശ്വര വിനായക ക്ഷേത്രം, മധൂർ]]
*[[മഹാദേവ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, കിഡൂർ]]
*[[മഹാലിങ്കേശ്വര ക്ഷേത്രം, അഡൂർ]]
*[[മഹാലിങ്കേശ്വര ക്ഷേത്രം, ബഡാജെ]]
*[[മഹാലിങ്കേശ്വര ക്ഷേത്രം, നെട്ടണിഗെ]]
*[[മല്ല ദുർഗാപരമേശ്വരി ക്ഷേത്രം, മുളിയാർ]]
*[[മല്ലികാർജുന ക്ഷേത്രം, കാസർഗോഡ്]]
*[[മീത്ത മൊഗ്രായ ഭൂത, വോർക്കാടി]]
*[[മൊഗ്രു ദുർഗാ പരമേശ്വരി, കാട്ടുകുക്കെ]]
*[[മുണ്ടോൾ ദുർഗാ പരമേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കാരഡുക്ക]]
*[[പടിഞ്ഞാമ്പുറത്തു ധൂമാവതി ക്ഷേത്രം, പാടി]]
*[[പഞ്ചലിംഗേശ്വരക്ഷേത്രം, ബായാർ]]
*[[പാണ്ടുരംഗ ക്ഷേത്രം, കാസർഗോഡ്]]
*[[പൂമാണി കിന്നിമാണി ക്ഷേത്രം, മൊഗ്രാൽ പുത്തൂർ]]
*[[സാലത്തൂർ മല്ലറായ ക്ഷേത്രം, പാത്തൂർ]]
*[[ശങ്കരനാരായണ ക്ഷേത്രം, കോലിയൂർ]]
*[[സന്താനഗോപാല ക്ഷേത്രം, കൊടലമൊഗ്രു]]
*[[ശ്രീമദ് അനന്തേശ്വര ക്ഷേത്രം, മഞ്ചേശ്വരം]]
*[[സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, മുളിയാർ]]
*[[സുബ്ബറായ ദേവ ക്ഷേത്രം, കാട്ടുകുക്കെ]]
*[[തലക്കലായി സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, തലക്കല്ലായി, ചെമ്മനാട്]]
*[[ഉദനേശ്വര ക്ഷേത്രം, പെർഡാല]]
*[[ഉദ്യാവർ ദൈവംഗളു, ഉദ്യാവർ]]
*[[വരദരാജ വെങ്കട്ടരമണ ക്ഷേത്രം, കാസർഗോഡ്]]
*[[വിളക്കുമാടം വെങ്കട്ട്രമണ ക്ഷേത്രം, കൊളത്തൂർ]]
*[[വിഷ്ണുമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, ആഡൂർ]]
*[[വിഷ്ണുമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, കുറ്റിക്കോൽ]] &lt;ref&gt;http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/images/pdf/div_kasaragod.pdf&lt;/ref&gt;
*[[ആലക്കാട്ട് കളരിക്കൽ ക്ഷേത്രം]], കാംകോൽ 
*[[അലയൻകോട് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]], ആലപ്പടംബ
*[[അരംഗം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]], [[ആലക്കോട്]]
*[[അരിമ്പ്ര സുബഹ്മണ്യസ്വാമി]], കയരാലം
*[[ചാമക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], വെള്ളൂർ
*[[ചേടിച്ചേരി ക്ഷേത്രം]], ഇരിക്കൂർ
*[[ചെക്കിയാട്ടുകടവ് ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]], കായരാലം
*[[ചേളേരി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]], കോളച്ചേരി
*[[ചെമ്പോത്തികോട്ടം Alias പുതിയേടത്തു ക്ഷേത്രം]], തളിപ്പറമ്പ
*[[ചെങ്ങളായി വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]], ചെങ്കളായി
*[[ചെന്നംകാവ് ക്ഷേത്രം]], കോറോം
*[[ചുഴലി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], ചുഴലി
*[[ചുഴലി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], നെടിയങ്ങ
*[[ദേവിയോട്ട് ക്ഷേത്രം]], ആലപ്പടമ്പ
*[[ധർമ്മികുളങ്ങര ക്ഷേത്രം]], മഴൂർ
*[[ദുർഗാഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], തൃച്ചമ്പരം
*[[ഈശാനമംഗലം ക്ഷേത്രം]], ചേളേരി
*[[കടമ്പേരി ചുഴലി ക്ഷേത്രം]], മോറാഴ
*[[കലീശ്വരം ശിവ ക്ഷേത്രം]], കാംകോൽ
*[[കള്ളിയിൽ ക്ഷേത്രം]], കയരാലം
*[[കണ്ടോത്തിടം സോമേശരി ക്ഷേത്രം]], കണ്ടംകാളി
*[[കാഞ്ഞിരംകാട്ട് വൈദ്യനാഥ ക്ഷേത്രം]], കുട്ട്യേരി
*[[കാംകോൽ ശിവ ക്ഷേത്രം]], കാംകോൽ
*[[കണ്ണംകോട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], ആലപ്പടമ്പ
*[[കരിവെള്ളൂർ ശിവ ക്ഷേത്രം]], കരിവെള്ളൂർ
*[[കീഴ്താലി ശിവ ക്ഷേത്രം]], അന്തൂർ
*[[കോടേശ്വരം ക്ഷേത്രം]], തളിപ്പറമ്പ
*[[കൊളങ്ങരത്ത് വേട്ടക്കൊരുമകൻ ക്ഷേത്രം]], കായലാരം
*[[കോട്ടയത്ത് കിഴക്കേടത്ത് ക്ഷേത്രം]], കായലാരം
*[[കോട്ടയത്ത് കിഴക്കേടത്ത് വയത്തുർനെയ്യമൃത് സംഘം]], മയ്യിൽ
*[[കോട്ടൂർ ധരമ്മശാസ്ത ക്ഷേത്രം]], കരിവെള്ളൂർ
*[[കൊയ്യം Vishnu Temple]], Chengalayi D
*[[കുഞ്ഞിമതിലകം Temple]], Pattuvam D
*[[കുന്നാര് Mookambika Temple,]] Ramanthali D
*[[കുന്നത്തൂർപാടി Muthapan Temple]], Paisakkiri B
*[[കുന്നത്ത് Baliyeri Vettakorumakan Temple]], Mayyil D
*[[കുറുവന്തിട്ട Kazhakam Poomala Bhagavathy Temple]], Ramanthali D
*[[കുറുവേലി Bhagavathy Temple]], Alapadambu D
*[[കുറ്റ്യാട്ടൂർ siva Temple]], Kuttiattor C
*[[കുഴിക്കിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], Pattuvam D
*[[ലാവിൽ Siva Temple]], Kurumathoor D
*[[മാടത്തുപടി Subrahmaniaswami Temple]], Payyannur D
*[[മലപ്പട്ടം Temple]], Malappattam D
*[[മാമണിക്കുന്ന് Mahadevi Temple, Irikkur Sp
*[[മണിയൂർ Subrahmanyaswami Temple]], Maniy oor D
*[[മാവിച്ചേരി Mahavishnu Temple]], Kuttiery D
*[[മെച്ചിറ Melekulangra Temple]], Peringom D
*[[മോറാഴ Siva Temple]], Morazha C
*[[മുച്ചിലോട്ടുകാവ് Temple]], Koram D
*[[മുച്ചിലോട്ടുകാവ്]], Karivalloor D
*[[മുള്ളൂൽ Thrikkovil temple]], Pattuvam D
*[[മൂത്താദി Appan SasthaTemple]], Korom D
*[[മുതുകാട്ടുകാവ് Temple]], Eramam C
*[[നാടേരി മടം ( Kuttiattor Temple)]], Kuttiattoor D
*[[നടുവിൽ ചുഴലി Bhagavathi Temple]], Naduvil D
*നമ്പിയ Thrikkovil Temple, Kokkinissery, Payyannur B
*നനിയൂർ Bhagavathi Temple, Kolacheri D7
*നാരായൺകണ്ണൂർ Temple, Ramanthali D
*നെല്ലിയോട് Bhagavathy Temple, Morazha D
*നിടുവള്ളൂർ Someswari Temple, Chuzhali D
*നുച്ചിയാട്ടുകാവ് temple, thaliparamba D
*പടപ്പങ്ങട്ടു Someswari Temple, Koov ery C
*പാടിക്കുട്ടി Bhagavathy Temple, Eruvassy D
*പാലക്കുളങ്ങര DharmasasthaTemple, Thaliparamba B
*പള്ളിത്തറ Adukunnukavu Temple, Korom D
*പള്ളിത്തറ Vayathur Kaliyar Siva Temple, Korom D
*പനങ്ങാട്ടൂർ Vettakkorumakan Temple, Kuttiery D
*പനങ്ങാട്ടൂർ Vishnu Temple, Kuttiery D
*പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം, ആന്തൂർ
*പട്ടുവം ക്ഷേത്രം, Kayaralam D
*പാവന്നൂർ Bhagavathy Temple, Kuttiattoor D
*പയ്യാവൂർ Siva Temple, Payyavoor C
*പെരളത്ത് Bhagavathy Temple, Peralam C
*പെരിങ്ങോം Vettakkorumakan Temple, Peringom D
*പെരിന്തണ്ണിയൂർ Subrahmanyaswami Temple, Korom D
*പെരിന്തട്ട Vayathoor Kaliyar Temple, Peringom D
*പെറൂൾ Siva Temple, Eramam D
*പെറൂൾ Vettakkorumakan Temple, Eramam D
*പെരുംബ ക്ഷേത്രം, Kurumathoor C
*പെരുമുടിക്കാവ് ക്ഷേത്രം, Karivalloor D
*പൂമാല ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, Korom D
*പൂമംഗലം Someswari Temple, Panniyoor C
*പുലിമ്പിടാവ് Chuzhali Bhagavathy Temple, Chengalayi D
*പൂന്തുരുത്തി Muchilottukavu Temple, Payyannur D
*പുത്തൂർ Pacheri Temple, Peralam D
*പുതൂർ Siva Temple, Peralam D
*രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രം, Thalliparamba Sp8
*ശങ്കരനാരായണ ക്ഷേത്രം, Ramanthali C
*സോമേശ്വരം ക്ഷേത്രം, Thaliparamba D
*സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, Pariyaram D
*സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, Payyannur A
*തളാവിൽ Thrippannikunnu Temple, Thimiri D
*തവരിയാട്Temple, Ramanthali D
*തെരുവത്ത് Ashtamichal Bhagavathy Temple, Payyannur D
*തിമിരി ശിവ ക്ഷേത്രം, Thimiri C
*തിരുവണ്ണാപുരം ക്ഷേത്രം, Morazha D
*തിരുവട്ടൂർ ശിവ ക്ഷേത്രം, Thiruvattoor D
*തിരുവില്ല്യാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം, Ramanthali D
*ത്രിച്ചംബരം Durga Bhagavathy Temple, Thruchambaram C
*തൃച്ചംബരം Kizhakemadam, Thaliparambu D
*തൃച്ചംബരം Srikrishna Temple, Thaliparamba D
*Thrichambaram Thekkemadam Temple, Thaliparamba D
*Thrikkapaleswaram Mayyil Neyyamruthu sangam, Mayyil D
*Thrikkapaleswaram Temple, Mayyil D
*Thrikkovil Temple, Kuttiery D
*Thrippannikunnu Mahadeva Temple, Eramam
*Vadakkedathu Someswari Temple, Kuttiery D
*Vadassery Krishnamathilakam Temple, Kankol D
*Vaneswaram Bhagavathy Temple, Morazha D
*Vayathur Kaliyar Temple, Ulikkal B
*Velam Mahaganapathy Temple, Mayyil A
*Vellad Siva Temple, Vellad D
*Vellattu Temple, Vellattu D
*Vellavu Kavu Temple, Kuttiery D
*Vellorachuzhali Bhagavathy Temple, Vellora D
*Vettakkorumakan Temple, Anthoor D
*Vettakkorumakan Temple, Kolachery D
*Vettakkorumakan Temple, Kuttoo

==തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോഡിന്റെ കീഴിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക==
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://travancoredevaswomboard.org/category/temples/chrygp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-01-07 |archive-date=2017-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216023357/http://travancoredevaswomboard.org/category/temples/chrygp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*[[നേമം മേജർ വെള്ളായണി ദേവി ക്ഷേത്രം(മുടിപ്പുര)]]
*[[മങ്കൊമ്പ് ദേവീ ക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കൊടിത്താനം ക്ഷേത്രം]]
*[[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[പടനായർകുളങ്ങര മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[ചെട്ടികുളങ്ങര ക്ഷേത്രം]]
*[[കണ്ടിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[മാവേലിക്കര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[മലയിൻകീഴ് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[നെയ്യാറ്റിൻകര ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[ആലുവ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[ആലുവ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]]
*[[അഗസ്ത്യ‌കോട് ക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭക്ഷേത്രം]]
*[[തിരുവല്ലം പരശുരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[ശ്രീകണ്ഠേശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[തൃക്കരിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[പാളയം ഹനുമാൻക്ഷേത്രം]]
*[[വൈക്കം ശ്രീ മഹാദേവക്ഷേത്രം]]
*[[വർക്കല ജനാർദ്ദനസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*[[തൊടുപുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]]
*പാറശ്ശാല ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം 
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://travancoredevaswomboard.org/category/temples/vrkla-gp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-01-07 |archive-date=2017-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170107170453/http://travancoredevaswomboard.org/category/temples/vrkla-gp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== കൊച്ചി ദേവസ്വം ബോർഡിനു കീഴിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ ==
;അയ്യന്തോൾ ദേവസ്വം
  
{| class=&quot;wikitable&quot;
|1
|Ayyanthole Devi Temple
|Ayyanthole, Thrissur
|-
|2
|Thiruvanathu Sree Krishna Temple
|Ayyanthole, Thrissur
|-
|3
|Thrikkumarakudam Subrahmanian Temple
|Ayyanthole, Thrissur
|-
|4
|Manathitta Sri Krishna Temple
|Ayyanthole, Thrissur
|-
|5
|Laloor Devi Temple
|Aranattukara, Thrissur
|-
|6
|Ashtamangalam Mahadeva Temple
|Aranattukara, Thrissur
|}
== കേരളത്തിലെ അതിപ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ ==
*ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം, തൃശൂർ ജില്ല 
*ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട
*പമ്പാ ഗണപതി ക്ഷേത്രം 
*ആറ്റുകാൽ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം
*ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം 
*കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംമ്പ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ
*ഹേമാംബിക ദേവിക്ഷേത്രം, പാലക്കാട്
*ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം 
*പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ 
*കൊട്ടിയൂർ ശിവ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കണ്ണൂർ
*മുഴക്കുന്ന് മൃദംഗശൈലേശ്വരി ദേവിക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ
*വൈക്കം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം 
*വടക്കുംന്നാഥ ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ 
*ചെട്ടികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മാവേലിക്കര
*ഓച്ചിറ പരബ്രഹ്മ ക്ഷേത്രം 
*കുമാരനെല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം 
*എരുമേലി ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം
*കാടാമ്പുഴ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മലപ്പുറം 
*[[വൈരങ്കോട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] മലപ്പുറം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1442653&amp;u=god-has-no-caste-supreme-court|title=God has no caste: Supreme Court|access-date=2026-01-25|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt; 
*കോട്ടക്കൽ വിശ്വംഭര ക്ഷേത്രം, മലപ്പുറം 
*തിരുമാന്ധാകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മലപ്പുറം 
*തൃപ്പയാർ ശ്രീരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ 
*നെല്ലുവായ് ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ 
*മലയാലപ്പുഴ ദേവി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട 
*തേക്കടി മംഗളാദേവി ക്ഷേത്രം, ഇടുക്കി
*വള്ളിയാംകാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം, പെരുവന്താനം, ഇടുക്കി 
*ഇടവെട്ടി ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, തൊടുപുഴ, ഇടുക്കി 
*ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ ജില്ല
*കാട്ടിൽ മേക്കത്തിൽ ശ്രീദേവി ക്ഷേത്രം, പൊന്മന, കൊല്ലം 
*ആലത്തിയൂർ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം, തിരൂർ,  മലപ്പുറം 
*പാറമേക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ
*തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ 
*ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം 
*അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ 
*മണ്ണാറശാല നാഗരാജാ ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ 
*ആലുവ ശിവക്ഷേത്രം, എറണാകുളം ജില്ല
*തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, വയനാട് 
*പനച്ചിക്കാട് ദക്ഷിണ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം 
*എറണാകുളം ശിവ ക്ഷേത്രം 
*തളി മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, കോഴിക്കോട് 
*നാവാമുകുന്ദ ക്ഷേത്രം, മലപ്പുറം 
*അനന്തപുരം തടാക ക്ഷേത്രം, കാസർഗോഡ് ജില്ല 
*വടക്കൻ പറവൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം ജില്ല 
*മരുത്തോർവട്ടം ശ്രീ ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം, ചേർത്തല, ആലപ്പുഴ ജില്ല
*തൃപ്പൂണിത്തുറ പൂർണത്രയീശ ക്ഷേത്രം, എറണാകുളം 
*ചെങ്ങന്നൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം 
*തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട ജില്ല 
*കൊട്ടാരക്കര മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം ജില്ല 
*പഴവങ്ങാടി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം 
*ശ്രീവരാഹം ലക്ഷ്മി വരാഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം 
*പാളയം ഒ.ടി.സി ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം 
*തിരുവൈരാണിക്കുളം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, ആലുവ 
*നെയ്യാറ്റിൻകര ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം
*ലോകനാർക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, വടകര, കോഴിക്കോട്
*ചേർത്തല കാർത്യായനി ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ ജില്ല  
*ആര്യങ്കാവ് ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം ജില്ല 
*കുളത്തൂപ്പുഴ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം ജില്ല 
*അച്ചൻകോവിൽ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം ജില്ല 
*പന്തളം ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട
*ആറന്മുള പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം, പത്തനംതിട്ട 
*പാലാ രാമപുരം ശ്രീരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം ജില്ല 
*ചടയമംഗലം ജടായു രാമ ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം 
*തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ
*വാഗമൺ മുരുകമല, ഇടുക്കി 
*മൂന്നാർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം, ഇടുക്കി 
*ചെങ്കൽ മഹേശ്വരം ശിവക്ഷേത്രം, നെയ്യാറ്റിൻകര, തിരുവനന്തപുരം ജില്ല
*തിരുവില്വാമല ശ്രീ വില്വാദ്രിനാഥ ക്ഷേത്രം, പാലക്കാട്‌
*കൽപ്പാത്തി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം, പാലക്കാട്‌
*ചെറുകുന്ന് അന്നപൂർണേശ്വരി ക്ഷേത്രം, കണ്ണൂർ
*ശ്രീ ദത്ത ആഞ്ജനേയ ക്ഷേത്രം, ആലുവ ദേശം, എറണാകുളം
*മധൂർ ശ്രീ അനന്തേശ്വര വിനായക ക്ഷേത്രം, കാസർഗോഡ് 
*മള്ളിയൂർ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, കോട്ടയം
*മമ്മിയൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, ഗുരുവായൂർ
*തൃക്കാക്കര ശ്രീ വാമനമൂർത്തി ക്ഷേത്രം,എറണാകുളം

==അവലംബം==

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]</text>
      <sha1>dw7g457pe8oje1ghb253wcetoro0ffx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തൃക്കോവിൽവട്ടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132532</id>
    <revision>
      <id>4612210</id>
      <parentid>4575159</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21136-60</username>
        <id>216153</id>
      </contributor>
      <origin>4612210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23752" sha1="0za2onlsu2t3thy63xefm4jwtbmvncw" xml:space="preserve">{{Infobox LSG/Wikidata}}
{{prettyurl|Thrikkovilvattom Gramapanchayat}}
[[കൊല്ലം ജില്ലയിൽ]] കൊല്ലം താലൂക്കിലാണ് [[തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്ത്]] ഉൾപ്പെടുന്നത്. തഴുത്തല വില്ലേജിലെ 582 ഹെക്ടർ പ്രദേശവും തൃക്കോവിൽവട്ടം വില്ലേജും അടങ്ങിയതാണ് ഈ പഞ്ചായത്ത്. ദേശിംഗനാട് (കൊല്ലം) രാജാവിന്റെ അധികാരത്തിലായിരുന്ന മുഖത്തല  പ്രദേശത്തെ തൃക്കോവിൽവട്ടം ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഏറെക്കുറെ കാർഷികവിഭവ സമൃദ്ധിയുള്ള  ഗ്രാമമായിരുന്നു. ഇതിന്റെ പൂർവ്വിക നാമം തൃക്കോണവട്ടം എന്നായിരുന്നു. മുക്കോണായി കിടന്നതിനാലാകാം ഈ പ്രദേശത്തിന് തൃക്കോണവെട്ടം എന്ന പേര് സിദ്ധിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് [[മുഖത്തല മുരാരിക്ഷേത്രം|മുഖത്തല മുരാരിക്ഷേത്ര]]ത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചുവന്ന സാഹചര്യത്തിലാകാം തൃക്കോണവെട്ടം തൃക്കോവിൽവട്ടമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഉദ്ദേശം 2000 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് പഴമക്കാർ പറയുന്നത്.കൊല്ലം ജില്ലയിൽ കൊല്ലം താലൂക്കിലാണ് തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്ത് ഉൾപ്പെടുന്നത്. തഴുത്തല വില്ലേജിലെ 582 ഹെക്ടർ പ്രദേശവും തൃക്കോവിൽ വില്ലേജും അടങ്ങിയതാണ് ഈ പഞ്ചായത്ത്. ദേശിംഗനാട് (കൊല്ലം) രാജാവിന്റെ അധികാരത്തിലായിരുന്ന മുഖത്തല  പ്രദേശത്തെ തൃക്കോവിൽവട്ടം ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഏറെക്കുറെ കാർഷികവിഭവ സമൃദ്ധിയുള്ള  ഗ്രാമമായിരുന്നു. ഇതിന്റെ പൂർവ്വിക നാമം തൃക്കോണവട്ടം എന്നായിരുന്നു. മുക്കോണായി കിടന്നതിനാലാകാം ഈ പ്രദേശത്തിന് തൃക്കോണവെട്ടം എന്ന പേര് സിദ്ധിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് മുഖത്തല മുരാരിക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചുവന്ന സാഹചര്യത്തിലാകാം തൃക്കോണവെട്ടം തൃക്കോവിൽവട്ടമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഉദ്ദേശം 2000 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് പഴമക്കാർ പറയുന്നത്. സ്ഥലനാമത്തിന്റെയും ഉൽപ്പത്തിയെയും പറ്റിയുള്ള കഥകളും അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്. മഹാവിഷ്ണു നിഗ്രഹിച്ച മുരൻ എന്ന അസുരന്റെ തലയും മുഖവും വീണ സ്ഥലം മുഖലത്തലയും കണ്ണ് വീണ സ്ഥലം കണ്ണനല്ലൂരം ആയെന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിയിരുന്ന ആയില്യംതിരുനാൾ , ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ചുവെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൽപ്പന പ്രകാരമാണ് കളഭാഭിഷേകം മുഖത്തല ക്ഷേത്രത്തിൽ ആരംഭിച്ചതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഏറെ താമസിയാതെ രാജാവ് നാടുനീങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തെ ആധാരമാക്കിയാണ് മുഖത്തല വരുന്നതും മോരുകൂട്ടുന്നതും അവസാനമാണ് എന്ന ചൊല്ല് നാട്ടിൽ പ്രചരിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു

==സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക ചരിത്രം==

മുഖത്ത് (പ്രധാന സ്ഥലത്ത്) ജലത്തിന്റെ അല തട്ടുന്നതിനാലാണ് മുഖത്തല എന്ന സ്ഥലനാമമുണ്ടായതെന്നും, അതല്ല തഴുത്തലയോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ഭാഗമായതിനാൽ താഴേ തലയും മേലേ തലയുമായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും പിൽക്കാലത്ത് താഴേ തല തഴുത്തലയും മേലേത്തല മുഖത്തലയുമായി മാറിയെന്നും, അതുമല്ല മുഖം(പ്രധാന സ്ഥലം) ഏലാകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതുകൊണ്ട് മുഖത്ത്’ ഏല മുഖത്തലയായിമാറിയെന്നും വ്യത്യസ്തങ്ങളായ അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ബ്രീട്ടിഷു ഭരണകാലത്ത് മിഷനറി പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പഞ്ചായത്തിന്റെ കിഴക്കനതിർത്തിയിൽ കൂരീപള്ളി-കണ്ണനല്ലൂർ പ്രദേശങ്ങളിൽ പള്ളികളും പള്ളിക്കൂടങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ മിഷനറിമാർ സ്ഥാപിച്ച കൂരീപ്പള്ളിയിലെ എൽ എം എസ് എൽ പി എസ് ആണ്. കണ്ണനല്ലൂർ പള്ളിയാണ് ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന മൂസ്ളീം ദേവാലയം. ഇതിന് ഉദ്ദേശം 500 വർഷത്തെ പഴക്കമുള്ളതായി കാണപ്പെടുന്നു. ദേശിംഗനാട് രാജാവ് കരമൊഴിവായി പതിച്ചുകൊടുത്ത സ്ഥലത്താണ് പള്ളി പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. ആദ്യകാലത്ത് കൃഷിയും മൃഗസംരക്ഷണവുമായിരുന്നു മുഖ്യതൊഴിലും ജീവിതമാർഗ്ഗവും. ജന്മിവ്യവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നു. തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്ത് ഒരു തികഞ്ഞ കാർഷിക ഗ്രാമമായിരുന്നു. തിരുവല്ല ഇളമൺ മഠക്കാരുടെയും ചൂട്ടറ സ്വാമിമാരുടേയും ഭൂമിയായിരുന്നു ഇവിടം. കൃഷിയുടെ ഭാഗമായി വളർത്തുമൃഗങ്ങളേയും ഉഴവുമാടുകളേയും വ്യാപകമായി സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു. നിലം പാട്ടത്തിനു എടുത്ത് കൃഷി ചെയ്തിരുന്ന ഇടത്തരം കൃഷിക്കാരായിരുന്നു ഭൂരിഭാഗവും. കൃഷിനിലങ്ങളിൽ കൂടൂതലും ചൂട്ടറസ്വാമി എന്ന ജന്മിയുടേതായിരുന്നു. ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകങ്ങളിൽ ചരക്കു ഗതാഗതത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വാഹനം കാളവണ്ടി മാത്രമായിരുന്നു. ജന്മിമാർ യാത്രക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് അരവണ്ടി ക്കാളയായിരുന്നു. വ്യവസായികമായി തഴുത്തല, ചേരീക്കോണം, വെട്ടിലത്താഴം, പേരയം, മൈലാപ്പൂര് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നെയ്ത്തുണ്ടായിരുന്നു. കാർഷിക വിളകളുടെ വിപണനകേന്ദ്രമായി കണ്ണനല്ലൂർ മാറുകയും കണ്ണനല്ലൂർ വ്യാപാര കേന്ദ്രമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. 1940-കളിൽ കശുവണ്ടി ഫാക്ടറികൾ തുടങ്ങി. ഇന്ന് ചൂടുകട്ട കമ്പനികൾ , ഈർച്ച മില്ലുകൾ , ഇൻഡസ്ട്രീയൽ എസ്റ്റേറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവ ഗ്രാമത്തിന് ഒരു പുതിയ മുഖഛായ നൽകുന്നുണ്ട്. ആരോഗ്യ പരിപാലനത്തിൽ ഗ്രാമീണർ അതീവ ശ്രദ്ധാലുക്കളായിരുന്നു. ആയൂർവേദ ചികിത്സ സമ്പുഷ്ടമായിരുന്നു. താഴാംപണ വൈദ്യൻ , തഴുത്തല ഗംഗാധരൻ വൈദ്യൻ എന്നിവർ ഈ രംഗത്തെ പ്രമുഖരായിരുന്നു. മൃഗസംരക്ഷണ ചികിൽസാ രംഗത്ത് പ്രസിദ്ധനായ കൂനംകുഴി വൈദ്യരും കള്ളിക്കാട് കുട്ടൻ പിള്ളയും, വിഷചികിത്സാ രംഗത്ത് ചെറിയേലായിൽ വേടർ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട നല്ലരേശനും പാങ്കോണം കിഴക്കേവിളയിൽ ഉറവണി നായരും ഈ രംഗങ്ങളിൽ സ്മരിക്കപ്പെടേണ്ട വ്യക്തികളാണ്. വെട്ടിലത്താഴം, ചെന്താപ്പൂര്, തട്ടാർകോണം, ചെറിയേല, നടുവിലക്കര, ചേരിക്കോണം, കണ്ണനല്ലൂർ , പാങ്കോണം, തൃക്കോവിൽവട്ടം, കിഴവൂർ , കുറുമണ്ണ, പേരയം, മൈലാപ്പൂര്, പുതുച്ചിറ എന്നീ ചേരികൾ ചേർന്നതാണ് തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്ത്. 1953-ൽ പഞ്ചായത്തു സമിതി നിലവിൽ വരുന്നതു വരെ തൃക്കോവിൽവട്ടം വില്ലേജു യൂണിയനാണ് ഗ്രാമഭരണം നിർവ്വഹിച്ചിരുന്നത്. വില്ലേജു യൂണിയനിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആറു പ്രതിനിധികൾക്കു പുറമേ തഹസീൽദാർ , ഹെൽത്ത് ഇൻസ്പെക്ടർ , സഹകരണ രജിസ്ട്രാർ , തുടങ്ങിയ ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധികളും കമ്മിറ്റി യോഗങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. അഞ്ചുരൂപയോ അതിൽകൂടുതലോ ഭൂനികുതി കൊടുക്കുന്ന പൌരന്മാർക്കു മാത്രമേ വോട്ടവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അതിനാൽ വിരലിലെണ്ണാവുന്ന ഭൂവുടമകൾക്കു മാത്രമേ വോട്ടവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. തുടർച്ചയായി 27 വർഷക്കാലം പ്രസിഡന്റായിരുന്ന എൻ ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയാണ് ഈ പഞ്ചായത്തിലെ ആദ്യത്തെ പ്രസിഡന്റ്

==ഭൂപ്രകൃതി==

തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്തിലെ പെരുകുളം ഏലായുടെ നടുത്തോടായ പെരുകുളംതോട് പഞ്ചായത്തിന്റെ ആറ് വാർഡുകളെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലാക്കിക്കൊണ്ടു ഒഴുകുന്നു. തോടുകളുടെ ആകെ നീളം 13.4 കിലോമീറ്ററാണ്. കൂടാതെ ധാരാളം കുളങ്ങളും ചേർന്നതാണ് ഉപരിതല ജലസ്രോതസ്സുകൾ. വലുതും ചെറുതുമായ ധാരാളം കുളങ്ങളും പഞ്ചായത്തിലുണ്ട്. ഉൾനാടൻ മത്സ്യകൃഷിക്കു സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശമാണ് തൃക്കോവിൽവട്ടം. മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാടശേഖരമാണ് പെരുംകുളം ഏല. പഞ്ചായത്തിന്റെ പകുതിയിൽ താഴെ വിസ്തൃതി ഇതിനുണ്ട്. കൊട്ടിയം ജംഗ്ഷന്റെ വടക്കു മാറി പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്ത് വ്യത്യസ്ത ഭൂപ്രകൃതിയാൽ സമ്പന്നമാണ്. ജില്ലയിലെ പ്രമുഖ ഏലായായ പെരുങ്കുളം ഏലായിലെ ഭൂരിഭാഗവവും തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്തിലാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ വടക്ക് കൊറ്റങ്കര പഞ്ചായത്തും തെക്ക് മയ്യനാട് പഞ്ചായത്തും കിഴക്കൻ അതിർത്തിയുടെ വടക്കുഭാഗം നെടുമ്പന പഞ്ചായത്തും തെക്കുഭാഗം ആദിച്ചനല്ലൂർ പഞ്ചായത്തും പഞ്ചായത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയുടെ വടക്കേയറ്റം കൊറ്റങ്കര പഞ്ചായത്തും തെക്കൻ മേഖലയിൽ വടക്കേവിള പഞ്ചായത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പഞ്ചായത്തിന്റെ ആകെ വിസ്തൃതി 1866 ഹെക്ടർ ആണ്.

==അടിസ്ഥാന മേഖലകൾ==

നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയുടെ അവസാന ഘട്ടമെത്തുമ്പേഴേക്ക് പഞ്ചായത്തിൽ കശുവണ്ടി വ്യവസായം ആരംഭിച്ചു. എൻ എ എൻ ആർ സ്ഥാപിച്ച കണ്ണനല്ലൂർ വടക്കേമുക്ക്, വാലിമുക്ക്, ഡീസന്റ്മുക്ക് ഫാക്ടറികളാണ് തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്തിലെ ആദ്യത്തെ കശുവണ്ടി ഫാക്ടറികൾ. ചുടുകട്ടകളിൽ നിന്ന് സിമന്റ് ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന ഹോളോബ്രിക്സ് വ്യാപാരം പഞ്ചായത്തിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. എഴുപതുകളോടെയാണ് പഞ്ചായത്തിൽ സാമിൽ വ്യവസായം വ്യാപകമായത്. തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്തിലെ ആധുനിക ചെറുകിട വ്യവസായ സംരംഭങ്ങൾക്ക് അടിത്തറയിട്ടത് പേരയം സൌത്ത് വാർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഉമയനല്ലൂർ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ  ആരംഭത്തോടെയാണ്. 1960-കളിൽ ആരംഭിച്ച ഈ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ എസ്റ്റേറ്റിൽ 32 വ്യവസായ യൂണിറ്റുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ സൌകര്യമുണ്ട്. ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രദേശത്താകെ 100 കിലോ മീറ്ററിലധികം റോഡുകളുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറികൾ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കേ അതിർത്തിയിലുള്ള കൂരീപ്പള്ളിയിൽ എൽ എം എസ് എൽ പി എസ്-ഉം തെക്കുകിഴക്കേ അതിർത്തിയിലുള്ള കണ്ണനല്ലൂർ സൌത്തിൽ സെന്റ് സാലീസ് എൽ പി എസ്-ഉം സ്ഥാപിച്ചു. തൃക്കോവിൽവട്ടം പഞ്ചായത്തിൽ ഇപ്പോൾ 10 ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂളുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. പഞ്ചായത്തിൽ 4 അപ്പർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂളുകളാണുള്ളത്. പഞ്ചായത്തിലുടനീളം വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളും, മുസ്ളീം, ക്രിസ്ത്യൻ ദേവാലയങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അലോപ്പതി ചികിത്സാ സമ്പ്രദായം 50-കളിലാണ് നിലവിൽ വന്നത്. ഇ.എസ്.ഐ ആശുപത്രി, കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ആശുപത്രി, പ്രൈമറി ഹെൽത്തു സെന്റർ ഇവ കൂടാതെ അനവധി സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളും ഈ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ട് ഐ.എച്ച്.ഡി.പി കോളനി ഉൾപ്പെടെ 9 ഹരിജൻ കോളനികൾ ഈ പഞ്ചായത്തിലുണ്ട്

==അതിരുകൾ==
പഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ കൊറ്റംകര, നെടുമ്പന, ആദിച്ചനെല്ലൂർ, മയ്യനാട് എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളും കൊല്ലം കോർപ്പറേഷനുമാണ്.

==പഞ്ചായത്ത്പ്രസിഡന്റ് :- അജിത് കുമാർ==
==വൈസ് പ്രസിഡന്റ് :- സുകു==
 '''വാർഡുകൾ:- മെമ്പർമാർ'''
#തട്ടാർക്കോണം :- അജിത്കുമാർ  	 
#ചെറിയേല 
#ആലുംമൂട് 	
#കുരീപ്പള്ളി 	:- ആശാചന്ദ്രൻ
#നടുവിലക്കര 	:- ബീനാറാണി
#ചേരിക്കോണം 	:- സുനിത് ദാസ്
#കണ്ണനല്ലൂർ നോർത്ത്  
#കണ്ണനല്ലൂർ 	
#പാങ്കോണം :- 	ഷീല
#തൃക്കോവിൽവട്ടം :- ഡി. ബീന 
#'''കുറുമണ്ണ 	:- ആർ.സതീഷ്‌കുമാർ'''
#മുഖത്തല :-ബിന്ദു
#കിഴവൂർ 	 :- തുളസിഭായി
#തഴുത്തല :-പുത്തൂർ രാജൻ
#കണ്ണനല്ലൂർ സൌത്ത്
#കമ്പിവിള 
#പേരയം 	 
#പേരയം നോർത്ത്  
#മൈലാപ്പൂര് :- സുലോചന
#പുതുച്ചിറ 
#ഡീസന്റ് ജംഗ്ഷൻ :- സുകു
#വെട്ടിലത്താഴം 
#ചെന്താപ്പൂര്

==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| കൊല്ലം 
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
|മുഖത്തല

|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
| 18.66 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|45983
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|22850
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|23133
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|2464
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
| 925
|-
| സാക്ഷരത 
| 90.53%
|}
{{Kollam-geo-stub}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
&lt;br&gt;
http://lsgkerala.in/thrikkovilvattompanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310004616/http://lsgkerala.in/thrikkovilvattompanchayat/ |date=2016-03-10 }}
&lt;br&gt;
Census data 2001
{{കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{കൊല്ലം ജില്ല}}</text>
      <sha1>0za2onlsu2t3thy63xefm4jwtbmvncw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുടപ്പനക്കുന്ന് കുന്നത്ത് മഹാദേവക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132797</id>
    <revision>
      <id>4612110</id>
      <parentid>4610679</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>202974</id>
      </contributor>
      <origin>4612110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5029" sha1="n22owos0dzcto8b9m2c8qax48rqvbdo" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kudappanakunnu Mahadeva Temple}}
{{Infobox Mandir
| name = കുടപ്പനക്കുന്ന് മഹാദേവക്ഷേത്രം
| image = കുടപ്പനക്കുന്ന് മഹാദേവക്ഷേത്രം.jpg
| image size = 250px
| alt =
| caption = കുടപ്പനക്കുന്ന് മഹാദേവക്ഷേത്രം
| pushpin_map = Kerala
| map= Kudappanakun.jpg
| latd = 8 | latm = 32 | lats = 53 | latNS = N
| longd= 76 | longm= 57 | longs = 29 | longEW = E
| map_caption = ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം
| mapsize = 100
| other_names =
| devanagari =
| sanskrit_transliteration =
| tamil =
| marathi =
| bengali =
| script_name = [[മലയാളം]]
| script =
| country = [[ഇന്ത്യ]]
| state/province = [[കേരളം]]
| district = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| locale = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| primary_deity = [[പരമശിവൻ]]
| important_festivals= [[ശിവരാത്രി]]
| architectural_styles= കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ശൈലിയിൽ
| number_of_temples=
| number_of_monuments=
| inscriptions=
| date_built= 
| creator = 
| temple_board =[[:en:Travancore Devaswom Board|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]
| Website = 
}}

[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അതിപുരാതന [[ക്ഷേത്രം|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''കുടപ്പനക്കുന്ന് കുന്നത്ത് മഹാദേവക്ഷേത്രം'''. കുന്നിൻ മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടാവാം കുന്നത്ത് ക്ഷേത്രം എന്നും, നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയ നാമാവലിയിൽ കുന്നപ്രം എന്നും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് &lt;ref&gt;കുഞ്ഞികുട്ടൻ ഇളയതിൻറെ “108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ“&lt;/ref&gt;. [[പരശുരാമൻ]] ശിവലിംഗപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന [[നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഒന്നാണ്&lt;ref&gt;കുഞ്ഞികുട്ടൻ ഇളയതിൻറെ “108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ“&lt;/ref&gt; '''കുടപ്പനകുന്ന് മഹാദേവക്ഷേത്രം'''. 

[[ചിത്രം:കുടപ്പനക്കുന്ന് മഹാദേവക്ഷേത്രം.jpg‎|thumb|300px|കുടപ്പനക്കുന്ന് കുന്നത്ത് മഹാദേവക്ഷേത്രം]]

== പ്രതിഷ്ഠ ==
പരശുരാമ പ്രതിഷ്ഠയാണിവിടുത്തേത്.

== ചരിത്രം ==
മുൻപ് കാട്ടുപ്രദേശമായിരുന്നു കുന്നപുരവും, കുടപ്പനക്കുന്നും.

== ഉപദേവന്മാർ ==
*ഗണപതി
*ശ്രീദേവി
*ശാസ്താവ്

== ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിചേരാൻ ==
തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നും പേരൂർക്കട - മണ്ണന്തല റൂട്ടിൽ കുടപ്പനക്കുന്ന് സിവിൽ സ്റ്റേഷനു സമീപത്തായാണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ സ്റ്റേഷനാണ്. &lt;ref&gt;[http://holyindia.org/mandir/17590/kudappanakunnu-mahadevar-temple ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള വഴി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* [[തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]

==അവലംബം==
&lt;references/&gt; 
{{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}}
{{ആധികാരികത|date=2010 നവംബർ}}
[[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>n22owos0dzcto8b9m2c8qax48rqvbdo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135051</id>
    <revision>
      <id>4612213</id>
      <parentid>4576841</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21142-07</username>
        <id>216155</id>
      </contributor>
      <comment>വിവരണം ചേർത്തു. പഴയ വിവരങ്ങൾ Update ചെയ്ടു</comment>
      <origin>4612213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4461" sha1="s4306ew1gyq0oqzsf21168gsxsffy7p" xml:space="preserve">മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഏറനാട്, തിരൂരങ്ങാടി, പെരിന്തൽമണ്ണ, തിരൂർ, കൊണ്ടോട്ടി എന്നീ താലൂക്കുകളിലായാണ് മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.  പൂക്കോട്ടൂർ, മൊറയൂർ, ആനക്കയം, കോഡൂർ, ഒതുക്കുങ്ങൽ, പൊന്മള എന്നീ ആറ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്. പൂക്കോട്ടൂർ, മൊറയൂർ, ആനക്കയം, പന്തല്ലൂർ, കോഡൂർ, ഒതുക്കുങ്ങൽ, പൊന്മള എന്നീ വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിന് 156.20 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്‌തീർണ്ണവും 17 ഡിവിഷനുകളുമുണ്ട്. ഉമ്മത്തൂർ ഡിവിഷനിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട റജുല പെലത്തൊടി ആണ് നിലവിൽ മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡണ്ട്.

==അതിരുകൾ==
*കിഴക്ക് - മങ്കട ബ്ലോക്ക്, പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്
*പടിഞ്ഞാറ് - വേങ്ങര ബ്ലോക്ക്, കൊണ്ടോട്ടി ബ്ലോക്ക്
*വടക്ക് - അരീക്കോട് ബ്ലോക്ക്, മഞ്ചേരി മുനിസിപ്പാലിറ്റി
*തെക്ക്‌ - കുറ്റിപ്പുറം ബ്ലോക്ക്, കോട്ടക്കൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റി

== ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ==
#[[പൂക്കോട്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
#[[ആനക്കയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
#[[മൊറയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
#കോഡൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
#[[പൊന്മള ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
#ഒതുക്കുങ്ങൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| മലപ്പുറം
|-
| താലൂക്ക്	
| ഏറനാട്, പെരിന്തൽമണ്ണ, തിരൂർ, തിരൂരങ്ങാടി, കൊണ്ടോട്ടി
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|156.20  ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|187,050
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|90,242
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|1,10,295
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|1390
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
| 1041
|-
| സാക്ഷരത 
| 89.5%
|}

==വിലാസം==
മലപ്പുറം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്&lt;br&gt;
ഡൌൺ‍ഹിൽ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ - 676519&lt;br&gt;
ഫോൺ : 0483 2734909&lt;br&gt;
ഇമെയിൽ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ : bdomlpm@gmail.com

== അവലംബങ്ങൾ ==
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} 
*http://lsgkerala.in/malappuramblock {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131130094728/http://lsgkerala.in/malappuramblock/ |date=2013-11-30 }}
*Census data 2001
{{malappuram-geo-stub}}
{{reflist}}
{{മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
 [[വർഗ്ഗം: മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ]]
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}</text>
      <sha1>s4306ew1gyq0oqzsf21168gsxsffy7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145904</id>
    <revision>
      <id>4612200</id>
      <parentid>4598621</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21131-50</username>
        <id>216152</id>
      </contributor>
      <comment>New year added</comment>
      <origin>4612200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7762" sha1="ed5mr543b3qf3hv1js05yrdsi8xzs0x" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency
| constituency number    = 116
| name                   = കരുനാഗപ്പള്ളി
| image                  = 
| caption                = 
| existence              = 1957
| reserved               =
| electorate             = 204539 (2016)
| current mla            = [[സി.ആർ. മഹേഷ്]]
| party                  = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| front                  = [[യു.ഡി.എഫ്.]]
| electedbyyear          = 2021
| district               = [[കൊല്ലം ജില്ല]]
| self governed segments = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] ഒരു നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം'''.  കരുനാഗപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന [[കരുനാഗപ്പള്ളി നഗരസഭ|കരുനാഗപ്പള്ളി നഗരസഭയ്ക്കൊപ്പം]], [[ആലപ്പാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലപ്പാട്]], [[ക്ലാപ്പന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ക്ലാപ്പന]], [[കുലശേഖരപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കുലശേഖരപുരം]], [[ഓച്ചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓച്ചിറ]], [[തഴവ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തഴവാ]], [[തൊടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൊടിയൂർ]],[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] കൂടി ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ നിയമസഭാമണ്ഡലം.2011ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫ്.സഥാനാർത്ഥിയായി [[സി.പി.ഐ]]യിലെ [[സി. ദിവാകരൻ ]]മഝരിച്ചു വിജയിച്ചു.2016ലെ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാ]]തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫ് സഥാനാർത്ഥിയായി [[സി.പി.ഐ]]യിലെ [[ ആർ രാമചന്ദ്രൻ]] മഝരിച്ചു  വിജയിച്ചു. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിലെ]] [[സി.ആർ. മഹേഷ്|സി.ആർ. മഹേഷാണ്]] ഈ മണ്ഡലത്തെ 2021 മുതൽ നിയമസഭയിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.
&lt;mapframe width=&quot;300&quot; height=&quot;300&quot; text=&quot;കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം&quot; align=&quot;center&quot;&gt;
{
  &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;,
  &quot;service&quot;: &quot;geoshape&quot;,
  &quot;properties&quot;: {
    &quot;stroke&quot;: &quot;#0000ff&quot;,
    &quot;stroke-width&quot;: 2
  },
  &quot;query&quot;: &quot;\nSELECT ?id ?idLabel (concat('[[', ?idLabel, ']]') as ?title) WHERE\n{\n?id wdt:P7938 wd:Q13111030 . # is a district\nSERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'ml'.\n?id rdfs:label ?idLabel .\n}\n}&quot;}
&lt;/mapframe&gt;
==പ്രതിനിധികൾ==
*1. 1957-1959 - [[പി. കുഞ്ഞുകൃഷ്ണൻ]] ([[കോൺഗ്രസ്സ്]])
*2. 1960-1964 - [[ ബേബി ജോൺ ]] ([[ റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ]])
*3. 1965 (സഭ ചേർന്നില്ല) - [[പി. കുഞ്ഞുകൃഷ്ണൻ]] ([[ കോൺഗ്രസ്സ്]])
*4. 1967-70 - [[ ബേബി ജോൺ ]] ([[ റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ]])
*5. 1970-77 - [[ ബേബി ജോൺ ]] ([[ റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ]])
*6. 1977-79 - ബി എം ഷെരീഫ് ([[ സി.പി.ഐ ]])
*7. 1980-82 - ബി എം ഷെരീഫ് ([[ സി.പി.ഐ ]])
*8. 1982-87 - ടി വി വിജയരാഘവൻ (സ്വതന്ത്രൻ)
*9. 1987-91 - [[ പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ ]] ([[ സി.പി.ഐ ]])
*10. 1991-96 - [[ പി.എസ്.  ശ്രീനിവാസൻ ]] ([[ സി.പി.ഐ ]])
*11. 1996-2001 - [[ ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ]] ([[ സി.പി.ഐ ]])
*12. 2001-06 - [[ എ.എൻ രാജൻബാബു ]] ([[ ജെ.എസ്സ്.എസ്സ് ]])
*13. 2006-11 - [[ സി. ദിവാകരൻ ]] ([[ സി.പി.ഐ ]])
*14. 2011-16 -  [[ സി. ദിവാകരൻ ]] ([[ സി.പി.ഐ ]])
*15. 2016-21  -  [[ ആർ. രാമചന്ദ്രൻ ]]  ([[ സി.പി.ഐ ]])
*16  2021-    [[സി.ആർ. മഹേഷ്]] ([[കോൺഗ്രസ്സ്]])
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലങ്ങൾ &lt;ref name=&quot;keralaassembly-ക&quot;&gt;{{cite_news|url=http://www.keralaassembly.org/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/|archivedate=2021-05-10|title=Kerala Assembly Election DATABASE|work=keralaassembly.org|date=|accessdate=25 മേയ് 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
! വർഷം !! വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം !! പോളിംഗ് !! വിജയി !! ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ !! മുഖ്യ എതിരാളി !! ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ !! മറ്റു മത്സരാർഥികളും വോട്ടും || *
|-
|2026
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 2021&lt;ref&gt;http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2021&amp;no=116&lt;/ref&gt; || 211993 || 173284 || [[സി.ആർ. മഹേഷ്]] ([[ഐ.എൻ.സി]]) || 94225 || [[ആർ രാമചന്ദ്രൻ]] ([[സി.പി.ഐ]]) || 65017 
|ബെറ്റി സുധീർ ([[ബി.ജെ.പി]]|| 12144) 

|-
| 2016 || 203244 || 161300 (79.36 %) || [[ആർ രാമചന്ദ്രൻ]] ([[സി.പി.ഐ]]) || 69902 || [[സി.ആർ. മഹേഷ്]] ([[ഐ.എൻ.സി]]) || 68143 || 
* വി. സദാശിവൻ ([[ബി.ഡി.ജെ.എസ്]], 19115) 
|| &lt;ref name=&quot;keralaassembly-ഖ&quot;&gt;{{cite_news|url=http://keralaassembly.org/election/2016/assembly_poll.php?year=2016&amp;no=116|archiveurl=|archivedate=|title=Kerala Assembly Election-- 2016|chapter=116. Karunagappally|work=keralaassembly.org|date=|accessdate=25 മേയ് 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|2011 || 182508 || 137809 (75.51 %) || [[സി. ദിവാകരൻ]] ([[സി.പി.ഐ]]) || 69086 || [[എ.എൻ. രാജൻ ബാബു]] ([[ജെ.എസ്സ്.എസ്സ്]]) || 54564 || 
* നസീറുദ്ദീൻ എളമരം ([[എസ്.ഡി.പി.ഐ]], 7645)
* എം. സുരേഷ് ([[ബി.ജെ.പി.]], 5097) 
|| &lt;ref name=&quot;keralaassembly-ഗ&quot;&gt;{{cite_news|url=http://www.keralaassembly.org/election/assembly_poll.php?year=2011&amp;no=116|archiveurl=|archivedate=|title=Kerala Assembly Election-- 2011|chapter=116. Karunagappally|work=keralaassembly.org|date=|accessdate=25 മേയ് 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]]{{Kerala Niyamasabha Constituencies}}
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ed5mr543b3qf3hv1js05yrdsi8xzs0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇൻഷുറൻസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159000</id>
    <revision>
      <id>4612145</id>
      <parentid>4546804</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="219036" sha1="mr0bblshvpnc076dl8qtqavyfkmyxyq" xml:space="preserve">{{short description|പ്രതിഫലത്തുകയ്ക്ക് പകരമായി ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് നഷ്ടസാധ്യതയുടെ തുല്യമായ കൈമാറ്റം}}
[[File:Coast review (1910) (14760820941).jpg|thumb|upright=1.5|alt=ദി നോർവിച്ച് യൂണിയൻ, ഫയർ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി. എട്ട് മില്യൺ ഡോളറിലധികം ആസ്തി, 100 മില്യൺ ഡോളറിലധികം നഷ്ടം.|ഒരു ഫയർ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുടെ പരസ്യം ''നോർവിച്ച് യൂണിയൻ'', കവറേജിലും പണമടച്ചുള്ള ഇൻഷുറൻസിലുമുള്ള [[ആസ്തി]] തുക കാണിക്കുന്നു (1910)]] 
{{Financial market participants}}
ഭാവിയിൽ ഉണ്ടേയാക്കാവുന്ന ഒരു നഷ്ടത്തിനു സാമ്പത്തികപരിഹാരം ലഭ്യമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ മുൻകൂറായി പണം ഒരു സ്രോതസ്സിൽ ശേഖരിക്കുന്ന രീതിയെ '''ഇൻഷുറൻസ്''' എന്നു പറയുന്നു. സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായ ഈ രീതിയിൽ ഒരു ''പ്രീമിയം'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഫലത്തിനു പകരമായി, ഒരു നിശ്ചിത നഷ്ടമോ, കേടുപാടുകളോ, പരിക്കോ സംഭവിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു കക്ഷിക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഒരു കക്ഷി സമ്മതിക്കുന്നു. അപകടസാധ്യതാ നിർവഹണത്തിന്റെ ഒരു രൂപമായ ഇത്, പ്രാഥമികമായി അപകടസാധ്യതയോ അല്ലെങ്കിൽ അനിശ്ചിതത്വമോ ആയ നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മുടക്കുപണം ആവശ്യാനുസരണം തിരിച്ചു കിട്ടുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കാവുന്ന ഒരു നിക്ഷേപ പദ്ധതിയല്ല ഇൻഷുറൻസ്.  അതേസമയം ഇൻഷുറൻസ്, നിലവിലുള്ള നഷ്ടസാധ്യതകൾക്കെതിരെ ഒരു വ്യക്തിക്കോ സ്ഥാപനത്തിനോ സംരക്ഷണം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ഒരാൾക്ക് നേരിട്ടേക്കാവുന്ന നഷ്ടം മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കിടാനുള്ള ഒരു സംവിധാനമാണിത്‌. [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരുടേയോ]] ജന്തുക്കളുടേയോ ജീവൻ, [[ആരോഗ്യം]] കൂടാതെ വൈദ്യുതോപകരണങ്ങൾ,  ഭവനം, വാഹനങ്ങൾ, കാർഷിക വിളകൾ തുടങ്ങിയ പല മേഖലകളിലും ഇന്ന് ഇൻഷുറൻസ് നിലവിലുണ്ട്. 

ഏതെങ്കിലും ഒരു ഇൻഷുറൻസ് സ്ഥാപനം ആയിരിക്കും ഇൻഷുറൻസ് നൽകുന്നത്. ഇൻഷുറൻസ് നൽകുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ''ഇൻഷുറർ'', ''ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി'', ''ഇൻഷുറൻസ് വാഹകർ'' അല്ലെങ്കിൽ ''അണ്ടർറൈറ്റർ'' എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

ഇൻഷുറൻസ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനത്തിനു പ്രീമിയം നൽകി സംരക്ഷണം വാങ്ങുന്ന വ്യക്തിക്കും (അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനത്തിനും) തമ്മിലുള്ള ഉടമ്പടിയെ ''ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇൻഷുറൻസ് വാങ്ങുന്ന ഒരു വ്യക്തിയോ സ്ഥാപനമോ പോളിസിയുടമ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയുടെ പരിരക്ഷ നൽകപ്പെടുന്ന വ്യക്തി അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനം ''ഇൻഷൂർഡ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഒരു ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയിൽ കക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ വ്യക്തമാക്കി അത് നൽകുന്ന ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കമ്പനിയുടെ മുദ്ര സഹിതം അംഗീകൃത വ്യക്തിയുടെ ഒപ്പും ഉള്ളതിനാൽ അത് ഒരു നിയമ പ്രമാണമാകുന്നു. കരാർ നിയമ വ്യവസ്ഥകൾ ആണ് ഇൻഷുറൻസിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ആയതിനാൽ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ ആവശ്യമുള്ളവർ അതിനായി ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട നിർദ്ദേശ പത്രം പൂരിപ്പിച്ച് നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ''പരിപൂർണ്ണ സത്യസന്ധത''യാണ് ഇൻഷുറൻസ് കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം. അതുകൊണ്ട്, പരിരക്ഷയുടെ പരിധിയിൽ വരുന്ന വസ്തുവിനെ പറ്റിയുള്ള സകല വിവരങ്ങളും ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ട ചുമതല പോളിസിക്ക് അപേക്ഷിക്കുന്നവരുടേതാകുന്നു. ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടുള്ള വസ്തുവിന്റെ അപകടനിർണ്ണയത്തിനു അനിവാര്യം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു സവിശേഷത ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയിൽ നിന്നും മറച്ചുവെക്കപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ അത് കരാർ ലംഘനമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട് പരിരക്ഷ നഷ്ട്ടപ്പെടാനും അത് വഴിവെക്കും എന്നോർക്കണം. 

ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയം സാധാരണ ഗതിയിൽ പ്രതിവർഷം അടക്കാറാണു പതിവ്, എന്നാൽ പോളിസിയിലെ വ്യവസ്ഥാനുസൃതം അത് പ്രതിമാസമോ, ത്രമാസികമായോ, അർദ്ധവാർഷികമായോ അടയ്ക്കാവുന്നതാണ്. ഓരോ പോളിസിയിലും ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിലേയ്ക്കാണ് പ്രിമീയം അടയ്ക്കുന്നത്. ജീവനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പോളിസികൾ ഒഴികെ മറ്റുള്ള ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികൾ പ്രധാനമായും വാർഷിക കാലാവധിയുള്ള പോളിസികളാണ്. പോളിസിയുടെ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ അപകടം, വേറെ ഏതെങ്കിലും രീതിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പോളിസി ഉടമയ്ക്ക് കരാർ വ്യവസ്ഥകളനുസരിച്ച് സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭിക്കുന്നു. നഷ്ടം സാമ്പത്തികമോ അല്ലാതെയോ ആകാമെങ്കിലും പരിരക്ഷ ഉറപ്പാക്കപ്പെട്ട നഷ്ടപരിഹാരത്തുക സാമ്പത്തികമായി കണക്കാക്കവുന്ന രീതിയിലാവണം എന്ന് മാത്രം. കൂടാതെ, പോളിസിയുടമക്ക് ഉടമസ്ഥാവകാശം, കൈവശം അല്ലെങ്കിൽ മുൻകാല ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയാൽ സ്ഥാപിതമായ ''ഇൻഷുറൻസ് ചെയ്യാവുന്ന താല്പര്യം'' ഉണ്ടാവേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
{{Wiktionary|പോളിസി അമിതത്തുക}}
ഇൻഷൂർഡിന് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയിൽ പരിരക്ഷ ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു നഷ്ടം അനുഭവപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, നിശ്ചിതരീതിയിൽ ഒരു '''''അവകാശവാദം''''' (''ഇൻഷുറൻസ് ക്ലെയിം'') സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അത് കിട്ടുമ്പോൾ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി പോളിസി വ്യവസ്ഥകൾക്കനുസൃതമായി നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള നിശ്ചിത പ്രക്രിയകൾക്ക് വിധേയമാക്കി അർഹതക്കനുസൃതമായി സാമ്പത്തിക പരിഹാരം നൽകുന്നു. ഒരു ഇൻഷുറർ അവകാശവാദത്തുക അടയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി ആവശ്യപ്പെടുന്ന നിർബന്ധിത '''''പോളിസി അമിതത്തുക''''' (ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയാണെങ്കിൽ ''സഹ-പേയ്മെൻ്റ്'') കണക്കാക്കി ബാക്കിയാണ് നൽകുന്നത്. 

ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ മറു-ഇൻഷുറൻസ് എടുക്കുന്നതിലൂടെ സ്വന്തം അപകടസാധ്യത  പരിരക്ഷിച്ചേക്കാം, അതിലൂടെ മറ്റൊരു ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ഭാഗിക അപകടസാധ്യതകൾ വഹിക്കാൻ സമ്മതിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ചും പ്രാഥമിക ഇൻഷുറർ അപകടസാധ്യത വഹിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര വലുതാണെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ.

==ചരിത്രം==
=== പുരാതന രീതികൾ ===
[[File:Ferdinand Bol - Governors of the Wine Merchant's Guild - WGA2361.jpg|thumb|അപകടസാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗങ്ങൾ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ തന്നെ വ്യാപാരികൾ തേടിയിട്ടുണ്ട്. &lt;br&gt;&lt;small&gt;ചിത്രം, ''വൈൻ മർച്ചൻ്റ്സ് ഗിൽഡിൻ്റെ ഗവർണർമാർ'' - ''ഫെർഡിനാൻഡ് ബോൾ'', c. 1680.&lt;/small&gt;]]
അപകടസാധ്യത കൈമാറുന്നതിനോ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനോ ഉള്ള രീതികൾ യഥാക്രമം ബിസി 3-ഉം 2-ഉം സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾ വരെ ചൈനീസ്, ഇന്ത്യൻ വ്യാപാരികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book|title=ഇന്ത്യൻ ജീവൻ, ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസായം: ഒരു കമ്പോള സമീപനം|page=2|language=en |trans-title=Indian Life and Health Insurance Industry: A Marketing Approach|publisher=സ്പ്രിംഗർ സയൻസ് &amp; ബിസിനസ് മീഡിയ|author=നോവി ദിവാൻ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;കാണുക, ഉദാ:, വോൺ, ഇ.ജെ., 1997, ''റിസ്ക് മാനേജ്മെൻ്റ്'', ന്യൂയോർക്ക്: വൈലി.&lt;/ref&gt; അപകടകരമായ നദികളിൽ അതിവേഗം യാത്ര ചെയ്യുന്ന ചൈനീസ് വ്യാപാരികൾ ഏതെങ്കിലും ഒരു കപ്പൽ മറിഞ്ഞാലുള്ള നഷ്ടം പരിമിതപ്പെടുത്താൻ പല കപ്പലുകളിലൂടെയും തങ്ങളുടെ ചരക്കുകൾ പുനർവിതരണം ചെയ്യുമായിരുന്നു.

4500 ബി.സി.യിൽ പുരാതന ചൈനീസ്, ബാബിലോണിയൻ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ഇൻഷുറൻസിനോട് സാമ്യമുള്ള ഏതോ ആശയം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പണ്ടുകാലങ്ങളിൽ കപ്പലുടമകൾ തങ്ങളുടെ വ്യാപര  യാത്രകൾക്ക് ആവശ്യമായ വായ്‌പകൾ വാങ്ങിയിരുന്നു. യാത്രയ്‌ക്കിടെ കപ്പൽ തകർന്നാൽ വായ്‌പ തിരിച്ച് അടയ്‌ക്കേണ്ടതില്ല എന്നായിരുന്നു വ്യവസ്ഥ. യാത്രയ്‌ക്കിടയിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്ന കപ്പലുകൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നഷ്ടം നികത്താൻ ഈ തുക പര്യാപ്‌തമായിരുന്നു.&lt;ref name = &quot;principles&quot;&gt;{{cite book |last=തോമസ് |first=ഡോ. സണ്ണിക്കുട്ടി |title=പ്രിൻസിപ്പിൾസ് ഓഫ് ഇൻഷുറൻസ്|publisher=പ്രതിഭ പബ്ലിക്കേഷൻസ്|page=11|year=2015}}&lt;/ref&gt;

[[ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമാവലി|ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമാവലി 238]] (c. 1755–1750 ക്രി.മു.) ഒരു കപ്പലിനെ മൊത്തം നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ച ഒരു കടൽ ക്യാപ്റ്റൻ, കപ്പൽ മാനേജർ അല്ലെങ്കിൽ കപ്പൽ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നയാൾ കപ്പലിൻ്റെ മൂല്യത്തിൻ്റെ പകുതി കപ്പൽ ഉടമയ്ക്ക് നൽകിയാൽ മതിയെന്ന് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Sommer 1903 p. 86&quot;&gt;{{cite journal|translator-last=സോമർ|translator-first=ഓട്ടോ|author=ഹമ്മുറാബി|author-link=ഹമ്മുറാബി|title=ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമാവലി, ബാബിലോണിലെ രാജാവ്|year=1903|journal=ഭൂതകാലത്തിൻ്റെ രേഖകൾ|place=[[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.]]|publisher=ഭൂതകാല രേഖകൾ പര്യവേക്ഷണ സൊസൈറ്റി|volume=2|issue=3|page=[https://archive.org/details/cu31924060109703/page/n27/mode/2up 86]|access-date=ജൂൺ 20, 2021|url=https://archive.org/details/cu31924060109703/mode/2up|quote=238. ഒരു ക്യാപ്റ്റൻ തകർന്നാൽ ... പണം അതിൻ്റെ ഉടമയ്ക്ക്.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ഹാർപർ 1904 p. 85&quot;&gt;{{cite web|translator-last=ഹാർപർ|translator-first=റോബർട്ട് ഫ്രാൻസിസ്|author=ഹമ്മുറാബി|author-link=ഹമ്മുറാബി|year=1904|title=ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമാവലി, ബാബിലോണിലെ രാജാവ്|place=[[ഷിക്കാഗൊ]]|publisher=ഷിക്കാഗൊ സർവകലാശാല പ്രസ്സ്|edition=2nd|page=[https://oll.libertyfund.org/title/hammurabi-the-code-of-hammurabi#lf0762_label_461 85]|website=ലിബർട്ടി ഫണ്ട്|url=https://oll-resources.s3.us-east-2.amazonaws.com/oll3/store/titles/1276/0762_Bk.pdf|access-date=ജൂൺ 20, 2021|quote=§238. ഒരു ബോട്ടുകാരൻ മുങ്ങിയാൽ ... അതിൻ്റെ പകുതി മൂല്യം.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;King 1910&quot;&gt;{{cite web|translator-last=കിങ്|translator-first=ലിയോനാർഡ് വില്യം |author=ഹമ്മുറാബി|author-link=ഹമ്മുറാബി|year=1910|title=ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമാവലി, ബാബിലോണിലെ രാജാവ് |place=ന്യൂ ഹാവൻ, [[കണെക്റ്റിക്കട്ട്]]|publisher=യേൽ നിയമ കലാശാല|website=അവലോൺ പദ്ധതി|url=https://avalon.law.yale.edu/ancient/hamframe.asp|access-date=ജൂൺ 20, 2021|quote=238. ഒരു നാവികൻ തകർന്നാൽ ... പണത്തിൻ്റെ മൂല്യം.}}&lt;/ref&gt;  ഒന്നാം ജസ്റ്റീനിയൻ (527–565) ഉത്തരവിട്ട നിയമങ്ങളുടെ ക്രോഡീകരണത്തിൻ്റെ രണ്ടാം വാല്യമായ ''ഡൈജസ്റ്റ സേവ് പാണ്ഡെക്റ്റെയിൽ'' [Digesta seu Pandectae] (533), 235 AD-ൽ റോമൻ നിയമജ്ഞനായ പൗലോസ് എഴുതിയ ഒരു നിയമാഭിപ്രായം ''ലെക്സ് റോഡിയയെ'' കുറിച്ച് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (&quot;റോഡിയൻ നിയമം&quot;). ഗ്രീക്ക് ഇരുണ്ട യുഗത്തിൽ (c. 1100–c. 750) നിർദിഷ്ട ഡോറിയൻ അധിനിവേശത്തിൻ്റെയും ഉദ്ദിഷ്ടമായ കടൽ ജനതയുടെ ആവിർഭാവത്തിൻ്റെയും സമയത്ത് [[ഫിനീഷ്യൻ സംസ്കാരം|ഫിനീഷ്യൻമാരാൽ]] വിശ്വസനീയമായി ക്രി.മു. 1000 മുതൽ 800 വരെ റോഡ്‌സ് ദ്വീപിൽ സ്ഥാപിച്ച മറൈൻ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ''പൊതു ശരാശരി തത്വം'' ഇത് വിശദീകരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=സിവിൽ നിയമം, വാല്യം I, ജൂലിയസ് പൗലോസിൻ്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ, പുസ്തകം II|language=en|trans-title=The Civil Law, Volume I, The Opinions of Julius Paulus, Book II|year=1932|translator-first=എസ്.പി.|translator-last=സ്കോട്ട്|publisher=സെൻട്രൽ ട്രസ്റ്റ് കമ്പനി|website=കോൺസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ സൊസൈറ്റി|url=https://constitution.org/2-Authors/sps/sps01_4-2.htm|quote=തലക്കെട്ട് VII. ലെക്സ് റോഡിയയിൽ. ഒരു കപ്പലിന് ഭാരം കുറയ്ക്കാൻ വേണ്ടി ചരക്കുകൾ കടലിലേക്ക് വലിച്ചെറിയുകയാണെങ്കിൽ, എല്ലാവരുടെയും പ്രയോജനത്തിനായി ഉണ്ടാക്കുന്നതെല്ലാം വിലയിരുത്തി നഷ്ടം നികത്തുമെന്ന് ''ലെക്സ് റോഡിയ'' നൽകുന്നു.|access-date=ജൂൺ 16, 2021|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195244/https://constitution.org/2-Authors/sps/sps01_4-2.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prudential pp. 5–6&quot;&gt;{{cite book|year=1915|title=ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ പ്രമാണാടിസ്ഥാന ചരിത്രം, 1000 ക്രി.മു.–1875 എ.ഡി.|language=en |trans-title=The Documentary History of Insurance, 1000 B.C.–1875 A.D.|publisher=പ്രുഡെൻഷിയൽ ഫൈനൻഷിയൽ|place=[[നെവാർക്ക്]]|pages=[https://archive.org/details/cu31924030231736/page/n7/mode/2up 5–6]|url=https://archive.org/details/cu31924030231736/mode/2up|access-date=ജൂൺ 15, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Duhaime&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.duhaime.org/LawMuseum/LawArticle-383/Lex-Rhodia-The-Ancient-Ancestor-of-Maritime-Law-800--BC.aspx |title=ലോക നിയമ ചരിത്രത്തിൻ്റെ ദുഹൈമിൻ്റെ ടൈംടേബിൾ |language=en |trans-title=Duhaime's Timetable of World Legal History |work=ദുഹൈമിൻ്റെ നിയമ നിഘണ്ടു |access-date=ഏപ്രിൽ 9, 2016 |archive-date=24 ജൂൺ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195657/http://www.duhaime.org/LawMuseum/LawArticle-383/Lex-Rhodia-The-Ancient-Ancestor-of-Maritime-Law-800--BC.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

എല്ലാ ഇൻഷുറൻസിനും അടിവരയിടുന്ന അടിസ്ഥാന തത്വമാണ് പൊതു ശരാശരി നിയമം.&lt;ref name=&quot;Prudential pp. 5–6&quot; /&gt; 1816-ൽ, ഈജിപ്തിലെ മിനിയയിൽ നടന്ന ഒരു പുരാവസ്തു ഗവേഷണം ഈജിപ്‌റ്റസിലെ ആൻ്റിനോപോളിസിലെ ആൻ്റിനസ് ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് നെർവ-ആൻ്റണിൻ രാജവംശത്തിൻ്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ടാബ്‌ലെറ്റ് നിർമ്മിച്ചു. റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ ഹാഡ്രിയൻ്റെ (117–138) ഭരണകാലത്ത് ഏകദേശം 133 എഡിയിൽ ഇറ്റലിയിലെ ലാനുവിയത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു ശ്മശാന സൊസൈറ്റി കൊളീജിയത്തിൻ്റെ നിയമങ്ങളും അംഗത്വ കുടിശ്ശികയും ടാബ്‌ലെറ്റ് നിർദ്ദേശിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Prudential pp. 5–6&quot; /&gt; 1851 എഡി-യിൽ, ഭാവിയിലെ യു.എസ്. സുപ്രീം കോടതി അസോസിയേറ്റ് ജസ്റ്റിസ് ജോസഫ് പി. ബ്രാഡ്‌ലി (1870-1892 എഡി), ഒരിക്കൽ മ്യൂച്വൽ ബെനിഫിറ്റ് ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുടെ ആക്ച്വറിയായി ജോലി ചെയ്തു, ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആക്ച്വറീസ് ജേണലിന് ഒരു ലേഖനം സമർപ്പിച്ചു. ഏകദേശം 220 AD-ൽ റോമൻ നിയമജ്ഞനായ ഉൽപിയൻ സമാഹരിച്ച സെവേറൻ രാജവംശ കാലഘട്ടത്തിലെ ജീവിത പട്ടികയുടെ ചരിത്രപരമായ വിവരണം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലേഖനം വിശദമായി വിവരിച്ചു, അത് ഡൈജസ്റ്റയിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book|year=1915|title=ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ പ്രമാണാടിസ്ഥാന ചരിത്രം, 1000 ക്രി.മു.–1875 എ.ഡി.|language=en |trans-title=The Documentary History of Insurance, 1000 BC–1875 AD|publisher=പ്രുഡെൻഷിയൽ ഫൈനൻഷിയൽ. |place=[[നെവാർക്ക്]]|pages=[https://archive.org/details/cu31924030231736/page/n9/mode/2up 6–7]|url=https://archive.org/details/cu31924030231736/mode/2up|access-date=ജൂൺ 15, 2021}}&lt;/ref&gt; 

ക്രി.മു. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ധർമ്മശാസ്ത്രം, അർത്ഥശാസ്ത്രം, മനുസ്മൃതി തുടങ്ങിയ ഹിന്ദു ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ഇൻഷുറൻസ് ആശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book|title=ഇന്ത്യയിലെ ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസായം: നിലവിലെ അവസ്ഥയും കാര്യക്ഷമതയും|page=2|language=en |trans-title=The Life Insurance Industry in India: Current State and Efficiency|author=തപസ് കുമാർ പരിദ, ദേബാഷിസ് ആചാര്യ|publisher=സ്പ്രിംഗർ|year=2016|isbn=9789811022333}}&lt;/ref&gt;  പുരാതന ഗ്രീക്കുകാർക്ക് കടൽയാത്രാ വായ്പകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു കപ്പലിലോ ചരക്കിലോ മുൻപണം കൊടുത്ത് യാത്ര അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടാൽ വലിയ പലിശ സഹിതം തിരിച്ചടയ്ക്കണം. എന്നിരുന്നാലും, കപ്പൽ നഷ്‌ടപ്പെട്ടാൽ പണം തിരികെ നൽകില്ല, അങ്ങനെ മൂലധനത്തിൻ്റെ ഉപയോഗത്തിന് മാത്രമല്ല, അത് നഷ്‌ടപ്പെടാനുള്ള അപകടസാധ്യതയ്‌ക്കും പണം നൽകുന്നതിന് ഉയർന്ന പലിശനിരക്ക് ഉണ്ടാക്കുന്നു (പൂർണ്ണമായി [[ഡെമോസ്തനിസ്]] വിവരിച്ചത്). കടൽത്തീരങ്ങളിൽ ''ബോട്ടമ്രി, റെസ്‌പോണ്ടൻഷ്യ ബോണ്ടുകൾ'' എന്ന പേരിൽ ഈ സ്വഭാവമുള്ള വായ്പകൾ അന്നുമുതൽ സാധാരണമാണ്.&lt;ref name=EB1911&gt;{{cite EB1911 |wstitle=ഇൻഷുറൻസ്|volume=14 |pages=657–658 |language=en |trans-title=Insurance |first1=ചാൾട്ടൺ |last1=ലൂയിസ് |first2=തോമസ്|last2=ഇൻഗ്രാം}}&lt;/ref&gt;

കടൽ-അപകടങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള ഇൻഷുറൻസ് വായ്പകളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പ്രീമിയം അടയ്ക്കുന്നത് ബെൽജിയത്തിൽ ഏകദേശം 1300 എ.ഡി.യോടെ തുടങ്ങി.&lt;ref name=EB1911/&gt;

പ്രത്യേക ഇൻഷുറൻസ് കരാറുകൾ (അതായത്, ലോണുകളുമായോ മറ്റ് തരത്തിലുള്ള കരാറുകളുമായോ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികൾ) 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജെനോവയിൽ കണ്ടുപിടിച്ചതാണ്, ഭൂമിയുള്ള എസ്റ്റേറ്റുകളുടെ ഈട് ഉപയോഗിച്ച് ഇൻഷുറൻസ് പൂളുകൾ. അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ ഇൻഷുറൻസ് കരാർ 1347-ൽ ജെനോവയിൽ നിന്നാണ്. അടുത്ത നൂറ്റാണ്ടിൽ, മാരിടൈം ഇൻഷുറൻസ് വ്യാപകമായി വികസിച്ചു, പ്രീമിയങ്ങൾ അപകടസാധ്യതകൾക്കനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;ജെ. ഫ്രാങ്ക്ലിൻ, ''ഊഹ ശാസ്ത്രം: പാസ്കലിന് മുമ്പുള്ള തെളിവുകളും സാധ്യതയും'' (ബാൾട്ടിമോർ: ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 2001), 274-277.&lt;/ref&gt; ഈ പുതിയ ഇൻഷുറൻസ് കരാറുകൾ ഇൻഷുറൻസിനെ നിക്ഷേപത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്താൻ അനുവദിച്ചു, മറൈൻ ഇൻഷുറൻസിൽ ആദ്യമായി ഉപയോഗപ്രദമായ റോളുകളുടെ വേർതിരിവിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു.

1583 ജൂൺ 18-ന് ലണ്ടനിലെ റോയൽ എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിൽ £383, 6s,  8d.-ക്ക്, വില്യം ഗിബ്ബൺസിൻ്റെ ജീവനെ പന്ത്രണ്ട് മാസങ്ങൾ ഇൻഷുർ ചെയ്തുകൊണ്ട്ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ആദ്യകാല പോളിസി ഉണ്ടാക്കി.&lt;ref name=EB1911/&gt; 

=== ആധുനിക രീതികൾ ===
പ്രത്യേക ഇനങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ച [[ജ്ഞാനോദയകാലം|ജ്ഞാനോദയ കാലഘട്ടത്തിലെ]] [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] ഇൻഷുറൻസ് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായി. 
[[File:Lloyd's coffee house drawing.jpg|right|thumb|''ലോയ്ഡ്സ് കോഫി ഹൗസ്'' മറൈൻ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ആദ്യത്തെ സംഘടിത വിപണിയായിരുന്നു.]]
1666-ൽ 13,000-ലധികം വീടുകൾ വിഴുങ്ങിയ ലണ്ടനിലെ ''മഹാ അഗ്നിബാധയിൽ'' ഇന്ന് നമുക്കറിയാവുന്ന 
''സ്വത്ത് ഇൻഷുറൻസ്'' കണ്ടെത്താനാകും. തീയുടെ വിനാശകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ വികസനത്തെ &quot;സൌകര്യത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ നിന്ന് അടിയന്തിരമായി മാറ്റി, സർ ക്രിസ്റ്റഫർ റെൻ 1667-ൽ ലണ്ടനിലെ തൻ്റെ പുതിയ പദ്ധതിയിൽ &quot;ഇൻഷുറൻസ് കാര്യാലയത്തിനായി&quot; ഒരു ഇടം ഉൾപ്പെടുത്തിയതിൽ പ്രതിഫലിച്ച ഒരു അഭിപ്രായ മാറ്റം&quot; ആയി വേണം കാണുവാൻ.&lt;ref&gt;ഡിക്സൺ (1960): 4&lt;/ref&gt; നിരവധി ''അഗ്നിബാധ ഇൻഷുറൻസ്'' പദ്ധതികൾ ശ്രമിക്കപ്പെട്ടു എങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല, എന്നാൽ 1681-ൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ''നിക്കോളാസ് ബാർബണും'' പതിനൊന്ന് കൂട്ടാളികളും ചേർന്ന് ഇഷ്ടികയും ചട്ടക്കൂടും ഉള്ള വീടുകൾ ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നതിനായി ''റോയൽ എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിൻ്റെ'' പിൻഭാഗത്ത് ആദ്യത്തെ ഫയർ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയായ '''''ഇൻഷുറൻസ് ഓഫീസ് ഫോർ ഹൗസ്''''' സ്ഥാപിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ, 5,000 വീടുകൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഇൻഷുറൻസ് ഓഫീസിൽ നിന്ന് ഇൻഷുർ ചെയ്തു.&lt;ref&gt;ഡിക്സൺ (1960): 7&lt;/ref&gt;

അതേ സമയം, വ്യാപാര സംരംഭങ്ങളുടെ ''അണ്ടർ റൈറ്റിംഗിനായുള്ള'' ആദ്യ ഇൻഷുറൻസ് സ്കീമുകൾ ലഭ്യമായി. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തോടെ, ''മറൈൻ ഇൻഷുറൻസ് എന്നതിൻ്റെ ആവശ്യകത കാരണം ലണ്ടൻ്റെ വ്യാപാര കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ വളർച്ച വർദ്ധിച്ചു. 1680-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, എഡ്വേർഡ് ലോയ്ഡ് ''ലോയ്ഡ്സ് കോഫി ഹൗസ്'' എന്ന പേരിൽ ഒരു കാപ്പിക്കട തുറന്നു, ഇത് ചരക്കുകളും കപ്പലുകളും ഇൻഷുർ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഷിപ്പിംഗ് വ്യവസായത്തിലെ കക്ഷികളുടെ സംഗമ സ്ഥലമായി മാറി. ഈ അനൗപചാരിക തുടക്കങ്ങൾ ഇൻഷുറൻസ് ചന്തയും ''ലോയിഡ്സ് ഓഫ് ലണ്ടൻ'' അനുബന്ധ ഷിപ്പിംഗ്, ഇൻഷുറൻസ് വ്യാപാരങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite ODNB|url=http://press.oxforddnb.com/index/16/101016829 |title=ലോയ്ഡ്, എഡ്വേർഡ് (''c''.1648–1713) |language=en |trans-title=Lloyd, Edward (''c''.1648–1713)|first=സാറാ |last=പാമർ |date=ഒക്ടോബർ 2007 |volume=1 |doi=10.1093/ref:odnb/16829 |access-date=16 ഫെബ്രുവരി 2011 |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715030319/http://press.oxforddnb.com/index/16/101016829/ |archive-date=15 ജൂലൈ 2011 }}&lt;/ref&gt;

[[File:National-insurance-act-1911.jpg|thumb|upright=0.9|ദേശീയ ഇൻഷുറൻസ് നിയമം 1911-നെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ലഘുലേഖ]]

''ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികൾ'' 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ തുടക്കത്തിലാണ് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നത്. 1706-ൽ ലണ്ടനിൽ ''വില്യം ടാൽബോട്ട്'', ''അലൻ ബാരനെറ്റ്സ്'' എന്നിവർ ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ച ''അമിക്കബിൾ സൊസൈറ്റി ഫോർ എ പെർപെച്വൽ അഷ്വറൻസ് ഓഫീസ്'' ആണ് ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ആദ്യത്തെ കമ്പനി. .&lt;ref Name=&quot;Anzovin121&quot;&gt;അൻസോവിൻ, സ്റ്റീവൻ, ''പ്രസിദ്ധമായ ആദ്യ വസ്തുതകൾ'' 2000, item # 2422, H. W. വിൽസൺ കമ്പനി, {{ISBN|0-8242-0958-3}} p. 121 ''റെക്കോർഡ് അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി 1706-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ ഓക്സ്ഫോർഡ് ബിഷപ്പും ഫിനാൻഷ്യർ തോമസ് അലനും ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു ''പെർപെച്വൽ അഷ്വറൻസ് ഓഫീസിനുള്ള അമിക്കബിൾ സൊസൈറ്റി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന കമ്പനി, പോളിസി ഉടമകളിൽ നിന്ന് വാർഷിക പ്രീമിയങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും ഒരു പൊതു ഫണ്ടിൽ നിന്ന് മരണപ്പെട്ട അംഗങ്ങളുടെ നോമിനികൾക്ക് പണം നൽകുകയും ചെയ്തു.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;അമിക്കബിൾ സൊസൈറ്റി, ''ചാർട്ടറുകൾ, പാർലമെൻ്റിൻ്റെ നിയമങ്ങൾ. , കൂടാതെ കോർപ്പറേഷൻ്റെ ''ബൈ-ലോസ് ഓഫ് അമിക്കബിൾ സൊസൈറ്റി ഫോർ എ പെർപെച്വൽ അഷ്വറൻസ് ഓഫീസ്'', ഗിൽബെർട്ട് ആൻഡ് റിവിംഗ്ടൺ, 1854, പേ. 4&lt;/ref&gt; ഇതേ തത്ത്വത്തിൽ, ''എഡ്വേർഡ് റോ മോറെസ്'' 1762-ൽ ''ദി ഇക്വിറ്റബിൾ ലൈഫ് അഷ്വറൻസ് സൊസൈറ്റി|ലൈവ്സ് ആൻഡ് സർവൈവർഷിപ്പ് സംബന്ധിച്ച തുല്യമായ ഉറപ്പുകൾക്കുള്ള സൊസൈറ്റി'' സ്ഥാപിച്ചു.

ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ മ്യൂച്വൽ ഇൻഷുറർ ആയിരുന്നു ഇത്, മരണനിരക്ക് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രായാധിഷ്ഠിത പ്രീമിയങ്ങൾ &quot;ശാസ്ത്രീയ ഇൻഷുറൻസ് പരിശീലനത്തിനും വികസനത്തിനുമുള്ള ചട്ടക്കൂട്&quot;, &quot;എല്ലാ ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതികളും പിന്നീട് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ആധുനിക ലൈഫ് അഷ്വറൻസിൻ്റെ അടിസ്ഥാനം&quot; എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.&lt;ref name=eq&gt;{{Cite web|url=http://www.equitable.co.uk/about-us/history-and-facts/|title=ഇന്നത്തെയും ചരിത്രവും: സമത്വ ജീവിതത്തിൻ്റെ ചരിത്രം |language=en |trans-title=Today and History:The History of Equitable Life|date=26 ജൂൺ 2009|access-date=16 ഓഗസ്റ്റ് 2009}}&lt;/ref&gt;

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ &quot;അപകട ഇൻഷുറൻസ്&quot; ലഭ്യമാകാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{cite web|title=എൻകാർട്ട: ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് |language=en |trans-title= Encarta: Health Insurance |url=http://ca.encarta.msn.com/encyclopedia_761576408_8/Health_Insurance.html#s49 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090717201207/http://ca.encarta.msn.com/encyclopedia_761576408_8/Health_Insurance.html |archive-date=17 ജൂലൈ 2009 |url-status = dead}}&lt;/ref&gt; അപകട ഇൻഷുറൻസ് വാഗ്‌ദാനം ചെയ്‌ത ആദ്യത്തെ കമ്പനി, 1848-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ രൂപീകരിച്ച റെയിൽവേ പാസഞ്ചേഴ്‌സ് അഷ്വറൻസ് കമ്പനിയാണ്. ഇത് പുതിയ [[റെയിൽവേ]] സംവിധാനത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മരണങ്ങൾക്കെതിരെ ഇൻഷുർ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു.

ആദ്യത്തെ അന്താരാഷ്‌ട്ര ഇൻഷുറൻസ് ചട്ടം ആയിരുന്നു ''പൊതു ശരാശരി''യിൽ കപ്പലും ചരക്കും തമ്മിലുള്ള ചെലവ് വിതരണത്തിനുള്ള '''''യോർക്ക്-ആൻ്റ്‌വെർപ്പ് ചട്ടങ്ങൾ'''''. 1873-ൽ ''ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോ അസോസിയേഷൻ്റെ'' മുൻഗാമിയായ ''അസോസിയേഷൻ ഫോർ ദി റിഫോം ആൻഡ് കോഡിഫിക്കേഷൻ ഓഫ് നേഷൻസ്'' [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസൽസിൽ]] സ്ഥാപിതമായി. 1895-ൽ &quot;ഇൻ്റർനാഷണൽ ലോ അസോസിയേഷൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് അത് 1890-ൽ ആദ്യത്തെ യോർക്ക്-ആൻ്റ്‌വെർപ്പ് ചട്ടം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Citation|author= എഫ്.എൽ. വിസ്വാൾ|url= https://comitemaritime.org/wp-content/uploads/2018/06/a-brief-history-wiswall.pdf| title=ഒരു സംക്ഷിപ്ത ചരിത്രം |language=en |trans-title=A Brief History |publisher= [[അന്താരാഷ്ട്ര മാരിടൈം സംഘടന]]|series= |date=2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190814090124/https://comitemaritime.org/wp-content/uploads/2018/06/a-brief-history-wiswall.pdf|archive-date= 14 ഓഗസ്റ്റ് 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|author= ഡോ. റൂത്ത് ഫ്രെണ്ടോ|url= http://www.ila-hq.org/images/ILA/docs/international_law_association_article_-_dr_ruth_frendo.pdf|title= വിപുലമായ നിയമ പഠന വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തിലെ ആർക്കൈവിസ്റ്റും രേഖാ നിർവാഹകനും|language= en|trans-title= Archivist and Records Manager at the Institute of Advanced Legal Studies|publisher= ILA|series= |date= |access-date= 2024-03-29|archive-date= 2022-08-15|archive-url= https://web.archive.org/web/20220815000010/https://www.ila-hq.org/images/ILA/docs/international_law_association_article_-_dr_ruth_frendo.pdf|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തോടെ ഗവൺമെൻ്റുകൾ രോഗത്തിനും വാർദ്ധക്യത്തിനും എതിരെ ദേശീയ ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചു. 1840-കളിൽ തന്നെ ആരംഭിച്ച [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെയും]] [[സാക്സണി|സാക്സണിയിലെയും]] ക്ഷേമ പരിപാടികളുടെ പാരമ്പര്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് [[ജർമ്മനി]] നിർമ്മിച്ചത്. 1880-കളിൽ ചാൻസലർ [[ഓട്ടോ വോൺ ബിസ്മാർക്ക്]] വാർദ്ധക്യകാല പെൻഷനുകൾ, അപകട ഇൻഷുറൻസ്, മെഡിക്കൽ പരിചരണം എന്നിവ ജർമ്മനിയുടെ ക്ഷേമ സംസ്ഥാനത്തിന് അടിത്തറയായി.&lt;ref name=&quot;EPH&quot;&gt;ഇ.പി. ഹെനോക്ക്, ''ഇംഗ്ലണ്ടിലെയും ജർമ്മനിയിലെയും ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, 1850–1914: സാമൂഹിക നയങ്ങളുടെ താരതമ്യം'' (2007)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ഹെർമൻ ബെക്ക്, ''പ്രഷ്യയിലെ ഏകാധിപത്യ ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, 1815-1870'' (1995)&lt;/ref&gt; ബ്രിട്ടനിൽ കൂടുതൽ വിപുലമായ നിയമനിർമ്മാണം ലിബറൽ ഗവൺമെൻ്റ് ''നാഷണൽ ഇൻഷുറൻസ് ആക്ടിൽ'' 1911-ൽ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://www.nationalarchives.gov.uk/cabinetpapers/themes/national-health-insurance.htm കാബിനറ്റ് പേപ്പറുകൾ 1915-1982: ദേശീയ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് നിയമം 1911.] നാഷണൽ ആർക്കൈവ്സ്, 2013. വീണ്ടെടുത്തത് 30 ജൂൺ 2013.&lt;/ref&gt; ഇത് ബ്രിട്ടീഷ് തൊഴിലാളി വർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് അസുഖത്തിനും തൊഴിലില്ലായ്മയ്ക്കും എതിരായ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ആദ്യത്തെ സംഭാവനാ സംവിധാനം നൽകി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഈ സംവിധാനം ബിവറിഡ്ജ് റിപ്പോർട്ടിൻ്റെ സ്വാധീനത്തിൽ വിപുലമായി വിപുലീകരിച്ച് ആദ്യത്തെ ആധുനിക [[ക്ഷേമരാഷ്ട്രം]] രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;EPH&quot;&gt;ഇ.പി. ഹെനോക്ക്, ''ഇംഗ്ലണ്ടിലെയും ജർമ്മനിയിലെയും ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, 1850–1914: സാമൂഹിക നയങ്ങളുടെ താരതമ്യം'' (2007)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; ബെൻ്റ്ലി ബി. ഗിൽബർട്ട്, ''ബ്രിട്ടീഷ് സാമൂഹിക നയം, 1914-1939'' (1970)&lt;/ref&gt;

2008-ൽ, അന്നത്തെ അനൗപചാരിക ശൃംഖലയായ ''ഇൻഷുറൻസ് അസോസിയേഷനുകളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര നെറ്റ്‌വർക്ക്'' സജീവമായി, ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസായത്തിൻ്റെ ഫലപ്രാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് 2012-ൽ ഔപചാരികമായി സ്ഥാപിതമായ ''ഇൻഷുറൻസ് അസോസിയേഷനുകളുടെ ആഗോള ഫെഡറേഷൻ'' അതിൻ്റെ പിൻഗാമിയായി, അന്താരാഷ്ട്ര റെഗുലേറ്ററി ബോഡികൾക്ക് ഇൻപുട്ട് നൽകുകയും പൊതു താൽപ്പര്യമുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സംഭാഷണത്തിന് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മൊത്തം ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയത്തിൻ്റെ 89% കമ്പനികൾ വഹിക്കുന്ന 67 രാജ്യങ്ങളിലെ 40 അംഗ അസോസിയേഷനുകളും 1 നിരീക്ഷക അസോസിയേഷനും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;[https://www.gfiainsurance.org/about-us &quot;ഞങ്ങളേക്കുറിച്ച്&quot;], ഇൻഷുറൻസ് അസോസിയേഷനുകളുടെ ആഗോള ഫെഡറേഷൻ&lt;/ref&gt;

== തത്വങ്ങൾ ==
അപകടസാധ്യതക്ക് വിധേയരായവരിൽ (എക്സ്പോഷർ എന്നാണ് ഈ വിധേയത്വം അറിയപ്പെടുന്നത്) ഇൻഷുർ ചെയ്ത ചിലർക്ക് മാത്രം ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന അപകടം മൂലമുണ്ടാവുന്ന നഷ്ടം നികത്താൻ ഇൻഷുർ ചെയ്ത ''നിരവധി'' പേരിൽ നിന്ന് (സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടും) ധനം ശേഖരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് (ഒരർത്ഥ്ത്തിൽ വിഭവ നിർവഹണം) ഇൻഷുറൻസ്. അതിനാൽ ഇൻഷുർ ചെയ്ത സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒരു പ്രതിഫലത്തുകയ്ക്ക് (''പ്രീമിയം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു) അപകടസാധ്യതയിൽ നിന്ന് പരിരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രീമിയം  സംഭവത്തിൻ്റെ ആവൃത്തിയെയും തീവ്രതയെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ''ഇൻഷുർ ചെയ്യാവുന്ന അപകടസാധ്യത''യാകാൻ, ചില സവിശേഷതകൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു ''സാമ്പത്തിക ഇടനിലക്കാരൻ'' എന്ന നിലയിലുള്ള ഇൻഷുറൻസ് ഒരു വാണിജ്യ സംരംഭവും സാമ്പത്തിക സേവന വ്യവസായത്തിൻ്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗവുമാണ്. ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള നഷ്ടങ്ങൾക്കായി പണം ലാഭിക്കുന്നതിലൂടെ വ്യക്തിഗത സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സ്വയം ഇൻഷുർ ചെയ്യാനുമാകും.&lt;ref&gt;ഗോലിയർ സി. (2003). [https://www.jstor.org/stable/41953424?seq=1#page_scan_tab_contents ഇൻഷുർ ചെയ്യണോ വേണ്ടയോ?: ഒരു ഇൻഷുറൻസ് ആശയക്കുഴപ്പം]. ''അപകടസാധ്യതയും ഇൻഷുറൻസ് സിദ്ധാന്തവും സംബന്ധിച്ച ജനീവ പേപ്പറുകൾ''.&lt;/ref&gt;

=== ഇൻഷുറബിലിറ്റി ===
സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് ഇൻഷുർ ചെയ്യാവുന്ന അപകടസാധ്യത സാധാരണയായി ഏഴ് പൊതു സവിശേഷതകൾ പങ്കിടുന്നു:&lt;ref&gt;ഈ ചർച്ച മെഹറിൻ്റെയും കാമാക്കിൻ്റെയും &quot;പ്രിൻസിപ്പിൾസ് ഓഫ് ഇൻഷുറൻസ്&quot;, 6-ാം പതിപ്പ്, 1976, pp 34 - 37 എന്നിവയിൽ നിന്ന് സ്വീകരിച്ചതാണ്.&lt;/ref&gt;

# ''സമാനമായ നിരവധി എക്‌സ്‌പോഷർ യൂണിറ്റുകൾ:'' ഇൻഷുറൻസ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് വിഭവ ശേഖരങ്ങളിലൂടെയാണ് എന്നതിനാൽ, ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും വൻ വർഗ്ഗങ്ങ്ളിലെ വ്യക്തിഗത അംഗങ്ങളെ പരിരക്ഷിക്കുന്നു, ഇത് ''വൻ സംഖ്യാ നിയമ''മനുസരിച്ച് ഇൻഷുറർമാരെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു. അഭിനേതാക്കൾ, കായികതാരങ്ങൾ, മറ്റ് പ്രശസ്തരായ വ്യക്തികൾ എന്നിവരുടെ ജീവിതമോ ആരോഗ്യമോ ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശസ്തമായ ''ലോയിഡ്സ് ഓഫ് ലണ്ടൻ'' ഉൾപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, എല്ലാ എക്‌സ്‌പോഷറുകൾക്കും തമ്മിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കും, അത് വ്യത്യസ്‌ത പ്രീമിയം നിരക്കുകളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം.
# ''നിശ്ചയമായ നഷ്ടം:'' അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കാരണത്താൽ അറിയപ്പെടുന്ന സമയത്തും സ്ഥലത്തും ഇത്തരത്തിലുള്ള നഷ്ടം സംഭവിക്കുന്നു. ഒരു ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയിൽ ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിയുടെ മരണം ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് വിശിഷ്ടമായ ഉദാഹരണം. അഗ്നിബാധ, വാഹനാപകടങ്ങൾ, തൊഴിലാളികളുടെ പരിക്കുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ മാനദണ്ഡം എളുപ്പത്തിൽ പാലിക്കാനിടയുണ്ട്. മറ്റ് തരത്തിലുള്ള നഷ്ടങ്ങൾ സിദ്ധാന്തത്തിൽ മാത്രമായിരിക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന്, തൊഴിൽപരമായ രോഗം, നിർദ്ദിഷ്ട സമയമോ സ്ഥലമോ കാരണമോ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത അപകടകരമായ അവസ്ഥകളിലേക്ക് ദീർഘനേരം സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നത് ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം. മതിയായ വിവരങ്ങളുള്ള ഒരു ന്യായബോധമുള്ള വ്യക്തിക്ക് മൂന്ന് ഘടകങ്ങളും വസ്തുനിഷ്ഠമായി പരിശോധിക്കാൻ കഴിയുന്നത്ര വ്യക്തതയുള്ളതായിരിക്കണം നഷ്ടത്തിൻ്റെ സമയവും സ്ഥലവും കാരണവും.
# ''ആകസ്‌മികമായ നഷ്ടം:'' ഒരു അവകാശവാദോന്നയം രൂപപ്പെടുന്ന സംഭവം ആകസ്‌മികമോ കുറഞ്ഞത് ഇൻഷുറൻസ് ഗുണഭോക്താവിൻ്റെ നിയന്ത്രണത്തിന് പുറത്തുള്ളതോ ആയിരിക്കണം. നഷ്ടം ശുദ്ധമായിരിക്കണം, കാരണം ചെലവിന് മാത്രം അവസരമുള്ള ഒരു സംഭവത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. സാധാരണ വ്യാപാര അപകടസാധ്യതകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ലോട്ടറി ടിക്കറ്റ് വാങ്ങുന്നത് പോലുള്ള ഊഹക്കച്ചവട ഘടകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സംഭവങ്ങൾ സാധാരണയായി ഇൻഷുറൻസ് ആയി കണക്കാക്കില്ല.
# ''വലിയ നഷ്ടം:'' ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുടെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് നഷ്ടത്തിൻ്റെ വലുപ്പം അർത്ഥപൂർണ്ണമായിരിക്കണം. ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയങ്ങൾ നഷ്ടത്തിൻ്റെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ചിലവും കൂടാതെ പോളിസി നൽകുന്നതിനും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുമുള്ള ചെലവ്, നഷ്ടം ക്രമീകരിക്കൽ, ഇൻഷുറർക്ക് നഷ്ടപരിഹാരങ്ങൾ അടയ്ക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ന്യായമായും ഉറപ്പുനൽകുന്നതിന് ആവശ്യമായ മൂലധനം നൽകണം. ഈ പിന്നീടുള്ള ചെലവുകൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന നഷ്ടച്ചെലവിൻ്റെ പല മടങ്ങ് വലുപ്പമുള്ളതാകാം. വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പരിരക്ഷ വാങ്ങുന്നയാൾക്ക് യഥാർത്ഥ മൂല്യമില്ലെങ്കിൽ അത്തരം ചിലവുകൾ നൽകുന്നതിൽ അർത്ഥമില്ല.
# ''താങ്ങാനാവുന്ന പ്രീമിയം:'' ഇൻഷുർ ചെയ്‌ത ആപത്സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ആപത്തിന്റെ ചെലവ് വളരെ വലുതാണെങ്കിൽ, തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന പ്രീമിയം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പരിരക്ഷയുടെ തുകയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഇൻഷുറൻസ് വാങ്ങാൻ സാധ്യതയില്ല. കൂടാതെ, ഫിനാൻഷ്യൽ അക്കൌണ്ടിംഗ് സ്റ്റാൻഡേർഡുകളിൽ അക്കൌണ്ടിംഗ് പ്രൊഫഷൻ ഔപചാരികമായി അംഗീകരിക്കുന്നതുപോലെ, ഇൻഷുറർക്ക് കാര്യമായ നഷ്ടം ഉണ്ടാകാൻ ന്യായമായ സാധ്യതയില്ലാത്ത പ്രീമിയം വളരെ വലുതായിരിക്കരുത്. അങ്ങനെ നഷ്‌ടപ്പെടാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നു കരുതുക. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഇടപാടിന് ഇൻഷുറൻസ് രൂപമുണ്ടാകാം, പക്ഷേ വസ്തുവല്ല (യു.എസ്. ഫിനാൻഷ്യൽ അക്കൗണ്ടിംഗ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ബോർഡ് പ്രഖ്യാപന നമ്പർ 113 കാണുക: &quot;ഹ്രസ്വകാല, ദീർഘകാല കരാറുകളുടെ പുനർ ഇൻഷുറൻസിനായുള്ള അക്കൗണ്ടിംഗും റിപ്പോർട്ടിംഗും&quot;).
# ''കണക്കാക്കാവുന്ന നഷ്ടം:'' ഔപചാരികമായി കണക്കാക്കാവുന്നതല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് കണക്കാക്കാവുന്ന രണ്ട് ഘടകങ്ങളുണ്ട്: നഷ്ടത്തിൻ്റെ സംഭാവ്യതയും അനുബന്ധമായ ചെലവും. നഷ്ടസാധ്യത പൊതുവെ അനുഭവപരമായതാണ്, അതേസമയം ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയുടെ ഒരു പകർപ്പ് കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന ന്യായമായ വ്യക്തിയുടെ കഴിവുമായും ആ പോളിസിക്ക് കീഴിലുള്ള ഒരു അവകാശവാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നഷ്ടത്തിൻ്റെ തെളിവും ന്യായമായും നിർവചിക്കുന്നതിന് ചെലവ് കൂടുതലാണ് അവകാശവാദത്തിന്റെ ഫലമായി വീണ്ടെടുക്കാവുന്ന നഷ്ടത്തിൻ്റെ വസ്തുനിഷ്ഠമായ വിലയിരുത്തൽ.
# ''വിനാശകരമായ വലിയ നഷ്ടങ്ങളുടെ പരിമിതമായ അപകടസാധ്യത:'' ഇൻഷുർ ചെയ്യാവുന്ന നഷ്ടങ്ങൾ തികച്ചും സ്വതന്ത്രവും വിനാശകരമല്ലാത്തതുമാണ്, അതായത് നഷ്ടങ്ങൾ ഒറ്റയടിക്ക് സംഭവിക്കുന്നതല്ലെന്നും വ്യക്തിഗത നഷ്ടങ്ങൾ ഇൻഷുററെ പാപ്പരാക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ലെന്നും; ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ അവരുടെ മൂലധന അടിത്തറയുടെ ചെറിയ ഭാഗത്തേക്ക് ഒരു സംഭവത്തിൽ നിന്നുള്ള നഷ്ടം പരിമിതപ്പെടുത്താൻ താൽപ്പര്യപ്പെട്ടേക്കാം. ഭൂകമ്പ ഇൻഷുറൻസും ചുഴലിക്കാറ്റ് മേഖലകളിൽ കാറ്റ് ഇൻഷുറൻസും വിൽക്കാനുള്ള ഇൻഷുറർമാരുടെ കഴിവിനെ മൂലധനം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അമെരിക്കയിൽ, പ്രത്യേകമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിലെ വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യത സംയുക്ത സർക്കാർ ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നു. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അഗ്നിബാധ ഇൻഷുറൻസിൽ, ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിഗത ഇൻഷുറർ മൂലധന പരിമിതിയെക്കാൾ കൂടുതലായ മൊത്തം എക്‌സ്‌പോസ്ഡ് മൂല്യമുള്ള ഒറ്റപ്പെട്ട സ്വത്ത് കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കും. അത്തരം സ്വത്തുകൾ സാധാരണയായി നിരവധി ഇൻഷുറർമാർക്കിടയിൽ പങ്കിടുന്നു അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഇൻഷുറർ ഇൻഷുറൻസ് ചെയ്യുന്നു, ഇത് മറു-ഇൻഷുറൻസ് വിപണിയിലേക്ക് അപകടസാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

=== നിയമപരം ===
ഒരു കമ്പനി ഒരു വ്യക്തിഗത സ്ഥാപനത്തെ ഇൻഷുർ ചെയ്യുമ്പോൾ, അടിസ്ഥാന നിയമപരമായ ആവശ്യകതകളും നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ പൊതുവായി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി നിയമ തത്വങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:&lt;ref&gt;ഐറിഷ് ബ്രോക്കേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ.[https://www.iba.ie/development2009/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=76&amp;Itemid=167 ഇൻഷുറൻസ് തത്വങ്ങൾ] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090411184958/http://www.iba.ie/development2009/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=76&amp;Itemid=167 |date=2009-04-11 }}.&lt;/ref&gt;

# ''നഷ്ടപരിഹാരം'' - ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ചില നഷ്ടങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടം നികത്തുകയോ ചെയ്യുന്നു.
# ''ആനുകൂല്യ ഇൻഷുറൻസ്'' - ''ചാർട്ടേഡ് ഇൻഷുറൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൻ്റെ'' പഠന പുസ്തകങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് പരിക്കിന് കാരണക്കാരനായ കക്ഷിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള അവകാശം ഇല്ല, ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾ ഇതിനകം തന്നെ അശ്രദ്ധ കാണിച്ച കക്ഷിക്കെതിരെ നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് കേസ് കൊടുത്തിരുന്നു എന്ന വസ്തുത പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണം (ഉദാഹരണത്തിന്, വ്യക്തിഗത അപകട ഇൻഷുറൻസ്)
# ''ഇൻഷുർ ചെയ്യാനുള്ള താല്പര്യം'' - ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾ സാധാരണയായി നഷ്ടം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കണം. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വത്ത് ഇൻഷുറൻസ് അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിയുടെതന്നെ ഇൻഷുറൻസ് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇൻഷുർ ചെയ്യാനുള്ള താല്പര്യം നിലനിൽക്കണം. ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് ഇൻഷുർ ചെയ്ത ജീവൻ്റെയോ വസ്തുവകകളുടെയോ നഷ്ടത്തിലോ നാശത്തിലോ &quot;പങ്കാളിത്തം&quot; ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് ആശയം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ആ &quot;പങ്കാളിത്തം&quot; എന്താണെന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഇൻഷുറൻസ് തരവും വസ്തുവിൻ്റെ ഉടമസ്ഥതയുടെ സ്വഭാവവും വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും അനുസരിച്ചായിരിക്കും. ഇൻഷുർ ചെയ്യാനുള്ള താല്പര്യത്തിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഇൻഷുറൻസിനെ ചൂതാട്ടത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.
# ''അങ്ങേയറ്റം ശുഭാപ്തി വിശ്വാസം'' - (Uberrima fides) ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളും ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നയാളും സത്യസന്ധതയും നീതിയും ഉള്ള ഒരു ശുഭാപ്തിവിശ്വാസ ബന്ധത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭൗതിക വസ്തുതകൾ വെളിപ്പെടുത്തണം.
# ''സംഭാവന'' - ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് സമാനമായ ബാധ്യതകളുള്ള ഇൻഷുറർമാർ, ചില രീതികൾ അനുസരിച്ച് നഷ്ടപരിഹാരത്തിൽ സംഭാവന ചെയ്യുന്നു.
# ''സബ്‌റോഗേഷൻ'' - ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുടെ പേരിൽ വീണ്ടെടുക്കൽ നടപടികൾ പിന്തുടരുന്നതിന് നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ നേടുന്നു; ഉദാഹരണത്തിന്, ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുടെ നഷ്ടത്തിന് ഇൻഷുറർ ബാധ്യസ്ഥരായവർക്കെതിരെ കേസെടുക്കാം. പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇൻഷുറർമാർക്ക് അവരുടെ സബ്‌റോഗേഷൻ അവകാശങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനാകും.
# ''കോസ പ്രോക്സിമ അല്ലെങ്കിൽ സമീപസ്ഥ കാരണം'' - നഷ്ടത്തിൻ്റെ കാരണം (അപകടം) പോളിസിയുടെ ഇൻഷുറൻസ് കരാറിന് കീഴിലായിരിക്കണം, കൂടാതെ പ്രധാന കാരണം ഒഴിവാക്കരുത്
# ''ലഘൂകരണം'' - എന്തെങ്കിലും നഷ്ടമോ അപകടമോ ഉണ്ടായാൽ, ആസ്തി ഇൻഷുർ ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന മട്ടിൽ, നഷ്ടം പരമാവധി കുറയ്ക്കാൻ ആസ്തി ഉടമ ശ്രമിക്കണം.

=== നഷ്ടപരിഹാരം ===
''നഷ്ടപരിഹാരം'' എന്നതിനർത്ഥം, ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട സംഭവമോ ആപത്തോ സംഭവിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, സാധ്യമായ പരിധിവരെ, വീണ്ടും പൂർണ്ണമാക്കുക അല്ലെങ്കിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നാണ്. അതനുസരിച്ച്, ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് പൊതുവെ നഷ്ടപരിഹാര ഇൻഷുറൻസായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല, പകരം &quot;അനിഷ്‌ടമായ&quot; ഇൻഷുറൻസ് (അതായത്, ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട സംഭവം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഒരു അവകാശവാദം ഉയർന്നുവരുന്നു). ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ഇൻഷുറൻസ് കരാറുകളുണ്ട്:

# ചിലവാക്കിയ തുക തിരിച്ചുനൽകുന്ന ഒരു പോളിസി
# മറ്റൊരാൾക്ക് വേണ്ടിയോ, മറ്റൊരാളെ പ്രധിനിധീകരിച്ചോ നൽകുന്ന ഒരു പോളിസി&lt;ref name=&quot;KulpHall&quot;&gt;സി. കുല്പും ജെ. ഹാളും, അത്യാഹിത ഇൻഷുറൻസ്, നാലാം പതിപ്പ്, 1968, page 35&lt;/ref&gt;
# ഒരു നഷ്ടപരിഹാര പോളിസി

ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഫലം സാധാരണയായി സമാനമാണ്: ഇൻഷുറർ നഷ്ടം അടയ്ക്കുകയും ചെലവുകൾ അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾക്ക് ഒരു &quot;ചിലവാക്കിയ തുക തിരിച്ചുനൽകുന്ന&quot; പോളിസി ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾക്ക് ഒരു നഷ്ടത്തിന് പണം നൽകേണ്ടി വരും, തുടർന്ന് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി നഷ്ടത്തിനും, ഇൻഷുററുടെ അനുമതിയോടെ അവകാശവാദ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പോക്കറ്റ് ചെലവുകൾക്കും &quot;വീണ്ടും&quot; നൽകണം.&lt;ref name=&quot;KulpHall&quot; /&gt;

&quot;മറ്റൊരാളെ പ്രധിനിധീകരിച്ച് നൽകുന്ന&quot; പോളിസിക്ക് കീഴിൽ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി പ്രതിരോധിക്കുകയും ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് വേണ്ടി ഒരു അവകാശവാദത്തുക നൽകുകയും ചെയ്യും. മിക്ക ആധുനിക ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസുകളും &quot;മറ്റൊരാളെ പ്രധിനിധീകരിച്ച് നൽകുന്ന&quot; ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്, ഇത് അവകാശവാദം നിർവഹിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയെ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു.

ഒരു &quot;നഷ്ടപരിഹാര&quot; പോളിസിക്ക് കീഴിൽ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് പൊതുവെ ഒന്നുകിൽ &quot;ചിലവാക്കിയ തുക തിരിച്ചുനൽകുകയോ&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;മറ്റൊരാളെ പ്രധിനിധീകരിച്ച് നൽകുകയോ&quot;, ഇവയിൽ ഏതാണോ അവകാശവാദം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയിൽ രണ്ടു കൂട്ടർക്കും കൂടുതൽ പ്രയോജനകരമോ അത് സ്വീകരിക്കാം.

അപകടസാധ്യത കൈമാറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം (ഒരു വ്യക്തി, കോർപ്പറേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അസോസിയേഷൻ മുതലായവ) ''ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഉടമ്പടി മുഖേന ഒരു &quot;ഇൻഷുറർ&quot; റിസ്ക് ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ &quot;ഇൻഷുർ ചെയ്ത&quot; കക്ഷിയായി മാറുന്നു. സാധാരണയായി, ഒരു ഇൻഷുറൻസ് ഉടമ്പടിയിൽ കുറഞ്ഞത്, ഇനിപ്പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: ''പങ്കെടുക്കുന്ന കക്ഷികളുടെ തിരിച്ചറിയൽ'' (ഇൻഷുറർ, ഇൻഷുറൻസ്, ഗുണഭോക്താക്കൾ), ''പ്രീമിയം'', ''പരിരക്ഷ കാലയളവ്'', ''പ്രത്യേക നഷ്ട സംഭവം'', ''പരിരക്ഷ തുക'' (അതായത്. , നഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾക്കോ ഗുണഭോക്താവ്ക്കോ നൽകേണ്ട തുക), ''ഒഴിവാക്കലുകൾ'' (പരിരക്ഷയില്ലാത്തവ). പോളിസിയിൽ പരിരക്ഷ ചെയ്തിരിക്കുന്ന നഷ്ടത്തിനെതിരായി ഒരു ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് &quot;നഷ്ടപരിഹാരം&quot; ലഭിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.

ഇൻഷുർ ചെയ്‌ത കക്ഷികൾക്ക് ഒരു നിർദ്ദിഷ്‌ട ആപത്തിനായുള്ള നഷ്ടം അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ, പോളിസിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ള പരിരക്ഷ തുകയ്‌ക്ക് ഇൻഷുറർക്കെതിരെ ഒരു അവകാശവാദം  ഉന്നയിക്കാൻ പരിരക്ഷ പോളിസി ഉടമയ്ക്ക് അർഹത നൽകുന്നു. അപകടസാധ്യത കണക്കാക്കുന്നതിനായി ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾ ഇൻഷുറർക്ക് നൽകുന്ന പ്രതിഫലത്തെ ''പ്രീമിയം'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അവകാശവാദങ്ങളുടെ പിന്നീടുള്ള ''പണം നൽകുവാൻ റിസർവ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന അക്കൗണ്ടുകൾക്ക്'' തുക നൽകുന്നതിന് - താരതമ്യേന കുറച്ച് അവകാശവാദങ്ങൾക്കു വേണ്ടി - ഓവർഹെഡ് ചെലവുകൾക്കായി നിരവധി ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഒരു ഇൻഷുറർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്കായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന മതിയായ ഫണ്ട് നിലനിർത്തുന്നിടത്തോളം (''കരുതൽ'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), ശേഷിക്കുന്ന തുക ഒരു ഇൻഷുററുടെ ലാഭമാണ്.

=== ഒഴിവാക്കലുകൾ ===
പോളിസികളിൽ സാധാരണയായി നിരവധി ഒഴിവാക്കലുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന്:

* ''ആണവ ഒഴിവാക്കൽ ഉപവാക്യം'': ആണവ, വികിരണ അപകടങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ
* ''യുദ്ധ ഒഴിവാക്കൽ ഉപവാക്യം'': യുദ്ധത്തിൽ നിന്നോ ഭീകരതയിൽ നിന്നോ ഉള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ &lt;ref&gt;{{cite news |last1=മെനപേസ് |first1=മൈക്കിൾ |title=നിങ്ങളുടെ പോളിസിയുടെ ശത്രുതാപരമായ പ്രവൃത്തികൾ ഒഴിവാക്കൽ കാരണം ക്ഷുദ്രവെയറിൽ നിന്നുള്ള നഷ്ടങ്ങൾ നികത്തപ്പെടാനിടയില്ല |language=en |trans-title=Losses From Malware May Not Be Covered Due To Your Policy's Hostile Acts Exclusion |url=https://www.natlawreview.com/article/property-insurance-cyber-insurance-coverage-and-war-losses-malware-may-not-be-0 |access-date=25 ഏപ്രിൽ 2019 |work=ദേശീയ നിയമ അവലോകനം |date=10 മാർച്ച് 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=സ്റ്റോക്ക് |first1=റോബ് |title=ക്രൈസ്റ്റ് ചർച്ച് വെടിവയ്പ്പിൽ ഇരയായവർക്കായി ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ തീവ്രവാദ ഒഴിവാക്കലുകൾ ഒഴിവാക്കുന്നു |language=en |trans-title=Insurers waive terrorism exclusions for Christchurch shooting victims |url=https://www.stuff.co.nz/national/christchurch-shooting/111397687/insurers-waive-terrorism-exclusions-for-christchurch-shooting-victims |access-date=25 ഏപ്രിൽ 2019 |work=സ്റ്റഫ് |date=19 മാർച്ച് 2019}}&lt;/ref&gt;

അപകടകരമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നതും അതിനാൽ പരിരക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നതുമായ ചില പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇൻഷുറർമാർ നിരോധിച്ചേക്കാം. ഇൻഷുറൻസ് അംഗീകൃത പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഇവൻ്റുകൾ, ഇൻഷുറർ കൺസൾട്ടേഷൻ കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ ബാധ്യത ഒഴിവാക്കൽ എന്നിവ ആവശ്യമായ &quot;മഞ്ഞ  വെളിച്ച&quot; പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഇവൻ്റുകൾ, &quot;ചുവന്ന വെളിച്ച&quot; പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇവൻ്റുകളും എന്നിവയാണ് ഇൻഷുറർമാരുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചതാണോ എന്നതനുസരിച്ച് തരം തിരിക്കാനുള്ള ഒരു സംവിധാനം. നിരോധിക്കപ്പെട്ടതും ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷയുടെ പരിധിക്ക് പുറത്തുള്ളതുമാണ്.&lt;ref&gt;കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനം PTA (2019), [http://downloads.capta.org/Leaders/Insurance/CAPTA_Insurance_Guide_2019_FINAL.pdf ഇൻഷുറൻസ് ഗൈഡ്], revised ഏപ്രിൽ 2019, accessed 19 ഡിസംബർ 2020&lt;/ref&gt;

== സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ==
നഷ്‌ടങ്ങളുടെയും നാശനഷ്ടങ്ങളുടെയും വില ആരു വഹിക്കുന്നു എന്നതിലൂടെ ഇൻഷുറൻസിന് സമൂഹത്തിൽ വിവിധ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയും. ഒരു വശത്ത് അത് തട്ടിപ്പ് വർദ്ധിപ്പിക്കും; മറുവശത്ത്, സമൂഹങ്ങളെയും വ്യക്തികളെയും ദുരന്തങ്ങൾക്ക് തയ്യാറെടുക്കാനും കുടുംബങ്ങളിലും സമൂഹങ്ങളിലും ദുരന്തങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. 

''ധാർമ്മിക അപായഭയം'', ''ഇൻഷുറൻസ് തട്ടിപ്പ്'', ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുടെ പ്രതിരോധ നടപടികൾ എന്നിവയിലൂടെ നഷ്ടത്തിൻ്റെ സാധ്യതയെ ഇൻഷുറൻസിന് സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയും. മനഃപൂർവമല്ലാത്ത അശ്രദ്ധമൂലമുള്ള വർധിച്ച നഷ്ടത്തെയും ഇൻഷുറൻസ് തട്ടിപ്പിനെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ഇൻഷുറൻസ് പണ്ഡിതന്മാർ സാധാരണഗതിയിൽ ''ധാർമ്മിക അപായഭയം'' ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;ZweifelEisen2012&quot;&gt;{{cite book|author1=പീറ്റർ സ്വീഫെൽ|author2=റോളണ്ട് ഐസൻ|title=ഇൻഷുറൻസ് ഇക്കണോമിക്സ് |language=en |trans-title=Insurance Economics |url=https://books.google.com/books?id=D_8qzz5soE8C&amp;pg=PA268|date=24 ഫെബ്രുവരി 2012|publisher=സ്പ്രിംഗർ സയൻസ് &amp; ബിസിനസ് മീഡിയ|isbn=978-3-642-20547-7|pages=268–}}&lt;/ref&gt; ഇൻഷുറൻസ് പരിശോധനകൾ, ചില തരത്തിലുള്ള അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ ആവശ്യമായ പോളിസി വ്യവസ്ഥകൾ, നഷ്ടം ലഘൂകരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് സാധ്യമായ കിഴിവുകൾ എന്നിവയിലൂടെ അശ്രദ്ധ പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. സൈദ്ധാന്തികമായി, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾക്ക് നഷ്ടം കുറയ്ക്കാനുള്ള നിക്ഷേപം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനാകുമെങ്കിലും, ചില വ്യാഖ്യാതാക്കൾ വാദിക്കുന്നത്, പ്രായോഗികമായി ഇൻഷുറർമാർ ചരിത്രപരമായി നഷ്ട നിയന്ത്രണ നടപടികൾ-പ്രത്യേകിച്ച് ചുഴലിക്കാറ്റ് പോലുള്ള ദുരന്തനഷ്ടങ്ങൾ തടയുന്നതിന്-നിരക്ക് കുറയ്ക്കലും നിയമയുദ്ധങ്ങളും സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ മൂലം-ആക്രമണാത്മകമായി പിന്തുടർന്നിട്ടില്ലെന്ന് വാദിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഏകദേശം 1996 മുതൽ ഇൻഷുറർമാർ ''ബിൽഡിംഗ് കോഡ്'' പോലെയുള്ള നഷ്ടം ലഘൂകരിക്കുന്നതിൽ കൂടുതൽ സജീവമായ പങ്ക് വഹിക്കാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;ഹോവാർഡ് കുൻറ്യൂതർ (1996). [http://opim.wharton.upenn.edu/risk/downloads/archive/arch167.pdf ഇൻഷുറൻസിലൂടെ ദുരന്ത നഷ്ടങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620074852/http://opim.wharton.upenn.edu/risk/downloads/archive/arch167.pdf |date=2010-06-20 }}. ''അപകടസാധ്യതയുടെയും അനിശ്ചിതത്വത്തിൻ്റെയും ജേണൽ''.&lt;/ref&gt;

=== ഇൻഷുറൻസ് രീതികൾ ===
''ചാർട്ടേഡ് ഇൻഷുറൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൻ്റെ'' പഠന പുസ്തകങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ഇനിപ്പറയുന്ന ഇൻഷുറൻസ് രീതികൾ ഉണ്ട്:

# ''കോ-ഇൻഷുറൻസ്'' - ഇൻഷുറർമാർക്കിടയിൽ പങ്കിടുന്ന അപകടസാധ്യതകൾ (ചിലപ്പോൾ &quot;നിലനിർത്തൽ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു)
# ''ഒന്നിലുപരി ഇൻഷുറൻസ്'' - അപകടസാധ്യതയുടെ ഓവർലാപ്പിംഗ് പരിരക്ഷയുള്ള ഒന്നിലധികം പോളിസികൾ ഉള്ളത് (രണ്ട് വ്യക്തിഗത പോളിസികളും വെവ്വേറെ അടയ്‌ക്കില്ല - ''സംഭാവന'' എന്ന ആശയത്തിന് കീഴിൽ, പോളിസി ഉടമയുടെ നഷ്ടം നികത്താൻ അവ ഒരുമിച്ച് സംഭാവന ചെയ്യും. എന്നിരുന്നാലും, ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് പോലുള്ള ആകസ്മിക ഇൻഷുറൻസുകളുടെ കാര്യത്തിൽ, ഇരട്ട പേയ്‌മെൻ്റ് അനുവദനീയമാണ്)
# ''സ്വയം ഇൻഷുറൻസ്'' - അപകടസാധ്യത ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾക്ക് കൈമാറാത്തതും സ്ഥാപനങ്ങളോ വ്യക്തികളോ സ്വയം നിലനിർത്തുന്നതുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ
# മറുഇൻഷുറൻസ് - ഇൻഷുറർ മറ്റൊരു ഇൻഷുറർക്ക് ചില അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ അപകടസാധ്യതകളും കൈമാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ.

== ഇൻഷുറർമാരുടെ വ്യാപാര മാതൃക ==
ഇൻഷുറൻസ് വരിസംഖ്യ വ്യാപാര മാതൃക ഉപയോഗിക്കാം, പോളിസി ഉടമകൾക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന  നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ സംയുക്ത ആനുകൂല്യങ്ങൾക്ക് പകരമായി ആനുകാലികമായി പ്രീമിയം അടയ്ക്കൽ സ്വീകരിക്കാം.

=== അണ്ടർറൈറ്റിംഗും നിക്ഷേപവും ===
ഇൻഷുറർമാരുടെ വ്യാപാര മാതൃക ലക്ഷ്യമിടുന്നത് പ്രീമിയം, നിക്ഷേപ വരുമാനം എന്നിവയിൽ നഷ്ടത്തിൽ നൽകുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ശേഖരിക്കുകയും ഉപഭോക്താക്കൾ അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു മത്സര വില വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ലാഭം ഒരു ലളിതമായ സമവാക്യത്തിലേക്ക് ചുരുക്കാം:

ലാഭം = നേടിയ പ്രീമിയം + നിക്ഷേപ വരുമാനം - സംഭവിച്ച നഷ്ടം - അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് ചെലവുകൾ.

ഇൻഷുറർമാർ രണ്ട് തരത്തിൽ പണം സമ്പാദിക്കുന്നു:

* അണ്ടർ റൈറ്റിംഗിലൂടെ, ഇൻഷുറൻസ് എടുക്കുന്നതിനുള്ള അപകടസാധ്യതകൾ ഇൻഷുറർമാർ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ആ അപകടസാധ്യതകൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് പ്രീമിയത്തിൽ എത്ര തുക ഈടാക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയ, അത് ഫലവത്താകുകയാണെങ്കിൽ അപകടസാധ്യതയുടെ ഭാരം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
* ഇൻഷുർ ചെയ്ത കക്ഷികളിൽ നിന്ന് അവർ ശേഖരിക്കുന്ന പ്രീമിയങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കുന്നതിലൂടെ

ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ വശം പോളിസികളുടെ നിരക്ക് നിർണ്ണയിക്കൽ (വില-ക്രമീകരണം) ആണ്, ഇത് ഒരു നിശ്ചിത അപകടസാധ്യതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഭാവി അവകാശവാദങ്ങളുടെ നിരക്ക് കണക്കാക്കാൻ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും സാധ്യതകളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. നിരക്കുകൾ നിർണ്ണയിച്ചതിന് ശേഷം, അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിലൂടെ അപകടസാധ്യതകൾ നിരസിക്കാനോ സ്വീകരിക്കാനോ ഇൻഷുറർ വിവേചനാധികാരം ഉപയോഗിക്കും.

ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന തലത്തിൽ, പ്രാരംഭ നിരക്ക്-നിർണ്ണയത്തിൽ ഇൻഷുർ ചെയ്ത അപകടങ്ങളുടെ ആവൃത്തിയും തീവ്രതയും നോക്കുന്നതും ഈ അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ശരാശരി ധനവ്യയവും ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷം, ഒരു ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ചരിത്രപരമായ നഷ്ട-വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കും, നഷ്ടത്തിൻ്റെ വിവരാംശം നിലവിലെ മൂല്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരും, കൂടാതെ നിരക്ക് പര്യാപ്തത വിലയിരുത്തുന്നതിനായി ഈ മുൻകാല നഷ്ടങ്ങൾ ശേഖരിച്ച പ്രീമിയവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യും.&lt;ref&gt;ബ്രൗൺ ആർ എൽ. (1993). [https://books.google.com/books?id=1j4O50JENE4C ആസ്തി, അപകട ഇൻഷുറൻസ് എന്നിവയ്ക്കായി നിരക്ക് ഉണ്ടാക്കലും നഷ്ടപരിഹാരവും: ആമുഖം]. ആക്ടെക്സ് പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ.&lt;/ref&gt; ''നഷ്ട അനുപാതങ്ങളും'' ചെലവ് ഭാരങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത അപകട സ്വഭാവസവിശേഷതകൾക്കായുള്ള നിരക്ക് നിർണ്ണയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു - ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന തലത്തിൽ - നഷ്ടത്തെ ''നഷ്ട ആപേക്ഷികത''യായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് - ഇതനുസരിച്ച് ഇരട്ടി നഷ്‌ടമുള്ള ഒരു പോളിസിക്ക് ഇരട്ടി തുക ഈടാക്കും. ഒന്നിലധികം സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ബഹുമുഖ വിശകലനങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്, ഒരു ഏകീകൃത വിശകലനം ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. ഭാവിയിലെ നഷ്ടങ്ങളുടെ സാധ്യത വിലയിരുത്തുന്നതിന് മറ്റ് സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കു രീതികൾ ഉപയോഗിക്കാം.

ഒരു നിശ്ചിത പോളിസി അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അവകാശവാദങ്ങളിൽ അടച്ച തുകയിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുന്ന പ്രീമിയം തുക ആ പോളിസിയിലെ ഇൻഷുറർമാരുടെ അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് ലാഭമാണ്. അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് പ്രകടനം അളക്കുന്നത് &quot;സംയോജിത അനുപാതം&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്ന് ഉപയോഗിച്ചാണ്, ഇത് പ്രീമിയങ്ങളുമായുള്ള ചെലവുകൾ/നഷ്ടങ്ങളുടെ അനുപാതമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=Juc4fb1Fx1cC&amp;pg=PA614 |title= മുനിസിപ്പൽ ബോണ്ടുകളുടെ കൈപ്പുസ്തകം |language=en |trans-title=The Handbook of Municipal Bonds|first1= സിൽവൻ ജി.|last1= ഫെൽഡ്സ്റ്റീൻ|first2= ഫ്രാങ്ക് ജെ.|last2= ഫാബോസി|year= 2008|page= 614|publisher= ജോൺ വൈലി ആൻഡ് സൺസ്|isbn= 978-0-470-10875-8|access-date= 8 ഫെബ്രുവരി 2010}}&lt;/ref&gt; 100%-ൽ താഴെയുള്ള സംയോജിത അനുപാതം അണ്ടർ റൈറ്റിംഗ് ലാഭത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതേസമയം 100%-ൽ കൂടുതലുള്ളതെല്ലാം അണ്ടർ റൈറ്റിംഗ് നഷ്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 100%-ൽ അധികം സംയോജിത അനുപാതമുള്ള ഒരു കമ്പനി എന്നിരുന്നാലും നിക്ഷേപ വരുമാനം കാരണം ലാഭകരമായി തുടരാം.

ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ''ഫ്ലോട്ടിൽ'' നിക്ഷേപ ലാഭം നേടുന്നു. ''ഫ്ലോട്ട്'', അല്ലെങ്കിൽ ലഭ്യമായ കരുതൽ എന്നത്, ഒരു ഇൻഷുറർ ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയത്തിൽ ശേഖരിച്ചതും എന്നാൽ അവകാശവാദങ്ങളിൽ അടച്ചിട്ടില്ലാത്തതുമായ ഏത് നിമിഷവും കൈയിലുള്ള പണമാണ്. ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയങ്ങൾ ശേഖരിച്ചാലുടൻ നിക്ഷേപിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും അവകാശവാദങ്ങൾ അടയ്ക്കുന്നത് വരെ അവയിൽ നിന്ന് പലിശയോ മറ്റ് വരുമാനമോ നേടുകയും ചെയ്യുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇൻഷുറേഴ്‌സിൻ്റെ അസോസിയേഷൻ (400 ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികളും 94% യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ  ഇൻഷുറൻസ് സേവനങ്ങളും ഒരുമിച്ച്) ലണ്ടൻ സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിലെ നിക്ഷേപത്തിൻ്റെ ഏകദേശം 20% ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://www.abi.org.uk/About_The_ABI/role.aspx ഞങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യുന്നു എബിഐ] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090907134048/http://www.abi.org.uk/About_The_ABI/role.aspx |date= 2009-09-07 }}. Abi.org.uk. Retrieved on 18 ജൂലൈ 2013.&lt;/ref&gt; 2007-ൽ, ഫ്ലോട്ടിൽ നിന്നുള്ള യുഎസ് വ്യവസായ ലാഭം 58 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു. 2009-ൽ നിക്ഷേപകർക്ക് എഴുതിയ കത്തിൽ വാറൻ ബഫറ്റ് ഇങ്ങനെ എഴുതി, &quot;2008-ൽ ഞങ്ങളുടെ ഫ്ലോട്ട് നിലനിർത്താൻ ഞങ്ങൾക്ക് 2.8 ബില്യൺ ഡോളർ ''പണം'' ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title= വൈകിക്കുക, നിരസിക്കുക, പ്രതിരോധിക്കുക: ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ എന്തുകൊണ്ട് അവകാശവാദങ്ങൾ അടയ്ക്കുന്നില്ല, അതിനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് എന്തുചെയ്യാൻ കഴിയും|language=en |trans-title=Delay, Deny, Defend : Why Insurance Companies Don't Pay Claims and What You Can Do About It|last= ഫെയിൻമാൻ|first= ജെയ് എം.|publisher= പോർട്ട്ഫോളിയോ|year= 2010|isbn= 9781101196281|pages= 16|oclc= 883320058}}&lt;/ref&gt;

യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, 2003-ൽ അവസാനിച്ച അഞ്ച് വർഷങ്ങളിൽ ആസ്തി, അപകട ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികളുടെ അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് നഷ്ടം 142.3 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു. എന്നാൽ ഫ്ലോട്ടിൻ്റെ ഫലമായി ഇതേ കാലയളവിൽ മൊത്തത്തിലുള്ള ലാഭം 68.4 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു. ചില ഇൻഷുറൻസ്-വ്യവസായ അന്ത:സ്ഥിതർ, പ്രത്യേകിച്ച് ഹാങ്ക് ഗ്രീൻബെർഗ്, അണ്ടർ റൈറ്റിംഗ് ലാഭം കൂടാതെ ഫ്ലോട്ടിൽ നിന്ന് എന്നെന്നേക്കുമായി ലാഭം നിലനിർത്താൻ കഴിയുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ ഈ അഭിപ്രായം സാർവത്രികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ലാഭത്തിനായുള്ള ഫ്ലോട്ടിനെ ആശ്രയിക്കുന്നത് ചില വ്യവസായ വിദഗ്ധരെ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികളെ &quot;ഇൻഷുറൻസ് വിറ്റ് നിക്ഷേപത്തിനായി പണം സ്വരൂപിക്കുന്ന നിക്ഷേപ കമ്പനികൾ&quot; എന്ന് വിളിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1= വിയർ|first1= ഓഡ്രി എ.|last2= ഹാംപ്ടൺ|first2= ജോൺ എച്ച്.|date= മാർച്ച് 1995|title= അപകടസാധ്യതാ നിർവഹണത്തിൻ്റെയും ഇൻഷുറൻസിൻ്റെയും അവശ്യസാധനങ്ങൾ|language=en |trans-title=Essentials of Risk Management and Insurance|journal= റിസ്ക് ആൻഡ് ഇൻഷുറൻസ് ജേണൽ|volume= 62|issue= 1|pages= 157|doi= 10.2307/253703|issn= 0022-4367|jstor= 253703}}&lt;/ref&gt;

സ്വാഭാവികമായും, സാമ്പത്തികമായി മാന്ദ്യമുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ഫ്ലോട്ട് രീതി നടപ്പിലാക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. ബിയർ മാർക്കറ്റുകൾ ഇൻഷുറർമാരെ നിക്ഷേപങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റാനും അവരുടെ അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് നിലവാരം ശക്തമാക്കാനും കാരണമാകുന്നു. അതിനാൽ ഒരു ദരിദ്ര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പൊതുവെ ഉയർന്ന ഇൻഷുറൻസ്-പ്രീമിയങ്ങൾ എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. കാലക്രമേണ ലാഭകരവും ലാഭകരമല്ലാത്തതുമായ കാലയളവുകൾക്കിടയിൽ മാറുന്ന ഈ പ്രവണത സാധാരണയായി അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ ''ഇൻഷുറൻസ് സൈക്കിൾ'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;
ഫിറ്റ്സ്പാട്രിക്, സീൻ, [https://ssrn.com/abstract=690316 ''ഭയമാണ് താക്കോൽ: സൈക്കിളുകൾ അണ്ടർ റൈറ്റുചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു പെരുമാറ്റ വഴികാട്ടി,''] 10 Conn. Ins. L.J. 255 (2004).
&lt;/ref&gt;

=== അവകാശവാദങ്ങൾ ===
{{Wiktionary|അവകാശവാദം}}
അവകാശവാദങ്ങളും നഷ്ടം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ വസ്തുനിഷ്ഠമായ ഉപയോഗമാണ്; അത് യഥാർത്ഥ &quot;ഉൽപ്പന്നം&quot; ആണ്. ഇൻഷുറൻസ് ഇൻഷുറർമാർക്ക് നേരിട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രോക്കർമാർ അല്ലെങ്കിൽ ഏജൻ്റുമാർ മുഖേന അവകാശവാദങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാം. അവകാശവാദം തങ്ങളുടെ നിർദ്ദേശാനുസരണമുള്ള ഫോമിൽ സമർപ്പിക്കണം എന്ന് ഇൻഷുറർ ആവശ്യപ്പെട്ടേക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അസോസിയേഷൻ ഫോർ കോഓപ്പറേറ്റീവ് ഓപ്പറേഷൻസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡവലപ്‌മെൻ്റ് (ACORD) എന്ന പേരിലുള്ള ഇൻഷുറൻസിനും അനുബന്ധ സാമ്പത്തിക സേവന വ്യവസായങ്ങൾക്കുമായി ആഗോള നിലവാരം നിശ്ചയിക്കുന്ന സ്ഥാപനം നിർമ്മിച്ചത് പോലെയുള്ള ഒരു അടിസ്ഥാനമാതൃക വ്യവസായ ഫോമിൽ അവകാശവാദങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാം.

ഇൻഷുറൻസ്-കമ്പനികളുടെ അവകാശവാദ വകുപ്പുകൾ രേഖാ-നിർവഹണ ഉദോഗസ്ഥന്മാരുടെയും, [[wikt:ദത്തനിവേശനം|ദത്തനിവേശന]] ഗുമസ്തന്മാരുടെയും പിന്തുണയോടെ ധാരാളം അവകാശവാദ ക്രമീകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നു. {{Wiktionary|ദത്തനിവേശനം}} ഇങ്ങോട്ട് വരുന്ന അവകാശവാദങ്ങളുടെ തീവ്രതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തരംതിരിക്കുകയും ക്രമീകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ അറിവും അനുഭവവും അനുസരിച്ച് അവകാശവാദം അംഗീകരിക്കുവാനുള്ള അധികാരം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ഇൻഷുറൻസ് കരാറിൻ്റെ നിബന്ധനകൾക്കനുസൃതമായി (അങ്ങനെയെങ്കിൽ, അവകാശവാദത്തിന്റെ ന്യായമായ പണ മൂല്യപ്രകാരം) പരിരക്ഷ ലഭ്യമാണോ എന്ന് നിർണ്ണയിക്കുകയും, ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുമായി അടുത്ത സഹകരണത്തോടെ, ഓരോ അവകാശവാദത്തിന്റെയും അന്വേഷണം ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഏറ്റെടുക്കുകയും അവകാശവാദത്തുകയ്ക്ക് അംഗീകാരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

പോളിസി ഉടമകൾ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുമായി ഒത്തുതീർപ്പ് ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നതിന് അവരുടെ സ്വന്തം പൊതു അവകാശവാദ ക്രമീകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിച്ചേക്കാം. അവകാശവാദങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണമായേക്കാവുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ പോളിസികൾക്ക്, ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾ ''നഷ്ടം വീണ്ടെടുക്കൽ ഇൻഷുറൻസ്'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ഇൻഷുറൻസ് ''പോളിസി അനുബന്ധക്കരാർവ്യവസ്ഥ'' വാങ്ങാം, ഇത് ഒരു അവകാശവാദത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ഒരു പൊതു ക്രമീകരണ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ചെലവ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

''ബാധ്യത-ഇൻഷുറൻസ്'' അവകാശവാദങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നത് പ്രത്യേകിച്ചും ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, കാരണം ഇൻഷുററുമായി സഹകരിക്കാൻ കരാർ ബാധ്യതയില്ലാത്ത ഒരു മൂന്നാം കക്ഷി, വാദി, വാസ്തവത്തിൽ ഇൻഷുററെ ഗണ്യമായ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകളുള്ള ഒരു സ്ഥാപനമായി കണക്കാക്കാം. ഇൻഷുർ ചെയ്‌തവർക്കായി സ്വവിഭവങ്ങളിൽ നിന്നോ ബാഹ്യ ഉപദേഷ്ടാക്കളിൽ നിന്നോ നിയമോപദേശം നേടണം, പൂർത്തിയാക്കാൻ വർഷങ്ങളെടുത്തേക്കാവുന്ന വ്യവഹാരം നിരീക്ഷിക്കുണം, ഒരു ജഡ്ജി ആവശ്യപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ നിർബന്ധമായും ഒത്തുതീർപ്പ് അധികാരികളുമായി നേരിട്ടോ ടെലിഫോണിലൂടെയോ ഒത്തുതീർപ്പ്-സമ്മേളനത്തിൽ ഹാജരാകണം.

ഒരു അവകാശവാദം ക്രമീകരിക്കുന്നയാൾ ഇൻഷുറൻസ് മൂല്യം കുറവാണെന്ന് സംശയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുടെ ''എക്സ്പോഷർ'' പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതിന് ശരാശരിയുടെ അവസ്ഥ വന്നേക്കാം.

അവകാശവാദം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ, ഇൻഷുറർമാർ ഉപഭോക്തൃ സംതൃപ്തി, ഭരണപരമായ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ ചെലവുകൾ, അമിത അവകാശവാദ ചോർച്ച എന്നിവയുടെ ഘടകങ്ങൾ സന്തുലിതമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥാ ശ്രമത്തിനു പുറമേ, ഇൻഷുറൻസ് കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടതും മറികടക്കേണ്ടതുമായ ഒരു പ്രധാന വ്യാപാര അപകടസാധ്യതയാണ് തട്ടിപ്പ് ഇൻഷുറൻസ് രീതികൾ. അവകാശവാദങ്ങളുടെയോ അവകാശവാദങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതികളുടെയോ സാധുതയെച്ചൊല്ലി ഇൻഷുറർമാരും ഇൻഷുറൻസ് ചെയ്യുന്നവരും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ വ്യവഹാരത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു.

=== വിപണനം ===
ഇൻഷുറർമാർ പലപ്പോഴും തങ്ങളുടെ ഉല്പന്നങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യാനോ അണ്ടർറൈറ്റ് ചെയ്യാനോ ഇൻഷുറൻസ് ഏജൻ്റുമാരെ ഉപയോഗിക്കും. ഏജൻ്റുമാർക്ക് ''ക്യാപ്റ്റീവ്'' ആകാം, അതായത് അവർ ഒരു കമ്പനിക്ക് വേണ്ടി മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ സ്വതന്ത്രമായി നിരവധി കമ്പനികളിൽ ഏജന്റുമാരായി പ്രവർത്തിച്ച് പോളിസികൾ നൽകാൻ കഴിയും. വ്യക്തിഗതമാക്കിയതുമായ സേവനങ്ങളുടെ ലഭ്യത മൂലമാണ് ഇൻഷുറൻസ് ഏജൻ്റുമാരെ ഉപയോഗിക്കുന്ന കമ്പനികളുടെ നിലനിൽപ്പും വിജയവും മെച്ചപ്പെടുത്തിയതും. കമ്പനികൾ അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യാൻ ദല്ലാൾ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ബാങ്കുകൾ, മറ്റ് കോർപ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ (സ്വയം സഹായ ഗ്രൂപ്പുകൾ, സൂക്ഷ്മധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സർക്കാരിതര സ്ഥാപനങ്ങൾ മുതലായവ) ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal |first1  = അലൻ എൻ.  |last1   = ബെർഗർ |first2  = ജെ. ഡേവിഡ് |last2 = കമ്മിൻസ് |first3  = മേരി എ. |last3 = വീസ്  |title   = സാമ്പത്തിക സേവനങ്ങൾക്കായുള്ള ഒന്നിലധികം വിതരണ സംവിധാനങ്ങളുടെ സഹവർത്തിത്വം: ആസ്തി-ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ വ്യവഹാരം. |language=en |trans-title=The Coexistence of Multiple Distribution Systems for Financial Services: The Case of Property-Liability Insurance.|journal = Journal of Business |volume  = 70 |issue = 4 |pages = 515–46 |date = ഒക്ടോബർ 1997 |doi= 10.1086/209730 |url = http://wrdsenet.wharton.upenn.edu/fic/wfic/papers/95/9513.pdf |archive-url= https://web.archive.org/web/20000919231814/http://wrdsenet.wharton.upenn.edu/fic/wfic/papers/95/9513.pdf
|url-status = dead|archive-date =2000-09-19}} ([http://fic.wharton.upenn.edu/fic/papers/95/9513.pdf online draft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622075631/http://fic.wharton.upenn.edu/fic/papers/95/9513.pdf |date=2010-06-22 }})&lt;/ref&gt;

== തരങ്ങൾ ==
കണക്കാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏതൊരു അപകടസാധ്യതയും ഇൻഷുർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് കാരണമായേക്കാവുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട അപകടസാധ്യതകളെ ''വിപത്തുകൾ'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒരു ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന അപകടങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്നും അല്ലാത്തവ ഏതൊക്കെയെന്ന് പോളിസി തന്നെ വിശദമായി വ്യക്തമാക്കും. 

==== വിവിധ തരം ഇൻഷുറൻസുകൾ ====
ഇൻഷുറൻസുകളെ പൊതുവേ രണ്ടായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

1. '''ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ്''': വ്യക്തികളാണ് ഇതിൽ ഇൻഷുറൻസിന് വിധേയമാകുന്നത്. നിങ്ങളെയും നിങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെയും പെട്ടെന്നുള്ള വിപത്തിൽ നിന്നോ ദുരന്തത്തിൽ നിന്നോ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ഇൻഷുറൻസിന്റെ ഒരു രൂപമാണ് ലൈഫ് പരിരക്ഷ. കുടുംബങ്ങളുടെ വരുമാനം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് ഇത് ആദ്യം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ഒരു വ്യക്തിയെ ആശ്രയിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം, നിലവിലെ സമ്പാദ്യം, എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിവിധ ഘടകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ലൈഫ് പരിരക്ഷയുടെ ആവശ്യം കണക്കാക്കുന്നത്

2. '''പൊതു ഇൻഷുറൻസ്''': ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് അല്ലാത്ത ഏത് തരത്തിലുള്ള പരിരക്ഷയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. നിങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിരവധി തരം ഇൻ‌ഷുറൻ‌സുകൾ ഉണ്ട്. 

3. '''ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ്''' : ഹെൽത്ത്‌ ഇൻഷുറൻസ്  രോഗങ്ങൾ, അപകടങ്ങൾ എന്നിവ മൂലമുള്ള ചികിത്സ ചിലവുകൾ ഗണ്യമായി കുറക്കുന്നതിൽ ഏറെ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലും മികച്ച ഹെൽത്ത്‌ ഇൻഷുറൻസ് സേവന ദാതാക്കളെ കാണാം. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഹെൽത്ത്‌ ഇൻഷുറൻസ് നിർബന്ധമാണ്.

അതുപോലെ പല വികസിത വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും സോഷ്യൽ സെക്യൂരിറ്റി സംവിധാനം അഥവാ ഹെൽത്ത്‌ ഇൻഷുറൻസ് മുഖേന സാധാരണക്കാർക്ക് ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ളതും എന്നാൽ സൗജന്യവുമായ ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 

നിലവിലുള്ള വിവിധ തരത്തിലുള്ള ഇൻഷുറൻസുകളുടെ സമഗ്രമല്ലാത്ത ലിസ്‌റ്റുകൾ ചുവടെയുണ്ട്. ഒരൊറ്റ പോളിസി ചുവടെ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒന്നോ അതിലധികമോ വിഭാഗങ്ങളിലെ അപകടസാധ്യതകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, വാഹന ഇൻഷുറൻസ് സാധാരണയായി ആസ്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട  അപകടസാധ്യത (മോഷണം അല്ലെങ്കിൽ വാഹനത്തിൻ്റെ കേടുപാടുകൾ), ബാധ്യതാ അപകടസാധ്യത (അപകടത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന നിയമപരമായ അവകാശവാദങ്ങൾ) എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ]] ഒരു ഗൃഹ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയിൽ വീടിനും ഉടമയുടെ സാധനങ്ങൾക്കും കേടുപാടുകൾ വരുന്നതിനുള്ള പരിരക്ഷ, ഉടമയ്‌ക്കെതിരായ ചില നിയമപരമായ അവകാശവാദങ്ങൾ, കൂടാതെ ഉടമയുടെ വസ്തുവിൽ പരിക്കേറ്റ അതിഥികളുടെ ചികിത്സാ ചെലവുകൾക്കുള്ള ചെറിയ തുകയുടെ നഷ്ടപരിഹാരം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
{{wiktionary|പൊതിക്കെട്ട്|പൊതിക്കെട്ടാക്കപ്പെട്ട}}
വ്യാപാര ഇൻഷുറന്സിന് വിവിധ തരത്തിലുള്ള ''തൊഴില്പരമായ ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ്, തൊഴില്പരമായ നഷ്ടപരിഹാരം'' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന വിവിധ രൂപങ്ങൾ എടുക്കാം, അവ ആ പേരിൽ താഴെ ചർച്ചചെയ്യുന്നു; ഒരു വ്യാപാര ഉടമയ്ക്ക് ആവശ്യമായ പല തരത്തിലുള്ള പരിരക്ഷകളും ഒരു പോളിസിയിലേക്ക് പൊതികെട്ടാക്കപ്പെട്ട ''വ്യാപാര ഉടമയുടെ പോളിസിയും'',  ഒരു വീട്ടുടമസ്ഥൻ്റെ ഇൻഷുറൻസ് എങ്ങനെ ഒരു വീട്ടുടമസ്ഥന് ആവശ്യമായ പരിരക്ഷകൾ പൊതികെട്ടാക്കപ്പെട്ടു എന്നതിന് സമാനമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web | author = ഇൻഷുറൻസ് ഇൻഫർമേഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |  title = ബിസിനസ് ഇൻഷുറൻസ് വിവരങ്ങൾ. ഒരു ബിസിനസ്സ് ഉടമയുടെ പോളിസി എന്താണ് കവർ ചെയ്യുന്നത്? |language=en |trans-title=Business insurance information. What does a businessowners policy cover?| url = http://www.iii.org/individuals/business/basics/bop/ | access-date = 2007-05-09 }}&lt;/ref&gt;

==== വാഹന ഇൻഷുറൻസ് ====
{{Main|വാഹന ഇൻഷുറൻസ്}}
[[File:Car crash 1.jpg|thumb|right|[[കോപ്പൻഹേഗൻ|കോപ്പൻഹേഗനിൽ]] തകർന്ന ഒരു വാഹനം]]
വാഹന ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി ഉടമയെ [[റോഡപകടം]] പോലെ, അവരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സംഭവത്തിൽ സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു. പരിരക്ഷയിൽ സാധാരണയായി ഉൾപ്പെടുന്നവ:
* കാറിൻ്റെ കേടുപാടുകൾക്കോ മോഷണത്തിനോ ഉള്ള ''ആസ്തി പരിരക്ഷ''
* ശാരീരിക പരിക്കുകൾക്കോ സ്വത്ത് നാശത്തിനോ വേണ്ടി മറ്റുള്ളവർക്കുള്ള നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തമായ ''ബാധ്യതാ പരിരക്ഷ''
* പരിക്കുകൾ, പുനരധിവാസം, ചിലപ്പോൾ നഷ്ടപ്പെട്ട കൂലി, ശവസംസ്കാരച്ചെലവ് എന്നിവയ്ക്കുള്ള ചെലവുകൾ അടങ്ങുന്ന ''വൈദ്യച്ചെലവ് പരിരക്ഷ''.

==== വിടവ് ഇൻഷുറൻസ് ====
പോളിസി ഉടമയുടെ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി മുഴുവൻ വായ്പയും പരിരക്ഷിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു വാഹന വായ്പയിലെ അധിക തുക ''വിടവ് ഇൻഷുറൻസ്'' പരിരക്ഷിക്കുന്നു. കമ്പനിയുടെ നിർദ്ദിഷ്‌ട നയങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് അത് കിഴിവ് പരിരക്ഷ ചെയ്തേക്കാം അല്ലെങ്കിൽ പരിരക്ഷ ചെയ്യാതിരിക്കാം. കുറഞ്ഞ മുൻകൂർ തുക നൽകുന്നവർക്കും വായ്പകൾക്ക് ഉയർന്ന പലിശയുള്ളവർക്കും 60 മാസമോ അതിൽ കൂടുതലോ കാലാവധിയുള്ളവർക്കും ഈ പരിരക്ഷ വിപണനം ചെയ്യുന്നു. വാഹന ഉടമ വാഹനം വാങ്ങുമ്പോൾ സാധാരണയായി ഒരു ധനകാര്യ കമ്പനിയാണ് വിടവ് ഇൻഷുറൻസ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്, എന്നാൽ പല വാഹന ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികളും ഈ പരിരക്ഷ ഉപഭോക്താക്കൾക്കും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.

==== ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് ====
ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികൾ ചികിത്സാ ചെലവ് വഹിക്കുന്നു. ദന്തപരിശോധന ഇൻഷുറൻസ്, വൈദ്യപരിശോധന ഇൻഷുറൻസ് പോലെ, ദന്തപരിശോധന ചെലവുകൾക്കായി പോളിസി ഉടമകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. മിക്ക വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും, എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും അവരുടെ സർക്കാരുകളിൽ നിന്ന് ചില ആരോഗ്യ പരിരക്ഷകൾ ലഭിക്കുന്നു, അത് നികുതിയിലൂടെ നൽകപ്പെടുന്നു. മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും, ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പലപ്പോഴും തൊഴിലുടമയുടെ ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്.

==== വരുമാന സംരക്ഷണ ഇൻഷുറൻസ് ====
* വൈകല്യ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികൾ പോളിസി ഉടമക്ക് അസുഖമോ പരിക്കോ കാരണം ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നു. പണയ വായ്പകളും ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകളും പോലുള്ള ബാധ്യതകൾ അടയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് ഇത് പ്രതിമാസ പിന്തുണ നൽകുന്നു. ഹ്രസ്വകാല, ദീർഘകാല വൈകല്യ പോളിസികൾ വ്യക്തികൾക്ക് ലഭ്യമാണ്, എന്നാൽ ചെലവ് കണക്കിലെടുത്ത്, ദീർഘകാല പോളിസികൾ സാധാരണയായി കുറഞ്ഞത് ആറക്ക വരുമാനമുള്ളവർക്ക് മാത്രമേ ലഭിക്കൂ, അതായത് ഡോക്ടർമാർ, അഭിഭാഷകർ തുടങ്ങിയവർ. ഹ്രസ്വകാല വൈകല്യ ഇൻഷുറൻസ്. ഒരു വ്യക്തിയെ സാധാരണയായി ആറ് മാസം വരെയുള്ള കാലയളവിലേക്ക് പരിരക്ഷിക്കുന്നു, വൈദ്യച്ചെലവ് ബില്ലുകളും മറ്റ് ആവശ്യങ്ങളും പരിരക്ഷിക്കുന്നതിന് ഓരോ മാസവും ഒരു ''സ്റ്റൈപ്പൻഡ്'' നൽകുന്നു.
* ദീർഘകാല വൈകല്യ ഇൻഷുറൻസ് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ദീർഘകാല ചെലവുകൾ അവർ സ്ഥിരമായി വികലാംഗരായി കണക്കാക്കുന്നത് വരെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അതിനുശേഷം അവർക്ക് ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിയില്ലെന്നും അതിനാൽ പൂർണ്ണമായും വികലാംഗരാണെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പുവരെ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ പലപ്പോഴും ആ വ്യക്തിയെ ജോലിയിൽ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ശ്രമിക്കും.
* വൈകല്യ ഓവർഹെഡ് ഇൻഷുറൻസ് വ്യാപാര ഉടമകൾക്ക് ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത സമയത്ത് അവരുടെ വ്യാപാരത്തിൻ്റെ ഓവർഹെഡ് ചെലവുകൾ വഹിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
* ഒരു വ്യക്തിക്ക് സ്ഥിരമായി അംഗവൈകല്യം സംഭവിക്കുകയും തൊഴിലിൽ മേലിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ മൊത്തം സ്ഥിരമായ വൈകല്യ ഇൻഷുറൻസ് ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുന്നു, ഇത് പലപ്പോഴും ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ അനുബന്ധമായി എടുക്കാറാണുള്ളത്.
* തൊഴിലാളികളുടെ നഷ്ടപരിഹാര ഇൻഷുറൻസ് ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ നഷ്ടമായ വേതനത്തിൻ്റെ മുഴുവനായോ ഭാഗികമായോ ജോലി സംബന്ധമായ പരിക്ക് നിമിത്തം ഉണ്ടാകുന്ന ചികിത്സാ ചെലവുകൾ പരിഹരിക്കുന്നു.

==== അപകട ഇൻഷുറൻസ് ====
അപകട ഇൻഷുറൻസ് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ആസ്തിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല, എന്നാൽ പൊതുവായ   അപകടങ്ങൾക്കെതിരെ പരിരക്ഷ നൽകുന്നു. വാഹനം, തൊഴിലാളികളുടെ നഷ്ടപരിഹാരം, ചില ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസുകൾ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി തരത്തിലുള്ള ഇൻഷുറൻസുകളെ തരംതിരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ വിശാലമായ ഛായാരൂപമാണിത്.

* മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ ക്രിമിനൽ പ്രവൃത്തികളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്കെതിരെ പോളിസി ഉടമയെ പരിരക്ഷിക്കുന്ന അപകട ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ഒരു രൂപമാണ് '''''ക്രൈം ഇൻഷുറൻസ്''''. ഉദാഹരണത്തിന്, മോഷണം അല്ലെങ്കിൽ തട്ടിപ്പ് എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടം നികത്താൻ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ക്രൈം ഇൻഷുറൻസ് ലഭ്യമാണ്.
* '''''ഭീകരവാദ ഇൻഷുറൻസ്''''' തീവ്രവാദ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു നഷ്ടത്തിനും നാശത്തിനും എതിരെ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു. 9/11 ന് ശേഷം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ''ടെററിസം റിസ്ക് ഇൻഷുറൻസ് ആക്ട് 2002 (TRIA)'' തീവ്രവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ഇൻഷുർ ചെയ്ത നഷ്ടങ്ങൾക്ക് പൊതുവും സ്വകാര്യവുമായ പങ്കിട്ട നഷ്ടപരിഹാരത്തിൻ്റെ സുതാര്യമായ സംവിധാനം നൽകുന്ന ഒരു ഫെഡറൽ പദ്ധതി രൂപീകരിച്ചു. ''ഭീകരവാദ അപകടസാധ്യത ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതി വീണ്ടും അധികാരപ്പെടുത്തൽ നിയമം 2007 (ടെററിസം റിസ്ക് ഇൻഷുറൻസ് പ്രോഗ്രാം റീഓതറൈസേഷൻ ആക്ട് 2007 അല്ലെങ്കിൽ TRIPRA)'' പ്രകാരം 2014 അവസാനം വരെ ഈ പദ്ധതി നീട്ടുകയും ചെയ്തു.
* '''''തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലും മോചനദ്രവ്യവും ഇൻഷുറൻസ്''''' (കിഡ്നാപ് അണ്ട് റാൻസം ഇൻഷുറൻസ്) രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, കൊള്ളയടിക്കൽ, തെറ്റായ തടങ്കലിൽ വയ്ക്കൽ, ഹൈജാക്കിംഗ് എന്നിവയുടെ അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വ്യക്തികളെയും കോർപ്പറേഷനുകളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ്.
* വിപ്ലവമോ മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളോ നഷ്‌ടമുണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളുള്ള വ്യാപാരങ്ങൾക്ക് എടുക്കാവുന്ന അപകട ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ഒരു രൂപമാണ് '''''രാഷ്ട്രീയ അപകടസാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്''''' (അഥവാ, പൊളിറ്റിക്കൽ റിസ്ക് ഇൻഷുറൻസ്).

==== ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് ====
''ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ്'' ഒരു മരണപ്പെട്ടയാളുടെ കുടുംബത്തിനോ മറ്റ് നിയുക്ത ഗുണഭോക്താവിനോ ഒരു സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യം നൽകുന്നു, കൂടാതെ ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിയുടെ കുടുംബത്തിന് വരുമാനം, അടക്കം, ശവസംസ്കാരം, മറ്റ് അന്തിമ ചെലവുകൾ എന്നിവയ്ക്കായി പ്രത്യേകമായി നൽകാം. ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികൾ പലപ്പോഴും ഗുണഭോക്താവിനു വരുമാനം ഒറ്റത്തവണ പണമായി അല്ലെങ്കിൽ ''വർഷാശന''മായി നൽകാനുള്ള ഓപ്ഷൻ അനുവദിക്കുന്നു. മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളിലും, ഒരു വ്യക്തിക്ക് ആ വ്യക്തിയുടെ അറിവില്ലാതെ മറ്റൊരു വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് ഒരു പോളിസി വാങ്ങാൻ കഴിയില്ല.
{{wiktionary|വർഷാശനം}}
'''''വർഷാശനം''''' പണം നൽകുന്നതിന്റെ ഒരു പ്രവാഹം നൽകുന്നു. അവ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ നൽകുന്നതിനാൽ ഇൻഷുറൻസ് എന്ന് പൊതുവെ തരംതിരിച്ചിരിക്കപ്പെടുകയും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. {{wiktionary|സാമ്പത്തിക അപകടസാധ്യത പ്രവചനശാസ്ത്രം}} ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസിന് ആവശ്യമായ അതേ തരത്തിലുള്ള ''സാമ്പത്തിക അപകടസാധ്യത പ്രവചനത്തിലും'', ''നിക്ഷേപ നിർവഹണത്തിലും'' വൈദഗ്ധ്യം ആവശ്യമാണ്. ആജീവനാന്ത ആനുകൂല്യം നൽകുന്ന വർഷാശനം ചിലപ്പോൾ ഒരു വിരമിച്ച വ്യക്തി തൻ്റെ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യതയ്‌ക്കെതിരായ ഇൻഷുറൻസായി കണക്കാക്കുന്നു. ആ അർത്ഥത്തിൽ, അവ ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ പൂരകമാണ്, കൂടാതെ ഒരു അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന്, ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ പ്രതിബിംബമാണ്.

ചില ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് കരാറുകൾ പണമൂല്യങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നു, പോളിസി സറണ്ടർ ചെയ്താലോ കടം വാങ്ങുമ്പോഴോ ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾ അത് എടുക്കും. വർഷാശനവും എൻഡോവ്‌മെൻ്റ് പോളിസികളും പോലുള്ള ചില പോളിസികൾ, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ സമ്പത്ത് ശേഖരിക്കുന്നതിനോ പണമാക്കി മാറ്റുന്നതിനോ ഉള്ള സാമ്പത്തിക ഉപകരണങ്ങളാണ്.

യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സ്, [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെ]] പോലുള്ള പല രാജ്യങ്ങളിലും, ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈ പണ മൂല്യത്തിൻ്റെ പലിശയ്ക്ക് നികുതി നൽകേണ്ടതില്ലെന്ന് നികുതി നിയമം നൽകുന്നു. ഇത് ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ വ്യാപകമായ ഉപയോഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ നേരത്തെയുള്ള മരണം സംഭവിച്ചാൽ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും, നികുതിലാഭിക്കുവാൻ കാര്യക്ഷമമായ മാർഗ്ഗമായും ഇത് ഉപകരിക്കുന്നു.

യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികളുടെയും വർഷാശനങ്ങളുടെയും പലിശ വരുമാനത്തിന്മേലുള്ള നികുതി സാധാരണയായി മാറ്റിവയ്ക്കപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ നികുതി മാറ്റിവയ്ക്കലിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ആനുകൂല്യം കുറഞ്ഞ വരുമാനം ഉപയോഗിച്ച് തട്ടിക്കഴിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഇത് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയെയും പോളിസിയുടെ തരത്തെയും മറ്റ് ആപേക്ഷികതകളെയും (മരണനിരക്ക്, വിപണി വരുമാനം മുതലായവ) ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, മറ്റ് ആദായനികുതി ലാഭിക്കൽ വാഹനങ്ങൾ (ഉദാ. ഐആർഎകൾ, 401(കെ) പ്ലാനുകൾ, റോത്ത് ഐആർഎകൾ) മൂല്യ ശേഖരണത്തിനുള്ള മികച്ച ബദലുകളായിരിക്കാം.

==== ശവസംസ്കാര ഇൻഷുറൻസ് ====
''ശവസംസ്കാര ഇൻഷുറൻസ്'' എന്നത് ഒരു പഴയ തരത്തിലുള്ള ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസാണ്. അത് മരണാനന്തരം ഒരു ശവസംസ്കാരച്ചെലവ് പോലെയുള്ള അന്തിമ ചെലവുകൾക്കായി നൽകപ്പെടും. ഗ്രീക്കുകാരും റോമാക്കാരുമാണു ശവസംസ്കാര ഇൻഷുറൻസ് അവതരിപ്പിച്ചത്. 600 CE-ൽ അവർ &quot;ബനവലൻ്റ് സൊസൈറ്റികൾ&quot; എന്ന പേരിൽ സംഘങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു, അത് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുടുംബങ്ങളെ പരിപാലിക്കുകയും അംഗങ്ങളുടെ മരണശേഷം ശവസംസ്കാരച്ചെലവ് നൽകുകയും ചെയ്തു. [[വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടം|വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടഗത്തിലെ]] സൗഹൃദ കൂട്ടായ്മകൾ ചെയ്തതുപോലെ, മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ഗിൽഡുകളും സമാനമായ ഒരു ലക്ഷ്യം നിർവഹിച്ചു.

==== ആസ്തി ഇൻഷുറൻസ് ====
ആസ്തി ഇൻഷുറൻസ് അഗ്നിബാധ, മോഷണം അല്ലെങ്കിൽ കാലാവസ്ഥാ കേടുപാടുകൾ പോലെയുള്ള വസ്തുവകകൾക്കുള്ള അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു. ഇതിൽ അഗ്നിബാധ ഇൻഷുറൻസ്, വെള്ളപ്പൊക്ക ഇൻഷുറൻസ്, ഭൂകമ്പ ഇൻഷുറൻസ്, ഗൃഹ ഇൻഷുറൻസ്, ഉൾനാടൻ മറൈൻ ഇൻഷുറൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ബോയിലർ ഇൻഷുറൻസ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക ഇൻഷുറൻസ് രൂപങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം. ആസ്തി ഇൻഷുറൻസ് എന്ന പദം, അപകട ഇൻഷുറൻസ് പോലെ, ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ വിവിധ ഉപവിഭാഗങ്ങളുടെ വിശാലമായ വിഭാഗമായി ഉപയോഗിക്കാം, അവയിൽ ചിലത് ചുവടെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു:

* '''''വ്യോമയാന ഇൻഷുറൻസ്''''' വിമാന ചട്ടക്കൂടുകളും സ്പെയറുകളും, യാത്രക്കാരുടെയും മൂന്നാം കക്ഷി ബാധ്യതയും പോലുള്ള അനുബന്ധ ബാധ്യതാ അപകടസാധ്യതകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഈ ഉപവിഭാഗത്തിന് കീഴിൽ വിമാനനിലയങ്ങൾ, വിമാന ഗതാഗത നിയന്ത്രണം, ചെറിയ ആഭ്യന്തര എക്‌സ്‌പോഷറുകൾ വഴി അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളങ്ങൾക്കുള്ള ഇന്ധനം നിറയ്ക്കൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, എന്നിവ അടങ്ങിയെക്കാം.
* '''''ബോയിലർ ഇൻഷുറൻസ്''''' (ബോയിലർ, മെഷിനറി ഇൻഷുറൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ഉപകരണങ്ങളുടെ തകർച്ച ഇൻഷുറൻസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ബോയിലറുകൾക്കോ ഉപകരണങ്ങൾക്കോ യന്ത്രങ്ങൾക്കോ ആകസ്മികമായ ശാരീരിക നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കെതിരെ ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നു.
* '''''കെട്ടിടനിർമ്മാണ അപായസാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്''''', നിർമ്മാണ സമയത്ത് ഭൗതിക നഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ വസ്തുവകകൾക്ക് നാശനഷ്ടം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതക്കെതിരെ ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നു. കെട്ടിടനിർമ്മാണ അപായസാധ്യത ഇൻഷുറൻസ് സാധാരണയായി &quot;എല്ലാ അപകടസാധ്യതകളും&quot; അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്, അതായത്, പ്രത്യേകം എടുത്തുപറഞ്ഞ് ഒഴിവാക്കാത്ത ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ (ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുടെ അശ്രദ്ധ ഉൾപ്പെടെ) ഉണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് ഇവ പരിരക്ഷ നൽകും. ഒരു കെട്ടിടത്തിൻ്റെയോ ഘടനയുടെയോ നിർമ്മാണത്തിനോ നവീകരണത്തിനോ ഉപയോഗിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ, ഫിക്‌ചറുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനത്തിൻ്റെ ഇൻഷുർ ചെയ്യാവുന്ന താൽപ്പര്യം സംരക്ഷിക്കുന്ന പരിരക്ഷയാണ് ഈ ഇൻഷുറൻസ് നൽകുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|title=കെട്ടിടനിർമ്മാണ അപായസാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്: നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾക്കുള്ള പ്രത്യേക പരിരക്ഷ|language=en |trans-title=Builder's Risk Insurance: Specialized Coverage for Construction Projects|url=http://adjustersinternational.com/publications/adjusting-today/builders-risk-insurance/1/|website=ക്രമീകരണം ഇന്ന്|publisher=അഡ്ജസ്റ്റേഴ്സ് ഇൻ്റർനാഷണൽ|access-date=16 ഒക്ടോബർ 2009}}&lt;/ref&gt;
* '''''വിള ഇൻഷുറൻസ്''''': വളരുന്ന വിളകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ അപകടസാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനോ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനോ കർഷകർക്ക് ''വിള ഇൻഷുറൻസ്'' വാങ്ങാം. കാലാവസ്ഥ, കൊടുങ്കാറ്റ്, വരൾച്ച, മഞ്ഞ് നാശം, കീടങ്ങൾ എന്നിവ മൂലമുണ്ടാകുന്ന വിളനാശം അല്ലെങ്കിൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ അത്തരം അപകടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Ali-et-al-2020&quot;&gt;{{cite journal|last1=അലി|first1=വില്ലിയംസ്|last2=അബ്ദുലൈ|first2=അവുദു|last3=മിശ്ര|first3=അശോക് കെ.|date=2020-10-06|title=വികസ്വര, വളർന്നുവരുന്ന രാജ്യങ്ങളിലെ കാർഷിക ഇൻഷുറൻസിനായുള്ള ആവശ്യത്തിൻ്റെ വിശകലനത്തിലെ സമീപകാല മുന്നേറ്റങ്ങൾ|language=en |trans-title=Recent Advances in the Analyses of Demand for Agricultural Insurance in Developing and Emerging Countries|journal=റിസോഴ്സ് ഇക്കണോമിക്സിൻ്റെ വാർഷിക അവലോകനം|publisher=വാർഷിക അവലോകനങ്ങൾ|volume=12|issue=1|pages=411–430|doi=10.1146/annurev-resource-110119-025306|issn=1941-1340|s2cid=225173762|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
* '''''ഭൂകമ്പ ഇൻഷുറൻസ്''''': ഭൂകമ്പ ഇൻഷുറൻസ് എന്നത് വസ്തുവിന് നാശമുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ഭൂകമ്പം ഉണ്ടായാൽ പോളിസി ഉടമയ്ക്ക് നൽകുന്ന ഒരു ആസ്തി ഇൻഷുറൻസ് ആണ്. മിക്ക സാധാരണ ഗൃഹ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികളും ഭൂകമ്പ നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് പരിരക്ഷ നൽകുന്നില്ല. ഭൂകമ്പ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികളിൽ പൊതുവെ ഉയർന്ന കിഴിവ് ലഭിക്കും. നിരക്കുകൾ സ്ഥലത്തെയും അതിനാൽ ഭൂകമ്പത്തിൻ്റെ സാധ്യതയും വീടിൻ്റെ നിർമ്മാണവും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
* '''''ആത്മാർത്ഥത കടപ്പത്രം (ഫിഡിലിറ്റി ബോണ്ട്)''''': നിർദ്ദിഷ്ട വ്യക്തികളുടെ വഞ്ചനാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലമായി പോളിസി ഉടമകൾക്ക് സംഭവിക്കുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്ക് പരിരക്ഷ നൽകുന്ന അപകട ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ഒരു രൂപമാണ് ''ആത്മാർത്ഥത കടപ്പത്രം (ഫിഡിലിറ്റി ബോണ്ട്)''. ജീവനക്കാരുടെ സത്യസന്ധമല്ലാത്ത പ്രവൃത്തികൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നഷ്ടത്തിന് ഇത് സാധാരണയായി ഒരു വ്യാപാരസ്ഥാപനം ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നു.
[[File:FEMA - 14947 - Photograph by Jocelyn Augustino taken on 08-30-2005 in Louisiana.jpg|thumb|right|[[കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റ്]] 80 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം കൊടുങ്കാറ്റും വെള്ളപ്പൊക്കവും ഉണ്ടാക്കി.]]
* '''''പ്രളയ ഇൻഷുറൻസ്''''': വെള്ളപ്പൊക്കം മൂലമുള്ള ആസ്തി നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് പ്രളയ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷിക്കുന്നു. പല യുഎസ് ഇൻഷുറർമാരും രാജ്യത്തിൻ്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രളയ ഇൻഷുറൻസ് നൽകുന്നില്ല. ഇതിനുള്ള പ്രതികരണമായി, ഫെഡറൽ ഗവൺമെൻ്റ് ''ദേശിയ പ്രളയ ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതി'' സൃഷ്ടിച്ചു. അത് അവസാന ആശ്രയ ഇൻഷുറർ ആയി വർത്തിക്കുന്നു.
* '''''ഗൃഹ ഇൻഷുറൻസ്''''': ഗൃഹ ഇൻഷുറൻസ്, സാധാരണയായി അപായഭയ ഇൻഷുറൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ഗൃഹ ഉടമ ഇൻഷുറൻസ്. പോളിസി ഉടമയുടെ വീടിന് കേടുപാടുകൾ, നാശം എന്നിവക്കെതിരെ പരിരക്ഷ നൽകുന്നു. ചില ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ, വെള്ളപ്പൊക്കം അല്ലെങ്കിൽ ഭൂകമ്പം പോലുള്ള ചില അപകടസാധ്യതകളെ പോളിസി ഒഴിവാക്കിയേക്കാം. അങ്ങിനെയാണെങ്കിൽ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക പരിരക്ഷക്ക് അധികം പ്രീമിയം നൽകേണ്ടിവരും. ആസ്തിയുടെ ആവശ്യമായ പരിപാലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ സാധാരണയായി വീട്ടുടമസ്ഥൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. പോളിസിയിൽ ആസ്തിവിവരപട്ടിക ഉൾപ്പെടാം, അല്ലെങ്കിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വീട് വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് ഇത് ഒരു പ്രത്യേക പോളിസിയായി വാങ്ങാം. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ, വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ വീട്ടിലെ അംഗങ്ങൾ വരുത്തുന്ന പരിക്കുകൾക്കും സ്വത്ത് നാശത്തിനും ബാധ്യതയും നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും ഉൾപ്പെട്ടേക്കാവുന്ന ഒരു പരിരക്ഷ പൊതിക്കെട്ട് ഇൻഷുറർമാർ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web | author = ഇൻഷുറൻസ് ഇൻഫർമേഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |  title = എന്താണ് ഗൃഹ ഉടമ ഇൻഷുറൻസ്? |language=en |trans-title=What is homeowners insurance?| url = http://www.iii.org/individuals/homei/hbasics/whatis/ | access-date = 11 നവംബർ 2008 }}&lt;/ref&gt;
* '''''ഭൂവുടമ ഇൻഷുറൻസ്''''': ഭൂവുടമ ഇൻഷുറൻസ് വാടകക്കാർക്ക് വാടകയ്‌ക്ക് നൽകുന്ന വാസയോഗ്യമായ അല്ലെങ്കിൽ വാണിജ്യ ആസ്തി പരിരക്ഷിക്കുന്നു. വസ്തുവിലെ താമസക്കാർക്കുള്ള ഭൂവുടമയുടെ ബാധ്യതയും ഇത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഭൂരിഭാഗം വീട്ടുടമസ്ഥരുടെയും ഇൻഷുറൻസ്, അതേ സമയം, ഉടമയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വീടുകൾക്ക് മാത്രമേ പരിരക്ഷ നൽകൂ, കുടിയാന്മാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബാധ്യതയോ നാശനഷ്ടങ്ങളോ അല്ല.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/forbesrealestatecouncil/2019/09/10/insurance-for-landlords-protecting-your-investment/|title=ഭൂവുടമകൾക്കുള്ള ഇൻഷുറൻസ്: നിങ്ങളുടെ നിക്ഷേപം സംരക്ഷിക്കൽ |trans-title=Insurance For Landlords: Protecting Your Investment|last=മില്ലർ|first=നാഥൻ|website=ഫോബ്സ്|language=en|access-date=2019-10-27}}&lt;/ref&gt;
* '''''മറൈൻ ഇൻഷുറൻസ്''''': മറൈൻ ഇൻഷുറൻസും മറൈൻ കപ്പൽച്ചരക്ക് ഇൻഷുറൻസും കടലിലോ ഉൾനാടൻ ജലപാതകളിലോ ഉള്ള കപ്പലുകളുടെ നഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ കേടുപാടുകൾ, ഗതാഗത രീതി പരിഗണിക്കാതെ, ഗതാഗതത്തിലുള്ള ചരക്കുകൾ എന്നിവ പരിരക്ഷിക്കുന്നു. കടൽച്ചരക്കിന്റെയും  അവ വഹിക്കുന്ന കപ്പലിന്റെയും ഉടമ പ്രത്യേക കോർപ്പറേഷനുകളായിരിക്കുമ്പോൾ, അഗ്നിബാധ, കപ്പൽ തകർച്ച മുതലായവയിൽ നിന്നുള്ള നഷ്ടങ്ങൾക്ക് മറൈൻ കപ്പൽച്ചരക്ക് ഇൻഷുറൻസ് ചരക്ക് ഉടമയ്ക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നു, എന്നാൽ ചരക്ക് വാഹിനിക്കപ്പൽ അല്ലെങ്കിൽ കപ്പൽ ഇൻഷുറൻസിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന നഷ്ടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നു. പല മറൈൻ ഇൻഷുറൻസ് അണ്ടർറൈറ്ററുകളും അത്തരം പോളിസികളിൽ ''സമയ ഘടകം'' പരിരക്ഷ ഉൾപ്പെടുത്തും, ഇത് ലാഭനഷ്ടവും മറ്റ് വ്യാപാര ചെലവുകൾക്കും പരിരക്ഷ നൽകിയ നഷ്ടം മൂലമുണ്ടാകുന്ന കാലതാമസത്തിന് കാരണമാകുന്ന നഷ്ടപരിഹാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* '''''വാടകക്കാരുടെ ഇൻഷുറൻസ്''''': വാടകക്കാരുടെ ഇൻഷുറൻസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന കുടിയാന്മാരുടെ ഇൻഷുറൻസ്, വീട്ടുടമകളുടെ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ചില ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുന്ന ഒരു ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയാണ്. എന്നാൽ ഒരു വാടകക്കാരൻ ഘടനയിൽ വരുത്തുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ ഒഴികെ, വാസസ്ഥലത്തിനോ ഘടനയ്ക്കോ പരിരക്ഷ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല.
* '''''അനുബന്ധ പ്രകൃതി ദുരന്ത ഇൻഷുറൻസ്''''': ഒരു പ്രകൃതി ദുരന്തം പോളിസി ഉടമയുടെ വീട് വാസയോഗ്യമല്ലാതാക്കിയതിന് ശേഷമുള്ള നിർദ്ദിഷ്ട ചെലവുകൾക്ക് അനുബന്ധ പ്രകൃതി ദുരന്ത ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ നൽകുന്നു. വീട് പുനർനിർമിക്കുന്നതുവരെ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവ് അവസാനിക്കുന്നതുവരെ ആനുകാലിക തുകകൾ ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾക്ക് നേരിട്ട് നൽകും.
* '''''ജാമ്യ കടപ്പത്ര (ഷുവർട്ടി ബോണ്ട്) ഇൻഷുറൻസ്''''': പ്രിൻസിപ്പലിൻ്റെ പ്രകടനത്തിന് ഉറപ്പുനൽകുന്ന ത്രികക്ഷി ഇൻഷുറൻസാണ് ജാമ്യ കടപ്പത്ര ഇൻഷുറൻസ്.
* '''''അഗ്നിപർവ്വത ഇൻഷുറൻസ്''''': അഗ്നിപർവ്വത സ്‌ഫോടനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കേടുപാടുകളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ഇൻഷുറൻസാണ് അഗ്നിപർവ്വത ഇൻഷുറൻസ്.
* '''''കൊടുങ്കാറ്റ് ഇൻഷുറൻസ്''''': ചുഴലിക്കാറ്റ് പോലെയുള്ള കാറ്റ് സംഭവങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഇൻഷുറൻസാണ് കൊടുങ്കാറ്റ് ഇൻഷുറൻസ്.

==== ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസ് ====
ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്കെതിരായ നിയമപരമായ അവകാശവാദങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു വിശാലമായ ''അധിഗണം'' ആണ് ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്. പല തരത്തിലുള്ള ഇൻഷുറൻസിലും ബാധ്യത പരിരക്ഷയുടെ ഒരു വശം ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വീട്ടുടമസ്ഥൻ്റെ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയിൽ സാധാരണയായി ബാധ്യത പരിരക്ഷ ഉൾപ്പെടും. അത് വസ്‌തുവകയിൽ വഴുതി വീഴുന്ന ഒരാൾ അവകാശവാദം കൊണ്ടുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇൻഷുർ ചെയ്‌തയാളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; വാഹന ഇൻഷുറൻസിൽ ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ഒരു വശവും ഉൾപ്പെടുന്നു, അത് തകരുന്ന ഒരു കാർ മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതത്തിനോ ആരോഗ്യത്തിനോ സ്വത്തിനോ ഉണ്ടാക്കിയേക്കാവുന്ന ദോഷങ്ങൾക്കെതിരെ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നു. ഒരു ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പരിരക്ഷ ഇരട്ടിയാണ്: പോളിസി ഉടമയ്‌ക്കെതിരെ ഒരു വ്യവഹാരം ആരംഭിച്ചാൽ നിയമപരമായ പ്രതിരോധം, ഒരു ഉടമ്പടി, അല്ലെങ്കിൽ കോടതി വിധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നഷ്ടപരിഹാരം (ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പണമടക്കൽ). ബാധ്യതാ പോളിസികൾ സാധാരണയായി ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുടെ അശ്രദ്ധയെ മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിയുടെ മനഃപൂർവ്വമോ കല്പിച്ചുകൂട്ടിയോ ആയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾക്ക് ഇത് ബാധകമല്ല.

* '''''പൊതു ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്''''' അല്ലെങ്കിൽ ''പൊതുവായ ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്'' പൊതുജനങ്ങളിൽ ഒരാളെ പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ വസ്തുവകകൾക്ക് ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ കേടുവരുത്തുകയോ ചെയ്താൽ അതുമൂലം വന്നേക്കാവുന്ന അവകാശവാദങ്ങൾക്കെതിരെ ഒരു വ്യാപാരത്തിനോ  അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനത്തിനോ പരിരക്ഷ നൽകുന്നു.
* '''''നിർദ്ദേശകരുടെയും ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാരുടെയും ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ്''''' (ഡി&amp;ഓ എന്ന് ഇംഗ്ലീഷിൽ ചുരുക്കമായി അറിയപ്പെടുന്നു) ബാധ്യസ്ഥരായ നിർദ്ദേശകരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും വരുത്തിയ പിശകുകളുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന വ്യവഹാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചെലവുകളിൽ നിന്ന് ഒരു സ്ഥാപനത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
* '''''പാരിസ്ഥിതിക ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്''''' അല്ലെങ്കിൽ ''പാരിസ്ഥിതിക വൈകല്യ ഇൻഷുറൻസ്'' ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിയെ മലിനീകരണത്തിൻ്റെ വ്യാപനം, പുറന്തള്ളൽ അല്ലെങ്കിൽ രക്ഷപ്പെടൽ എന്നിവയുടെ ഫലമായി ശാരീരിക പരിക്കുകൾ, വസ്തുവകകൾ നശിപ്പിക്കൽ, വൃത്തിയാക്കൽ ചെലവുകൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു.
* '''''പിശകുകൾക്കും ഒഴിവാക്കലുകൾക്കുമുള്ള ഇൻഷുറൻസ്''''' (ഇംഗ്ലീഷിൽ ചുരുക്കമായി ''ഇ&amp;ഒ ഇൻഷുറൻസ്'' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്) എന്നത് ഇൻഷുറൻസ് ഏജൻ്റുമാർ, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഏജൻ്റുമാർ, ദല്ലാളുകൾ, ആർക്കിടെക്റ്റുകൾ, മൂന്നാം-കക്ഷി   കാര്യനിർവാഹകർ (ടിപിഎകൾ), മറ്റ് വ്യാപാര-തൊഴിൽവിദഗ്ധർ തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിലെ തൊഴിൽവിദഗ്ധർക്കുള്ള വ്യാപാര ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസാണ്. 
* '''''സമ്മാന നഷ്ടപരിഹാര ഇൻഷുറൻസ്''''' ഒരു പ്രചാരണപരമായ നഷ്ടപരിഹാര ഇൻഷുറൻസാണ്. അതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ നേടാനുള്ള അവസരം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. വലിയ സമ്മാനങ്ങൾ നൽകാനായി പണം കരുതുന്നതിനുപകരം, പ്രചാരകൻ ഒരു സമ്മാന നഷ്ടപരിഹാര ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് പ്രീമിയം നൽകുന്നതിലൂടെ വൻ തുക സമ്മാനമായി നൽകേണ്ടിവന്നാൽ അത് ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് തിരികെ ലഭ്യമാകും. ഒരു ബാസ്‌ക്കറ്റ്‌ബോൾ ഗെയിമിൽ ''ഹാഫ്-കോർട്ട് ഷോട്ട്'' അല്ലെങ്കിൽ ഗോൾഫ് ടൂർണമെൻ്റിൽ ഒരു ''ഹോൾ-ഇൻ-വൺ'' നടത്താൻ കഴിയുന്ന മത്സരാർത്ഥികൾക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത് ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
* '''''തൊഴിൽപര നഷ്ടപരിഹാര ഇൻഷുറൻസ്''''' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ''തൊഴില്പരമായ ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ്'', വാസ്തുവിദ്യാ കോർപ്പറേഷനുകളും വൈദ്യ തൊഴിൽ പോലുള്ള ഇൻഷുർ ചെയ്ത തൊഴിൽവിദഗ്ധരെ അവരുടെ രോഗികളാൽ/കക്ഷികളാൽ ഉന്നയിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ള അശ്രദ്ധ അവകാശവാദങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു. തൊഴില്പരമായ ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ് തൊഴിലിനെ ആശ്രയിച്ച് വ്യത്യസ്ത പേരുകളിൽ അറിയപ്പെട്ടേക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന്, വൈദ്യ തൊഴിലിനെ പരാമർശിക്കുന്ന തൊഴില്പരമായ ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസിനെ ''വൈദ്യ ദുരാചാര ഇൻഷുറൻസ്'' എന്ന് വിളിക്കാം.

പലപ്പോഴും വാണിജ്യ ഇൻഷുറൻസ് ചെയ്തയാളുടെ ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ് പ്രോഗ്രാമിൽ നിരവധി പാളികൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ആദ്യ പാളി സാധാരണയായി പ്രാഥമിക ഇൻഷുറൻസ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ഇത് പ്രാഥമിക പോളിസിയുടെ ബാധ്യതയുടെ പരിധി വരെ വിധികൾക്കും സെറ്റിൽമെൻ്റുകൾക്കും ആദ്യ ദ്രവ്യ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നു. സാധാരണയായി, പ്രാഥമിക ഇൻഷുറൻസ് ഒരു കിഴിവിന് വിധേയമാണ് കൂടാതെ ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിയെ വ്യവഹാരങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഇൻഷുറർ ബാധ്യസ്ഥനാക്കുന്നു, ഇത് ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളെ സംരക്ഷിക്കാൻ അഭിഭാഷകനെ ഏൽപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയാണ്. പല സന്ദർഭങ്ങളിലും, ഒരു വാണിജ്യ ഇൻഷുറൻസ് ചെയ്തയാൾ സ്വയം ഇൻഷുർ ചെയ്യാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തെന്നു വരാം. പ്രാഥമിക ഇൻഷുറൻസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം ഇൻഷുർ ചെയ്ത നിലനിർത്തലിന് മുകളിൽ, ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് നഷ്ടപരിഹാര പരിരക്ഷയുടെ അധിക പരിധികൾ നൽകുന്നതിന് ഒന്നോ അതിലധികമോ അധിക ഇൻഷുറൻസ് പാളികൾ ഉണ്ടായിരിക്കാം. &quot;ഒറ്റപ്പെട്ടുനിൽക്കുന്ന&quot; അമിതപാളി പോളിസികൾ (സ്വന്തം നിബന്ധനകൾ, വ്യവസ്ഥകൾ, ഒഴിവാക്കലുകൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പോളിസികൾ), &quot;രൂപം തുടരുക&quot; അമിതപാളി ഇൻഷുറൻസ് (അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പോളിസിയുടെ നിബന്ധനകളുടെ രൂപം പാലിക്കുന്ന പോളിസികൾ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ വിവിധ തരത്തിലുള്ള അമിതപാളി ഇൻഷുറൻസുകൾ ഉണ്ട്. കൂടാതെ &quot;കുട&quot; ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികളും (ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അടിസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസിനേക്കാൾ വിശാലമായ പരിരക്ഷ നൽകുന്ന അമിതപാളി ഇൻഷുറൻസ്) വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal |title= അമിതപാളി ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്: നിയമവും വ്യവഹാരവും |language=en |trans-title=Excess Liability Insurance: Law and Litigation|last1 = സീമാൻ|first1 = എസ്.എം|date = 1997|journal = ടോർട്ട് &amp; ഇൻഷുറൻസ് ലോ ജർണൽ |volume=32 |issue=3 |pages=653–714|last2 = കിറ്റ്രെഡ്ജ്|first2 =സി. |jstor=25763179 }}&lt;/ref&gt;

==== വായ്പ ====
''വായ്പ ഇൻഷുറൻസ്'' കടം വാങ്ങുന്നയാൾ പാപ്പരായിരിക്കുമ്പോൾ വായ്പയുടെ കുറച്ച് അല്ലെങ്കിൽ മുഴുവൻ തിരിച്ചടക്കുന്നു.

* '''''പണയ ഇൻഷുറൻസ്''''' കടം വാങ്ങുന്നയാൾ വീഴ്ചവരുത്തുകയാണെങ്കിൽ കടം കൊടുക്കുന്നയാൾക്ക് പരിരക്ഷ നൽകുന്നു. പണയ ഇൻഷുറൻസ് എന്നത് വായ്പ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ഒരു രൂപമാണ്, എന്നിരുന്നാലും ''വായ്പ ഇൻഷുറൻസ്'' എന്ന പേര് പലപ്പോഴും മറ്റ് തരത്തിലുള്ള കടങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പോളിസികളെ പരാമർശിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
* പല ''ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകളും'' വായ്പ ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ ഒരു രൂപമായ പേയ്‌മെൻ്റ് സംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ  വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
* '''''കച്ചവട വായ്പ ഇൻഷുറൻസ്''''' എന്നത് ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് ലഭിക്കുന്ന കണക്കുകളുടെ വ്യാപാര ഇൻഷുറൻസാണ്. കടക്കാരൻ പണമടയ്ക്കുന്നതിൽ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ, പരിരക്ഷ ചെയ്യപ്പെട്ട കണക്കുകൾക്കായി പോളിസി ഉടമയ്ക്ക് പണം നൽകുന്നു.
* '''''പാർശ്വസ്ഥ സംരക്ഷണ ഇൻഷുറൻസ്''''' വായ്പ നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ നൽകുന്ന വായ്പകൾക്ക് ഈടായി കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന ആസ്തി (പ്രാഥമികമായി വാഹനങ്ങൾ) ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നു.

==== സൈബർ ആക്രമണ ഇൻഷുറൻസ് ====
ഇൻറർനെറ്റ് അധിഷ്‌ഠിത അപകടസാധ്യതകളിൽ നിന്നും പൊതുവെ വിവരസാങ്കേതിക വിദ്യ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, വിവര സ്വകാര്യത, വിവര നിയന്ത്രണ ബാധ്യത, അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അപകടസാധ്യതകളിൽ നിന്നും കോർപ്പറേഷനുകൾക്ക് പരിരക്ഷ നൽകാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ഒരു വ്യാപാര അനുബന്ധ ഇൻഷുറൻസ് ഉൽപ്പന്നമാണ് '''''സൈബർ ഇൻഷുറൻസ്'''''.

==== മറ്റു വകകൾ ====
* '''''സർവ്വ അപകടസാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ്''''': പോളിസിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളവ ഒഴികെ, വിവിധ സംഭവങ്ങളും അപകടങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഇൻഷുറൻസാണ് സർവ്വ അപകടസാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ്. പോളിസിയിൽ പട്ടികയിട്ട അപകടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നഷ്ടം നികത്തുന്ന അപകട-നിർദ്ദിഷ്ട ഇൻഷുറൻസിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് സർവ്വ അപകടസാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ്.&lt;ref&gt;[http://www.business.gov/manage/business-insurance/insurance-types.html വ്യാപാര ഇൻഷുറൻസ് വകകൾ | SBA.gov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100629042726/http://www.business.gov/manage/business-insurance/insurance-types.html |date=2010-06-29 }}. Business.gov. Retrieved on 18 ജൂലൈ 2013.&lt;/ref&gt; വാഹന ഇൻഷുറൻസിൽ, സ്വന്തം ഡ്രൈവർ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങളും സർവ്വ അപകടസാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
{{wiktionary|ബ്ലഡ്സ്ടോക്ക്|ബ്ലഡ്സ്ടോക്ക്}}
* '''''ബ്ലഡ്സ്ടോക്ക് ഇൻഷുറൻസ്''''' വ്യക്തിഗത കുതിരകളെയോ പൊതുവായ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള നിരവധി കുതിരകളെയോ പരിരക്ഷിക്കുന്നു. പരിരക്ഷ സാധാരണയായി അപകടം, അസുഖം അല്ലെങ്കിൽ രോഗം എന്നിവയുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന മരണത്തിനാണ്, എന്നാൽ വന്ധ്യത, ഗതാഗതത്തിലുണ്ടായ നഷ്ടം, മൃഗചികിത്സാ ഫീസ്, വരാനിരിക്കുന്ന കുതിരക്കുട്ടി എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം.
* '''''വ്യാപാര തടസ്സം ഇൻഷുറൻസ്''''', ഇൻഷുർ ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു അപകടത്തിന് ശേഷം ഉണ്ടാകുന്ന വ്യാപാര പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുന്നത് മൂലം ഉണ്ടാവുന്ന വരുമാന നഷ്ടം, ചെലവുകൾ എന്നിവയ്ക്കെതിരെ പരിരക്ഷ നൽകുന്നു.
* '''''ഡിഫൻസ് ബേസ് ആക്ട് (ഡിബിഎ) ഇൻഷുറൻസ്''''' യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സിനും [[കാനഡ|കാനഡയ്ക്കും]] പുറത്ത് കരാറുകൾ നടത്താൻ സർക്കാർ നിയമിക്കുന്ന സിവിലിയൻ തൊഴിലാളികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. എല്ലാ യു.എസ് പൗരന്മാർക്കും, യു.എസ് നിവാസികൾക്കും, യു.എസ് ഗ്രീൻ കാർഡ് ഉടമകൾക്കും, വിദേശ ഗവൺമെൻ്റ് കരാറുകളിൽ നിയമിച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാ ജീവനക്കാർക്കും അല്ലെങ്കിൽ ഉപ കോൺട്രാക്ടർമാർക്കും ഡിബിഎ ആവശ്യമാണ്. രാജ്യത്തെ ആശ്രയിച്ച്, വിദേശ പൗരന്മാരും ഡിബിഎയുടെ പരിധിയിൽ വരണം. ഈ കവറേജിൽ സാധാരണയായി വൈദ്യചികിത്സ, വേതന നഷ്ടം, വൈകല്യം, മരണം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
* '''''പ്രവാസി ഇൻഷുറൻസ്''''' സ്വന്തം രാജ്യത്തിന് പുറത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വാഹന, സ്വത്ത്, ആരോഗ്യം, ബാധ്യത, വ്യാപാര പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
* '''''വാടക യന്തസംവിധാനം ഇൻഷുറൻസ്''''' വാടക കരാർ പ്രകാരം, വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത ഉപകരണങ്ങളുടെ വിലയും നിർമ്മാണ യന്ത്രങ്ങളും യന്ത്രസാമഗ്രികളും പോലുള്ള ഒരു യന്തസംവിധാനം വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്ന സ്ഥാപനം മൂലമുണ്ടാകുന്ന വാടക നിരക്കുകളും അടയ്‌ക്കാൻ ഉപഭോക്താവ് ബാധ്യസ്ഥനാകുമ്പോൾ ആ ബാധ്യത പരിരക്ഷിക്കുന്നു&lt;ref&gt;ബ്രീത്ത് ഇൻഷുറൻസ് ബ്രോക്കേഴ്സ് ലിമിറ്റഡ്, [https://www.breatheinsurance.co.uk/business-insurance/plant-hire-insurance/ Plant Hire Insurance], accessed 14 ഏപ്രിൽ 2024&lt;/ref&gt;.
* '''''നിയമപരമായ ചെലവ് ഇൻഷുറൻസ്''''': ഒരു സ്ഥാപനത്തിനോ വ്യക്തിക്കോ എതിരായ സാധ്യതയുള്ള നിയമനടപടിയുടെ ചെലവുകൾക്കായി പോളിസി ഉടമകളെ പരിരക്ഷിക്കുന്നു. നിയമനടപടിയുടെ ആവശ്യകതയെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കുമ്പോൾ, അത് &quot;സംഭവം&quot; എന്നറിയപ്പെടുന്നു. രണ്ട് പ്രധാന തരത്തിലുള്ള നിയമപരമായ ചെലവ് ഇൻഷുറൻസ് ഉണ്ട്: സംഭവത്തിന് മുമ്പുള്ള ഇൻഷുറൻസ്, സംഭവത്തിന് ശേഷമുള്ള ഇൻഷുറൻസ്.
* '''''കന്നുകാലി ഇൻഷുറൻസ്''''' എന്നത് വാണിജ്യ അല്ലെങ്കിൽ വിനോദ കൃഷിയിടങ്ങൾ, ജലജന്തുസംഗഹാലയങ്ങൾ, മത്സ്യ കൃഷിയിടങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും മൃഗങ്ങളെ കൈവശം വയ്ക്കുന്നതിന് നൽകുന്ന ഒരു വിശേഷ പോളിസിയാണ്. അപകടം, അസുഖം അല്ലെങ്കിൽ രോഗം എന്നിവയുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന മരണത്തിനോ സാമ്പത്തിക കൊലപാതകത്തിനോ പരിരക്ഷ ലഭ്യമാണ്, എന്നാൽ സർക്കാർ ഉത്തരവിലൂടെ ''നാശം'' ഉൾപ്പെടുത്താം.
* '''''മാധ്യമ ബാധ്യത ഇൻഷുറൻസ്''''', സിനിമ-ടെലിവിഷൻ നിർമ്മാണം, അച്ചടി എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടുന്ന തൊഴിൽവിദഗ്ധരെ മാനനഷ്ടം പോലുള്ള അപകടസാധ്യതകൾക്കെതിരെ പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
* '''''ആണവസംഭവ ഇൻഷുറൻസ്''''': ആണവവികിരണ വസ്തുക്കൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു സംഭവത്തിൻ്റെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് ആണവസംഭവ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ നൽകുന്നു. ഇത് പൊതുവെ ദേശീയ തലത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. (ആണവ ഒഴിവാക്കൽ വ്യവസ്ഥയും, യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സിനായി ''പ്രൈസ്-ആൻഡേഴ്‌സൺ ആണവ വ്യവസായ നഷ്ടപരിഹാര നിയമവും കാണുക.)
* '''''അമിത വീണ്ടെടുപ്പ് ഇൻഷുറൻസ്''''': ഒരു പ്രമോഷൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും/അല്ലെങ്കിൽ ബജറ്റ് ചെയ്‌തതിലും കൂടുതൽ വിജയകരമാകുകയാണെങ്കിൽ, സാമ്പത്തികമായി സ്വയം പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനായി വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ അമിത വീണ്ടെടുപ്പ് ഇൻഷുറൻസ് വാങ്ങുന്നു.
* '''''വളർത്തുമൃഗ ഇൻഷുറൻസ്''''': വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടെ ഇൻഷുറൻസ് അപകടങ്ങളിൽ നിന്നും അസുഖങ്ങളിൽ നിന്നും വളർത്തുമൃഗങ്ങൾക്ക് പരിരക്ഷ നൽകുന്നു; ചില ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികളുടെ പോളിസികളിൽ പതിവായുള്ള ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, അടക്കം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
* '''''മലിനീകരണ ഇൻഷുറൻസ്''''' സാധാരണയായി ഇൻഷുർ ചെയ്ത വസ്തുവകകൾ ബാഹ്യമോ ഓൺ-സൈറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിലൂടെയോ മലിനമാക്കുന്നതിന് ആദ്യ-കക്ഷി പരിരക്ഷയുടെ രൂപമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. ഇൻഷുർ ചെയ്ത സൈറ്റിൽ നിന്ന് അപകടകരമായ വസ്തുക്കൾ പെട്ടെന്നുള്ളതും ആകസ്മികമായി പുറത്തുവിടുന്നതും മൂലം വായു, ജലം, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമി എന്നിവയുടെ മലിനീകരണം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ ബാധ്യതയ്ക്കും പരിരക്ഷ നൽകുന്നു. പോളിസി സാധാരണയായി ശുചീകരണത്തിൻ്റെ ചിലവുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, കൂടാതെ ഭൂഗർഭ സംഭരണ ടാങ്കുകളിൽ നിന്നുള്ള ചോർച്ചകളുടെ പരിരക്ഷയും ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം. ബോധപൂർവമായ പ്രവൃത്തികൾ പ്രത്യേകം ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു.
* '''''വസ്തുവാങ്ങൽ ഇൻഷുറൻസ്''''' ആളുകൾ വാങ്ങുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. വ്യക്തിഗത വാങ്ങൽ പരിരക്ഷ, വാറൻ്റികൾ, ഗ്യാരൻ്റികൾ, പരിചരണ പദ്ധതികൾ, മൊബൈൽ ഫോൺ ഇൻഷുറൻസ് എന്നിവ വരെ വസ്തുവാങ്ങൽ ഇൻഷുറൻസിന് പരിരക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. പോളിസിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ അത്തരം ഇൻഷുറൻസ് സാധാരണയായി പരിമിതമാണ്.
* '''''നികുതി ഇൻഷുറൻസ്''''' കൂടുതലായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത് യുണൈറ്റഡ് സ്ടേറ്റ്സിലെ കോർപ്പറേറ്റ് ഇടപാടുകളിൽ അവിടെത്തെ ''ആന്തരിക റവന്യൂ സേവനം'', അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സംസ്ഥാന, പ്രാദേശിക, അല്ലെങ്കിൽ വിദേശ നികുതി അധികാരം വെല്ലുവിളിക്കുകയാണെങ്കിൽ നികുതിദായകരെ സംരക്ഷിക്കാനാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=ബ്ലിട്സ്|first1=ഗാരി|last2=ഷോൺബെർഗ്|first2=ഡാനിയേൽ|title=സ്വകാര്യ സ്ഥാവരവസ്തു നിക്ഷേപ ട്രസ്റ്റുകൾക്ക് ''നികുതി ഇൻഷുറൻസ്'' ഒരു വെടിപ്പായ നിർഗമനം സുഗമമാക്കുന്നു|language=en|trans-title=Private REITs: Facilitating a Cleaner Exit with Tax Insurance|url=https://www.transactionadvisors.com/insights/private-reits-facilitating-cleaner-exit-tax-insurance|journal=ഇടപാട് ഉപദേശകർ|issn=2329-9134|access-date=2024-04-19|archive-date=2018-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181023135953/https://www.transactionadvisors.com/insights/private-reits-facilitating-cleaner-exit-tax-insurance|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* '''''ശീർഷക ഇൻഷുറൻസ്''''', യഥാർത്ഥ സ്വത്ത് വാങ്ങുന്നയാളിലോ പണയക്കാരനിലോ  നിക്ഷിപ്തമാണെന്നും അവകാശങ്ങളോ ബാധ്യതകളോ ഇല്ലാത്തതും വ്യക്തവുമാണെന്ന് ഒരു ഗ്യാരണ്ടി നൽകുന്നു. ഒരു സ്ഥാവരവസ്തു ഇടപാടിൻ്റെ സമയത്ത് നടത്തിയ പൊതു രേഖകളുടെ തിരയലുമായി ചേർന്നാണ് ഇത് സാധാരണയായി നൽകുന്നത്.
* '''''യാത്രാ ഇൻഷുറൻസ്''''' വിദേശത്ത് യാത്ര ചെയ്യുന്നവർ എടുക്കുന്ന ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷയാണ്, ഇത് ചികിത്സാ ചെലവുകൾ, വ്യക്തിഗത വസ്തുക്കളുടെ നഷ്ടം, യാത്രാ കാലതാമസം, വ്യക്തിഗത ബാധ്യതകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചില നഷ്ടങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
* '''''അദ്ധാപന ഇൻഷുറൻസ്''''' വിദ്യാർത്ഥികളെ ചെലവ് കൂടുതലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വമേധയാ പിൻവലിക്കുന്നതിനെതിരെ ഇൻഷുർ ചെയ്യുന്നു.
* '''''പലിശ നിരക്ക് ഇൻഷുറൻസ്''''' പലിശ നിരക്കിലെ പ്രതികൂല മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉടമയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ''അനിശ്ചിത നിരക്ക് വായ്പ'' അല്ലെങ്കിൽ ''പണയം'' ഉള്ളവർ.
* '''''വിവാഹമോചന ഇൻഷുറൻസ്''''' ഇൻഷുർ ചെയ്ത വ്യക്തിയുടെ വിവാഹം വിവാഹമോചനത്തിൽ കലാശിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഒരു പണ ആനുകൂല്യം നൽകുന്ന കരാർ ബാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസാണ്.

==== ഇൻഷുറൻസ് ധനസഹായ വാഹനങ്ങൾ ====
* സാഹോദര്യ ആനുകൂല്യ സൊസൈറ്റികളോ മറ്റ് സാമൂഹിക സംഘടനകളോ സഹകരണ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് '''''സാഹോദര്യ ഇൻഷുറൻസ്''''' നൽകുന്നത്&lt;ref&gt;മാർഗരറ്റ് ഇ ലിഞ്ച്, എഡിറ്റർ, &quot;ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് സംജ്ഞാനശാസ്‌ത്രം&quot;, അമെരിക്കൻ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് സംഘടന, 1992, {{ISBN|1-879143-13-5}}&lt;/ref&gt;
* '''''പിഴവില്ലാ ഇൻഷുറൻസ്''''' എന്നത് ഒരു തരത്തിലുള്ള ഇൻഷുറൻസ് പോളിസിയാണ് (സാധാരണയായി വാഹന ഇൻഷുറൻസ്). ഇതിൽ ഇൻഷുറൻസ് ചെയ്തവർക്ക് സംഭവത്തിലെ പിഴവ് പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ സ്വന്തം ഇൻഷുറർ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകും.
* '''''സംരക്ഷിത സ്വയം-ഇൻഷുറൻസ്''''' എന്നത് ഒരു ബദൽ അപകടസാധ്യത ധനസഹായ സംവിധാനമാണ്. അതിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായി കണക്കാക്കിയ അപകടസാധ്യതയുള്ള ചിലവ് ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും വിനാശകരമായ അപകടസാധ്യത നിർദ്ദിഷ്ടവും മൊത്തത്തിലുള്ളതുമായ പരിധികളോടെ ഇൻഷുറർക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ പദ്ധതിയുടെ പരമാവധി മൊത്തം ചിലവ് അറിയാം. ശരിയായി രൂപകല്പന ചെയ്തതും അടിവരയിടുന്നതുമായ പരിരക്ഷിത സ്വയം-ഇൻഷുറൻസ് പ്രോഗ്രാം ഇൻഷുറൻസ് ചെലവ് കുറയ്ക്കുകയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും വിലപ്പെട്ട അപകടസാധ്യത നിർവഹണ വിവരങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
* വലിയ വാണിജ്യ അക്കൗണ്ടുകളിൽ പ്രീമിയം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു രീതിയാണ് '''''മുൻകാലനിർണ്ണയ നിരക്ക് ഇൻഷുറൻസ്'''''. അന്തിമ പ്രീമിയം പോളിസി കാലയളവിൽ ഇൻഷുർ ചെയ്തയാളുടെ യഥാർത്ഥ നഷ്ട അനുഭവത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ചിലപ്പോൾ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞതും കൂടിയതുമായ പ്രീമിയത്തിന് വിധേയമാണ്. അന്തിമ പ്രീമിയം ഒരു സൂത്രവാക്യത്താൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പദ്ധതി പ്രകാരം, നടപ്പുവർഷത്തെ പ്രീമിയം ഭാഗികമായി (അല്ലെങ്കിൽ പൂർണ്ണമായി) ഈ വർഷത്തെ നഷ്ടത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, എന്നിരുന്നാലും പ്രീമിയം ക്രമീകരണങ്ങൾ നടപ്പുവർഷത്തിൻ്റെ കാലഹരണ തീയതിക്ക് അപ്പുറം മാസങ്ങളോ വർഷങ്ങളോ എടുത്തേക്കാം. ഇൻഷുറൻസ് കരാറിൽ നിരക്ക് നിർണ്ണയ സൂത്രവാക്യം  ഉറപ്പുനൽകുന്നു. സൂത്രവാക്യം: മുൻകാല പ്രീമിയം = പരിവർത്തനം ചെയ്ത നഷ്ടം + അടിസ്ഥാന പ്രീമിയം × നികുതി ഗുണനം. ഈ സൂത്രവാക്യതിന്റെ നിരവധി വ്യതിയാനങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയും ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്.
* ഔപചാരികമായ '''''സ്വയം-ഇൻഷുറൻസ്''''' (സജീവമായ അപകടസാധ്യത നിലനിർത്തൽ) എന്നത് സ്വന്തം പണത്തിൽ നിന്ന് ഇൻഷുർ ചെയ്യാവുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്ക് പണം നൽകാനുള്ള ബോധപൂർവമായ തീരുമാനമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=ലെൻസിസ് |first1=പീറ്റർ എം. |title=തൊഴിലാളികളുടെ നഷ്ടപരിഹാരം: ഒരു അവലംബവും വഴികാട്ടിയും |language=en|trans-title=Workers compensation : a reference and guide|date=1998 |publisher=കോറം ബുക്സ് |location=വെസ്റ്റ്പോർട്ട്, കണക്റ്റിക്കട്ട് |isbn=9781567201741 |pages=75–76 |url=https://archive.org/details/workerscompensat00lenc/page/75/mode/2up |access-date=1 മേയ് 2024}}&lt;/ref&gt; ഇടയ്ക്കിടെ ധനം നിക്ഷേപിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ഫണ്ട് സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ലഭ്യമായ ഇൻഷുറൻസ് വാങ്ങുന്നത് ഉപേക്ഷിച്ച് പോക്കറ്റിൽ നിന്ന് പണം നൽകുന്നതിലൂടെയോ ഇത് ഔപചാരികമായി ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ളതും കുറഞ്ഞ തീവ്രതയുള്ളതുമായ നഷ്ടങ്ങൾക്കായി സ്വയം ഇൻഷുറൻസ് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Teale2013&quot;&gt;{{Cite book|last=ടീൽ|first=ജോൺ|title=ഇൻഷുറൻസും അപകടസാധ്യത നിർവഹണവും|language=en|trans-title=Insurance and Risk Management|publisher=സി.സി.എച്ച് / വോൾട്ടേഴ്സ് ക്ലൂവർ|year=2013|isbn=978-1-922042-88-0|location=[[സിഡ്നി]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]]|pages=40|quote=ഒരു വ്യക്തിയോ വ്യാപാര സ്ഥാപനമോ ഏതെങ്കിലും  അപകടസാധ്യത മുഴുവനായോ അല്ലെങ്കിൽ ഭാഗികമായോ  നിലനിർത്തുമ്പോൾ അപകടസാധ്യത നിലനിർത്തൽ സംഭവിക്കുന്നു. നഷ്ടത്തിൻ്റെ ആവൃത്തി കുറവായിരിക്കുകയും അതിൻ്റെ തീവ്രത കുറവായിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അപകടസാധ്യത നിലനിർത്തൽ പൊതുവെ ഉചിതമാണ്. ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള, കുറഞ്ഞ തീവ്രതയുള്ള അപകടസാധ്യതകൾക്ക് അപകടസാധ്യത നിലനിർത്തൽ ഉചിതമായിരിക്കും, സാധ്യമായ നഷ്ടങ്ങൾ കുറഞ്ഞ മൂല്യമുള്ളതാണ് കാരണം. അപകടസാധ്യത നിലനിർത്തൽ സജീവമോ നിഷ്ക്രിയമോ ആകാം. ഒരു വ്യക്തി അപകടസാധ്യത തിരിച്ചറിയുകയും ആ അപകടസാധ്യത മുഴുവനായോ ഭാഗികമായോ നിലനിർത്താൻ മനഃപൂർവം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സാഹചര്യത്തെയാണ് സജീവമായ അപകടസാധ്യത നിലനിർത്തൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പോളിസി അമിതത്തുകയായി (അല്ലെങ്കിൽ കിഴിവ്) ഏതെങ്കിലും നഷ്ടത്തിൻ്റെ ആദ്യ $500 വഹിക്കാൻ ഒരു സ്ഥാപനമോ വ്യക്തിയോ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിലൂടെ ഇത് നേടിയേക്കാം. ഒരു പോളിസി അമിതത്തുക (അല്ലെങ്കിൽ കിഴിവ്) എന്നത് പോളിസിയിലെ ഒരു വ്യവസ്ഥയാണ്, അതിലൂടെ ഇൻഷുർ ചെയ്തയാൾക്ക് നൽകേണ്ട നഷ്ട പരിഹാരത്തുകയിൽ നിന്ന് ഒരു നിശ്ചിത തുക കുറയ്ക്കുന്നു. പകരമായി, അപകടസാധ്യത നിർവാഹകൻ മുഴുവൻ അപകടസാധ്യതയും സ്വയം ഇൻഷുർ ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചേക്കാം, അതുവഴി ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയമായി അവർ അടയ്‌ക്കേണ്ട തുക ലാഭിക്കാം. ഒരു പോളിസി അമിതത്തുക ചെറിയ പോളിസി അവകാശവാദങ്ങളും ഈ അവകാശവാദങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നതിനുള്ള നിർവഹണ ചെലവും ഇല്ലാതാക്കുമെന്നതിനാലും, പ്രീമിയം കുറയുന്നതിന് കാരണമാകുന്നതിനാലും സജീവമായ അപകടസാധ്യത നിലനിർത്തൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇൻഷുറൻസ് ലഭ്യമല്ലാത്തതോ വളരെ ചെലവേറിയതോ ആയ സ്ഥലങ്ങളിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}&lt;/ref&gt; അത്തരം നഷ്ടങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷയാണെങ്കിൽ, കമ്പനിയുടെ പൊതു ചെലവുകൾ, കണക്കുപുസ്തകങ്ങളിൽ പോളിസി ഇടുന്നതിനുള്ള ചെലവ്, ഏറ്റെടുക്കൽ ചെലവുകൾ, പ്രീമിയം നികുതികൾ, ആകസ്മികതകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രീമിയം അടയ്‌ക്കേണ്ടി വരും. എല്ലാ ഇൻഷുറൻസിനും ഇത് ശരിയാണെങ്കിലും, ചെറിയ, ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള നഷ്ടങ്ങൾക്ക്, ഇൻഷുറൻസ് നൽകുന്ന ചാഞ്ചാട്ടം കുറയ്ക്കുന്നതിൻ്റെ പ്രയോജനത്തെക്കാൾ ഇടപാട് ചെലവ് കൂടുതലായേക്കാം.&lt;ref name=&quot;Teale2013&quot;/&gt;
{{wiktionary|പുനർ ഇൻഷുറൻസ്}}
* ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികളോ സ്വയം ഇൻഷുർ ചെയ്ത തൊഴിലുടമകളോ അപ്രതീക്ഷിത നഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് പരിരക്ഷിക്കുന്നതിന് വാങ്ങുന്ന ഒരു തരം ഇൻഷുറൻസാണ് '''''പുനർ ഇൻഷുറൻസ്'''''. സാമ്പത്തികമായ പുനർ ഇൻഷുറൻസ് എന്നത് ഇൻഷുറൻസ് അപകടസാധ്യത കൈമാറുന്നതിനുപകരം മൂലധന നിർവഹണത്തിന് പ്രാഥമികമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പുനർ ഇൻഷുറൻസാണ്.
* '''''സാമൂഹിക ഇൻഷുറൻസ്''''' പല രാജ്യങ്ങളിലും പലർക്കും പല കാര്യങ്ങളും ആകാം. എന്നാൽ ഇത് ഇൻഷുറൻസ് കവറേജുകളുടെ ഒരു ശേഖരമാണെന്ന് അതിൻ്റെ സാരാംശം സംഗ്രഹിക്കുന്നു (ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ്, വൈകല്യ ഇൻഷുറൻസ്, തൊഴിലില്ലായ്മ ഇൻഷുറൻസ്, ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ്, മറ്റുള്ളവ എന്നിവയുടെ ഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) കൂടാതെ എല്ലാ പൗരന്മാരുടെയും പങ്കാളിത്തം ആവശ്യമായ വിരമിക്കൽ സമ്പാദ്യവും. സമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും പോളിസി ഉടമകൾ ആക്കാനും പ്രീമിയം അടയ്ക്കാനും നിർബന്ധിക്കുന്നതിലൂടെ, എല്ലാവർക്കും ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ അവകാശികളാകാൻ കഴിയുമെന്ന് ഇത് ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഇതുവഴി, ഇത് അനിവാര്യമായും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയും ക്ഷേമരാഷ്ട്രവും പോലുള്ള മറ്റ് ആശയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇത് വലിയതും സങ്കീർണ്ണവുമായ ഒരു വിഷയമാണ്, അത് വമ്പിച്ച സംവാദത്തിന് കാരണമാകുന്നു, അത് ഇനിപ്പറയുന്ന ലേഖനങ്ങളിലും മറ്റും  കൂടുതൽ പഠിക്കാം:

**നാഷണൽ ഇൻഷുറൻസ്
**സാമൂഹിക സുരക്ഷാ വല
**സാമൂഹിക സുരക്ഷ
**സാമൂഹ്യ സുരക്ഷാ സംവാദം (യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്)
**സാമൂഹിക സുരക്ഷ (യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്)
**സാമൂഹ്യക്ഷേമ വ്യവസ്ഥ
* '''''സ്റ്റോപ്പ്-ലോസ് ഇൻഷുറൻസ്''''' വിനാശകരമായ അല്ലെങ്കിൽ പ്രവചനാതീതമായ നഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു. പ്ലാനുകളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടങ്ങളുടെ 100% ബാധ്യത ഏറ്റെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കാത്ത സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ഇത് വാങ്ങുന്നത്. ഒരു ''സ്റ്റോപ്പ്-ലോസ്'' പോളിസി പ്രകാരം, ''കിഴിവുകൾ'' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചില പരിധികൾ കവിയുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്ക് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ ബാധ്യസ്ഥരാകുന്നു.

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{Sister project links|ഇൻഷുറൻസ്}}
=== ഉറവിടങ്ങൾ ===
{{refbegin}}
* {{cite book |last = ഡിക്സൺ|first = പി.ജി.എം. |title = ദി സൺ ഇൻഷുറൻസ് ഓഫീസ് 1710–1960: ബ്രിട്ടീഷ് ഇൻഷുറൻസിൻ്റെ രണ്ടര നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ചരിത്രം. |language=en |trans-title=The Sun Insurance Office 1710–1960: The History of Two and a half Centuries of British Insurance |url = https://archive.org/details/suninsuranceoffi0000dick |url-access=registration |year=1960 |publisher = ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാല പ്രസ്സ്|location = ലണ്ടൺ, ഇംഗ്ലണ്ട്|page=[https://archive.org/details/suninsuranceoffi0000dick/page/324 324] }}
{{refend}}

== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* ഈനവ്, ലിറാൻ; ഫിങ്കൽസ്റ്റീൻ, ആമി; ഫിസ്മാൻ, റേ (2023). [https://yalebooks.yale.edu/book/9780300274042/risky-business/ ''അപകടകരമായ വ്യാപാരം: ഇൻഷുറൻസ് ചന്തകൾ എന്തുകൊണ്ട് പരാജയപ്പെടുന്നു, അതിനെക്കുറിച്ച് എന്തുചെയ്യണം''.] യേൽ സർവകലാശാല പ്രസ്സ്. {{isbn|978-0-300-26855-3}}.
* ഇൻഷുറൻസ് നിയമവും നിയന്ത്രണവും: കെന്നത്ത് എസ്. എബ്രഹാമിൻ്റെ കേസുകളും മെറ്റീരിയലുകളും. ന്യൂയോർക്ക്, N.Y: ഫൗണ്ടേഷൻ പ്രസ്സ്, 2005. {{ISBN|9781587788826}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==
&lt;!--======================== {{No more links}} ============================
    | PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. Wikipedia  |
    | is not a collection of links nor should it be used for advertising. |
    |                                                                     |
    |           Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED.         |
    | See [[Wikipedia:External links]] &amp; [[Wikipedia:Spam]] for details.  |
    |                                                                     |
    | If there are already plentiful links, please propose additions or   |
    | replacements on this article's discussion page, or submit your link |
    | to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org)   |
    | and link back to that category using the {{dmoz}} template.         |
======================={{No more links}}=============================--&gt;
* [https://www.ncsl.org/research/health/congressional-research-service-reports-on-health അമെരിക്കൻ ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസായത്തെ സംബന്ധിച്ച കോൺഗ്രസ്സ് റിസർച്ച് സർവീസ് റിപ്പോർട്ടുകൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.ferma.eu/ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് യൂറോപ്യൻ റിസ്ക് മാനേജ്മെൻ്റ് അസോസിയേഷനുകൾ]
* {{Curlie |Home/Personal_Finance/Insurance}}
* [http://www.ibc.ca/ ഇൻഷുറൻസ് ബ്യൂറോ ഓഫ് കാനഡ]
* [https://www.iii.org/ ഇൻഷുറൻസ് ഇൻഫർമേഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]
* [http://www.naic.org/ ഇൻഷുറൻസ് കമ്മീഷണർമാരുടെ ദേശിയ അസോസിയേഷൻ]
* [https://web.archive.org/web/20060525173303/http://www.bl.uk/collections/business/insurind.html ബ്രിട്ടീഷ് ലൈബ്രറി] - ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ (യുകെ ഫോക്കസ്)
{{-}}
{{ഇൻഷുറൻസ്}}
[[വർഗ്ഗം:ഇൻഷുറൻസ്]]</text>
      <sha1>mr0bblshvpnc076dl8qtqavyfkmyxyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തുലാത്തുമ്പി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>162251</id>
    <revision>
      <id>4612194</id>
      <parentid>3718896</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gpkp</username>
        <id>137978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Davidraju IMG 5948.jpg]] → [[File:Globe skimmer dragonfly (2011).jpg]] C2</comment>
      <origin>4612194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14844" sha1="6cy58y6f0jw4dkb8kt9o089ict4ruux" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Pantala flavescens}}
{{Speciesbox
|status=LC
|status_system=IUCN3.1
|status_ref=&lt;ref name=iucn&gt;{{cite journal|authors=Boudot, J.-P., Clausnitzer, V., Samraoui, B., Suhling, F., Dijkstra, K.-D.B., Schneider, W. &amp; Paulson, D.R.|title=''Pantala flavescens''|journal=[[IUCN Red List of Threatened Species]]|volume=2016|page=e.T59971A65818523|publisher=[[IUCN]]|year=2016|url=http://www.iucnredlist.org/details/full/59971/0|accessdate=16 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|image=Pantala flavescens-Kadavoor-2017-05-04-002.jpg
|image_caption=male, [[Kerala]], [[India]]
|image2=Wandering glider (Pantala flavescens).JPG
|image2_caption= female, [[Grand Cayman]], [[Cayman Islands]]
|taxon=Pantala flavescens
|authority=([[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1798)&lt;ref name=&quot;Fabricius 1798&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/42138781|title=Supplementum Entomologiae Systematicae|last=Fabricius|first=J.C.|publisher=Hafniae : Proft et Storch|year=1798|isbn=|location=|pages=573 [285]|doi=10.5962/bhl.title.65803|via=[[Biodiversity Heritage Library]]}}&lt;/ref&gt;
|range_map=Pantala flavescens distribution map.svg
|range_map_caption=Distribution of ''Pantala flavescens''
|synonyms=
*''Libellula analis'' {{small|Burmeister, 1839}}
*''Libellula flavescens'' {{small|Fabricius, 1798}}
*''Libellula terminalis'' {{small|Burmeister, 1839}}
*''Libellula viridula'' {{small|Palisot de Beauvois, 1807}}
*''Orthetrum mathewi'' {{small|Singh &amp; Baijal, 1955}}
*''Sympetrum tandicola'' {{small|Singh, 1955}}
}}
[[File:Pantala flavescens,Wandering glider.jpg|thumb|Pantala flavescens,Wandering glider]]
[[File:Pantala flavescens ,Wandering glider roosting.jpg|thumb| തുലാത്തുമ്പി - പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ കൂറ്റനാട് നിന്നും]]

ലോകത്തെല്ലായിടത്തുംതന്നെ കാണപ്പെടുന്ന ഒരിനം [[കല്ലൻ തുമ്പികൾ|കല്ലൻ തുമ്പിയാണ്]] '''തുലാത്തുമ്പി''' {{ശാനാ|Pantala flavescens}}. മിക്ക ഉഷ്ണമേഖലാരാജ്യങ്ങളിലും ഇവ കാണപ്പെടുന്നു&lt;ref name=iucn/&gt;. ആൺതുമ്പിയുടെ വാലിന്റെ മുകൾഭാഗം ചുവപ്പും അതിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളും ഉണ്ട്. പെൺതുമ്പികൾക്ക് ആൺതുമ്പിയോട് വളരെ സാദൃശ്യമുണ്ട്. ആൺതുമ്പിയുടെ പിൻചിറകുകളുടെ അറ്റത്തുള്ള ഇരുണ്ട പൊട്ടാണ് ഇവയെ പെൺതുമ്പികളിൽ നിന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നത്&lt;ref name=Fraser&gt;{{cite book|author=C FC Lt. Fraser|author-link=Frederic Charles Fraser|title=The Fauna of British India, including Ceylon and Burma, Odonata Vol. III|publisher=Taylor and Francis|location=Red Lion Court, Fleet Street, London|year=1936|pages=414-416|url=https://archive.org/details/FraserOdonata3/page/n425}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IBP&quot;&gt;{{cite web
|url=http://indiabiodiversity.org/species/show/234382|title=Pantala flavescens Fabricius, 1798|publisher=India Biodiversity Portal|accessdate=2017-02-16}}&lt;/ref&gt;. ജലാശയങ്ങളുടെയും ചതുപ്പുകളുടെയും തുറസായ സ്ഥലങ്ങളുടെയും മുകളിൽ കൂട്ടമായി ഇവ പറക്കുന്നു. ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ തോറും കൂട്ടമായി ദേശാടനം നടത്തുന്ന സ്വഭാവം ഇവക്കുണ്ട്&lt;ref&gt;{{cite web|title=തുമ്പികൾ ജപ്പാനിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് പറക്കും.|url=http://www.manoramaonline.com/environment/earth-n-colors/Tiny-dragonfly-is-the-worlds-long-distance-traveling-champion.html|website=മനോരമ|accessdate=6 മാർച്ച് 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Science Daily&quot;&gt;{{cite web|title=Small dragonfly found to be world's longest-distance flyer|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2016/03/160302150020.htm|website=Science Daily|accessdate=16 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Anderson&quot;&gt;Anderson, RC (2009). Do dragonflies migrate across the western Indian Ocean? Journal of Tropical Ecology 25: 347–348 [http://www.mrc.gov.mv/index.php/download_file/-/view/773 PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202143115/http://www.mrc.gov.mv/index.php/download_file/-/view/773 |date=2011-02-02 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PLOS Migrate&quot;&gt;{{cite journal|last1=Hobson |first1=K.A.|last2=Anderson |first2=R.C.|last3=Soto |first3=D.X.|last4=Wassenaar |first4=L.I. |year=2012|title=Isotopic Evidence That Dragonflies (Pantala flavescens) Migrating through the Maldives Come from the Northern Indian Subcontinent. |journal=PLoS ONE |volume=7|issue=12|pages= e52594|doi=10.1371/journal.pone.0052594}}&lt;/ref&gt;. ഇണയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ ഇവക്കു പ്രത്യേക മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഒന്നുമില്ല&lt;ref name=&quot;PLOS Panmictic&quot;&gt;{{Cite journal|authors= Daniel Troast, Frank Suhling, Hiroshi Jinguji, Göran Sahlén, Jessica Ware|title=A Global Population Genetic Study of Pantala flavescens|journal=[[PLoS ONE]]|year=2016|volume=11(3)|pages=e0148949|doi=10.1371/journal.pone.0148949 |accessdate=16 February 2017}}&lt;/ref&gt;.

1798-ൽ [[Johan Christian Fabricius|ജോഹാൻ ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഫാബ്രിക്കസ്]] ഇതിനെ ആദ്യമായി വിവരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Steinmann&quot;&gt;{{cite book|surname1=Henrik Steinmann|title=World Catalogue of Odonata |volume=Band&amp;nbsp;II (Anisoptera)|publisher=de Gruyter|location=Berlin/New York|year=1997|at=pp.&amp;nbsp;542f|isbn=978-3-11-014934-0|language=German}}&lt;/ref&gt; യൂറോപ്പിൽ അപൂർവമാണെങ്കിലും അന്റാർട്ടിക്ക ഒഴികെയുള്ള മറ്റെല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും നല്ല അംഗസംഖ്യയുള്ളതും ഏറ്റവും വ്യാപകവുമായ കല്ലൻതുമ്പിയായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref name=iucn/&gt;&lt;ref name=&quot;Tutt&quot;&gt;{{cite journal|surname1=James William Tutt|title=The Entomologist's Record and Journal of Variation |publisher=Charles Phipps |location=London|year=1997|at=pp.&amp;nbsp;213|language=German}}&lt;/ref&gt; 18,000 കിലോമീറ്റർ വരെ വാർഷിക യാത്ര നടത്തുന്നു. ഇവയുടെ കുടിയേറ്റം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് ഓരോന്നും 6,000 കിലോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ പറക്കുന്നു. ഇത് എല്ലാ പ്രാണികളുടെയും വിദൂര കുടിയേറ്റങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Dragonfly insect (ENCYCLOPÆDIA BRITANNICA)|url=https://www.britannica.com/animal/dragonfly#ref333300 }}&lt;/ref&gt;

== തുലാത്തുമ്പികളുടെ ദേശാടനം ==
ഗ്ലോബൽ സ്‌കിമ്മേഴ്‌സ് (ആഗോളത്തുമ്പി), ഗ്ലോബൽ വാണ്ടറർ (ലോകസഞ്ചാരി), വാണ്ടറിങ് ഗ്ലൈഡർ (നാടോടി) എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്ന തുലാത്തുമ്പികൾ [[ജന്തുദേശാടനം|ദേശാടനത്തിലെ]] വമ്പൻമാരാണ്. ഉഷ്ണമേഖലാരാജ്യങ്ങളിലെ ജലജന്യപ്രദേശങ്ങൾ തേടി ഇവ ഭൂഖണ്ഢങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Science Daily&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Anderson&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;PLOS Migrate&quot;/&gt;. ഓണക്കാലത്ത് ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നു. സഞ്ചാരിത്തുമ്പി എന്നും ഇവക്ക് പേരുണ്ട്.

തുലാത്തുമ്പികൾ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നിന്നും തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് ദേശാടനം നടത്തുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.  മഴ പെയ്യുമ്പോൾ രൂപപ്പെടുന്ന താൽകാലിക വെള്ളക്കെട്ടുകളാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന പ്രജനന കേന്ദ്രം. മറ്റു തുമ്പികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവയുടെ ലാർവക്ക് പൂർണ വളർച്ച എത്താൻ 6 ആഴ്ച്ച വരെ സമയം മതി (മറ്റു തുമ്പികളിൽ ഇത് ശരാശരി 10-12 മാസങ്ങൾ വരെയാകും ).  ആഗസ്റ്റ് - സെപ്റ്റംബർ മാസങ്ങളിൽ സജീവമാകുന്ന ഇവ സെപ്റ്റംബർ - ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വരുന്ന കൂട്ടങ്ങളായി ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം താണ്ടി ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു &lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Do dragonflies migrate across the western Indian Ocean|last=|first=R. Charles Anderson|date=March 2009|journal=Journal of Tropical Ecology|accessdate=|doi=10.1017/S0266467409006087|pmid=}}&lt;/ref&gt; (കേരളത്തിൽ തുലാമഴയുടെ സമയമാണിത്.  ഈ സമയത്ത് ധാരാളമായി കാണുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇവയെ തുലാത്തുമ്പികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്).

ഒക്ടോബർ-നവംബർ മാസങ്ങളിൽ ഭൂമദ്ധ്യരേഖയോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന  കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ മഴക്കാലമാണ്.  ഈ സമയത്ത് തുലാത്തുമ്പികൾ കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു.  അതിന് ശേഷം ആഫ്രിക്കയുടെ തെക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഇവ സൗത്ത് ആഫ്രിക്കയിൽ ഡിസംബർ-ഫെബ്രുവരി സമയങ്ങളിൽ സജീവമാകുന്നു (അവിടെ അപ്പോൾ വേനൽ മഴയായിരിക്കും).  മാർച്ച് -മെയ് മാസങ്ങളിൽ തിരിച്ച് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ എത്തുന്ന തുലാത്തുമ്പികൾ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷത്തോടൊപ്പം, ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നു.  ഒരേ തുമ്പിയല്ല ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് പോയി തിരിച്ചുവരുന്നത്.  കുറഞ്ഞത് നാല് തലമുറകളെങ്കിലും ഈ കാലയളവിൽ പൂർത്തീകരിച്ചിട്ടുണ്ടാവും.  ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ആഫ്രിക്കയിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചും ഉള്ള ഈ ദേശാടനത്തിൽ തുലാത്തുമ്പികൾ ഏകദേശം 14000 - 18000 കിലോമീറ്റർ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു &lt;ref name=&quot;PLOS Migrate&quot; /&gt;.

== ചിത്രസഞ്ചയം ==
&lt;gallery caption=&quot;തുലാത്തുമ്പി ചിത്രങ്ങൾ&quot; widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;200px&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
File:Globe skimmer dragonfly (2011).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Pantala flavescens at Kadavoor.jpg|പെൺതുമ്പി 
File:Pantala flavescens by Jeganathan.jpg|അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന സ്വഭാവം
File:Wandering Glider (Pantala flavescens) mating W IMG 2999.jpg|ഇണചേരുന്നു
ചിത്രം:Pantala flavescens-Wandering gliders laying eggs.webm|മുട്ടയിടുന്ന വിധം 
File:Pantala flavescens excuvia by Jeganathan.jpg|[[ലാർവ]]യുടെ പുറന്തോട്
&lt;/gallery&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇന്ത്യയിലെ തുമ്പികളുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ]]

==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category|Pantala flavescens}}	
{{wikispecies|Pantala flavescens}}
* Images
** [http://www.azodes.com/dragons/skimmers/glid-wand.asp Wanderlibellen-Bilder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502195016/http://www.azodes.com/dragons/skimmers/glid-wand.asp |date=2012-05-02 }}
** [http://www.greglasley.net/wanglider.html Weitere Bilder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051109103551/http://www.greglasley.net/wanglider.html |date=2005-11-09 }}
** [http://www.pbase.com/wsbranham/dragonflies Bilder des Tandemflugs]
** [http://homepage2.nifty.com/syosim/usubakiE.htm Bilder vom Schlüpfprozess]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Japanese)
* [http://www.ted.com/talks/charles_anderson_discovers_dragonflies_that_cross_oceans.html Charles Anderson discovers dragonflies that cross oceans, TEDIndia 2009]

[[വർഗ്ഗം:കല്ലൻതുമ്പികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലിബെല്ലൂലിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ജനുസ്സുകൾ‎]]
{{Odonates of Kerala}}</text>
      <sha1>6cy58y6f0jw4dkb8kt9o089ict4ruux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173751</id>
    <revision>
      <id>4612118</id>
      <parentid>4570021</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* അംഗ ഗ്രന്ഥശാലകൾ */</comment>
      <origin>4612118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18955" sha1="n70bk3ldps4vg42iq2e2o2gjw92hadk" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kerala grandhasala sanghom}}
കേരളത്തിലെ ഗ്രന്ഥശാലകൾ അംഗങ്ങളായുള്ള വിദ്യാഭ്യാസവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം കൊടുക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയാണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ''' അഥവാ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
Krupskaya award കേരള ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘത്തിന് ലഭിച്ചത് 1975-ലാണ്.
[[File:VK Madhu at Kollam 1 Nov 2024 8.jpg|thumb|വി.കെ. മധു, സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ]]
സെക്രട്ടറി, സംസ്താന ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ
==ചരിത്രം==
1829 ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറിയാണ് കേരളത്തിൽ ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് അടിത്തറയിട്ടത്. [[സ്വാതിതിരുനാൾ]] തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന കാലത്ത് രാജകുടുബാംഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ലൈബ്രറി പിന്നീട് ഒരു പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറിയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. ഇതിനെത്തുടർന്നു്, രാജഭരണകാലത്ത് അവരുടെ പ്രോത്സാഹനവും പിൽക്കാലത്തു് പുരോഗമനചിന്താഗതിക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ പരിശ്രമവും മൂലം, കേരളത്തിൽ അങ്ങോളമിങ്ങോളം നിരവധി ഗ്രന്ഥശാലകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.
1937 ജൂൺ 14 ന്   കെ. കേളപ്പന്റെ അദ്ധ്യക്ഷതയിൽ കോഴിക്കോടു വച്ച്  ഒന്നാം മലബാർ വായനശാല സമ്മേളനം നടന്നു. കെ. ദാമോദരൻ കാര്യദർശിയും ഇ. രാമൻ മേനോൻ  അദ്ധ്യക്ഷനുമായുള്ള ‘മലബാർ വായനശാല സംഘം’ ആ സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച്  രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതേ കാ‍ലയളവിൽ കൊച്ചിയിൽ ‘സമസ്ത കേരള പുസ്തകാലയ സമിതി’ എന്ന പേരിൽ ഗ്രന്ഥശാലകളുടെ ഒരു സംഘടന ഉണ്ടാകുകയും ‘ഗ്രന്ഥവിഹാരം‘ എന്ന ഒരു ത്രൈമാസിക അവിടെ നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

തിരുവിതാംകൂറിൽ 1945 സെപ്തംബർ 14 ന്  അമ്പലപ്പുഴ പി.കെ മെമ്മോറിയൽ ഗ്രന്ഥശാലയിൽ‍ വച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകളെ ഏകോപിപ്പിച്ചു കൊണ്ടു ‘ അഖില തിരുവിതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാ സമ്മേളനം’ വിളിച്ചു കൂട്ടി. 47 ഗ്രന്ഥശാലകളുടെ പ്രതിനിധികൾ ആ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. യോഗം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി. പി. രാമസ്വമി അയ്യർ ആയിരുന്നു. പി.എൻ. പണിക്കർ സെക്രട്ടറിയും അഡ്വ. പി. കുഞ്ഞൻ കുറുപ്പ് പ്രസിഡന്റുമായുള്ള പി.കെ.മെമ്മോറിയൽ ഭരണസമിതിയാണ് പ്രസ്തുത സമ്മേളനത്തിന്  നേത്യത്വം നൽകിയത്. അന്ന് രൂപികരിക്കപ്പെട്ട ‘അഖില തിരുവിതംകൂർ ഗ്രന്ഥശാല സംഘം’ ആണ് കേരളത്തിലെ ഗ്രന്ഥശാലകളെ ഏകോപിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഇന്നത്തെ  ലൈബ്രറി കൌൺസിൽ ആയി പരിണമിച്ചത്.
[[പി.എൻ. പണിക്കർ]] എന്ന ക്രാന്തദർശിയായ മനുഷ്യന്റെ അക്ഷീണ പ്രയത്നത്താൽ 1945ൽ [[അമ്പലപ്പുഴ]] [[പി.കെ.മെമ്മോറിയൽ ഗ്രന്ഥശാല]]യിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ 47 ഗ്രന്ഥശാലകൾ ചേർന്നു രൂപം നൽകിയ അഖില തിരുവിതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആണ് കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആയി മാറിയത്. ആ കാലയളവിൽ നൂറിലധികം ഗ്രന്ഥശാലകൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പല കാരണങ്ങളാൽ ഭൂരിപക്ഷം പേരും പങ്കെടുത്തില്ല. ശ്രീ. പി.എൻ.പണിക്കരെ സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. 1948ൽ അഖില തിരുവതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘത്തിന് സർക്കാർ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ 'ഗ്രന്ഥാലോകം' മാസിക മുഖപത്രമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സ്ഥാപനം 1950-ൽ തിരു-കൊച്ചി ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആയും കേരള സംസ്ഥാനരൂപീകരണത്തോടെ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആയും രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചു.

രാഷ്ട്രീയകാരണങ്ങളാൽ 1977-ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ഗവണ്മെന്റ് ഏറ്റെടുത്തു. 1989ലെ [[കേരള പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറീസ് ആക്ട്]] പ്രകാരം 1991ൽ  കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ ആയി മാറി. അംഗ ഗ്രന്ഥശാലകളിൽ നിന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നവർ ഭരണകർത്താക്കളായി. 

നിലവിൽ 63 താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിലുകളും 14 ജില്ലാ ലൈബ്രറി കൗൺസിലുകളും കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് പുതിയ ഗ്രന്ഥശാലകൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുന്നതും നിലവിലുള്ള ഗ്രന്ഥശാലകൾക്ക് ഗ്രാന്റ് നൽകുന്നതും കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ ആണ്.
1970 ൽ ‘വായിച്ചു വളരുക’ എന്ന സന്ദേശമുയർത്തി കേരള ഗ്രന്ഥശാലസംഘം രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. 1977 ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാലസംഘത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ അഭിനന്ദിച്ചു കൊണ്ട്  യു. എൻ. ഒ . ക്രൂപ്സ്കായ അവാർഡ്  നൽകി. 1989 -ൽ  കേരള നിയമസഭയിൽ ‘കേരള ഗ്രന്ഥശാല നിയമം’ അവതരിപ്പിക്കുകയും 1994 -ൽ അത് നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.‘വിജ്ഞാനം വികസനത്തിന് ‘ എന്ന കാഴ്ചപ്പാടുമായി 1995 ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാല സംഘം സുവർണ്ണ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു.

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
*1975-ൽ സാക്ഷരതാപ്രവർത്തനത്തിന് [[യുനെസ്കോ]]യുടെ '[[ക്രൂപ്സ്കായ]]' അവാർഡ്  കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘത്തിന് ലഭിച്ചു. 
== ജില്ല ലൈബ്രറി കൌൺസിലുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ജില്ല &lt;ref name=keralastatelibrarycouncil&gt;{{cite web|title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ|url=http://www.kslc.in/cgi-bin/koha/opac-COUNCIL-dlcs.pl|work=കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ|publisher=കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ|accessdate=2015 ജനുവരി 12|language=മലയാളം|archive-date=2016-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328065041/http://kslc.in/cgi-bin/koha/opac-COUNCIL-dlcs.pl|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
! വിലാസം
|-
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| രാജ്ഭവൻ, ടി.സി .11/703 (1), ഡിവിഷൻഓഫീസ്റോഡ്, പി.എം.ജി, വികാസ്ഭവൻ പി.ഒ, തിരുവനന്തപുരം-33 
ഫോൺ: 0471 2727772, E-mail- tvpmdlc@gmail.com
|-
| [[കൊല്ലം]]
| പബ്ലിക് ലൈബ്രറി, കൊല്ലം-691001, 
ഫോൺ: 0474 2767068, E-mail –kollamdlc@gmail.com, www.librarycouncilkollam.com
|-
| [[പത്തനംതിട്ട]]
| ടെലഫോൺ ഭവൻ, പത്തനംതിട്ട പി.ഒ. -689645,
ഫോൺ:0468 2229208, E-mail-ptadlc003@gmail.com
|-
| [[ആലപ്പുഴ]]
| ശ്രീ മഹാകവി കുമാര വൈജയന്തി ബിൽഡിംഗ്, സനാതനപുരംപി.ഒ., ആലപ്പുഴ -3,
ഫോൺ: 0477 2269307, E-mail- dlcalappuzha@gmail.com
|-
| [[കോട്ടയം]]
| എസ്.പി.സി.എസ്ബിൽഡിംഗ്, ചെല്ലിയൊഴുക്കംറോഡ്കോട്ടയം -686001,
ഫോൺ: 0481 2562066, E-mail-kdlckottayam@gmail.com
|-
| [[ഇടുക്കി]]
| മുനിസിപ്പൽഷോപ്പിംഗ്കോംപ്ലക്സ്, മാർക്കറ്റ്റോഡ്, തൊടുപുഴ, ഇടുക്കി - 685 584,
ഫോൺ:04862 220432
|-
| [[എറണാകുളം]]
| കൊച്ചിൻകോർപ്പരേഷൻബിൽഡിംഗ്, വൈറ്റില പി.ഒ., കൊച്ചി -682 019,
ഫോൺ:0484 2307448
|-
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| ഗവ. ടെക്സ്റ്റ് ബുക്ക് ഡിപ്പോയ്ക്ക് സമീപം, വെളിയനൂർ റോഡ്, തൃശ്ശൂർ-680 021,
ഫോൺ :0487 2440121
|-
| [[പാലക്കാട്]]
| മുൻസിപൽ ഷോപ്പിംഗ് കൊമ്പ്ലെക്സ് ഹാൾ, റോബിൻസൺ റോഡ്, പാലക്കാട് -1,
ഫോൺ: 0491 2504364
|-
| [[മലപ്പുറം]]
| ഫ്രൈസർഹാൾ, ജൂബിലീറോഡ്, കുന്നുമ്മൽ, മലപ്പുറം - 676 505,
ഫോൺ: 0483 2730510, E-mail-mdlcmalappuram@gmail.com
|-
| [[കോഴിക്കോട്]]
| റൂംനമ്പർ 3, പാളയം ബസ്സ്റ്റാന്റ് ബിൽഡിംഗ്, ചാലപ്പുറം പി.ഓ, കോഴിക്കോട് - 02, 
ഫോൺ: 0495 2724109
|-
| [[വയനാട്]]
| ജില്ലാ ലൈബ്രറി ബിൽഡിംഗ്, കൽപ്പറ്റ - 673 121, 
ഫോൺ: 0493 6207929, Email: wayanaddlc@gmail.com
|-
| [[കണ്ണൂർ]]
| പി.ഓ. സിവിൽസ്റ്റേഷൻ, കണ്ണൂർ - 670 002, 
ഫോൺ: 0497 2706144, Email: kannurdlc@gmail.com
|-
| [[കാസർഗോഡ്]]
| കോട്ടച്ചേരി, കാഞ്ഞങ്ങാട്പി.ഓ. - 671 315, 
ഫോൺ: 0467 2208141, Email: kasargoddlc@gmail.com
|}

== താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൌൺസിലുകൾ ==
* [[കരുനാഗപ്പള്ളി താലൂക്ക്]] ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ
* പത്തനാപുരം താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ
*തലശ്ശേരി താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ
*കോതമംഗലം താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ
*വൈക്കം താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ

== ഭരണ സമിതി ==
വി.കെ. മധു (സെക്രട്ടറി)&lt;ref&gt;https://www.dcbooks.com/kerala-state-library-council-elected-office-bearers.html&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;
മനയത്ത് ചന്ദ്രൻ (ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി) &lt;br /&gt;ഡോ ധർമ്മരാജ് അടാട്ട് (പ്രസിഡന്റ്‌) &lt;br /&gt;ഡോ വള്ളിക്കാവ് മോഹൻദാസ്  (വൈസ് പ്രസിഡന്റ്‌)

ഡോ. പി.കെ.ഗോപൻ , പി.ആർ. പ്രസാദ്, അഡ്വ. പി.വിശ്വംഭരപ്പണിക്കർ, അഡ്വ. പി.കെ.ഹരികുമാർ, മെറീന  ജോൺ, വി.കെ.ഹാരിഫാബി, ഇ. ചന്ദ്രബാബു, എൻ. പ്രമോദ് ദാസ്, കെ.ചന്ദ്രൻ, എം.കെ. രമേഷ് കുമാർ, പി.വി.കെ. പനയാൽ എന്നിവരാണ് മറ്റ് എക്‌സി. കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങൾ.

തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മറ്റ് അംഗങ്ങൾക്ക് പുറമേ സർക്കാർ നോമിനികളായ  ജി. കൃഷ്ണകുമാർ, അജിത് കൊളാടി, സത്യവതി എസ്., സി.എൻ.രാജേഷ്, ഡോ. പ്രിയ എന്നിവരും എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റിയിൽ ഉണ്ട്.

== അംഗ ഗ്രന്ഥശാലകൾ ==
* ചങ്ങമ്പുഴ സ്മാരക ഗ്രന്ഥശാല &amp; വായനശാല പാവുമ്പ ( റെജി. നമ്പർ 3019 ), കരുനാഗപ്പള്ളി
* വിവേകാനന്ദ ലൈബ്രറി &amp; റീഡിംഗ് റൂം ,മാട്ടായ, വല്ലപ്പുഴ .രജി. നമ്പർ 3742
* [[ഔവ്വർ ഗ്രന്ഥശാല|ഔവ്വർ ലൈബ്രറി]]
* [[ഗ്രാമീണ വായനശാല പനമ്പുകാട്]] സ്ഥാപിതം 1940 
* [[ഓണംതുരുത്ത്|പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ആൻഡ് റീഡിങ് റൂം, ഓണംതുരുത്ത്]].
* [[പറവൂർ പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറി|പറവൂർ പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറി]]
* [[വേളം പൊതുജന വായനശാല|വേളം പൊതുജന വായനാ കുണ്ടയം ദേശീയ ഗ്രന്ഥശാല]]
* [[കൈരളി സാംസ്കാരികവേദി ഗ്രന്ഥാലയം]] അഞ്ചരക്കണ്ടിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു,തലശ്ശേരി താലുക്ക് കൗണ്സിലിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന അംഗ ലൈബ്രറി ആണ്, അഞ്ചരക്കണ്ടി
* ശ്രീ [[മഹാദേവ ദേശായി]] സ്മാരക [[ഗ്രന്ഥശാല]] .[[തഴവ]] കരുനാഗപ്പള്ളി
* പബ്ലിക് ലൈബ്രറി,കക്കാട്ടൂർ-എറണാകുളം ജില്ലയിൽ കോതമംഗലം താലൂക്കിൽ കക്കാട്ടൂർ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
* യുഗദീപ്തി ഗ്രന്ഥശാല, നെല്ലിക്കുഴി (കോതമംഗലം താലൂക്ക്)
*യുവപ്രതിഭ സാംസ്കാരിക വേദി
*ഗ്രന്ഥശാല &amp; വായനശാല ആലപ്പാട് കാക്കത്തുരുത്ത്.
*ജ്വാല ഗ്രന്ഥാലയം അമ്പാഴപ്പാറ
*കായണ്ണ, കൊയിലാണ്ടി താലൂക്ക്
*വൈക്കം പി.കൃഷ്ണപിള്ള സ്മാരക ഗ്രന്ഥശാല - പഠനകേന്ദം
*[[അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി|അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല]] , കോട്ടായി പാലക്കാട്‌

* പ്രബോധിനി ഗ്രന്ഥശാല പണ്ടാരത്തുരുത്ത് കരുനാഗപ്പള്ളി
* നീണ്ടൂർ പബ്ളിക് ലൈബ്രറി 1442
* തപസ്യ ലൈബ്രറി &amp; റീഡിംഗ് റൂം നടുവിലക്കര പുല്ലിച്ചിറ കൊല്ലം

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസം]]
[[വർഗ്ഗം:ഗ്രന്ഥശാലാസംഘങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>n70bk3ldps4vg42iq2e2o2gjw92hadk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉഷാ ഖന്ന</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179957</id>
    <revision>
      <id>4612192</id>
      <parentid>4577350</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:09:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6555" sha1="7uq2cj0i1nij302bk0vec99cx7gxu7q" xml:space="preserve">{{prettyurl|Usha Khanna}}
{{Infobox musical artist
| name                = ഉഷാ ഖന്ന 
| image               =
| alt                 =
| caption             =
| image_size          =
| landscape           =
| background = solo_singer
| birth_name          =
| alias               =
| birth_date          = 1941
| birth_place         = [[ഗ്വാളിയാർ]]
| origin              =
| death_date          =
| death_place         =
| genre               =
| occupation          =  സംഗീത സംവിധാനം
| instrument          =
| years_active        =
| label               =
| associated_acts     =
| website             =
| notable_instruments =
}}

പ്രശസ്തയായ ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രസംഗീത സംവിധായിക ആണ്‌ '''ഉഷ ഖന്ന'''.1941 ൽ [[ഗ്വാളിയോർ|ഗ്വാളിയോറിൽ]] ജനിച്ച  ഇവർ ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധാനത്തിൽ വിജയം  കൈവരിച്ച  ആദ്യ വനിത ആണ്. 30 വർഷത്തോളം ചലചിത്രരംഗത്ത് ഇവരുടെ സജീവ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. സംഗീതജ്ഞനായ മനോഹർ ഖന്നയുടെ മകളാണ് ഉഷ ഖന്ന. ഇന്നും ചില സിനിമകൾക്കും സീരിയലുകൾക്കും അവർ സംഗീത രചന നിർവഹിക്കുന്നുണ്ട്.

==ജീവിതരേഖ  ==

1959  ൽ ''ദിൽ ദേക്കെ ദേഖോ'' എന്നാ സിനിമയിലൂടെ രംഗതെത്തിയ അവർ 80 കൾ വരെ  സജീവമായിരുന്നു.

==പ്രശസ്ത ഗാനങ്ങൾ==
===ഹിന്ദിയിൽ  ===
*ദിൽ കെ ടുക്ടെ ടുക്ടെ കർക്കെ-ദാദ(1979 )
* മധുബൻ ഖുശ്ബു ദേതാ ഹൈ-സാജൻ ബിനാ സുഹാഗൻ
*മേരി മുന്നി റാണി സോജാ-മസ്ദൂർ സിന്ദാബാദ്
*സാവൻ ആജ് ലഗായാ രേ-കാരൺ
*സോനേ കി ദിൽ ലോഹേ കാ ഹാഥ്-സോനേ കി ദിൽ ലോഹേ കാ ഹാഥ്
*ഹം തും സെ ജുദാ ഹോ കേ മർ ജായോം ഗേ രോ രോ കേ
*തേരേ ഗലിയോം മേ രഖേം ഗേ സനം
*'ഛോടോ കൽ കി ബാത്തേം കൽ കി ബാത്ത് പുരാനി-ഹം ഹിന്ദുസ്ഥാനി
*അപ്നേ ലിയേ ജീയേ തോ ക്യാ ജിയേ-ബാദൽ
*തു ഇസ് തര്ഹാ മേരേ സിന്ദഗി മേ ശാമിൽ ഹെ-ആപ്തോ ഐസേ ന ഥേ
*ചാന്ദ് കേ പാസ് ജോ സിത്താരാ ഹെ-സോത്തെൻ
*ഷായദ് മേരി ഷാദി കാ ഖയാൽ-സോത്തെൻ
*സിന്ദഗി പ്യാർ കാ ഗീത് ഹൈ-സോത്തെൻ

===മലയാളത്തിൽ ===

1969ൽ ഇറങ്ങിയ '[[മൂടൽമഞ്ഞ്]]' എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി [[പി. ഭാസ്കരൻ]] രചിച്ച് [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] പാടിയ ''നീ മധു പകരൂ മലർ ചൊരിയൂ അനുരാഗ പൌർണമിയേ'' എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഗാനം അവരെ മലയാളത്തിലും പ്രശസ്ത ആക്കി.

====മറ്റു ഗാനങ്ങൾ====
*മാനസ മണി വേണുവിൽ ഗാനം പകർന്നൂ ഭവാൻ-മൂടൽമഞ്ഞ്
*ഉണരൂ വേഗം നീ സുമറാണി, വന്നു നായകൻ-മൂടൽമഞ്ഞ്
*മുകിലേ വിണ്ണിലായാലും കണ്ണീരു തൂകും നീ-മൂടൽമഞ്ഞ്
*കവിളിലെന്തേ കുങ്കുമം കണ്ണിലെന്തേ സംഭ്രമം-മൂടൽമഞ്ഞ്
*ആറ്റും മണിമേലെ ഉണ്ണിയാർച്-[[പുത്തൂരംപുത്രി ഉണ്ണിയാർച്ച]]
*&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.malayalasangeetham.info/php/displayProfile.php?category=musician&amp;artist=Usha%20Khanna |title=Usha Khanna at MSI |access-date=2012-02-10 |archive-date=2012-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304015532/http://www.malayalasangeetham.info/php/displayProfile.php?category=musician&amp;artist=Usha%20Khanna |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നീ വരൂ വന ദേവതേ ഏകൻ ഞാൻ എൻ ഓമനേ... ചിത്രം അഗ്നി നിലാവ്

==അവാർഡുകൾ ==
2010 ലെ [[സ്വരലയ]] പുരസ്കാരം നേടി.

==അവലംബം   ==

&lt;references/&gt;

==പുറംകണ്ണികൾ  ==

* {{imdb name|id=0451395|name=Usha Khanna}}
*[http://www.deccanherald.com/deccanherald/aug31/ent8.asp Deccan Herald]
*[http://old.musicindiaonline.com/MIO-Artists/MusicDirectors/Pages/UshaKhanna.html Music India Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060318054535/http://old.musicindiaonline.com/MIO-Artists/MusicDirectors/Pages/UshaKhanna.html |date=2006-03-18 }}
*[http://www.hindilyrix.com/musicians/musician-usha-khanna.html HinidiLyrix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051123041754/http://www.hindilyrix.com/musicians/musician-usha-khanna.html |date=2005-11-23 }}
* [http://www.malayalasangeetham.info/php/displayProfile.php?category=musician&amp;artist=Usha%20Khanna Usha Khanna at MSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304015532/http://www.malayalasangeetham.info/php/displayProfile.php?category=musician&amp;artist=Usha%20Khanna |date=2012-03-04 }}

[[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധായകർ]]


{{bio-stub}}</text>
      <sha1>7uq2cj0i1nij302bk0vec99cx7gxu7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പ്രധാന ദിനങ്ങൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192558</id>
    <revision>
      <id>4612112</id>
      <parentid>4603924</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:36:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20984-55</username>
        <id>216130</id>
      </contributor>
      <comment>/* മേയ് മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4612112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37185" sha1="dpv6lpvke22fu8x9k8mh9rx3n3emh1v" xml:space="preserve">രാജ്യങ്ങൾ ആചരിക്കുന്ന പ്രധാന ദിനങ്ങളെ അന്തർദ്ദേശീയ ദിനങ്ങൾ എന്നും രാജ്യത്തിനകത്ത് പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിക്കുന്ന ദിനങ്ങളെ ദേശീയ ദിനങ്ങൾ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

== എല്ലാമസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ==
=== ജനുവരി മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ജനുവരി 1 - പുതുവർഷം
* ജനുവരി 1 - [[ആർമി മെഡിക്കൽ കോർപ്പ്സ് സ്ഥാപക ദിനം]]
*ജനുവരി 2- [[മന്നം ജയന്തി]]
*ജനുവരി 3- ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസ് അച്ഛൻ്റെ ചരമദിനം
*ജനുവരി 3 - [https://www.manoramaonline.com/education/exam-guide/2022/01/04/january-four-today-in-history-exam-guide-psc-rank-file.html ലോക ഹിപ്നോട്ടിസം ദിനം]
* ജനുവരി 4  ബ്രയിൽ ലിപി ദിനം
* ജനുവരി 7 - ഇന്ത്യൻ പത്ര ദിനം.
* ജനുവരി 9 - ദേശീയ [[പ്രവാസി]] ദിനം (പ്രവാസി ഭാരതീയ ദിവസ് )
*
* ജനുവരി 10 - [https://malayalam.news18.com/news/life/today-is-world-hindi-day-know-the-history-and-significance-of-the-hindi-language-js-gh-497083.html ലോക ഹിന്ദി ദിനം]
* ജനുവരി 12 - [[ദേശീയ യുവജനദിനം]]
* ജനുവരി 15 - ദേശീയ [[കരസേന|കരസേനാ]] ദിനം
* ജനുവരി 15 - കേരള പാലിയേറ്റീവ് ദിനം
* ജനുവരി 16- ദേശീയ സ്റ്റാർട്ട് - അപ് ദിനം
* ജനുവരി 16 -മഹാകവി കുമാരനാശാൻ ചരമദിനം
* &quot;പ്രേം നസീർ ചരമദിനം
* ജനുവരി 19 - [[ലോക ക്വാർക്ക് ദിനം]]
* ജനുവരി 21 - [[ലോക പ്ലേഡേറ്റ് ദിനം]]
* ജനുവരി 21 - [[ലോക സ്വീറ്റ്പാന്റ്സ് ദിനം]]
* ജനുവരി 23 - [[നേതാജി ദിനം]] (ദേശ് പ്രേം ദിവസ്)
* ജനുവരി 24 - [[ദേശീയ ബാലികാ ദിനം]]
* ജനുവരി 25 - ദേശീയ [[വിനോദസഞ്ചാരം കേരളത്തിൽ|വിനോദസഞ്ചാരദിനം]]
* ജനുവരി 25 - [[ദേശീയ സമ്മതിദായക ദിനം]]
* ജനുവരി 26 - [[റിപ്പബ്ലിക് ദിനം]]
* ജനുവരി 26 - [[ലോക കസ്റ്റംസ് ദിനം]]
* ജനുവരി 28 - [[ലോക കുഷ്ഠരോഗനിവാരണ ദിനം]]
* ജനുവരി 30 - [[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധിയുടെ കൊലപാതകം|രക്തസാക്ഷി ദിനം]]
* ജനുവരി 31 - [[അന്താരാഷ്ട്ര വരയൻകുതിര ദിനം]]

=== ഫെബ്രുവരി മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഫെബ്രുവരി 1 - [[തീരദേശ സംരക്ഷണ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 2 - [[ലോക തണ്ണീർത്തട ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 4 - [[ലോക അർബുദദിനം|ലോക അർബുദ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 6 - [[വനിതകളുടെ ചേലാ കർമ്മത്തിന് എതിരെയുള്ള ദിനം]]
&lt;ref&gt;[http://www.un.org/en/events/femalegenitalmutilationday/]&lt;/ref&gt;
* ഫെബ്രുവരി 7 - [[ഇന്റർനെറ്റ് സുരക്ഷാ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 11- [[സ്ത്രീകളുടെയും പെൺകുട്ടികളുടെയും സുരക്ഷാ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 12 - ചാൾസ് [[ചാൾസ് ഡാർവ്വിൻ|ഡാർവ്വിൻ]] ദിനം
* ഫെബ്രുവരി 13 - [[ലോക റേഡിയോ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 13 - [[ലോക അപസ്മാര ദിനം]] 
* ഫെബ്രുവരി 14 - [[വാലൻന്റൈൻ ദിനം|വാലന്റൈൻസ് ദിനം]], പുൽവാമ ദിനം 
* ഫെബ്രുവരി 19 - SKSSF സ്ഥാപക ദിനം
* ഫെബ്രുവരി 20 - [[ലോക സാമൂഹിക നീതി ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 20 - [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] ദിനം
* ഫെബ്രുവരി 21 - [[ലോക മാതൃഭാഷാദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 22 - [[ലോക ചിന്താദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 24 - [[ദേശീയ എക്സൈസ്  ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 28 - [[ദേശീയ ശാസ്ത്ര ദിനം]]

=== മാർച്ച് മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* മാർച്ച് 1 - [https://www.unaids.org/en/zero-discrimination-day വിവേചന രഹിത ദിനം]
* മാർച്ച് 3 - [https://www.un.org/en/observances/world-wildlife-day ലോക വന്യജീവി ദിനം], [https://malayalam.indiatoday.in/india-today-special/photo/world-hearing-day-march-3-world-hearing-day-hear-life-listen-care-349780-2022-03-03 ലോക കേൾവി ദിനം]
* മാർച്ച് 4 -  [https://malayalam.news18.com/news/life/national-safety-day-know-countries-with-highest-number-of-road-accidents-gh-rv-517465.html ദേശീയ സുരക്ഷാദിനം]  
* മാർച്ച് 8 -  [[ലോക വനിതാ ദിനം]]
&lt;!--* മാർച്ച് 11 - ലോക [[വൃക്ക]] ദിനം --&gt;
*മാർച്ച് 14 - പൈ ദിനം
*മാർച്ച്‌ 15 -[[ലോക ഇസ്ലാമോ ഫോബിയ വിരുദ്ധ ദിനം]]
* മാർച്ച് 15 - [[ലോക ഉപഭോക്തൃ ദിനം]]
* മാർച്ച് 16 - ദേശീയ വാക്സിനേഷൻ ദിനം
* മാർച്ച് 18 - ദേശീയ ഓർഡിനൻസ് ഫാക്ടറി ദിനം
* മാർച്ച് 20 - ലോക സന്തോഷ ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ലോക [[വനം|വന]]ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ലോക വർണ്ണവിവേചന ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ലോക കാവ്യ ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ദിനം
* മാർച്ച് 22 - ലോക ജലദിനം
* മാർച്ച് 23 -ഭഗത് സിംഗ് രക്തസാക്ഷി ദിനം 
* [[ലോക കാലാവസ്ഥാദിനം]]
* മാർച്ച് 24 - [[ലോകക്ഷയരോഗ ദിനം]]
* മാർച്ച് 26 - പർപ്പിൾ ദിനം ( അപസ്മാര ബോധവൽക്കരണ ദിനം)
* മാർച്ച് 27 - ലോക [[നാടകം|നാടക]]ദിനം
* March 31 - സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ അവസാന ദിനം 

=== ഏപ്രിൽ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഏപ്രിൽ 1 - World Mental Day, ലോക വിഡ്ഢിദിനം
* ഏപ്രിൽ 2 - [[ലോക ബാലപുസ്തകദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 2 - ലോക [[ഓട്ടിസം|ഓട്ടിസ]] ബോധവൽക്കരണ  ദിനം
* ഏപ്രിൽ 2 - ലോക മൈൻ അവയർനസ്സ്‌ &amp; മൈൻ വിരുദ്ധപ്രവൃത്തി ദിനം
* ഏപ്രിൽ 5 - ലോക കപ്പലോട്ട ദിനം
* ഏപ്രിൽ 6 - ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹ ദിനം
* ഏപ്രിൽ 6 - ബിജെപി സ്ഥാപന ദിനം
* ഏപ്രിൽ 7 - [[ലോകാരോഗ്യദിനം|ലോകാരോഗ്യ]]ദിനം
* ഏപ്രിൽ 10 - [[ഹോമിയോപ്പതി]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 12 - അന്തർദ്ദേശീയ വ്യോമയാന ദിനം
* ഏപ്രിൽ 13 - [[ജാലിയൻ വാലാബാഗ്]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 14 - [[അംബേദ്കർ]] ദിനം (ദേശീയ ജല ദിനം)
* ഏപ്രിൽ 15 - ലോക ഗ്രന്ഥശാലാധികാരി ദിനം
* ഏപ്രിൽ 17 - ലോക [[ഹീമോഫീലിയ]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 18 - [[ലോക പൈതൃകദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 21 - ലോക [[സോക്രട്ടീസ്]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 22 - [[ലോകഭൗമദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 23 - ലോക [[പുസ്തക ദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 24 - ദേശീയ മാനവ ഏകതാദിനം
* ഏപ്രിൽ 24 - ദേശീയ [[പഞ്ചായത്ത്]] രാജ് ദിനം
* ഏപ്രിൽ 25 - ലോക മലേറിയ ദിനം 
* ഏപ്രിൽ 26 - ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശ ദിനം
* ഏപ്രിൽ 29 - SSF സ്ഥാപക ദിനം

=== മേയ് മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* മേയ് 1 - [[മേയ്‌ ദിനം]], അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല സ്ഥാപക ദിനം
* മേയ് 2 - ലോക ട്യൂണ ദിനം
* മേയ് 3 -[[ലോക പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം|പത്രസ്വാതന്ത്ര്യദിനം]]
* മേയ് 3 - ലോക [[സൂര്യൻ|സൗരോർജ്ജ]]ദിനം, [[അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]] ചരമദിനം
* മേയ് 6 - ലോക ആസ്ത്മാ ദിനം
* മേയ് 8 - ലോക റെഡ്ക്രോസ് ദിനം
* മേയ് 10 - ലോക [[ദേശാടനപ്പക്ഷി]] ദിനം
* മേയ് 11 - ദേശീയ സാങ്കേതിക ദിനം
* മേയ് 12 - ആതുര ശുശ്രൂഷാ ദിനം
* മാതൃദിനം
* മേയ് 13 - ദേശീയ ഐക്യദാർഡ്യദിനം
* മേയ് 14 - [[മാതൃ ദിനം]] 
* മേയ് 15 - അന്താരാഷ്ട്ര കുടുംബദിനം
* മേയ് 16 - സിക്കിംദിനം
* മേയ് 17 - ലോകവിദൂര വാർത്താവിനിമയദിനം
* മേയ് 21 - ഭീകരവാദവിരുദ്ധ ദിനം 
* മേയ് 22 - ജൈവ വൈവിധ്യദിനം
* മേയ് 24 - കോമൺവെൽത്ത് ദിനം
* മേയ്  27 - [[നെഹ്റു|നെഹ്റുവിൻ്റെ]] ചരമ ദിനം
* മേയ് 28 - അന്താരാഷ്ട്ര സ്ത്രീ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തന ദിനം
* മേയ് 29 - മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ് ദിനം
*മെയ് 30 - സെന്റർ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ട്രേഡ് യൂണിയൻ (സി.ഐ.ടി.യു) സ്ഥാപക ദിനം
* മേയ് 31 - [[ലോക പുകയില വിരുദ്ധദിനം]]

=== ജൂൺ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ജൂൺ 1 - ലോക ക്ഷീര ദിനം
* ജൂൺ 1 - ആഗോള രക്ഷാകർതൃ ദിനം 
* ജൂൺ 2 - ഫായിസ് ജന്മദിനം 
* ജൂൺ 3 - ലോക സൈക്കിൾ ദിനം 
* ജൂൺ 4 -  ആക്രമണങ്ങൾക്കിരയായ  നിഷ്കളങ്കരായ  കുട്ടികളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര  ദിനം
* ജൂൺ 5 - [[ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം]]
* ജൂൺ 6 - അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് അസോസിയേഷൻ സ്ഥാപക ദിനം
* ജൂൺ 7 - ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ ദിനം.
* ജൂൺ 8 - ലോക [[സമുദ്ര]] ദിനം
*ജൂൺ 12- ലോക [[ബാലവേല]] വിരുദ്ധ ദിനം
* ജൂൺ 14 - ലോക [[രക്തദാന ദിനം]]
* ജൂൺ 15 - മുതിർന്നവരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെയുള്ള ബോധവൽക്കരണ ദിനം
* ജൂൺ 17 - [[മരുഭൂമി]]- മരുവൽക്കരണ പ്രതിരോധ ദിനം
* ജൂൺ 17 - പിതൃദിനം(ജൂണിലെ മൂന്നാമത്തെ ഞായറാഴ്ച)
* ജൂൺ 18 - ഗോവ സ്വാതന്ത്ര്യദിനം
* ജൂൺ 19 - സംസ്ഥാന [[വായനാദിനം]]
* ജൂൺ 20 - ലോക അഭയാർത്ഥി ദിനം
* ജൂൺ 21 - [[അന്താരാഷ്ട്ര യോഗ ദിനം]]
* ജൂൺ 21 - [[ലോക സംഗീത ദിനം|ലോക സംഗീതദിനം]] &lt;ref&gt;[http://specials.manoramaonline.com/Music/2017/world-music-day/index.html World Music Day]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/indepth/world-music-day-2018.html|title=World Music Day 2018|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;
* ജൂൺ 23 - യു.എൻ പബ്ലിക് സർവീസ് ദിനം
* ജൂൺ 23 - ലോക വിധവാ ദിനം
* ജൂൺ 23 - അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് ദിനം
* ജൂൺ 25 - യുണൈറ്റഡ് നാഷണൽ ചാർട്ടർ സൈനിംഗ് ദിനം
* ജൂൺ 26 - [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ (ഇ കെ വിഭാഗം)|സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] സ്ഥാപക ദിനം 
* ജൂൺ 26 - അടിയന്തരാവസ്ഥ വിരുദ്ധദിനം
* ജൂൺ 26 - ലോക ലഹരിവിരുദ്ധദിനം
* ജൂൺ 26 - പൾസ് പോളിയോ വാക്സിനേഷൻ ദിനം
* ജൂൺ 28 - ലോക ദാരിദ്ര്യദിനം

=== ജൂലൈ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ജൂലൈ 1 -  ദേശീയ ഡോക്ടേഴ്സ് ദിനം ( [[ഡോ. ബി.സി.റോയി|ഡോ. ബി.സി.റോയിയുടെ]] ജന്മദിനം )
* ജൂലൈ 1 - ലോകആർക്കിടെക്ചറൽ ദിനം
* ജൂലൈ 4 - അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം 
*
*
*July 5 - ബഷീർ ദിനാചരണം 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* ജൂലൈ 8 - പെരുമൺ ദുരന്ത ദിനം
* ജൂലൈ 11 - ലോക ജനസംഖ്യാ ദിനം
* ജൂലൈ 12 - മലാല ദിനം
* ജൂലൈ 15 - ലോക യൂത്ത് സ്കിൽസ് ദിനം
* ജൂലൈ 16 - ദേശീയ സ്കൂൾ സുരക്ഷാ ദിനം
* ജൂലൈ 16 - മുതഅല്ലിം ഡേ 
* ജൂലൈ 18 - നെൽസൺ മണ്ടേല ദിനം
* ജൂലൈ 18 - കേരള മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ ചരമ ദിനം.
* ജൂലൈ 21- ചാന്ദ്രദിനം
* ജൂലൈ 26 - [[കാർഗിൽ]] വിജയദിനം
* ജൂലൈ 27 - [[ഡോ. എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാം|ഡോ. എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ]] ചരമദിനം
* ഗായിക കെ. എസ് ചിത്രയുടെ ജന്മദിനം.
* ജൂലൈ 28 - ലോക പ്രകൃതി സംരക്ഷണ ദിനം 
* ജൂലൈ 28 - ലോക [[ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്]] ദിനം
* ജൂലൈ 29 - [[ലോക കടുവാ ദിനം]]
* ജൂലൈ 30 - യൂത്ത് ലീഗ് ദിനം 
* കവി [[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാട്|ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടിന്റെ]] ജന്മദിനം
* ഗായകൻ മുഹമ്മദ് റഫിയുടെ ചരമദിനം
* വക്കം പുരുഷോത്തമൻ ചരമദിനം
* സിനിമാ സംവിധായകൻ ഭരതൻ ചരമദിനം.

=== ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
ആഗസ്റ്റ് മാസം 1 - പാണക്കാട് സയ്യിദ്  മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ ചരമദിനം.  
* ഗാന്ധിജി നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം 1920 ൽ തുടങ്ങി.  
* അന്താരാഷ്ട്ര സ്കൗട്ട്സ് ആന്റ് ഗൈഡ്സ് &quot;സ്കാർഫ് ദിനം&quot;.
* ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ അടിമത്വം അവസാനിപ്പിച്ചു,1834.  
* ബാല ഗംഗാധര തിലകൻ ചരമദിനം  
* W.W.W. (World Wide Web) ദിനം    

* ആഗസ്റ്റ് 6 - [[ഹിരോഷിമ ദിനം]]
* ആഗസ്റ്റ് ആദ്യ ഞായർ - അന്തർദ്ദേശീയ സൗഹൃദ ദിനം
* തെലുങ്ക്  വിപ്ലവ കവി ഗദ്ദർ അന്തരിച്ചു.
* ആഗസ്റ്റ് 7 - ദേശീയ കൈത്തറി ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 7 - [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] ദിനം
* [[രബീന്ദ്ര നാഥ ടാഗോർ]] ചരമ ദിനം
* കരിപ്പൂർ വിമാന ദുരന്തം, 21 മരണം(2020).
* ഇന്ത്യൻ നാഷനൽ കോൺഗ്രസ് സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനം ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
* ആഗസ്റ്റ് 8 - മലയാള ചലചിത്ര സംവിധായകൻ, മിമിക്രി കലാകാരൻ സിദ്ദിക്ക് അന്തരിച്ചു.
* ആഗസ്റ്റ് 9 - സ്വദേശി ജനങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 9 - [[ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ ദിനം]]
* ആഗസ്റ്റ് 9 - [[നാഗസാക്കി ദിനം]]
* National Rice Pudding Day
* Worlds Indigenous Day
* Int'l Book lovers day 
* ആഗസ്റ്റ് 10 - ലോക സിംഹ ദിനം
* ബയോ ഫ്യൂയൽ (ജൈവ  ഇന്ധനം) ദിനം
* ഫൂലൻ ദേവി ജന്മ ദിനം 1963
* ആഗസ്റ്റ് 12 - അന്താരാഷ്ട്ര യുവജന ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 12 - ലോക ഗജ ദിനം
* തോമസ് ആൽവാ എഡിസൻ ഫോൺ അവതരിപ്പിച്ച് ഫോണിൽ സംസാരിച്ചു(1877).
* വിക്രം സാരാഭായ് ജന്മദിനം(1919).
* ഗുൽഷൻ കുമാർ ചരമ ദിനം(1997).
* വിളയിൽ ഫസീല, ഗായിക, ചരമദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 13 - ലോക അവയവ ദാന ദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 13 - ഇടംകൈയ്യൻമാരുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 15 - [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യദിനം]]
* ആഗസ്റ്റ് 18 - നേതാജി സുഭാഷ് ചന്ദ്ര ബോസ് തായ്വവാനിൽ വെച്ച് വിമാന അപകടത്തിൽ മരിച്ചു.
*  ആഗസ്റ്റ് 20 - അന്താരാഷ്ട്ര [[കൊതുക്]] ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 20 - ദേശീയ സദ്ഭാവനാദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 21. ലോക മുതിർന്ന പൗര ദിനം
* ലോക ഫാഷൻ ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 22 - ലോക നാട്ടറിവ് ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 23,  ഇന്ത്യൻ ചന്ദ്രദൗത്യം വൻ വിജയം. [[ചാന്ദ്രയാൻ]] സുരക്ഷിതമായി ചന്ദ്രനിലിറങ്ങി. ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തിൽ പേടകം ഇറക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ.
* കവിയും സാംസ്കാരിക നായകനുമായിരുന്ന കെ. അയ്യപ്പ പണിക്കരുടെ ചരമ ദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 25 - സംസ്ഥാന ജീവകാരുണ്യ ദിനം (ചട്ടമ്പി സ്വാമികളുടെ ജന്മദിനം)
* ആഗസ്റ്റ് 27 - ലോക ഗുസ്തി ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 28 - അയ്യങ്കാളി ജന്മദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 29 - ദേശീയ കായിക ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 29 - അന്താരാഷ്ട്ര ആണവ വിരുദ്ധ ദിനം

===സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* സെപ്തംബർ 2 - ലോക നാളികേര ദിനം
* സെപ്തംബർ 4 - അന്താരാഷ്ട്ര പിങ്ക് ഹിജാബ്  ദിനം
* സെപ്തംബർ 5 - [[ദേശീയ അധ്യാപകദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 8 - [[ലോക സാക്ഷരതാ ദിനം]] 
* സെപ്റ്റംബർ 9 - ലോക പ്രഥമ ശുശ്രൂഷ ബോധവൽക്കരണ ദിനം
* സെപ്തംബർ 10 - ലോക ആത്മഹത്യാ വിരുദ്ധ ദിനം
* ശാസ്ത്ര സാഹിത്യ പരിഷത്ത് സ്ഥാപക ദിനം
* സെപ്തംബർ 14 - ദേശീയ [[ഹിന്ദി ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 14 - [[ഗ്രന്ഥശാലദിനം]]
* സെപ്തംബർ 15 - അന്താരാഷ്ട്ര ജനാധിപത്യ ദിനം
* സെപ്തംബർ 15 - [[എഞ്ചിനിയേഴ്സ് ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 16 - [[ഓസോൺ ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 21 - [[അൾഷിമേഴ്സ് ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 21 - [[ലോക സമാധാന ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 22 - [[റോസ് ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 24 - അന്താരാഷ്ട്ര ബധിര ദിനം ( സെപ്തംബറിലെ അവസാന ഞായറാഴ്ച )
* സെപ്തംബർ 25 - അന്ത്യോദയ ദിവസ് 
* സെപ്തംബർ 26 - ലോക ഗർഭ നിരോധന ദിനം 
* സെപ്തംബർ 27 - [[ലോക വിനോദസഞ്ചാര ദിനം]]
* സെപ്തംബർ 28 - ലോക പേവിഷ ബാധാ ദിനം
* സെപ്തംബർ 28 - ലോക മാരിടൈം ദിനം
* സെപ്തംബർ 29 - ലോക ഹൃദയ ദിനം 
* സെപ്തംബർ 30 - [[അന്താരാഷ്ട്ര വിവർത്തന ദിനം]]

=== ഒക്ടോബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഒക്ടോബർ 1 - [[ലോക വൃദ്ധ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 1 - ലോക വെജിറ്റേറിയൻ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 1 -  [[ദേശീയ രക്തദാന ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 2 - [[അന്താരാഷ്ട്ര അഹിംസാ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 2 - [[ഗാന്ധി ജയന്തി]](ദേശീയ സേവനദിനം)
* ഒക്ടോബർ 3 - ലോകപ്രകൃതി ദിനം
* ഒക്ടോബർ 3 - [[ലോക പാർപ്പിട ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 3 - [[ലോകആവാസ ദിനം]] ( ഒക്ടോബറിലെ ആദ്യത്തെ തിങ്കളാഴ്ച )
* ഒക്ടോബർ 4 - ലോക മൃഗക്ഷേമ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 4 - സംസ്ഥാന ഗജ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 5 - ലോക അധ്യാപക ദിനം
* ഒക്ടോബർ 4- ലോക [[പുഞ്ചിരി]] ദിനം
* ഒക്ടോബർ 8 - ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനാ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 9 - കോളമ്പസ് ദിനം
* ഒക്ടോബർ 9 - [[ലോക തപാൽ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 10 - [[ദേശീയ തപാൽ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 10 - ലോക മാനസികാരോഗ്യദിനം
* ഒക്ടോബർ 11 - [[അന്താരാഷ്ട്ര ബാലികാദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 12 - ലോക കാഴ്ചാ ദിനം (ഒക്ടോബറിലെ രണ്ടാമത്തെ വ്യാഴാഴ്ച )
* ഒക്ടോബർ 13 -   അന്താരാഷ്ട്ര  പ്രകൃതി ദുരന്ത നിവാരണ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 13 - സംസ്ഥാന കായിക ദിനം (കേരളം)
* ഒക്ടോബർ 14 - ലോക സൗഖ്യ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 14 - ലോക സ്റ്റാൻഡേർഡ്  ദിനം
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക വിദ്യാർത്ഥി ദിനം ( [[[[ഡോ.എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാം|ഡോ.എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ]] ജന്മദിനം)
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക വെള്ളച്ചൂരൽ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക അന്ധ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക കൈകഴുകൽ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 16 - [[ലോക ഭക്ഷ്യദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 17 - ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജന ദിനം
* ഒക്ടോബർ 17 - ദേശീയ [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]] ദിനം 
* ഒക്ടോബർ 20- അൽഖമർ സ്ഥാപക ദിനം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/alqamareducom/|title=Alqamareducom|access-date=2022-08-08|language=ml}}&lt;/ref&gt; 
* ഒക്ടോബർ 20 - അന്താരാഷ്ട്ര സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ദിനം
* ഒക്ടോബർ 23 - അന്താരാഷ്ട്ര മോൾ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 24 - [[ഐക്യരാഷ്ട്ര ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 24 - ലോക [[പോളിയോ]] ദിനം
* ഒക്ടോബർ 24 - ഓഡിയോ വിഷ്വൽ ഹെറിറ്റേജ് ദിനം 
* ഒക്ടോബർ 28 - അന്താരാഷ്ട്ര ആനിമേഷൻ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 28 - ലോക റഹ്‌ബ ദിനം 
* ഒക്ടോബർ 29 - ലോക പക്ഷാഘാത ദിനം
* ഒക്ടോബർ 29 - അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്റർനെറ്റ് ദിനം
* ഒക്ടോബർ 30 - ലോക സമ്പാദ്യ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 31 - ദേശീയ പുനരർപ്പണ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 31 -  [[രാഷ്ട്രീയ ഏകതാ ദിവസ്]] ( ഐക്യ ദിനം, സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ ജന്മദിനം)
*ഒക്ടോബർ 31- ലോക നഗര ദിനം

=== നവംബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* നവംബർ 1 - [[കേരളപ്പിറവി ദിനം]]
* നവംബർ 5 - [[ലോക സുനാമി ബോധവൽക്കരണ ദിനം]]
* നവംബർ 7 - [[ക്യാൻസർ ബോധവൽക്കരണ ദിനം]]
* നവംബർ 7 - സ്കൗട്ട് &amp; ഗൈഡ് സ്ഥാപക ദിനം
* നവംബർ 9 - [[ദേശീയ നിയമ സേവന ദിനം]]
* നവംബർ 9- ലോക ഉർദുദിനം 
* നവംബർ 10 - [[അന്താരാഷ്ട്ര ശാസ്ത്ര  ദിനം]]
* നവംബർ 10 - ദേശീയ ഗതാഗത ദിനം
* നവംബർ 10 - ആഗോള ഇമ്യൂണൈസേഷൻ ദിനം
* നവംബർ 11 - [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ദിനം (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ദിനം]]  (മൗലാന അബുൽ കലാം ആസാദിന്റെ ജന്മദിനം) 
November 11 world singles Day 
* നവംബർ 12 - [[ദേശീയ പക്ഷി  നിരീക്ഷണ ദിനം]] ([[സാലിം അലി|സാലിം അലിയുടെ]] ജന്മദിനം )
* നവംബർ 12 - പബ്ലിക് സർവ്വീസ് പ്രക്ഷേപണ ദിനം
* നവംബർ 14 - ദേശീയ [[ശിശുദിനം]]
* നവംബർ 14 - ലോക [[പ്രമേഹദിനം]](ഡോ.ഫ്രെഡറിക് ബാന്റിങ്ങിന്റെ ജന്മദിനം)
*നവംബർ 15 - [[ലോക ഫിലോസഫി ദിനം]] ( നവംബറിലെ മൂന്നാമത്തെ വ്യാഴാഴ്ച )പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരി hadiya യുടെ ജന്മദിനം
* നവംബർ 16 - [[ദേശീയ പത്രദിനം]]
* നവംബർ 16 - [[ലോക സഹിഷ്ണുത ദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[ലോക ടോയ്ലറ്റ് ദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[പുരുഷ ദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[പൗരാവകാശദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[ദേശീയോദ്ഗ്രഥന ദിനം]] ( [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]]യുടെ ജന്മദിനം)
* നവംബർ 20 - [[ആഗോള ശിശു ദിനം]] 
* നവംബർ 21 - [[ലോക ടെലിവിഷൻ ദിനം]]
* നവംബർ 21 - ലോക ഫിഷറീസ് ദിനം
* നവംബർ 24 - Evolution day
* Unique talent celebration day
* മത്തി ( ചാള ) ദിനം
* 1434 ൽ ലണ്ടനിലെ തെയിംസ് നദി കട്ടപിടിച്ച് മഞ്ഞ് കട്ടയായി.
* 1859 [[ചാൾസ് ഡാർവിൻ]] Origin of species theory   പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
* 1981 പതിനാറു വയസ്സിൽ ക്രിക്കറ്റിൽ സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ പ്രഥമ 50 നേടി
* നവംബർ 25 - [[സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള അക്രമ നിർമ്മാർജ്ജന ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[സ്ത്രീധനവിരുദ്ധ ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[ദേശീയ നിയമ ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[ദേശീയ ഭരണഘടനാ ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[ദേശീയ ക്ഷീര ദിനം]](ഡോ. വർഗീസ് കുര്യന്റെ ജന്മദിനം)
* നവംബർ 26 - ദേശീയ   [[എൻ.സി.സി. ദിനം]] ( നവംബറിലെ നാലാമത്തെ ഞായറാഴ്ച)
* നവംബർ 29 - [[പാലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് ഐക്യാ ദാർഢ്യ ദിനം]]
* നവംബർ 30 - [[ലോക കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ദിനം]]

=== ഡിസംബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഡിസംബർ 1 - [[ലോക എയ്ഡ്സ് ദിനം]]
* ഡിസംബർ 2 - ലോക കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ദിനം
* ഡിസംബർ 2 - അടിമത്ത നിർമ്മാർജ്ജന ദിനം 
* ഡിസംബർ 2 - മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ദിനം
* ഡിസംബർ 3 - [[ഭോപ്പാൽ ദുരന്ത ദിനം]]
* ഡിസംബർ 3 - [[അവശതയുള്ള ജനങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ദിനം|ലോക വികലാംഗദിനം]]
* ഡിസംബർ 3 - സംസ്ഥാന കിഴങ്ങ് വിള ദിനം
* ഡിസംബർ 4 - ദേശീയ നാവികസേന ദിനം
* ഡോക്ടർ അംബേദ്കർ ചരമദിനം
* ഡിസംബർ 5 - [[അന്താരാഷ്ട്ര മണ്ണ് ദിനം]]
* ഡിസംബർ 5 - ദേശീയ മാതൃസുരക്ഷാ ദിനം
* ഡിസംബർ 5 - അന്താരാഷ്ട്ര വോളണ്ടിയർ ദിനം 
* ഡിസംബർ 6 - [[മഹാപരിനിർവാൺ ദിവസ്]]
* ഡിസംബർ 7 - ദേശീയ സായുധസേനാ പതാക ദിനം
* ഡിസംബർ 7 - അന്താരാഷ്ട്ര പൊതു വ്യോമയാന ദിനം
* ഡിസംബർ 9 - അന്താരാഷ്ട്ര അഴിമതി വിരുദ്ധ ദിനം
* ഡിസംബർ 10 - സാർവ്വദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ ദിനം
* ഡിസംബർ 10 - അന്താരാഷ്ട്ര ബാല പ്രക്ഷേപണ ദിനം
* ഡിസംബർ 11 - അന്താരാഷ്ട്ര പർവ്വത ദിനം
* ഡിസംബർ 11 -[[ഭാരതീയ ഭാഷാ ദിനം]]
* ഡിസംബർ 14 - ഊർജ്ജസംരക്ഷണ ദിനം
* ഡിസംബർ 16 - ദേശീയ വിജയ ദിനം
* ഡിസംബർ 18 - ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷാവകാശ ദിനം
*ഡിസംബർ 18 - അന്താരാഷ്ട്ര അറബി ഭാഷാ ദിനം
* ഡിസംബർ 18 - അന്താരാഷ്ട്ര കുടിയേറ്റ ദിനം
* ഡിസംബർ 19 - ഗോവ വിമോചന ദിനം
* ഡിസംബർ 20 - അന്താരാഷ്ട്ര മാനവ ഐക്യ ദാർഢ്യ ദിനം
* ഡിസംബർ 21 - [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] 2002 ൽ ആരംഭിച്ചു.
* ഡിസംബർ 22 - [[ദേശീയ ഗണിത ദിനം]] ([[ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ|ശ്രീനിവാസ രാമാനുജന്റെ]] ജന്മ ദിനം)
* ഡിസംബർ 23 - [[ദേശീയ കർഷക ദിനം]] (ചൗധരി ചരൺ സിംഗിന്റെ ജന്മ ദിനം)
* ഡിസംബർ 24 - ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ ദിനം
* ഡിസംബർ 25 - [[ദേശീയ സദ്ഭരണ ദിനം]] ( അടൽ ബിഹാരി വാജ്പയിയുടെ ജന്മദിനം)
* ഡിസംബർ 26 - ലോക ബോക്സിങ് ദിനം

== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
== അവലംബം ==
# മാതൃഭൂമി ഇയർബുക്ക്, 2011
# മലയാള മനോരമ ഇയർബുക്ക്, 2011
# ബ്രില്ല്യൻസ് കോളേജ് LD റാങ്ക് ഫയൽ, 2011
# മാതൃഭൂമി, തൊഴിൽവാർത്ത, ഹരിശ്രീ, വിവിധ വർഷങ്ങൾ
# യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ദിനങ്ങൾ 
&lt;ref&gt;[http://www.un.org/en/sections/observances/international-days]&lt;/ref&gt;

[[വർഗ്ഗം:ദിവസങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വിശേഷദിനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>dpv6lpvke22fu8x9k8mh9rx3n3emh1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612114</id>
      <parentid>4612112</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20984-55</username>
        <id>216130</id>
      </contributor>
      <origin>4612114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37243" sha1="jz91jxoq0p3vpqkqi2b4o081iw69wcn" xml:space="preserve">രാജ്യങ്ങൾ ആചരിക്കുന്ന പ്രധാന ദിനങ്ങളെ അന്തർദ്ദേശീയ ദിനങ്ങൾ എന്നും രാജ്യത്തിനകത്ത് പ്രാധാന്യത്തോടെ ആഘോഷിക്കുന്ന ദിനങ്ങളെ ദേശീയ ദിനങ്ങൾ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

== എല്ലാമസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ==
=== ജനുവരി മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ജനുവരി 1 - പുതുവർഷം
* ജനുവരി 1 - [[ആർമി മെഡിക്കൽ കോർപ്പ്സ് സ്ഥാപക ദിനം]]
*ജനുവരി 2- [[മന്നം ജയന്തി]]
*ജനുവരി 3- ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസ് അച്ഛൻ്റെ ചരമദിനം
*ജനുവരി 3 - [https://www.manoramaonline.com/education/exam-guide/2022/01/04/january-four-today-in-history-exam-guide-psc-rank-file.html ലോക ഹിപ്നോട്ടിസം ദിനം]
* ജനുവരി 4  ബ്രയിൽ ലിപി ദിനം
* ജനുവരി 7 - ഇന്ത്യൻ പത്ര ദിനം.
* ജനുവരി 9 - ദേശീയ [[പ്രവാസി]] ദിനം (പ്രവാസി ഭാരതീയ ദിവസ് )
*
* ജനുവരി 10 - [https://malayalam.news18.com/news/life/today-is-world-hindi-day-know-the-history-and-significance-of-the-hindi-language-js-gh-497083.html ലോക ഹിന്ദി ദിനം]
* ജനുവരി 12 - [[ദേശീയ യുവജനദിനം]]
* ജനുവരി 15 - ദേശീയ [[കരസേന|കരസേനാ]] ദിനം
* ജനുവരി 15 - കേരള പാലിയേറ്റീവ് ദിനം
* ജനുവരി 16- ദേശീയ സ്റ്റാർട്ട് - അപ് ദിനം
* ജനുവരി 16 -മഹാകവി കുമാരനാശാൻ ചരമദിനം
* &quot;പ്രേം നസീർ ചരമദിനം
* ജനുവരി 19 - [[ലോക ക്വാർക്ക് ദിനം]]
* ജനുവരി 21 - [[ലോക പ്ലേഡേറ്റ് ദിനം]]
* ജനുവരി 21 - [[ലോക സ്വീറ്റ്പാന്റ്സ് ദിനം]]
* ജനുവരി 23 - [[നേതാജി ദിനം]] (ദേശ് പ്രേം ദിവസ്)
* ജനുവരി 24 - [[ദേശീയ ബാലികാ ദിനം]]
* ജനുവരി 25 - ദേശീയ [[വിനോദസഞ്ചാരം കേരളത്തിൽ|വിനോദസഞ്ചാരദിനം]]
* ജനുവരി 25 - [[ദേശീയ സമ്മതിദായക ദിനം]]
* ജനുവരി 26 - [[റിപ്പബ്ലിക് ദിനം]]
* ജനുവരി 26 - [[ലോക കസ്റ്റംസ് ദിനം]]
* ജനുവരി 28 - [[ലോക കുഷ്ഠരോഗനിവാരണ ദിനം]]
* ജനുവരി 30 - [[മോഹൻദാസ് കരംചന്ദ് ഗാന്ധിയുടെ കൊലപാതകം|രക്തസാക്ഷി ദിനം]]
* ജനുവരി 31 - [[അന്താരാഷ്ട്ര വരയൻകുതിര ദിനം]]

=== ഫെബ്രുവരി മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഫെബ്രുവരി 1 - [[തീരദേശ സംരക്ഷണ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 2 - [[ലോക തണ്ണീർത്തട ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 4 - [[ലോക അർബുദദിനം|ലോക അർബുദ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 6 - [[വനിതകളുടെ ചേലാ കർമ്മത്തിന് എതിരെയുള്ള ദിനം]]
&lt;ref&gt;[http://www.un.org/en/events/femalegenitalmutilationday/]&lt;/ref&gt;
* ഫെബ്രുവരി 7 - [[ഇന്റർനെറ്റ് സുരക്ഷാ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 11- [[സ്ത്രീകളുടെയും പെൺകുട്ടികളുടെയും സുരക്ഷാ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 12 - ചാൾസ് [[ചാൾസ് ഡാർവ്വിൻ|ഡാർവ്വിൻ]] ദിനം
* ഫെബ്രുവരി 13 - [[ലോക റേഡിയോ ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 13 - [[ലോക അപസ്മാര ദിനം]] 
* ഫെബ്രുവരി 14 - [[വാലൻന്റൈൻ ദിനം|വാലന്റൈൻസ് ദിനം]], പുൽവാമ ദിനം 
* ഫെബ്രുവരി 19 - SKSSF സ്ഥാപക ദിനം
* ഫെബ്രുവരി 20 - [[ലോക സാമൂഹിക നീതി ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 20 - [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] ദിനം
* ഫെബ്രുവരി 21 - [[ലോക മാതൃഭാഷാദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 22 - [[ലോക ചിന്താദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 24 - [[ദേശീയ എക്സൈസ്  ദിനം]]
* ഫെബ്രുവരി 28 - [[ദേശീയ ശാസ്ത്ര ദിനം]]

=== മാർച്ച് മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* മാർച്ച് 1 - [https://www.unaids.org/en/zero-discrimination-day വിവേചന രഹിത ദിനം]
* മാർച്ച് 3 - [https://www.un.org/en/observances/world-wildlife-day ലോക വന്യജീവി ദിനം], [https://malayalam.indiatoday.in/india-today-special/photo/world-hearing-day-march-3-world-hearing-day-hear-life-listen-care-349780-2022-03-03 ലോക കേൾവി ദിനം]
* മാർച്ച് 4 -  [https://malayalam.news18.com/news/life/national-safety-day-know-countries-with-highest-number-of-road-accidents-gh-rv-517465.html ദേശീയ സുരക്ഷാദിനം]  
* മാർച്ച് 8 -  [[ലോക വനിതാ ദിനം]]
&lt;!--* മാർച്ച് 11 - ലോക [[വൃക്ക]] ദിനം --&gt;
*മാർച്ച് 14 - പൈ ദിനം
*മാർച്ച്‌ 15 -[[ലോക ഇസ്ലാമോ ഫോബിയ വിരുദ്ധ ദിനം]]
* മാർച്ച് 15 - [[ലോക ഉപഭോക്തൃ ദിനം]]
* മാർച്ച് 16 - ദേശീയ വാക്സിനേഷൻ ദിനം
* മാർച്ച് 18 - ദേശീയ ഓർഡിനൻസ് ഫാക്ടറി ദിനം
* മാർച്ച് 20 - ലോക സന്തോഷ ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ലോക [[വനം|വന]]ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ലോക വർണ്ണവിവേചന ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ലോക കാവ്യ ദിനം
* മാർച്ച് 21 - ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ദിനം
* മാർച്ച് 22 - ലോക ജലദിനം
* മാർച്ച് 23 -ഭഗത് സിംഗ് രക്തസാക്ഷി ദിനം 
* [[ലോക കാലാവസ്ഥാദിനം]]
* മാർച്ച് 24 - [[ലോകക്ഷയരോഗ ദിനം]]
* മാർച്ച് 26 - പർപ്പിൾ ദിനം ( അപസ്മാര ബോധവൽക്കരണ ദിനം)
* മാർച്ച് 27 - ലോക [[നാടകം|നാടക]]ദിനം
* March 31 - സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ അവസാന ദിനം 

=== ഏപ്രിൽ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഏപ്രിൽ 1 - World Mental Day, ലോക വിഡ്ഢിദിനം
* ഏപ്രിൽ 2 - [[ലോക ബാലപുസ്തകദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 2 - ലോക [[ഓട്ടിസം|ഓട്ടിസ]] ബോധവൽക്കരണ  ദിനം
* ഏപ്രിൽ 2 - ലോക മൈൻ അവയർനസ്സ്‌ &amp; മൈൻ വിരുദ്ധപ്രവൃത്തി ദിനം
* ഏപ്രിൽ 5 - ലോക കപ്പലോട്ട ദിനം
* ഏപ്രിൽ 6 - ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹ ദിനം
* ഏപ്രിൽ 6 - ബിജെപി സ്ഥാപന ദിനം
* ഏപ്രിൽ 7 - [[ലോകാരോഗ്യദിനം|ലോകാരോഗ്യ]]ദിനം
* ഏപ്രിൽ 10 - [[ഹോമിയോപ്പതി]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 12 - അന്തർദ്ദേശീയ വ്യോമയാന ദിനം
* ഏപ്രിൽ 13 - [[ജാലിയൻ വാലാബാഗ്]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 14 - [[അംബേദ്കർ]] ദിനം (ദേശീയ ജല ദിനം)
* ഏപ്രിൽ 15 - ലോക ഗ്രന്ഥശാലാധികാരി ദിനം
* ഏപ്രിൽ 17 - ലോക [[ഹീമോഫീലിയ]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 18 - [[ലോക പൈതൃകദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 21 - ലോക [[സോക്രട്ടീസ്]] ദിനം
* ഏപ്രിൽ 22 - [[ലോകഭൗമദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 23 - ലോക [[പുസ്തക ദിനം]]
* ഏപ്രിൽ 24 - ദേശീയ മാനവ ഏകതാദിനം
* ഏപ്രിൽ 24 - ദേശീയ [[പഞ്ചായത്ത്]] രാജ് ദിനം
* ഏപ്രിൽ 25 - ലോക മലേറിയ ദിനം 
* ഏപ്രിൽ 26 - ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശ ദിനം
* ഏപ്രിൽ 29 - SSF സ്ഥാപക ദിനം

=== മേയ് മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* മേയ് 1 - [[മേയ്‌ ദിനം]], [[അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി|അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല സ്ഥാപക ദിനം]]
* മേയ് 2 - ലോക ട്യൂണ ദിനം
* മേയ് 3 -[[ലോക പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം|പത്രസ്വാതന്ത്ര്യദിനം]]
* മേയ് 3 - ലോക [[സൂര്യൻ|സൗരോർജ്ജ]]ദിനം, [[അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]] ചരമദിനം
* മേയ് 6 - ലോക ആസ്ത്മാ ദിനം
* മേയ് 8 - ലോക റെഡ്ക്രോസ് ദിനം
* മേയ് 10 - ലോക [[ദേശാടനപ്പക്ഷി]] ദിനം
* മേയ് 11 - ദേശീയ സാങ്കേതിക ദിനം
* മേയ് 12 - ആതുര ശുശ്രൂഷാ ദിനം
* മാതൃദിനം
* മേയ് 13 - ദേശീയ ഐക്യദാർഡ്യദിനം
* മേയ് 14 - [[മാതൃ ദിനം]] 
* മേയ് 15 - അന്താരാഷ്ട്ര കുടുംബദിനം
* മേയ് 16 - സിക്കിംദിനം
* മേയ് 17 - ലോകവിദൂര വാർത്താവിനിമയദിനം
* മേയ് 21 - ഭീകരവാദവിരുദ്ധ ദിനം 
* മേയ് 22 - ജൈവ വൈവിധ്യദിനം
* മേയ് 24 - കോമൺവെൽത്ത് ദിനം
* മേയ്  27 - [[നെഹ്റു|നെഹ്റുവിൻ്റെ]] ചരമ ദിനം
* മേയ് 28 - അന്താരാഷ്ട്ര സ്ത്രീ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തന ദിനം
* മേയ് 29 - മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ് ദിനം
*മെയ് 30 - സെന്റർ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ട്രേഡ് യൂണിയൻ (സി.ഐ.ടി.യു) സ്ഥാപക ദിനം
* മേയ് 31 - [[ലോക പുകയില വിരുദ്ധദിനം]]

=== ജൂൺ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ജൂൺ 1 - ലോക ക്ഷീര ദിനം
* ജൂൺ 1 - ആഗോള രക്ഷാകർതൃ ദിനം 
* ജൂൺ 2 - ഫായിസ് ജന്മദിനം 
* ജൂൺ 3 - ലോക സൈക്കിൾ ദിനം 
* ജൂൺ 4 -  ആക്രമണങ്ങൾക്കിരയായ  നിഷ്കളങ്കരായ  കുട്ടികളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര  ദിനം
* ജൂൺ 5 - [[ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം]]
* ജൂൺ 6 - അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് അസോസിയേഷൻ സ്ഥാപക ദിനം
* ജൂൺ 7 - ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ ദിനം.
* ജൂൺ 8 - ലോക [[സമുദ്ര]] ദിനം
*ജൂൺ 12- ലോക [[ബാലവേല]] വിരുദ്ധ ദിനം
* ജൂൺ 14 - ലോക [[രക്തദാന ദിനം]]
* ജൂൺ 15 - മുതിർന്നവരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെയുള്ള ബോധവൽക്കരണ ദിനം
* ജൂൺ 17 - [[മരുഭൂമി]]- മരുവൽക്കരണ പ്രതിരോധ ദിനം
* ജൂൺ 17 - പിതൃദിനം(ജൂണിലെ മൂന്നാമത്തെ ഞായറാഴ്ച)
* ജൂൺ 18 - ഗോവ സ്വാതന്ത്ര്യദിനം
* ജൂൺ 19 - സംസ്ഥാന [[വായനാദിനം]]
* ജൂൺ 20 - ലോക അഭയാർത്ഥി ദിനം
* ജൂൺ 21 - [[അന്താരാഷ്ട്ര യോഗ ദിനം]]
* ജൂൺ 21 - [[ലോക സംഗീത ദിനം|ലോക സംഗീതദിനം]] &lt;ref&gt;[http://specials.manoramaonline.com/Music/2017/world-music-day/index.html World Music Day]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/indepth/world-music-day-2018.html|title=World Music Day 2018|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;
* ജൂൺ 23 - യു.എൻ പബ്ലിക് സർവീസ് ദിനം
* ജൂൺ 23 - ലോക വിധവാ ദിനം
* ജൂൺ 23 - അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് ദിനം
* ജൂൺ 25 - യുണൈറ്റഡ് നാഷണൽ ചാർട്ടർ സൈനിംഗ് ദിനം
* ജൂൺ 26 - [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ (ഇ കെ വിഭാഗം)|സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] സ്ഥാപക ദിനം 
* ജൂൺ 26 - അടിയന്തരാവസ്ഥ വിരുദ്ധദിനം
* ജൂൺ 26 - ലോക ലഹരിവിരുദ്ധദിനം
* ജൂൺ 26 - പൾസ് പോളിയോ വാക്സിനേഷൻ ദിനം
* ജൂൺ 28 - ലോക ദാരിദ്ര്യദിനം

=== ജൂലൈ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ജൂലൈ 1 -  ദേശീയ ഡോക്ടേഴ്സ് ദിനം ( [[ഡോ. ബി.സി.റോയി|ഡോ. ബി.സി.റോയിയുടെ]] ജന്മദിനം )
* ജൂലൈ 1 - ലോകആർക്കിടെക്ചറൽ ദിനം
* ജൂലൈ 4 - അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം 
*
*
*July 5 - ബഷീർ ദിനാചരണം 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* ജൂലൈ 8 - പെരുമൺ ദുരന്ത ദിനം
* ജൂലൈ 11 - ലോക ജനസംഖ്യാ ദിനം
* ജൂലൈ 12 - മലാല ദിനം
* ജൂലൈ 15 - ലോക യൂത്ത് സ്കിൽസ് ദിനം
* ജൂലൈ 16 - ദേശീയ സ്കൂൾ സുരക്ഷാ ദിനം
* ജൂലൈ 16 - മുതഅല്ലിം ഡേ 
* ജൂലൈ 18 - നെൽസൺ മണ്ടേല ദിനം
* ജൂലൈ 18 - കേരള മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ ചരമ ദിനം.
* ജൂലൈ 21- ചാന്ദ്രദിനം
* ജൂലൈ 26 - [[കാർഗിൽ]] വിജയദിനം
* ജൂലൈ 27 - [[ഡോ. എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാം|ഡോ. എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ]] ചരമദിനം
* ഗായിക കെ. എസ് ചിത്രയുടെ ജന്മദിനം.
* ജൂലൈ 28 - ലോക പ്രകൃതി സംരക്ഷണ ദിനം 
* ജൂലൈ 28 - ലോക [[ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്]] ദിനം
* ജൂലൈ 29 - [[ലോക കടുവാ ദിനം]]
* ജൂലൈ 30 - യൂത്ത് ലീഗ് ദിനം 
* കവി [[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാട്|ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടിന്റെ]] ജന്മദിനം
* ഗായകൻ മുഹമ്മദ് റഫിയുടെ ചരമദിനം
* വക്കം പുരുഷോത്തമൻ ചരമദിനം
* സിനിമാ സംവിധായകൻ ഭരതൻ ചരമദിനം.

=== ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
ആഗസ്റ്റ് മാസം 1 - പാണക്കാട് സയ്യിദ്  മുഹമ്മദലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ ചരമദിനം.  
* ഗാന്ധിജി നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം 1920 ൽ തുടങ്ങി.  
* അന്താരാഷ്ട്ര സ്കൗട്ട്സ് ആന്റ് ഗൈഡ്സ് &quot;സ്കാർഫ് ദിനം&quot;.
* ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ അടിമത്വം അവസാനിപ്പിച്ചു,1834.  
* ബാല ഗംഗാധര തിലകൻ ചരമദിനം  
* W.W.W. (World Wide Web) ദിനം    

* ആഗസ്റ്റ് 6 - [[ഹിരോഷിമ ദിനം]]
* ആഗസ്റ്റ് ആദ്യ ഞായർ - അന്തർദ്ദേശീയ സൗഹൃദ ദിനം
* തെലുങ്ക്  വിപ്ലവ കവി ഗദ്ദർ അന്തരിച്ചു.
* ആഗസ്റ്റ് 7 - ദേശീയ കൈത്തറി ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 7 - [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] ദിനം
* [[രബീന്ദ്ര നാഥ ടാഗോർ]] ചരമ ദിനം
* കരിപ്പൂർ വിമാന ദുരന്തം, 21 മരണം(2020).
* ഇന്ത്യൻ നാഷനൽ കോൺഗ്രസ് സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനം ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
* ആഗസ്റ്റ് 8 - മലയാള ചലചിത്ര സംവിധായകൻ, മിമിക്രി കലാകാരൻ സിദ്ദിക്ക് അന്തരിച്ചു.
* ആഗസ്റ്റ് 9 - സ്വദേശി ജനങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 9 - [[ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ ദിനം]]
* ആഗസ്റ്റ് 9 - [[നാഗസാക്കി ദിനം]]
* National Rice Pudding Day
* Worlds Indigenous Day
* Int'l Book lovers day 
* ആഗസ്റ്റ് 10 - ലോക സിംഹ ദിനം
* ബയോ ഫ്യൂയൽ (ജൈവ  ഇന്ധനം) ദിനം
* ഫൂലൻ ദേവി ജന്മ ദിനം 1963
* ആഗസ്റ്റ് 12 - അന്താരാഷ്ട്ര യുവജന ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 12 - ലോക ഗജ ദിനം
* തോമസ് ആൽവാ എഡിസൻ ഫോൺ അവതരിപ്പിച്ച് ഫോണിൽ സംസാരിച്ചു(1877).
* വിക്രം സാരാഭായ് ജന്മദിനം(1919).
* ഗുൽഷൻ കുമാർ ചരമ ദിനം(1997).
* വിളയിൽ ഫസീല, ഗായിക, ചരമദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 13 - ലോക അവയവ ദാന ദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 13 - ഇടംകൈയ്യൻമാരുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 15 - [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യദിനം]]
* ആഗസ്റ്റ് 18 - നേതാജി സുഭാഷ് ചന്ദ്ര ബോസ് തായ്വവാനിൽ വെച്ച് വിമാന അപകടത്തിൽ മരിച്ചു.
*  ആഗസ്റ്റ് 20 - അന്താരാഷ്ട്ര [[കൊതുക്]] ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 20 - ദേശീയ സദ്ഭാവനാദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 21. ലോക മുതിർന്ന പൗര ദിനം
* ലോക ഫാഷൻ ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 22 - ലോക നാട്ടറിവ് ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 23,  ഇന്ത്യൻ ചന്ദ്രദൗത്യം വൻ വിജയം. [[ചാന്ദ്രയാൻ]] സുരക്ഷിതമായി ചന്ദ്രനിലിറങ്ങി. ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തിൽ പേടകം ഇറക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ.
* കവിയും സാംസ്കാരിക നായകനുമായിരുന്ന കെ. അയ്യപ്പ പണിക്കരുടെ ചരമ ദിനം.
* ആഗസ്റ്റ് 25 - സംസ്ഥാന ജീവകാരുണ്യ ദിനം (ചട്ടമ്പി സ്വാമികളുടെ ജന്മദിനം)
* ആഗസ്റ്റ് 27 - ലോക ഗുസ്തി ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 28 - അയ്യങ്കാളി ജന്മദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 29 - ദേശീയ കായിക ദിനം
* ആഗസ്റ്റ് 29 - അന്താരാഷ്ട്ര ആണവ വിരുദ്ധ ദിനം

===സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* സെപ്തംബർ 2 - ലോക നാളികേര ദിനം
* സെപ്തംബർ 4 - അന്താരാഷ്ട്ര പിങ്ക് ഹിജാബ്  ദിനം
* സെപ്തംബർ 5 - [[ദേശീയ അധ്യാപകദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 8 - [[ലോക സാക്ഷരതാ ദിനം]] 
* സെപ്റ്റംബർ 9 - ലോക പ്രഥമ ശുശ്രൂഷ ബോധവൽക്കരണ ദിനം
* സെപ്തംബർ 10 - ലോക ആത്മഹത്യാ വിരുദ്ധ ദിനം
* ശാസ്ത്ര സാഹിത്യ പരിഷത്ത് സ്ഥാപക ദിനം
* സെപ്തംബർ 14 - ദേശീയ [[ഹിന്ദി ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 14 - [[ഗ്രന്ഥശാലദിനം]]
* സെപ്തംബർ 15 - അന്താരാഷ്ട്ര ജനാധിപത്യ ദിനം
* സെപ്തംബർ 15 - [[എഞ്ചിനിയേഴ്സ് ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 16 - [[ഓസോൺ ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 21 - [[അൾഷിമേഴ്സ് ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 21 - [[ലോക സമാധാന ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 22 - [[റോസ് ദിനം]] 
* സെപ്തംബർ 24 - അന്താരാഷ്ട്ര ബധിര ദിനം ( സെപ്തംബറിലെ അവസാന ഞായറാഴ്ച )
* സെപ്തംബർ 25 - അന്ത്യോദയ ദിവസ് 
* സെപ്തംബർ 26 - ലോക ഗർഭ നിരോധന ദിനം 
* സെപ്തംബർ 27 - [[ലോക വിനോദസഞ്ചാര ദിനം]]
* സെപ്തംബർ 28 - ലോക പേവിഷ ബാധാ ദിനം
* സെപ്തംബർ 28 - ലോക മാരിടൈം ദിനം
* സെപ്തംബർ 29 - ലോക ഹൃദയ ദിനം 
* സെപ്തംബർ 30 - [[അന്താരാഷ്ട്ര വിവർത്തന ദിനം]]

=== ഒക്ടോബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഒക്ടോബർ 1 - [[ലോക വൃദ്ധ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 1 - ലോക വെജിറ്റേറിയൻ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 1 -  [[ദേശീയ രക്തദാന ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 2 - [[അന്താരാഷ്ട്ര അഹിംസാ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 2 - [[ഗാന്ധി ജയന്തി]](ദേശീയ സേവനദിനം)
* ഒക്ടോബർ 3 - ലോകപ്രകൃതി ദിനം
* ഒക്ടോബർ 3 - [[ലോക പാർപ്പിട ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 3 - [[ലോകആവാസ ദിനം]] ( ഒക്ടോബറിലെ ആദ്യത്തെ തിങ്കളാഴ്ച )
* ഒക്ടോബർ 4 - ലോക മൃഗക്ഷേമ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 4 - സംസ്ഥാന ഗജ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 5 - ലോക അധ്യാപക ദിനം
* ഒക്ടോബർ 4- ലോക [[പുഞ്ചിരി]] ദിനം
* ഒക്ടോബർ 8 - ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനാ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 9 - കോളമ്പസ് ദിനം
* ഒക്ടോബർ 9 - [[ലോക തപാൽ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 10 - [[ദേശീയ തപാൽ ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 10 - ലോക മാനസികാരോഗ്യദിനം
* ഒക്ടോബർ 11 - [[അന്താരാഷ്ട്ര ബാലികാദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 12 - ലോക കാഴ്ചാ ദിനം (ഒക്ടോബറിലെ രണ്ടാമത്തെ വ്യാഴാഴ്ച )
* ഒക്ടോബർ 13 -   അന്താരാഷ്ട്ര  പ്രകൃതി ദുരന്ത നിവാരണ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 13 - സംസ്ഥാന കായിക ദിനം (കേരളം)
* ഒക്ടോബർ 14 - ലോക സൗഖ്യ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 14 - ലോക സ്റ്റാൻഡേർഡ്  ദിനം
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക വിദ്യാർത്ഥി ദിനം ( [[[[ഡോ.എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാം|ഡോ.എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ]] ജന്മദിനം)
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക വെള്ളച്ചൂരൽ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക അന്ധ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 15 - ലോക കൈകഴുകൽ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 16 - [[ലോക ഭക്ഷ്യദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 17 - ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജന ദിനം
* ഒക്ടോബർ 17 - ദേശീയ [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]] ദിനം 
* ഒക്ടോബർ 20- അൽഖമർ സ്ഥാപക ദിനം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/alqamareducom/|title=Alqamareducom|access-date=2022-08-08|language=ml}}&lt;/ref&gt; 
* ഒക്ടോബർ 20 - അന്താരാഷ്ട്ര സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ദിനം
* ഒക്ടോബർ 23 - അന്താരാഷ്ട്ര മോൾ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 24 - [[ഐക്യരാഷ്ട്ര ദിനം]]
* ഒക്ടോബർ 24 - ലോക [[പോളിയോ]] ദിനം
* ഒക്ടോബർ 24 - ഓഡിയോ വിഷ്വൽ ഹെറിറ്റേജ് ദിനം 
* ഒക്ടോബർ 28 - അന്താരാഷ്ട്ര ആനിമേഷൻ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 28 - ലോക റഹ്‌ബ ദിനം 
* ഒക്ടോബർ 29 - ലോക പക്ഷാഘാത ദിനം
* ഒക്ടോബർ 29 - അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്റർനെറ്റ് ദിനം
* ഒക്ടോബർ 30 - ലോക സമ്പാദ്യ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 31 - ദേശീയ പുനരർപ്പണ ദിനം
* ഒക്ടോബർ 31 -  [[രാഷ്ട്രീയ ഏകതാ ദിവസ്]] ( ഐക്യ ദിനം, സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ ജന്മദിനം)
*ഒക്ടോബർ 31- ലോക നഗര ദിനം

=== നവംബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* നവംബർ 1 - [[കേരളപ്പിറവി ദിനം]]
* നവംബർ 5 - [[ലോക സുനാമി ബോധവൽക്കരണ ദിനം]]
* നവംബർ 7 - [[ക്യാൻസർ ബോധവൽക്കരണ ദിനം]]
* നവംബർ 7 - സ്കൗട്ട് &amp; ഗൈഡ് സ്ഥാപക ദിനം
* നവംബർ 9 - [[ദേശീയ നിയമ സേവന ദിനം]]
* നവംബർ 9- ലോക ഉർദുദിനം 
* നവംബർ 10 - [[അന്താരാഷ്ട്ര ശാസ്ത്ര  ദിനം]]
* നവംബർ 10 - ദേശീയ ഗതാഗത ദിനം
* നവംബർ 10 - ആഗോള ഇമ്യൂണൈസേഷൻ ദിനം
* നവംബർ 11 - [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ദിനം (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ദിനം]]  (മൗലാന അബുൽ കലാം ആസാദിന്റെ ജന്മദിനം) 
November 11 world singles Day 
* നവംബർ 12 - [[ദേശീയ പക്ഷി  നിരീക്ഷണ ദിനം]] ([[സാലിം അലി|സാലിം അലിയുടെ]] ജന്മദിനം )
* നവംബർ 12 - പബ്ലിക് സർവ്വീസ് പ്രക്ഷേപണ ദിനം
* നവംബർ 14 - ദേശീയ [[ശിശുദിനം]]
* നവംബർ 14 - ലോക [[പ്രമേഹദിനം]](ഡോ.ഫ്രെഡറിക് ബാന്റിങ്ങിന്റെ ജന്മദിനം)
*നവംബർ 15 - [[ലോക ഫിലോസഫി ദിനം]] ( നവംബറിലെ മൂന്നാമത്തെ വ്യാഴാഴ്ച )പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരി hadiya യുടെ ജന്മദിനം
* നവംബർ 16 - [[ദേശീയ പത്രദിനം]]
* നവംബർ 16 - [[ലോക സഹിഷ്ണുത ദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[ലോക ടോയ്ലറ്റ് ദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[പുരുഷ ദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[പൗരാവകാശദിനം]]
* നവംബർ 19 - [[ദേശീയോദ്ഗ്രഥന ദിനം]] ( [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]]യുടെ ജന്മദിനം)
* നവംബർ 20 - [[ആഗോള ശിശു ദിനം]] 
* നവംബർ 21 - [[ലോക ടെലിവിഷൻ ദിനം]]
* നവംബർ 21 - ലോക ഫിഷറീസ് ദിനം
* നവംബർ 24 - Evolution day
* Unique talent celebration day
* മത്തി ( ചാള ) ദിനം
* 1434 ൽ ലണ്ടനിലെ തെയിംസ് നദി കട്ടപിടിച്ച് മഞ്ഞ് കട്ടയായി.
* 1859 [[ചാൾസ് ഡാർവിൻ]] Origin of species theory   പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
* 1981 പതിനാറു വയസ്സിൽ ക്രിക്കറ്റിൽ സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ പ്രഥമ 50 നേടി
* നവംബർ 25 - [[സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള അക്രമ നിർമ്മാർജ്ജന ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[സ്ത്രീധനവിരുദ്ധ ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[ദേശീയ നിയമ ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[ദേശീയ ഭരണഘടനാ ദിനം]]
* നവംബർ 26 - [[ദേശീയ ക്ഷീര ദിനം]](ഡോ. വർഗീസ് കുര്യന്റെ ജന്മദിനം)
* നവംബർ 26 - ദേശീയ   [[എൻ.സി.സി. ദിനം]] ( നവംബറിലെ നാലാമത്തെ ഞായറാഴ്ച)
* നവംബർ 29 - [[പാലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് ഐക്യാ ദാർഢ്യ ദിനം]]
* നവംബർ 30 - [[ലോക കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ദിനം]]

=== ഡിസംബർ മാസത്തിലെ ദിനങ്ങൾ ===
* ഡിസംബർ 1 - [[ലോക എയ്ഡ്സ് ദിനം]]
* ഡിസംബർ 2 - ലോക കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ദിനം
* ഡിസംബർ 2 - അടിമത്ത നിർമ്മാർജ്ജന ദിനം 
* ഡിസംബർ 2 - മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ദിനം
* ഡിസംബർ 3 - [[ഭോപ്പാൽ ദുരന്ത ദിനം]]
* ഡിസംബർ 3 - [[അവശതയുള്ള ജനങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ദിനം|ലോക വികലാംഗദിനം]]
* ഡിസംബർ 3 - സംസ്ഥാന കിഴങ്ങ് വിള ദിനം
* ഡിസംബർ 4 - ദേശീയ നാവികസേന ദിനം
* ഡോക്ടർ അംബേദ്കർ ചരമദിനം
* ഡിസംബർ 5 - [[അന്താരാഷ്ട്ര മണ്ണ് ദിനം]]
* ഡിസംബർ 5 - ദേശീയ മാതൃസുരക്ഷാ ദിനം
* ഡിസംബർ 5 - അന്താരാഷ്ട്ര വോളണ്ടിയർ ദിനം 
* ഡിസംബർ 6 - [[മഹാപരിനിർവാൺ ദിവസ്]]
* ഡിസംബർ 7 - ദേശീയ സായുധസേനാ പതാക ദിനം
* ഡിസംബർ 7 - അന്താരാഷ്ട്ര പൊതു വ്യോമയാന ദിനം
* ഡിസംബർ 9 - അന്താരാഷ്ട്ര അഴിമതി വിരുദ്ധ ദിനം
* ഡിസംബർ 10 - സാർവ്വദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ ദിനം
* ഡിസംബർ 10 - അന്താരാഷ്ട്ര ബാല പ്രക്ഷേപണ ദിനം
* ഡിസംബർ 11 - അന്താരാഷ്ട്ര പർവ്വത ദിനം
* ഡിസംബർ 11 -[[ഭാരതീയ ഭാഷാ ദിനം]]
* ഡിസംബർ 14 - ഊർജ്ജസംരക്ഷണ ദിനം
* ഡിസംബർ 16 - ദേശീയ വിജയ ദിനം
* ഡിസംബർ 18 - ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷാവകാശ ദിനം
*ഡിസംബർ 18 - അന്താരാഷ്ട്ര അറബി ഭാഷാ ദിനം
* ഡിസംബർ 18 - അന്താരാഷ്ട്ര കുടിയേറ്റ ദിനം
* ഡിസംബർ 19 - ഗോവ വിമോചന ദിനം
* ഡിസംബർ 20 - അന്താരാഷ്ട്ര മാനവ ഐക്യ ദാർഢ്യ ദിനം
* ഡിസംബർ 21 - [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] 2002 ൽ ആരംഭിച്ചു.
* ഡിസംബർ 22 - [[ദേശീയ ഗണിത ദിനം]] ([[ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ|ശ്രീനിവാസ രാമാനുജന്റെ]] ജന്മ ദിനം)
* ഡിസംബർ 23 - [[ദേശീയ കർഷക ദിനം]] (ചൗധരി ചരൺ സിംഗിന്റെ ജന്മ ദിനം)
* ഡിസംബർ 24 - ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ ദിനം
* ഡിസംബർ 25 - [[ദേശീയ സദ്ഭരണ ദിനം]] ( അടൽ ബിഹാരി വാജ്പയിയുടെ ജന്മദിനം)
* ഡിസംബർ 26 - ലോക ബോക്സിങ് ദിനം

== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
== അവലംബം ==
# മാതൃഭൂമി ഇയർബുക്ക്, 2011
# മലയാള മനോരമ ഇയർബുക്ക്, 2011
# ബ്രില്ല്യൻസ് കോളേജ് LD റാങ്ക് ഫയൽ, 2011
# മാതൃഭൂമി, തൊഴിൽവാർത്ത, ഹരിശ്രീ, വിവിധ വർഷങ്ങൾ
# യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ദിനങ്ങൾ 
&lt;ref&gt;[http://www.un.org/en/sections/observances/international-days]&lt;/ref&gt;

[[വർഗ്ഗം:ദിവസങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വിശേഷദിനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>jz91jxoq0p3vpqkqi2b4o081iw69wcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക വൃക്ഷങ്ങളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196596</id>
    <revision>
      <id>4612098</id>
      <parentid>3651521</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5864" sha1="niz1qhz26zdqrvflbj41g8ub5jhlgm9" xml:space="preserve">{{prettyurl|List of Indian state trees}} 
ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ സംസ്ഥാനങ്ങളുടേയും ഔദ്യോഗിക വൃക്ഷങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ്.
==ഔദ്യോഗിക വൃക്ഷങ്ങൾ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
|- align=left
!സംസ്ഥാനം
!അറിയപ്പെടുന്ന പേര്
!ശാസ്ത്രീയ നാമം
!ചിത്രം
|-
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]]
| [[ആര്യവേപ്പ്]]
| ''[[Azadirachta indica]]''
| [[Image:GntNeemTree.jpg|150px]]
|- 
| [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]]
| [[ഹോല്ലോങ്ങ്]]
| ''[[Dipterocarpus macrocarpus]]''
| 
|- 
| [[ആസാം]]
| [[ഹോല്ലോങ്ങ്]]
| ''[[Dipterocarpus macrocarpus]]''
| 
|-
| [[ബിഹാർ]]
| [[അരയാൽ]]
| ''[[Ficus religiosa]]''
| [[Image:Ficus religiosa Bo.jpg|150px]]
|-
| [[ഛത്തീസ്‌ഗഢ്]]
| [[കൈമരുത്]]
| ''[[Shorea robusta ]]''
| [[Image:Sal (Shorea robusta)- old leaf at Jayanti, Duars W Picture 122.jpg|150px]]
|- 
| [[ഗോവ]]
| [[തെങ്ങ് ]]
| ''[[Cocos nucifera]]''
| [[Image:
|-
| [[ഗുജറാത്ത്]]
| മാവ് 
| ''[[Mangifera indica]]''
| [[Image:Mangifera indica. Tropical Brazil.JPG|150px]]
|-

|-
| [[ഹരിയാണ]]
| [[അരയാൽ]]
| ''[[Ficus religiosa]]''
| [[Image:Ficus religiosa Bo.jpg|150px]]
|-
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]]
| [[ദേവദാരു]]
| ''[[Cedrus deodara]]''
| [[File:Cedrus deodara Himalajazeder.JPG|150px]]
|-
| [[ജമ്മു-കശ്മീർ]] 
| [[Himalayan Horse Chestnut]]
| ''[[Aesculus indica]]''
| [[Image:Aesculus indica tree.jpg|150px]]
|-
| [[ഝാർഖണ്ഡ്‌]]
| [[കൈമരുത്]]
| ''[[Shorea robusta]]''
| [[Image:Sal (Shorea robusta)- old leaf at Jayanti, Duars W Picture 122.jpg|150px]]
|-
| [[കർണാടക]]
| [[ചന്ദനം]]
| ''[[Santalum album]]''
| [[Image:Sandal leaf.jpg|150px]] 
|-
| [[കേരളം]]
| [[തെങ്ങ്]]
| ''[[Cocos nucifera]]''
| [[Image:Starr_031209-0059_Cocos_nucifera.jpg|150px]]
|-
| [[ലക്ഷദ്വീപ്]]
| [[കടപ്ലാവ്]]
| ''[[Artocarpus altilis]]''
| [[Image:Artocarpus altilis (fruit).jpg|150px]]
|-
| [[മേഘാലയ]]
| [[കുമ്പിൾ]]
| ''[[Gmelina arborea]]''
| [[Image:Gmelina arborea bark I IMG 3543.jpg|150px]]
|-
| [[മധ്യപ്രദേശ്‌]]
| [[പേരാൽ]]
| ''[[Ficus benghalensis]]''
| [[File:Ficus-Benghalensis-Coral-Gables.JPG|150px]]
|-
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[മാങ്ങ]]
| ''[[Mangifera indica]]''
| [[Image:Mangifera indica. Tropical Brazil.JPG|150px]]
|-
| [[മണിപ്പൂർ]]
| [[ചന്ദനവേമ്പ്]]
| ''[[Toona ciliata]]''
| [[Image:Starr 020803-0078 Toona ciliata.jpg|150px]]
|-
| [[മിസോറം]]
| [[നാഗകേസരം]]
| ''[[Mesua ferrea]]''
| [[Image:MesuaFerrea IronWood.jpg|150px]]
|-
| [[നാഗാലാ‌ൻഡ്]]
| [[Alder]]
| 
| [[Image:Alnus incana rugosa leaves.jpg|150px]]
|-
| [[ഒഡീഷ]]
| [[അരയാൽ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.mapsofindia.com/orissa/state-symbols.html |title=ഒഡീഷ State Symbols|work=mapsofindia.com |year=2011 |quote=the state tree is the imposing ‘Ashwatha’ tree |accessdate=2012 May 26}}&lt;/ref&gt;
| ''[[Ficus religiosa]]''
| [[Image:Ficus religiosa Bo.jpg|150px]]
|-
| [[പുതുച്ചേരി]]
| [[കൂവളം]]
| ''[[Aegle marmelos]]''
| [[Image:Bael (Aegle marmelos) tree at Narendrapur W IMG 4116.jpg|150px]]
|-
| [[പഞ്ചാബ്‌ (ഇന്ത്യ)|പഞ്ചാബ്‌]]
| [[ശിംശപ]]
| ''[[Dalbergia sissoo]]''
| [[Image:Dalbergia sissoo Bra24.png|150px]]
|-
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
| [[വന്നി]]
| ''[[Prosopis cineraria]]''
| [[Image:Jhand (Prosopis cineraria) at Hodal W IMG 1191.jpg|150px]]
|-
| [[സിക്കിം]]
| 
| ''[[Rhododendron niveum]]''
| [[File:Rhododendron niveum - University of Copenhagen Botanical Garden - DSC07606.JPG|150px]]
|-
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| [[Palmyra palm]]
| ''[[Borassus]]''
| [[Image:Borassus flabellifer.jpg|150px]]
|-
| [[ത്രിപുര]]
| [[Gelidium amansii|Agar]]
| ''[[Gelidium amansii]]''
|
|-
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
| [[കാട്ടുപൂവരശ്]]
| ''[[Rhododendron arboreum]]''
| [[File:Rhododendron arboreum 2009.jpg|150px]]
|-
|-
| [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]]
| [[അശോകം]]
| ''[[Saraca asoca]]''
| [[Image:Saraca asoca (Roxb.) Willd..jpg|150px]]
|-
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| [[ഏഴിലം‌പാല]] 
| ''[[Alstonia scholaris]]'' &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://rajbhavankolkata.gov.in/pdf/occasional%20paper5.pdf | format=PDF | title=Occastional Paper-5, Plant Wealth of The Raj Bhavan, Kolkata | date=2008-03 | pages=p.16 | publisher=Website on The Raj Bhavan, Kolkata from Government of India portal | accessdate=2008-12-23 | archive-date=2011-07-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719075808/http://rajbhavankolkata.gov.in/pdf/occasional%20paper5.pdf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| [[File:Alstonia scholaris.jpg|150px]] 
|}

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm Indian state trees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013002319/http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm |date=2014-10-13 }}

[[വർഗ്ഗം:സസ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]</text>
      <sha1>niz1qhz26zdqrvflbj41g8ub5jhlgm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എയ്ഞ്ചൽസ് ട്രമ്പറ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199752</id>
    <revision>
      <id>4612220</id>
      <parentid>4564964</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3239" sha1="s7fx2vm11vd4egp7wd38qtuy7mrhecp" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Brugmansia suaveolen}}
{{taxobox
|name =എയ്ഞ്ചൽസ് ട്രമ്പറ്റ്&lt;br&gt; ''Brugmansia suaveolens''
|image = AngelTrumpet Mounts Asit.jpg
|image caption = 
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Solanales]]
|familia = [[Solanaceae]]
|genus = ''[[Brugmansia]]''
|species = '''''B. suaveolens'''''
|binomial = ''Brugmansia suaveolens''
|binomial_authority = (Humb. &amp; Bonpl. ex Willd.) [[Friedrich von Berchtold|Bercht.]] &amp; [[Jan Svatopluk Presl|J.Presl]]
|synonyms = ''Datura suaveolens''&lt;br /&gt;
''Datura gardneri'' &lt;small&gt;Hook.&lt;/small&gt;
|}}
[[വഴുതന]], [[മുളക്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന [[സൊളാനേസിയേ]] സസ്യകുടുംബത്തിലെ ഒരു വർഗ്ഗമാണ് '''എയ്ഞ്ചൽസ് ട്രമ്പറ്റ്''' (ശാസ്ത്രീയനാമം: ''Brugmansia suaveolens''). അലങ്കാരസസ്യമായി വളർത്തുന്ന ഇവയിലെ വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളിൽ [[മഞ്ഞ]], [[വെള്ള]], പിങ്ക്, ഓറഞ്ച്, [[ചുവപ്പ്]] നിറങ്ങളിലുള്ള പൂക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നു. 14 മുതൽ 50 സെന്റീമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ള പൂക്കൾ സുഗന്ധമുള്ളവയാണ്. ചില ഇനത്തിലെ പൂക്കളുടെ ഇതളുകൾ അടുക്കുള്ളതും ഇല്ലാത്തതുമായി കാണപ്പെടുന്നു. പൂക്കൾക്ക് [[ഉമ്മം|ഉമ്മത്തിൻ]] പൂവിനോട് സാദൃശ്യമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവയുടെ പൂക്കൾ താഴേക്കു തൂങ്ങി വളരുന്നു.

==അവലംബം==
{{Reflist}}
* http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Angel%27s%20Trumpet.html

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=BRSU3 USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120604162202/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=BRSU3 |date=2012-06-04 }}
*[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?102425 GRIN Species Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120102509/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?102425 |date=2009-01-20 }}
*[http://www.mobot.org/GARDENINGHELP/PLANTFINDER/Plant.asp?Code=A491 Kemper Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629014410/http://www.mobot.org/GARDENINGHELP/PLANTFINDER/Plant.asp?Code=A491 |date=2011-06-29 }}
*[http://www.ubcbotanicalgarden.org/potd/2008/02/brugmansia_suaveolens.php Botany Photo of the Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081228132611/http://www.ubcbotanicalgarden.org/potd/2008/02/brugmansia_suaveolens.php |date=2008-12-28 }}

[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]</text>
      <sha1>s7fx2vm11vd4egp7wd38qtuy7mrhecp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുരിശിലേറ്റിയുള്ള വധശിക്ഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202778</id>
    <revision>
      <id>4612209</id>
      <parentid>4598716</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>187107</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Caravaggio-Crucifixion of Peter.jpg]] → [[File:Crucifixion of Saint Peter-Caravaggio (c.1600).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>4612209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116389" sha1="dmiexk65wq9zfoykh9neduipb3j3gy5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Crucifixion}} 
{{featured}}
{{ഗുണമേന്മ}}
{{വധശിക്ഷ}}
[[File:Marco palmezzano, crocifissione degli Uffizi.jpg|thumb|right|220px|യേശുക്രിസ്തുവിനെ കുരിശിലേറ്റുന്നു. [[മാർക്കോ പാൽമെസ്സാനോ]] 1490-ൽ വരച്ച ചിത്രം. ഫ്ലോറൻസ്]]
കുറ്റവാളികളെ ഒരു മരക്കുരിശിൽ ആണിയടിച്ച് തളച്ചിട്ട് [[വധശിക്ഷ]] നടപ്പാക്കുന്ന രീതിയാണ് '''കുരിശിലേറ്റൽ'''. വധശിക്ഷക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടവന് വേദനാജനകവും പീഡാഭരിതവുമായ ഒരു മരണം ഉറപ്പാക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ രൂപപ്പെടുത്തിയതും പ്രാചീനവുമായ ഒരു ശിക്ഷാരീതിയാണിത്.

[[സെല്യൂസിഡ്]] സാമ്രാജ്യം, [[കാർത്തേജ്]], [[റോമാ സാമ്രാജ്യം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ബി.സി. നാലാം ശതകം മുതൽ ക്രിസ്തുവിനു ശേഷം നാലാം ശതകം വരെ കുരിശിലേറ്റൽ താരതമ്യേന കൂടിയ തോതിൽ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവത്രേ. യേശുക്രിസ്തുവിനോടുള്ള ബഹുമാനത്താൽ കോൺസ്റ്റന്റെൻ ചക്രവർത്തി 337-ൽ ഈ ശിക്ഷാരീതി നിർത്തലാക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=britannica&gt;{{Cite web|author=Encyclopædia Britannica |url=http://www.britannica.com/eb/article-9028045 |title=Encyclopaedia Britannica Online: crucifixion |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mb-soft.com/believe/text/crucifix.htm |title=Crucifixion |publisher=Mb-soft.com |date= |accessdate=2009-12-19 |archive-date=2008-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080401063855/http://mb-soft.com/believe/text/crucifix.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇത് ജപ്പാനിലും ഒരു ശിക്ഷാരീതിയായി ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ ചില ക്രിസ്ത്യാനികളെ (ജപ്പാനിലെ ഇരുപത്താറു രക്തസാക്ഷികൾ) ഇപ്രകാരം വധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

[[കത്തോലിക്കാ സഭ|കത്തോലിക്കാ സഭയിലും]], [[പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലും]] മറ്റും, യേശുവിന്റെ ദേഹബിംബം പേറുന്ന കുരിശ് അഥവാ '[[ക്രൂശിതരൂപം]]' ഒരു പ്രധാന മതചിഹ്നമാണ്. എന്നാൽ [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവീകരണം|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സഭകളും]] മിക്ക [[ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകളും]] യേശുവിന്റെ രൂപമില്ലാത്ത കുരിശാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

==വാക്കിന്റെ ഉൽപ്പത്തി==
ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ ''ക്രക്സ്'' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം കഴുമരമെന്നോ &lt;ref&gt;crux , ŭcis, f. (m., Enn. ap. Non. p. 195, 13; Gracch. ap. Fest. s. v. masculino, p. 150, 24, and 151, 12 Müll.) [perh. kindred with circus].
I. Lit. A. In gen., a tree, frame, or other wooden instruments of execution, on which criminals were impaled or hanged, Sen. Prov. 3, 10; Cic. Rab. Perd. 3, 10 sqq.—
B. In partic., a cross, Ter. And. 3, 5, 15; Cic. Verr. 2, 1, 3, § 7; 2, 1, 4, § 9; id. Pis. 18, 42; id. Fin. 5, 30, 92; Quint. 4, 2, 17; Tac. A. 15, 44; Hor. S. 1, 3, 82; 2, 7, 47; id. Ep. 1, 16, 48 et saep.: “dignus fuit qui malo cruce periret, Gracch. ap. Fest. l. l.: pendula,” the pole of a carriage, Stat. S. 4, 3, 28.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;M. Tullius Cicero, For Rabirius on a Charge of Treason
C. D. Yonge, Ed. 3:10 For what can be desired by any one which I should prefer to being said in my consulship to have banished the executioner from the forum, and the gallows from the Campus?&lt;/ref&gt; ശൂലമെന്നോ&lt;ref&gt;M. Tullius Cicero. The Orations of Marcus Tullius Cicero, literally translated by C. D. Yonge. London. George Bell &amp; Sons. 1903. Against Verres 2.1.7 The punishments of Roman citizens are driving him mad, some of whom he has delivered to the executioner, others he has put to death in prison, others he has crucified while demanding their rights as freemen and as Roman citizens.&lt;/ref&gt; ആവാം.

ഇംഗ്ലീഷിലെ ക്രൂസിഫിക്സ് എന്ന പദം ലാറ്റിൻ ഭാഷയിലെ ''ക്രൂസിഫിക്സസ്'' എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ് രൂപാന്തരപ്പെട്ടുണ്ടായത്. &quot;കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടത്&quot; എന്നോ &quot;കുരിശിൽ ഉറപ്പിക്കപ്പെട്ടത്&quot; എന്നോ ആണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=crucify |title=Online Etymology Dictionary |publisher=Etymonline.com |date= |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt;

==വിശദാംശങ്ങൾ==
[[File:Crucifixion of Saint Peter-Caravaggio (c.1600).jpg|left|thumb|220px|''[[പതോസ് ശ്ലീഹാ|പത്രോസ് ശ്ലീഹായുടെ]] കുരിശിലേറ്റൽ'' [[കാരവാജ്ജിയോ]] വരച്ച ചിത്രം.]]

അത് കണ്ടുനിൽക്കുന്നവരെ ഹീനമായ കുറ്റങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും തടയുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് കുരിശിലേറ്റൽ സാധാരണഗതിയിൽ നടത്തിയിരുന്നത്. മരണശേഷം മൃതശരീരങ്ങൾ മറ്റുള്ളവർക്കുള്ള ഒരു താക്കീത് എന്ന നിലയ്ക്ക് പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഭയാനകവും, സാവധാനമായതും, വേദനയുള്ളതും, അപമാനകരവും, പരസ്യവുമായ മരണമായിരിക്കണം എന്ന ഉദ്ദേശത്തുകൂടിയാണ് കുരിശിലേറ്റൽ നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. കാലഘട്ടവും പ്രദേശവുമനുസരിച്ച് കുരിശിലേറ്റുന്ന രീതി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നു.

[[ശൂലത്തിലേറ്റൽ]], മരത്തിൽ തറയ്ക്കൽ, തറയിൽ നാട്ടിയ തൂണിൽ തറയ്ക്കൽ, ഈ രീതികൾ ഇടകലർന്ന മറ്റു രീതികൾ എന്നീ മാർഗ്ഗങ്ങളെല്ലാം നടത്തുന്ന വധശിക്ഷകളെ കുരിശിലേറ്റൽ (ക്രൂസിഫിക്ഷൻ) എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;[[സെനേക്ക]] (ഇളയയാൾ) ഇങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു: &quot;ഞാൻ പലതരം കുരിശുകൾ അവിടെ കണ്ടു. പല രീതിയിൽ ഉണ്ടാക്കിയവ. ചിലതിൽ തലകീഴായാണ് മനുഷ്യരെ തറച്ചിരുന്നത്. ചിലതിൽ ഗുഹ്യഭാഗത്തുകൂടിയാണ് മനുഷ്യരെ തറച്ചിരുന്നത്. ചിലതിൽ മനുഷ്യരെ കൈകൾ വിടർത്തിയാണ് തറച്ചിരുന്നത്&quot; ([http://www.thelatinlibrary.com/sen/sen.consolatione2.shtml Dialogue &quot;To Marcia on Consolation&quot;, 6.20.3]).&lt;/ref&gt;

ചില അവസരങ്ങളിൽ പ്രതിയെക്കൊണ്ട് കുറുകെയുള്ള പലക ശിക്ഷാസ്ഥലം വരെ ചുമപ്പിക്കുമായിരുന്നു. ഒരു മുഴുവൻ കുരിശിന്റെ ഭാരം 135 കിലോഗ്രാമിൽ കൂടുതലാകുമായിരുന്നു. കുറുകേ വയ്ക്കുന്ന ഭാഗത്തിന് 35 മുതൽ 60 വരെ കിലോഗ്രാം ഭാരമേ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നുള്ളൂ. റോമിലെ എസ്ക്വിലിൻ കവാടത്തിനു വെളിയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക സ്ഥലമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് [[ടാസിറ്റസ്]] എന്ന റോമൻ ചരിത്രകാരൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thelatinlibrary.com/tacitus/tac.ann2.shtml#32 |title=Annales 2:32.2 |publisher=Thelatinlibrary.com |date= |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt; ഇവിടെ ഒരു ഭാഗത്ത് അടിമകളെ കുരിശിലേറ്റാൻ സ്ഥലം നീക്കിവച്ചിരുന്നുവത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thelatinlibrary.com/tacitus/tac.ann15.shtml#60 |title=Annales 15:60.1 |publisher=Thelatinlibrary.com |date= |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt; സ്ഥിരമായി ഇവിടെ തൂണുകൾ നാട്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാവാം. കുരിശിന്റെ കുറുകേയുള്ള ഭാഗത്ത് പ്രതിയുടെ കൈകൾ ആണിയടിച്ച് തളച്ച ശേഷം അത് ഈ തൂണുകളുമായി ബന്ധിക്കുകയായിരുന്നിരിക്കാം ചെയ്തിരുന്നത്.

വധശിക്ഷക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടവനെ കയറുകൊണ്ട് കുരിശിൽ ബന്ധിച്ചിരുന്നിരിക്കാം. യഹൂദ ചരിത്രകാരൻ [[ജോസഫസ്|ജോസഫസിന്റെ]] കൃതിയിൽ എ.ഡി.70-ൽ ജറുസലേം നഗരം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം &quot;സൈനികർ രോഷവും വെറുപ്പും കാരണം പിടിക്കപ്പെട്ടവരെ ഒന്നിനു പിറകേ ഒന്നായി ഒരു തമാശയ്ക്കെന്നോണം കുരിശിൽ ആണിയടിച്ചു തറച്ചു&quot; എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്&lt;ref&gt;Jewish War V.II&lt;/ref&gt; പ്രതികളെ കുരിശിലേറ്റാൻ ഉപയോഗിച്ച ആണിയും മറ്റും രോഗശാന്തിക്കുപകരിക്കും എന്ന വിശ്വാസത്താൽ ആൾക്കാർ ശേഖരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Mishna, Shabbath 6.10, quoted in [http://www.centuryone.org/crucifixion2.html Crucifixion in Antiquity]&lt;/ref&gt;

വധശിക്ഷയോടൊപ്പം തന്നെ കുരിശിലേറ്റൽ ഒരു അപമാനമാർഗ്ഗവുമായിരുന്നു. ചിത്രകാരന്മാർ കുരിശിൽ തറയ്ക്കപ്പെട്ടവരെ ഗുഹ്യഭാഗം മറയ്ക്കുന്ന ഒരു തുണി ധരിച്ചിരിക്കുന്നതായാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നതെങ്കിലും സെനേക്കയുടെ കൃതികളിൽ പ്രതികൾ പൂർണ്ണമായി നഗ്നരായിരുന്നുവെന്നാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Seneca 1946&quot;&gt;Seneca, Dialogue &quot;To Marcia on Consolation&quot;, in ''Moral Essays'', 6.20.3, trans. John W. Basore, The Loeb Classical Library (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1946) 2:69&lt;/ref&gt; പ്രതിക്ക് മലമൂത്രവിസർജ്ജനം ചെയ്യേണ്ടിവരുമ്പോൾ അത് മറ്റുള്ളവർക്കു മുന്നിൽ വച്ച് ചെയ്യേണ്ടി വരുമായിരുന്നു. ഇത് അസൗകര്യമുണ്ടാക്കും എന്നതിനു പുറമേ പ്രാണികളെ ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. &quot;ഏറ്റവും ക്രൂരവും വെറുപ്പുളവാക്കുന്നതുമായ ശിക്ഷാരീതിയാണ്&quot; കുരിശിലേറ്റൽ എന്ന് [[സിസറോ]] വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Licona |first=Michael |title=The Resurrection of Jesus: A New Historiographical Approach |year=2010 |publisher=InterVarsity Press,|isbn=978-0-8308-2719-0 |oclc=620836940 |authorlink=Michael Licona |page=304}}&lt;/ref&gt; &quot;കുരിശ് എന്ന വാക്കിന്റെ പ്രയോഗം തന്നെ റോമൻ പൗരന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു മാത്രമല്ല; മനസ്സിൽ നിന്നും, കണ്ണുകളിൽ നിന്നും, ചെവിയിൽ നിന്നും മായ്ച്ചു കളയണം&quot;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Conway |first=Colleen M. |title=Behold the Man: Jesus and Greco-Roman Masculinity |url=https://archive.org/details/beholdmanjesusgr00conw_914 |year=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-532532-4 |page=[https://archive.org/details/beholdmanjesusgr00conw_914/page/n79 67]}} (citing Cicero, ''pro Rabirio Perduellionis Reo'' [http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=PerseusLatinTexts&amp;getid=1&amp;query=Cic.%20Rab.%20Perd.%2019 5.16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023505/http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=PerseusLatinTexts&amp;getid=1&amp;query=Cic.%20Rab.%20Perd.%2019 |date=2016-03-04 }}).&lt;/ref&gt; എന്നായിരുന്നു സിസറോയുടെ അഭിപ്രായം.

പലപ്പോഴും കുരിശിലേറ്റപ്പെടുന്നയാളുടെ കാലുകളിലെ അസ്ഥികൾ ഒരു ഇരുമ്പുദണ്ഡ് ഉപയോഗിച്ച് തച്ചുനുറുക്കുമായിരുന്നു. ഈ പ്രവൃത്തിയെ ക്രൂസിഫ്രാഞ്ചിയം (''crurifragium'') എന്നായിരുന്നു വിളിച്ചിരുന്നത്. കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടവരുടെ മരണം വേഗത്തിലാക്കുക എന്നതു കൂടാതെ കണ്ടുനിൽക്കുന്നവരെ ഇത്തരം കുറ്റങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുക എന്നതും ഈ പ്രവൃത്തിയുടെ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Wine&quot;&gt;{{Cite journal| last = Koskenniemi | first = Erkki | coauthors = Kirsi Nisula and Jorma Toppari | title = Wine Mixed with Myrrh (Mark 15.23) and Crurifragium (John 19.31-32): Two Details of the Passion Narratives | journal = Journal for the Study of the New Testament | volume = 27 | issue = 4 | pages = 379–391 | publisher = SAGE Publications | year = 2005 | url = http://jnt.sagepub.com/cgi/content/abstract/27/4/379 | doi = 10.1177/0142064X05055745 | accessdate = 2008-06-13}}&lt;/ref&gt; അടിമകളുടെ കാലുകൾ കുരിശിലേറ്റൽ കൂടാതെ തന്നെ ഇപ്രകാരം തകർക്കുമായിരുന്നു&lt;ref name=&quot;Wine&quot;/&gt;. 
===കുരിശിന്റെ ആകൃതി===
[[പ്രമാണം:Justus Lipsius Crux Simplex 1629.jpg|thumb|right|''ക്രക്സ് സിംപ്ലക്സ്'', ഒരു മരത്തൂണിൽ കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ. [[ജസ്റ്റസ് ലിപ്സിയസ്]] രചിച്ച ചിത്രം]]
 [[പ്രമാണം:De Cruce Libri Tres 47.jpg|thumb|right|യേശുവിന്റെ കുരിശുമരണം. ([[ജസ്റ്റസ് ലിപ്സിയസ്]])&lt;ref&gt;Justus Lipsius: ''De cruce'', p. 47&lt;/ref&gt;]]
 
പ്രതിയെ തറയ്ക്കുന്ന തടിക്ക് പല രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ജറുസലേമിനെ സൈന്യം വളഞ്ഞ സമയത്ത് (70 എ. ഡി.) പലതരം പീഡനങ്ങളും പല രീതിയിൽ കുരിശിൽ തറയ്ക്കൽ നടന്നതും [[ജോസഫസ്]] വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;Josephus, ''Wars of the Jews'', 5.11.1&lt;/ref&gt; [[സെനേക]] എന്ന ചരിത്രകാരനും പലതരം കുരിശിലേറ്റലുകൾ വിവരിക്കുന്നു&lt;ref name=&quot;Seneca 1946&quot;/&gt;

ചിലപ്പോൾ ഒരു തൂണിലായിരുന്നു കുരിശിലേറ്റൽ നടന്നിരുന്നത്. ഇതിനെ ''ക്രക്സ് സിംപ്ലക്സ്'' എന്നായിരുന്നു വിളിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=bBOqGJc6tpcC&amp;pg=PA78&amp;dq=crucifixion+%22crux+simplex%22+tree&amp;hl=en&amp;ei=ftlTTqqLFIuKhQftr7ifBg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=6&amp;ved=0CEYQ6AEwBQ#v=onepage&amp;q=crucifixion%20%22crux%20simplex%22%20tree&amp;f=false William Barclay, ''The Apostles' Creed'' 1998 ISBN 978-0-664-25826-9, p. 78]&lt;/ref&gt; ചിലപ്പോൾ തൂണിനു മുകളിലായി '''T''' ആകൃതിയുണ്ടാകുന്ന രീതിയിൽ (''ക്രക്സ് കോമ്മിസ്സ'') മുകളിലായോ ക്രിസ്ത്യൻ കുരിശുകളിൽ കാണുന്ന മാതിരി മുകളറ്റത്തിനു തൊട്ടു താഴെ മാറിയോ (''ക്രക്സ് ഇമ്മിസ്സ'')&lt;ref&gt;&quot;The ... oldest depiction of a crucifixion ... was uncovered by archaeologists more than a century ago on the [[Palatine Hill]] in Rome. It is a second-century [[graffiti]] scratched into a wall that was part of the imperial palace complex. It includes a caption&amp;nbsp;— not by a Christian, but by someone taunting and deriding Christians and the crucifixions they underwent. It shows crude [[stick figure|stick-figures]] of a boy reverencing his &quot;God,&quot; who has the head of a [[donkey|jackass]] and is upon a cross with arms spread wide and with hands nailed to the crossbeam. Here we have a Roman sketch of a Roman crucifixion, and it is in the traditional cross shape&quot; ([http://www.catholic.com/thisrock/1991/9110fea1.asp Clayton F. Bower, Jr: Cross or Torture Stake?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080329020551/http://www.catholic.com/thisrock/1991/9110fea1.asp |date=2008-03-29 }}). Some second-century writers took it for granted that a crucified person would have his or her arms stretched out, not connected to a single stake: [[Lucian]] speaks of [[Prometheus]] as crucified &quot;above the ravine with his hands outstretched&quot; and explains that the letter T (the Greek letter [[tau]]) was looked upon as an unlucky letter or sign (similar to the way the number thirteen is looked upon today as an unlucky number), saying that the letter got its &quot;evil significance&quot; because of the &quot;evil instrument&quot; which had that shape, an instrument which tyrants hung men on (ibidem).&lt;/ref&gt; ആയിരുന്നു കുറുകേയുള്ള ഭാഗം ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നത്. [[യഹോവയുടെ സാക്ഷികൾ]] വിശ്വസിക്കുന്നത് യേശുവിനെ ഒരു തൂണിലായിരുന്നു കുരിശിലേറ്റിയതെന്നും ''ക്രക്സ് ഇമ്മിസ'' കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തിയുടെ കണ്ടുപിടിത്തമായിരുന്നെന്നുമാണ്. '''X''', '''Y''' ആകൃതികളിലും കുരിശുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പുതിയ നിയമത്തിൽ കുരിശിന്റെ ആകൃതിയെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്നില്ല. എ.ഡി. 100 മുതലുള്ള കൃതികളിൽ T ആകൃതിയുള്ള കുരിശിനെപ്പറ്റിയോ &lt;ref&gt;[[Epistle of Barnabas]], [[s:Epistle of Barnabas#Chapter 9|Chapter 9]]. The document no doubt belongs to the end of the first or beginning of the second century.[http://www.earlychristianwritings.com/barnabas-intro.html]&lt;/ref&gt; നെടുകേയും കുറുകേയുമുള്ള ഭാഗങ്ങളുള്ള കുരിശിനെപ്പറ്റിയോ ആണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;&quot;The very form of the cross, too, has five extremities, two in length, two in breadth, and one in the middle, on which [last] the person rests who is fixed by the nails&quot; ([[Irenaeus]] (c. 130–202), ''[[On the Detection and Overthrow of the So-Called Gnosis|Adversus Haereses]]'' II, xxiv, 4 [http://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm]).&lt;/ref&gt;

===ആണിയുടെ സ്ഥാനം===
[[File:CrucifixionSt.Matts.jpg|thumb|upright|left|പള്ളിയുടെ ജനലിൽ കുരിശുമരണം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. സെന്റ് മാത്യൂസ് ജർമൻ ഇവാഞ്ചലിക്കൽ ലൂതറൻ പള്ളി, [[സൗത്ത് കരോലിന]]. ഹെൻട്രി ഇ. ഷാർപ്പ് (1872)]]
കുരിശുമരണം ചിത്രീകരണങ്ങളിൽ സാധാരണയായി യേശുവിന്റെ കൈപ്പത്തികളിൽ ആണിയടിച്ചിരിക്കുന്നതായാണ് കാണുക. യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷം 20:25-ൽ &quot;കൈകളിലെ ആണിപ്പഴുതുകൾ&quot; എന്ന പ്രയോഗമുള്ളതിനാലാവാം ഇത്. &quot;χείρ&quot; എന്ന ഗ്രീക്കുപദം കൈപ്പത്തി എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മൊഴിമാറ്റിയതുകൊണ്ടുണ്ടായതാവാം ഈ ധാരണയുണ്ടായത്. &quot;χείρ&quot; എന്ന വാക്ക് തോളുമുതൽ താഴോട്ടുള്ള ഭാഗത്തെ മുഴുവൻ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് സാധാരണ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;In the [[Iliad]] XX, 478-480, a spear-point is said to have pierced the χεῖρ &quot;where the sinews of the elbow join&quot; (ἵνα τε ξενέχουσι τένοντες / ἀγκῶνος, τῇ τόν γε φίλης διὰ χειρὸς ἔπειρεν / αἰχμῇ χακλκείῃ).&lt;/ref&gt; കൈപ്പത്തിയെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കാൻ &quot;ἄκρην οὔτασε χεῖρα&quot; എന്നായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057;query=entry%3D%23113561;layout=;loc=xei%2Fr Liddell and Scott on χείρ]. Cf. [http://www.apu.edu/infocus/2002/03/crucifixion/ The Science of the Crucifixion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217065453/http://www.apu.edu/infocus/2002/03/crucifixion/ |date=2012-02-17 }}.&lt;/ref&gt;

കയറുകൊണ്ട് ബന്ധിക്കാതെ തന്നെ ശരീരം കുരിശിൽ ഉറച്ചിരിക്കണമെങ്കിൽ കണങ്കൈയ്യിൽ [[റേഡിയസ്]], [[അൾന]] എന്നീ അസ്ഥികൾക്കു മദ്ധ്യേ ആണി തറച്ചിരുന്നിരിക്കാം എന്ന സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news |first=Jonathan |last=Wynne-Jones |authorlink= |coauthors= |title=Why the BBC thinks Christ did not die this way |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2008/03/16/nrowan216.xml |work= |publisher=Daily Telegraph |date=16 March 2008 |accessdate=2008-03-16 |location=London |archive-date=2008-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080319214803/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2008%2F03%2F16%2Fnrowan216.xml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക് ചാനലിൽ]] സംപ്രേഷണം ചെയ്ത &quot;ക്വെസ്റ്റ് ഫോർ ട്രൂത്ത്: ദി ക്രൂസിഫിക്ഷൺ&quot; എന്ന ഒരു ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ &lt;ref&gt;{{Cite web|author=5:35 p.m. ET |url=http://www.msnbc.msn.com/id/7291066/#storyContinued/ |title=a brief news article |publisher=MSNBC |date=2005-03-25 |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt; കൈപ്പത്തിയിൽ ആണിയടിച്ചാലും ഒരാളെ കുരിശിൽ തറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. കാലുകൾ കുരിശിന്റെ വശത്ത് ആണിയടിച്ച് തറയ്ക്കുന്നതുമൂലം ശരീരഭാരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും കാലുകളിലാവും താങ്ങുക. ഇത് കൈപ്പത്തിയിലെ ആണിയിൽ ശരീരം മുഴുവനായി താങ്ങേണ്ടിവരുന്ന അവസ്ഥ ഇല്ലാതാക്കും.

[[ഫ്രെഡറിക് സുഗൈബ്]] മറ്റൊരു സാദ്ധ്യത മുന്നോട്ടു വയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ആണികൾ ലംബമായി അടിച്ചുകയറ്റുന്നതിനു പകരം ഒരുപക്ഷേ ന്യൂനകോണിലാവാം തുളച്ചത്. തള്ളവിരലിനു താഴെയുള്ള മാംസളഭാഗത്തു നിന്ന് മണിബന്ധത്തിലേയ്ക്ക് [[കാർപൽ ടണൽ]] എന്ന ഭാഗത്തുകൂടി കടന്നു പോകുന്നവിധമാണ് ആണിയടിച്ചതെങ്കിലും ശരീരഭാരം താങ്ങാൻ സാധിക്കും.

ചില ചിത്രീകരണങ്ങളിൽ ഒരു കാൽത്താങ്ങും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ഇത് പുരാതന സ്രോതസ്സുകളിലൊന്നും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നില്ല. [[അലക്സാമെനോസ് ഗ്രാഫിറ്റോ]] എന്ന ചിത്രമാണ് കുരിശുമരണത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ചിത്രീകരണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഇതിൽ ഒരു കാൽത്താങ്ങ് കാണുന്നുണ്ടത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The beauty of the cross: the passion of Christ in theology and the arts, from the catacombs to the eve of the Renaissance |last=Viladesau |first=Richard |year=2006 |publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-518811-0 |oclc=58791208 |page=21 |url=http://books.google.com/?id=cTFh4tm9cMwC |accessdate=2009-05-04 }}&lt;/ref&gt; ചില പുരാതന സ്രോതസ്സുകളിൽ ''സെഡൈൽ'' എന്ന ഒരു ചെറിയ ഇരിപ്പിടം കുരിശിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നതായി പറയുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=905&amp;letter=C |title=Crucifixion |publisher=Jewish Encyclopedia |date= |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt; കൈപ്പത്തിയിൽ ശരീരഭാരത്താൽ ചെലുത്തപ്പെടുന്ന മർദ്ദം കുറയ്ക്കാൻ ഇതും ഉപകരിച്ചിരുന്നിരിക്കാം. ''കോർണു'' എന്ന മുനയുള്ള ഒരു ഭാഗവും ഒരുപക്ഷേ ഈ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നിരിക്കാം. ഗുദത്തിലേയ്ക്കോ യോനിയിലേയ്ക്കോ തുളഞ്ഞുകയറുന്നവിധമായിരുന്നിരിക്കണം ഇതിന്റെ നിർമിതി.&lt;ref name=&quot;Seneca 1946&quot;/&gt; ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ വേദന കുറയ്ക്കാനല്ല, മറിച്ച് മരിക്കാനെടുക്കുന്ന സമയം കൂട്ടാനേ ഉപകരിക്കുമായിരുന്നുള്ളൂ. ''കോർണു'' വേദനയും അപമാനവും വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഉപകരിച്ചിരുന്നിരിക്കാം.

1968-ൽ [[ജെറുസലേം|ജെറുസലേമിന്]] വടക്കു കിഴക്കായി [[ഗിവ്'അത് ഹാ-മിവ്റ്റാർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ട ഒരാളുടെ ശരീരാവശിഷ്ടം കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. ഇയാൾ ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടതായിരുന്നുവത്രേ. ഉപ്പൂറ്റിയിലെ [[കാൽകേനിയസ്]] എന്ന അസ്ഥിയുടെ വശത്തുനിന്ന് ആണി തുളച്ച നിലയിലായിരുന്നു കാണപ്പെട്ടത്. ആണിയുടെ അറ്റം വളഞ്ഞു പോയിട്ടുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഇത് കാലിൽ നിന്ന് ഊരിയെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്ത സ്ഥിതിയിലായിരുന്നു. ആണിക്ക് 11.5&amp;nbsp;സെന്റീമീറ്റർ നീളമുണ്ടായിരുന്നു. ഇയാളുടെ കാര്യത്തിൽ കാലിന്റെ ഉപ്പൂറ്റികൾ കുരിശിന്റെ നെടുകേയുള്ള തൂണിന്റെ ഇരുവശവുമായി ആണിയടിച്ചുറപ്പിച്ചിരുന്നിരിക്കാം എന്നനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://chesterrep.openrepository.com/cdr/bitstream/10034/40813/1/Some%20Notes%20on%20Crucifixion.pdf |title=Some Notes on Crucifixion |format=PDF |date= |accessdate=2009-12-19 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718171841/http://chesterrep.openrepository.com/cdr/bitstream/10034/40813/1/Some%20Notes%20on%20Crucifixion.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=EdbdQ-5fMr0C David W. Chapman, Ancient Jewish and Christian perceptions of crucifixion] (Mohr Siebeck, 2008), p. 86-89&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.joezias.com/CrucifixionAntiquity.html |title=Joe Zias, Crucifixion in Antiquity&amp;nbsp;— The Anthropological Evidence |publisher=Joezias.com |date= |accessdate=2009-12-19 |archive-date=2012-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120212185552/http://www.joezias.com/CrucifixionAntiquity.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പുരാതന കുരിശിലേറ്റലിന്റെ ഇതുവരെ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരേയൊരു അവശിഷ്ടമാണ് ഈ അസ്ഥികൂടം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.poweredbyosteons.org/2011/11/line-on-left-one-cross-each.html |title=The Bioarchaeology of Crucifixion |publisher=PoweredbyOsteons.org |accessdate=2011-11-04}}&lt;/ref&gt;

===മരണകാരണം===
കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ മരിക്കാനെടുക്കുന്ന സമയം മണിക്കൂറുകൾ മുതൽ ദിവസങ്ങൾ വരെ നീണ്ടേയ്ക്കാം. കുരിശിലേറ്റാൻ ഉപയോഗിച്ച രീതി, പ്രതിയുടെ ആരോഗ്യം, കാലാവസ്ഥ എന്നിങ്ങനെ പല ഘടകങ്ങളും മരിക്കാനെടുക്കുന്ന സമയത്തെ സ്വാധീനിക്കാം. രക്തസ്രാവം മൂലമുണ്ടാകുന്ന [[ഹൈപോവോളീമിക് ഷോക്ക്]], അണുബാധ, ജലാംശനഷ്ടം എന്നിങ്ങനെ പല കാരണങ്ങളാൽ മരണം സംഭവിക്കാം.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Edwards WD, Gabel WJ, Hosmer FE |title=On the physical death of Jesus Christ |journal=JAMA |volume=255 |issue=11 |pages=1455–63 |year=1986 |month=March |pmid=3512867 |doi=10.1001/jama.1986.03370110077025 |url=http://jama.ama-assn.org/cgi/content/abstract/255/11/1455}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=patho&gt;{{Cite journal|author=Retief FP, Cilliers L |title=The history and pathology of crucifixion |journal=South African Medical Journal |volume=93 |issue=12 |pages=938–41 |year=2003 |month=December |pmid=14750495}}&lt;/ref&gt;

ശരീരഭാരം മുഴുവൻ താങ്ങുന്നത് കൈകളിലാണെങ്കിൽ ശ്വാസം മുട്ടൽ മൂലം മരണം സംഭവിക്കാം എന്ന അഭിപ്രായം പിയറി ബാർബെറ്റ് എന്ന ഡോക്ടർ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.columbia.edu/cu/augustine/arch/barbet.html |title=Columbia University page of Pierre Barbet on Crucifixion |access-date=2012-08-04 |archive-date=2009-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091211204031/http://www.columbia.edu/cu/augustine/arch/barbet.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ നെഞ്ചും ശ്വാസകോശങ്ങളൂം ക്രമാതീതമായി വികസിക്കുന്നതിനാൽ ശ്വാസം ഉള്ളിലേയ്ക്ക് വലിക്കാൻ പ്രയാസം നേരിടുമെന്നും അതുമൂലം പ്രതിക്ക് കൈകളിൽ ഭാരം കൊടുത്ത് ശരീരം മുകളിലേയ്ക്കുയർത്തിയോ കാലുകളിൽ ബലം കൊടുത്തോ ശ്വാസം വലിക്കേണ്ടിവരുമെന്നുമാണ്. ഇത് ക്രമേണ ക്ഷീണം മൂലം ശരീരം തളരാൻ കാരണമാകുമത്രേ. തളർന്ന് ശരീരം ഉയർത്താൻ സാധിക്കാതെവരുമ്പോൾ മിനിട്ടുകൾക്കുള്ളിൽ ശ്വാസം മുട്ടൽ മൂലം പ്രതി മരിക്കാനിടയാകുമെന്നാണ് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നത്. [[ഫ്രെഡറിക് സുഗൈബ്]] നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് കൈകൾ ലംബത്തിൽ നിന്ന് 60°-യോ 70°-യോ കോണിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥിതിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടില്ലാതെ ശ്വാസം വലിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ്. പരീക്ഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർക്ക് വളരെ വേഗം വർദ്ധിക്കുന്ന തരത്തിൽ വേദന തോന്നിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Zugibe|first=Frederick T|authorlink=Frederick Zugibe|title=The cross and the shroud: a medical inquiry into the crucifixion|url=https://archive.org/details/crossshroudmedic0000zugi|publisher=Paragon House|location=New York|year=1988|isbn=0-913729-75-2}}{{Page needed|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Zugibe, Frederick T. |title=The Crucifixion Of Jesus: A Forensic Inquiry |url=https://archive.org/details/crucifixionofjes0000zugi |publisher=M. Evans and Company |location=New York |year=2005 |pages= |isbn=1-59077-070-6}}{{Page needed|date=September 2010}}&lt;/ref&gt; ഈ നിരീക്ഷണം വളരെ ദൈർഘ്യമുള്ളതും വേദനാജനകവുമായ മരണം നൽകണമെന്നുദ്ദേശിച്ചാണ് റോമാക്കാർ കുരിശിലേറ്റൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതെന്ന വാദത്തെ സാധൂകരിക്കുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ കാലുകളുടെ അസ്ഥികൾ തല്ലിയൊടിക്കുമായിരുന്നത്രേ. [[ട്രോമാറ്റിക് ഷോക്ക്]], [[ഫാറ്റ് എംബോളിസം]], കാലുകളിൽ ഭാരം താങ്ങാൻ കഴിയാത്തതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന (കൈകളിൽ ശരീരഭാരം താങ്ങേണ്ടിവരുന്നതു മൂലമുണ്ടാകുന്ന) ശ്വാസം മുട്ടൽ എന്നീ കാരണങ്ങളാൽ മരണം വേഗം നടക്കാൻ ഇത് കാരണമാകും.

===രക്ഷപ്പെടൽ===
മരണത്തിനു മുൻപ് 2 മുതൽ 4 ദിവസം വരെയായിരുന്നു സാധാരണഗതിയിൽ ആൾക്കാർ പീഡനമനുഭവിച്ച് കുരിശിൽ കിടന്നിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.blueletterbible.org/commentaries/comm_view.cfm?AuthorID=3&amp;contentID=3129&amp;commInfo=8&amp;topic=Crucifixion|title=Medical Aspects of the Crucifixion of Jesus Christ}}&lt;/ref&gt; ഒൻപതു ദിവസം വരെ കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ ജീവിച്ചിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കുരിശിലേറ്റിയാലുടൻ തന്നെ മരണമുണ്ടാകില്ല എന്നതിനാൽ കുറച്ചുസമയം മാത്രം കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ട ശേഷം രക്ഷപ്പെടൽ സാദ്ധ്യമാണ്. മതപരമായ ചടങ്ങ് എന്ന നിലയിൽ എല്ലാ വർഷവും കുരിശിലേറ്റപ്പെടുന്നവർ ഉദാഹരണം.

കൊല്ലണമെന്ന ഉദ്ദേശത്തോടു കൂടിയാണ് കുരിശിലേറ്റൽ നടന്നതെങ്കിലും ഇടയ്ക്കുവച്ച് നിർത്തലാക്കിയതിനാൽ പ്രതി രക്ഷപ്പെട്ടതിന്റെ ഒരുദാഹരണം പുരാരേഖകളിലുണ്ട്. [[ജോസഫസ്]] ഇതെപ്പറ്റി എഴുതിയിരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്: {{ഉദ്ധരണി|ഞാൻ ധാരാളം തടവുകാരെ കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു കാണുകയുണ്ടായി. അതിൽ മൂന്നുപേർ എനിക്ക് പരിചയമുള്ളവരാണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ വ്യാകുലപ്പെട്ട് കണ്ണിൽ അശ്രുക്കളുമായി ഞാൻ [[ടൈറ്റസ്|ടൈറ്റസിനെ]] സമീപിച്ച് അവരെപ്പറ്റി പറഞ്ഞു. അവരെ ഉടൻ തന്നെ താഴെയിറക്കാനും രക്ഷപെടാൻ വേണ്ടവിധം ശുശ്രൂഷിക്കാനും ടൈറ്റസ് ആജ്ഞാപിച്ചു. എങ്കിലും അവരിൽ രണ്ടുപേർ വൈദ്യന്റെ പരിചരണത്തിലായിരിക്കെ മരണമടഞ്ഞു. മൂന്നാമൻ രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;[http://www.ccel.org/j/josephus/works/autobiog.htm The Life Of Flavius Josephus], 75&lt;/ref&gt; }}

തന്റെ മൂന്നു സുഹൃത്തുക്കളെ എങ്ങനെയായിരുന്നു കുരിശിലേറ്റിയതെന്നോ അവർ എത്ര സമയം കുരിശിൽ കിടന്നുവെന്നോ ജോസഫസ് വ്യക്തമാക്കുന്നില്ല.

യേശുക്രിസ്തുവിനെയും ഇപ്രകാരം മരിക്കുന്നതിനു മുൻപായി താഴെയിറക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് ചിലർ &lt;ref&gt;[http://www.alislam.org/library/books/jesus-in-india/index.html Jesus in India] by Mirza Ghulam Ahmad.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.jamaat.net/crux/crucifixion.html Crucifixion or Cruci-fiction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205040304/http://www.jamaat.net/crux/crucifixion.html |date=2007-02-05 }} by Ahmed Deedat.&lt;/ref&gt; അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇസ്ലാം മതത്തിലെ വിശ്വാസവും യേശുവിന്റെ മരണം കുരിശിലായിരുന്നില്ല എന്നാണ്. ഈ അഭിപ്രായത്തിനെതിരായ പ്രധാന വാദം യേശുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ കുന്തം കുത്തിയിറക്കുന്നതായി യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷത്തിൽ പറയുന്നതാണ്. നാലു പ്രധാന (കാനോനിക്കൽ) സുവിശേഷങ്ങളിൽ അവസാനത്തേതായ യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷത്തിലൊഴികെ മറ്റു സുവിശേഷങ്ങളിൽ ഈ സംഭവം വിവരിക്കാത്തതിനാൽ കുന്തം കുത്തിയ കഥ സുവിശേഷകർത്താവ് കെട്ടിച്ചമച്ചതാവാം എന്നതാണ് ഇതിനെതിരായുള്ള വാദഗതി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gospel-mysteries.net/resurrection-theories.html|title=Resurrection Theories}}&lt;/ref&gt;

യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷത്തിൽ കുന്തം കൊണ്ട് കുത്തിയപ്പോൾ നെഞ്ചിൽ നിന്ന് രക്തവും ജലവും ഒഴുകി എന്ന വിവരണം അക്കാലത്തെ ശരീരശാസ്ത്രജ്ഞാനം വച്ച് കെട്ടിച്ചമയ്ക്കാൻ സാദ്ധ്യമല്ലാത്ത ഒന്നാണെന്നും ഇത് ആ വിവരണം സത്യമാണെന്നതിന്റെ തെളിവാണെന്നും വാദമുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://www.answers2prayer.org/bible_studies/jesus/resurrectionpre.html Jesus, a Fraud, a Lunatic or the Messiah? Resurrection: Hoax or History? Pre-Resurrection, part 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717084534/http://www.answers2prayer.org/bible_studies/jesus/resurrectionpre.html |date=2012-07-17 }} @ answers2prayer.org&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.greatcom.org/resources/christianity_hoax_or_history/chap01/default.htm ''Christianity HOAX or HISTORY'', Chapter 1, Back from the Grave] @ greatcom.org (for more details see: Josh McDowell, New Evidence that Demands a Verdict, pages 223-225).&lt;/ref&gt;

ഡ്ബ്ല്യൂ. ഡി. എഡ്വാർഡ്സ്, ഡബ്ലിയൂ. ജെ. ഗാബെൽ, എഫ്. ഇ. ഹോസ്മർ എന്നീ വൈദ്യശാസ്ത്രവിദഗ്ദ്ധർ ഗ്രീക്കുഭാഷയിലെ പുതിയനിയമവും വൈദ്യശാസ്ത്രജ്ഞാനവും ഉപയോഗിച്ചു നടത്തിയ വിശകലനം ഇപ്രകാരമാണ്:

{{ഉദ്ധരണി| യേശുവിനെ യഹൂദന്മാരും റോമാക്കാരും വിചാരണ ചെയ്യുകയും, ചാട്ടവാർ കൊണ്ടടിക്കുകയും കുരിശുമരണത്തിനു വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. ചാട്ടവാറടി ശരീരത്തിൽ നീളത്തിൽ പൊട്ടിയ മുറിവുകളും അതിൽ നിന്ന് സാരമായ രക്തസ്രാവവും ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നിട്ടുണ്ടാവും. ഇത് [[ഹൈപോവോളീമിക് ഷോക്ക്]] എന്ന അവസ്ഥയ്ക്ക് വഴിവച്ചിരിക്കാം. യേശുവിന് ഗോൽഗൊത്തയിലേയ്ക്ക് കുരിശിന്റെ കുറുകേയുള്ള ഭാഗം ചുമക്കാൻ പ്രയാസമുണ്ടായി എന്നത് ഇതിന്റെ തെളിവാണ്. കുരിശിലേറ്റലിന്റെ ഭാഗമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മണിബന്ധങ്ങളും അതിനു ശേഷം കാലുകളും കുരിശിനോട് ആണിയടിച്ചുറപ്പിച്ചിരുന്നു. യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷത്തിൽ മാത്രമേ യേശുവിനെ കുരിശിൽ ആണിയടിച്ചുറപ്പിച്ചതാണെന്ന വിവരണമുള്ളൂ. മറ്റു മൂന്നു സുവിശേഷങ്ങലിലും ആണികളുടെ കാര്യം പ്രസ്താവിക്കുന്നില്ല. യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷം മറ്റു സുവിശേഷങ്ങൾ എഴുതിയതിന് ഇരുപതു വർഷമെങ്കിലും ശേഷമാണ് എഴുതപ്പെട്ടത്. എഴുത്തിന്റെ രീതിയും ഭാവവും മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ആദ്യ മൂന്ന് സുവിശേഷങ്ങളിൽ യേശു &quot;നിങ്ങളുടെ കാലത്തുതന്നെ&quot; ലോകാവസാനം വരുമെന്ന് പ്രവചിക്കുന്ന ഒരു പ്രവാചകനാണ്. അതു നടന്നില്ല. അതിനാൽ യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷത്തിലെ സന്ദേശം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഈ സുവിശേഷങ്ങളൊന്നും അവയെഴുതി എന്നു പറയപ്പെടുന്നവരാൽ എഴുതപ്പെട്ടവയല്ലാത്തതിനാൽ അവ വാമൊഴി ചരിത്രത്തിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാണ് എന്നതാണ് വസ്തുത. എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്ന് നമുക്ക് വ്യക്തമായി അറിയില്ല എന്നതാണ് സത്യം. ദൃക്സാക്ഷികൾ ഇതെപ്പറ്റി ഒന്നും എഴുതിയിട്ടില്ല. അദ്ദേഹം ശരിക്കും കുരിശിൽ മരിച്ചിരുന്നുവോ? കുരിശിൽ ബോധംകെട്ടുകിടന്ന യേശുവിനെ താഴെയിറക്കിയതാണെന്ന വാദം (സ്വൂൺ തിയറി) ശരിയാണോ? വളരെ നേരത്തേതന്നെ യേശുവിനെ താഴെയിറക്കിയെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ജീവനുണ്ടാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം മരിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ തളർച്ച, മൂലം ശ്വാസം മുട്ടുൽ, ഹൈപോവോളീമിക് ഷോക്ക് എന്ന കാരണങ്ങളാലാവണം അതു സംഭവിച്ചത്. ലഭ്യമായ ചില തെളിവുകളുടെ ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രമുപയോഗിച്ചുള്ള വിശകലനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് കുരിശിൽനിന്നിറക്കുമ്പോൾ യേശുവിന് ജീവനുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ്. യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷത്തിൽ മാത്രം പറയുന്നതുപോലെ യേശുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ കുന്തം കൊണ്ട് കുത്തിയിരുന്നില്ല എങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിനെ കുരിശിൽ നിന്നിറക്കുമ്പോൾ ജീവനുണ്ടായിരുന്നിരിക്കാനാണ് സാദ്ധ്യത &lt;ref&gt;[http://jama.ama-assn.org/cgi/content/abstract/255/11/1455 ''ഓൺ ദി ഫിസിക്കൽ ഡെത്ത് ഓഫ് ജീസസ് ക്രൈസ്റ്റ്''], by W. D. Edwards, W. J. Gabel and F. E. Hosmer, Abstract (JAMA, Vol. 255 No. 11, March 21, 1986, @ jama.ama-assn.org)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.godandscience.org/apologetics/deathjesus.pdf ''On the Physical Death of Jesus Christ''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220126124914/http://www.godandscience.org/apologetics/deathjesus.pdf |date=2022-01-26 }}, by
William D. Edwards, MD; Wesley J. Gabel, MDiv; Floyd E. Hosmer, MS, AMI (whole JAMA article in PDF file format).&lt;/ref&gt;}}

==പുരാതനകാലത്തെ കുരിശിലേറ്റൽ==
യഹൂദ ചരിത്രകാരൻ ജോസഫസിന്റെ കൃതിയിലും മറ്റു ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാരെ റോമാസാമ്രാജ്യത്തിൽ കുരിശിലേറ്റിയതിനെപ്പറ്റി പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതുവരെ യേശുവിന്റെ കാലത്തിനോടടുത്ത് കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ട ഒരു മനുഷ്യന്റെ അസ്ഥി മാത്രമേ പുരാവസ്തുഗവേഷകർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുള്ളൂ. 1968-ൽ [[ജറുസലം|ജറുസലേമിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് ലഭിച്ചത്. മറവുചെയ്തവരുടെ അസ്ഥികളും മറ്റും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടയാളുകളുടെ ശരീരാവശിഷ്ടങ്ങൾ സാധാരണഗതിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയില്ല. ശരീരം ചീഞ്ഞളിയുംവരെ കുരിശിൽത്തന്നെ കിടത്തുന്നതാണിതിനു കാരണം. കുടുംബാംഗങ്ങൾ ആചാരപ്രകാരം മറവുചെയ്തതിനാലാണ് ഇയാളുടെ അസ്ഥികൾ ലഭ്യമായതത്രേ.

ആകസ്മികമായാണ് [[അസ്ഥിമാടം|ഒരസ്ഥിമാടത്തിൽ]] നിന്ന് ഈ അസ്ഥികൾ ലഭിച്ചതത്രേ. 'ഹാഗാകോലിന്റെ മകൻ യെഹോഹനാൻ' എന്ന് അതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Haas, Nicu. “Anthropological observations on the skeletal remains from Giv’at ha-Mivtar”, Israel Exploration Journal 20 (1-2), 1970: 38-59; Tzaferis, Vassilios. &quot;Crucifixion&amp;nbsp;– The Archaeological Evidence&quot;, ''Biblical Archaeology Review'' 11 (February, 1985): 44–53; Zias, Joseph. &quot;The Crucified Man from Giv’at Ha-Mivtar: A Reappraisal&quot;, ''Israel Exploration Journal'' 35 (1), 1985: 22–27; [[Martin Hengel|Hengel, Martin]]. ''Crucifixion in the ancient world and the folly of the message of the cross'' (Augsburg Fortress, 1977). ISBN 0-8006-1268-X. See also [http://books.google.com/books?id=__IOAAAAQAAJ Spectacles of Death in Ancient Rome, by Donald G. Kyle] p. 181, note 93&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=Hnb67CuoHugC&amp;pg=PA265&amp;lpg=PA265&amp;dq='Yehohanan+crucified |title=In the Fullness of Time, by Paul L. Maier |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=2009-12-19|isbn=978-0-8254-3329-0|year=1997}}&lt;/ref&gt; ജെറുസലേം യൂണിവേഴ്സിറ്റി മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ ആന്ത്രപ്പോളജിസ്റ്റ് '''നികു ഹാസ്''' ഈ സ്ഥലം പരിശോധിച്ചപ്പോൾ, ഇയാളെ കുരിശിലേറ്റുകയായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായി, വശത്തുനിന്നും ആണി തുളച്ചു കയറിയ നിലയിൽ ഒരു ഉപ്പൂറ്റിയിലെ അസ്ഥി ലഭിച്ചു. ആണിയുടെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്നും വ്യക്തമാകുന്നത് കാലുകൾ വശങ്ങളിൽ നിന്നാണ് തുളച്ചതെന്നും മുന്നിൽ നിന്നല്ല എന്നുമാണ്. കാലുകൾ ആണിയടിച്ചുറപ്പിച്ചത് ഒരുമിച്ച് കുരിശിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നായിരുന്നുവോ അതോ രണ്ടുകാലും പ്രത്യേകമായി കുരിശിന്റെ വശങ്ങളിലാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ പല അഭിപ്രായങ്ങളും മുന്നോട്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്. ആണിയുടെ അഗ്രത്തിൽ ഒലീവ് മരത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മഭാഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അയാളെ ഒലീവ് മരത്തിലോ ഒലീവ് മരം കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കുരിശിലോ ആയിരിക്കും കുരിശിലേറ്റിയതെന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് അനുമാനിക്കാം. ഒലീവ് മരങ്ങൾക്ക് വലിയ പൊക്കമില്ലാത്തതിനാൽ അയാളെ സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ ഉയരത്തിലായിരുന്നിരിക്കാം കുരിശിലേറ്റിയതെന്ന് ഊഹിക്കാം.

ആണിയുടെ തലയ്ക്കും അസ്ഥിക്കുമിടയിലായി ഒരു അക്കേഷ്യ മരത്തിന്റെ കഷണവും കാണപ്പെട്ടു. പ്രതി സ്വന്തം കാല് ആണിയുടെ തലയിലൂടെ ഊരിയെടുക്കാതിരിക്കാനാവണം ഇതു ചെയ്തത്. ഇയാളുടെ കാലിലെ അസ്ഥികൾ ഒടിഞ്ഞതായാണ് കാണപ്പെട്ടത്. യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷം 19:31-35-ൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ മരണം വേഗത്തിലാക്കാൻ അസ്ഥികൾ ഒടിച്ചതിനാലാവണം ഇങ്ങനെ കാണപ്പെട്ടത്. റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത് ഇരുമ്പിന് ക്ഷാമമുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചെലവു ചുരുക്കാൻ മൃതശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് ആണികൾ എടുത്തുമാറ്റപ്പെട്ടിരുന്നിരിക്കണം. ഹാസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആണിയുടെ അറ്റം തിരിച്ചെടുക്കാനാവാത്തവിധം വളഞ്ഞുപോയതിനാലാവണം ഒരാണിമാത്രം കാണപ്പെട്ടത്.

ഇയാളുടെ കാർപൽ അസ്ഥികൾക്ക് (കൈപ്പത്തിയിൽ മണിബന്ധത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ അസ്ഥികൾ) ഒടിവൊന്നും കാണപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. വലതു കൈയ്യിലെ റേഡിയസ് അസ്ഥിയുടെ ഉൾഭാഗത്തായി ഒരു ഉരവുള്ളതായി ഹാസ് കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. ഈ വസ്തുതകളിൽ നിന്ന് മണിബന്ധത്തിനു മുകളിലായി [[റേഡിയസ്]], [[അൾന]] എന്നീ അസ്ഥികൾക്കിടയിലായായിരിക്കണം ആണിയടിച്ചതെന്നാണ് ഹാസ് അനുമാനിക്കുന്നത്. ഹാസിന്റെ പല കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളോടും ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ എതിർപ്പു പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. റേഡിയസ് അസ്ഥിയിലെ ഉരവുകൾ പരിക്കുമൂലമുണ്ടായതല്ല എന്നും അതിനാൽ ഇത് കുരിശിലേറ്റലിന്റെ തെളിവല്ലെന്നുമാണ് വാദം.&lt;ref&gt;Israel Exploration Journal 35:22–27; The Crucified Man from Giv’at ha-Mivtar: A Reappraisal'&lt;/ref&gt;

==ചരിത്രവും മതഗ്രന്ഥങ്ങളും==
===റോമിനു മുൻപുള്ള രാജ്യങ്ങൾ===
[[File:Dionysus_Crucifixion.png|thumb|''ഓർഫിയോസ് ബാക്കികോസ്'' കുരിശിലേറ്റൽ. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലോ നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലോ നിന്നുള്ള സീൽ.&lt;ref&gt;[http://www.bede.org.uk/orpheus.htm The Orpheus Amulet from the cover of The Jesus Mysteries by James Hannam].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;William Guthrie, ''Orpheus and Greek religion: a study of the Orphic movement'', (Princeton University Press, 1993), page 265.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;John Friedman, ''Orpheus in the Middle Ages'' (Syracuse University Press, 2000) page 9.&lt;/ref&gt; പുരാതന ഗ്രീക്ക് പ്രതിപാദ്യവിഷയമാണിതിൽ. ആദ്യ ക്രിസ്ത്യൻ കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ് ഈ സീൽ എന്ന് സമീപകാല സ്രോതസ്സുകൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.carotta.de/subseite/texte/articula/Orpheos_Bakkikos_en.pdf|title=Orpheos Bakkikos—The Missing Cross|last1=Carotta|first1=Francesco|last2=Eickenberg|authorlink1=Francesco Carotta|first2=Arne|month=October|year=2009|accessdate=December 23, 2011}}&lt;/ref&gt; ബെർലിനിലെ ആൽറ്റെസ് മ്യൂസിയത്തിലാണ് പണ്ടുകാലത്ത് ഇത് സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. പക്ഷേ ഇത് [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധക്കാലത്ത്]] നഷ്ടപ്പെടുകയോ നശിച്ചുപോവുകയോ ചെയ്തു. ]]

കുരിശിലേറ്റലോ [[ശൂലത്തിലേറ്റൽ|ശൂലത്തിലേറ്റലോ]] ഒരു വിധത്തിലല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരുവിധത്തിൽ [[പേർഷ്യ|പേർഷ്യയിലും]] (അക്കമെനിഡ് പേർഷ്യ), [[മാസഡോണിയ|മാസഡോണിയയിലും]], [[കാർത്തേജ്|കാർത്തേജിലും]] നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ ചുമതലയുള്ള റോമൻ സൈനികർക്ക് മരണമുറപ്പാകുംവരെ വധശിക്ഷാസ്ഥലത്തുനിന്ന് പോകാനനുവാദമില്ലാതിരുന്നതിനാൽ അവർ അസ്ഥികൾ ഒടിക്കുക, നെഞ്ചിൻകൂടിൽ ശക്തിയായടിക്കുക, നെഞ്ചിൽ കത്തി കുത്തിയിറക്കുക, കുരിശിനു കീഴിൽ പുകച്ച് ശ്വാസം മുട്ടിക്കുക തുടങ്ങി മരണം വേഗത്തിലാക്കാൻ പല മാർഗ്ഗങ്ങളും സ്വീകരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=patho/&gt;

ഗ്രീക്കുകാർ കുരിശിലേറ്റലിനെതിരായ നിലപാടാണ് പൊതുവേ എടുത്തിരുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://www.mlahanas.de/Greeks/LX/Stavros.html Stavros, Scolops (σταῦρός, σκόλοψ). The cross;] encyclopedia Hellinica&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും [[ഹെറോഡോട്ടസ്]] തന്റെ ''ഹിസ്റ്ററീസ്'', (ix.120–122) എന്ന പുസ്തകത്തിൽ 479 ബി.സി.യിൽ അഥീനക്കാർ പേർഷ്യൻ സൈന്യാധിപനെ വധിച്ചത് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്: {{ഉദ്ധരണി|അവർ അയാളെ ഒരു മരപ്പലകയിൽ ആണിയടിച്ചുറപ്പിച്ചശേഷം ഉയരത്തിൽ തൂക്കിയിട്ടു .... ഇത് കുരിശുമരണമനുഭവിച്ച [[അർടൈക്റ്റസ്]] ആയിരുന്നു.&quot;}}&lt;ref&gt;Translation by Aubrey de Selincourt. The original, &quot;σανίδα προσπασσαλεύσαντες, ἀνεκρέμασαν ... Τούτου δὲ τοῦ Ἀρταύκτεω τοῦ ἀνακρεμασθέντος ...&quot;, is translated by Henry Cary (Bohn's Classical Library: ''Herodotus Literally Translated''. London, G. Bell and Sons 1917, pp. 591-592) as: &quot;They nailed him to a plank and hoisted him aloft ... this Artayctes who was hoisted aloft&quot;.&lt;/ref&gt; സാധാരണഗതിയിൽ ഗ്രീക്കുകാർ ഈത്തരം ക്രൂരത കാണിക്കാത്തതാണെന്നും നാട്ടുകാരുടെ വികാരത്തിനു കീഴ്പെട്ടതുകൊണ്ടോ കുറ്റത്തിന്റെ വലിപ്പം കൊണ്ടോ ആയിരിക്കാം ഇങ്ങനെ ചെയ്തതെന്നും '''ഹൗ''', '''വെല്സ്''' എന്നിവർ ''കമന്ററി ഓൺ ഹെറോഡോട്ടസ് എന്ന പുസ്തകത്തിൽ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;W.W. How and J. Wells, ''A Commentary on Herodotus'' (Clarendon Press, Oxford 1912), vol. 2, p. 336&lt;/ref&gt;

[[ടാർസസ്]]വാസിയായ [[പൗലോസ് അപ്പസ്തോലൻ]] ([[ഗലാത്തിയാക്കാർക്ക് എഴുതിയ ലേഖനം]] 3:13) തുടങ്ങിയുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ എഴുത്തുകാർ, കുരിശുമരണവും [[നിയമാവർത്തനം]] പുസ്തകത്തിലെ 21:22-23 എന്നീ വരികളും തമ്മിൽ സാദൃശ്യം കാണുന്നുണ്ട്. നിയമാവർത്തനത്തിൽ വിവരിക്കുന്നത് ഒരു മരത്തിൽ [[തൂങ്ങിമരണം|കെട്ടിത്തൂക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയാണ്]]. പുരാതന യഹൂദ നിയമം [[കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ|കല്ലെറിയൽ]], [[തീവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ചുട്ടുകൊല്ലൽ]], [[കഴുത്തുഞെരിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|കഴുത്തു ഞെരിക്കൽ]], [[ശിരഛേദം]] എന്നിങ്ങനെ നാല് വധശിക്ഷാമാർഗ്ഗങ്ങളേ അനുവദിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. കുരിശിലേറ്റൽ പുരാതന യഹൂദനിയമത്താൽ നിരോധിതമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;See Mishnah, Sanhedrin 7:1, translated in Jacob Neusner, The Mishnah: A New Translation 591 (1988), supra note 8, at 595-96 (indicating that court ordered execution by stoning, burning, decapitation, or strangulation only)&lt;/ref&gt;

[[അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി]] ഫിനീഷ്യൻ നഗരമായിരുന്ന [[ടൈർ]] കീഴടക്കിയശേഷം 2000 പേരെ കുരിശിലേറ്റുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_t09.html |title=Quintus Curtius Rufus, ''History of Alexander the Great of Macedonia'' 4.4.21 |access-date=2012-08-05 |archive-date=2016-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160408155932/http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_t09.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; അലക്സാണ്ടറിന്റെ സുഹൃത്ത് [[ഹെഫൈസ്റ്റിയൺ|ഹെഫൈസ്റ്റിയണിനെ]] ചികിത്സിച്ചതിൽ പിഴവുവരുത്തിയ ഡോക്ടറെയും കുരിശിലേറ്റുകയുണ്ടായത്രേ. തന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രകാരനായിരുന്ന [[കാലിസ്തനിസ്|കാലിസ്തനിസിനെയും]] അദ്ദേഹം കുരിശിലേറ്റിയിരുന്നു എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ട്. രാജാവിനെ ആരാധിക്കുന്ന പേർഷ്യൻചടങ്ങ് അലക്സാണ്ടർ സ്വീകരിച്ചതിനെ എതിർത്തതായിരുന്നുവത്രേ ഇതിനു കാരണം.

[[കാർത്തേജ്|കാർത്തേജിൽ]], കുരിശിലേറ്റൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായ ഒരു ശിക്ഷാരീതിയായിരുന്നു. പരാജയപ്പെട്ട സൈന്യാധിപരെ ഇപ്രകാരം വധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നുവത്രേ.

===പുരാതന റോം===
പുരാതനറോമിലെ കുരിശിലേറ്റൽ എന്ന ശിക്ഷാരീതി പ്രാചീനകാലത്തെ ''ആർബോറി സസ്പെൻഡേർ'' (പരലോകത്തെ ദൈവങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട നിർഭാഗ്യവാനായ മരത്തിൽ - ''ആർബോർ ഇൻഫെലിക്സ്''- തൂക്കിയിട്ടുകൊല്ലുക) എന്ന പ്രാചീനരീതിയുടെ തുടർച്ചയിൽനിന്നുണ്ടായതാണെന്ന അഭിപ്രായം നിലവിലുണ്ട്. ഇതിനെ വില്യം എ. ഓൾഡ്ഫാദർ നിരാകരിക്കുന്നു. പൂർവികാചാരമനുസരിച്ചുള്ള ഇത്തരം ശിക്ഷയിൽ (''സപ്ലീസിയം മോറെ മജോറം'') പ്രതിയെ ഏതെങ്കിലും മരത്തിൽ (ദൈവങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതല്ല) നിന്ന് തൂക്കിയിട്ടശേഷം തച്ചുകൊല്ലുക എന്നതായിരുന്നു രീതിയെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/journals/TAPA/39/Supplicium_de_More_Maiorum*.html |title=Livy I.26 and the Supplicium de More Maiorum |publisher=Penelope.uchicago.edu |date= |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt; എ. ഡി. ഒന്നാം ശതകത്തിൽ മരങ്ങൾ കുരിശിലേറ്റലിനുപയോഗിക്കപ്പെട്ടതായി [[ടെർടല്യൺ]] പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.grtbooks.com/exitfram.asp?idx=3&amp;yr=200&amp;aa=AA&amp;at=AA&amp;ref=tertullian&amp;URL=http://www.tertullian.org/latin/apologeticus.htm |title=''Apologia'', IX, 1 |publisher=Grtbooks.com |date= |accessdate=2009-12-19 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[സെനേക്യ]] (ഇളയയാൾ) നിർഭാഗ്യവാനായ തടി ''ഇൻഫെലിക്സ് ലിഗ്നം'' എന്ന് കുരിശിനെ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;After quoting a poem by [[Maecenas]] that speaks of preferring life to death even when life is burdened with all the disadvantages of old age or even with acute torture (&quot;vel acuta si sedeam cruce&quot;), Seneca disagrees with the sentiment, saying death would be better for a crucified person hanging from the patibulum: &quot;I should deem him most despicable had he wished to live to the point of crucifixion ... Is it worth so much to weigh down upon one's own wound, and hang stretched out from a patibulum? ... Is anyone found who, after being fastened to that accursed wood, already weakened, already deformed, swelling with ugly weals on shoulders and chest, with many reasons for dying even before getting to the cross, would wish to prolong a life-breath that is about to experience so many torments?&quot; (&quot;Contemptissimum putarem, si vivere vellet usque ad crucem ... Est tanti vulnus suum premere et patibulo pendere districtum ... Invenitur, qui velit adactus ad illud infelix lignum, iam debilis, iam pravus et in foedum scapularum ac pectoris tuber elisus, cui multae moriendi causae etiam citra crucem fuerant, trahere animam tot tormenta tracturam?&quot; - [http://www.thelatinlibrary.com/sen/seneca.ep17-18.shtml Letter 101, 12-14])&lt;/ref&gt; [[പ്ലേറ്റസ്]], [[പ്ലൂട്ടാർക്ക്]] എന്നിവരാണ് പ്രതികൾ കുരിശിന്റെ കുറുകേയുള്ള ഭാഗം (പാറ്റിബുലം) നെടുയേയുള്ള ഭാഗം (സ്ടൈപ്സ്) നിൽക്കുന്നയിടം വരെ ചുമന്നുകൊണ്ടു പോകുന്ന കാര്യം വിവരിക്കുന്ന രണ്ടു പ്രധാന സ്രോതസ്സുകൾ.&lt;ref&gt;Titus Maccius Plautus ''Miles gloriosus'' Mason Hammond, Arthur M. Mack - 1997 Page 109 , &quot;The patibulum (in the next line) was a crossbar which the convicted criminal carried on his shoulders, with his arms fastened to it, to the place for ... Hoisted up on an upright post, the patibulum became the crossbar of the cross&quot;&lt;/ref&gt;

[[File:Santo Spirito, sagrestia, crocifisso di michelangelo 05.JPG|thumb|right|200px|നഗ്നമായ ക്രൂശിതരൂപം [[മൈക്കലഞ്ചലോ|മൈക്കലാഞ്ചലോയുടെ]] ശില്പം. [[ഫ്ലോറൻസ്]], ഇറ്റലി (1494)]]
[[അടിമ|അടിമകളെയും]], [[കടൽക്കൊള്ള|കടൽക്കൊള്ളക്കാരെയും]], ദേശദ്രോഹികളെയും കൊല്ലാൻ കുരിശിലേറ്റൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. രാജ്യദ്രോഹം പോലെയുള്ളതൊഴികെയുള്ള അവസരങ്ങളിൽ റോമൻ പൗരന്മാർക്ക് കുരിശിലേറ്റൽ ശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നില്ലത്രേ.

[[മൂന്നാം അടിമയുദ്ധം]] (73–71 ബി.സി.), ബി.സി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലും നടന്ന മറ്റു റോമൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധങ്ങൾ, [[ജറുസലേമിന്റെ നശീകരണം]] (70 എ.ഡി.) എന്നിവയോടനുബന്ധിച്ചാണ് കുപ്രസിദ്ധമായ കൂട്ട കുരിശിലേറ്റലുകൾ നടന്നിട്ടുള്ളത്.

പുരാതന റോമൻ നിയമവ്യവസ്ഥപ്രകാരം കുരിശിലേറ്റൽ ശിക്ഷ സമൂഹത്തിൽ പ്രതിക്കുള്ള താഴ്ന്ന സ്ഥാനം പ്രദർശിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരവസരം കൂടിയായിരുന്നു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഇത് അടിമകൾക്കു മാത്രം നൽകപ്പെട്ടിരുന്ന ശിക്ഷയായിരുന്നുവത്രേ. റോമൻ പൗരന്മാരെ നിവൃത്തിയുണ്ടെങ്കിൽ വധശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. പിഴയോ നാടുകടത്തലോ ആയിരുന്നു അവർക്കു നൽകിയിരുന്ന ശിക്ഷ.

ശിക്ഷയ്ക്കു മുന്നേ പ്രതിയെ ചാട്ടവാറടിക്ക് വിധേയമാക്കുമായിരുന്നു. അതിനു ശേഷം കുരിശിന്റെ കുറുകേയുള്ള ഭാഗം (''പാറ്റിബുലം'') ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്ക് പ്രതിയെക്കൊണ്ട് ചുമപ്പിക്കുമായിരുന്നുവത്രേ. ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരെ വിവസ്ത്രരാക്കുമായിരുന്നു. [[പുതിയ നിയമം|പുതിയ നിയമത്തിലെ]] [[സുവിശേഷം|സുവിശേഷങ്ങളെല്ലാം]] സൈനികർ യേശുവിന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ പങ്കിട്ടതായും മേലങ്കിയുടെ അവകാശത്തിനായി നറുക്കെടുത്തതായി വിവരിക്കുന്നുണ്ട് (ഉദാഹരണം [[മത്തായി എഴുതിയ സുവിശേഷം|മത്തായിയുടെ സുവിശേഷം]] 27:35; [[മർക്കോസ്‌ എഴുതിയ സുവിശേഷം|മാർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷം]] 15:24, [[ലൂക്കാ എഴുതിയ സുവിശേഷം|ലൂക്കോസിന്റെ സുവിശേഷം]] 23:34; [[യോഹന്നാൻ എഴുതിയ സുവിശേഷം|യോഹന്നാന്റെ സുവിശേഷം]] 19:23-25).

റോമാസാമ്രാജ്യത്തിലെ ആദ്യ ക്രിസ്ത്യൻ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[കോൺസ്റ്റന്റൈൻ]] 337 എ.ഡി.യിൽ ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള ബഹുമാനാർത്ഥം കുരിശിലേറ്റൽ നിരോധിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=britannica/&gt;&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=GGJmFIf6mtIC Dictionary of Images and Symbols in Counselling By William Stewart] 1998 ISBN 1-85302-351-5, p. 120&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bible-archaeology.info/crucifixion.htm |title=Archaeology of the Bible |publisher=Bible-archaeology.info |date= |accessdate=2009-12-19 |archive-date=2010-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305152404/http://www.bible-archaeology.info/crucifixion.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ഖുർആൻ===
[[ഖുറാൻ|ഖുറാനിൽ]] കുരിശിലേറ്റൽ പലപ്രാവശ്യം പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. [[സൂറ]] 7:124, [[ഫറവോ|ഫിറൗൻ]] (ഫറവോയുടെ അറബി) തന്റെ പ്രധാന മന്ത്രവാദികളെ &quot;കുരിശിലേറ്റുക&quot; എന്ന കൽപ്പന കൊടുക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=surat7&gt;[http://quran.com/7 Surat Al-'A`rāf (The Heights)]&lt;/ref&gt; സൂറ 12:41-ൽ [[ജോസഫ്|യൂസുഫ്]] പ്രവാചകൻ ആ നാട്ടിലെ രാജാവ് തന്റെ തടവുകാരിലൊരാളെ കുരിശിലേറ്റും എന്ന് പ്രവചിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=surat12&gt;[http://quran.com/12 Surat Yūsuf (Joseph)]&lt;/ref&gt;

:'അതോടെ മന്ത്രവാദികൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സാഷ്ടാംഗം നിലത്തുവീണുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: &quot;ഞങ്ങൾ ലോകനാധനിൽ; [[മോശ|മൂസയുടെയും]] [[ആരോൺ|ഹാരുണിന്റെയും]] ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു&quot;. ഫിറൗൻ പറഞ്ഞു: &quot;ഞാൻ നിങ്ങളെ വിട്ടയക്കുന്നതിനു മുൻപ് നീ അവനിൽ വിശ്വസിച്ചുവോ! നോക്കൂ! ഇവിടെനിന്ന് ഈ നാട്ടുകാരെ ഓടിക്കാൻ നിങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്ത തന്ത്രമാണിത്. പക്ഷേ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാവും! തീർച്ചയായും ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കൈയ്യും കാലും ഓരോവശത്തായി ഛേദിക്കും, അതിനുശേഷം ഞാൻ എല്ലാവരെയും കുരിശിൽ തറയ്ക്കും.&quot;' സൂറ 7:120-124&lt;ref name=surat7/&gt;

:'ഓ എന്റെ കൂട്ടുതടവുകാരേ! നിങ്ങളിലൊരാൾ യജമാനന് വീഞ്ഞൊഴിച്ചു കൊടുക്കും, മറ്റൊരുവൻ കുരിശിൽ തറയ്ക്കപ്പെടുകയും പക്ഷികൾ അവന്റെ ശിരസ്സ് കൊത്തിപ്പറിച്ചു തിന്നുകയും ചെയ്യും. നിങ്ങൾ അന്വേഷിച്ച കേസ് ഇങ്ങനെയായിരിക്കും വിധിക്കപ്പെടുക.' സൂറ 12:41&lt;ref name=surat12/&gt;

സൂറ 5:33-ൽ ഖുറാനിൽ കുരിശിലേറ്റലിനെപ്പറ്റി ഒരു ശിക്ഷാരീതി എന്ന നിലയിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. മോഷ്ടിച്ച ശേഷം കൊലപാതകം നടത്തുന്നയാൾക്കുള്ള ശിക്ഷയാണ് കുരിശിലേറ്റൽ.

:'ദൈവത്തിനോ പ്രവാചകനോ എതിരായി യുദ്ധംചെയ്യുന്നവർക്കുള്ളതും നാട്ടിൽ ദുഷ്ടലക്ഷ്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കുമുള്ളത് വധശിക്ഷയോ, കുരിശിലേറ്റലോ, എതിർ വശങ്ങളിൽ നിന്ന് കൈയ്യും കാലും വെട്ടിക്കളയുകയോ, നാടുകടത്തുകയോ ആണ്. ഈ ലോകത്ത് അവർക്കുള്ള അപമാനമാണിത്. അടുത്ത ലോകത്ത് ഭാരിച്ച ശിക്ഷ അവരെക്കാത്തിരിക്കുന്നു.' സൂറ 5:33&lt;ref&gt;[http://quran.com/5 Surat Al-Mā'idah (The Table Spread)]&lt;/ref&gt;

===ജപ്പാൻ===
[[File:Japanese Crucifixion.jpg|thumb|right|200px|മൈജി കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആദ്യസമയത്ത് [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] [[യോകോഹാമ|യോകോഹാമയിൽ]] നടന്ന കുരിശിലേറ്റൽ]]

350 വർഷക്കാലം വധശിക്ഷയില്ലാതിരുന്നതിനു ശേഷം [[സെങ്കുക്കു കാലഘട്ടം|സെങ്കുക്കു കാലഘട്ടത്തിലാണ്]] (1467–1573), കുരിശിലേറ്റൽ പുനരാരംഭിച്ചത്.&lt;ref name=JapaneseMind&gt;{{Cite book|title=The Japanese mind: essentials of Japanese philosophy and culture|last=Moore |first=Charles Alexander |coauthors= Aldyth V. Morris |year=1968 |publisher=University of Hawaii Press |location=University of Hawaii (Honolulu) |isbn=978-0-8248-0077-2 |oclc=10329518 |page=145|url=http://books.google.com/?id=x7PT8_QS6OgC |accessdate=2009-05-04 }}&lt;/ref&gt; ഇവിടങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുമതം എത്തിയതിനെത്തുടർന്നാണ് ജപ്പാൻകാർക്ക് ഈ ശിക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുലഭിച്ചതെന്നാണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്.&lt;ref name=JapaneseMind/&gt; ''ഹരിറ്റ്സുകെ'' (磔) എന്നാണ് ഇത് ജപ്പാനിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ടോകുഗാവ ഷോഗണേറ്റിന്റെ ഭരണകാലത്തും അതിനു മുൻപും ഈ രീതി ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. പ്രതികളെ (മിക്കവാറും മാടമ്പിമാർ ശിക്ഷിച്ച സാധാരണക്കാർ) &quot;T&quot; ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു കുരിശിലാണ് തറച്ചിരുന്നത്. കുരിശിലേറ്റിയ ശേഷം ആരാച്ചാർ നിലത്തു നിന്നുകൊണ്ട് നെഞ്ചിനു താഴെ കുന്തം കൊണ്ട് കുത്തിയായിരുന്നു പ്രതിയെ വധിച്ചിരുന്നത്. അതിനു ശേഷം ശരീരം കുറച്ചു സമയം കുരിശിൽത്തന്നെ നിർത്തി പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.

1597-ൽ [[നാഗസാക്കി|നാഗസാക്കിയിൽ]] 26 ക്രിസ്ത്യാനികളെ കുരിശിലേറ്റുകയുണ്ടായി. ഇവരിൽ [[പൗളോ മികി]], [[ഫിലിപ്പ് ഓഫ് ജീസസ്]], [[പെഡ്രോ ബൗട്ടിസ്റ്റ]] എന്നിവരും പെടുന്നു. പത്തുവർഷം ഫിലിപ്പീൻസിൽ ജോലി ചെയ്ത ഒരു ഫ്രാൻസിസ്കൻ പാതിരിയായിരുന്നു ബൗട്ടിസ്റ്റ. ജപ്പാനിൽ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നീണ്ടകാലത്തെ പീഡനത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചത് ഈ സംഭവമായിരുന്നു. 1871-ൽ ക്രിസ്തുമതത്തിൽ ചേരുന്നത് കുറ്റകരമല്ലാതാക്കുന്നതുവരെ ഇത് തുടർന്നു.

[[മൈജി കാലഘട്ടം|മൈജി കാലഘട്ടത്തിന്റെ]] തുടക്കത്തിൽ (1865-8) സ്വന്തം യജമാനന്റെ മകനെ മോഷണശ്രമത്തിനിടെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കുറ്റത്തിന്, സോകിഷി എന്ന 25 വയസുകാരൻ ഭൃത്യൻ കുരിശിലേറ്റപ്പെടുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=wD4U34XRlU4C&amp;q=crucifixion+of+sokichi&amp;dq=crucifixion+of+sokichi&amp;cd=2|first=William A.|last=Ewing|title=The body: photographs of the human form|year=1994|publisher=Chronicle Books|page=250|isbn=0-8118-0762-2|accessdate=2010-03-18|others=photograph by [[Felice Beato]]}}&lt;/ref&gt; ഒരു തൂണിൽ കുറുകേ ഉറപ്പിച്ച രണ്ടു മരക്കഷണങ്ങളിൽ ഇയാളെ കെട്ടിയുറപ്പിക്കുകയായിരുന്നു ചെയ്തത് (ആണിയടിക്കുകയല്ല).

[[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധക്കാലത്ത്]] യുദ്ധത്തടവുകാരെ ശിക്ഷിക്കാൻ കുരിശിലേറ്റൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[റിംഗർ എഡ്വാർഡ്സ്]] എന്ന ആസ്ട്രേലിയൻ യുദ്ധത്തടവുകാരനെ കന്നുകാലികളെ കൊന്നു എന്ന കുറ്റത്തിന് കുരിശിൽ തറയ്ക്കുകയുണ്ടായി. കുരിശിൽ 63 മണിക്കൂർ ജീവനോടെയിരുന്ന അയാളെ പിന്നീട് താഴെയിറക്കുകയായിരുന്നു.

===യൂറോപ്പ്===
[[ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധക്കാലത്ത്]] [[ജർമനി|ജർമൻ]] സൈനികർ ഒരു [[കാനഡ|കാനഡക്കാരൻ]] സൈനികനെ ബയണറ്റുകളോ കത്തികളോ ഉപയോഗിച്ച് മരത്തിലോ ബാൺ ഭിത്തിയിലോ തറച്ചു എന്ന കിംവദന്തികളുണ്ടായിരുന്നു. 1915-ൽ ഒന്നാം കനേഡിയൻ ഡിവിഷനിലെ പ്രൈവറ്റ് ജോർജ് ബാരിയായിരുന്നു ഈ കഥ ആദ്യം പറഞ്ഞത്. യുദ്ധത്തിനു ശേഷമുള്ള ഒരു ഔദ്യോഗിക അന്വോഷണത്തിനും [[കനേഡിയൻ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കോർപറേഷൻ]] നടത്തിയ സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണത്തിനും ഇതിന്റെ തെളിവുകൾ കണ്ടെത്താൻ സാധിച്ചില്ല.&lt;ref name=PotJ&gt;{{Cite book|title=Prisoners of the Japanese: literary imagination and the prisoner-of-war experience |last=Bourke |first=Roger |authorlink= |year=2006 |publisher=University of Queensland Press |isbn=978-0-7022-3564-1 |oclc=70257905 |page=184 n.8 |url=http://books.google.com/?id=JpKAYepQJN4C |accessdate=2009-05-04 }}&lt;/ref&gt; ബ്രിട്ടീഷ് ഡോക്യുമെന്ററി നിർമാതാവ [[ഇയൈൻ ഓവർട്ടൺ]] ഈ കഥ സത്യമാണ് എന്നവകാശപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ഒരു ലേഖനം 2001-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. ഈ സൈനികൻ [[ഹാരി ബാൻഡ്]] ആയിരുന്നെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.&lt;ref name=PotJ/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Iain |last=Overton |title=Revealed, the soldier who was crucified by Germans |publisher=International Express |date=2001-04-17 |page=16}}&lt;/ref&gt;

[[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനം ഈസ്റ്റ് പ്രഷ്യ കീഴടക്കിയശേഷം ജർമനിക്കാരായ സാധാരണക്കാരെ പല അവസരത്തിൽ കുരിശിലേറ്റിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Max Hastings, ''Armageddon: the Battle for Germany 1944-45'', ISBN 0-330-49062-1, ISBN 978-0-330-49062-7&lt;/ref&gt;

==കുരിശിലേറ്റൽ വർത്തമാനകാലത്ത്==

ഇറാനിലെ നിയമപ്രകാരം (ഇസ്ലാമിക ക്രിമിനൽ നിയമം, ആർട്ടിക്കിൾ 195) കുരിശിലേറ്റൽ ഔദ്യോഗികമായ ഒരു ശിക്ഷാരീതിയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.iran-law.com/IMG/pdf/Iran_Criminal_Code_in_English.pdf |title=Crucifixion in the Islamic Republic of Iran |access-date=2012-08-03 |archive-date=2014-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140327092745/http://www.iran-law.com/IMG/pdf/Iran_Criminal_Code_in_English.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://revcurentjur.ro/arhiva/attachments_201003/recjurid103_13F.pdf |title=The Sanctions of the Islamic Criminal Law |access-date=2012-08-03 |archive-date=2011-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110826030747/http://revcurentjur.ro/arhiva/attachments_201003/recjurid103_13F.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും ഈ ശിക്ഷാരീതി ഇതുവരെ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടതായ ഉദാഹരണങ്ങളൊന്നും ലഭ്യമല്ല. കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ മൂന്നു ദിവസം ജീവിച്ചിരുന്നാൽ അയാളെ വിട്ടയയ്ക്കും.&lt;ref&gt;[http://mpra.ub.uni-muenchen.de/7863/3/Case_Study_in_Iranian_Criminal_system.pdf Case Study in Iranian Criminal System]&lt;/ref&gt; ഇറാനിലെ നിയമത്തിൽ [[തൂങ്ങിമരണം|തൂക്കിക്കൊല്ലലിനെപ്പറ്റിയുള്ള]] വിവരണം ഇപ്രകാരമാണ്: &quot;പ്രതിയെ കുരിശിന്റെ ആകൃതിയുള്ള കഴുമരത്തിൽ മുതുക് കുരിശിനോട് ചേർന്ന് മക്കയ്ക്ക് അഭിമുഖമായി കാലുകൾ തറയിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന വിധം വേണം തൂക്കിലേറ്റാൻ&quot; &lt;ref&gt;[http://mehr.org/jazaa.pdf ''Judicial Law on Retaliation, Stoning, Execution, Crucifixion, Hanging and Whipping'', section 5, article 24]&lt;/ref&gt;

[[സുഡാൻ|സുഡാനിലെ]] പീനൽ കോഡനുസരിച്ച് കുരിശിലേറ്റലും ഒരു ശിക്ഷാരീതിയാണ്. 2002-ൽ 88 ആൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചപ്പോൾ അവരെ തൂക്കിലേറ്റുകയോ കുരിശിലേറ്റുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകാം എന്ന് [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] ഊഹിക്കുകയുണ്ടായി. പ്രതികൾക്ക് ന്യായമായ വിചാരണയും ലഭിച്ചിരുന്നില്ലത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/ENGAFR540132002 |title=Sudan: Imminent Execution/Torture/Unfair trial &amp;#124; Amnesty International |publisher=Web.amnesty.org |date=2002-07-17 |accessdate=2009-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080605044330/http://web.amnesty.org/library/index/ENGAFR540132002 |archivedate=2008-06-05 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[മ്യാന്മാർ|മ്യാന്മാറിലെ]] കായിൻ പ്രവിശ്യയിൽ [[താത്മഡൗ]] സൈന്യം [[കാരെൻ]] വംശത്തിൽപ്പെട്ട ഗ്രാമീണരെ കുരിശിലേറ്റിക്കൊന്നതായി ഒരു മനുഷ്യാവകാശസംഘടന പരാതിപ്പെടുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.karenwomen.org/Reports/WalkingAmongstSharpKnives.pdf |title=Walking amongst sharp knives |author= |date=February 2010 |work= |publisher=Karen Women Organization |accessdate=19 April 2011 |archive-date=2011-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110421224711/http://www.karenwomen.org/Reports/WalkingAmongstSharpKnives.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bangkokpost.com/news/investigation/35194/regime-human-rights |title=Regime's human rights abuses go unpunished |author= |date=28 March 2010 |work= |publisher=[[Bangkok Post]] |accessdate=19 April 2011}}&lt;/ref&gt;

[[റൊമേനിയ|റൊമേനിയയിൽ]], 2005-ൽ, ഐറീന കോൺനീസി എന്ന 23-കാരിയായ ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കന്യാസ്ത്രീയെ പുരോഹിതനായ ഡാനിയൽ മാരിസിക്ക കുരിശിലേറ്റി കൊല്ലുകയുണ്ടായി. കന്യാസ്ത്രീയെ പിശാചു ബാധിച്ചു എന്നായിരുന്നു അയാളുടെ വിശ്വാസം. പത്രപ്രവർത്തകർ ഇക്കാര്യത്തെപ്പറ്റി എന്താണ് ഇത്ര പ്രശ്നമുണ്ടാക്കുന്നതെന്ന് ഡാനിയലിന് മനസ്സിലായില്ല. അയാൾ പറഞ്ഞത് &quot;ഭൂതബാധയകറ്റൽ റൊമാനിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിൽ സാധാരണയായി നടക്കുന്നതാണ്. ഞാനുപയോഗിച്ച രീതി മറ്റു പാതിരിമാർക്ക് അറിയാത്തതൊന്നുമല്ല&quot; എന്നാണ്. മരണത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ച അന്യായ തടങ്കൽ നടത്തി എന്ന കുറ്റത്തിന് ഡാനിയലിനെയും മറ്റു നാല് കന്യാസ്ത്രീകളെയും പിന്നീട് ശിക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4107524.stm |title=Crucified nun dies in 'exorcism' |date=2005-06-18 |accessdate=November 6, 2010 |work=BBC News}}&lt;/ref&gt;

2009 നവംബർ 23-ന് [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിൽ]] ഒരു 22 കാരനെ [[ശിരഛേദം]] ചെയ്തു വധിക്കാനും മരണശേഷം കുരിശിലേറ്റാനും വിധിക്കുകയുണ്ടായി. അയാളുടെ കബന്ധം മരപ്പലകകളിൽ കെട്ടി പരസ്യപ്രദർശനം നടത്തുകയായിരുന്നു ചെയ്തത്. മൂന്നിനും ഏഴിനുമിടയിൽ പ്രായമുള്ള അഞ്ചു കുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി ബലാത്സംഗം ചെയ്തു എന്നതായിരുന്നു അയാളുടെ കുറ്റം. ബലാത്സംഗത്തിനുശേഷം ഇവരെ മരിക്കാനായി മരുഭൂമിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നുവത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://in.reuters.com/article/worldNews/idINIndia-43639120091103 |title=Saudi court upholds child rapist crucifixion ruling |publisher=In.reuters.com |date=2009-11-03 |accessdate=2009-12-19 |archive-date=2009-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091227212607/http://in.reuters.com/article/worldNews/idINIndia-43639120091103 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2011 മേയ് 1-ന് , ദക്ഷിണകൊറിയയിൽ ഒരു ടാക്സി ഡ്രൈവറെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഖനിയിൽ കുരിശിലേറ്റപ്പെട്ട നിലയിൽ കാണപ്പെട്ടതിനെപ്പറ്റി അന്വേഷണം നടക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite news | title = 택시운전사, 십자가에 못박혀 숨진 채 발견…경북 문경서 | date = 2011-05-03 | url = http://news.khan.co.kr/kh_news/khan_art_view.html?artid=201105032052171&amp;code=940202 | work = The Kyunghyang Shinmun | accessdate = 2011-11-19 | language = Korean}}&lt;/ref&gt;

==മതവിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള കുരിശിലേറൽ==
[[File:Crucifixion in San Fernando, Pampanga, Philippines, easter 2006, p-ad20060414-12h54m52s-r.jpg|left|275px|thumb|ഫിലിപ്പീൻസിലെ സാൻ ഫെർനാൻഡോയിൽ 2006 ഈസ്റ്റർ സമയത്ത് മതവിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആളുകൾ കുരിശിലേറുന്നു.]]

വെളിച്ചത്തിന്റെ സഹോദരന്മാർ (''Hermanos de Luz'') എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കൂട്ടം റോമൻ കത്തോലിക്കർ [[ന്യൂ മെക്സിക്കോ|ന്യൂ മെക്സിക്കോയിൽ]] പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യം മുതൽ വർഷം തോറും കുരിശുമരണം പുനരാവിഷ്കരിക്കാറുണ്ട്. പീഡാനുഭവം സ്വയം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നയാളെ ഇവർ കുരിശിൽ കെട്ടുകയാണ് ചെയ്യുക (ആണിയടിക്കുകയല്ല).

ചില കത്തോലിക്കർ സ്വമനസാലെ ദുഖവെള്ളിയാഴ്ച്ച മരണത്തിലെത്താത്തവിധം കുരിശിലേറ്റൽ നടത്താറുണ്ട്. യേശുവിന്റെ കുരിശുമരണത്തെയും പീഡാനുഭവങ്ങളേയും അനുകരിക്കുകയാണ് ഇവരുടെ ഉദ്ദേശമെങ്കിലും മതാധികാരികൾ ഇതിനെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുന്ന നിലപാടാണെടുക്കുന്നത്. 1833 മുതൽ [[മെക്സിക്കോ സിറ്റി|മെക്സിക്കോ സിറ്റിയുടെ]] വെളിയിൽ [[ഇസ്റ്റാപലാപ]] പട്ടണത്തിൽ എല്ലാ വർഷവും കുരിശിലേറ്റൽ അനുകരിക്കുന്ന ചടങ്ങ് നടക്കാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ipsnews.net/interna.asp?idnews=23257 |title=Religion-Mexico: The Passion According to Iztapalapa |publisher=Ipsnews.net |date= |accessdate=2009-12-19 |archive-date=2009-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091226173652/http://www.ipsnews.net/interna.asp?idnews=23257 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

വിശ്വാസം പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ നടക്കുന്ന കുരിശിലേറ്റലുകൾ ഫിലിപ്പീൻസിലും നടക്കാറുണ്ട്. വിശ്വാസികൾ കനം കുറവുള്ള ആണികൾ കൈയ്യിലൂടെ തുളച്ചു കയറ്റിയശേഷം ഒരു പടിയുടെ സഹായത്തോടെ കുറച്ചുനേരം കുരിശിൽ നിൽക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. ഹ്രസ്വമായ സമയത്തുമാത്രമേ ഇത് നടക്കാറുള്ളൂ. റൊണാൾഡോ ഡെൽ കാമ്പോ എന്ന ഒരു മരപ്പണിക്കാരൻ തന്റെ ഭാര്യയുടെ പ്രസവം സുഖകരമായി നടന്നാൽ 15 വർഷം തുടർച്ചയായി ദുഖവെള്ളിയാഴ്ച്ച കുരിശിലേറിക്കൊള്ളാം എന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തുവത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://religiousfreaks.com/2006/04/12/man-crucifies-himself-every-good-friday/ |title=Man Crucifies Himself Every Good Friday |publisher=Religious Freaks |date=2006-04-12 |accessdate=2009-12-19}}&lt;/ref&gt; റൂബൻ എനാജെ എന്നയാൾ 2007 വരെ [[സാൻ പെഡ്രോ ക്യൂടഡ്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് 21 പ്രാവശ്യം കുരിശിലേറുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://www.nytimes.com/reuters/international/international-philippines-crucifixions.html |title=International Philippines crucifixions | work=The New York Times}} {{Dead link|date=August 2010|bot=RjwilmsiBot}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news | url=http://cnn.netscape.cnn.com/story.jsp?floc=FF-APO-1104&amp;idq=/ff/story/0001%2F20060414%2F0726996803.htm&amp;sc=1104 | work=CNN | title=Home | 4=Propeller }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; മതാധികാരികൾ ഇതിനെതിരാണെങ്കിലും ആളുകൾ സ്വയം കുരിശിലേറുന്നതും ചാട്ടവാറടിയേൽക്കുന്നതും തടയാനാവില്ല എന്നാണ് സർക്കാരിന്റെ അഭിപ്രായം. കുരിശിലേറുന്നവർ ടെറ്റനസിനെതിരായ പ്രതിരോധക്കുത്തിവെപ്പെടുക്കണമെന്നും ആണികൾ അണുവിമുക്തമാക്കണമെന്നും ആരോഗ്യവകുപ്പധികാരികൾ നിബന്ധന വച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-540453/Boy-15-nailed-cross-Filipinos-whip-crucify-gory-Good-Friday-ritual.html |title=Boy, 15, nailed to a cross as Filipinos whip and crucify themselves in gory Good Friday ritual |accessdate = November 6, 2010 | location=London |work=Daily Mail |date=2008-03-22}}&lt;/ref&gt;

പല അവസരങ്ങളിലും കുരിശുമരണം അനുകരിക്കുന്നയാളെ ചാട്ടവാർ കൊണ്ടടിക്കുകയും മുൾക്കിരീടം അണിയിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷമായിരിക്കും കുരിശിലേറ്റുന്നത്.

==പ്രശസ്തമായ കുരിശിലേറ്റലുകൾ==
*[[യേശുവിന്റെ കുരിശുമരണം]]: എ.ഡി 30ലോ 33ലോ [[പീലാത്തോസിന്റെ]] വിധിപ്രകാരം നടന്ന [[യേശുക്രിസ്തു|യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ]] കുരിശുമരണം സുവിശേഷങ്ങളിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രസിദ്ധമായ സംഭവമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് [[പൗലോശ്ലീഹ|പൗലോശ്ലീഹയുടെ]] ആദ്യകാല കത്തുകളിൽ ഇതെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന് എ.ഡി. 57-ൽ കൊരിന്ത്യർക്കെഴുതിയ കത്തിൽ അഞ്ചു പ്രാവശ്യം (1:13, 1:18, 1:23, 2:2, 2:8) ഇതെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. പീലാത്തോസ് ഈ സമയത്ത് ലൂഡിയ പ്രവിശ്യയിലെ ഗവർണറായിരുന്നു. യേശുവിന്റെ കുരിശുമരണവുമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം പുതിയനിയമത്തിൽ മാത്രമല്ല, [[ടാസിറ്റസ്]] രചിച്ച [http://en.wikipedia.org/wiki/Tacitus#Tacitus_on_Christ ചരിത്രഗ്രന്ഥത്തിലും] രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് &lt;ref&gt;''Annals', 15.44.&lt;/ref&gt; ([[യേശുവിന്റെ മരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം]] കാണുക). യേശുവിനെതിരേ ആരോപിക്കപ്പെട്ട കുറ്റം [[യഹൂദന്മാരുടെ രാജാവ്]] ആണെന്നവകാശപ്പെട്ടു എന്നതായിരുന്നു. 
*[[മൂന്നാം അടിമയുദ്ധം|മൂന്നാം അടിമയുദ്ധത്തിൽ]] ഏർപ്പെട്ട കലാപകാരികളായ അടിമകൾ: ബി.സി. 73-നും ബി.സി. 71-നും മദ്ധ്യേ [[സ്പാർട്ടക്കസ്|സ്പാർട്ടക്കസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരുലക്ഷത്തി ഇരുപതിനായിരത്തോളം അടിമകൾ [[റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്|റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്കിനെതിരേ]] തുറന്ന യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടു. കലാപം ഒടുവിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു. സ്പാർട്ടക്കസ് അവസാന യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചിരിക്കാമെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആറായിരത്തോളം അനുയായികളെ കാപുവ മുതൽ റോം വരെയുള്ള 200 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പാതയോരത്ത് മറ്റുള്ളവർക്കൊരു താക്കീതായി കുരിശിലേറ്റുകയുണ്ടായി. 
*[[പത്രോസ് ശ്ലീഹാ]]: വിശ്വാസമനുസരിച്ച് പത്രോസിന്റെതന്നെ ആവശ്യപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തെ തലകീഴായി കുരിശിലേറ്റുകയായിരുന്നുവത്രേ. [[പത്രോസ് ശ്ലീഹായുടെ കുരിശ്]] തലകീഴായിരിക്കാൻ കാരണം ഇതാണ്. 
*[[അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ]]: [[പത്രോസ് ശ്ലീഹാ|പത്രോസ് ശ്ലീഹായുടെ]] സഹോദരനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തെ 'X' ആകൃതിയിലുള്ള കുരിശിലേറ്റിയാണ് കൊന്നതെന്നാണ് വിശ്വാസം. 
*[[ജെറുസലേമിലെ സിമിയോൺ]]: രണ്ടാം ഓർത്തഡോക്സ് പാത്രിയർക്കീസായിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തെ 106-ലോ 107-ലോ കുരിശിലേറ്റുകയുണ്ടായി. 
*[[ആർച്ച്ബിഷപ്പ് ജോവാക്കിം]]: 1920-ൽ ഇദ്ദേഹത്തെ സെവസ്റ്റപോളിലെ പള്ളിക്കുമുന്നിൽ തലകീഴായി കുരിശിലേറ്റിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

==ഇവയും കാണുക==
* [[കുരിശുമരണം: ഗ്രഹണവും ഇരുളും]]
* [[കുരിശമരണം കലയിൽ]]
* [[യേശുവിന്റെ കുരിശുമരണം]]
* [[വധശിക്ഷാരീതികൾ]]
* [[പീഡനം]]
* [[യേശുവിനെ ക്രൂശിക്കാനുപയോഗിച്ച ഉപകരണം]]

==അവലംബം==
{{Reflist|colwidth=30em}}
==ചിത്രശാല==
&lt;gallery caption=&quot;കുരിശിലേറ്റിയുള്ള വധശിക്ഷ&quot; widths=&quot;140px&quot; heights=&quot;100px&quot; perrow=&quot;5&quot;&gt;
File:Oath Spartacus Barrias Tuileries.jpg|സ്പാർട്ടക്കസിന്റെ കുരിശിലേറ്റിയുള്ള വധശിക്ഷ - ശിൽപം
&lt;/gallery&gt;

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Crucifixion}}
* [http://e-forensicmedicine.net/Turin2000.htm &quot;കുരിശിലേറ്റൽ സമ്പ്രദായത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ഫോറൻസിക്കും ക്ലിനിക്കലുമായ അറിവ്&quot; ഡോ. ഫ്രെഡറിക് സുഗൈബ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040402184621/http://www.e-forensicmedicine.net/Turin2000.htm |date=2004-04-02 }}
* [http://www.konnections.com/Kcundick/crucifix.html യേശുവിന്റെ കുരിശുമരണം, വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060127005729/http://www.konnections.com/Kcundick/crucifix.html |date=2006-01-27 }}
* [http://www.joezias.com/CrucifixionAntiquity.html &quot;പുരാതനകാലത്തെ കുരിശിലേറ്റൽ - നരവംശശാസ്ത്രത്തിലെ തെളിവുകൾ&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212185552/http://www.joezias.com/CrucifixionAntiquity.html |date=2012-02-12 }} ജോ സിയാസ്
* [http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=905&amp;letter=C യഹൂദ വിജ്ഞാനകോശം: കുരിശിലേറ്റൽ]
* [http://thecrucifixions.blogspot.com/2007/02/crucifixion-of-joachim-of-nizhny.html നിഷ്നിയിലെ ജോവാക്കിമിന്റെ കുരിശിലേറ്റൽ-നോവ്ഗോറോഡ്]
* {{1911}}

[[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ]]</text>
      <sha1>dmiexk65wq9zfoykh9neduipb3j3gy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യയുടെ സംസ്ഥാന മൃഗങ്ങൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202855</id>
    <revision>
      <id>4612100</id>
      <parentid>3522915</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5541" sha1="b8qmp5mdns6e6tubmyqhcbq9wd88b5e" xml:space="preserve">{{prettyurl|List of Indian state animals}} 
കേരളത്തിന്റെ സംസ്ഥാന മൃഗം ആനയെന്ന പോലെ ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിനും അതിന്റേതായ സംസ്ഥാന മൃഗങ്ങളുണ്ട്. സംസ്ഥാന മൃഗങ്ങളുടെ പട്ടിക താഴെ കൊടുക്കുന്നു. :

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
|- align=left
! '''സംസ്ഥാനം'''                      
! '''മലയാളത്തിലെ പേർ''' 
! '''[[ദ്വിപദ നാമപദ്ധതി|ശാസ്ത്രീയ നാമം]]'''
! '''ചിത്രം'''
|-
| [[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]]
| [[കൃഷ്ണമൃഗം]]
| ''[[Antilope cervicapra]]''
| [[Image:Blackbuck male female.jpg|150px]]
|- 
| [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്‌]]
| [[മിഥുൻ]]
| ''[[Bos frontalis]]''
| [[Image:Mithun.jpg|150px]]
|- 
| [[ആസാം]]
| [[ഇന്ത്യൻ കണ്ടാമൃഗം]]
| ''[[Rhinoceros unicornis]]''
| [[Image:Indian Rhino (Rhinoceros unicornis)1 - Relic38.jpg|150px]]
|-
| [[ബീഹാർ]]
| [[കാട്ടുപോത്ത്]]
| ''[[Bos gaurus]]''
|
|-
| [[ഛത്തീസ്ഗഡ്‌]]
| [[കാട്ടെരുമ]]
| ''[[Bubalus arnee]]''
| [[Image:Asiatic water buffalo in zoo tierpark friedrichsfelde berlin germany.jpg|150px]]
|- 
| [[ഗോവ]]
| [[കാട്ടുപോത്ത്]]
| ''[[Bos gaurus]]''
|
|-
| [[ഗുജറാത്ത്]]
| [[ഏഷ്യൻ സിംഹം]]
| ''[[Panthera leo persica]]''
| [[Image:Panthera leo persica male.jpg|150px]]
|-
| [[ഹരിയാന]]
| [[കൃഷ്ണമൃഗം]]
| ''[[Antilope cervicapra]]''
| [[Image:Blackbuck male female.jpg|150px]]
|-
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]]
| [[ഹിമപ്പുലി]]
| ''[[Snow leopard|Uncia uncia or Panthera uncia]]''
| [[Image:Snow leopard portrait-2010-07-09.jpg|150px]]
|-
| [[ജമ്മു - കാശ്മീർ]] 
| [[Kashmir stag]]
| ''[[Cervus elaphus hanglu]]''
| [[Image:Cervus elaphus00.jpg|150px]]
|-
| [[ഝാ‍ർഖണ്ഡ്‌]]
| [[ഇന്ത്യൻ ആന]]
| ''[[Elephas maximus indicus]]''
| [[Image:IndianElephant.jpg|150px]]
|-
| [[കർണാടക]]
| [[ഇന്ത്യൻ ആന]]
| ''[[Elephas maximus indicus]]''
| [[Image:IndianElephant.jpg|150px]]
|-
| [[കേരളം]]
| [[ഇന്ത്യൻ ആന]]
| ''[[Elephas maximus indicus]]''
| [[Image:IndianElephant.jpg|150px]]
|-
| [[ലക്ഷദ്വീപ്‌]]
| [[ശലഭ മത്സ്യം]]
| ''[[Chaetodon decussatus]]''
| [[Image:Bep chaetodon decussatus.jpg|150px]]
|-
| [[മേഘാലയ]]
| [[മേഘപ്പുലി]]
| ''[[Neofelis nebulosa]]''
| [[Image:Clouded leopard.jpg|150px]]
|-
| [[മധ്യപ്രദേശ്‌]]
| [[ബാരസിംഗ]]
| ''[[Rucervus duvaucelii]]
| [[Image:Barasingha.jpg|150px]]
|-
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[മലയണ്ണാൻ]]
| ''[[Ratufa indica]]''
| [[Image:Malabar giant sqirrel.jpg|150px]]
|-
| [[മണിപ്പൂർ]]
| [[സാംഗായ്]]
| ''[[Cervus eldi eldi]]''
| [[Image:Cervus eldii2.jpg|150px]]
|-
| [[മിസോറം]]
| [[ഗിബ്ബൺ]]
| ''[[Hoolock hoolock]]''
| [[Image:Ulluk-2.jpg|150px]]
|-
| [[നാഗാലാ‌‍ൻഡ്]]
| [[മിഥുൻ]]
| ''[[Bos frontalis]]''
|
|-
| [[ഒറീസ്സ|ഒഡീഷ]]
| [[മ്ലാവ്]] 
| ''Rusa unicolor''
| [[Image:Sambhar deer.jpg|150px]]
|-
| [[പുതുച്ചേരി]]
| [[അണ്ണാൻ]]
| ''[[Sciuridae]]''
| [[Image:Indian Palm Squirrel Bangalore 2009.jpg|150px]]
|-
| [[പഞ്ചാബ്‌]]
| [[കൃഷ്ണമൃഗം]]
| ''[[Antilope cervicapra]]''
| [[Image:Blackbuck male female.jpg|150px]]
|-
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
| [[ചിങ്കാരമാൻ]]
| ''[[Gazella bennettii]]''
| [[Image:Chinkara.jpg|150px]]
|-
| [[സിക്കിം]]
| [[ചെമ്പൻ പാണ്ട]]
| ''[[Ailurus fulgens]]''
| [[Image:Ailurus fulgens RoterPanda LesserPanda.jpg|150px]]
|-
| [[തമിഴ്‌നാട്‌]]
| [[വരയാട്]]
| ''[[Nilgiritragus hylocrius]]''
| [[Image:Nilgiri Tahr, Kerala.jpg|150px]]
|-
| [[ത്രിപുര]]
| [[Phayre's Langur]]
| ''[[Trachypithecus phayrei]]''
| [[Image:T. phayrei.JPG|150px]]
|-
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
| [[കസ്തൂരിമാൻ]]
| ''[[Artiodactyls, Genus: Moschus, Family: Moschidae]]''
| [[Image:Moschustier.jpg|150px]]
|-
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്‌]]
| [[ബാരസിംഗ]]
| ''[[Rucervus duvaucelii]]''
| [[Image:Barasingha.jpg|150px]]
|-
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| [[മീൻപിടിയൻ പൂച്ച]]
| ''[[Prionailurus viverrinus]]''
| [[Image:Portrait_of_a_Fishing_Cat_at_Taronga.jpg|150px]]
|}

The animals in India are endangered and some of them work.

==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm Indian State animals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013002319/http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm |date=2014-10-13 }}

[[Category:States and territories of India-related lists|State Animals]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]


{{india-stub}}</text>
      <sha1>b8qmp5mdns6e6tubmyqhcbq9wd88b5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉയരത്തിൽ നിന്ന് തള്ളിയിടുക (വധശിക്ഷാരീതി)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203416</id>
    <revision>
      <id>4612163</id>
      <parentid>3625614</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14230" sha1="jjfs5x77na0rxbsr8iin4nhtk94fb74" xml:space="preserve">{{prettyurl|Falling (execution)}} 
{{വധശിക്ഷ}}
ആളുകളെ ഉയരത്തിൽ നിന്ന് താഴേയ്ക്കെറിഞ്ഞു കൊല്ലുക എന്നത് പുരാതനകാലം മുതൽക്കേ ഒരു [[വധശിക്ഷ|വധശിക്ഷാരീതിയായി]] ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്. വളരെ വേഗത്തിൽ നിലത്തു വീഴുമ്പോളുണ്ടാകുന്ന പരിക്കുകളാണ് ഈ രീതിയിൽ മരണകാരണമാകുന്നത്. 

==ചരിത്രം==
===പ്രാചീനകാലം===
പുരാതന [[ഡെൽഫി|ഡെൽഫിയിൽ]] മതനിന്ദ കാട്ടുന്നവരെ [[ഹയാംപിയ]] കുന്നിനു മുകളിൽ നിന്ന് താഴേയ്ക്കെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Pericles Collas (n.d.). [http://www.archive.org/stream/conciseguideofde00colluoft#page/8/mode/2up ''A Concise Guide of Delphi''], pp8. Athens. Cacoulides.&lt;/ref&gt;

റോമിനു മുൻപുള്ള [[സാർഡീനിയ]] രാജ്യത്തിൽ സ്വയം സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത പ്രായമെത്തിയ ആൾക്കാരെ [[ബലി|ബലികൊടുക്കുമായിരുന്നുവത്രേ]]. ഇവരെ [[സാർഡോണീസിസം]] എന്ന നാടീവ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷം കൊടുത്ത് മയക്കിയ ശേഷം ഉയരത്തിൽ നിന്ന് താഴേയ്ക്കിടുകയോ തല്ലിക്കൊല്ലുകയോ ചെയ്യുമായിരുന്നുവത്രേ. ഈ വിഷച്ചെടി ഹെംലോക്ക് ആയിരുന്നുവെന്ന് ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ സംശയിക്കുന്നുണ്ട്. &lt;ref&gt;[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=in-brief-aug-09 News Scan Briefs: Killer Smile], Scientific American, August 2009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|journal = Journal of Natural Products|year = 2009|volume = 72|issue = 5|pages = 962–965|title = Polyacetylenes from Sardinian ''Oenanthe fistulosa'': A Molecular Clue to ''risus sardonicus''|author = G. Appendino, F. Pollastro, L. Verotta, M. Ballero, A. Romano, P. Wyrembek, K. Szczuraszek, J. W. Mozrzymas, and O. Taglialatela-Scafati|doi = 10.1021/np8007717|pmid = 19245244|pmc = 2685611}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tarpeian Rock.jpg|thumb|right|ടാർപിയൻ കല്ല്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ എച്ചിംഗ്]]
[[റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്|റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] കാലത്ത് [[ടാർപിയൻ കല്ല്]] എന്ന കുന്നിൻ ചരിവിൽ കൊലപാതകികളെയും രാജ്യദ്രോഹികളെയും താഴേയ്ക്ക് തള്ളിയിട്ട് കൊന്നിരുന്നു. മാനസിക രോഗമോ ശാരീരിക വൈകല്യമോ ഉള്ളവരെയും ഇപ്രകാരം വധിച്ചിരുന്നു. ഇക്കൂട്ടരെ ദൈവങ്ങൾ ശപിച്ചതാണ് വൈകല്യത്തിനു കാരണം എന്ന വിശ്വാസമായിരുന്നു ഇതിനു കാരണം. &lt;ref&gt;Platner (1929). ''[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/PLATOP*/home*.html A Topographical Dictionary of Ancient Rome]'', [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/PLATOP*/Tarpeius_Mons.html Tarpeius Mons], pp509-510. London. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

[[റോമൻ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കാലത്ത് [[ജെർമോണിയൻ പടവുകൾ]] ഈ ആവശ്യത്തിനുപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ടൈബീരിയസ്]] ചക്രവർത്തിയുടെ കാലത്താണ് ഈ സ്ഥലം വധശിക്ഷയ്ക്കായി കൂടുതൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി രേഖകൾ പറയുന്നത്. &lt;ref name=&quot;suetonius-twelve-caesars-61&quot;&gt;Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Tiberius [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Tiberius*.html#61.2 61.2],[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Tiberius*.html#62.2 62.2]&lt;/ref&gt; ശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടവരെ [[കഴുത്തു ഞെരിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|കഴുത്തു ഞെരിച്ച്]] മരണത്തിനടുത്തെത്തിച്ച ശേഷമായിരുന്നു കൈകാലുകൾ ബന്ധിച്ച് പടവുകളിലൂടെ താഴേയ്ക്കെറിഞ്ഞിരുന്നത്. [[റോം|റോമിലെ]] മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിൽ വച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടയാളുകളുടെ ശവശരീരങ്ങൾ ഇവിടേയ്ക്ക് പ്രദർശനത്തിനായി കൊണ്ടുവരുമായിരുന്നുവത്രേ. റോമൻ ഫോറത്തിൽ നിന്ന് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശവശരീരങ്ങൾ ചീയാനനുവദിക്കുക സാധാരണമായിരുന്നുവത്രേ. നായ്ക്കളും മറ്റു മൃഗങ്ങളും ശവശരീരം ഇവിടെവച്ച് ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ ശവശരീരം [[ടൈബർ]] നദിയിൽ ഒഴുക്കിക്കളയുമായിരുന്നു. പടവുകളിൽ നിന്ന് താഴെ വീണുള്ള മരണം വളരെ അപമാനകരമായാണ് കരുതിയിരുന്നതെങ്കിലും പല സെനറ്റർമാരും ഒരു ചക്രവർത്തിയും ഇവിടെ വധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 

[[സ്യൂട്ടോണിയസ്]] ടൈബീരിയസിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അവസാനകാലത്തുള്ള ക്രൂരതകളെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. അദ്ദേഹം [[കാപ്രി]] എന്ന സ്ഥലത്ത് താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആൾക്കാരെ ഒരു കുന്നിൻ ചരിവിൽ നിന്ന് കടലിലേയ്ക്ക് തള്ളിയിട്ട് കൊല്ലുന്നത് കണ്ടുനിൽക്കുമായിരുന്നത്രേ. &lt;ref name=&quot;suetonius-twelve-caesars-61&quot;/&gt; വധശിക്ഷയ്ക്ക് മുൻപ് ഇവരെ പീഡിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. വീഴ്ച്ചയിൽ ഇവർ മരിച്ചില്ലെങ്കിൽ താഴെ തോണികളിൽ കാത്തു നിൽക്കുന്ന ആൾക്കാർ തുഴകളും തോണിയുടെ കൊളുത്തും മറ്റുമുപയോഗിച്ച് തല്ലി പ്രതികളുടെ അസ്ഥികൾ നുറുക്കുമായിരുന്നുവത്രേ. 

===യഹൂദമതത്തിലെ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ===

താൽമണ്ട് അനുസരിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ കല്ലേറിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. എഴുതപ്പെടാത്ത നിയമപ്രകാരം സാൻഹെഡ്രിൻ കുറ്റവിധി നടത്തിയ പ്രതിയെ രണ്ടു നിലയുള്ള ഒരു കെട്ടിടത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് രണ്ട് സാക്ഷികളും ചേർന്ന് തള്ളി താഴെയിട്ടാണ് കൊന്നിരുന്നത്. ശരീരം ഛിന്നഭിന്നമാകാത്തവിധം മരണം ഉറപ്പായ ഉയരമാണ് ഇതെന്നായിരുന്നു വിശ്വാസം. പ്രതി വീണതിനു ശേഷം രണ്ട് സാക്ഷികളും ചേർന്ന് ഒരു വലിയ പാറ പ്രതിക്കുമേൽ തള്ളിയിടണം. വീഴ്ച്ചയിലും പാറ വീണ ആഘാതത്തിലും പ്രതി മരിച്ചില്ല എങ്കിൽ അടുത്തുള്ളയാളുകൾ കിട്ടിയ കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിയെ പെട്ടെന്ന് കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലണം എന്നായിരുന്നു കീഴ്വഴക്കം.

===ആധുനികകാലം===
[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ]] കോളനിഭരണത്തിനു മുൻപുള്ള കാലത്ത് [[ക്സോക്സ]], [[സുലു]] എന്നീ ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന കുന്നുകളുണ്ടായിരുന്നുവത്രേ. കുറ്റവാളികളെ ഇവിടെ നിന്ന് താഴേയ്ക്കെറിഞ്ഞ് കൊലപ്പെടുത്തുമായിരുന്നുവത്രേ.  ഈ ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ തടവിലിടുക എന്ന ശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ ശിക്ഷ മർദ്ദനമോ, വധശിക്ഷയോ, നാടുകടത്തലോ ആയിരിക്കുമായിരുന്നു. 

[[നമീബിയ|നമീബിയൻ]] സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത് [[സൗത്ത് വെസ്റ്റ് ആഫ്രിക്കൻ പീപ്പിൾസ് ഓർഗനൈസേഷൻ]] എന്ന സംഘടനയുടെ സേനാനികളെ [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ]] സൈന്യം കടലിനു മുകളിൽ നിന്ന് ഹെലിക്കോപ്റ്ററിൽ നിന്ന് തള്ളിത്താഴെയിട്ട് കൊല്ലുമായിരുന്നുവത്രേ.  

സ്വവർഗ്ഗരതിക്കുറ്റത്തിനു ശിക്ഷയായി [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ഈ ശിക്ഷാരീതി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നിരിക്കാം. ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ 2008-ൽ സ്വവർഗ്ഗബലാത്സംഗം ചെയ്ത കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട രണ്ടു പേരെ &lt;ref&gt;[http://www.amnesty.org/en/library/info/MDE13/010/2008/en Iran: UA 17/08 - Fear of imminent execution/ flogging | Amnesty International]&lt;/ref&gt; ഉയരത്തിൽ നിന്ന് താഴേയ്ക്കിട്ട് കൊന്നിരുന്നുവത്രേ. ഈ സംഭവത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട മറ്റാൾക്കാരെ ചാട്ടവാറടിക്കുകയായിരുന്നു ചെയ്തത്. ഇവർ ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടാതിരുന്നതുകൊണ്ടാവണം കുറഞ്ഞ ശിക്ഷ ലഭിച്ചത്. [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ]] ഈ ശിക്ഷയെ അപലപിക്കുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ambafrance-ir.org/article.php3?id_article=620 |title=Death Sentences in Iran |access-date=2012-08-08 |archive-date=2010-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100612220121/http://ambafrance-ir.org/article.php3?id_article=620 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[അഗസ്റ്റോ പിനോഷെ|അഗസ്റ്റോ പിനോഷെയുടെ]] ഭരണകാലത്ത് രാഷ്ട്രീയത്തടവുകാരെ ഹെലിക്കോപ്റ്ററിൽ നിന്ന് താഴെയിട്ട് കൊല്ലുമായിരുന്നുവത്രേ. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.remember-chile.org.uk/inside/benavente.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-08 |archive-date=2012-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121207043645/http://www.remember-chile.org.uk/inside/benavente.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ഇതും കാണുക==
*[[വധശിക്ഷാരീതികൾ]]
*[[കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ]]


==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{refbegin}}
{{refend}}

[[Category:വധശിക്ഷ]]</text>
      <sha1>jjfs5x77na0rxbsr8iin4nhtk94fb74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇറാസ്മസ് ഡാർവിൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209119</id>
    <revision>
      <id>4612128</id>
      <parentid>2510737</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5636" sha1="jpsajryccvlj4x53swxeaadoj1ihq5k" xml:space="preserve">{{prettyurl|Erasmus Darwin}} 
{{PU|Erasmus Darwin}}
{{Infobox person
| name = ഇറാസ്മസ് ഡാർവിൻ
| image = Portrait_of_Erasmus_Darwin_by_Joseph_Wright_of_Derby_(1792).jpg
| caption  = Erasmus Darwin c.1792-3.
Original oil painting by [[Joseph Wright of Derby|Joseph Wright]] in [[Derby Museum and Art Gallery]]
| birth_date  = 12 December 1731
| birth_place = Elston Hall, [[Elston]],  [[Nottinghamshire]]&lt;br /&gt; near [[Newark-on-Trent]] 
| death_date  = 18 April 1802 (aged 70)
| death_place = [[Breadsall]], [[Derby]]
| resting_place = All Saints Church, Breadsall
| residence = Lichfield
}}

[[ഇംഗ്ലീഷ്]] [[കവി|കവിയും]] ശാസ്ത്രജ്ഞനും ഭിഷഗ്വരനുമായിരുന്നു '''ഇറാസ്മസ് ഡാർവിൻ'''. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] നോട്ടിങ്ഹാംഷെയറിൽ (Nottinghamshire) 1731 [[ഡിസംബർ]] 12-ന് [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. കേംബ്രിജ്, [[എഡിൻബറോ]] എന്നീ [[സർവ്വകലാശാല|സർവകലാശാലകളിലെ]] [[വൈദ്യം|വൈദ്യ]] പഠനത്തിനുശേഷം ലിച്ച് ഫീൽഡിൽ (Lich field) പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ചെങ്കിലും അധികകാലം തുടരാനായില്ല. ഇദ്ദേഹം ഉത്പതിഷ്ണുവും മദ്യനിരോധനവാദിയും സ്വതന്ത്രചിന്തകനുമായിരുന്നു. [[ഫ്രഞ്ച്]] വിപ്ലവകാരികൾക്കനുകൂലമായ നിലപാടെടുത്ത ഡാർവിൻ ബ്രിട്ടിഷ് ഭരണാധികാരികളുടെ അപ്രീതിക്കും വിധേയനായി.

== ശാസ്ത്രവിഷയത്തിൽ തത്പരൻ ==

ഇറാസ്മസ് ഡാർവിൻ ശാസ്ത്രത്തിൽ അതീവ തത്പരനും കാര്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി മനസ്സിലാക്കുവാൻ കെല്പുളള വ്യക്തിയും കവിതാരചനയിൽ നിപുണനുമായിരുന്നു. 1791-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ദ് ബൊട്ടാണിക് ഗാർഡൻ'' എന്ന [[ഗ്രന്ഥം|ഗ്രന്ഥത്തിൽ]] ലിനേയസിന്റെ സസ്യവർഗീകരണത്തെ അർഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യത്തോടെ അപഗ്രഥിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സൂനോമിയ ഓർ ദ് ലോസ് ഒഫ് ഓർഗാനിക് ലൈഫ് (Zoonomia or the Laws of Organic Life) എന്ന ഗ്രന്ഥമാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായിത്തീർന്നത്. ഇതിൽ ചാൾസ് ഡാർവിനും ലാമാർക്കും പിൽക്കാലങ്ങളിൽ രൂപം കൊടുത്ത സ്പീഷീസിന്റെ പരിണാമവും വിവിധ സിദ്ധാന്തങ്ങളും മുൻകൂട്ടിത്തന്നെ ഇദ്ദേഹം പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദ് ലവ്സ് ഒഫ് പ്ലാന്റ്സ്, ദ് ഇക്കണോമി ഒഫ് വെജിറ്റേഷൻ തുടങ്ങിയവയും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ എണ്ണപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ്.

== ചാൾസ് ഡാർവിൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊച്ചുമകൻ ==

പരിണാമ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായ [[ചാൾസ് ഡാർവിൻ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകന്റെ മകനും വർഗസംസ്കാര [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ([[യൂജെനിക്സ്]]) ഉപജ്ഞാതാവായ സർ ഫ്രാൻസിസ് ഗാൽട്ടൻ ( Sir Francis Galton) ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളുടെ മകനുമാണ്. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ബ്രെട്ട്സാൽ പ്രയോറിയിൽ ( Breadsall priory) 1802 [[ഏപ്രിൽ]] 18-ന് അന്തരിച്ചു.

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*http://www.ucmp.berkeley.edu/history/Edarwin.html
*http://www.victorianweb.org/science/edarwin.html
*http://www.erasmusdarwin.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210205054629/http://www.erasmusdarwin.org/ |date=2021-02-05 }}

{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡാ{{ർ}}വി{{ൻ}},_ഇറാസ്മസ്_(1731_-_1802)|ഡാർവിൻ, ഇറാസ്മസ് (1731 - 1802)}}


[[വർഗ്ഗം:1731-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1802-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 12-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 18-ന് മരിച്ചവർ]]

[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞർ]]</text>
      <sha1>jpsajryccvlj4x53swxeaadoj1ihq5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാന പുഷ്പങ്ങളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221231</id>
    <revision>
      <id>4612099</id>
      <parentid>3795369</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:12:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7244" sha1="p8xwdkeqkfy3lpoeizkcwlis7q1u0bw" xml:space="preserve">{{prettyurl|List of Indian state flowers}} 
{{PU|List of Indian state flowers}}
ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളുടെയും ഔദ്യോഗിക പുഷ്പങ്ങളുടെ പട്ടിക താഴെ കൊടുക്കുന്നു.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
|- align=left
! '''സംസ്ഥാനം'''                      
! '''പുഷ്പം''' 
! '''ശാസ്ത്രീയ നാമം'''
! '''ചിത്രം'''
|-
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| [[ആമ്പൽ]]
| 
| [[File:Blue water lilly flower.jpg|150px]]
|- 
| [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]]
| [[Lady's Slipper]]
| ''Cypripedioideae''
| [[File:Paphiopedilum 2.jpg|150px]]
|- 
| [[ആസാം]]
| [[Foxtail Orchids]]
| ''Rhynchostylis gigantea''
| [[File:Rhynchostylis gigantea.jpg|150px]]
|-
| [[ബീഹാർ]]
| [[വെള്ളമന്ദാരം]]
| ''[[Bauhinia acuminata]]''
| [[പ്രമാണം:മന്ദാരം.jpg|150px]]
|-
| [[ഛത്തീസ്ഗഢ്]]
| 
| 
| 
|- 
| [[ഗോവ]]
| 
| 
| 
|-
| [[ഗുജറാത്ത്]]
| [[ചെണ്ടുമല്ലി]]
| ''Tagetes erecta''&lt;ref&gt;http://2.imimg.com/data2/OT/FH/MY-/shiv-pdf.pdf for the scientific name&lt;/ref&gt;
| [[File:Yellow French Marigold Flower.jpg|150px]]

|-
| [[ഹരിയാന]]
| [[താമര]]
| ''Nelumbo nucifera''
| [[File:Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg|150px]]
|-
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
| [[റോഡോഡെൻഡ്രോൺ]]
| ''Rhododendron ponticum''
| [[File:Rhododendron-by-eiffel-public-domain-20040617.jpg|150px]]
|-
| [[ജമ്മു കശ്മീർ]] 
| [[Common Rhododendron]]
| ''Rhododendron ponticum''
| [[File:Rhododendron ponticum 2.jpg|150px]]
|-
| [[ജാർഖണ്ഡ്]]
| [[പ്ലാശ്]]
| ''Butea monosperma''
| [[File:Dhak (Butea monosperma) flowers in Kolkata I IMG 4225.jpg|150px]]
|-
| [[കർണാടക]]
| [[താമര]]
| ''Nelumbo nucifera''
| [[File:Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg|150px]]
|-
| [[കേരളം]]
| [[കണിക്കൊന്ന]]
| ''Cassia fistula''
| [[File:Cassia fistula-flower-detail.jpg|150px]]
|-
| [[ലക്ഷദ്വീപ്]]
| 
| 
| 
|-
| [[മേഘാലയ]]
| [[Lady's Slipper]]
| ''Cypripedioideae''
| [[File:Paphiopedilum 2.jpg|150px]]
|-
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
| [[പ്ലാശ്]]
| ''Butea monosperma''
| [[File:Dhak (Butea monosperma) flowers in Kolkata I IMG 4225.jpg|150px]]
|-
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[പൂമരുത്]]
| ''Lagerstroemia speciosa''&lt;ref&gt;Govt of Maharasthra ENVIS Cell :[http://envis.maharashtra.gov.in/envis_data/pdf/trees.pdf Important native trees of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090824040133/http://envis.maharashtra.gov.in/envis_data/pdf/trees.pdf |date=2009-08-24 }}&lt;/ref&gt;
| [[File:Lagerstroemia speciosa 2.jpg|150px]]
|-
| [[മണിപ്പൂർ]]
| [[Siroi Lily]]
| ''Lilium mackliniae''
| [[File:Siroi Lily.jpg|150px]]
|-
| [[മിസോറം]]
| [[Red Vanda]]
| 
| 
|-
| [[നാഗാലാന്റ്]]
| [[Rhododendron]]
| ''[[Rhododendron ponticum]]''
| [[File:Rhododendron-by-eiffel-public-domain-20040617.jpg|150px]]
|-
| [[ഒഡീഷ]]
| [[അശോകം]]&lt;ref&gt;{{cite web  |url=http://www.cyberorissa.com/myorissa/districts/dist_hom.html  |title=CyberOrissa.com :: Orissa  |work=cyberorissa.com  |year=2011  |quote=State Flower  |accessdate=26 May 2012  |archive-date=2011-08-29  |archive-url=https://web.archive.org/web/20110829175929/http://www.cyberorissa.com/myorissa/districts/dist_hom.html  |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.mapsofindia.com/orissa/state-symbols.html |title=Orissa State Symbols |work=mapsofindia.com |year=2011|quote=The state flower is the ‘Ashoka’ flower |accessdate=26 May 2012}}&lt;/ref&gt;
| ''Saraca asoca''
| [[File:Saraca asoca 1.jpg|150px]]
|-
| [[പുതുച്ചേരി]]
| [[നാഗലിംഗ മരം| നാഗലിംഗ പുഷ്പം]]
| ''Couroupita guianensis''
| [[പ്രമാണം:Flower of Cannon Ball Tree.JPG|150px]]
|-
| [[പഞ്ചാബ്]]
| 
| 
| 
|-
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
| [[Rohira]]
| ''Tecomella undulata''
| 
|-
| [[സിക്കിം]]
| [[Noble orchid]]
| ''Cymbidium goeringii''
| [[File:Cymbidium goeringii 'Setsuzan'.jpg|150px]]
|-
| [[തമിഴ്നാട്]]
| [[മേന്തോന്നി]]
| ''Gloriosa superba''
| [[പ്രമാണം:Gloriosa superba 8962.jpg|150px]]
|-
| [[ത്രിപുര]]
| [[Nag Kesar]]
| ''Mesua ferrea''
|[[File:Mesua ferrea.jpg|150px]]
|-
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
| [[ബ്രഹ്മകമലം]]
| ''Saussurea obvallata''
| [[File:Brahma kamal.jpg|150px]]
|-
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
| [[പ്ലാശ്]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-18/lucknow/29443247_1_flower-state-bird-symbol |title=Palash gets state flower's status - Times Of India |first= |last= |work=indiatimes.com |year=2011 |quote=Palash (Butea monosperma) is now the state flower of Uttar Pradesh |accessdate=8 October 2012 |archive-date=2013-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130614083421/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-18/lucknow/29443247_1_flower-state-bird-symbol |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.indianexpress.com/news/ie-briefs/735006/ |title=IE Briefs - Indian Express |first= |last= |work=indianexpress.com |year=2011|quote=The Uttar Pradesh government has declared ‘Palash’ or the ‘Flame of Forest’ as the state flower |accessdate=8 October 2012}}&lt;/ref&gt;
| ''Butea monosperma''
| [[File:Dhak (Butea monosperma) flowers in Kolkata I IMG 4225.jpg|150px]]
|-
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| [[പവിഴമല്ലി]]
| ''Nyctanthes arbor-tristis''
|[[File:(Nyctanthes arbor-tristis) flower at Madhurawada 02.JPG|150px]]
|-
|}

==ഇതും കാണുക==
*[[ഇന്ത്യയുടെ സംസ്ഥാന മൃഗങ്ങൾ]]
*[[ഇന്ത്യയുടെ സംസ്ഥാന പക്ഷികൾ]]
*[[ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക വൃക്ഷങ്ങളുടെ പട്ടിക]]

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.flowerspicture.org Complete Reference for Indian flower collection]
*[http://www.flower.org.in Complete Indian flower collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115011608/http://www.flower.org.in/ |date=2010-01-15 }}
*[http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm Indian state flowers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013002319/http://www.pannatigerreserve.in/kids/state.htm |date=2014-10-13 }}
*[http://www.biodiversityofindia.org/index.php?title=Official_flora_and_fauna_of_India Official flora and fauna of various states in India] ''On Biodiversity of India wiki''


{{India-stub}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]</text>
      <sha1>p8xwdkeqkfy3lpoeizkcwlis7q1u0bw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇലക്ട്രോണിക് സംഗീതം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225352</id>
    <revision>
      <id>4612131</id>
      <parentid>3795456</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4339" sha1="bulxxr9mak593bql4r1bi7thndg00xm" xml:space="preserve">{{prettyurl|Electronic music}} 
{{PU|Electronic music}}
{{Infobox music genre
| name = Electronic music
| color = black
| bgcolor = silver
| cultural_origins = Late 19th and early 20th century, Europe and the United States
| stylistic_origins =
* [[Modernism (music)|Modernism]]
* [[Futurism (music)|Futurism]]
| instruments =
* [[Digital audio workstation]]
* [[MIDI]]
* [[electronic musical instrument]]
| derivatives =
* [[Ambient music|Ambient]]
* [[Dub music|dub]]
* [[Hip hop music|hip hop]]
* [[krautrock]]
* [[neo soul]]
* [[New-age music|new-age]]
* [[New wave music|new wave]]
* [[Noise music|noise]]
* [[post-disco]]
* [[post-punk]]
* [[psychedelic music|psychedelic]]
| subgenres  = &lt;!--- This list omits subgenres of subgenres ---&gt;
* [[Chiptune]]
* [[drum and bass]]
* [[Electronic dance music|EDM]]
* [[Electro (music)|electro]]
* [[electroacoustic music|electroacoustic]]
* [[electronica]]
* [[Glitch (music)|glitch]]
* [[House music|house]]
* [[Intelligent dance music|IDM]]
* [[synth-pop]]
* [[Industrial music|industrial]]
* [[Jungle music|jungle]]
* [[techno]]
* [[Trance music|trance]]
| fusiongenres =
* [[Electronic rock]]
* [[electronicore]]
* [[electropop]]
* [[electropunk]]
* [[indie electronic]]
* [[nu jazz]]
* [[electro swing]]
* [[trip hop]]
* [[tech house]]
| other_topics =
* [[Avant-garde music]]
* [[computer music]]
* [[electronics in rock music]]
* [[experimental music]]
* [[music technology (electronic and digital)]]
* [[timeline of electronic music genres]]
}}
{{Electronic music top}}
ഇലക്ട്രോണിക്ക് ഉപകരണങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ തയ്യാറാക്കുന്ന [[സംഗീതം|സംഗീതമാണ്]] '''ഇലക്ട്രോണിക് സംഗീതം'''. [[ഇലക്ട്രിക്ക് ഗിറ്റാർ]], കീബോർഡ് തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണം. സംഗീതത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിലും മറ്റു പ്രക്രിയകളിലും ഇലക്ട്രോണിക് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഇന്ന് ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വരവോടെ ഈ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ വിപ്ലവങ്ങൾ വന്നു. ഒരു സംഗീതോപകരണത്തിന്റെയും സഹായമില്ലാതെ തന്നെ [[കമ്പ്യൂട്ടർ|കമ്പ്യൂട്ടറിൽ]] സംഗീതം തയ്യാറാക്കാം എന്ന അവസ്ഥ ഇന്നുണ്ട്. പാശ്ചാത്യസംഗീതത്തിലാണ് കൂടുതലായും ഈ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|about=yes|wikititle=electronic music}}
{{Wikiquote|Electronic music}}
*{{Commons category-inline|Electronic music}}

*[http://www.music.psu.edu/Faculty%20Pages/Ballora/INART55/timeline.html History of Electroacoustic Music – Timeline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100626011318/http://www.music.psu.edu/Faculty%20Pages/Ballora/INART55/timeline.html |date=2010-06-26 }}

*[https://kextedm.blogspot.com More About Electronic Music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200618000539/https://kextedm.blogspot.com/ |date=2020-06-18 }}

*[http://www.doornbusch.net/chronology A chronology of computer and electronic music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170228004652/http://www.doornbusch.net/chronology/ |date=2017-02-28 }}
*[http://www.120years.net '120 Years of Electronic Music' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200409210151/http://www.120years.net/ |date=2020-04-09 }} History of electronic musical instruments 1880 to present day
*[https://web.archive.org/web/19961104001141/http://www.emf.org/ Electronic Music Foundation]
*[http://music.ishkur.com/ Ishkur's Guide to Electronic Music] Provides good examples of many of the genres in electronic music
{{Music-stub}}
{{Electronic music}}
{{Electronica}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:സംഗീതം]]</text>
      <sha1>bulxxr9mak593bql4r1bi7thndg00xm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഈസ്റ്റ്മാൻ കൊഡാക് കമ്പനി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>233786</id>
    <revision>
      <id>4612156</id>
      <parentid>3981211</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23349" sha1="d6shi1po4dukz35u12szjcodsagb65h" xml:space="preserve">{{PU|Kodak}}
{{Use mdy dates|date=January 2012}}{{Infobox company
| name = ഈസ്റ്റ്മാൻ കൊഡാക് കമ്പനി
| logo = Eastman Kodak Company logo (2016).svg
| type = [[Public company|Public]]
| traded_as = {{NYSE|KODK}}&lt;br /&gt;[[Russell 2000 Index]] component
| industry = {{unbulleted list|[[Graphic arts]]|Imaging technology|[[final good|Consumer products]]}}
| predecessor = The Eastman Dry Plate Company
| founded = {{Start date and age|1888|09|04}}&lt;ref name=&quot;foundingdate&quot;/&gt;
| founders = {{unbulleted list|[[George Eastman]]|[[Henry A. Strong]]}}
| location = [[Kodak Tower]]&lt;br /&gt;[[Rochester, New York|Rochester]], [[New York (state)|New York]], U.S.
| area_served = Worldwide
| key_people = Jim Continenza&lt;br /&gt;{{small|(Executive Chairman)}}
| products = Digital imaging, photographic materials, equipment and services
| revenue = {{decrease}} [[US$]] 1.325 billion {{small|(2018)}}&lt;ref name=10K&gt;{{cite web |year = 2018 |url = http://secfilings.nasdaq.com/filingFrameset.asp?FilingID=13335299&amp;RcvdDate=4/1/2019&amp;CoName=EASTMAN%20KODAK%20CO&amp;FormType=10-K&amp;View=html |place = US |title=Eastman Kodak Company |publisher = Securities and Exchange Commission}}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{increase}} US$ -118 million {{small|(2018)}}&lt;ref name=10K/&gt;
| net_income = {{decrease}} US$ -16 million {{small|(2018)}}&lt;ref name=10K/&gt;
| assets = {{decrease}} US$ 1.511 billion {{small|(2018)}}&lt;ref name=10K/&gt;
| equity = {{decrease}} US$ -3 million {{small|(2018)}}&lt;ref name=10K/&gt;
| num_employees = 5,400 {{small|(2018)}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.envisionreports.com/KODK/2018/18308MA18E/default.htm?voting=false#d=1&amp;p=9&amp;m=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-16 |archive-date=2019-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190109062319/http://www.envisionreports.com/KODK/2018/18308MA18E/default.htm?voting=false#d=1&amp;p=9&amp;m=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| homepage = {{URL|http://www.kodak.com/corp/default.htm|www.kodak.com}}
}}[[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] [[റോച്ചസ്റ്റർ|റോച്ചെസ്റ്റർ, ന്യൂയോർക്ക്]] കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ ചിത്രനിർമ്മാണരംഗത്തുള്ള ഒരു കമ്പനിയാണ് '''ഈസ്റ്റ്മാൻ കൊഡാക്'''&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://media.corporate-ir.net/media_files/irol/11/115911/reports/certofinc1.PDF |format=PDF| title=ന്യൂജഴ്സി റവന്യൂ വകുപ്പിന്റെ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് | publisher=[[New Jersey]] division of revenue | date=June 8, 2005 | accessdate=January 7, 2008}}&lt;/ref&gt;. 1889 ലാണ് [[ജോർജ്ജ്‌ ഈസ്റ്റ്‌മാൻ]] കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചത്. [[ഛായാഗ്രഹണം|ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെ]] സാധാരണക്കാർക്ക് പ്രാപ്യമാക്കിയത് കൊഡാക്ക് കമ്പനിയുടെ ഉത്പന്നങ്ങളായിരുന്നു. കൊഡാക് കമ്പനിയുടെ ഫിലിം ഉല്പന്നങ്ങൾ ലോകപ്രശസ്തമാണ്. [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] ഫിലിം വ്യവസായത്തിലെ ലോകമാർക്കറ്റിൽ പ്രധാനപങ്ക് കൊഡാക് കമ്പനിക്കായിരുന്നു. 1976ൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] വിപണിയുടെ 90% പങ്കും കമ്പനി സ്വന്തമാക്കി&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/family/9025257/The-end-of-our-Kodak-moment.html|title=ഇനി ഇല്ല കൊഡാക് നിമിഷങ്ങൾ|accessdate=January 20, 2012|publisher=The Telegraph|date=January 20, 2012|location=London|first=Jasper|last=Rees|archive-date=2012-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120530213446/http://www.telegraph.co.uk/family/9025257/The-end-of-our-Kodak-moment.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

1990ന് ശേഷം ഫിലിം വ്യവസായത്തിന് തകർച്ച നേരിടുകയും, ഡിജിറ്റൽ ഫോട്ടോഗ്രഫി വളർന്ന് വരികയും ചെയ്തതോടെ കൊഡാക് കമ്പനിക്ക് ക്ഷീണം സംഭവിക്കുകയും, 2007നു ശേഷം നഷ്ടത്തിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തുകയും ചെയ്തു&lt;ref name=&quot;latimes1&quot;&gt;{{cite news|last=Hiltzik |first=Michael |url=http://www.latimes.com/business/la-fi-hiltzik-20111204,0,507980.column?track=rss |title=Kodak's long fade to black |publisher=latimes.com |date=December 4, 2011 |accessdate=December 11, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title = അവസാനിച്ച കൊഡാക് നിമിഷങ്ങൾ|url = http://malayalamvaarika.com/2012/february/03/COLUMN1.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2012 ഫെബ്രുവരി 03|accessdate = 2013 ഫെബ്രുവരി 22|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306112207/http://malayalamvaarika.com/2012/february/03/COLUMN1.pdf|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;. വിപണിയിൽ പിടിച്ചുനിൽക്കാനായി കൊഡാക് ഡിജിറ്റൽ, ഡിജിറ്റൽ പ്രിന്റിംഗ് രംഗത്ത് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. പേറ്റന്റ് നിയമയുദ്ധങ്ങളില്ലുടെയും വരുമാനം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;autogenerated2004&quot;&gt;{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3394183.stm | work=BBC News | title=കൊഡാക് ഡിജിറ്റൽ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് | date=January 13, 2004 | accessdate=March 29, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite news| url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703757504575194331184972428.html| title=കൊഡാക്, ഭാവിലേക്കുള്ള വഴി പേറ്റന്റ്| author=Dana Mattioli| date=April 19, 2010| work=[[The Wall Street Journal]]| publisher=[[Dow Jones &amp; Company]]| accessdate=July 8, 2011}}&lt;/ref&gt;.
2012 ജനുവരിയിൽ കമ്പനി പാപ്പരായതായി പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഹരജി നൽകി&lt;ref name=&quot;business-standard1&quot;&gt;{{cite web|author=Business Standard |url=http://www.business-standard.com/india/news/kodak-files-for-bankruptcy-plans-biz-overhaul/155687/on |title=Kodak files for bankruptcy, plans biz overhaul |publisher=Business-standard.com |date= |accessdate=January 19, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Kodak-B-01&gt;{{cite news|url=http://www.bloomberg.com/news/2012-01-19/kodak-photography-pioneer-files-for-bankruptcy-protection-1-.html |title=Kodak Files for Bankruptcy Protection |publisher=Bloomberg |date=January 19, 2012 |accessdate=January 19, 2012 |first1=Dawn |last1=McCarty |first2=Beth |last2=Jinks}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Kodak-B-02&gt;{{cite news|url=http://dealbook.nytimes.com/2012/01/19/eastman-kodak-files-for-bankruptcy/ |title=Eastman Kodak Files for Bankruptcy |publisher=The New York Times |date=January 19, 2012 |accessdate=January 19, 2012}}&lt;/ref&gt;.
2012 ഫെബ്രുവരിയിൽ കാമറകളുടെ ഉത്പാദനം നിർത്തിയതായും, ഡിജിറ്റൽ ഇമേജിങ് രംഗത്ത് ശ്രദ്ധിക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപനമുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://money.cnn.com/2012/02/09/technology/kodak_digital_cameras/ |title=Kodak ditches digital camera business |date=February 9, 2012 | work=CNN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.theverge.com/2012/8/24/3264414/kodak-sell-film-scanner-kiosk-divisions|title=Kodak announces plans to sell still film, commercial scanner, and kiosk divisions|publisher=The Verge|accessdate=August 24, 2012}}&lt;/ref&gt; 
2013 ജനുവരിയിൽ കോടതി സാമ്പത്തികസഹായത്തിന് അനുമതി നൽകി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.engadget.com/2013/01/23/kodak-exiting-bankruptcy-/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-23 |archive-date=2013-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131128210625/http://www.engadget.com/2013/01/23/kodak-exiting-bankruptcy-/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
== നാമം ==
കൊഡാക് (KODAK) എന്ന പേര് എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്താഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. [[വടക്കൻ ഡക്കോട്ട|നോർത്ത് ഡക്കോട്ട]] (NORTH DAKOTA) എന്നതിന്റെ ചുരുക്കപ്പേരായ നൊഡാക് എന്നതിൽ നിന്നാണ് കൊഡാക് രൂപം കൊണ്ടത് എന്നാണ് ഒരഭിപ്രായം. ഈസ്റ്റ്മാന് കാമറയുടെ പേറ്റന്റ് കൈമാറിയ ഡേവിഡ് ഹൂസ്റ്റണിന്റെ സംസ്ഥാനമാണ് നോർത്ത് ഡക്കോട്ട&lt;ref name=&quot;bn-dhh&quot;&gt;{{cite web|last=Nemenoff|first=Ben|title=Houston, David Henderson|url=http://www.nd.gov/arts/online_artist_archive/images-pdfs/H/Houston_DavidHenderson.htm|publisher=nd.gov|accessdate=September 5, 2010|archive-date=2010-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530060700/http://www.nd.gov/arts/online_artist_archive/images-pdfs/H/Houston_DavidHenderson.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mfh1940&quot;&gt;{{cite book|last=Hammer|first=Mina Fisher |title=History of the kodak and its continuations|year=1940|publisher=The House of little books|page=46}}&lt;br&gt;&quot;... in 1880 ... [Houston] polished his invention for patent and originated its name, Kodak, from that of the State, Dakota ....&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Dead link|date=September 2010}}{{cite web | url=http://www.prairiepublic.org/programs/datebook/bydate/03/1003/101103.jsp | title=Kodak from Nodak-David Houston | work=Dakota datebook | publisher=Prairie public | first=Merry | last=Helm | date=October 11, 2003 | accessdate=January 7, 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927222620/http://www.prairiepublic.org/programs/datebook/bydate/03/1003/101103.jsp | archivedate=2007-09-27 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. എന്നാൽ കൊഡാക് എന്ന നാമം ഈസ്റ്റ്മാൻ കമ്പനി തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപേ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Dead link|date=September 2010}}{{cite web | url=http://www.state.nd.us/arts/artist_archive/H/Houston_DavidHenderson.htm | title=Houston, David Henderson | publisher=North Dakota visual artist archive | accessdate=January 7, 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20071213034702/http://www.state.nd.us/arts/artist_archive/H/Houston_DavidHenderson.htm | archivedate=2007-12-13 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==
[[File:Eastman Kodak HQ 1900.jpg|right|thumb|റോച്ചസ്റ്ററിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കൊഡാക് പ്രധാന ഓഫീസ്, 1910]]
1889ൽ സ്ഥാപിച്ചത് മുതൽ വിലകുറഞ്ഞ കാമറകളും അനുബന്ധ ഉല്പന്നങ്ങളും വില്പന തുടങ്ങി. ഫിലിം, രാസവസ്തുക്കൾ, പേപ്പർ തുടങ്ങിയ അനുബന്ധ ഉല്പന്നങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥായിയായ വരുമാനമാണ് കമ്പനിക്ക് കിട്ടിക്കൊണ്ടിരുന്നത്.

ജപ്പാൻ കമ്പനിയായ ഫ്യൂജി ഫിലിംസിന്റെ ആഗമനത്തോടെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] വിപണിയിൽ കടുത്ത മത്സരം നടന്നു. [[ലോകവ്യാപാരസംഘടന|ലോകവ്യാപാരസംഘടനയിൽ]] ഫ്യൂജിക്കെതിരെ കൊഡാക് പരാതി നൽകിയെങ്കിലും അത് തള്ളിപ്പോയി&lt;ref&gt;{{cite web|last=World Trade Organization|title=DS44 Japan — Measures Affecting Consumer Photographic Film and Paper|url=http://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/cases_e/ds44_e.htm|publisher=WTO|accessdate=January 23, 2012}}&lt;/ref&gt;. തങ്ങളുടെ എതിരാളികളെ ശരിയായി വിലയിരുത്തുന്നതിലും, മറുതന്ത്രങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിലും കൊഡാക് കമ്പനി പിന്നിലായിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു&lt;ref name=&quot;latimes2&quot;&gt;{{cite news|last=Hiltzik |first=Michael |url=http://www.latimes.com/business/la-fi-hiltzik-20111204,0,507980.column |title=Kodak's long fade to black |publisher=latimes.com |date=December 4, 2011 |accessdate=January 19, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.icmrindia.org/casestudies/catalogue/Business%20strategy1/The%20Kodak%20-%20Fuji%20Rivalry.htm |title=The Kodak - Fuji Rivalry &amp;#124; Business Strategy Case Studies &amp;#124; Business, Management Strategies Cases &amp;#124; Case Study |publisher=Icmrindia.org |date= |accessdate=January 19, 2012 |archive-date=2008-02-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080229024551/https://www.icmrindia.org/casestudies/catalogue/Business%20strategy1/The%20Kodak%20-%20Fuji%20Rivalry.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.pace.edu/emplibrary/tfinnerty.pdf |title=fujicasestudy |format=PDF |date= |accessdate=January 19, 2012 |archive-date=2016-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817020558/http://www.pace.edu/emplibrary/tfinnerty.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;businessweek1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/06_48/b4011421.htm |title=Mistakes Made On The Road To Innovation |publisher=Businessweek.com |date=November 27, 2006 |accessdate=January 19, 2012}}&lt;/ref&gt;.
=== ഡിജിറ്റൽ രംഗത്ത് ===
1975ൽ കൊഡാക് കമ്പനി ആദ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ കാമറ വികസിപ്പിച്ചെങ്കിലും&lt;ref&gt;{{cite journal |year=2012|title= The last Kodak moment?|journal= The Economist|issue=14 January 2012|url= http://www.economist.com/node/21542796|accessdate= 12 June 2012}}&lt;/ref&gt; തങ്ങളുടെ ഫിലിം വ്യവസായത്തിന് വിലങ്ങുതടിയാകുമെന്ന് കണ്ട് പിൻവലിഞ്ഞു&lt;ref name=&quot;newstraitstimes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nst.com.my/opinion/editorial/kodak-s-last-days-1.42251 |title=Kodak's Last Days |publisher=nst.com |date=February 5, 2012 |accessdate=March 14, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;letsgodigital&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.letsgodigital.org/en/16859/ce-hall-of-fame/ |title=Steven Sasson named to CE Hall of Fame |publisher=letsgodigital.org |date=September 18, 2007 |accessdate=March 14, 2012 |archive-date=2019-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130053129/http://www.letsgodigital.org/en/16859/ce-hall-of-fame/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

1990കളിൽ വീണ്ടും ഡിജിറ്റൽ രംഗത്തേക്ക് പുഃനപ്രവേശനം ചെയ്ത കൊഡാക്, 1994ൽ [[ആപ്പിൾ ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്|ആപ്പിൾ കമ്പനിയുടെ]] [[ക്വിക്ക്‌ടേക്ക്]] എന്ന ഡിജിറ്റൽ കാമറ നിർമ്മിച്ചു. 1996ൽ കൊഡാക് ഡി.സി-20, ഡി.സി-25 എന്നീ ഡിജിറ്റൽ കാമറകൾ കൊഡാക് സ്വന്തമായി വിപണിയിലിറക്കി. 2005 വരെ ഡിജിറ്റൽ കാമറ വ്യവസായത്തിൽ മുൻനിരയിൽ തന്നെയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, 2010 ആകുമ്പോൾ കൊഡാക് വളരെ പിറകോട്ട് പോയി&lt;ref&gt;{{cite news |last=Scheyder |first=Ernest |url=http://www.reuters.com/article/2011/12/24/us-eastman-kodak-idUSTRE7BN06B20111224 |title=As Kodak struggles, Eastman Chemical thrives |publisher=Reuters |date=December 24, 2011 |accessdate=January 19, 2012 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118123139/http://www.reuters.com/article/2011/12/24/us-eastman-kodak-idUSTRE7BN06B20111224 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== നാൾവഴി ==
=== 1880 മുതൽ 1900 വരെ ===
[[File:One Kodak Camera.jpg|thumb|An original Kodak camera, complete with box, camera, case, felt lens plug, manual, memorandum and viewfinder card]][[File:You press the button, we do the rest (Kodak).jpg|right|thumb|An advertisement from ''The Photographic Herald and Amateur Sportsman'' (November 1889).]]
*'''1880 ഏപ്രിൽ''': [[ജോർജ്ജ് ഈസ്റ്റ്മാൻ]] റോച്ചസ്റ്ററിൽ ഡ്രൈ പ്ലേറ്റ് നിർമ്മാണം തുടങ്ങുന്നു.
*'''1881 ജനുവരി 1''': ഈസ്റ്റ്മാനും ഹെന്റ്രി എ. സ്ട്രൊങും ചേർന്ന് '''ഈസ്റ്റ്മാൻ ഡ്രൈ പ്ലേറ്റ് കമ്പനി'' തുടങ്ങി&lt;ref&gt;[http://www.history.rochester.edu/class/kodak/dpdev.htm Rochester University History Dept] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101114110846/http://www.history.rochester.edu/class/kodak/dpdev.htm |date=2010-11-14 }} Eastman Dry Plate&lt;/ref&gt;.
*'''1884''':ഹെന്റ്രി എ. സ്റ്റ്രൊങുമായി പിരിഞ്ഞ് ഈസ്റ്റ്മാൻ ഡ്രൈ പ്ലേറ്റ് ആൻഡ് ഫിലിംസ് കമ്പനി 14 പേരുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ ആരംഭിച്ചു. 
*'''1885''': [[ഈസ്റ്റ്മാൻ]] ഫിലിം റോൾ കണ്ടുപിടിച്ചു.
*'''1888 സെപ്തംബർ 4''': കൊഡാക് എന്ന പേര് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/2100-3445_162-20101487.html|title=Almanac: The birth of Kodak|date=September 4, 2011|work=[[CBS News]]|accessdate=3 September 2012}}&lt;/ref&gt;.
*'''1888''': 6.4 സെന്റീമീറ്റർ വ്യാസമുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ചിത്രം എടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ആദ്യത്തെ കൊഡാക് കാമറ പുറത്തിറങ്ങി.
*'''1889''': ഈസ്റ്റ്മാൻ കമ്പനി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു&lt;ref name=&quot;foundingdate&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.kodak.com/ek/US/en/About_Kodak_Top/Our_Company/History_of_Kodak.htm | title=Milestones- chronology | accessdate=January 20, 2012 | archive-date=2012-01-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120107004020/http://www.kodak.com/ek/US/en/About_Kodak_Top/Our_Company/History_of_Kodak.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*'''1891''': രണ്ടാം നിര കാമറ പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Coe|first=Brian|title=Cameras|url=https://archive.org/details/camerasfromdague00coeb|year=1978|publisher=Crown Publishing, Inc|isbn=0-517-53381-2}}&lt;/ref&gt;
*'''1892''': '''നിങ്ങൾ ബട്ടൻ അമർത്തൂ, ബാക്കി ഞങ്ങൾ ചെയ്തോളാം''' എന്ന പരസ്യത്തോടെ '''ഈസ്റ്റ്മാൻ കൊഡാക്''' കമ്പനിയായി മാറി&lt;ref name=&quot;foundingdate&quot;/&gt;&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2003/5/2003_5_23.shtml | title=What digital camera makers can learn from George Eastman | publisher=[[American Heritage (magazine)|American Heritage]] | first=John Steele | last=Gordon | month=October | year=2003 | accessdate=January 7, 2008 | archive-date=2007-12-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071213233333/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2003/5/2003_5_23.shtml | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*'''1895''': $5 പോക്കറ്റ് കാമറ പുറത്തിറക്കി&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brayer|first=Elizabeth|title=George Eastman|year=1996|publisher=The Johns Hopkins University Press|isbn=0-8018-5263-3}}&lt;/ref&gt;.
===1900 to 2000===
[[Image:Brownie2 overview.jpg|thumb|right|A [[Brownie (camera)|Brownie No 2.]] camera]]
*'''1900''': ബ്രൗണി കാമറ പുറത്തിറക്കിയതോടെ കാമറകളുടെ വിപണി സജീവമായി.
*'''1901''': നിലവിലുള്ള '''ഈസ്റ്റ്മാൻ കൊഡാക് കമ്പനി, ന്യുജഴ്സി''' രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. 
*'''By 1920''': എക്‌സ്‌പോഷർ സമയത്ത് നെഗറ്റീവിന്റെ മാർജിനിൽ ഡാറ്റ റെക്കോർഡുചെയ്യുന്നതിന് ഒരു [[ഓട്ടോഗ്രാഫിക്]] ഫീച്ചർ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കാമറകൾ പുറത്തിറക്കി. പനോരാമിക് ചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു ബോക്സ് ക്യാമറ ഒഴികെ എല്ലാ കൊഡാക് ക്യാമറകളിലും ഈ സവിശേഷത വിതരണം ചെയ്യുകയും 1932 ൽ നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു.

== അവലംബം ==
{{reflist}}
{{company-stub}}
[[വർഗ്ഗം:കമ്പനികൾ]]
[[വിഭാഗം:ഛായാഗ്രഹണം]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യവസായസ്ഥാപനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ബ്രാൻഡുകൾ]]</text>
      <sha1>d6shi1po4dukz35u12szjcodsagb65h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആദിത്യഹൃദയം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266101</id>
    <revision>
      <id>4612167</id>
      <parentid>3419991</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T00:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21088-67</username>
        <id>216141</id>
      </contributor>
      <origin>4612167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2660" sha1="kej2zkinws43ywcjwfyklets9c4c03q" xml:space="preserve">{{PU|Adityahridayam}}
[[File:Surya poster.png.jpg|thumb|Surya, Sun God to whom the hymn is dedicated]]
[[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമന്]] [[അഗസ്ത്യൻ|അഗസ്ത്യ മുനി]] ഉപദേശിച്ചതായി [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള മന്ത്രമാണ് ആദിത്യഹൃദയം. രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലാണ് ആദിത്യഹൃദയത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നത്. 

[[രാവണൻ|രാവണനുമായുള്ള]] യുദ്ധത്തിൽ രാമൻ തളർന്ന് ചിന്താധീനനായി നിൽക്കുന്ന സമയത്ത് ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആകാശത്തു യുദ്ധം കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്ന മുനി താഴേക്കുവന്ന് ശത്രുക്ഷയം വരുത്തുന്നതിനു ആദിത്യഹൃദയം ജപിക്കുന്നതു നല്ലതാണെന്നുപറയുകയും മന്ത്രം യഥാവിധി ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. രാമൻ മന്ത്രം മൂന്നുപ്രാവശ്യം ജപിക്കുകയും പൂർവ്വാധികംവീര്യത്തോടെ രാവണനുമായി യുദ്ധംചെയ്യുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു.

&lt;br /&gt;
==മന്ത്രം==
&lt;poem&gt;
സന്താപനാശകരായ നമോനമഃ
അന്ധകാരാന്തകാരായ നമോനമഃ
ചിന്താമണേ! ചിദാനന്ദായ തേ നമഃ
നീഹാരനാശകരായ നമോനമഃ
മോഹവിനാശകരായ നമോനമഃ
ശാന്തായ രൌദ്രായ സൌമ്യായ ഘോരായ
കാന്തിമതാംകാന്തിരൂപായ തേ നമഃ
സ്ഥാവരജംഗമാചാര്യായ തേ നമോ
ദേവായ വിശ്വൈക സാക്ഷിണേ തേ നമഃ
സത്യപ്രധാനായ തത്ത്വായ തേ നമഃ
സത്യസ്വരൂപായ നിത്യം നമോനമഃ
&lt;/poem&gt;

[[വർഗ്ഗം:രാമായണം]]
[[വർഗ്ഗം:രാമായണത്തിലെ കഥാസന്ദർഭങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>kej2zkinws43ywcjwfyklets9c4c03q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zaifox</title>
    <ns>3</ns>
    <id>273897</id>
    <revision>
      <id>4612081</id>
      <parentid>1917369</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:15:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ternarius</username>
        <id>29989</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ternarius എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MrZaimon1122]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zaifox]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/MrZaimon1122|MrZaimon1122]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Zaifox|Zaifox]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>1917369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6849" sha1="5guu99njc1wmhwqptr24krdcx7ql7fy" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: MrZaimon1122 | MrZaimon1122 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 21:24, 22 ഫെബ്രുവരി 2014 (UTC)</text>
      <sha1>5guu99njc1wmhwqptr24krdcx7ql7fy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആസാദ് മൂപ്പൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288014</id>
    <revision>
      <id>4612080</id>
      <parentid>4592619</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33790" sha1="8f1g8gptidgp3r6iu0zlooovet2gaxb" xml:space="preserve">{{PU|Azad Moopen}}
{{Infobox person
| honorific_prefix          = ഡോ.
| name                      = ആസാദ് മൂപ്പൻ
| honorific_suffix          = എം.ബി.ബി.എസ്, എം.ഡി, ഡി.ടി.സി.ഡി
| native_name               = 
| native_name_lang          = 
| image                     = Dr._Azad_Moopen.jpg
| image_size                = 300
| alt                       = 
| caption                   = 
| birth_date                = {{Birth date and age|df=yes|1953|04|15}}
| baptism_date              = 
| birth_place               = [[കല്പകഞ്ചേരി]], [[മലപ്പുറം ജില്ല]],[[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence                 = [[ദുബായ്]], [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുഎഇ]]
| nationality               = ഇന്ത്യൻ
| citizenship               = 
| education                 = 
| alma_mater                = [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കോഴിക്കോട്]]&lt;br&gt;[[ഡെൽഹി സർവകലാശാല]]
| occupation                = 
| years_active              = 1982-മുതൽ
| employer                  = 
| known_for                 = 
| home_town                 = [[കല്പകഞ്ചേരി]], [[കേരളം]]
| boards                    = ആസ്റ്റർ ഡി.എം.ഹെൽത്ത് കെയർ (ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറും)&lt;br&gt;നോർക്ക-റൂട്ട്സ് (ഡയറക്ടർ&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.emirates247.com/news/emirates/dr-moopen-appointed-director-of-norka-roots-2013-03-05-1.497498 | title=ഡോക്ടർ.മൂപ്പൻ അപ്പോയിന്റഡ് ഡയറക്ടർ ഓഫ് നോർക്ക റൂട്ട്സ് | publisher=എമിറേറ്റ്സ്24/7 | date=2013-03-05 | accessdate=2014-03-05 | author=സതീഷ്.വി.എം | archive-date=2014-08-25 | archive-url=https://archive.today/20140825051401/http://www.emirates247.com/news/emirates/dr-moopen-appointed-director-of-norka-roots-2013-03-05-1.497498 | url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;നാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഓൺ ഹെൽത്ത് കെയർ (ചെയർമാൻ)&lt;br&gt;[http://www.ksidc.org/ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപറേഷൻ] (ചെയർമാൻ)
| awards                    = [[പ്രവാസി ഭാരതീയ സമ്മാൻ]] (2010)&lt;br&gt;[[പത്മശ്രീ]] (2011)
| website                   = {{URL|asterdmhealthcare.com}}
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുമുള്ള ഒരു ഡോക്ടറും, പ്രമുഖ വ്യവസായിയുമാണ് '''ആസാദ് മൂപ്പൻ'''. [[മലപ്പുറം ജില്ല]]യിലെ  [[കല്പകഞ്ചേരി|കല്പകഞ്ചേരിയിൽ]] 1953 ഏപ്രിൽ 15-നാണ് ജനനം. ആസ്റ്റർ ഡി.എം.ഹെൽത്ത് കെയറിന്റെ ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമാണ് അദ്ദേഹം.

==ജീവിത രേഖ==

==== ആദ്യകാല ജീവിതം ====
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ കല്പകഞ്ചേരിയിലാണ് ആസാദ് മൂപ്പൻ ജനിച്ചത്. സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും സാമൂഹിക നേതാവുമായിരുന്ന പരേതനായ '''മണ്ടായപ്പുറത്ത് അഹമ്മദ് ഉണ്ണി മൂപ്പൻ''' ആയിരുന്നു പിതാവ്. കുടുംബത്തിന് 'മൂപ്പൻ' സ്ഥാനം ലഭിച്ച ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലമുണ്ട്.

=== വിദ്യാഭ്യാസം ===

* '''എം.ബി.ബി.എസ്. (MBBS):''' 1978-ൽ കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ നിന്ന് '''സ്വർണ്ണമെഡലോടെ''' വിജയിച്ചു.
* '''എം.ഡി. (MD):''' കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ നിന്നുതന്നെ ജനറൽ മെഡിസിനിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി.
* '''ഡിപ്ലോമ:''' ഡെൽഹി സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് നെഞ്ചുരോഗത്തിൽ (Tuberculosis and Chest Diseases) ബിരുദാനന്തര ഡിപ്ലോമയും കരസ്ഥമാക്കി.
ഡോ. ആസാദ് മൂപ്പൻ ഒരു ശക്തമായ കുടുംബബന്ധം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന വ്യക്തിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊതുരംഗത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും കുടുംബത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പിന്തുണയുണ്ട്.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''ബന്ധം'''
|'''പേര്'''
|'''പ്രധാന വിവരങ്ങൾ'''
|-
|'''ഭാര്യ'''
|'''നസീറ ആസാദ്'''
|അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകുന്നു.
|-
|'''പിതാവ്'''
|'''മണ്ടായപ്പുറത്ത് അഹമ്മദ് ഉണ്ണി മൂപ്പൻ'''
|സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും അറിയപ്പെടുന്ന സാമൂഹിക നേതാവുമായിരുന്നു.
|-
|'''മക്കൾ'''
|'''മൂന്ന് പെൺമക്കൾ'''
|
|-
|'''മൂത്ത മകൾ'''
|'''ആലിയ മൂപ്പൻ'''
|''ഡോ. മൂപ്പൻ ഫാമിലി ഫൗണ്ടേഷന്റെ'' പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
|-
|'''രണ്ടാമത്തെ മകൾ'''
|'''അലീഷ മൂപ്പൻ'''
|'''ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയർ''' ഗ്രൂപ്പിന്റെ '''ഗ്രൂപ്പ് സി.ഇ.ഒ. &amp; മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ''' (GCC) പദവി വഹിക്കുന്നു. 2013 മുതൽ കമ്പനിയുടെ വളർച്ചയിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
|-
|'''മരുമകൻ'''
|'''ഫർഹാൻ യാസിൻ'''
|ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയർ ഗ്രൂപ്പിലെ പ്രധാന ചുമതലകൾ വഹിക്കുന്നു.
|}

==== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ====
1982-ൽ കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജ് മെഡിക്കൽ വിഭാഗം '''ലക്ചറർ''' ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഈ അധ്യാപക ജീവിതം 1987 വരെ തുടർന്നു.

1978-ൽ [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്നും സ്വർണ്ണമെഡൽ നേടിയാണ് മൂപ്പൻ [[എം.ബി.ബി.എസ്.]] പാസായത്. അവിടെ നിന്നുതന്നെ ബിരുദാനന്തരബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|ഡെൽഹി സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് നെഞ്ചുരോഗത്തിൽ ബിരുദാനന്തരബിരുദ ഡിപ്ലോമ എടുത്തു. 1982 -ൽ കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളജിൽ മെഡിസിൻ വിഭാഗം ലക്ചററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച ഡോ. ആസാദ് മൂപ്പൻ 1987 -ൽ നടത്തിയ [[ദുബൈ]] യാത്രയാണ് ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവാകുന്നത്. ഏറെ വൈകാതെ ദുബൈയിൽ അൽറഫാ പോളിക്ലിനിക്ക് എന്ന സ്ഥാപനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. ഒരു ക്ലിനിക്കിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, ആസ്പത്രികളും പോളിക്ലിനിക്കുകളും ഫാർമസികളും രോഗനിർണ്ണയകേന്ദ്രങ്ങളും ആയി നൂറിൽ അധികം സ്ഥാപനങ്ങൾ അടങ്ങുന്നതാണ് ഇന്ന് ഡോക്ടർ മൂപ്പന്റെ ആരോഗ്യപരിപാലനശൃംഖല.
----

=== ആരോഗ്യ സംരംഭകത്വം: ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയർ ===
1987-ൽ ദുബായിലേക്കുള്ള യാത്രായാണ് ഡോ. ആസാദ് മൂപ്പന്റെ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവാകുന്നത്. ഗൾഫ് മേഖലയിലെ പ്രവാസികൾക്ക് താങ്ങാനാവുന്നതും ഗുണനിലവാരമുള്ളതുമായ ആരോഗ്യ പരിചരണം ഉറപ്പാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം തന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

==== വളർച്ചയുടെ നാഴികക്കല്ലുകൾ ====

# '''തുടക്കം (1987):''' ദുബായിലെ അൽ റഫാ പോളിക്ലിനിക്ക് എന്ന ഒറ്റ ക്ലിനിക്കിൽ നിന്നാണ് ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയറിന്റെ തുടക്കം.
# '''വികാസം:''' സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തർ, കുവൈത്ത്, ബഹ്‌റൈൻ, ഒമാൻ, ജോർദാൻ, ഇന്ത്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് തുടങ്ങി '''ഒൻപതിലധികം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക്''' ആസ്റ്റർ വളർന്നു.
# '''സേവന ശൃംഖല:''' നിലവിൽ 900-ൽ അധികം ആരോഗ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ (ആശുപത്രികൾ, ക്ലിനിക്കുകൾ, ഫാർമസികൾ, രോഗനിർണ്ണയ കേന്ദ്രങ്ങൾ) ഈ ശൃംഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
# '''ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ:''' കോഴിക്കോട്ടെ '''മിംസ് ഹോസ്പിറ്റൽ (MIMS)''', കൊച്ചിയിലെ '''ആസ്റ്റർ മെഡ്‌സിറ്റി (Aster Medcity)''' ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ മൾട്ടി-സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികൾ ഇന്ത്യയിലെ ആരോഗ്യ മേഖലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർണ്ണായകമായ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
# '''തൊഴിൽ:''' ലോകമെമ്പാടുമായി 34,000-ത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് (ഡോക്ടർമാർ, നഴ്സുമാർ ഉൾപ്പെടെ) ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്കെയർ തൊഴിൽ നൽകുന്നു.
# '''ലക്ഷ്യം:''' സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ലോകോത്തര ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കുന്ന, വ്യത്യസ്ത വരുമാനക്കാർക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത '''ആരോഗ്യ പരിപാലന മാതൃകകൾ''' (healthcare delivery model) അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു

===വ്യവസായി===
[[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു.എ.ഇയിലെ]] പ്രശസ്തമായ ഫാർമസികളും, മൾട്ടിസ്പെഷാലിറ്റി ക്ലിനിക്കുകളും, ആശുപത്രികളും, ഡയഗ്ണോസ്റ്റിക് സെന്ററുകളും ഡോക്ടറുടെ കാൽനൂറ്റാണ്ടിലേറെയായുള്ള അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ്.{{തെളിവ്}} പിന്നീട് അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെല്ലാം 'ആസ്റ്റർ' എന്ന ബ്രാന്റ് നാമത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ഡോ.ആസാദ് മൂപ്പൻ നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഡി.എം ഹെൽത്ത് കെയറിന് കീഴിൽ ആസ്റ്റർ, മെഡ്കെയർ എന്നീ പേരുകളിൽ യു.എ.ഇ, [[ഖത്തർ]], [[ഒമാൻ]], [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദിഅറേബ്യ]], [[കുവൈത്ത്]] തുടങ്ങിയ അറബ് രാജ്യങ്ങളിലും, കോഴിക്കോട് മിംസ് ആശുപത്രി, 1500 കോടി മുതൽമുടക്കിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന കൊച്ചിയിലെ ആസ്റ്റർ മെഡ്സിറ്റി, മഹാരാഷ്ട്രയിലും ഹരിയാനയിലുമെല്ലാം ഗ്രൂപ്പിന് കീഴിൽ ആശുപത്രി, ഡിഎം വയനാട് മെഡിക്കൽ കോളേജ് എന്നിങ്ങനെ ആരോഗ്യ മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നൂറിലേറെ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കൂടാതെ ക്രെഡെൻസ് സ്കൂൾ എന്ന പേരിൽ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനവും ദുബായിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഡി.എം ഹെൽത്ത്കെയറിന് കീഴിൽ ഇപ്പോൾ വിവിധ തസ്തികകളിലും സ്ഥലങ്ങളിലായി പതിനയ്യായിരത്തിലേറെ പേർ തൊഴിലെടുക്കുന്നുണ്ട്. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരത്തിലേറെ അന്തർദേശീയ നിലവരത്തിലുള്ള പല സ്പെഷ്യാലിറ്റിയിലുള്ള ഡോക്ടർമാർ ഒരോ വർഷവും എൺപതുലക്ഷത്തിലേറെ രോഗികളെയാണ് പരിശോധിക്കുന്നത്.{{തെളിവ്}} ഇപ്പോൾ [[ഫിലിപ്പീൻസ്]], [[ജോർദാൻ]], [[ബഹറിൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും പുതിയ സംരംഭങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''വിവരങ്ങൾ'''
|'''വിശദാംശങ്ങൾ'''
|-
|'''ജനനം'''
|1953 ഏപ്രിൽ 15
|-
|'''സ്വദേശം'''
|കല്പകഞ്ചേരി, മലപ്പുറം ജില്ല, കേരളം
|-
|'''പ്രധാന പദവി'''
|ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയർ (Aster DM Healthcare) സ്ഥാപക ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറും (CMD)
|-
|'''മുൻ ജോലി'''
|കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മെഡിസിൻ വിഭാഗം ലക്ചറർ
|-
|'''ആസ്തി'''
|ദുബായിലെ ഏറ്റവും ധനികരായ ഇന്ത്യക്കാരിൽ ഒരാൾ (ഫോബ്സ് പട്ടികയിൽ സ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്)
|-
|'''പ്രധാന പുരസ്കാരങ്ങൾ'''
|പത്മശ്രീ (ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ, 2011)  പ്രവാസി ഭാരതീയ സമ്മാൻ (ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ, 2010)  കേരള സർക്കാരിന്റെ ബെസ്റ്റ് ഡോക്ടർ അവാർഡ് (2009)
|}

===സേവനങ്ങൾ===
ഡി എം ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു സ്ഥാപനം ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം തുടക്കമിട്ട കമ്യൂണിറ്റി ഡയാലിസിസ് സെന്ററുകൾ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഡയാലിസിസ് നടത്തുന്നതിന് നിർധന വൃക്കരോഗികൾക്ക് ഏറെ ആശ്വാസമായിട്ടുണ്ട്. യു.എ.ഇയിലെ ആസ്തറ്റിക് എന്ന പേരിലുള്ള ക്ലിനിക്കുകൾ കുറഞ്ഞചിലവിൽ ചികിൽസാസഹായം നൽകുന്നുണ്ട്. ഇറാഖിലെ സംഘർഷബാധിത പ്രദേശത്തുനിന്നും അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് നാട്ടിലേക്ക് വരേണ്ടിവന്ന മലയാളി നഴ്‌സുമാർക്ക് ആസ്റ്റർ ഡിഎം ഹെൽത്ത് കെയർ ചെയർമാനും നോർക്ക ഡയറക്ടറുമായ ഡോ.ആസാദ് മൂപ്പൻ ജോലിയും 25,000 രൂപ വീതവും നൽകി.&lt;ref name=keralaonline&gt;{{cite news|title=ആസാദ് മൂപ്പൻ നേഴ്സുമാർക്ക് ജോലിയും, 25000 രൂപയും നൽകി|url=http://keralaonlinenews.com/iraq-returns-malayali-nurses-malayalam-news-90124.html/|publisher=കേരളഓൺലൈൻ|date=2014-07-11|accessdate=2014-08-25|archive-date=2014-08-25|archive-url=https://archive.today/20140825052013/http://keralaonlinenews.com/iraq-returns-malayali-nurses-malayalam-news-90124.html/|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;'ഹീലിങ്ങ് ടച്ച്' എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി നിർദ്ധനരായ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സൗജന്യ ഹൃദയശസ്ത്രക്രിയ നിർവ്വഹിച്ച് കൊടുക്കുന്നുണ്ട്.

==അംഗീകാരങ്ങൾ== 
*[[ഭാരത സർക്കാർ|ഭാരത സർക്കാരിന്റെ]] [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം]](2011)&lt;ref name=padmaawards&gt;{{cite web|title=പത്മ അവാർഡ്സ് അനൗൺസ്ഡ്|url=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364|publisher=പ്രസ്സ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോ (ഭാരത സർക്കാർ)|accessdate=2014-08-24|archive-date=2014-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20140128092108/http://archive.is/jWqkJ|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
*[[ഭാരത സർക്കാർ|ഭാരത സർക്കാരിന്റെ]] [[പ്രവാസി ഭാരതീയ സമ്മാൻ]](2010)
*[[അറബ് ഫോറം]] നൽകുന്ന അറബ് ഹെൽത്ത് അവാർഡ്](2010)
*[[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ബെസ്റ്റ് ഡോക്ടർ അവാർഡ്(2009)
*അറേബ്യൻ ബിസിനെസ്സ് അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ്(2010)

കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് പല അംഗീകാരങ്ങളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://asterdmhealthcare.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-08-25 |archive-date=2016-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161121060445/http://asterdmhealthcare.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും ===
വ്യക്തിപരമായ സമ്പത്തിന്റെ 20% ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി മാറ്റി വെക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

* '''ആസ്റ്റർ വൊളണ്ടിയേഴ്സ് ഗ്ലോബൽ (Aster Volunteers Global):''' ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളും ദുരിതാശ്വാസ സഹായങ്ങളും ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനായി 85,000-ൽ അധികം സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുള്ള ഒരു ആഗോള സംരംഭം.
* '''കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡയാലിസിസ് സെന്ററുകൾ:''' സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വൃക്കരോഗികൾക്കായി ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഡയാലിസിസ് സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
* '''ഹീലിംഗ് ടച്ച് പദ്ധതി:''' നിർദ്ധനരായ കുട്ടികൾക്ക് ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർണായക ചികിത്സാ സഹായങ്ങൾ നൽകുന്നു.
* '''വിദ്യാഭ്യാസ മേഖല:''' ദുബായിലെ ക്രെഡൻസ് ഹൈസ്കൂൾ (Credence High School) പോലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളാണ്.
* '''സാമൂഹിക പദവികൾ:'''
** നോർക്ക റൂട്ട്സ് (NORKA Roots) ഡയറക്ടർ.
** സാമൂഹിക പുരോഗമന ഫൗണ്ടേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (SAFI) ചെയർമാൻ.
** ഓൾ കേരള മെഡിക്കൽ ഗ്രാജ്വേറ്റ്സ് അസോസിയേഷൻ (AKMG), യുഎഇയുടെ സ്ഥാപക പ്രസിഡന്റ്.

=== പ്രധാന അംഗീകാരങ്ങൾ ===

* '''പത്മശ്രീ (2011):''' ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ നൽകുന്ന നാലാമത്തെ വലിയ സിവിലിയൻ ബഹുമതി.
* '''പ്രവാസി ഭാരതീയ സമ്മാൻ (2010):''' പ്രവാസികൾക്ക് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ നൽകുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതി.
* '''അറബ് ഹെൽത്ത് അവാർഡ് (2010):''' മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ആരോഗ്യമേഖലയ്ക്ക് വ്യക്തിഗതമായി നൽകുന്ന മികച്ച സംഭാവനയ്ക്ക്.
* '''ബെസ്റ്റ് ഡോക്ടർ അവാർഡ് (2009):''' കേരള സർക്കാർ.
* '''ലൈഫ്‌ടൈം അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ്:''' FICCI ഹെൽത്ത്‌കെയർ എക്സലൻസ് അവാർഡുകൾ (2018), എൻട്രപ്രണർ ഇന്ത്യ അവാർഡുകൾ (2019).
ഡോ. ആസാദ് മൂപ്പന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള '''ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയർ (Aster DM Healthcare)''' കമ്പനിയുടെ ഓഹരി പങ്കാളിത്തത്തിൽ (Stakes) അടുത്തിടെ ഒരു വലിയ അഴിച്ചുപണി നടന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കമ്പനി നിലവിൽ രണ്ട് പ്രത്യേക സ്ഥാപനങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു.

=== 1. ആസ്റ്റർ ഇന്ത്യ (Aster India) ===
കമ്പനിയുടെ ഇന്ത്യൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത സ്ഥാപനമായ '''ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയർ ലിമിറ്റഡ്''' എന്ന പേരിൽ തുടരുന്നു. ഇതിലെ ഡോ. ആസാദ് മൂപ്പന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ഓഹരി വിഹിതം ഇപ്രകാരമാണ്:

* '''മൂപ്പൻ കുടുംബത്തിന്റെ ഓഹരി വിഹിതം:''' '''41.88%''' (പ്രൊമോട്ടർ ഓഹരി)
* '''ഓപ്പറേഷണൽ കൺട്രോൾ:''' ഇന്ത്യൻ ബിസിനസിന്റെ മാനേജ്‌മെന്റും ഓപ്പറേഷണൽ കൺട്രോളും മൂപ്പൻ കുടുംബം നിലനിർത്തുന്നു.

ഇന്ത്യൻ വിപണിയിലെ വളർച്ചയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായിട്ടാണ് ഈ വിഭജനം നടത്തിയത്.
----

=== 2. ആസ്റ്റർ ജി.സി.സി. ബിസിനസ് (Aster GCC Business) ===
ജി.സി.സി. (ഗൾഫ് കോഓപ്പറേഷൻ കൗൺസിൽ) രാജ്യങ്ങളിലെ (യു.എ.ഇ., സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തർ, ഒമാൻ, ബഹ്‌റൈൻ) പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഒരു പുതിയ സ്ഥാപനം രൂപീകരിക്കുകയും അതിൽ ഭൂരിഭാഗം ഓഹരികളും വിൽക്കുകയും ചെയ്തു. 

* '''ജി.സി.സി. ബിസിനസിന്റെ വിഭജനം (Separation):''' '''ഫജ്ർ കാപ്പിറ്റലിന്റെ (Fajr Capital)''' നേതൃത്വത്തിലുള്ള കൺസോർഷ്യം ആസ്റ്റർ ജി.സി.സി. ബിസിനസിൽ ഭൂരിഭാഗം ഓഹരികളും സ്വന്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfbusiness.com/lists/most-influential-indians-in-the-region-2024/dr-azad-moopen/|title=Dr Azad Moopen {{!}} Gulf Business|access-date=2025-10-22|date=2024-08-22|language=en-US|archive-date=2025-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250917201215/https://gulfbusiness.com/lists/most-influential-indians-in-the-region-2024/dr-azad-moopen/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* '''ഓഹരി പങ്കാളിത്തം:'''
** '''ഫജ്ർ കാപ്പിറ്റൽ കൺസോർഷ്യം:''' '''65%'''
** '''മൂപ്പൻ കുടുംബം:''' '''35%'''

ജി.സി.സി. ബിസിനസിന്റെ മാനേജ്‌മെന്റ്, പ്രവർത്തനപരമായ അവകാശങ്ങൾ (Operational Rights) എന്നിവ 35% ഓഹരി നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മൂപ്പൻ കുടുംബം തന്നെ തുടരും.

ഡോ. ആസാദ് മൂപ്പൻ ഇപ്പോഴും രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും '''സ്ഥാപക ചെയർമാൻ''' (Founder Chairman) ആയി തുടരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ '''അലീഷ മൂപ്പൻ''' ആസ്റ്റർ ജി.സി.സി. ബിസിനസിന്റെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറും ഗ്രൂപ്പ് സി.ഇ.ഒ.യുമാണ്.

== സമ്പത്ത് ==
ഡോ. ആസാദ് മൂപ്പൻ വർഷങ്ങളായി ഫോബ്‌സ് മാഗസിൻ്റെ വിവിധ അന്താരാഷ്ട്ര, പ്രാദേശിക പട്ടികകളിൽ (Global and Regional Forbes Lists) ഇടം നേടുന്ന വ്യക്തിയാണ്.

=== 1. ലോക കോടീശ്വരന്മാരുടെ പട്ടിക (Forbes World's Billionaires List) ===
ഓഹരി വിപണിയിലെ മൂല്യവർദ്ധനവിനും മറ്റ് സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ റാങ്കിംഗും ആസ്തിയും വർഷാവർഷം വ്യത്യാസപ്പെടാറുണ്ട്.

* '''നിലവിലെ സ്ഥാനം (റിയൽ ടൈം നെറ്റ് വർത്ത്):''' 3051-ാം സ്ഥാനം (ലോകത്ത്)
* '''ആസ്തി (Net Worth):''' ഏകദേശം 1 ബില്യൺ ഡോളർ.

=== 2. ഇന്ത്യയിലെയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെയും പ്രാദേശിക പട്ടികകൾ ===
ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ അനുസരിച്ച്, ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയറിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓഹരി മൂല്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് താഴെക്കൊടുക്കുന്ന ചില ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാനങ്ങൾ:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''പട്ടിക'''
|'''റാങ്കിംഗ് / അംഗീകാരം'''
|'''പ്രധാന സവിശേഷത'''
|-
|'''ഇന്ത്യയിലെ ധനികരായ പ്രൊമോട്ടർ നിക്ഷേപകർ'''
|'''ആദ്യ അഞ്ച്'''
|2,594 കോടി രൂപയുടെ ആളോഹരി വരുമാനത്തിൻ്റെ (Per Capita Earning) അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ധനികരായ പ്രൊമോട്ടർ നിക്ഷേപകരുടെ പട്ടികയിൽ ആദ്യ അഞ്ചിൽ ഇടം നേടി.
|-
|'''ഫോബ്‌സ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് - ടോപ് ഹെൽത്ത് കെയർ ലീഡേഴ്സ് (Founders &amp; Shareholders)'''
|'''5-ാം സ്ഥാനം'''
|മകൾ അലീഷ മൂപ്പനോടൊപ്പം (Alisha Moopen) '''ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയറിൻ്റെ''' സ്ഥാപകരും ഓഹരിയുടമകളുമായി പട്ടികയിൽ ഇടംനേടി.
|-
|'''ഫോബ്‌സ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് - യു.എ.ഇ.യിലെ ഇന്ത്യൻ നേതാക്കൾ'''
|'''മുൻ നിരയിൽ'''
|യുഎഇയിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ് ലീഡർമാരുടെ പട്ടികയിൽ സ്ഥിരമായി ആദ്യ 10 സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇടം പിടിക്കാറുണ്ട്.
|}

==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വ്യവസായികൾ]]</text>
      <sha1>8f1g8gptidgp3r6iu0zlooovet2gaxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എല്ലിസ് പോൾ ടൊറാൻസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292639</id>
    <revision>
      <id>4612223</id>
      <parentid>4600123</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4125" sha1="589ea6p5b8fuivepkdokb7h8d1awfva" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ellis Paul Torrance}}
{{Infobox scholar|image=|image_size=|alt=|caption=|name=Ellis Paul Torrance|fullname=|other_names=|birth_date={{Birth date|df=yes|1915|10|8}}|birth_place=[[Milledgeville, Georgia]]|death_date={{death date and age|df=yes|2003|7|12|1915|10|8}}|death_place=[[Athens, Georgia]]&lt;ref name=&quot;Genvive&quot;&gt;{{cite web |last1=Markov |first1=Sergey |title=Ellis Paul Torrance — Father of Modern Creativity |url=https://geniusrevive.com/en/ellis-paul-torrance-father-of-modern-creativity/ |website=[[Genvive]] |access-date=5 January 2022 |date=9 June 2017 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|era=|alma_mater=[[Mercer University]]&lt;br/&gt;[[University of Minnesota]]&lt;br/&gt;[[University of Michigan]]|school_tradition=|main_interests=Intelligence and creativity|notable_ideas=[[Torrance Tests of Creative Thinking]]&lt;br/&gt;Threshold hypothesis|awards=}}സർഗ്ഗാത്മകതയെക്കുറിച്ച്  വിപുലമായ ഗവേഷണം നടത്തിയിട്ടുള്ള [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിയ്ക്ക]]ൻ മനശാസ്ത്ര ഗവേഷകനും പ്രൊഫസ്സറുമായിരുന്നു '''ഇ. പി .ടൊറാൻസ്''' (എല്ലിസ് പോൾ ടൊറാൻസ്-ഒക്ടോ: 8, 1915 &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gcsu.edu/library/sc/collections/torrance.htm|title=E. Paul Torrance Collection at Georgia College|access-date=2014-10-06|archive-date=2014-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140103231435/http://www.gcsu.edu/library/sc/collections/torrance.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; - ജൂലൈ 12, 2003).
ഈ രംഗത്ത് ആകെ 1871 പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി പ്രസിദ്ധീകരിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://special.lib.umn.edu/findaid/xml/uarc00790.xml|title=E. Paul Torrance Papers, 1957-1967|publisher= The University of MinnesotaArchives|first=Karen|last= Spilman|year=2002}}&lt;/ref&gt; [[വിദ്യാഭ്യാസമന:ശാസ്ത്രം|വിദ്യാഭ്യാസമനശാസ്ത്രത്തിലും]] ടൊറാൻസ് ഗവേഷണം  നടത്തിയിരുന്നു. സർഗ്ഗാത്മകതയെ നിർവ്വചിയ്ക്കുന്നതിനു ചില മാനകങ്ങൾ അദ്ദേഹം വികസിപ്പിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് ''ടോറാൻസ് ടെസ്റ്റ് ഓഫ് ക്രിയേറ്റിവിറ്റി'' (Torrance Tests of Creative Thinking) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു .

==ജീവരേഖകൾ==
* {{cite book | author=Torrance, E.P. | title=Torrance Tests of Creative Thinking | year=1974 | publisher=Scholastic Testing Service, Inc.}}
* {{cite book | author=Millar, G.W. | title=E. Paul Torrance, &quot;The Creativity Man&quot; : an Authorized Biography | year=2007 | isbn=1-56750-165-6}}

==പുറംകണ്ണികൾ==
* [http://www.coe.uga.edu/torrance/creativity-resources/ Torrance Center for Creativity and Talent Development] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110407232600/http://www.coe.uga.edu/torrance/creativity-resources/ |date=2011-04-07 }}
*[http://Creativity%20Creativity http://Creativity Creativity]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2003-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 8-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>589ea6p5b8fuivepkdokb7h8d1awfva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇൻലാൻഡ് തായ്പാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302224</id>
    <revision>
      <id>4612144</id>
      <parentid>4592726</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20217" sha1="ch803ojbz6e4ak3wvpu5nalbh8zmkwg" xml:space="preserve">{{PU|Inland taipan}}
{{Taxobox
| name = Inland taipan (fierce snake)
| status = 
| status_system = 
| image = Fierce Snake-Oxyuranus microlepidotus.jpg |
| image_width = 250px
| image_caption = ആസ്ത്രേലിയ മൃഗശാലയിൽ '''ഇൻലാൻഡ് തായ്പാൻ'''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| subphylum = [[Vertebrate|Vertebrata]]
| classis = [[Reptile|Reptilia]]
| ordo = [[Squamata]]
| subordo = [[Serpentes]]
| familia = [[Elapidae]]
| genus = ''[[Oxyuranus]]''
| species = '''''O. microlepidotus'''''
| binomial = ''Oxyuranus microlepidotus''
| binomial_authority = ([[Frederick McCoy|F. McCoy]], 1879)
| range_map = Fierce Snake Range.jpg
| range_map_width = 250px
| range_map_caption = ഇൻലാൻഡ് തായ്പാൻൻറെ ആവാസ മേഖല ചുവപ്പ് നിറത്തിൽ &lt;ref name= &quot;Animals of Queensland&quot;&gt;Animals of Queensland. [http://www.qm.qld.gov.au/Find+out+about/Animals+of+Queensland/Reptiles/Snakes/Common+and+dangerous+species/Western+Taipan Western Taipan ''Oxyuranus microlepidotus'']. [[Queensland Museum]]. Retrieved November 8, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;Australian Reptile Online Database&quot;&gt;Australian Reptile Online Database (28 March 2007). [http://www.arod.com.au/arod/reptilia/Squamata/Elapidae/Oxyuranus/microlepidotus?tab=distribution Inland taipan distribution]. arod.com.au. Retrieved November 8, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;Atlas of Living Australia 1&quot;&gt;[http://bie.ala.org.au/species/Inland+Taipan ''Oxyuranus microlepidotus'' (McCoy, 1879) Western Taipan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306142221/http://bie.ala.org.au/species/inland+taipan |date=2016-03-06 }}. [[Atlas of Living Australia]]. Retrieved November 8, 2013.&lt;/ref&gt;
| synonyms = *''Diemenia microlepidota'' &lt;br&gt;&lt;small&gt;[[Frederick McCoy|F. McCoy]], 1879&lt;/small&gt;
*''Diemenia ferox'' &lt;br&gt;&lt;small&gt;[[William John Macleay|Macleay]], 1882&lt;/small&gt;
*''Pseudechis microlepidotus'' / ''Pseudechis ferox''&lt;br&gt;&lt;small&gt;— [[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1896&lt;/small&gt;
*''Parademansia microlepidota'' &lt;br&gt;&lt;small&gt;— [[:fr:James Roy Kinghorn|Kinghorn]], 1955&lt;/small&gt;
*''Oxyuranus scutellatus microlepidotus'' &lt;br&gt;&lt;small&gt;— [[Eric Worrell|Worrell]], 1963 &lt;/small&gt;
*''Oxyuranus microlepidotus'' &lt;br&gt;&lt;small&gt;— [[Jeanette Covacevich|Covacevich]] et al., 1981&lt;/small&gt;&lt;ref name= &quot;Fohlman, J&quot;&gt;{{cite journal |doi=10.1016/0041-0101(79)90296-4 |title=Comparison of two highly toxic Australian snake venoms: The taipan (''Oxyuranus s. scutellatus'') and the fierce snake (Parademansia microlepidotus) |year=1979 |last1=Fohlman |first1=J. |journal=Toxicon |volume=17 |issue=2 |pages=170–2 |pmid=442105}}&lt;/ref&gt;
}}
കരയിലെ ഏറ്റവും വിഷ വീര്യമുള്ള പാമ്പാണ് '''ഇൻലാൻഡ് തായ്പാൻ''' . Oxyuranus microlepidotus എന്ന ശാസ്ത്ര നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ വിഷപ്പാമ്പ് , വെസ്റ്റേൺ തായ്പാൻ , സ്മാൾ-സ്കേൽഡ സ്നേക്ക് , ഫിയെർസ് സ്നേക്ക്  എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name= &quot;INCHEM&quot;&gt;White, Julian (November 1991). [http://www.inchem.org/documents/pims/animal/taipan.htm ''Oxyuranus microlepidotus''] . &quot;Neurotoxic paralysis usually takes 2-4 hours to become clinically detectable. Coagulopathy however may become well established within 30 minutes of a bite&quot; [[International Programme on Chemical Safety]]. Retrieved November 8, 2013.&lt;/ref&gt;
തായ്പാൻ (Oxyuranus) ജനുസ്സിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ പാമ്പ്‌ , മധ്യ-പൂർവ്വ ആസ്ത്രേലിയയിലെ ഊഷര പ്രദേശങ്ങളിൽ ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്. &lt;ref name=&quot;ANIMAL SPECIES:Inland Taipan&quot;&gt;Cecilie Beatson (November 29, 2011). [http://australianmuseum.net.au/Inland-Taipan ANIMAL SPECIES:Inland Taipan]  [[Australian Museum]]. Retrieved October 14, 2013.&lt;/ref&gt; ആസ്ത്രേലിയയിലെ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ ഇതിനെ ഡാൻഡാറബില്ല (Dandarabilla) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.&lt;ref name= &quot;History &amp; Discovery&quot;&gt;Queensland Snakes . [https://web.archive.org/web/20090613091835/http://www.qm.qld.gov.au/features/snakes/taipan/discovery.asp History &amp; Discovery]. (archived) [[Queensland Museum]]. Retrieved November 15, 2013.&lt;/ref&gt; ഈ പാമ്പിനെ കുറിച്ച് ആദ്യമായി പഠനം നടത്തിയത് 1879 ൽ ഫ്രെഡറിക്ക് മക്കൊയ്  ആയിരുന്നു. 1882 ൽ വില്യം ജോൺ മക്ലെയും ഈ പാമ്പിനെ പറ്റി പരാമർശിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് ഇവയെ ശാസ്ത്രലോകം കാണുന്നത് 1972ൽ മാത്രമായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;History &amp; Discovery&quot; /&gt;&lt;ref name= &quot;Rediscovery&quot;&gt;Rediscovery. [https://web.archive.org/web/20090613092123/http://www.qm.qld.gov.au/features/snakes/taipan/rediscovery.asp The Rediscovery of the Western Taipan]. (archived) [[Queensland Museum]]. Retrieved November 15, 2013.&lt;/ref&gt;

വിഷത്തിന്റെ കാഠിന്യം കണക്കാക്കുവാൻ എലികളിൽ നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളിലാണ് ഇവയുടെ വിഷം കടൽപാമ്പുകളെക്കാൾ മാരകമാണ് എന്ന് 
കണ്ടെത്തിയത്. &lt;ref name=&quot;drop for drop&quot;&gt;* The Australian venom research unit (August 25, 2007). [http://www.avru.org/compendium/biogs/A000084b.htm &quot;Which snakes are the most venomous?&quot;]. [[University of Melbourne]]. Retrieved October 14, 2013.
* Venom Immunochemistry, Pharmacology and Emergency Response (VIPER) Institute. [http://viper.arizona.edu/faq/what-most-venomous-snake Frequently Asked Questions -What is the most venomous snake?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715123400/http://viper.arizona.edu/faq/what-most-venomous-snake |date=2018-07-15 }}. &quot;Many experts answer that it is the Inland Taipan of Australia, because its drop-by-drop concentration of venom has great potency when measured by its ability to kill rodents&quot; . [[University of Arizona]]. Retrieved October 14, 2013.
* Department of Wildlife Ecology and Conservation. [http://ufwildlife.ifas.ufl.edu/venomous_snake_faqs.shtml Frequently Asked Questions About Venomous Snakes]. &quot;A comparative study found that the snake venom that is most toxic to mice (of the species tested) is that of the Inland Taipan (''Oxyuranus microlepidotus''), found in Australia&quot;. [[University of Florida]]. Retrieved November 5, 2013.
* {{cite journal|author=Hodgson WC, Dal Belo CA, Rowan EG |pmid=17313963 |title=The neuromuscular activity of paradoxin: a presynaptic neurotoxin from the venom of the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus'')|quote=The inland taipan is the world's most venomous snake |year=2007 |volume=52 |issue=5 |pages=1229–36 |doi=10.1016/j.neuropharm.2007.01.002 |journal=Neuropharmacology}}
* {{cite journal |doi=10.1016/S0041-0101(97)00060-3 |title=Some pharmacological studies of venom from the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus'') |url=https://archive.org/details/sim_toxicon_1998-01_36_1/page/63 |quote=The Inland Taipan is believed to have the most toxic venom in the world (Sutherland, 1994) |year=1998 |last1=Bell |first1=Karen L |last2=[[Struan Sutherland|Sutherland]] |first2=Struan K |last3=Hodgson |first3=Wayne C |journal=Toxicon |volume=36 |pages=63–74 |pmid=9604283 |issue=1}}
* Journal of Herpetology Vol.17 no.1 (1983) [http://sydney.edu.au/science/biology/shine/publications/reprints_legal/33taipanecology.pdf Ecology of Highly Venoumous Snakes: the Australian Genus ''Oxyuranus'']. &quot;..the number of mouse LD50 doses per bite is much higher for ''Oxyuranus'' microlepidotus (218,000 mice)...than for any other snakes, including sea snakes, investigated to date (Broad, Sutherland and Coulter, 1979).&quot; (page 1) [[University of Sydney]]. Retrieved November 8, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name= &quot;9 of the World's Deadliest Snakes&quot;&gt;
* LISTS . [http://www.britannica.com/list/10/1/1-the-snake-with-the-worlds-deadliest-venom Nine of the World's Deadliest Snakes]. &quot;#1: The snake with the world's deadliest venom - ''Oxyuranus microlepidotus''&quot; . [[Encyclopædia Britannica]]. Retrieved November 5, 2013.
* BBC Nature Wildlife. [http://www.bbc.co.uk/nature/life/Inland_Taipan Inland Taipan page]. &quot;Australia's inland taipan is considered to be the most venomous snake in the world&quot;. [[BBC]]. Retrieved October 15, 2013.
* Cecilie Beatson (November 29, 2011). [http://australianmuseum.net.au/Inland-Taipan ANIMAL SPECIES:Inland Taipan] &quot;The venom of the Inland Taipan is extremely potent and is rated as the most toxic of all snake venoms in LD50 tests on mice&quot;. [[Australian Museum]]. Retrieved October 14, 2013.
* [[Steve Irwin]] presentation .[http://www.youtube.com/watch?v=mlDXZywedvc&amp;feature=youtu.be&amp;t=1m54s Australia Zoo Tour with Steve Irwin] (1m54s) &quot;..the number 1 most venomous snake in the entire world, the fierce snake&quot;. [[Australia Zoo]] (official Youtube Channel). Retrieved October 14, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dr. Bryan Grieg Fry - Interview&quot;&gt;Inland Taipan Venom vs. Sea Snakes Venom (most notable [[Belcher's sea snake]]) 
* Oakley, Cecily (2011). [http://science.org.au/scientists/interviews/f/fry.html Interview with Associate Professor Bryan Fry Biochemist and molecular biologist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131022215756/http://science.org.au/scientists/interviews/f/fry.html |date=2013-10-22 }}. &quot;...For my PhD, I worked on the inland taipan, which is the world’s most venomous snake...&quot; . [[Australian Academy of Science]]. Retrieved October 14, 2013.
* kingsnake.com September Guest Chatter (September 16, 2006).[http://www.connectedbypets.com/articles/BGF.html Q&amp;A with Dr. Bryan Grieg Fry, Deputy Director, Australian Venom Research Unit, University of Melbourne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121015165718/http://www.connectedbypets.com/articles/BGF.html |date=2012-10-15 }}. &quot;Q: In retrospect to the LD50 charts, what do you personally feel is the hottest snake, in regards to potency, defensiveness, means of injection, etc.? A: It is the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus''). Not, as is popularised, any of the sea snakes.&quot;  connectedbypets.com. Retrieved October 14, 2013.  
* Garden of Eden Exotics (May 2, 2012) [http://nyexotics.blogspot.co.il/2012/05/dr-bryan-grieg-fry-venom-useless-pickup.html Dr. Bryan Grieg Fry – Interview] &quot;...The inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus') is far and away the most toxic, much more so than even sea snakes.&quot;  nyexotics.blogspot.com Retrieved October 14, 2013&lt;/ref&gt;മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയഭിത്തികളിൽ ഏറ്റവും മാരകമായ ആഘാതം ഏൽപ്പിക്കുവാൻ ഇവയുടെ വിഷത്തിനു കഴിയും.&lt;ref&gt;[http://www.sciencearchive.org.au/scientists/interviews/f/fry.html Fry, Bryan]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (February 08, 2005) [http://www.venomdoc.com/forums/viewtopic.php?t=1212&amp;postdays=0&amp;postorder=asc&amp;highlight=inland+taipan&amp;start=0 Most Venomous] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141017041923/http://www.venomdoc.com/forums/viewtopic.php?t=1212&amp;postdays=0&amp;postorder=asc&amp;highlight=inland+taipan&amp;start=0 |date=2014-10-17 }},&quot;Q;I was wondering what snakes venom is the most potent to humans A:Drop for drop it is the inland taipan (Oxyuranus microlepidotus), which has a venom more toxic than any other land snake or even the sea snakes.&quot; venomdoc.com Forums, Retrieved April 17, 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Jamie Seymour|Seymour, Jamie]], [http://natgeotv.com.au/tv/worlds-worst-venom/ World's Worst Venom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160325060910/http://natgeotv.com.au/tv/worlds-worst-venom/ |date=2016-03-25 }}, (Min 44.33) &quot;Among the reptiles tested, the most toxic venom belongs to inland taipan, killing over 60% of heart cells in the first 10 minutes&quot;  [[National Geographic Channel]] Retrieved April 17, 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Jamie Seymour|Seymour, Jamie]], [http://natgeotv.com/uk/australias-most-deadly/videos/venom-deathmatch Venom deathmatch] &quot;They have the most toxic venom towards humans then any other snake in the world&quot; (min 1:49) [[National Geographic Channel]], Retrieved April 17, 2014&lt;/ref&gt; മറ്റു പാമ്പുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവ [[സസ്തനി]]കളെയാണ് വേട്ടയാടുന്നത്. ഉഷ്ണരക്തം ഉള്ള ജീവികളെ വേഗത്തിൽ കൊല്ലാൻ ഇവയുടെ വിഷത്തിനു കഴിയുന്നു.&lt;ref name=&quot;warm-blooded&quot;&gt;* Shorter, Damon. [http://www.abc.net.au/science/slab/shorter/story.htm Great Australian bites – Three of the worst]. [[Australian Broadcasting Corporation]]. Retrieved October 16, 2013.
* [http://www.venomsupplies.com/inland-taipan/  Inland Taipan ''Oxyuranus microlepidotus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180708151834/http://www.venomsupplies.com/inland-taipan/ |date=2018-07-08 }}. venomsupplies.com. Retrieved October 18, 2013.&lt;/ref&gt; ഇവയുടെ ഒരു കടിയിൽ തന്നെ 100 പൂർണ്ണവളർച്ച എത്തിയ മനുഷ്യരെ കൊല്ലാൻ ഉള്ള വിഷ വീര്യം ഉണ്ട്.&lt;ref name= &quot;100 full grown men&quot; &gt;* Journal of Herpetology Vol.17 no.1 (1983) [http://sydney.edu.au/science/biology/shine/publications/reprints_legal/33taipanecology.pdf Ecology of Highly Venoumous Snakes: the Australian Genus ''Oxyuranus'']. &quot;..the number of mouse LD50 doses per bite is much higher for ''Oxyuranus'' microlepidotus (218,000 mice)...than for any other snakes, including sea snakes, investigated to date (Broad, Sutherland and Coulter, 1979).&quot; (page 1) [[University of Sydney]]. Retrieved November 8, 2013.
* [http://www.australiazoo.com.au/our-animals/amazing-animals/reptiles/?animal=fierce_snake&amp;reptile=venomous_snakes &quot;REPTILES – FIERCE SNAKE&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227122800/http://www.australiazoo.com.au/our-animals/amazing-animals/reptiles/?animal=fierce_snake&amp;reptile=venomous_snakes |date=2014-02-27 }} . [[Australia Zoo]]. Retrieved October 14, 2013.
* Martin, Stella (January 2004). [http://www.wettropics.gov.au/site/user-assets/docs/80VeryVenomousBut.pdf Newsletter No. 80]. &quot;It has been calculated that there is enough venom in just one bite of an Inland taipan to kill more than 100 men of average size.&quot;  [[Environmental Protection Agency (Queensland)]]. Retrieved October 18, 2013.
* News (September 28, 2012) [http://taronga.org.au/news/2014-06-04/meet-worlds-deadliest-snake-safety Meet the world's deadliest snake in safety] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715123207/http://taronga.org.au/news/2014-06-04/meet-worlds-deadliest-snake-safety |date=2018-07-15 }}, [[Taronga Conservation Society]] Retrieved September 23, 2014
* Carbone, Nick reporting on [[Steve Irwin]] (September 04, 2011). [http://newsfeed.time.com/2011/09/04/remembering-steve-irwin-the-5-most-memorable-crocodile-hunter-videos/ Remembering Steve Irwin: The 5 Most Memorable Crocodile Hunter Videos] &quot;Steve Irwin Plays with Inland Taipan (Fierce Snake)&quot;. [[Time (magazine)]]. Retrieved October 15, 2013.&lt;/ref&gt; ഉടനെ ചികിത്സ കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ 30-45 മിനുട്ടുകൾക്ക് ഉള്ളിൽതന്നെ രോഗി മരിക്കുന്നു.&lt;ref name= &quot;30 to 45 minutes&quot;&gt;* Hoy, Tiffany, (July 25, 2012) [http://www.australiangeographic.com.au/topics/science-environment/2012/07/gallery-australias-10-most-dangerous-snakes/10-most-dangerous-snakes-in-australia_image4 Gallery: Australia's 10 most dangerous snakes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407081140/http://www.australiangeographic.com.au/topics/science-environment/2012/07/gallery-australias-10-most-dangerous-snakes/10-most-dangerous-snakes-in-australia_image4 |date=2014-04-07 }} , [[Australian Geographic]] retrieved April 02.,2014
* White, Julian (November 1991). [http://www.inchem.org/documents/pims/animal/taipan.htm ''Oxyuranus microlepidotus''] . &quot;Neurotoxic paralysis usually takes 2-4 hours to become clinically detectable. Coagulopathy however may become well established within 30 minutes of a bite&quot; [[International Programme on Chemical Safety]]. Retrieved November 8, 2013.
* Division of Medical Toxicology. [http://toxicology.ucsd.edu/Snakebite%20Protocols/Oxyura~1.htm &quot;Summary for Human Bite by Inland Taipan (''Oxyuranus microlepidotus'')&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810222306/http://toxicology.ucsd.edu/Snakebite%20Protocols/Oxyura~1.htm |date=2018-08-10 }}. [[University of California, San Diego]]. Retrieved October 15, 2013.
*Welton, Ronelle Ellen (2005) PhD thesis. [http://eprints.jcu.edu.au/11938/4/02Chapters_1-3.pdf Proteomic and genomic characterisation of venom proteins from ''Oxyuranus'' species]. &quot;studies have shown that inland taipan venom has a higher hyaluronidase activity compared to coastal taipan venom&quot; .  [[James Cook University]]. Retrieved November 15, 2013.
* Gardiner, Stephanie (September 27, 2012). [http://www.smh.com.au/nsw/mystery-over-boy-bitten-by-worlds-most-venomous-snake-20120927-26may.html &quot;Mystery over boy bitten by world's most venomous snake &quot;]. (Quoting Julie Mendezona, Head keeper of Reptiles and Spiders, [[Australian Reptile Park]]) [[The Sydney Morning Herald]]. Retrieved October 14, 2013.
* News from Australia (September 27, 2012). [http://www.australiantimes.co.uk/news/news-from-australia/news-in-australia/deadly-taipan-snake-may-have-been-a-pet-catcher.htm Deadly Taipan snake may have been a pet: catcher] {{Webarchive|url=https://archive.today/20131018090716/http://www.australiantimes.co.uk/news/news-from-australia/news-in-australia/deadly-taipan-snake-may-have-been-a-pet-catcher.htm |date=2013-10-18 }}. (Quoting licensed reptile handler, [http://www.environment.nsw.gov.au/resources/wildlifelicences/reptilehandlerlist.pdf Barry Martin])  australiantimes.co.uk. Retrieved October 18, 2013.&lt;/ref&gt; 

ഇവയുടെ വിഷത്തിനു ഇത്രയും മാരകമായ കാഠിന്യം ഉണ്ട് എങ്കിലും ഇവ വളരെ ഒറ്റപ്പെട്ട ആവാസ സ്ഥലങ്ങളിൽ  ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്, ഇവയ്ക്ക് മനുഷ്യരുമായി സമ്പർക്കം തീരെ ഇല്ലാത്തതിനാൽ  ഇവയെ മനുഷ്യർക്ക് ഏറ്റവും അപകടകരം ആയ പാമ്പുകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കുന്നില്ല. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[ഈസ്റ്റേൺ ബ്രൗൺ സ്നേക്ക്]] ന്റേയോ [[ടൈഗർ സ്നേക്ക്]] ന്റേയോ മൂലമുള്ള അത്ര മരണം പോലും ഇവമൂലം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല.
[[File:FierceSnakeOlive.jpg|thumb|160px|ഇൻലാൻഡ് തായ്പാൻ ഓസ്ട്രേലിയയിൽ.]]

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{ഉരഗങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:വിഷജന്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പാമ്പുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ഉരഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ch803ojbz6e4ak3wvpu5nalbh8zmkwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Latin language</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303478</id>
    <redirect title="ലത്തീൻ" />
    <revision>
      <id>4612095</id>
      <parentid>2139530</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>16706</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>യന്ത്രം: [[ലത്തീൻ]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ലത്തീൻ]]</text>
      <sha1>opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരളത്തിലെ തുമ്പികളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326290</id>
    <revision>
      <id>4612195</id>
      <parentid>4558064</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:57:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gpkp</username>
        <id>137978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Davidraju IMG 6013.jpg]] → [[File:Travancore torrent dart damselfly (2009).jpg]] C2</comment>
      <origin>4612195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60600" sha1="1tdqsvm8dd8wypix63rzojwjsyh57go" xml:space="preserve">{{Prettyurl|List of Odonates in Kerala}}
രണ്ട് ജോടി സുതാര്യമായ ചിറകുകളും സങ്കീർണ്ണമായ കണ്ണുകളോടും നീണ്ട ശരീരത്തോടും കൂടിയ പറക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ജലജന്യ [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദമാണ്]] [[തുമ്പി]]. തുമ്പിവർഗ്ഗത്തെ വീണ്ടും [[സൂചിത്തുമ്പികൾ]] (Zygoptera), [[കല്ലൻതുമ്പി|കല്ലൻ തുമ്പികൾ ('''അച്ഛിത്തുമ്പികൾ)''']] (Anisoptera), അനിസോസൈഗോപ്‌റ്ററ (Anisozygoptera) എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt; കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ (Dragonflies and Damselflies of Kerala), David V. Raju, Kiran C. G. (2013) &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:File:Fraser1933.pdf|The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. I - Fraser]] (Zygoptera)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:File:Fraser1934.pdf|The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. II - Fraser]] (Gomphidae)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[:File:Fraser1936.pdf|The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. III - Fraser]] (Aeshnidae and Libellulidae)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ias.ac.in/initiat/sci_ed/lifescape/odonates Dragonflies and Damselflies of Peninsular India - A Field Guide - K.A.Subramanian]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.indianodonata.org/ Odonata of India]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/hpg/024/index.pdf Common Dragonflies and Damselflies of Kerala - Emiliyamma, et al]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/hpg/025/index.pdf Common Indian Dragonflies - Mitra]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=wol&gt;{{World Odonata List}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=atlas&gt;{{cite book |last1=K.A. |first1=Subramanian |last2=K.G. |first2=Emiliyamma |last3=R. |first3=Babu |last4=C. |first4=Radhakrishnan |last5=S.S. |first5=Talmale |title=Atlas of Odonata (Insecta) of the Western Ghats, India |date=2018 |publisher=Zoological Survey of India |isbn=9788181714954|pages=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gopalan&quot;&gt;{{Cite journal|first1=Sujith V. |last1=Gopalan| first2=Muhamed |last2=Sherif |first3=A. Vivek |last3=Chandran |date=2022 |title=A checklist of dragonflies &amp; damselflies (Insecta: Odonata) of Kerala, India |journal=Journal of Threatened Taxa| volume=14 |issue=2 |pages=20654–20665| doi=10.11609/jott.7504.14.2.20654-20665|url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/7504}}&lt;/ref&gt;

ഇതും കാണുക: [[കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ|കേരളത്തിലെ തുമ്പികളുടെ ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം ആധാരമാക്കിയുള്ള പട്ടിക]]

== കല്ലൻതുമ്പികൾ(അച്ഛിത്തുമ്പികൾ) ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! മലയാള നാമം !!  ശാസ്ത്ര നാമം !! ആംഗലേയ നാമം !! കുടുംബം !! class=&quot;unsortable&quot;|ആൺതുമ്പി !! class=&quot;unsortable&quot;|പെൺതുമ്പി !! class=&quot;unsortable&quot; align=&quot;center&quot;|ചിത്രശാല
|-
| [[ചോലരാജൻ തുമ്പി]]||''[[Anaciaeschna donaldi]]'' ||Donald's hawker || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Anaciaeschna jaspidea]]
|-
| [[തുരുമ്പൻ രാജൻ]]||''[[Anaciaeschna jaspidea]]'' ||Australasian Dusk Hawker/ Rusty Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   || [[File:Anaciaeshna jaspidea.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Anaciaeschna jaspidea]]
|-
| [[തുരുമ്പൻ ചാത്തൻ ]]|| ''[[Anax ephippiger]]'' || Vagrant Emperpr / Ochre Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   || [[File:Hemianax ephippiger.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Anax ephippiger]]
|-
| [[മരതക രാജൻ]]||''[[Anax guttatus]]'' || Pale Spotted mperor/ Blue-Tailed Green Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   || [[File:Blue-tailed Green Darner Anax guttatus-KRNagar13Oct2007-Wiki.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Anax guttatus]]
|-
| [[നീലരാജൻ (തുമ്പി)|നീല രാജൻ]]|| ''[[Anax immaculifrons]]'' || Fiery Emperor/ Magnificent Emperor / Blue Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   || [[File:Wyn dragonfly.jpg|200px]] || [[File:Anax immaculifrons by Bala Chandran.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Anax immaculifrons]]
|-
| [[പീതാംബരൻ തുമ്പി]]|| ''[[Anax indicus]]'' || Lesser Emperor/ Dusky Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   ||  [[File:Anax indicus in Chinnar WLS Kerala IMG 6856.jpg|200px]] || [[File:Anax indicus 5231.jpg|200px]]  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Anax indicus]]
|-
| [[തവിട്ട്‍ രാജൻ]]|| ''[[Anax parthenope]]'' || Lesser Emperor/ Dusky Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   ||  [[File:2012.08.11.-21-Viernheimer Heide Viernheim-Kleine Koenigslibelle-Maennchen.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Anax parthenope]]
|-
| [[തത്തമ്മത്തുമ്പി]]|| ''[[Gynacantha bayadera]]'' || Greenish Duskhawker/Parakeer Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   ||[[File:Gynacantha millardi - Kadavoor - 001.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Gynacantha bayadera]]
|-
| [[സൂചിവാലൻ രാക്കൊതിച്ചി ]]|| ''[[Gynacantha dravida]]'' || Indian Duskhawker / Brown Darner || [[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Aeshnidae)   ||[[File:Gynacantha-Kadavoor-2016-03-30-001.jpg|200px]] || [[File:Gynacantha-Kadavoor-2016-07-11-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Gynacantha dravida]]
|-
| [[നീലഗിരി മലമുത്തൻ]]|| ''[[Chlorogomphus campioni]]'' || Nilgiri Mountain Hawk || [[മലമുത്തൻ തുമ്പികൾ]] (Chlorogomphidae)   || [[File:Chlorogomphus campioni by Subramanian K A.jpg|200px]]  || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Chlorogomphus campioni]]
|-
| [[ആനമല മലമുത്തൻ]]|| ''[[Chlorogomphus xanthoptera]]'' || Anamalai Mountain Hawk || [[മലമുത്തൻ തുമ്പികൾ]] (Chlorogomphidae)   ||  || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Chlorogomphus xanthoptera]]
|-
| [[കാട്ടു മരതകൻ]]|| ''[[Hemicordulia asiatica]]'' || Asian emerald || [[മരതകക്കണ്ണന്മാർ]] (Corduliidae)   || [[File:Hemicordulia asiatica 02 (cropped).jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Hemicordulia asiatica]]
|-
| [[പൊക്കൻ കടുവ]]|| ''[[Acrogomphus fraseri]]''  || Fraser's Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   || || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Acrogomphus fraseri]]
|-
| [[ചതുരവാലൻ കടുവ]]|| ''[[Burmagomphus laidlawi]]'' || Plain Sinuate Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   || [[File:Dragonfly (2015).jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Burmagomphus laidlawi]]
|-
| [[പുള്ളി ചതുരവാലൻ കടുവ]]|| ''[[Burmagomphus pyramidalis]]'' || Spotted Sinuate Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Burmagomphus pyramidalis]]
|-
| [[വിശറിവാലൻ കടുവ]]|| ''[[Cyclogomphus heterostylus]]'' ||  || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Burmagomphus pyramidalis]]
|-
| [[സൈരന്ധ്രിക്കടുവ]]|| ''[[Davidioides martini]]'' || Syrandhri Clubtail|| [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Davidioides martini]]
|-
| [[പുഴക്കടുവ]]|| ''[[Gomphidia kodaguensis]]'' || Southern River Clubtail / Kodagu Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||[[File:Gomphidia kodaguensis-Thattekad-2015-09-13-001.jpg|200px]] || [[File:Gomphidia kodaguensis-Kadavoor-2016-04-04-003.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Gomphidia kodaguensis]]
|-
| [[കൊമ്പൻ ക‌‌‌ടുവ തുമ്പി|കൊമ്പൻ ക‌‌‌ടുവ തുമ്പി]]|| ''[[Heliogomphus promelas]]'' || Indian Grappletail/Indian lyretail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae) ||[[File:Heliogomphus promelas - Shenduruni Wildlife Sanctuary - 2014.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Heliogomphus promelas]]
|-
| [[നാട്ടുകടുവ]]|| ''[[Ictinogomphus rapax]]'' ||Asian Tiger/ Rapacious Flangetail / Common Clubtail|| [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||  [[File:Ictinogomphus rapax at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Common Clubtail (Ictinogomphus rapax) W IMG 0224.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Ictinogomphus rapax]]
|-
| [[വയനാടൻ കടുവ]]|| ''[[Macrogomphus wynaadicus]]'' || Wayanad Bowtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||  [[File:Macrogomphus wynaadicus by Bala Chandran.jpg|200px]] || [[File:Macrogomphus wynaadicus-Kadavoor-2016-05-28-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macrogomphus wynaadicus]]
|-
| [[പെരുവാലൻ കടുവ]]|| ''[[Megalogomphus hannyngtoni]]'' || Giant Green Sabretail / Giant Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Megalogomphus hannyngtoni]]
|-
| [[ചോര പെരുവാലൻ കടുവ]]|| ''[[Megalogomphus superbus]]'' || Beautiful Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Megalogomphus hannyngtoni]]
|-
| [[പുള്ളിവാലൻ ചോലക്കടുവ]]||''[[Merogomphus longistigma]]'' ||Long Legged Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||[[File:Merogomphus longistigma - male Rosemalai (1).jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Merogomphus longistigma]]
|-
| [[മലബാർ പുള്ളിവാലൻ ചോലക്കടുവ]]||''[[Merogomphus tamaracherriensis]]'' ||Malabar Long Legged Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||[[File:Merogomphus tamaracherriensis-Kadavoor-2016-06-26-001.jpg|200px]] || [[File:Merogomphus longistigma-Kadavoor-2016-07-07-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Merogomphus tamaracherriensis]]
|-
| [[കടുവാച്ചിന്നൻ]]|| ''[[Microgomphus souteri]]'' ||Pigmy Clubtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae) || [[File:Microgomphus souteri by Bala Chandran.jpg|200px]] || [[File:Microgomphus souteri at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Microgomphus souteri]]
|-
| [[കുറു നഖവാലൻ]]|| ''[[Onychogomphus acinaces]]'' || Laidlaw's Clawtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||  [[File:Onychogomphus acinaces.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Onychogomphus acinaces]]
|-
| [[വടക്കൻ നഖവാലൻ]]|| ''[[Onychogomphus malabarensis]]'' || Malabar Clawtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||   ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Onychogomphus malabarensis]]
|-
| [[നീലഗിരി നഖവാലൻ]]|| ''[[Onychogomphus nilgiriensis]]'' || Nilgiri Clawtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||   || [[File:Onychogomphus nilgiriensis-Silent Valley-2016-08-14-002.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Onychogomphus nilgiriensis]]
|-
| [[വരയൻ നഖവാലൻ]]|| ''[[Onychogomphus striatus]]'' || Striped Clawtail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae)   ||   ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Onychogomphus striatus]]
|-
| [[ചൂണ്ടവാലൻ കടുവ]]|| ''[[Paragomphus lineatus]]'' ||Lined Hooktail / Common Hooktail || [[കടുവത്തുമ്പികൾ]] (Gomphidae) ||  [[File:Lined Hooktail Paragomphus lineatus Male.jpg|200px]] || [[File:Lined Hooktail Paragomphus lineatus Female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Paragomphus lineatus]]
|-
| [[മകുടിവാലൻ തുമ്പി]]|| ''[[Acisoma panorpoides]]'' || Asian Pintail / Bulb-bodied Skimmer / Trumpet- Tail || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Trumpet tail (Acisoma panorpoides panorpoides) male dorsal.jpg|200px]] || [[File:Acisoma panorpoides 6806.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Acisoma panorpoides]]
|-
| [[ചോപ്പൻ കുറുവാലൻ]]|| ''[[Aethriamanta brevipennis]]'' || ElusiveAdjutant / Scarlet Marsh Hawak || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Aethriamanta_brevipennis,_male.JPG | 200px]] || [[File:Aethriamanta brevipennis 7678.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Aethriamanta brevipennis]]
|-
| [[ചങ്ങാതിത്തുമ്പി]]|| ''[[Brachythemis contaminata]]'' ||Ditch Jewel / Asian Groundling / Common Amber Wing || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae) || [[File:Brachythemis contaminata 02315.jpg|200px]] || [[File:Brachythemis contaminata female (4)' Burdwan, West Bengal, India 04 10 2012.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Brachythemis contaminata]]
|-
| [[മതിൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Bradinopyga geminata]]'' ||Granite Ghost / Indian Rockdweller || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Bradinopyga geminata at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Bradinopyga geminata 6562.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Bradinopyga geminata]]
|-
| [[കാട്ടുപതുങ്ങൻ]]|| ''[[Cratilla lineata]]'' ||Emerald-banded Skimmer / Lined Forest Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Cratilla lineata male 2 by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Cratilla lineata female by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Cratilla lineata]]
|-
| [[വയൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Crocothemis servilia]]'' ||Scarlet Skimmer/ Ruddy Marsh Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Crocothemis servilia male by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Crocothemis servilia female 2 by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Crocothemis servilia]]
|-
| [[കരിനിലത്തൻ]]|| ''[[Diplacodes lefebvrii]]'' ||Black Ground Percher / Black Ground Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Diplacodes lefebvrii (Black Percher).jpg|200px]] || [[File:Black percher dragonfly (2015).jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Diplacodes lefebvrii]]
|-
| [[ചുട്ടിനിലത്തൻ]]|| ''[[Diplacodes nebulosa]]'' ||Black tipped Percher / Black-tipped Ground Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Diplacodes nebulosa 04398.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Diplacodes nebulosa]]
|-
| [[നാട്ടുനിലത്തൻ]]|| ''[[Diplacodes trivialis]]'' ||Blue Ground Percher /  Ground Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Diplacodes trivialis 05609.JPG|200px]] || [[File:Diplacodes trivialis, Burdwan, West Bengal, India 13 09 2012 5.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Diplacodes trivialis]]
|-
| [[തീക്കറുപ്പൻ]]|| ''[[Epithemis mariae]]'' || Rubytailed Hawklet || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Epithemis mariae - Davidraju 2059.jpg|200px]] || [[File:Rubytailed hawklet dragonfly (2015).jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Epithemis mariae]]
|-
| [[പാണ്ടൻ പരുന്തൻ]]|| ''[[Hydrobasileus croceus]]'' || Water Monarch / Amber-winged Marsh Glider|| [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae) ||[[File:Hydrobasileus croceus 00379.JPG|200px]] || [[File:Hydrobasileus croceus by Sunny Joseph 243.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Hydrobasileus croceus]]
|-
| [[നീല നീർത്തോഴൻ]]|| ''[[Hylaeothemis indica]]'' ||Blue Hawklet || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||  [[File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|200px]] || [[File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-007.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Hylaeothemis indica]]
|-
| [[കരിമ്പൻ ചരൽമുത്തി]]|| ''[[Indothemis carnatica]]'' ||Light-tipped Demon / Black Scrub Glider || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae) || [[File:Indothemis carnatica male.jpg|200px]] || [[File:Indothemis carnatica female by kadavoor.jpg|200px]]   || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Indothemis carnatica]]
|-
| [[ചോരവാലൻ തുമ്പി]]||''[[Lathrecista asiatica]]'' ||Long Winged Skimmer / Pruinosed Bloodtail/ Asiatic Bloodtail || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Lathrecista asiatica 07056.JPG|200px]] || [[File:Lathrecista asiatica-Kadavoor-2016-07-04-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lathrecista asiatica]]
|-
| [[കുള്ളൻ വർണ്ണത്തുമ്പി]]|| ''[[Lyriothemis acigastra]]'' || Dwarf Blood tail || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Lyriothemis acigastra male at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Lyriothemis acigastra female at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lyriothemis acigastra]]
|-
| [[മഞ്ഞവരയൻ വർണ്ണത്തുമ്പി]]|| ''[[Lyriothemis tricolor]]'' ||Tricolor Bloodtail|| [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Lyriothemis abrahami male.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lyriothemis tricolor]]
|-
| [[പൊഴിത്തുമ്പി]]|| ''[[Macrodiplax cora]]'' || Coastal Glider / Cora's Pendant / Estuarine Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Macrodiplax cora by Bala Chandran.jpg|200px]]  || [[File:Macrodiplax cora (5).jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macrodiplax cora]]
|-
| [[തവിടൻ തുരുമ്പൻ]]|| ''[[Neurothemis fulvia]]''|| Cleartip Widow / Russet Percher / Fulvous Forest Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Neurothemis fulvia male by kadavoor.JPG|200px]] || [[File:Neurothemis fulvia-Kadavoor-2016-07-28-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Neurothemis fulvia]]
|-
| [[പുൽ തുരുമ്പൻ]]||''[[Neurothemis intermedia]]'' || Paddy Field Parasol / Pale Yellow widow / Ruddy Meadow Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Neurothemis intermedia male 2525.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Neurothemis intermedia]]
|-
| [[സ്വാമിത്തുമ്പി]]|| ''[[Neurothemis tullia]]'' ||Blackspot Widow/ Pied Parasol / Pied Percher / Pied Paddy Skimmer|| [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Neurothemis tullia 9163.jpg|200px]] || [[File:Neurothemis tullia-female 07688.JPG|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Neurothemis tullia]]
|-
| [[കാട്ടുപുള്ളൻ]]|| ''[[Onychothemis testacea]]'' || Stellate River Hawker|| [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Onychothemis testacea 3 by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Onychothemis testacea female 01.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Onychothemis testacea]]
|-
| [[ചെന്തവിടൻ വ്യാളി]]|| ''[[Orthetrum chrysis]]'' || Red-faced Skimmer / Spine-tuffed Skimmer/ Brown Backed Red Marsh Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||  [[File:Brown-backed Red Marsh Hawk Orthetrum chrysis Male 2 by Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Orthetrum chrysis at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Orthetrum chrysis]]
|-
| [[നീല വ്യാളി]]|| ''[[Orthetrum glaucum]]'' ||Asian Skimmer /   Blue Marsh  Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||  [[File:Orthetrum glaucum - Blue Marsh Hawk - Male 02.JPG|200px]] || [[File:Orthetrum glaucum-Silent Valley-2016-08-14-003.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Orthetrum glaucum]]
|-
| [[ത്രിവർണ്ണൻ വ്യാളി]]|| ''[[Orthetrum luzonicum]]'' ||Luzon Skimmer/Marsh Skimmer / Slender Blue  Skimmer / Tricolored Marsh Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae) || [[File:Tri-coloured Marsh Hawk Orthetrum luzonicum Male by kadavoor.JPG|200px]] || [[File:Tri-coloured Marsh Hawk Orthetrum luzonicum Female by kadavoor.JPG|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Orthetrum luzonicum]]
|-
| [[പവിഴവാലൻ വ്യാളി]]|| ''[[Orthetrum pruinosum]]'' || Common Red Skimmer / Pink Skimmer / Crimson -Tailed Marsh Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:OrthetrumPruinosum.jpg|200px]] || [[File:Orthetrum pruinosum female by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Orthetrum pruinosum]]
|-
| [[പച്ച വ്യാളി|പച്ച വയലി]]||''[[Orthetrum sabina]]'' || Green Skimmer / Green Marsh Hawk|| [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||  [[File:Orthetrum sabina 09221.jpg|200px]] || [[File:Slender Skimmer 06811.JPG|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Orthetrum sabina]]
|-
| [[ചെറു വ്യാളി]]|| ''[[Orthetrum  taeniolatum]]'' || Ashy Skimmer / Ashy Marsh Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Orthetrum taeniolatum dragonfly (2011) 1065.jpg|200px]] || [[File:Orthetrum taeniolatum dragonfly (2011)1043.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Orthetrum  taeniolatum]]
|-
| [[നീല കറുപ്പൻ വ്യാളി]]|| ''[[Orthetrum triangulare]]'' || Triangle Skimmer / Blue -Tailed Forest Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Dragon Fly (Orthetrum triangulare) (7976467260).jpg|200px]] || [[File:Orthetrum triangulare mating (2011) 2474.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Orthetrum triangulare]]
|-
| [[നീല കുറുവാലൻ]]|| ''[[Palpopleura sexmaculata]]'' ||Blue-Tailed Yellow Skimmer / Asian Widow || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||  [[File:Palpopleura sexmaculata male by Bala Chandran.jpg|200px]] || [[File:Blue-tailed yellow skimmer dragonfly (2014).jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Palpopleura sexmaculata]]
|-
| [[ഓണത്തുമ്പി]]|| ''[[Rhyothemis variegata]]'' ||Common Picture-wing || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Rhyothemis variegata 07554.JPG|200px]] || [[File:Rhyothemis variegata female at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Rhyothemis variegata]]
|-
|[[പുള്ളിവാലൻ തുമ്പി]]|| ''[[Potamarcha congener]]'' ||Yellow-tailed Ashy Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Yellow-tailed Ashy Skimmer Potamarcha congener Male by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Potamarcha congener female 2 by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Potamarcha congener]]
|-
| [[തവിട്ടുവെണ്ണിറാൻ]]||''[[Brachydiplax chalybea]]'' ||Blue Dasher/ Greater Grey Skimmer/ Yellow Patch Lieutenant / Rufous Marsh Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)  ||[[File:Rufous Backed Marsh Hawk Brachydiplax chalybea Male by Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Rufous Backed Marsh Hawk Brachydiplax chalybea Female by Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Brachydiplax chalybea]]
|-
| [[ചെറു വെണ്ണീറൻ]]|| ''[[Brachydiplax sobrina]]'' ||Sombre Lieutenant / Little Blue Marsh Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Brachydiplax sobrina-Kadavoor-2016-06-27-005.jpg|200px]] || [[File:Brachydiplax sobrina-Kadavoor-2016-06-27-002.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Brachydiplax sobrina]]
|-
| [[കരിനീലച്ചിറകൻ]]|| ''[[Rhyothemis triangularis]]'' ||Sapphire Flutterer / Lesser Blue Wing || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Rhyothemis triangularis-Kadavoor-2016-02-06-004.jpg|200px]] || [[File:Rhyothemis triangularis female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Rhyothemis triangularis]]
|-
| [[തുലാത്തുമ്പി]]|| ''[[Pantala flavescens]]'' ||Globe Skimmer / Wandering Glider || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae) || [[File:Wandering glider horizontal edit1.jpg|200px]]  || [[File:Pantala flavescens 2 by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Pantala flavescens]]
|-
| [[കുങ്കുമച്ചിറകൻ]]|| ''[[Sympetrum fonscolombii]]'' ||Red-veined darter || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Darter August 2007-20.jpg|200px]] || [[File:Sympetrum fonscolombii, female, Sète cf06.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Sympetrum fonscolombii]]
|-
| [[കുള്ളൻ തുമ്പി]]|| ''[[Tetrathemis platyptera]]'' ||Pigmy Skimmer || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Tetrathemis platyptera male by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Tetrathemis platyptera female at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Tetrathemis platyptera]]
|-
| [[പവിഴവാലൻ]]|| ''[[Tholymis tillarga]]'' ||Coral-tailed Cloudwing || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Tholymis tillarga male by kadavoor 01.jpg|200px]] || [[File:Tholymis tillarga 05181.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Tholymis tillarga]]
|-
| [[ചെംമ്പൻ പരുന്തൻ]]|| ''[[Tramea basilaris]]'' ||Red Marsh Trotter || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Keyhole glider dragonfly (2011) 5854.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Tramea basilaris]]
|-
| [[കരിംമ്പൻ പരുന്തൻ ]]|| ''[[Tramea limbata]]'' ||Black Marsh Trotter || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||  [[File:Tramea Limbata by kadavoor.JPG|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Tramea limbata]]
|-
| [[സിന്ദൂരത്തുമ്പി]]|| ''[[Trithemis aurora]]'' ||Crimson Marsh Glider || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Trithemis aurora male 2 by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Trithemis aurora female-Kadavoor-2016-06-17-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Trithemis aurora]]
|-
| [[കാർത്തുമ്പി]]|| ''[[Trithemis festiva]]'' ||Black Stream Glider / Indigo Dropwing || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Trithemis festiva by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Trithemis festiva female 01.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Trithemis festiva]]
|-
| [[ചോപ്പൻ പാറമുത്തി]]|| ''[[Trithemis kirbyi]]'' ||Kirby's dropwing / Scarlet Rock Glider || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||  [[File:Trithemis kirbyi.jpg|200px]] || [[File:Trithemis kirbyi female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Trithemis kirbyi]]
|-
| [[ചെമ്പൻ തുമ്പി]]|| ''[[Rhodothemis rufa]]'' ||Rufous Marsh Glider || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Rufous Marsh Glider Rhodothemis rufa Male.jpg|200px]] || [[File:Rhodothemis rufa female of Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Rhodothemis rufa]]
|-
| [[കാറ്റാടിത്തുമ്പി]]|| ''[[Trithemis pallidinervis]]'' ||Long-legged Marsh Glider || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae) || [[File:Trithemis pallidinervis male in Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Trithemis pallidinervis female by kadavoor.JPG|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Trithemis pallidinervis]]
|-
| [[പാണ്ടൻ വയൽതെയ്യൻ]]|| ''[[Urothemis signata]]'' ||Greater Crimson Glider || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   ||[[File:Greater Crimson Glider Urothemis signata Male by Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Greater Crimson Glider Urothemis signata Female by Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Urothemis signata]]
|-
| [[നീരോട്ടക്കാരൻ]]|| ''[[Zygonyx iris]]'' ||Emerald Cascader / Iridescent Stream Glider  || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Zygonyx iris-Thattekad-2015-09-12-001.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Zygonyx iris]]
|-
| [[സൂചിവാലൻ സന്ധ്യത്തുമ്പി]]|| ''[[Zyxomma petiolatum]]'' ||Brown Dusk Hawk || [[നീർമുത്തന്മാർ]] (Libellulidae)   || [[File:Zyxomma petiolatum by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Zyxomma petiolatum-Kadavoor-2016-04-12-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Zyxomma petiolatum]]
|-
| [[പുള്ളി നീർക്കാവലൻ]]|| ''[[Epophthalmia frontalis]]'' ||Common Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   ||   ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Epophthalmia frontalis]]
|-
| [[നാട്ടു നീർക്കാവലൻ]]|| ''[[Epophthalmia vittata]]'' ||Common Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   ||  [[File:Common torrent hawk dragonfly (2011) 7385 (2).jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Epophthalmia vittata]]
|-
| [[കാട്ടു പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Marcomia annaimallaiensis]]'' ||Annaimalai Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Marcomia annaimallaiensis]]
|-
| [[അടിപിടിയൻ പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Marcomia bellicosa]]'' ||Militant Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Marcomia bellicosa]]
|-
| [[ആറ്റു പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Macromia cingulata]]'' ||Rambur's Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   ||   ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macromia cingulata]]
|-
| [[നാട്ടു പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Macromia ellisoni]]'' ||Coorg Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   ||  [[File:Macromia-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macromia ellisoni]]
|-
| [[മഞ്ഞ പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Marcomia flavocolorata]]'' ||Yellow Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Marcomia flavocolorata]]
|-
| [[കാനന പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Macromia ida]]'' ||Mountain Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macromia ida]]
|-
| [[ഇന്ത്യൻ പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Macromia indica]]'' || Indian Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macromia indica]]
|-
| [[ചൂടൻ പെരുംകണ്ണൻ]]|| ''[[Macromia irata]]'' || Frasers Torrent Hawk || [[നീർക്കാവലന്മാർ]] (Macromiidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macromia irata]]
|-
| [[നീലഗിരിക്കോമരം]]|| ''[[Idionyx corona]]'' || Nilgiri Dagger Head || [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   || [[File:Idionyx corona ( Male).jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Idionyx corona]]
|-
| [[മിനാരക്കോമരം]]|| ''[[Idionyx galeata]]'' || Minaret Daggerhead || [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Idionyx galeata]]
|-
| [[ഗോവൻ കോമരം]]|| ''[[Idionyx gomantakensis]]'' || Goan Shadow Dancer || [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   || [[File:Idionyx gomantakensis by Parag Rangnekar.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Idionyx gomantakensis]]
|-
| [[ചിന്നൻ കോമരം]]|| ''[[Idionyx minima]]'' || Little Daggerhead || [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Idionyx minima]]
|-
| [[കൊമ്പൻ കോമരം]]|| ''[[Idionyx rhinoceroides]]'' || Rhinoceros Daggerhead || [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Idionyx rhinoceroides]]
|-
| [[കാവിക്കോമരം]]|| ''[[Idionyx saffronata]]'' || Saffron Dagger Head || [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   ||  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Idionyx saffronata]]
|-
| [[തെക്കൻ കോമരം]]|| ''[[Idionyx travancorensis]]'' || Travencore Daggerhead|| [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   || [[File:തെക്കൻ കോമരം.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Idionyx travancorensis]]
|-
| [[നിഴൽ കോമരം]]|| ''[[Macromidia donaldi]]'' || Dark DaggerHead|| [[കോമരത്തുമ്പികൾ]] (Synthemistidae)   || [[File:Dragonfly, Goa (2015) (3).jpg|200px]] || [[File:Macromidia donaldi-Kadavoor-2016-07-25-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Macromidia donaldi]]
|-
|}

==സൂചിത്തുമ്പികൾ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! മലയാള നാമം !!  ശാസ്ത്ര നാമം !! ആംഗലേയ നാമം !! കുടുംബം !! class=&quot;unsortable&quot;|ആൺതുമ്പി !! class=&quot;unsortable&quot;|പെൺതുമ്പി !! class=&quot;unsortable&quot; align=&quot;center&quot;|ചിത്രശാല
|-
|  [[പീലിത്തുമ്പി]] || ''[[Neurobasis chinensis]]'' || Stream Glory || [[മരതകത്തുമ്പികൾ]] (Calopterygidae) || [[പ്രമാണം:Neurobasis chinensis-Thattekad-2015-09-13-001.jpg|200px]] || [[File:Stream glory damselfly (2008) 2727.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Neurobasis chinensis]]
|-
|  [[ചുട്ടിച്ചിറകൻ തണൽത്തുമ്പി]] || ''[[Vestalis apicalis]]'' ||  Black-tipped Forest Glory || [[മരതകത്തുമ്പികൾ]] (Calopterygidae) || [[File:VestalisApicalis 3205.JPG|200px]] || [[File:Vestalis apicalis female by Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Vestalis apicalis]]
|-
|  [[ചെറിയ തണൽതുമ്പി]] || ''[[Vestalis gracilis]]'' || Clearwinged Forest Glory || [[മരതകത്തുമ്പികൾ]] (Calopterygidae) || [[File:Clear-winged Forest Glory 06863.jpg|200px]] || [[File:Clear-winged Forest Glory - Vestalis Gracilis.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Vestalis gracilis]]
|-
|  [[കാട്ടു തണൽതുമ്പി]] || ''[[Vestalis submontana]]'' || Montane Forest Glory || [[മരതകത്തുമ്പികൾ]] (Calopterygidae) || [[File:Vestalis apicalis submontana.jpg|200px]] || [[File:Vestalis submontana-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|200px]]  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Vestalis submontana]]
|-
|  [[മേഘവർണ്ണൻ]] || ''[[Calocypha laidlawi]]'' || Myristica Sapphire ||[[നീർരത്നങ്ങൾ]] (Chlorocyphidae) || [[File:Calocypha laidlawi 2 by Bala Chandran.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Calocypha laidlawi]]
|-
|  [[നീർമാണിക്യൻ]] || ''[[Heliocypha bisignata]]'' || Stream Ruby || [[നീർരത്നങ്ങൾ]] (Chlorocyphidae) || [[File:Rhinocypha bisignata male-Kadavoor-2015-08-20-001.jpg|200px]] || [[File:Rhinocypha bisignata-Kadavoor-2016-06-15-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Heliocypha bisignata]]
|-
|  [[തവളക്കണ്ണൻ (തുമ്പി)]] || ''[[Libellago indica]]'' || River Heliodor ||[[നീർരത്നങ്ങൾ]] (Chlorocyphidae) || [[File:Libellago_lineata_indica_male.JPG|200px]] || [[File:Libellago lineata female 2 by kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Libellago indica]]
|-
| [[നീലച്ചിന്നൻ]]|| ''[[Aciagrion approximans krishna]]'' || Indian Violet Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae) || [[File:Aciagrion approximans by Manoj P.jpg|200px]] || [[File:Aciagrion hisopa by Manoj V Nair.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Aciagrion approximans krishna]]
|-
| [[നീലച്ചുട്ടി]]|| ''[[Aciagrion occidentale]]'' || Green stripped Slender Darlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae) ||[[File:Aciagrion occidentale 01927.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Aciagrion occidentale]]
|-
| [[പത്തി പുൽചിന്നൻ]]||''[[Agriocnemis keralensis]]'' || Kerala wisp/Kerala Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)  || [[File:Agriocnemis keralensis at Kadavoor.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Agriocnemis keralensis]]
|-
| [[വെള്ളപ്പുൽ ചിന്നൻ]]||''[[Agriocnemis pieris]]'' || White wisp/White Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)  || [[File:Agriocnemis pieris-Kadavoor-2016-07-31-001.jpg|200px]] || [[File:Agriocnemis pieris-Kadavoor-2016-07-31-002.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Agriocnemis pieris]]
|-
| [[നാട്ടു പുൽചിന്നൻ]]||''[[Agriocnemis pygmaea]]'' || Pigmy wisp/Pigmy Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[File:Agriocnemis pygmaea male, Burdwan, West Bengal, India 14 03 2012.jpg|200px]] || [[File:Agriocnemis pygmaea female, Burdwan, West Bengal, India 11 10 2012.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Agriocnemis pygmaea]]
|-
| [[കാട്ടു പുൽചിന്നൻ]]||''[[Agriocnemis splendidissima]]'' ||Splendid wisp/ Splendid Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   ||[[File:Agriocnemis splendidissima by kadavoor.JPG|200px]] || [[File:Agriocnemis splendidissima at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Agriocnemis splendidissima]]
|-
| [[ചെറുനീലിത്തുമ്പി]]||''[[Amphiallagma parvum]]'' || Azure Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   ||[[File:Amphiallagma parvum by Davidraju IMG 9994.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Amphiallagma parvum]]
|-
| [[അരുവിത്തുമ്പി]]||''[[Archibasis oscillans]]'' || Blue-Banded Longtail || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   ||[[File:Archibasis oscillans male-Kadavoor-2015-08-20-002.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Archibasis oscillans]]
|-
| [[കനൽവാലൻ ചതുപ്പൻ]]||''[[Ceriagrion cerinorubellum]]'' || Painted Wax-tail/Orange- Tailed Marsh Dart|| [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   ||[[File:Ceriagrion_cerinorubellum_by_kadavoor.JPG|200px]] || [[File:Davidraju IMG 7768.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Ceriagrion cerinorubellum]]
|-
| [[നാട്ടുചതുപ്പൻ]]|| ''[[Ceriagrion coromandelianum]]'' || Coromandel Marsh Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[File:Ceriagrion coromandelianum 04331.jpg|200px]] || [[File:Ceriagrion coromandelianum, Burdwan, West Bengal, India 23 09 2012 (1).JPG|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Ceriagrion coromandelianum]]
|-
| [[കരിംപച്ച ചതുപ്പൻ]]||''[[Ceriagrion olivaceum]]'' || Rusty Wax-Tail / Rusty Marsh Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[File:Ceriagrion olivaceum male.jpg|200px]] || [[File:Ceriagrion olivaceum female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Ceriagrion olivaceum]]
|-
| [[തീച്ചതുപ്പൻ]]||''[[Ceriagrion rubiae]]''|| Yellow Wax-Tail / Orange Wax Tail / Orange Marsh Dart, || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[File:Davidraju Ceriagrion rubiae(M).jpg|200px]] || [[File:Orange Marsh Dart ( Ceriagrion rubiae) in tandem.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Ceriagrion rubiae]]
|-
| [[മഞ്ഞപ്പുൽ മാണിക്യൻ]]||''[[Ischnura rubilio]]'' || Dawn BlueTail /Golden Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   ||[[File:Ischnura rubilio at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Ischnura rubilio-Silent Valley-2016-08-15-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Ischnura rubilio]]
|-
| [[നീല പുൽമാണിക്യൻ]]|||''[[Ischnura senegalensis]]'' || Common BlueTail / Senegal Golden Dartlet || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   ||[[File:Damselfly_October_2007_Osaka_Japan.jpg|200px]] || [[File:Ischnura senegalensis August 2008.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Ischnura senegalensis]]
|-
| [[കരിയിലത്തുമ്പി]]||''[[Mortonagrion varralli]]'' ||Indian Midget / Brown Dartet  || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae) || [[File:Mortonagrion varralli by Parag Rangnekar 4.jpg|200px]]  || [[File:Mortonagrion varralli by Sunny Joseph 412.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Mortonagrion varralli]]
|-
| [[ചുട്ടിവാലൻ താമരത്തുമ്പി]]||''[[Paracercion calamorum]]'' || Dusky Lilysquatter || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae) || [[File:Paracercion calamorum (Dusky Lilysquatter) male.jpg|200px]]  || [[File:Paracercion calamorum (Dusky Lilysquatter) female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Paracercion calamorum]]
|-
| [[മലയൻ താമരത്തുമ്പി]]||''[[Paracercion malayanum]]'' || Malayan Lilysquatter || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae) || [[File:Paracercion malayanum lateral view.jpg|200px]]  ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Paracercion malayanum]]
|-
| [[കുറുവാലൻ പൂത്താലി]]||''[[Pseudagrion australasiae]]''|| Short-tipped Grass Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[File:Pseudagrion australasiae.jpg|200px]] || [[File:Pseudagrion malabaricum female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Pseudagrion australasiae]]
|-
| [[ഇളനീലി പൂത്താലി]]||''[[Pseudagrion decorum]]''|| Azure Sprite / Green Stripped Grass Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[File:Three striped blue dart damselfly (2015).jpg|200px]] || [[File:Pseudagrion decorum female by Manoj V Nair.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Pseudagrion decorum]]
|-
| [[മഞ്ഞ വരയൻ പൂത്താലി]]||''[[Pseudagrion indicum]]''|| Indian Sprite / Yellow Stripped Grass Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[ പ്രമാണം:Pseudagrion_indicum_male.JPG|200px]] || [[File:Pseudagrion indicum by kadavoor.JPG|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Pseudagrion indicum]]
|-
| [[കാട്ടുപൂത്താലി]]||''[[Pseudagrion malabaricum]]'' ||Jungle Sprite / Jungle Grass Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   || [[File:Pseudagrion malabaricum by Vinayan Nair.jpg|200px]] || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Pseudagrion malabaricum]]
|-
| [[നാട്ടുപൂത്താലി]]||''[[Pseudagrion microcephalum]]''|| Blue Sprite / Blue Grass Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae)   ||[[File:Pseudagrion microcephalum at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Pseudagrion microcephalum by Sunny Joseph.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Pseudagrion microcephalum]]
|-
| [[ചെമ്മുഖപ്പൂത്താലി]]||''[[Pseudagrion rubriceps]]'' || Orange-faced Sprite /Suffron-Faced Grass Dart || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae) || [[File:Pseudagrion rubriceps male-Kadavoor-2015-08-20-001.jpg|200px]]  ||[[പ്രമാണം:Saffron-Faced_Grass_Dart._-_Immature_female..JPG| 200px]]  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Pseudagrion rubriceps]]
|-
| [[കരിമ്പൻ അരുവിയൻ]]||''[[Dysphaea ethela]]''|| Black Gossamer- Wing / Black Torrent Dart || [[അരുവിയന്മാർ]] (Euphaeidae)   || [[File:Davidraju IMG 8199.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Dysphaea ethela]]
|-
| [[തെക്കൻ അരുവിയൻ]]|| ''[[Euphaea cardinalis]]'' || Travancore Gossamer- Wing / Travancore Torrent Dart || [[അരുവിയന്മാർ]] (Euphaeidae)   || [[File:Travancore torrent dart damselfly (2009).jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Euphaea cardinalis]]
|-
| [[വടക്കൻ അരുവിയൻ]]||''[[Euphaea dispar]]'' || Nilgiri Gossamer- Wing / Nilgiri Torrent Dart || [[അരുവിയന്മാർ]] (Euphaeidae)   || [[File:Euphaea dispar - Davidraju IMG 5408.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Euphaea dispar]]
|-
| [[ചെങ്കറുപ്പൻ അരുവിയൻ ]]||''[[Euphaea fraseri]]'' || Malabar Gossamer- Wing / Malabar Torrent Dart || [[അരുവിയന്മാർ]] (Euphaeidae)   || [[File:Euphaea fraseri male at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Euphaea fraseri-Kadavoor-2016-06-18-001.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Euphaea fraseri]]
|-
| [[കാട്ടു വിരിച്ചിറകൻ]]||''[[Indolestes davenporti]]''|| Davenport's False Spread Wing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae)   || [[File:Davidraju IMG 9734.jpg|200px]] || ||  [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Indolestes davenporti]]
|-
| [[കാട്ടു ചേരാച്ചിറകൻ]]||''[[Lestes dorothea]]'' || Forest Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae) || [[File:Lestes dorothea male.jpg|200px]]  || [[File:Lestes dorothea-Kadavoor-2018-08-05-002.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes dorothea]]
|-
| [[പച്ച ചേരാച്ചിറകൻ]]||''[[Lestes elatus]]'' || White-tipped Spreadwing / Emerald Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae) || [[File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-07-31-001.jpg|200px]]  || [[File:Lestes elatus-Madayippara.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes elatus]]
|-
| [[മലബാർ ചേരാചിറകൻ]] ||''[[Lestes malabaricus]]'' || Malaba Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae) || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes malabaricus]]
|-
| [[പുള്ളി ചേരാചിറകൻ]] ||''[[Lestes nodalis]]'' || Spotted Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae) ||[[File:Lestes nodalis 05311.jpg|200px]] || [[File:Lestes nodalis 08243.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes nodalis]]
|-
| [[കരിവരയൻ ചേരാചിറകൻ]] ||''[[Lestes patricia]]'' || Black-banded Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae) || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes patricia]]
|-
| [[നീലക്കണ്ണി ചേരാച്ചിറകൻ]]||''[[Lestes praemorsus]]'' || Scalloped Spreadwing / Sapphire-Eyed Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae)   ||[[File:Lestes praemorsus-Madayippara.jpg|200px]] || [[File:Lestes praemorsus at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes praemorsus]]
|-
|  [[തവിടൻ ചേരാചിറകൻ]] || ''[[Lestes umbrinus]]'' || Brown Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae) ||[[പ്രമാണം:Brown spreadwing1.JPG|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes umbrinus]]
|-
| [[പച്ചവരയൻ ചേരാച്ചിറകൻ]]||''[[Lestes viridulus]]'' || Emerald-striped Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae)   || [[File:Lestes viridulus male.jpg|200px]] || [[File:Lestes viridulus female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Lestes viridulus]]
|-
| [[പച്ചക്കണ്ണൻ ചേരാച്ചിറകൻ]]||''[[Platylestes platystylus]]'' || Green-eyed Spreadwing || [[ചേരാചിറകൻ]] (Lestidae)   || [[File:Platylestes platystylus male (cropped).jpg|200px]] || [[File:Platylestes platystylus female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Platylestes platystylus]]
|-
| [[കാട്ടുമുളവാലൻ]]|| ''[[Caconeura gomphoides]]'' || Pale Spotted Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Caconeura gomphoides]]
|-
| [[മലബാർ മുളവാലൻ]]|| ''[[Caconeura ramburi]]'' ||  Coorg Bambootail|| [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   || [[File:Caconeura ramburi.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Caconeura ramburi]]
|-
| [[വയനാടൻ മുളവാലൻ]]|| ''[[Caconeura risi]]'' || Wayanad Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   ||  ||[[File:Caconeura risi.jpg|thumb|വയനാടൻ മുളവാലൻ]]  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Caconeura risi]]
|-
| [[മഞ്ഞക്കാലി പാൽത്തുമ്പി]]||''[[Copera marginipes]]''|| Yellow Feather leg / Yellow Bush Dart || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   ||[[File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-001.jpg|200px]] || [[File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-003.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Copera marginipes]]
|-
|[[ചെങ്കാലി പാൽത്തുമ്പി]]||''[[Copera vittata]]''|| Variable Feather legs / Blue Bush Dart || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   ||[[File:Davidraju C.vittata.jpg|200px]] || [[File:Copera species 05399.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Copera vittata]]
|-
| [[ചുട്ടിച്ചിറകൻ മുളവാലൻ]]|| ''[[Disparoneura apicalis]]'' ||Black Tipped Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   || [[File:Disparoneura apicalis (4).jpg|200px]] || [[File:Disparonura apicalis-female.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Disparoneura apicalis]]
|-
|[[കരിം ചിറകൻ മുളവാലൻ]]|| ''[[Disparoneura quadrimaculata]]'' ||Black-winged Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   || [[File:Black-winged bambootail damselfly (2014) 0085.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Disparoneura quadrimaculata]]
|-
| [[ചെങ്കറുപ്പൻ മുളവാലൻ]]|| ''[[Elattoneura souteri]]'' || Black And Red Bamboo Tail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae) || || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Elattoneura souteri]]
|-
| [[മഞ്ഞക്കറുപ്പൻ മുളവാലൻ]]|| ''[[Elattoneura tetrica]]'' || Black And Yellow Bamboo Tail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae) || [[File:Davidraju IMG 8288.jpg|200px]] || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Elattoneura tetrica]]
|-
| [[പഴനി മുളവാലൻ]]|| ''[[Esme cyaneovittata]]'' || Palani Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   ||  || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Esme cyaneovittata]]
|-
| [[നീലഗിരി മുളവാലൻ]]|| ''[[Esme longistyla]]'' || Nilgiri Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   ||  || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Esme longistyla]]
|-
| [[തെക്കൻ മുളവാലൻ]]|| ''[[Esme mudiensis]]'' || Travancore Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   ||  || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Esme mundiensis]]
|-
| [[വടക്കൻ മുളവാലൻ]]|| ''[[Melanoneura bilineata]]'' || Malabar Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   ||  || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Melanoneura bilineata]]
|-
| [[എണ്ണക്കറുപ്പൻ]]||''[[Onychargia atrocyana]]'' || Marsh Dancer || [[നിലത്തന്മാർ]] (Coenagrionidae) || [[File:Marsh dancer damselfly (2011) 2999.jpg|200px]]  || [[File:Onychargia atrocyana, Burdwan, West Bengal, India 13 09 2012.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Onychargia atrocyana]]
|-
| [[ചതുപ്പു മുളവാലൻ]]|| ''[[Phylloneura westermanni]]'' || Myristica Bambootail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   || [[File:Waynaad-Phylloneura westermanni.jpg|200px]] || || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Phylloneura westermanni]]
|-
| [[കരിഞ്ചെമ്പൻ  മുളവാലൻ]]||''[[Prodasineura verticalis]]'' || Black Bambootail / Red Stripped Threadtail || [[പാൽത്തുമ്പികൾ]] (Platycnemididae)   || [[File:Prodasineura verticalis male-Kadavoor-2015-08-20-001.jpg|200px]] || [[File:Prodasineura verticalis female at Kadavoor.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Prodasineura verticalis]]
|-
| [[കുങ്കുമ നിഴൽത്തുമ്പി]]||''[[Indosticta deccanensis]]''|| Saffron Forest Damsel / Saffron Reedtail|| [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae) || [[File:Saffron reedtail (damselfly) 2008.jpg|200px]]  || [[File:Saffron reedtail damselfly (2015).jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Indosticta deccanensis]]
|-
| [[കൊമ്പൻ നിഴൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Protosticta antelopoides]]''|| Spiny Reedtail|| [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Protosticta antelopoides]]
|-
| [[ആനമല നിഴൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Protosticta davenporti]]''|| Anamalai Reedtail|| [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae)   || ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Protosticta davenporti]]
|-
| [[പുള്ളി നിഴൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Protosticta gravelyi]]'' || Pied Reedtail || [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae)   || [[File:Protosticta gravelyi-Kadavoor-2016-06-25-002.jpg|200px]] || [[File:Protosticta gravelyi-Kadavoor-2016-06-23-004.jpg|200px]] || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Protosticta gravelyi]]
|-
| [[ചെറു നിഴൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Protosticta hearseyi]]''|| Little Reedtail|| [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae)   ||[[File:Protosticta hearseyi by Manoj P.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Protosticta hearseyi]]
|-
| [[പർവ്വതവാസി നിഴൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Protosticta monticola]]''|| Monticola Reedtail|| [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae)   ||[[File:Protosticta monticola male by Emiliyamma and Palot.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Protosticta monticola]]
|-
| [[പൊന്മുടി നിഴൽത്തുമ്പി]]|| ''[[Protosticta ponmudiensis]]''|| Ponmudi Reedtail|| [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae)   || [[File:Protosticta in Kallar.JPG|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Protosticta ponmudiensis]]
|-
| [[ചെമ്പൻ നിഴൽത്തുമ്പി]]||''[[Protosticta sanguinostigma]]''  || Red Spotted Reedtail|| [[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]] (Platystictidae)   || [[File:Protosticta sanguinostigma by Bala Chandran.jpg|200px]] ||  || [[File:Commons-logo.svg|50px|center|link=c:Category:Protosticta sanguinostigma]]
|-
|}

==അവലംബം==
{{reflist}}
 
[[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ|*]]
{{Odonates of Kerala}}</text>
      <sha1>1tdqsvm8dd8wypix63rzojwjsyh57go</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇമാം അലിയ്യുൽ ഹഖ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>344909</id>
    <revision>
      <id>4612120</id>
      <parentid>4544155</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5013" sha1="dkr7prvm5s80wt0028uyunu4x8lvha9" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഫിറോസ് ഷാ തുഗ്ലക്ക്|ഫിറോസ് ഷാഹ് തുഗ്ലക്കിന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് ജീവിച്ച പ്രശസ്ത പണ്ഡിതനാണ് '''ഇമാം അലിയ്യുൽ ഹഖ്'''. [[പാകിസ്താൻ]] [[പഞ്ചാബ്, പാകിസ്താൻ|പഞ്ചാബിലെ]] [[സിയാൽകോട്ട് ജില്ല‌|സിയാൽകോട്ടിലെ]] നിരവധി തദ്ദേശീയർ ഇദ്ദേഹത്തിൻറെ പ്രവർത്തന ഫലമായി [[ഇസ്ലാം]] മതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തു.
സിയാൽകോട്ടിലെ രാജയോട് അലിയ്യുൽ ഹഖ് [[യുദ്ധം]] ചെയ്യുകയും [[രക്തസാക്ഷി|രക്തസാക്ഷിയാകുകയും]] ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.thpsc.com/honourable-imam-ali-ul-haq/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-08-01 |archive-date=2016-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820003313/http://www.thpsc.com/honourable-imam-ali-ul-haq/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സിയാൽകോട്ട് സിറ്റിയിൽ രക്തസാക്ഷിയായി വീണിടത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ സംസ്‌കരിക്കുകയും ചെയ്തു. നിരവധി തീർത്ഥാടകരാണ് ഇവിടത്തെ മഖ്ബറയിലേക്ക് പുണ്യം തേടിയെത്തുന്നത്. 
മുസോളിയം കോപ്ലക്‌സിന്റെ ഇടനാഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചാൽ നിരവധി ശവ കുടീരങ്ങൾ കാണാവുന്നതാണ്. ജ്യാമിതീയ ഡിസൈനടങ്ങിയ ടൈൽസ് പതിച്ച ഗ്ലാസ് കവാടത്തിലൂടെ പ്രവേശിച്ചാൽ വലത് ഭാഗത്തായാണ്  അലിയ്യുൽ ഹഖിന്റെ ശ്മശാനം നിലനിൽക്കുന്നത്. ശ്മശാനത്തിന്റെ മുറ്റം വിശ്രമിക്കാനും പ്രകൃതിയാസ്വാദനത്തിനുതകുന്നതും പിൻ ഭാഗം ചെറിയ ശ്മശാന ഭൂമിയും വാദ്യോപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനും ഭക്തി ഗാനങ്ങളും നൃത്തങ്ങളും അരങ്ങേറുന്നയിടവുമാണ്. ശ്മശാനത്തിന് പുറത്തെ മാർക്കററ് ഏറെ സൗന്ദര്യാത്മകവും വലിയ മേൽക്കൂരയോട് കൂടിയുള്ള പ്രവേശന കവാടം നയന മനോഹരവുമാണ്.

== ചരിത്രം ==
ഹസ്‌റത്ത് ജാഗ് ഷകീറിന്റെ പതിനാലാമത്തെ [[ഖലീഫ]]യായിരുന്നു ഇമാം അലിയ്യുൽ ഹഖ്. [[ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബൻ|ബൾബാൻ]] രാജ കാലത്തായിരുന്നു ഹസ്‌റത്ത് ഷകീർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ ഇമാം അലിയ്യും ബൾബാൻ രാജ കാലത്തു തന്നെ ജീവിച്ചവരാകുമെന്നാണ് രേഖകൾ തെളിയിക്കുന്നത്. പ്രസ്തുത [[തുഗ്ലക്ക് രാജവംശം|തുഗ്ലക്ക്്]] രാജ കാലവും  ബൾബാൻ രാജ കാലവും തമ്മിൽ തൊണ്ണൂറ് വർഷത്തെ അന്തരമുണ്ടെങ്കിലും തുഗ്ലക്കിന്റെ കാലത്ത് നിരവധി വിശുദ്ധ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഇമാം അലി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നാണ് രേഖകൾ പറയുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ ഇമാം അലിയുടെ ജീവിതം  തുഗ്ലക്ക് രാജ കാലത്താവാനാണ് ഏറെ സാധ്യതകളുള്ളതും.&lt;ref&gt; http://waliofallah.blogspot.in/2012/06/imam-ali-ul-haq-sialkot-punjab-pakistan.html&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:സൂഫികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:13-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>dkr7prvm5s80wt0028uyunu4x8lvha9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Latin (language)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>348826</id>
    <redirect title="ലത്തീൻ" />
    <revision>
      <id>4612094</id>
      <parentid>2394513</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>16706</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>യന്ത്രം: [[ലത്തീൻ]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ലത്തീൻ]]</text>
      <sha1>opd0uj4l1wofukfmd2qa939njltz0lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തെക്കൻ അരുവിയൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>350519</id>
    <revision>
      <id>4612196</id>
      <parentid>3787093</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gpkp</username>
        <id>137978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Davidraju IMG 6013.jpg]] → [[File:Travancore torrent dart damselfly (2009).jpg]] C2</comment>
      <origin>4612196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6776" sha1="rhwn6ki4bzcfrru518wtdayqn28x13p" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Euphaea cardinalis}}
{{Taxobox
| name = തെക്കൻ അരുവിയൻ
| image = Travancore torrent dart damselfly (2009).jpg
| image_caption= ആൺതുമ്പി
| status = LC | status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{cite journal | authors =Kakkasery, F. &amp; Mitra, A. | title = ''Euphaea cardinalis'' | journal = [[IUCN Red List of Threatened Species]] | volume= 2010| page =  e.T175194A7120246| publisher = [[IUCN]] | year = 2010| url=http://www.iucnredlist.org/details/full/175194/0| accessdate =2017-03-07}}&lt;/ref&gt;
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = [[Insect]]a
| ordo = [[Odonata]]
| subordo = [[Zygoptera]]
| familia = [[Euphaeidae]]
| genus = ''[[Euphaea]]''
| species = '''''Euphaea cardinalis'''''
| binomial = ''Euphaea cardinalis''
| binomial_authority = (Fraser, 1924)
| synonyms =
*''Indophaea cardinalis'' {{small|(Fraser, 1924)}}
*''Pseudophaea cardinalis'' {{small|Fraser, 1924}}
}}
ശരീരത്തിന് കറുപ്പു ചുവപ്പും നിറവും ചിറകിൽ വലിയ ഒരു കറുത്ത പാടുമുള്ള [[അരുവിയന്മാർ|അരുവിയൻ]] കുടുംബത്തിൽ ഉള്ള ഒരിനം [[സൂചിത്തുമ്പികൾ|സൂചിത്തുമ്പിയാണ്]] '''തെക്കൻ അരുവിയൻ'''&lt;ref&gt; കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ (Dragonflies and Damselflies of Kerala), David V. Raju, Kiran C. G. (2013) &lt;/ref&gt; {{ശാനാ|Euphaea cardinalis}}.&lt;ref name=wol&gt;{{cite web|url=https://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/|title=World Odonata List|publisher=Slater Museum of Natural History|accessdate=2017-03-07|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005015243/https://www2.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=iucn/&gt;

ആൺതുമ്പികളുട തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള ചുണ്ടും, ചുവന്ന കാലുകളും ചിറകിലെ വലിയ കറുത്ത പാടും മറ്റു അരുവിയന്മാരുമായി തിരിച്ചറിയുവാൻ സഹായിക്കുന്നു. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ പാലക്കാടിന് തെക്കോട്ടു മാത്രമേ ഇവയെ കാണാറുള്ളു. ഉൾക്കാടുകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഉയർന്ന വനമേഖലകളിലെ അരുവികളിലെ തുറസ്സായ ഇടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് കടും തവിട്ടു നിറവും കീഴ്ഭാഗം മങ്ങിയ മഞ്ഞയുമാണ്. ഉരസ്സിന് കറുപ്പിൽ മഞ്ഞ വരകളും, കീഴ് പകുതിയിൽ മഞ്ഞയിൽ കറുത്ത ചെറിയ പൊട്ടുകളുമുണ്ട്. ചുവന്ന നിറമുള്ള കാലുകളുടെ അവസാന ഖണ്ഡങ്ങൾക്ക് കറുപ്പ് നിറമാണ്. ഉരുണ്ടതും നീളമുള്ളതുമായ ഉദരത്തിന് ചുവപ്പു നിറവും അഗ്രഭാഗങ്ങൾ കറുത്തതുമാണ്. സുതാര്യമായ നീളമുള്ള ചിറകാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. പിൻ ചിറകിൽ പകുതി മുതൽ അഗ്രഭാഗം വരെ കറുത്തതായിരിക്കും. മുൻ ചിറകുകൾക്ക് പിൻ ചിറകിനെക്കാൾ നീളം കൂടുതലായിരിക്കും. പിൻ ചിറകുകൾ തുറക്കുമ്പോൾ കറുത്ത ഭാഗങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്ന ചുവപ്പ് നിറം കാണാം. ഉരസ്സിനും ഉദരത്തിനും കടും തവിട്ടു നിറവും അതിൽ പച്ച കലർന്ന മങ്ങിയ മഞ്ഞ വരകളും കലകളുമുണ്ട്.സുതാര്യമായ ചിറകിനു നേരിയ തവിട്ടുനിറമുണ്ട്. പറന്നു വന്നിരുന്ന ഉടനെയും അപകട സൂചനയുള്ളപ്പോഴും ചിറകുകൾ വിരിച്ച് പിൻ ചിറകുകളിലെ തിളങ്ങുന്ന ചുവപ്പ് നിറം കാണിക്കാറുണ്ട്. പെൺതുമ്പികൾ ജലാശയത്തിനരികിൽ പൊക്കമുള്ള ചെടികളിൽ മാറി മാറി ഇരിക്കാറാണ് പതിവ്. ചിലപ്പോൾ ഇവ കൂട്ടമായും കാണാറുണ്ട്.&lt;ref name=iucn/&gt;&lt;ref name=Fraser&gt;{{cite book|author=C FC Lt. Fraser|title=The Fauna of British India, including Ceylon and Burma, Odonata Vol. I|publisher=Taylor and Francis|location=Red Lion Court, Fleet Street, London|year=1933}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ias&gt;{{cite book|last=Subramanian|first=K. A.|title=Dragonflies and Damselflies of Peninsular India - A Field Guide|year=2005|url=http://www.ias.ac.in/Publications/Overview/Dragonflies}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ibp&gt;{{cite web
|url=http://indiabiodiversity.org/species/show/266708|title=Euphaea cardinalis Fraser, 1924|publisher=India Biodiversity Portal|accessdate=2017-03-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ifb&gt;{{cite web
|url=http://www.indianodonata.org/sp/278/Euphaea-cardinalis|title=Euphaea cardinalis Fraser, 1924|publisher=Odonata of India, v. 1.00. Indian Foundation for Butterflies|accessdate=2017-03-07}}&lt;/ref&gt; 

== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇന്ത്യയിലെ തുമ്പികളുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ]]

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == 
{{wikispecies-inline|Euphaea cardinalis|തെക്കൻ അരുവിയൻ}}
{{commonscat-inline|Euphaea cardinalis|തെക്കൻ അരുവിയൻ}}
{{taxonbar}}
[[വർഗ്ഗം:സൂചിത്തുമ്പികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ]]
{{Odonates of Kerala}}</text>
      <sha1>rhwn6ki4bzcfrru518wtdayqn28x13p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഊരകം (സസ്യം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>350599</id>
    <revision>
      <id>4612193</id>
      <parentid>4564708</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3264" sha1="pbii6wjuggtbf8g0dl46l96o8ivxknb" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Abutilon hirtum}}
{{Taxobox
| image              = Abutilon hirtum(Lam.)Sweet..jpg
| regnum             = [[Plantae]]
| unranked_divisio   = [[Angiosperms]]
| unranked_classis   = [[Eudicots]]
| unranked_ordo      = [[Rosids]]
| ordo               = [[Malvales]]
| familia            = [[Malvaceae]]
| genus              = ''[[Abutilon]]''
| species            = '''''A. hirtum'''''
| binomial           = ''Abutilon hirtum''
| binomial_authority = (Lam.) Sweet 
|synonyms = 
* Abutilon graveolens (Roxb. ex Hornem.) Wight &amp; Arn.  Synonym 
* Abutilon graveolens var. hirtum (Lam.) Mast.  Synonym 
* Abutilon graveolens var. queenslandicum Domin  Synonym 
* Abutilon heterotrichum Hochst. ex Mattei  Synonym 
* Abutilon hirtum var. heterotrichum (Hochst. ex Mattei) Cufod.  Synonym 
* Abutilon hirtum var. hirtum  Synonym 
* Abutilon hirtum var. yuanmouense K.M.Feng  Synonym 
* Abutilon indicum var. hirtum (Lam.) Griseb.  Synonym 
* Abutilon kotschyi Hochst. ex Webb  Synonym 
* Abutilon lugardii Hochr. &amp; Schinz  Synonym 
* Napaea incurva Moench  Unresolved 
* Sida graveolens Roxb. ex Hornem.  Synonym 
* Sida hirta Lam. 
പര്യായങ്ങൾ [http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2610681 theplantlist.org - ൽ നിന്നും]
}}
[[ബഹുവർഷി]]യായ ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയാണ് '''ഊരകം'''. {{ശാനാ|Abutilon hirtum}}. രണ്ടര മീറ്റർ വരെ ഉയരം വയ്ക്കുന്ന ഈ ചെടിയുടെ തണ്ടും ഇലകളുമെല്ലാം രോമാവൃതവും തിളക്കമുള്ളതും ഒട്ടിപ്പിടിക്കുന്നതുപോലെയുള്ളതുമാണ്. നാരിനും ഔഷധങ്ങൾക്കും ഭക്ഷ്യാവശ്യത്തിനുമായെല്ലാം നട്ടുവളർത്താറുണ്ട്. ഒരു അലങ്കാരസസ്യവുമാണ് ഊരകം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Abutilon+hirtum |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-10-02 |archive-date=2016-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160502011554/http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Abutilon+hirtum |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == 
* [http://indiabiodiversity.org/species/show/246466 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും]
* http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=ABHI{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{WS|Abutilon hirtum}}
{{CC|Abutilon hirtum}}

[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]</text>
      <sha1>pbii6wjuggtbf8g0dl46l96o8ivxknb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആൽവിളക്ക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>358817</id>
    <revision>
      <id>4612088</id>
      <parentid>3624679</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="36x96iv9uzaxtsw2d4hgghknd3u9m67" xml:space="preserve">{{prettyurl|Aal vilakku}}
[[File:Aal vilakku.jpg|thumb|മഡിയൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആൽവിളക്ക്.]] 
തെക്കേ ഇന്ത്യയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന സവിശേഷഘടനയുള്ള [[നിലവിളക്ക്]]. ശാഖകളോടെയുള്ള [[ആൽമരം|ആൽമരത്തിന്റെ]] ഘടനയാവാം ഇതിന് ആൽവിളക്ക് എന്ന പേര് ലഭിക്കാൻ കാരണം. കവരവിളക്ക് എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. &lt;ref&gt;[http://www.jaya-he.com/aal-vilakku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161221134806/http://www.jaya-he.com/aal-vilakku |date=2016-12-21 }}|www.jaya-he.com/aal-vilakku&lt;/ref&gt;  കൂട്ടുലോഹമായ ഓട് ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മാണം. [[എള്ള്|എള്ളെണ്ണ]], [[വെളിച്ചെണ്ണ]], [[നെയ്യ്]] എന്നിവയിലേതെങ്കിലും ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളക്ക് കത്തിക്കുന്നത്.

==അവലംബം==

[[വർഗ്ഗം:വിളക്കുകൾ]]
&lt;references /&gt;2. [https://denkingled.com.vn/ ലൈറ്റ് നയിച്ചു] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210710165408/https://denkingled.com.vn/ |date=2021-07-10 }}</text>
      <sha1>36x96iv9uzaxtsw2d4hgghknd3u9m67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>358982</id>
    <revision>
      <id>4612197</id>
      <parentid>4558065</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gpkp</username>
        <id>137978</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Davidraju IMG 6013.jpg]] → [[File:Travancore torrent dart damselfly (2009).jpg]] C2</comment>
      <origin>4612197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107079" sha1="26doj6iqjqev32u6z2dial8mrdrn0eb" xml:space="preserve">{{FL}}
{{Prettyurl|Odonata of Kerala}}
;[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തുമ്പി|തുമ്പികളുടെ]] [[ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം]] ആധാരമാക്കിയുള്ള പട്ടിക.
രണ്ട് ജോടി [[പ്രാണികളുടെ ചിറകുകൾ|ചിറകുകളും]] സങ്കീർണ്ണമായ [[കണ്ണ്|കണ്ണുകളും]] നീണ്ട [[ശരീരം|ശരീരവുമുള്ള]] പറക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ജലജന്യ [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദമാണ്]] '''തുമ്പി'''. [[കല്ലൻതുമ്പി|കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Anisoptera), [[സൂചിത്തുമ്പി|സൂചിത്തുമ്പികൾ]] (Zygoptera), [[അനിസോസൈഗോപ്‌റ്ററ]] (Anisozygoptera) എന്നീ [[ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം|ഉപനിരകളായി]] ഇവയെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=Dijkstra&gt;Dijkstra, K-D. B., G. Bechly, S. M. Bybee, R. A. Dow, H. J. Dumont, G. Fleck, R. W. Garrison, M. Hämäläinen, V. J. Kalkman, H. Karube, M. L. May, A. G. Orr, D. R. Paulson, A. C. Rehn, G. Theischinger, J. W. H. Trueman, J. van Tol, N. von Ellenrieder, &amp; J. Ware. 2013. [http://www.mapress.com/zootaxa/2013/f/zt03703p045.pdf The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata)]. Zootaxa 3703(1): 36-45.&lt;/ref&gt; ഇന്ന് [[ലോകം|ലോകത്തിൽ]] 686 [[ജീനസ്|ജനുസുകളിലായി]] ഏകദേശം 6,256 [[സ്പീഷീസ്|ഇനം]] തുമ്പികളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=wol&gt;{{World Odonata List}}&lt;/ref&gt; [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] 488 തുമ്പി ഇനങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Subramanian 2017&quot;&gt;Subramanian, K.A.; Babu, R. (2017). ''[http://zsi.gov.in/WriteReadData/userfiles/file/Checklist/Odonata%20V3.pdf Checklist of Odonata (Insecta) of India]''. Version 3.0. www.zsi.gov.in&lt;/ref&gt; [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ള 194 ഇനം തുമ്പികളിൽ 74  [[തദ്ദേശീയത|തദ്ദേശീയ ഇനങ്ങൾ]] ഉണ്ട്.&lt;ref name=atlas&gt;{{cite book |last1=K.A. |first1=Subramanian |last2=K.G. |first2=Emiliyamma |last3=R. |first3=Babu |last4=C. |first4=Radhakrishnan |last5=S.S. |first5=Talmale |title=Atlas of Odonata (Insecta) of the Western Ghats, India |date=2018 |publisher=Zoological Survey of India |isbn=9788181714954}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിൽ 7 കുടുംബങ്ങളിലായി 53 ജനുസ്സുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന 103 ഇനം കല്ലൻ തുമ്പികളെയും 7 കുടുംബങ്ങളിലായി 30 ജനുസ്സുകളിൽ പെടുന്ന 75 ഇനം സൂചിത്തുമ്പികളെയും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആകെ 178 ഇനം തുമ്പികൾ.&lt;ref name=atlas/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book | title = കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ | last = David V Raju | first = Kiran CG | publisher = TIES| year = 2013| isbn = 978-81-920269-1-6| location = Kottayam| pages = 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Introduction to Odonata with Identification Keys for Dragonflies &amp; Damselflies Found in Kerala; Version 2.0|last=Jose|first=Jeevan|last2=Chandran A|first2=Vivek|publisher=Society for Odonate Studies|year=2020|isbn=|location=Kottayam, Kerala|pages=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gopalan&quot;&gt;{{Cite journal|first1=Sujith V. |last1=Gopalan| first2=Muhamed |last2=Sherif |first3=A. Vivek |last3=Chandran |date=2022 |title=A checklist of dragonflies &amp; damselflies (Insecta: Odonata) of Kerala, India |journal=Journal of Threatened Taxa| volume=14 |issue=2 |pages=20654–20665| doi=10.11609/jott.7504.14.2.20654-20665|url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/7504}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Vivek&quot;&gt;{{Cite journal|first1=A. Vivek |last1=Chandran| first2=Muhamed |last2=Sherif |date=2022 |title=Comments on “The Dragonflies and Damselflies (Odonata) of Kerala – Status and Distribution” |journal=Journal of Threatened Taxa| volume=14 |issue=6 |pages=21282–21284| doi=10.11609/jott.7989.14.6.21282-21284}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SOS&quot;&gt;{{cite web |title=List of odonates of Kerala |url=https://odonatesociety.org/list-of-odonates-of-kerala/ |website=Society for Odonate Studies |publisher=Society for Odonate Studies |accessdate=13 ജൂലൈ 2022}}&lt;/ref&gt;

{{Skip to top and bottom}}
{{TOC limit|4}}

==Suborder (ഉപനിര): [[Zygoptera|Zygoptera]] ([[സൂചിത്തുമ്പി|സൂചിത്തുമ്പികൾ]])==
=== Family (കുടുംബം): [[Lestidae|Lestidae]] ([[ചേരാചിറകൻ|ചേരാചിറകൻ തുമ്പികൾ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Indolestes|Indolestes]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indolestes gracilis|Indolestes gracilis davenporti]]'' ([[കാട്ടു വിരിച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Indolestes gracilis - male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Indolestes gracilis by Rohit George.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി
File:Indolestes gracilis - female.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Indolestes gracilis - mating.jpg|ഇണകൾ
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indolestes pulcherrimus|Indolestes pulcherrimus]]'' ([[ചതുപ്പ് വിരിച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Indolestes pulcherrimus 6.jpg|ആൺതുമ്പി 
File:Indolestes pulcherrimus 2.jpg|പെൺതുമ്പി 
File:Indolestes pulcherrimus 7.jpg|ഇണചേരുന്നു
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lestes|Lestes]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes concinnus|Lestes concinnus]]'' ([[തവിടൻ ചേരാചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lestes concinnus damselfly (2011) 4327.jpg|''Lestes concinnus'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lestes umbrinus female by Manoj V Nair.jpg|''Lestes concinnus'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes dorothea|Lestes dorothea]]'' ([[കാട്ടു ചേരാച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lestes dorothea male.jpg| ആൺതുമ്പി
File:Lestes dorothea-Kadavoor-2018-08-05-002.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Lestes dorothea copula.jpg|ഇണകൾ
File:Lestes dorothea female thorax.jpg|പെൺതുമ്പിയുടെ കലകൾ 
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes elatus|Lestes elatus]]'' ([[പച്ച ചേരാച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-07-31-001.jpg|''Lestes elatus'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-07-31-003.jpg|മുതുകിലെ [[ഹോക്കി സ്റ്റിക്ക്]] അടയാളം
File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-04-01-001.jpg|കുറുവാലുകൾ
File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-07-04-001.jpg|''Lestes elatus'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes malabaricus]]'' ([[മലബാർ ചേരാച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Lestes malabaricus Fraser (cropped).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Lestes malabaricus 6.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Lestes malabaricus Anal appendages Dorsal view.jpg|കുറുവാലുകൾ
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes nodalis|Lestes nodalis]]'' ([[പുള്ളി വിരിച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lestes nodalis 05311.jpg|''Lestes nodalis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lestes nodalis 08243.jpg|''Lestes nodalis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes patricia]]'' ([[കരിവരയൻ ചേരാച്ചിറകൻ]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Lestes patricia male-shrirambhakare4.jpg|ആൺതുമ്പി (മുതുകുവശം)
File:Lestes patricia male-shrirambhakare1.jpg|ആൺതുമ്പി (വശം)
File:Lestes patricia female-shrirambhakare2.jpg|പെൺതുമ്പി (മുതുകുവശം)
File:Lestes patricia male-shrirambhakare5.jpg|ആൺതുമ്പി (ഉരസ്സിന്റെ മുതുകുഭാഗം)
&lt;/gallery&gt;
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes praemorsus|Lestes praemorsus]]'' ([[നീലക്കണ്ണി ചേരാച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lestes praemorsus-Madayippara.jpg|''Lestes praemorsus'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lestes praemorsus male.jpg|''Lestes praemorsus'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Platylestes|Platylestes]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Platylestes kirani]]'' ([[കിരണി ചേരാച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Platylestes kirani male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Platylestes kirani female.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Platylestes kirani male dorsal thorax and eyes.jpg|ഉരസ്സിലെ കറുത്ത കലകൾ 
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Platylestes platystylus]]'' ([[പച്ചക്കണ്ണൻ ചേരാച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Platylestes platystylus male (cropped).jpg|''Platylestes platystylus'' (ആൺതുമ്പി)
File:Platylestes platystylus male.jpg|''Platylestes platystylus'' (പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി)
File:Platylestes platystylus female.jpg|''Platylestes platystylus'' (പെൺതുമ്പി)
File:Platylestes platystylus female (cropped).jpg|''Platylestes platystylus'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Platystictidae|Platystictidae]] ([[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Indosticta|Indosticta]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indosticta deccanensis|Indosticta deccanensis]]'' ([[കുങ്കുമ നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Saffron forest damsel (Platysticta deccanensis) കുങ്കുമ നിഴൽത്തുമ്പി.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Saffron reedtail (damselfly) 2008.jpg|''Indosticta deccanensis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Saffron reedtail damselfly (2015).jpg|''Indosticta deccanensis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Protosticta|Protosticta]]''====

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta armageddonia]]'' ([[അർമഗെഡോൺ നിഴൽത്തുമ്പി]])=====

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta antelopoides]]'' ([[കൊമ്പൻ നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta cyanofemora]]'' ([[നീലക്കാലി നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Protosticta cyanofemora - male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Protosticta cyanofemora- female.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Protosticta cyanofemora -Head.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta davenporti]]'' ([[ആനമല നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Protosticata davenporti 02.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Protosticta davenporti by Santhosh Kshathriya.jpg|പെൺതുമ്പി 
File:Protosticata davenporti 03.jpg|കുറുവാൽ
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta gravelyi|Protosticta gravelyi]]'' ([[പുള്ളി നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Protosticta gravelyi-Kadavoor-2016-06-25-002.jpg|''Protosticta gravelyi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Protosticta gravelyi-Kadavoor-2016-06-23-004.jpg|''Protosticta gravelyi'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta hearseyi]]'' ([[ചെറു നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Protosticta hearseyi by Manoj P.jpg|''Protosticta hearseyi'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta gravelyi|Protosticta monticola]]'' ([[പർവ്വതവാസി നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Protosticta monticola teneral male by Emiliyamma and Palot.jpg|''Protosticta monticola'' (ആൺതുമ്പി)
File:Protosticta monticola head by Emiliyamma and Palot.jpg|''Protosticta monticola'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta mortoni|Protosticta mortoni]]'' ([[നീലക്കഴുത്തൻ നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Protosticta mortoni.png|ആൺതുമ്പി
File:Protosticta mortoni female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta ponmudiensis|Protosticta ponmudiensis]]'' ([[പൊന്മുടി നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Protosticta in Kallar.JPG|''Protosticta ponmudiensis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Protosticta ponmudiensis male.jpg|''Protosticta ponmudiensis'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta rufostigma|Protosticta rufostigma]]'' ([[അഗസ്ത്യമല നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:DSC 0067 Protosticta rufostigma Kimmins, 1958.jpg|''Protosticta rufostigma'' (ആൺതുമ്പി)
File:DSC 0541 Protosticta rufostigma Kimmins, 1958 female.jpg|''Protosticta rufostigma'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta sanguinostigma|Protosticta sanguinostigma]]'' ([[ചെമ്പൻ നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Protosticta sanguinostigma by Bala Chandran.jpg|''Protosticta sanguinostigma'' (ആൺതുമ്പി)
File:Protosticta sanguinostigma by Omkar Dharwadkar.jpg|''Protosticta sanguinostigma'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta sholai|Protosticta sholai]]'' ([[ചോല നിഴൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Protosticta sholai.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Protosticta sholai female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Calopterygidae|Calopterygidae]] ([[മരതകത്തുമ്പികൾ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Neurobasis|Neurobasis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurobasis chinensis|Neurobasis chinensis]]'' ([[പീലിത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Neurobasis chinensis-Thattekad-2015-09-13-001.jpg|''Neurobasis chinensis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Neurobasis chinensis-Aralam-2016-10-29-003.jpg|''Neurobasis chinensis'' (പെൺതുമ്പി)
File:Neurobasis chinensis- Male.jpg|''Neurobasis chinensis'' (ആൺതുമ്പി) (wing flashing)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Vestalis|Vestalis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Vestalis apicalis|Vestalis apicalis]]'' ([[ചുട്ടിച്ചിറകൻ തണൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:VestalisApicalis 3205.JPG|''Vestalis apicalis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Vestalis apicalis female by Kadavoor.jpg|''Vestalis apicalis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Vestalis gracilis|Vestalis gracilis]]'' ([[ചെറിയ തണൽതുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Clear-winged Forest Glory 06863.jpg|''Vestalis gracilis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Vestalis gracilis ♀ (4158773801).jpg|''Vestalis gracilis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Vestalis submontana|Vestalis submontana]]'' ([[കാട്ടു തണൽതുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Vestalis apicalis submontana.jpg|''Vestalis submontana'' (ആൺതുമ്പി)
File:Vestalis submontana -adult male.jpg|''Vestalis submontana'' (പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി)
File:Vestalis submontana-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|''Vestalis submontana'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Chlorocyphidae|Chlorocyphidae]] ([[നീർരത്നങ്ങൾ]]) ===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Calocypha|Calocypha]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Calocypha laidlawi|Calocypha laidlawi]]'' ([[മേഘവർണ്ണൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Myristica Sapphire (Calocypha laidlawi) male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Calocypha laidlawi 2 by Bala Chandran.jpg|''Calocypha laidlawi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Calocypha laidlawi female (cropped).jpg|''Calocypha laidlawi'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Heliocypha]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Heliocypha bisignata]]'' ([[നീർമാണിക്യൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Rhinocypha bisignata male-Kadavoor-2015-08-20-001.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Rhinocypha bisignata-Kadavoor-2016-06-15-001.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (പെൺതുമ്പി)
File:Rhinocypha bisignata teneral male at Kadavoor.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
File:Rhinocypha bisignata-Aralam-2016-10-30-001.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Libellago|Libellago]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Libellago indica]]'' ([[തവളക്കണ്ണൻ (തുമ്പി)]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Libellago lineata male-Kadavoor-2015-08-21-001.jpg|''Libellago indica'' (ആൺതുമ്പി)
File:Libellago lineata female-Kadavoor-2015-08-21-003.jpg|''Libellago indica'' (പെൺതുമ്പി)
File:River Heliodor, Libellago lineata, young male at Mechode Padur.JPG|''Libellago indica'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
File:Libellago Dubare.jpg|''Libellago indica'' (ഇണചേരുന്നു)
File:Libellago lineata lay eggs at Kadavoor.jpg|''Libellago indica'' (മുട്ടയിടുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Euphaeidae|Euphaeidae]] ([[അരുവിയന്മാർ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Dysphaea|Dysphaea]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Dysphaea ethela|Dysphaea ethela]]'' ([[കരിമ്പൻ അരുവിയൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Davidraju IMG 8199.jpg|''Dysphaea ethela'' (ആൺതുമ്പി)
File:Dysphaea ethela by Manoj V Nair.jpg|''Dysphaea ethela'' (പെൺതുമ്പി)
File:Black torrent dart - Dysphaea ethela female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Euphaea|Euphaea]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea cardinalis|Euphaea cardinalis]]'' ([[തെക്കൻ അരുവിയൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Travancore torrent dart damselfly (2009).jpg|''Euphaea cardinalis'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea dispar|Euphaea dispar]]'' ([[വടക്കൻ അരുവിയൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Euphaea dispar - Davidraju IMG 5408.jpg|''Euphaea dispar'' (ആൺതുമ്പി)
File:Euphaea dispar (Female).jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea fraseri|Euphaea fraseri]]'' ([[ചെങ്കറുപ്പൻ അരുവിയൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Euphaea fraseri-Kadavoor-2016-07-07-001.jpg|''Euphaea fraseri'' (ആൺതുമ്പി)
File:Euphaea fraseri-Kadavoor-2016-06-18-001.jpg|''Euphaea fraseri'' (പെൺതുമ്പി)
File:Euphaea fraseri-Aralam-2016-10-29-001.jpg|''Euphaea fraseri'' (ആൺതുമ്പി) (ഇണയെ ആകർഷിക്കുന്നു)
File:Euphaea fraseri-Kadavoor-2016-06-25-003 (cropped).jpg|''Euphaea fraseri'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea pseudodispar|Euphaea pseudodispar]]'' ([[സത്താര അരുവിയൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Euphaea pseudodispar - Satara Torrent Dart M1.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Euphaea pseudodispar- Satara Torrent Dart F1.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Platycnemididae|Platycnemididae]] ([[പാൽത്തുമ്പികൾ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Caconeura|Caconeura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Caconeura gomphoides|Caconeura gomphoides]]'' ([[കാട്ടുമുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Caconeura gomphoides.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Caconeura ramburi|Caconeura ramburi]]'' ([[മലബാർ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Platycnemididae-Silent Valley-2016-08-14-004.jpg|''Caconeura ramburi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Caconeura ramburi by Pagol Haowa.jpg|''Caconeura ramburi'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Caconeura risi|Caconeura risi]]'' ([[വയനാടൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Platycnemididae-Kadavoor-2018-08-16-001.jpg|''Caconeura risi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Platycnemididae-Kadavoor-2016-03-30-001.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Platycnemididae-Kadavoor-2016-09-09-001.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Copera|Copera]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Copera marginipes|Copera marginipes]]'' ([[മഞ്ഞക്കാലി പാൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-001.jpg|''Copera marginipes'' (ആൺതുമ്പി)
File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-003.jpg|''Copera marginipes'' (പെൺതുമ്പി)
File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-002.jpg| Appendages (ആൺതുമ്പി)
File:Copera marginipes male at Kadavoor.jpg|''Copera marginipes'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Copera vittata|Copera vittata]]'' ([[ചെങ്കാലി പാൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Davidraju C.vittata.jpg|''Copera vittata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Copera species 05399.jpg|''Copera vittata'' (പെൺതുമ്പി)
File:Copera vittata-Kadavoor-2016-11-27-003.jpg| Appendages (ആൺതുമ്പി)
File:Copera vittata-Kadavoor-2016-11-11-003.jpg|''Copera vittata'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Disparoneura|Disparoneura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Disparoneura apicalis|Disparoneura apicalis]]'' ([[ചുട്ടിച്ചിറകൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Disparoneura apicalis - male VG.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Disparoneura apicalis (4).jpg|''Disparoneura apicalis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Disparonura apicalis-female.jpg|''Disparoneura apicalis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Disparoneura quadrimaculata|Disparoneura quadrimaculata]]'' ([[കരിം ചിറകൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Black-winged bambootail damselfly (2014) 0085.jpg|''Disparoneura quadrimaculata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Disparoneura quadrimaculata by Rohit George.jpg|''Disparoneura quadrimaculata'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Elattoneura|Elattoneura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Elattoneura souteri|Elattoneura souteri]]'' ([[ചെങ്കറുപ്പൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Elattoneura souteri male (31829953236).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Elattoneura souteri.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Elattoneura tetrica|Elattoneura tetrica]]'' ([[മഞ്ഞക്കറുപ്പൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Davidraju IMG 8288.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Elattoneura tetrica ( Male ).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Elattoneura tetrica (Laidlaw, 1917) female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Esme (genus)|Esme]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Esme cyaneovittata]]'' ([[പഴനി മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Esme cyaneovittata male-2.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Esme cyaneovittata female.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Esme cyaneovittata-1.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Esme longistyla]]'' ([[നീലഗിരി മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Esme longistyla.jpg|''Esme longistyla'' (ആൺതുമ്പി)
File:Esme longistyla female.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Esme longistyla mating.jpg|ഇണചേരുന്നു
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Esme mudiensis]]'' ([[തെക്കൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Esme mudiensis - male P.jpg|''Esme mudiensis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Esme mudiensis (Fraser,1931) 02.jpg|''Esme mudiensis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Melanoneura|Melanoneura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Melanoneura bilineata|Melanoneura bilineata]]'' ([[വടക്കൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Melanoneura bilineata.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Melanoneura bilineata 1.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Melanoneura bilineata Anal Appandage.jpg|കുറുവാൽ
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Onychargia|Onychargia]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Onychargia atrocyana|Onychargia atrocyana]]'' ([[എണ്ണക്കറുപ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Marsh dancer damselfly (2011) 2999.jpg|''Onychargia atrocyana'' (ആൺതുമ്പി)
File:Onychargia atrocyana by Subhajit Roy.jpg|പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി
File:Onychargia atrocyana, Burdwan, West Bengal, India 13 09 2012.jpg|''Onychargia atrocyana'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Phylloneura|Phylloneura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Phylloneura westermanni|Phylloneura westermanni]]'' ([[ചതുപ്പു മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:P.westermanni4.jpg|''Phylloneura westermanni'' (ആൺതുമ്പി)
File:Waynaad-Phylloneura westermanni.jpg|''Phylloneura westermanni'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Prodasineura|Prodasineura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Prodasineura verticalis|Prodasineura verticalis]]'' ([[കരിഞ്ചെമ്പൻ മുളവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Prodasineura verticalis-Kadavoor-2016-07-07-001.jpg|''Prodasineura verticalis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Prodasineura verticalis female at Kadavoor.jpg|''Prodasineura verticalis'' (പെൺതുമ്പി)
File:Prodasineura verticalis-Kadavoor-2016-06-17-001.jpg|''Prodasineura verticalis'' (മുട്ടയിടുന്നു) 
File:Damselfly emergence-Aralam-2016-10-29-001.jpg|''Prodasineura verticalis'' (പെൺതുമ്പി) (emergence)
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Coenagrionidae|Coenagrionidae]] ([[നിലത്തന്മാർ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Aciagrion|Aciagrion]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Aciagrion approximans krishna]]'' ([[നീലച്ചിന്നൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Aciagrion approximans krishna male (14).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Aciagrion approximans krishna female (1).jpg|പെൺതുമ്പി
File:Aciagrion approximans krishna in tandem (21).jpg|ഇണചേരുന്നു
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Aciagrion occidentale|Aciagrion occidentale]]'' ([[നീലച്ചുട്ടി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Aciagrion occidentale 2 at Kadavoor.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Aciagrion occidentale-Kadavoor-2017-05-08-001.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Aciagrion occidentale by Sherif.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Agriocnemis|Agriocnemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis keralensis|Agriocnemis keralensis]]'' ([[പത്തി പുൽചിന്നൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Agriocnemis keralensis Male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Agriocnemis keralensis at Kadavoor.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Agriocnemis keralensis Female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis pieris|Agriocnemis pieris]]'' ([[വെള്ളപ്പുൽ ചിന്നൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Agriocnemis pieris-Kadavoor-2016-11-26-001.jpg|''Agriocnemis pieris'' (ആൺതുമ്പി)
File:Agriocnemis pieris-Kadavoor-2016-07-31-002.jpg|''Agriocnemis pieris'' (പെൺതുമ്പി)
File:Agriocnemis pieris female red form at kadavoor.jpg|''Agriocnemis pieris'' (പെൺതുമ്പി - ചുവന്ന രൂപം)
File:Agriocnemis pieris by kadavoor.JPG|''Agriocnemis pieris'' (ഇണചേരുന്നു) 
File:Agriocnemis pieris mating in Kadavoor.jpg|''Agriocnemis pieris'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis pygmaea|Agriocnemis pygmaea]]'' ([[നാട്ടു പുൽചിന്നൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Agriocnemis pygmaea male, Burdwan, West Bengal, India 14 03 2012.jpg|''Agriocnemis pygmaea'' (ആൺതുമ്പി)
File:Agriocnemis pygmaea female, Burdwan, West Bengal, India 11 10 2012.jpg|''Agriocnemis pygmaea'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis splendidissima|Agriocnemis splendidissima]]'' ([[കാട്ടു പുൽചിന്നൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Agriocnemis splendidissima by kadavoor.JPG|''Agriocnemis splendidissima'' (ആൺതുമ്പി)
File:Agriocnemis splendidissima at Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (പെൺതുമ്പി) (red)
File:Agriocnemis splendidissima female by Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (പെൺതുമ്പി) (green)
File:Agriocnemis splendidissima male at Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (ഇളംപ്രായമുളള ആൺതുമ്പി)
File:Agriocnemis splendidissima male in Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Amphiallagma|Amphiallagma]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Amphiallagma parvum|Amphiallagma parvum]]'' ([[ചെറുനീലിത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Amphiallagma parvum by Davidraju IMG 9994.jpg|''Amphiallagma parvum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Azure Dartlet ( Amphiallagma parvum) Female.jpg|''Amphiallagma parvum'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Archibasis|Archibasis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Archibasis oscillans|Archibasis oscillans]]'' ([[അരുവിത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Archibasis oscillans-Kadavoor-2016-07-03-001.jpg|''Archibasis oscillans'' (ആൺതുമ്പി)
File:Archibasis oscillans-Kadavoor-2016-07-03-004.jpg|''Archibasis oscillans'' (ഇണചേരുന്നു)
File:Archibasis oscillans-Kadavoor-2016-07-03-007.jpg|''Archibasis oscillans''(ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ചേർന്നത്)
File:Davidraju Archibasis oscillansis.jpg|''Archibasis oscillans'' (മുട്ടയിടുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Ceriagrion|Ceriagrion]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion cerinorubellum|Ceriagrion cerinorubellum]]'' ([[കനൽവാലൻ ചതുപ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Orange-tailed marsh dart 08030.jpg|''Ceriagrion cerinorubellum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Davidraju IMG 7768.jpg|''Ceriagrion cerinorubellum'' (പെൺതുമ്പി)
File:Ceriagrion cerinorubellum-Kadavoor-2016-04-11-002.jpg|Intra-male sperm translocation
File:Ceriagrion cerinorubellum-Kadavoor-2016-04-11-003.jpg|''Ceriagrion cerinorubellum'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion chromothorax|Ceriagrion chromothorax]]'' ([[സിന്ധുദുർഗ് ചതുപ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Ceriagrion chromothorax. Male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Ceriagrion chromothorax Male. Anal appendages.jpg|കുറുവാൽ
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion coromandelianum|Ceriagrion coromandelianum]]'' ([[നാട്ടുചതുപ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Ceriagrion coromandelianum 04331.jpg|''Ceriagrion coromandelianum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Ceriagrion coromandelianum, Burdwan, West Bengal, India 23 09 2012 (1).JPG|''Ceriagrion coromandelianum'' (പെൺതുമ്പി)
File:Ceriagrion coromandelianum mating.jpg|ഇണചേരുന്നു
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion olivaceum|Ceriagrion olivaceum]]'' ([[കരിംപച്ച ചതുപ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Ceriagrion olivaceum male.jpg|''Ceriagrion olivaceum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Ceriagrion olivaceum female.jpg|''Ceriagrion olivaceum'' (പെൺതുമ്പി)
File:Ceriagrion olivaceum auraniacum.jpg|''Ceriagrion olivaceum auraniacum'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion rubiae|Ceriagrion rubiae]]'' ([[തീച്ചതുപ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Ceriagrion rubiae- male (2).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Davidraju Ceriagrion rubiae(M).jpg|''Ceriagrion rubiae'' (ആൺതുമ്പി)
File:Orange Marsh Dart ( Ceriagrion rubiae) in tandem.jpg|''Ceriagrion rubiae'' (ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ചേർന്നത്)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Ischnura|Ischnura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ischnura rubilio]]'' ([[മഞ്ഞപ്പുൽ മാണിക്യൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Ischnura rubilio-Kadavoor-2016-07-09-001.jpg|''Ischnura rubilio'' (ആൺതുമ്പി)
File:Ischnura rubilio-Silent Valley-2016-08-15-001.jpg|''Ischnura rubilio'' (പെൺതുമ്പി)
File:Ischnura rubilio-Kadavoor-2016-07-09-005.jpg|''Ischnura rubilio'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ischnura senegalensis|Ischnura senegalensis]]'' ([[നീല പുൽമാണിക്യൻ]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Ischnura senegalensis(Male,Japan,17.09.23).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Ischnura senegalensis by Davidraju.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Ischnura senegalensis(Female,Japan,2018.06.03).jpg|പെൺതുമ്പി(ചുവന്ന രൂപം)
File:Ischnura senegalensis female.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺതുമ്പി(ചുവന്ന രൂപം)
File:Ischnura senegalensis(Couple,Japan,2018.05.26,b).jpg|ഇണചേരുന്നു
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Mortonagrion|Mortonagrion]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Mortonagrion varralli|Mortonagrion varralli]]'' ([[കരിയിലത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Mortonagrion varralli by Parag Rangnekar 4.jpg|''Mortonagrion varralli'' (ആൺതുമ്പി)
File:Mortonagrion varralli by Sunny Joseph 412.jpg|''Mortonagrion varralli'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Paracercion|Paracercion]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Paracercion calamorum|Paracercion calamorum]]'' ([[ചുട്ടിവാലൻ താമരത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Paracercion calamorum (Dusky Lilysquatter) male.jpg|''Paracercion calamorum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Paracercion calamorum (Dusky Lilysquatter) female.jpg|''Paracercion calamorum'' (പെൺതുമ്പി)
File:Paracercion calamorum sub adult male.jpg|പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Paracercion melanotum|Paracercion melanotum]]'' ([[കിഴക്കൻ താമരത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Paracercion malayanum lateral view.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Paracercion malayanum by Bala Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Pseudagrion|Pseudagrion]]'' ====
===== Species: ''[[Pseudagrion australasiae]]'' ([[കുറുവാലൻ പൂത്താലി]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Pseudagrion australasiae-Kadavoor-2016-07-11-002.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Pseudagrion australasiae male anal appendages.jpg|കുറുവാലുകൾ
File:Pseudagrion australasiae-Kadavoor-2016-07-11-003 (appendages).jpg|കുറുവാലുകൾ
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion decorum|Pseudagrion decorum]]'' ([[ഇളനീലി പൂത്താലി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Three striped blue dart damselfly (2015).jpg|''Pseudagrion decorum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Pseudagrion decorum female by Manoj V Nair.jpg|''Pseudagrion decorum'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion indicum|Pseudagrion indicum]]'' ([[മഞ്ഞ വരയൻ പൂത്താലി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Pseudagrion indicum-Kadavoor-2016-06-13-001.jpg|''Pseudagrion indicum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Pseudagrion indicum-Kadavoor-2015-08-21-001.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Pseudagrion indicum by kadavoor.JPG|''Pseudagrion indicum'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion malabaricum|Pseudagrion malabaricum]]'' ([[കാട്ടുപൂത്താലി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Pseudagrion malabaricum Male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Pseudagrion malabaricum Female.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Pseudagrion malabaricum by Vinayan Nair.jpg|ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ചേർന്നത്
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion microcephalum|Pseudagrion microcephalum]]'' ([[നാട്ടുപൂത്താലി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Blue grass dart, Blue sprite (Pseudagrion microcephalum) male., നാട്ടുപ്പൂത്താലി. (26148144539).jpg|''Pseudagrion microcephalum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Pseudagrion microcephalum by Sunny Joseph.jpg|''Pseudagrion microcephalum'' (പെൺതുമ്പി)
File:Blue Riverdamsels mating.jpg|''Pseudagrion microcephalum'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion rubriceps|Pseudagrion rubriceps]]'' ([[ചെമ്മുഖപ്പൂത്താലി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Pseudagrion rubriceps male-Kadavoor-2015-08-20-001.jpg|''Pseudagrion rubriceps'' (ആൺതുമ്പി)
File:Saffron-faced Blue Dart (Pseudagrion rubriceps)- Female W IMG 3613.jpg|''Pseudagrion rubriceps'' (പെൺതുമ്പി)
File:Orange faced Sprite (Pseudagrion rubriceps)Mating (26752364192).jpg|ഇണചേരുന്നു
&lt;/gallery&gt;

==Suborder (ഉപനിര): [[Anisoptera]] ([[കല്ലൻതുമ്പി|കല്ലൻതുമ്പികൾ]])==
=== Family (കുടുംബം): [[Aeshnidae]] ([[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Anaciaeschna]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anaciaeschna jaspidea]]'' ([[തുരുമ്പൻ രാജൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Anaciaeschna jaspidea 3 by Gopakumar VR.jpg|''Anaciaeschna jaspidea'' (ആൺതുമ്പി)
File:Anaciaeschna jaspidea by Manoj V Nair.jpg|''Anaciaeschna jaspidea'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anaciaeschna martini]]'' ([[ചോലരാജൻ തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Anaciaeschna martini.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Anaciaeschna martini (Female,Japan,2017.08.18,b).jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Anax]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax ephippiger]]'' ([[തുരുമ്പൻ ചാത്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Hemianax ephippiger.jpg|''Anax ephippiger'' (ആൺതുമ്പി)
File:Vagrant Emperor female Dragonfly (Hemianax ephippiger).jpg|''Anax ephippiger'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax guttatus]]'' ([[മരതക രാജൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Anax guttatus by Nagabhushan Jyothi.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Anax guttatus (Burmeister, 1839) female.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Blue-tailed Green Darner Anax guttatus-KRNagar13Oct2007-Wiki.jpg|പറക്കുന്ന ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax immaculifrons]]'' ([[നീലരാജൻ (തുമ്പി)|നീലരാജൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Anax immaculifrons Blue Darner from Valparai IMG 8478 a.jpg|''Anax immaculifrons'' (ആൺതുമ്പി)
File:Wyn dragonfly.jpg|''Anax immaculifrons'' (ആൺതുമ്പി)
File:Anax immaculifrons by Bala Chandran.jpg|''Anax immaculifrons'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax indicus]]'' ([[പീതാംബരൻ തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Anax indicus in Chinnar WLS Kerala IMG 6856.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Anax indicus 5231.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Lesser Green Emperor (Anax indicus) female in flight.jpg|പറക്കുന്ന പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax parthenope]]'' ([[തവിട്ട്‍ രാജൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Libelula en azul y pulgones (2943040584).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Anax parthenope 01 (5041198582).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Anax parthenope1.JPG|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Gynacantha]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Gynacantha dravida]]'' ([[സൂചിവാലൻ രാക്കൊതിച്ചി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Gynacantha-Kadavoor-2016-03-30-001.jpg|''Gynacantha dravida'' (ആൺതുമ്പി)
File:Gynacantha-Kadavoor-2016-06-26-001.jpg|''Gynacantha dravida'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Gynacantha millardi]]'' ([[തത്തമ്മത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Gynacantha millardi - Kadavoor - 001.jpg|''Gynacantha millardi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Gynacantha bayadera.jpg|''Gynacantha millardi'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Gomphidae]] ([[കടുവത്തുമ്പികൾ]])===
==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Acrogomphus]]'' ====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Acrogomphus fraseri]]'' ([[പൊക്കൻ കടുവ]])=====

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Asiagomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Asiagomphus nilgiricus]]'' ([[വിരൽവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Asiagomphus nilgiricus.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Burmagomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus cauvericus]]'' ([[കാവേരി ചതുരവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Burmagomphus cauvericus.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Burmagomphus cauvericus from Arivikuthu, Thodupuzha by Kausthubh K N, 6-7-2021.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Burmagomphus cauvericus female lateral view.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus chaukulensis]]'' ([[മുള്ളൻ ചതുരവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Burmagomphus chaukulensis.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Burmagomphus chaukulensis--.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus laidlawi]]'' ([[ചതുരവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Dragonfly (2015).jpg|''Burmagomphus laidlawi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Burmagomphus laidlawi by Bala Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Burmagomphus laidlawi dragonfly (2008) 2732.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus pyramidalis]]'' ([[പുള്ളി ചതുരവാലൻ കടുവ]])=====

==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Cyclogomphus]]'' ====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Cyclogomphus flavoannulatus]]'' ([[മഞ്ഞ വിശറിവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Cyclogomphus flavoannulatus at Idukki.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Cyclogomphus flavoannulatus female (cropped).jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Cyclogomphus heterostylus]]'' ([[വിശറിവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Cyclogomphus heterostylus Selys, 1854 Female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Davidioides]]'' ====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Davidioides martini]]'' ([[സൈരന്ധ്രിക്കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Davidioides martini, Thattekkad, Kerala, India.png|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Gomphidia]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Gomphidia kodaguensis]]'' ([[പുഴക്കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Gomphidia kodaguensis-Kadavoor-2016-06-15-003.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Davidraju IMG 9709.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Gomphidia kodaguensis Female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Heliogomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Heliogomphus promelas]]'' ([[കൊമ്പൻ ക‌‌‌ടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Heliogomphus promelas.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Heliogomphus promelas - male Rosemalai (1).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Heliogomphus promelas anal appendage.jpg|കുറുവാൽ
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Ictinogomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ictinogomphus rapax]]'' ([[നാട്ടുകടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Ictinogomphus rapax at Kadavoor.jpg|''Ictinogomphus rapax'' (ആൺതുമ്പി)
File:Ictinogomphus rapax (cropped).jpg|''Ictinogomphus rapax'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lamelligomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lamelligomphus nilgiriensis]]'' ([[നീലഗിരി നഖവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Onychogomphus species.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Onychogomphus nilgiriensis-Silent Valley-2016-08-14-002.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macrogomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macrogomphus wynaadicus]]'' ([[വയനാടൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Macrogomphus wynaadicus by Bala Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Wayanad Bowtail (Macrogomphus wynaadicus)male. വയനാടൻ കടുവ.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Wayanad Bowtail (Macrogomphus wynaadicus)female. വയനാടൻ കടുവ.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Megalogomphus]]'' ====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Megalogomphus hannyngtoni]]'' ([[പെരുവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Megalogomphus hannyngtoni by Reji Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Megalogomphus hannyngtoni.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Megalogomphus superbus]]'' ([[ചോര പെരുവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Megalogomphus superbus by Gopal Krishnan.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Melligomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Melligomphus acinaces]]'' ([[കുറു നഖവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Onychogomphus acinaces by Rison Thumboor.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Onychogomphus acinaces.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Merogomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Merogomphus longistigma]]'' ([[പുള്ളിവാലൻ ചോലക്കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Merogomphus longistigma.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Merogomphus tamaracherriensis]]'' ([[മലബാർ പുള്ളിവാലൻ ചോലക്കടുവ]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Merogomphus tamaracherriensis-Kadavoor-2016-06-26-001.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Merogomphus tamaracherriensis-Kadavoor-2016-06-25-003.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Merogomphus tamaracherriensis-Kadavoor-2016-06-19-002.jpg|ആൺതുമ്പി (appendages)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Microgomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Microgomphus souteri]]'' ([[കടുവാച്ചിന്നൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Microgomphus souteri by Bala Chandran.jpg|''Microgomphus souteri'' (ആൺതുമ്പി)
File:Microgomphus souteri at Kadavoor.jpg|''Microgomphus souteri'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Nychogomphus]]''====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Nychogomphus striatus]]'' ([[വരയൻ നഖവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Onychogomphus striatus Male.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Nychogomphus striatus.jpg| ആൺതുമ്പി
File:Nychogomphus striatus analappandages.jpg|കുറുവാൽ
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Onychogomphus]]''====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Onychogomphus malabarensis]]'' ([[വടക്കൻ നഖവാലൻ]]) =====

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Paragomphus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Paragomphus lineatus]]'' ([[ചൂണ്ടവാലൻ കടുവ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lined Hooktail Paragomphus lineatus Male.jpg|''Paragomphus lineatus'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lined Hooktail Paragomphus lineatus Female.jpg|''Paragomphus lineatus'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Chlorogomphidae]] ([[മലമുത്തന്മാർ]])===
==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Chlorogomphus]]'' ====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Chlorogomphus campioni]]'' ([[നീലഗിരി മലമുത്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Chlorogomphus campioni by Subramanian K A.jpg
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Chlorogomphus xanthoptera]]'' ([[ആനമല മലമുത്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Chlorogomphus xanthoptera - Male.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Macromiidae|Macromiidae]] ([[നീർക്കാവലന്മാർ]]) ===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Epophthalmia|Epophthalmia]]''====
===== Species(സ്പീഷീസ്): [[Epophthalmia frontalis]] ([[പുള്ളി നീർക്കാവലൻ]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Epophthalmia frontalis.jpg|ആൺതുമ്പി
File:2.Epophthalmia frontalis.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;
=====Species (സ്പീഷീസ്): [[Epophthalmia vittata|Epophthalmia vittata]] ([[നാട്ടു നീർക്കാവലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Common torrent hawk dragonfly (2011) 7385 (2).jpg|''Epophthalmia vittata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Epophthalmia vittata (Common Torrent Hawk) female dorsal view.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Epophthalmia vittata (Common Torrent Hawk) female, Side view.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macromia|Macromia]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia annaimallaiensis]]'' ([[കാട്ടു പെരുംകണ്ണൻ]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Macromia annaimallaiensis, Thattekkad, Kerala, India (cropped).png| ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia bellicosa]]'' ([[അടിപിടിയൻ പെരുംകണ്ണൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Macromia bellicosa 1.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Macromia bellicosa.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia cingulata]]'' ([[ആറ്റു പെരുംകണ്ണൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Macromia cingulata.jpg| ആൺതുമ്പി
File:Macromia cingulata female.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia ellisoni]]'' ([[നാട്ടു പെരുംകണ്ണൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Macromia-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|''Macromia'' cf. ''ellisoni'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia flavocolorata]]'' ([[മഞ്ഞ പെരുംകണ്ണൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Macromia flavocolorata ( Male).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Macromia flavocolorata.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia ida]]'' ([[കാനന പെരുംകണ്ണൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Macromia ida.jpg
File:Macromia ida 1.jpg
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia indica]]'' ([[ഇന്ത്യൻ പെരുംകണ്ണൻ]])=====

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia irata]]'' ([[ചൂടൻ പെരുംകണ്ണൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:1.Macromia irata.jpg|Dorsal view (male)
File:2.Macromia irata.jpg|Lateral view (male)
File:3 Macromia irata.jpg|Anal appendages
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Corduliidae]] ([[മരതകക്കണ്ണന്മാർ]])===
==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Hemicordulia]]'' ====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Hemicordulia asiatica]]'' ([[കാട്ടു മരതകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Hemicordulia asiatica 01.jpg|''Hemicordulia asiatica'' 
File:Hemicordulia asiatica 02 (cropped).jpg|''Hemicordulia asiatica'' 
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[Libellulidae]] ([[നീർമുത്തന്മാർ]])===
====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Acisoma]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Acisoma panorpoides]]'' ([[മകുടി വാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Acisoma panorpoides-Kadavoor-2016-09-07-001.jpg|''Acisoma panorpoides'' (ആൺതുമ്പി)
File:Acisoma panorpoides-Kadavoor-2016-09-08-001.jpg|''Acisoma panorpoides'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Aethriamanta]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Aethriamanta brevipennis]]'' ([[ചോപ്പൻ കുറുവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Scarlet marsh hawk (Aethriamanta brevipennis) male.jpg|''Aethriamanta brevipennis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Aethriamanta brevipennis 7678.jpg|''Aethriamanta brevipennis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Brachydiplax]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Brachydiplax chalybea]]'' ([[തവിട്ടുവെണ്ണിറാൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Rufous Backed Marsh Hawk Brachydiplax chalybea Male by Kadavoor.jpg|''Brachydiplax chalybea'' (ആൺതുമ്പി)
File:Rufous Backed Marsh Hawk Brachydiplax chalybea Female by Kadavoor.jpg|''Brachydiplax chalybea'' (പെൺതുമ്പി)
File:തവിട്ടുവെണ്ണീറൻ ഇണചേരൽ.jpg|ഇണചേരുന്നു
File:തവിട്ടുവെണ്ണീറൻ 6.jpg|മുട്ടയിടുന്നു  
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Brachydiplax sobrina]]'' ([[ചെറു വെണ്ണീറൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Brachydiplax sobrina-Kadavoor-2016-06-27-005.jpg|''Brachydiplax sobrina'' (ആൺതുമ്പി)
File:Little blue marsh hawk (Brachydiplax sobrina) female.jpg|''Brachydiplax sobrina'' (പെൺതുമ്പി)
File:Brachydiplax sobrina-Kadavoor-2016-06-27-001.jpg|''Brachydiplax sobrina'' (ഇണചേരുന്നു) 
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Brachythemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Brachythemis contaminata]]'' ([[ചങ്ങാതിത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Brachythemis contaminata 02315.jpg|''Brachythemis contaminata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Brachythemis contaminata female (4)' Burdwan, West Bengal, India 04 10 2012.jpg|''Brachythemis contaminata'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Bradinopyga|Bradinopyga]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): [[Bradinopyga geminata|Bradinopyga geminata]] ([[മതിൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Bradinopyga geminata at Kadavoor.jpg|''Bradinopyga geminata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Bradinopyga geminata 6562.jpg|''Bradinopyga geminata'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): [[Bradinopyga konkanensis|Bradinopyga konkanensis]] ([[ചെങ്കൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Bradinopyga konkanensis Joshi &amp;Sawant.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Bradinopyga konkanensis female from Devgad.jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Cratilla|Cratilla]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): [[Cratilla lineata|Cratilla lineata]] ([[കാട്ടുപതുങ്ങൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Cratilla lineata-Kadavoor-2016-09-06-003.jpg|''Cratilla lineata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Cratilla lineata female by kadavoor.jpg|''Cratilla lineata'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Crocothemis|Crocothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Crocothemis servilia]]'' ([[വയൽത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Crocothemis servilia male by kadavoor.jpg|''Crocothemis servilia'' (ആൺതുമ്പി)
File:Crocothemis servilia female by kadavoor.jpg|''Crocothemis servilia'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Diplacodes|Diplacodes]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Diplacodes lefebvrii|Diplacodes lefebvrii]]'' ([[കരിനിലത്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Diplacodes lefebvrii (Male), Futala Lake, Nagpur.jpg|''Diplacodes lefebvrii'' (ആൺതുമ്പി)
File:Black percher dragonfly (2015).jpg|''Diplacodes lefebvrii'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Diplacodes nebulosa|Diplacodes nebulosa]]'' ([[ചുട്ടിനിലത്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Black Tipped Ground Skimmer (Diplacodes Nebulosa) male.jpg|''Diplacodes nebulosa'' (ആൺതുമ്പി)
File:Diplacodes nebulosa by Sherif.jpg|''Diplacodes nebulosa'' (പെൺതുമ്പി)
File:Black Tipped Ground Skimmer (Diplacodes Nebulosa)mating.jpg|ഇണചേരുന്നു
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Diplacodes trivialis|Diplacodes trivialis]]'' ([[നാട്ടുനിലത്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Diplacodes trivialis 05609.JPG|''Diplacodes trivialis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Diplacodes trivialis, Burdwan, West Bengal, India 13 09 2012 5.jpg|''Diplacodes trivialis'' (പെൺതുമ്പി)
File:Ground Skimmer Diplacodes trivialis Young Male by kadavoor.JPG|''Diplacodes trivialis'' (ഇളംപ്രായമുളള ആൺതുമ്പി)
File:Diplacodes trivialis mating by kadavoor.jpg|''Diplacodes trivialis'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Epithemis|Epithemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Epithemis mariae|Epithemis mariae]]'' ([[തീക്കറുപ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Epithemis mariae - Davidraju 2059.jpg|''Epithemis mariae'' (ആൺതുമ്പി)
File:Rubytailed hawklet dragonfly (2015).jpg|''Epithemis mariae'' (ഇണചേരുന്നു)
File:Epithemis mariae-തീക്കറുപ്പൻ (1).jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Hydrobasileus|Hydrobasileus]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Hydrobasileus croceus|Hydrobasileus croceus]]'' ([[പാണ്ടൻ പരുന്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Hydrobasileus croceus 00379.JPG|''Hydrobasileus croceus'' (ആൺതുമ്പി)
File:Hydrobasileus croceus by Sunny Joseph 243.jpg|''Hydrobasileus croceus'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Hylaeothemis|Hylaeothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Hylaeothemis apicalis|Hylaeothemis apicalis]]'' ([[നീല നീർത്തോഴൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-007.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (പെൺതുമ്പി)
File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-006.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-010.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Indothemis|Indothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indothemis carnatica|Indothemis carnatica]]'' ([[കരിമ്പൻ ചരൽമുത്തി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Indothemis carnatica 8374 (cropped).jpg|''Indothemis carnatica'' (ആൺതുമ്പി)
File:Indothemis carnatica female by kadavoor.jpg|''Indothemis carnatica'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indothemis limbata|Indothemis limbata]]'' ([[പാണ്ടൻ കരിമുത്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Indothemis limbata (cropped).jpg|''Indothemis limbata'' (ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lathrecista|Lathrecista]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lathrecista asiatica|Lathrecista asiatica]]'' ([[ചോരവാലൻ തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lathrecista asiatica 07056.JPG|''Lathrecista asiatica'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lathrecista asiatica in Kerala.jpg|''Lathrecista asiatica'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lyriothemis|Lyriothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lyriothemis acigastra|Lyriothemis acigastra]]'' ([[കുള്ളൻ വർണ്ണത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lyriothemis acigastra male at Kadavoor.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lyriothemis acigastra female at Kadavoor.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (പെൺതുമ്പി)
File:Lyriothemis acigastra-Kadavoor-2016-06-19-003.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
File:Lyriothemis acigastra mating at Kadavoor.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (ഇണചേരുന്നു) 
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lyriothemis tricolor|Lyriothemis tricolor]]'' ([[മഞ്ഞവരയൻ വർണ്ണത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Lyriothemis abrahami male.jpg|''Lyriothemis tricolor'' (ആൺതുമ്പി)
File:Lyriothemis tricolor Ris, 1919.jpg|''Lyriothemis tricolor'' (പെൺതുമ്പി)
File:Lyriothemis tricolor habitat by Manoj P.jpg|പ്രജനനം നടത്തുന്ന സ്ഥലം
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macrodiplax|Macrodiplax]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macrodiplax cora|Macrodiplax cora]]'' ([[പൊഴിത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Macrodiplax cora 4160.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Macrodiplax cora by Bala Chandran.jpg|''Macrodiplax cora'' (ആൺതുമ്പി)
File:Macrodiplax cora (5).jpg|''Macrodiplax cora'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Neurothemis|Neurothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurothemis fulvia|Neurothemis fulvia]]'' ([[തവിടൻ തുരുമ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Neurothemis fulvia male by kadavoor.JPG|''Neurothemis fulvia'' (ആൺതുമ്പി)
File:Neurothemis fulvia-Kadavoor-2016-07-28-001.jpg|''Neurothemis fulvia'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurothemis intermedia|Neurothemis intermedia]]'' ([[പുൽ തുരുമ്പൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Neurothemis intermedia male 2525.jpg|''Neurothemis intermedia'' (ആൺതുമ്പി)
File:Neurothemis intermedia 05449.jpg|''Neurothemis intermedia'' (ഇളംപ്രായമുളള ആൺതുമ്പി)
File:Paddyfield parasol (Neurothemis intermedia) female Kanha.jpg|''Neurothemis intermedia'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurothemis tullia|Neurothemis tullia]]'' ([[സ്വാമിത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Neurothemis tullia 9163.jpg|''Neurothemis tullia'' (ആൺതുമ്പി)
File:Neurothemis tullia-female 07688.JPG|''Neurothemis tullia'' (പെൺതുമ്പി)
File:Neurothemis tullia mating by kadavoor.jpg|''Neurothemis tullia'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Onychothemis|Onychothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Onychothemis testacea|Onychothemis testacea]]'' ([[കാട്ടുപുള്ളൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Onychothemis testacea 3 by kadavoor.jpg|''Onychothemis testacea'' (ആൺതുമ്പി)
File:Onychothemis testacea female 01.jpg|''Onychothemis testacea'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Orthetrum|Orthetrum]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum chrysis|Orthetrum chrysis]]'' ([[ചെന്തവിടൻ വ്യാളി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Brown-backed Red Marsh Hawk Orthetrum chrysis Male 2 by Kadavoor.jpg|''Orthetrum chrysis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Orthetrum chrysis at Kadavoor.jpg|''Orthetrum chrysis'' (പെൺതുമ്പി)
File:Brown-backed Red Marsh Hawk Orthetrum chrysis in love by Kadavoor.jpg|''Orthetrum chrysis'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum glaucum|Orthetrum glaucum]]'' ([[നീല വ്യാളി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Orthetrum glaucum - Blue Marsh Hawk - Male 02.JPG|''Orthetrum glaucum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Orthetrum glaucum-Silent Valley-2016-08-14-003.jpg|''Orthetrum glaucum'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum luzonicum|Orthetrum luzonicum]]'' ([[ത്രിവർണ്ണൻ വ്യാളി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Orthetrum luzonicum-Kadavoor-2016-09-08-001.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Orthetrum luzonicum-Kadavoor-2016-09-07-001.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (പെൺതുമ്പി)
File:Orthetrum luzonicum-Kadavoor-2016-09-11-001.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
File:Tri-coloured Marsh Hawk Orthetrum luzonicum mating by kadavoor.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum pruinosum|Orthetrum pruinosum]]'' ([[പവിഴവാലൻ വ്യാളി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:OrthetrumPruinosum.jpg|''Orthetrum pruinosum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Orthetrum pruinosum female by kadavoor.jpg|''Orthetrum pruinosum'' (പെൺതുമ്പി)
File:Orthetrum pruinosum mating by kadavoor.jpg|''Orthetrum pruinosum'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum sabina|Orthetrum sabina]]'' ([[പച്ച വ്യാളി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Orthetrum sabina 09221.jpg|''Orthetrum sabina'' (ആൺതുമ്പി)
File:Slender Skimmer 06811.JPG|''Orthetrum sabina'' (പെൺതുമ്പി)
File:Orthetrum sabina of Kadavoor.jpg|''Orthetrum sabina'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum taeniolatum|Orthetrum taeniolatum]]'' ([[ചെറു വ്യാളി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Orthetrum taeniolatum dragonfly (2011) 1065.jpg|''Orthetrum taeniolatum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Orthetrum taeniolatum dragonfly (2011)1043.jpg|''Orthetrum taeniolatum'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum triangulare|Orthetrum triangulare]]'' ([[നീല കറുപ്പൻ വ്യാളി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Dragon Fly (Orthetrum triangulare) (7976467260).jpg|''Orthetrum triangulare'' (ആൺതുമ്പി)
File:Orthetrumtriangularefemale1.jpg|പെൺതുമ്പി
File:Orthetrum triangulare mating (2011) 2474.jpg|''Orthetrum triangulare'' (ഇണചേരുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Palpopleura|Palpopleura]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Palpopleura sexmaculata|Palpopleura sexmaculata]]'' ([[നീല കുറുവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Palpopleura sexmaculata male by Bala Chandran.jpg|''Palpopleura sexmaculata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Blue-tailed yellow skimmer dragonfly (2014).jpg|''Palpopleura sexmaculata'' (പെൺതുമ്പി)
File:Blue-tailed Yellow Skimmer Palpopleura sexmaculata.jpg|''Palpopleura sexmaculata'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Pantala|Pantala]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pantala flavescens|Pantala flavescens]]'' ([[തുലാത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Wandering glider horizontal edit1.jpg|''Pantala flavescens'' (ആൺതുമ്പി)
File:Pantala flavescens 2 by kadavoor.jpg|''Pantala flavescens'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Potamarcha|Potamarcha]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Potamarcha congener|Potamarcha congener]]'' ([[പുള്ളിവാലൻ തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Yellow-tailed Ashy Skimmer Potamarcha congener Male by kadavoor.jpg|''Potamarcha congener'' (ആൺതുമ്പി)
File:Potamarcha congener female 2 by kadavoor.jpg|''Potamarcha congener'' (പെൺതുമ്പി)
File:Yellow-tailed Ashy Skimmer Potamarcha congener juvenile male by kadavoor.jpg|''Potamarcha congener'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Rhodothemis|Rhodothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Rhodothemis rufa|Rhodothemis rufa]]'' ([[ചെമ്പൻ തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Rufous Marsh Glider Rhodothemis rufa Male.jpg|''Rhodothemis rufa'' (ആൺതുമ്പി)
File:Rhodothemis rufa female of Kadavoor.jpg|''Rhodothemis rufa'' (പെൺതുമ്പി)
File:Rhodothemis rufa juvenile male at Kadavoor.jpg|''Rhodothemis rufa'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Rhyothemis|Rhyothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Rhyothemis triangularis|Rhyothemis triangularis]]'' ([[കരിനീലച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Rhyothemis triangularis-Kadavoor-2016-02-06-004.jpg|''Rhyothemis triangularis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Rhyothemis triangularis female.jpg|''Rhyothemis triangularis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Rhyothemis variegata|Rhyothemis variegata]]'' ([[ഓണത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Common picture wing (Rhyothemis variegata) 07554.jpg|''Rhyothemis variegata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Rhyothemis variegata female at Kadavoor.jpg|''Rhyothemis variegata'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Sympetrum|Sympetrum]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Sympetrum fonscolombii|Sympetrum fonscolombii]]'' ([[കുങ്കുമച്ചിറകൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Sympetrum fonscolombii - male Vattavada 2.jpg|ആൺതുമ്പി
File:Darter August 2007-20.jpg|''Sympetrum fonscolombii'' (ആൺതുമ്പി)
File:Sympetrum fonscolombii, female, Sète cf06.jpg|''Sympetrum fonscolombii'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Tetrathemis|Tetrathemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tetrathemis platyptera|Tetrathemis platyptera]]'' ([[കുള്ളൻ തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Tetrathemis platyptera male by kadavoor.jpg|''Tetrathemis platyptera'' (ആൺതുമ്പി)
File:Pygmy Skimmer (Tetrathemis platyptera) mating. (45548791552).jpg|''Tetrathemis platyptera'' (ഇണചേരുന്നു)
File:Tetrathemis platyptera female in Kadavoor.jpg|''Tetrathemis platyptera'' (മുട്ടയിടുന്നു)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Tholymis|Tholymis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tholymis tillarga|Tholymis tillarga]]'' ([[പവിഴവാലൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Tholymis tillarga male by kadavoor 01.jpg|''Tholymis tillarga'' (ആൺതുമ്പി)
File:Tholymis tillarga 05181.jpg|''Tholymis tillarga'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Tramea|Tramea]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tramea basilaris|Tramea basilaris]]'' ([[ചെമ്പൻ പരുന്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Keyhole glider dragonfly (2011) 5854.jpg|''Tramea basilaris'' (ആൺതുമ്പി)
File:Keyhole Glider (Tramea basilaris) (11857165716).jpg|''Tramea basilaris'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tramea limbata|Tramea limbata]]'' ([[കരിമ്പൻ പരുന്തൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Tramea limbata by Manoj V Nair.jpg|''Tramea limbata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Tramea limbata by Anubhav Agarwal.jpg|''Tramea limbata'' (പെൺതുമ്പി)
File:Tramea limbata by Manoj P.jpg|''Tramea limbata'' (ഇണകൾ)
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Trithemis|Trithemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis aurora|Trithemis aurora]]'' ([[സിന്ദൂരത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Trithemis aurora male 2 by kadavoor.jpg|''Trithemis aurora'' (ആൺതുമ്പി)
File:Trithemis aurora female-Kadavoor-2016-06-17-001.jpg|''Trithemis aurora'' (പെൺതുമ്പി)
File:Trithemis aurora in Kadavoor.jpg|''Trithemis aurora'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis festiva|Trithemis festiva]]'' ([[കാർത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Trithemis festiva by kadavoor.jpg|''Trithemis festiva'' (ആൺതുമ്പി)
File:Trithemis festiva female 01.jpg|''Trithemis festiva'' (പെൺതുമ്പി)
File:Trithemis festiva juvenile (13) copy.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis kirbyi|Trithemis kirbyi]]'' ([[ചോപ്പൻ പാറമുത്തി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Trithemis kirbyi.jpg|''Trithemis kirbyi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Trithemis kirbyi female.jpg|''Trithemis kirbyi'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis pallidinervis|Trithemis pallidinervis]]'' ([[കാറ്റാടിത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Trithemis pallidinervis male in Kadavoor.jpg|''Trithemis pallidinervis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Trithemis pallidinervis face (male).jpg|ആൺതുമ്പി
File:Trithemis pallidinervis female by kadavoor.JPG|''Trithemis pallidinervis'' (പെൺതുമ്പി)
File:Trithemis pallidinervis face (female).jpg|പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Urothemis|Urothemis]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Urothemis signata|Urothemis signata]]'' ([[പാണ്ടൻ വയൽതെയ്യൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Greater crimson glider dragonfly (2014).jpg|''Urothemis signata'' (ആൺതുമ്പി)
File:Urothemis signata female by kadavoor.jpg|''Urothemis signata'' (പെൺതുമ്പി)
File:Urothemis signata RJM 6039.jpg|ആൺതുമ്പിയുടെ സാദൃശ്യത്തിലുള്ള പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Zygonyx|Zygonyx]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Zygonyx iris|Zygonyx iris]]'' ([[നീരോട്ടക്കാരൻ]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Zygonyx iris-Thattekad-2015-09-12-001.jpg|''Zygonyx iris'' (ആൺതുമ്പി)
File:Zygonyx iris-India-2008.jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Zyxomma|Zyxomma]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Zyxomma petiolatum|Zyxomma petiolatum]]'' ([[സൂചിവാലൻ സന്ധ്യത്തുമ്പി]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Zyxomma petiolatum-Kadavoor-2016-04-10-001.jpg|''Zyxomma petiolatum'' (ആൺതുമ്പി)
File:Zyxomma petiolatum-Kadavoor-2016-04-12-001.jpg|''Zyxomma petiolatum'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

=== Family (കുടുംബം): [[ഇൻസേടി സെഡിസ്|Incertae sedis]] ([[ഇൻസേടി സെഡിസ്]])===

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Idionyx]]''====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx corona]]'' ([[നീലഗിരിക്കോമരം]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Idionyx corona ( Male).jpg|ആൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx galeatus]]'' ([[മിനാരക്കോമരം]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=200px&gt;
File:Idionyx galeata.jpg|male
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx gomantakensis]]'' ([[ഗോവൻ കോമരം]]) =====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Idionyx gomantakensis by Parag Rangnekar.jpg|''Idionyx gomantakensis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Idionyx gomantakensis male.jpg|''Idionyx gomantakensis'' (ആൺതുമ്പി)
File:Idionyx gomantakensis ( female).jpg|''Idionyx gomantakensis'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx minima]]'' ([[ചിന്നൻ കോമരം]]) =====
===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx rhinoceroides]]'' ([[കൊമ്പൻ കോമരം]]) =====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx saffronata]]'' ([[കാവിക്കോമരം]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;

&lt;/gallery&gt;

===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx travancorensis]]'' ([[തെക്കൻ കോമരം]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:തെക്കൻ കോമരം.jpg|''Idionyx travancorensis'' ആൺതുമ്പി
File:തെക്കൻ കോമരം female.jpg|''Idionyx travancorensis'' പെൺതുമ്പി
&lt;/gallery&gt;

====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macromidia]]''====
=====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromidia donaldi]]'' ([[നിഴൽ കോമരം]])=====
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Dragonfly, Goa (2015) (3).jpg|''Macromidia donaldi'' (ആൺതുമ്പി)
File:Macromidia donaldi-Kadavoor-2016-07-25-001.jpg|''Macromidia donaldi'' (പെൺതുമ്പി)
&lt;/gallery&gt;

{{Skip to TOC}}

==കുറിപ്പ്==
{{reflist}}
==അവലംബം==
*[[ജൊഹാൻ കൃസ്ത്യൻ ഫബ്രീഷ്യസ്]] (1793) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/218713#page/385/mode/1up Entomologia Systematica Emendata et Aucta. Secundum, Classes, Ordines, Genera, Species, adjectis synonimis, locis, observationibus, descriptionibus - Classis V. Odonata]''. Hafniae, :impensis Christ. Gottl. Proft.  
*[[Jules Pierre Rambur]] (1842) ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k61025298 Histoire naturelle des insectes. Névroptères]''. Paris. Roret. ([https://catalog.hathitrust.org/Record/002003419 through HathiTrust])   
*[[Edmond de Sélys Longchamps]] (1854) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/20607#page/19/mode/1up Monographie des Calopterygines]''. Mémoires de la Société Royale des Sciences de Liége 9:1-292
*[[Edmond de Sélys Longchamps]] (1858) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/54932#page/293/mode/1up Monographie des Gomphines]''. Mémoires de la Société Royale des Sciences de Liége 11:257-713
*[[Edmond de Sélys Longchamps]] (1850-1883) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/page/36937548#page/605/mode/1up Synopsis des Gomphines]'', ''[https://www.biodiversitylibrary.org/page/5497402#page/248/mode/1up Synopsis des Cordulines]'', ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/111256#page/736/mode/1up Synopsis des Aeschnines. Première partie: Classification]''. Bulletin de l'Académie royale des Sciences de Belgique. 
*[[വില്യം ഫോർസെൽ കിൽബി]] (1890) ''[https://archive.org/details/synonymiccatalog00kirb/page/n3 A synonymic catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies. With an appendix of fossil species]''. London. Gurney &amp; Jackson.
*[[:species:René Martin|René Martin]] (1906) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/188871#page/11/mode/1up Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Cordulines]''. Bruxelles. Hayez. 
*[[:species:René Martin|René Martin]] (1909) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/189387#page/11/mode/1up Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Aeschnines]''. Bruxelles. Hayez. 
*[[Friedrich Ris]] (1909-1919) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/9137#/summary Libellulinen]''. Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Bruxelles.
*[[Friedrich Ris]] (1909) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/37823#page/9/mode/1up Odonata]''. Süsswasserfauna Deutschlands; Heft 9. Jena, G. Fischer.
*[[Robert John Tillyard]] (1917) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/80327#page/5/mode/1up The biology of dragonflies (Odonata or Paraneuroptera)]''. Cambridge. University Press.
*[[Frank Fortescue Laidlaw|Laidlaw, F. F.]] (1914-1934) [http://faunaofindia.nic.in/php/auth.php?authid=10102&amp;author=Laidlaw%2C+F.+F. Bibliography of Laidlaw, F. F.]. Records of the Indian Museum. Zoological Survey of India.
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1919-1933) [http://faunaofindia.nic.in/php/auth.php?authid=10145&amp;author=Fraser%2C+F.+C. Bibliography of Fraser, F. C.]. Records of the Indian Museum. Zoological Survey of India.
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1917-1934). ''Indian dragonflies''. The Journal of the Bombay Natural History Society. 25: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/28019#page/544/mode/1up 454-471], 25:  [https://www.biodiversitylibrary.org/item/28019#page/754/mode/1up 608-627], 26:  [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/197/mode/1up 141-171], 26: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/586/mode/1up 488-517], 26: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/884/mode/1up 734-744], 26: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/1095/mode/1up 919-932], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/60/mode/1up 48-56], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/285/mode/1up 253-269], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/558/mode/1up 492-498], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/765/mode/1up 673-691], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95242#page/189/mode/1up 107-122], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95242#page/625/mode/1up 481-492], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/214677#page/106/mode/1up 610-620], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/214677#page/437/mode/1up 899-910], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/110/mode/1up 36-47], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/492/mode/1up 324-333], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183167#page/143/mode/1up 659-680], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183167#page/538/mode/1up 982-1006], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183166#page/180/mode/1up 106-117], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183166#page/519/mode/1up 397-405], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185227#page/217/mode/1up 657-663], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185227#page/448/mode/1up 846-857], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185601#page/268/mode/1up 158-171], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185601#page/582/mode/1up 408-426], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185226#page/275/mode/1up 733-747], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185226#page/442/mode/1up 882-889], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185224#page/267/mode/1up 183-196], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185224#page/417/mode/1up 311-319], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183088#page/126/mode/1up 450-459], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183088#page/427/mode/1up 683-691], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185225#page/99/mode/1up 47-59], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185225#page/412/mode/1up 288-301], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/182873#page/240/mode/1up 576-597], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/182873#page/558/mode/1up 834-850], 34: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188015#page/181/mode/1up 87-107], 34: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188012#page/280/mode/1up 752-753], 34: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188012#page/533/mode/1up 965-972], 35: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183054#page/142/mode/1up 66-76], 35: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183054#page/465/mode/1up 325-341], 35: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185223#page/281/mode/1up 645-656], 36: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/187059#page/235/mode/1up 141-151], 36: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188001#page/191/mode/1up 607-617], 37: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/191487#page/137/mode/1up 553-572].
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1922-1924). ''Dragonfly collecting in India''. The Journal of the Bombay Natural History Society. 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/214677#page/427/mode/1up 889-898], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/122/mode/1up 48-69], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/652/mode/1up 474-481], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183167#page/237/mode/1up 741-756]
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1924) [http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/records/026/05/0423-0522.pdf A Survey of the Odonate (Dragonfly) Fauna of Western India and Descriptions of Thirty New Species]. Records of the Indian Museum.
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1931) [http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/records/033/04/0443-0474.pdf Additions to the Survey of the Odonate (Dragonfly) Fauna of Western India, with Descriptions of Nine New Species]. Records of the Indian Museum.
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1933) ''[https://archive.org/details/FraserOdonata1 The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. I]''. Taylor and Francis. London. ([[സൂചിത്തുമ്പികൾ]])
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1934) ''[https://archive.org/details/FraserOdonata2 The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. II]''. Taylor and Francis. London. ([[കടുവത്തുമ്പികൾ]], [[Calopterygoidea]])
*[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1936) ''[https://archive.org/details/FraserOdonata3 The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. III]''. Taylor and Francis. London. ([[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ|സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികളും]] [[നീർമുത്തന്മാർ|നീർമുത്തന്മാരും]])
*Kimmins, D. E. (1966) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/2304021#page/261/mode/1up A list of the Odonata types described by F. C. Fraser, now in the British Museum (Natural History)]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 18. Pages: 173-227. 
*Kimmins, D. E. (1968) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/2253939#page/311/mode/1up A list of the type-specimens of Libellulidae and Corduliidae (Odonata) in the British Museum (Natural History)]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 22. Pages: 277-305. 
*Kimmins, D. E. (1969) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19545#page/415/mode/1up A list of the type-specimens of Odonata in the British Museum (Natural History) Part II]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 23. Pages: 287-314. 
*Kimmins, D. E. (1970) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19546#page/233/mode/1up A list of the type-specimens of Odonata in the British Museum (Natural History) Part III]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 24. Pages: 171-205.
*[[Philip S. Corbet]]. 1991. [http://natuurtijdschriften.nl/search?identifier=593082 A brief history of Odonatology]. Advances in odonatology, vol 5 (1991) nr. 1 p.&amp;nbsp;21-44
*[[Norman W. Moore]]. (1997) ''[https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/1997-042.pdf Dragonflies: Status Survey and Conservation Action Plan]''. IUCN. SBN: 2-8317-0420-0
*Chandran; M. D. Subash. (1997). ''[http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_073_02_0146_0155_0.pdf On the ecological history of the Western Ghats]''. Current Science. 73 (2): 99-212
*Emiliyamma, K.G., Radhakrishnan, C. and Palot, M.J. 2005. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/hpg/024/index.pdf Pictorial Handbook on Common Dragonflies and Damselflies of Kerala]''. p.&amp;nbsp;1-67. Zoological Survey of India, Kolkata.
*Emiliyamma, K.G., Radhakrishnan, C. and Palot, M.J. 2007. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/occpapers/269/index.pdf Odonata (Insecta) of Kerala]''. Records of the Zoological Survey of India, Occasional Paper No. 269, p.&amp;nbsp;1-195.
*Kiran, C. G.; V. Raju, David (2011). &quot;Checklist of Odonata of Kerala with their Malayalamnames&quot;. [http://www.malabarnhs.org/ Malabar Trogon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170925202319/http://www.malabarnhs.org/ |date=2017-09-25 }}. [https://www.researchgate.net/publication/293302348_Checklist_of_Odonata_of_Kerala_with_their_Malayalam_Names 9 (3): 31–35].
*Kiran, C. G.; V. Raju, David (2013). Dragonflies and Damselflies of Kerala (First Edition ed.). Kottayam, Kerala: Tropical Institute of Ecological Sciences (TIES). {{ISBN|978-81-920269-1-6}}.
*{{cite book|first=Subramanian|last=K. A.|title=Dragonflies and Damselflies of Peninsular India - A Field Guide|year=2005|url=https://www.ias.ac.in/Publications/Overview/Dragonflies|publisher=Vigyan Prasar, New Delhi}}
*Mitra, T.R. 2006. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/hpg/025/index.pdf Handbook on - Common Indian Dragonflies (Insecta Odonata)]'' 1-124.
*Mitra, T.R. and Babu, R. 2010. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/occpapers/315/index.pdf Revision of Indian species of the families Platycnemididae and Coenagrionidae (Insecta : Odonata : Zygoptera)-Taxonomy and Zoogeography]''. Records of the Zoological Survey of India, Occasional Paper No. 315, p.&amp;nbsp;1-103.
*Subramanian. K.A., Kakkassery, F. and Nair, M.V. 2011. ''[https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/rl-540-001.pdf The status and distribution of dragonflies and damselflies (Odonata) of the Western Ghats]''. In: Status and Distribution of Freshwater Biodiversity in the Western Ghats (Compilers: Molur, S., Smith, K.G., Daniel, B.A. and Darwall, W.R.T.), pp.&amp;nbsp;63–74. Cambridge, UK and Gland, Switzerland: IUCN, and Coimbatore, India: Zoo Outreach Organization.
*Babu, R., Subramanian, K.A. and Supriya Nandy 2013. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/occpapers/347/index.pdf Endemic Odonates of India]''. Records of the Zoological Survey of India, Occasional Paper No. 347: 1-60.
*Dijkstra, K-D. B., G. Bechly, S. M. Bybee, R. A. Dow, H. J. Dumont, G. Fleck, R. W. Garrison, M. Hämäläinen, V. J. Kalkman, H. Karube, M. L. May, A. G. Orr, D. R. Paulson, A. C. Rehn, G. Theischinger, J. W. H. Trueman, J. van Tol, N. von Ellenrieder, &amp; J. Ware. 2013. [http://www.mapress.com/zootaxa/2013/f/zt03703p045.pdf The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata)]. Zootaxa 3703(1): 36-45.
*Emiliyamma, K.G. 2014. ''[http://recordsofzsi.com/index.php/zsoi/article/view/121693/83600 Systematic studies on Odonata (Insecta) of southern Western Ghats]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''. Records of the Zoological Survey of India, 114(Part-1): 57-87.
*Dijkstra, K-D. B., V. J. Kalkman, R. A. Dow, F. R. Stokvis &amp; J. van Tol. 2014. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/syen.12035 Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata)]. Systematic Entomology 39(1): 68-96.
*Subramanian, K.A.; Babu, R. (2017). ''[http://zsi.gov.in/WriteReadData/userfiles/file/Checklist/Odonata%20V3.pdf Checklist of Odonata (Insecta) of India]''. Version 3.0. www.zsi.gov.in
*{{cite book |last1=K.A. |first1=Subramanian |last2=K.G. |first2=Emiliyamma |last3=R. |first3=Babu |last4=C. |first4=Radhakrishnan |last5=S.S. |first5=Talmale |title=Atlas of Odonata (Insecta) of the Western Ghats, India |date=2018 |publisher=Zoological Survey of India |isbn=9788181714954}}
*{{Cite journal|title=Checklist of the dragonflies and damselflies (Insecta: Odonata) of Bangladesh, Bhutan, India, Nepal, Pakistan and Sri Lanka|journal=Zootaxa|url=https://www.biotaxa.org/Zootaxa/article/view/zootaxa.4849.1.1|last1=Kalkman|first1=V. J.|date=2020-09-08|volume=4849|pages=001-084|last2=Babu|first2=R.|last3=Bedjanič|first3=M.|last4=Conniff|first4=K.|last5=Gyeltshenf|first5=T.|last6=Khan|first6=M. K.|last7=Subramanian|first7=K. A.|last8=Zia|first8=A.|last9=Orr|first9=A. G.|publisher=Magnolia Press, Auckland, New Zealand|doi=10.11646/zootaxa.4849.1.1|isbn=978-1-77688-047-8|issn=1175-5334}}
*{{Cite journal|first1=Sujith V. |last1=Gopalan| first2=Muhamed |last2=Sherif |first3=A. Vivek |last3=Chandran |date=2022 |title=A checklist of dragonflies &amp; damselflies (Insecta: Odonata) of Kerala, India |journal=Journal of Threatened Taxa| volume=14 |issue=2 |pages=20654–20665| doi=10.11609/jott.7504.14.2.20654-20665|url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/7504}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
*[http://www.indianodonata.org/ ഇന്ത്യയിലെ തുമ്പികൾ]. National Centre for Biological Sciences (NCBS), Tata Institute of Fundamental Research, India.
*[http://indiabiodiversity.org/group/dragonflies_of_india/show?pos=5 ഇന്ത്യയുടെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ]
*Martin Schorr; Dennis Paulson. [https://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/ ലോകത്തിലെ തുമ്പികളുടെ പട്ടിക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211005015243/https://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/ |date=2021-10-05 }}. Slater Museum of Natural History, [[University of Puget Sound]], Tacoma, WA. 
*Bridges, C. A. 1993. [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/15291#/summary Catalogue of the family-group, genus-group and species-group names of the Odonata of the world (Second Edition)]. C. A. Bridges, Urbana, Illinois.
*Davies, D.A.L., &amp; P. Tobin. 1984. [http://natuurtijdschriften.nl/search?identifier=593140 The dragonflies of the world: A systematic list of the extant species of Odonata. Vol. 1. Zygoptera, Anisozygoptera]. Societas Internationalis Odonatologica Rapid Comm. (Suppl.) No. 3, Utrecht.
*Davies, D.A.L., &amp; P. Tobin. 1985. [http://natuurtijdschriften.nl/search?identifier=593143 The dragonflies of the world: a systematic list of extant species of Odonata. Vol. 2. Anisoptera]. Soc. Int. Odonatol. Rapid Comm. (Suppl.) No. 5., Utrecht.
*Garrison, R. W. 1991. [https://www.odonatacentral.org/docs/NWOL.pdf A synonymic list of the New World Odonata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427063229/https://www.odonatacentral.org/docs/NWOL.pdf |date=2019-04-27 }}. Argia 3(2): 1-30.
*Tsuda, S. 1991. A distributional list of World Odonata. Published by author, Osaka.
*Matti Hämäläinen. 2016. ''[http://caloptera.com/catalogue.html Calopterygoidea of the World: A synonymic list of extant damselfly species of the superfamily Calopterygoidea (sensu lato) (Odonata: Zygoptera)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180815232422/http://caloptera.com/catalogue.html |date=2018-08-15 }}''
{{കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ|state=expanded}}
{{Portal bar|ജീവശാസ്ത്രം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ]]</text>
      <sha1>26doj6iqjqev32u6z2dial8mrdrn0eb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇളക്കങ്ങൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>372116</id>
    <revision>
      <id>4612136</id>
      <parentid>4577087</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:05:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7264" sha1="cpup1ebyhhrd7mf01bh1vz4uf9xu93z" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ilakkangal}}
{{Infobox film
| name           = ഇളക്കങ്ങൾ
| image          = Ilakkangal.jpg
| caption        = 
| director       = [[മോഹൻ (സംവിധായകൻ)|മോഹൻ]]
| producer       = [[ഇന്നസെന്റ്]]&lt;br&gt;[[ഡേവിഡ് കാച്ചപ്പിള്ളി]]
| writer         = എം രാഘവൻ&lt;br&gt;[[ജോൺപോൾ]] (സംഭാഷണം)
| screenplay     = [[മോഹൻ (സംവിധായകൻ)|മോഹൻ]]
| starring       = [[നെടുമുടി വേണു]]&lt;br&gt;[[poornima(Telugu actress)]]&lt;br&gt;[[ഇന്നസെന്റ്]]&lt;br&gt;[[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]]
| music          = [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]]
| cinematography = യു. രാജഗോപാൽ
| editing        = [[ജി. വെങ്കിട്ടരാമൻ]]
| studio         = ശത്രു ഫിലിംസ്
| distributor    = ശത്രു ഫിലിംസ്
| released       = {{Film date|1982|01|22|df=y}}
| country        = [[ഭാരതം]]
| language       = [[മലയാളം]]
}}

എം രാഘവന്റെ കഥക്ക് [[ജോൺപോൾ]] സംഭാഷണമെഴുതി [[മോഹൻ (സംവിധായകൻ)|മോഹൻ]] തിരക്കഥയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച് 1982ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്  '''''ഇളക്കങ്ങൾ'''''. [[നെടുമുടി വേണു]], സുധ, [[ഇന്നസെന്റ്]], [[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]] എന്നിവർ ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാനകഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ|കാവാലം നാരായണപണിക്കർ]] രചിച്ച ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്ക് [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]] ഈണം പകർന്നിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1387|title=ഇളക്കങ്ങൾ (1982)|accessdate=2024-10-16|publisher=www.malayalachalachithram.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4207|title=ഇളക്കങ്ങൾ (1982)|accessdate=2024-10-16|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2015-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150330151752/http://malayalasangeetham.info/m.php?4207|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/ilakkangal-malayalam-movie/|title=ഇളക്കങ്ങൾ (1982)|accessdate=2024-10-16|publisher=spicyonion.com|archive-date=2015-04-15|6=|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415014628/http://spicyonion.com/title/ilakkangal-malayalam-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==താരനിര&lt;ref&gt;{{cite web|title=ഇളക്കങ്ങൾ (1982)|url= https://www.m3db.com/film/ilakkangal|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളം മൂവി&amp; മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
|1||[[നെടുമുടി വേണു]]  ||ഉണ്ണി
|-
|2||[[സത്യചിത്ര]]  ||കൗസല്യ
|-
|3||[[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]]  ||ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ
|-
|4||[[ഇന്നസെന്റ്]]  ||ദേവസ്സിക്കുട്ടി
|-
|5||[[ശങ്കരാടി]]  ||മേനോൻ (ഉണ്ണിയുടെ അച്ഛൻ)
|-

|6||[[അടൂർ ഭാസി]]  ||അന്തോണി മാപ്ല
|-
|7||[[നിസ്സാം]]  ||ചെത്തുകാരൻ പുഷ്പാംഗദൻ
|-
|8||[[ടി.എം എബ്രഹാം]]  ||ചാത്തുട്ടി
|-
|9||[[സുധ]]  ||അമ്മിണിക്കുട്ടി
|-
|10||[[ശ്യാമള]]  ||ലില്ലിക്കുട്ടി
|-
|11||[[സുലേഖ]]  ||നാട്ടുകാരി
|-
|12||[[]]  ||
|-
|13||[[]]  ||
|-
|14||[[]]  ||
|-
|15||[[]]  ||
|-
|16||[[]]  ||
|-
|17||[[]]  ||
|-
|18||[[]]  ||
|-
|19||[[]]  ||
|-
|20||[[]]  ||
|-
|21||[[]]  ||
|-
|22||[[]]  ||
|-
|23||[[]]  ||
|-
|24||[[]]  ||
|-
|25||[[]]  ||
|}

==ഗാനങ്ങൾ==
ഈ ചലച്ചിത്രത്തിലെ [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ|കാവാലം നാരായണപണിക്കരുടെ]] വരികൾക്ക് [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]] ഈണം പകർന്നിരിക്കുന്നു

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot;
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' ||'''വരികൾ''' || '''ഈണം'''
|-
| 1 || ആ തിന്തം തിന്നി || [[എസ്. ജാനകി]],[[കാവാലം ശ്രീകുമാർ]] || [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]] || [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]]
|-
| 2 || ആവണിരാത്തിങ്കൾ ഉദിച്ചില്ല || [[എസ്. ജാനകി]] || [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]] ||[[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]] 
|-
| 3 || ആവണിരാത്തിങ്കൾ ഉദിച്ചില്ല || [[എസ്. ജാനകി]]|| [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]] || [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]]
|-
| 4 || ശാരദനീലാംബര || [[എസ്. ജാനകി]], [[കാവാലം ശ്രീകുമാർ]] || [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]] || [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]]
|-
| 5 || തുഷാരമണികൾ || [[എസ്. ജാനകി]] || [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]] || [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]]
|}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{IMDB title|0243984|Ilakkangal}}
[https://www.youtube.com/watch?v=eFK8cIGtmII ഇളക്കങ്ങൾ](1982)

[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മോഹൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം ബി ശ്രീനിവാസൻ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജി വെങ്കിട്ടരാമൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യു. രാജഗോപാൽ കാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>cpup1ebyhhrd7mf01bh1vz4uf9xu93z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആർച്ചസ് ദേശീയോദ്യാനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380716</id>
    <revision>
      <id>4612086</id>
      <parentid>3795288</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16458" sha1="99bzjxvgdaeqbqhklzcxqrpf48cmo6l" xml:space="preserve">{{PU|Arches National Park}}
{{Infobox protected area
|name=ആർച്ചസ് ദേശീയോദ്യാനം
|iucn_category=II
|photo=The Organ at Arches National Park Utah Corrected.jpg
|photo_caption=ഓർഗൻ എന്നു പേരുള്ള മണൽകല്ല് മല
|map=USA|relief=1
|location=[[Grand County, Utah|ഗ്രാൻഡ് കൗണ്ടി]], [[Utah|യൂറ്റാ]], [[United States|യു.എസ്.എ]]
|nearest_city=[[Moab, Utah|മോബ്]]
|coordinates={{coords|38.68333|-109.56667|display=inline, title}}
|area={{convert|76,679|acre|sqmi ha km2}}&lt;ref name=&quot;area&quot;&gt;{{NPS area|year=2011|accessdate=2012-03-05}}&lt;/ref&gt;
|established={{start date|1929|4|12}}, [[National Monument (United States)|ദേശീയ സ്മാരകം]] ആയി
|visitation_num=1,585,718
|visitation_year=2016
|visitation_ref=&lt;ref&gt;{{NPS Visitation|accessdate=2017-02-08}}&lt;/ref&gt;
|governing_body=[[National Park Service|നാഷണൽ പാർക് സർവീസ്]]
|website=[http://www.nps.gov/arch/ ആർച്ചസ് നാഷണൽ പാർക്]}}

[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]]  [[Utah|യൂറ്റാ സംസ്ഥാനത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനമാണ്]] '''ആർച്ചസ് ദേശീയോദ്യാനം''' (ഇംഗ്ലീഷ്: '''Arches National Park'''). [[Colorado River|കൊളറാഡൊ നദിക്ക്]] സമീപത്തായാണ് ഈ ഉദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പ്രകൃതി നിർമിച്ച 2000ത്തിലധികം [[കമാനം|കമാനങ്ങൾ]] (arches) ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലുണ്ട്. അതിൽ ലോകപ്രശസ്തമായ [[Delicate Arch|ഡെലികേറ്റ് കമാനവും]] ഉൾപ്പെടുന്നു. ലോകത്തിൽ വെച്ചുതന്നെ ഏറ്റവും കൂടിയ നിരക്കിൽ നൈസർഗ്ഗിക കമാനങ്ങൾ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു മേഖലയാണ് ആർച്ചസ് ദേശീയോദ്യാനം.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://faculty.yc.edu/tconaway/new%20site/geologyweb/arches.html|title=Arches National Park|website=YC.edu|publisher=Yavasai College|last1=Rowan|first1=James|accessdate=7 September 2016|archive-date=2021-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822081231/http://faculty.yc.edu/tconaway/new%20site/geologyweb/arches.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nps.gov/arch/learn/nature/index.htm|title=Nature|website=NPS.gov|publisher=National Park Service|accessdate=7 September 2016}}&lt;/ref&gt;

[[Colorado Plateau|കൊളറാഡൊ പീഠഭൂമിയിലെ]] {{convert|76,679|acre|sqmi ha km2}} വരുന്ന മരുപ്രദേശത്താണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://travel.nationalgeographic.com/travel/national-parks/arches-national-park/|title=Arches National Park|publisher=[[National Geographic (magazine)|nationalgeographic.com]]|accessdate=2 October 2013}}&lt;/ref&gt; ഈ ഉദ്യാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബിന്ദു, {{convert|5653|ft|m}} ഉയരത്തിലുള്ള [[എലിഫന്റ് ബ്യൂട്ട്]] (Elephant Butte) ആണ്. {{convert|4085|ft|m}} ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[Visitor center|സന്ദർശക കേന്ദ്രമാണ്]] ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഉന്നതി. വർഷത്തിൽ ശരാശരി {{convert|10|in|mm}} മഴയാണ് ഇവിടെ  ലഭിക്കുന്നത്.

[[National Park Service|നാഷണൽ പാർക് സർവീസിനാണ്]] ഇതിന്റെ ഭരണചുമതല. 1929 ഏപ്രിൽ 12ന് ആദ്യമായി ഈ പ്രദേശത്തിന് [[National Monument (United States)|ദേശീയ സ്മാരക]] പദവി ലഭിച്ചിരുന്നു.  1971 നവംബർ 12നാണ് പിന്നീട് ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;index&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/nps/nps/part2.htm#arch|title=Arches National Park|publisher=National Park Service|work=The National Parks: Index 2009–2011|accessdate=2011-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629022806/http://www.nps.gov/history/history/online_books/nps/nps/part2.htm|archivedate=29 June 2011|url-status=dead|df=}}&lt;/ref&gt;

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[പ്രമാണം:Arches_National_Park_Map.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|225x225ബിന്ദു|ആർച്ചസ് ദേശീയ ഉദ്യാനത്തിന്റെ ഭൂപടം]]
ഭൂമിക്കടിയിലുള്ള ഒരു [[Evaporite|ഇവാപൊറൈറ്റ്]] പാളി അഥവാ [[Salt|ലവണ]] തടത്തിന് മുകളിലാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം വരുന്നത്. കമാനങ്ങൾ, കൽ ശിഖരങ്ങൾ, സമതുലനാവസ്ഥയിലുള്ള പാറകൾ, [[Sandstone|മണൽക്കൽ]] [[Fin (geology)|ഫിന്നുകൾ]] തുടങ്ങിയവ ഈ പ്രദേശത്തു കാണപ്പെടുന്നതിന്റെ ഒരു പ്രധാന കാരണം ഭൂമിക്കടിയിലെ ഈ ലവണ പാളിയാണ്. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഈ പാളിക്ക് ആയിരത്തോളം അടി കനം ഉണ്ട്. ഏതാണ്ട് 300 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഈ പ്രദേശം കടലിനടിയിലായിരുന്നു. കടൽ ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെട്ട് പോയതോടെയാണ് ഇവിടെ ലവണത്തിന്റെ നിക്ഷേപം ഉണ്ടായത്. പിന്നീട് ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളെടുത്ത് ചുറ്റുമുള്ള ശിലഖണ്ഡങ്ങളും മറ്റും നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് ഇത് ഭൂമിക്കടിയിലായി മാറുകയായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Kiver&quot;&gt;Kiver, Eugene P. and David V. Harris, ''Geology of U. S. Parklands,'' Wiley, 5th ed., 1999 p.503-515 {{ISBN|0-471-33218-6}}&lt;/ref&gt;

== കാലാവസ്ഥ ==
{{Weather box|location = Arches National Park Headquarters (1981–2015 normals)
|single line = Y
|Jan high F = 44
|Feb high F = 52
|Mar high F = 64
|Apr high F = 71
|May high F = 82
|Jun high F = 93
|Jul high F = 100
|Aug high F = 97
|Sep high F = 88
|Oct high F = 74
|Nov high F = 56
|Dec high F = 45
|year high F= 71.4
|Jan low F = 22
|Feb low F = 28
|Mar low F = 35
|Apr low F = 42
|May low F = 51
|Jun low F = 60
|Jul low F = 67
|Aug low F = 66
|Sep low F = 55
|Oct low F = 42
|Nov low F = 30
|Dec low F = 23
|year low F= 44.8
|precipitation colour = green
| Jan precipitation inch = 0.58
| Feb precipitation inch = 0.50
| Mar precipitation inch = 0.78
| Apr precipitation inch = 0.74
| May precipitation inch = 0.68
| Jun precipitation inch = 0.44
| Jul precipitation inch = 0.83
| Aug precipitation inch = 0.96
| Sep precipitation inch = 0.84
| Oct precipitation inch = 1.24
| Nov precipitation inch = 0.60
| Dec precipitation inch = 0.55
| Jan snow inch = 1.9
| Feb snow inch =  .9
| Mar snow inch =  .7
| Apr snow inch =   0
| May snow inch =   0
| Jun snow inch =   0
| Jul snow inch =   0
| Aug snow inch =   0
| Sep snow inch =   0
| Oct snow inch =   0
| Nov snow inch =  .6
| Dec snow inch = 2.5
|year snow inch =
|unit precipitation days = 0.01 in
| Jan precipitation days = 4.0
| Feb precipitation days = 4.4
| Mar precipitation days = 6.1
| Apr precipitation days = 5.3
| May precipitation days = 4.6
| Jun precipitation days = 3.1
| Jul precipitation days = 5.2
| Aug precipitation days = 6.6
| Sep precipitation days = 5.2
| Oct precipitation days = 5.5
| Nov precipitation days = 4.5
| Dec precipitation days = 3.9
|year precipitation days =
|unit snow days = 0.1 in
| Jan snow days = 1.3
| Feb snow days =  .8
| Mar snow days =  .4
| Apr snow days =   0
| May snow days =   0
| Jun snow days =   0
| Jul snow days =   0
| Aug snow days =   0
| Sep snow days =   0
| Oct snow days =   0
| Nov snow days =  .4
| Dec snow days = 1.4
|source 1 = NOAA (extremes 1893–present)&lt;ref name=&quot;NOAA&quot; /&gt;
}}
{|style=&quot;width:100%;text-align:center;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto&quot; class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
|-
!Colspan=14|Mean daily daylight hours for Arches National Park
|-
!Month
!Jan
!Feb
!Mar
!Apr
!May
!Jun
!Jul
!Aug
!Sep
!Oct
!Nov
!Dec
!style=&quot;border-left-width:medium&quot;|Year
|-
!Mean daily daylight hours
|style=&quot;background:#F0F011;color:#000000;&quot;|10.0
|style=&quot;background:#F4F419;color:#000000;&quot;|10.5
|style=&quot;background:#FFFF33;color:#000000;&quot;|12.0
|style=&quot;background:#FFFF44;color:#000000;&quot;|13.0
|style=&quot;background:#FFFF55;color:#000000;&quot;|14.0
|style=&quot;background:#FFFF66;color:#000000;&quot;|15.0
|style=&quot;background:#FFFF5D;color:#000000;&quot;|14.5
|style=&quot;background:#FFFF4C;color:#000000;&quot;|13.5
|style=&quot;background:#FFFF3B;color:#000000;&quot;|12.5
|style=&quot;background:#FBFB2A;color:#000000;&quot;|11.5
|style=&quot;background:#F0F011;color:#000000;&quot;|10.0
|style=&quot;background:#EDED08;color:#000000;&quot;|9.5
|style=&quot;background:#FFFF35;color:#000000;border-left-width:medium&quot;|12.2
|-
!Colspan=14 style=&quot;background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;&quot;|Source: Weather Atlas &lt;ref name=&quot;Weather Atlas&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.weather-us.com/en/utah-usa/arches-national-park-climate |title=Arches National Park, Utah, USA - Monthly weather forecast and Climate data |publisher=Weather Atlas |access-date=29 June 2019 |archive-date=2021-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107010118/https://www.weather-us.com/en/utah-usa/arches-national-park-climate |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}
{{Moab, Utah weatherbox|collapsed = Y}}
== സസ്യജന്തുജാലം ==
[[Wildlife|വന്യജീവികൾക്കും]] പ്രശസ്തമാണ് ആർച്ചസ് ദേശീയോദ്യാനം. [[American Spadefoot Toads|അമേരിക്കൻ സ്പേഡ്ഫൂട്ട് തവള]], [[Antelope squirrel|ആന്റിലോപ് അണ്ണാൻ]], [[Scrub jay|സ്ക്രബ് ജേ]], [[Peregrine falcon|കായൽ പുള്ള്]], വിവിധ ഇനം [[Sparrows|കുരുവികൾ]], [[Red fox|ചെമ്പൻ കുറുക്കൻ]], [[Desert bighorn sheep|ദെസേർട്ട് ബിഗ് ഹോൺ ആട്]], [[Kangaroo rat|കങ്കാരു എലി]], [[Mule deer|മ്യൂൾ മാൻ]], [[North American cougar|കൗഗർ]], [[Crotalus oreganus concolor|മിഡ്ജെറ്റ് ഫേസ്ഡ് റാറ്റിൽ സ്നേക്]], [[Yucca moth|യുക്ക മൗത്ത്]], വ്യത്യസ്തയിനം [[Cyanobacteria|സയനോബാക്ടീരിയ]]&lt;nowiki/&gt;കൾ, [[Crotalus viridis|പടിഞ്ഞാറൻ റാറ്റിൽ സ്നേക്ക്]], [[Common collared lizard|വെസ്റ്റേർൺ കൊള്ളാറെഡ് ലിസാർഡ്]] എന്നിങ്ങനെ നീളുന്നു ആ പട്ടിക.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nps.gov/arch/naturescience/animals.htm|title=Animals - Arches National Park (U.S. National Park Service)|date=2013-11-25|publisher=Nps.gov|accessdate=2013-11-30}}&lt;/ref&gt; വ്യത്യസ്തമായ സസ്യസമ്പത്തിനും പ്രശസ്തമാണ് ഈ ഉദ്യാനം. ഇവിടെ കണ്ടുവരുന്ന പ്രധാന സസ്യങ്ങളാണ്: [[Prickly pear cactus|പ്രിക്ലി പിയർ കള്ളിച്ചെടി]], [[Indian ricegrass|ഇൻഡ്യൻ റൈസ് ഗ്രാസ്]], [[Bunch grass|ബഞ്ച് ഗ്രാസ്]], [[Cheatgrass|ചീറ്റ് ഗ്രാസ്]], [[Lichen|ലൈക്കൻ]], [[Moss|മോസ്സ്]], [[Marchantiophyta|ലിവെർവേർട്സ്]], [[Utah juniper|യൂറ്റാ ജുനിപ്പെർ]], [[Mormon tea|മോർമോൺ ടീ]], [[Blackbrush|ബ്ലാക്ക് ബ്രഷ്]], [[Cliffrose|ക്ലിഫ് റോസ്]], [[Atriplex canescens|ഫോർ-വിംഗ്ഡ് സാൽട് ബ്രഷ്]], [[Pinyon pine|പിന്യോൺ പൈൻ]], [[Stemless woollybase|സ്റ്റെം ലെസ്സ്  വൂള്ളിബേസ്]], [[Oenothera|ഈവനിങ് പ്രൈം റോസ്]], [[Yucca|യൂക്ക]], [[Datura wrightii|സേക്രഡ് ദാറ്റുറ]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nps.gov/arch/naturescience/plants.htm|title=Plants - Arches National Park (U.S. National Park Service)|date=2013-11-25|publisher=Nps.gov|accessdate=2013-11-30}}&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
പ്രമാണം:ArchesNationalPark-Entrance.jpg|ഉദ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോളുള്ള ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Balanced rock at arches national park.jpg|ബാലൻസ്ഡ് റോക്ക്
പ്രമാണം:Balance Rock Arches.jpg|ബാലൻസ്ഡ് റോക്ക് ശൈത്യകാലത്ത്
പ്രമാണം:Arches Nationalpark Dark Angel.jpg|ഡാർക് ഏഞ്ചൽ
പ്രമാണം:Delicate arch sunset.jpg|ലോകപ്രഡസ്തമായ ഡെലികേറ്റ് ആർച്ച്
പ്രമാണം:Parque Nacional de los-Arcos-Utah2508.JPG|ഫ്രേം ആർച്ചിനുള്ളിൽകൂടിയുള്ള ഡെലികേറ്റ് ആർച്ചിന്റെ ദൃശ്യം
പ്രമാണം:Double arch.jpg|ഇരട്ട കമാനം
പ്രമാണം:Double-O-Arch Arches National Park 2.jpg|ഇരട്ട 'O' കമാനം
പ്രമാണം:Arco doble O.jpg|സുപീരിയർ കമാനം
പ്രമാണം:LandscapeArchPano.jpg|ലാൻഡ്സ്കേപ് ആർച്ച്
പ്രമാണം:Skyline Arch at Arches National Park-Unburnsky.jpg|സ്കൈലൈൻ കമാനം
പ്രമാണം:16 21 1705 arches.jpg|പൈൻ ട്രീ ആർച്ച്
പ്രമാണം:16 21 1719 arches.jpg|ടണൽ ആർച്ച്
&lt;/gallery&gt;{{wide image|ArchesPhilKonstantin.jpg|1000px|ഡെലികേറ്റ് ആർച്ച് പ്രദേശത്തെ ഒരു ദീർഘദൃശ്യം}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

{{Sister project links|wikt=no|commons=Arches National Park|b=no|n=no|q=no|s=no|v=no|voy=no|species=no|d=no}}
*{{Official website|http://www.nps.gov/arch/}}
*[http://www.visitutah.com/parks-monuments/national-parks/ Utah Office of Tourism page on Arches National Park]
*{{HAER |survey=UT-70 |id=ut0397 |title=Arches National Park Main Entrance Road, Beginning at U.S. Highway 191, approximately 6 miles north of Moab, Moab, Grand County, UT |photos=7 |color=3 |dwgs= |data=23 |cap=2}}
*{{HAER |survey=UT-70-A |id=ut0398 |title=Arches National Park Main Entrance Road, Moab Canyon Wash Culvert, Spanning Moab Canyon wash at Main Entrance Road, Moab, Grand County, UT |photos=3 |color= |dwgs= |data=6 |cap=1|link=no}}

{{National parks of the United States}}
{{UT Parks}}
{{Utah}}
{{Colorado River system}}


[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>99bzjxvgdaeqbqhklzcxqrpf48cmo6l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇൻ ടു ദ വുഡ്സ് (ചലച്ചിത്രം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>404683</id>
    <revision>
      <id>4612142</id>
      <parentid>4096091</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19469" sha1="42twpzeh60d4yr703e1vviwzhrk06ne" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ഇൻ ടു ദ വുഡ്സ്
| image          = Into the Woods film poster.jpg
| alt            = A witch ominously peering through a thicket of branches.
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[റോബ് മാർഷൽ]]
| producer       = Rob Marshall&lt;br /&gt;John DeLuca&lt;br /&gt;[[Marc E. Platt|Marc Platt]]&lt;br /&gt;Callum McDougall
| screenplay     = [[James Lapine]]
| based on       = {{Based on|''[[Into the Woods]]''|Stephen Sondheim&lt;br /&gt;James Lapine}}
| starring       = [[Meryl Streep]]&lt;br /&gt;[[Emily Blunt]]&lt;br /&gt;[[James Corden]]&lt;br /&gt;[[Anna Kendrick]]&lt;br /&gt;[[Chris Pine]]&lt;br /&gt;[[Tracey Ullman]]&lt;br /&gt;[[Christine Baranski]]&lt;br /&gt;[[Johnny Depp]]&lt;!--PER POSTER BILLING BLOCK--&gt;
| narrator       = James Corden
| music          = [[Stephen Sondheim]]
| cinematography = [[Dion Beebe]]
| editing        = Wyatt Smith
| studio         = [[Walt Disney Pictures]]&lt;br /&gt;Lucamar Productions&lt;br /&gt;Marc Platt Productions
| distributor    = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios&lt;br /&gt;Motion Pictures]]
| released       = {{Film date|2014|12|08|[[Ziegfeld Theatre (1969)|Ziegfeld Theatre]]|2014|12|25|United States}}
| runtime        = 124 minutes&lt;!--Theatrical runtime: 124:35--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/woods-film | title=''INTO THE WOODS'' (PG) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=November 11, 2014 | accessdate=November 11, 2014 | archive-date=2016-04-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160407201736/http://www.bbfc.co.uk/releases/woods-film | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| country        = United States&lt;!--DO NOT INCLUDE FILMING LOCATIONS, COUNTRY OF NATIONAL ORIGIN ONLY--&gt;
| language       = English
| budget         = $50 million&lt;ref name=&quot;Twisted&quot;/&gt;
| gross          = $213.1 million&lt;ref name =&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&amp;id=intothewoods.htm |title=Into the Woods | website=[[Box Office Mojo]] | accessdate=November 28, 2015}}&lt;/ref&gt;
}}

[[റോബ് മാർഷൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത  2014 ലെ ഒരു ഹോളിവുഡ്‌ മ്യൂസിക് ഫാന്റസി ചിത്രമാണ് '''ഇൻ ടു ദ വുഡ്സ്'''. വാൽട്ട് ഡിസ്നി പിക്ചേർസ് നിർമിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മെറിൽ സ്ട്രീപ്]], [[എമിലി ബ്ലണ്ട്]], [[ജെയിംസ് കോർഡൻ]], [[അന്ന കെൻഡ്രിക്]], [[ക്രിസ് പൈൻ]], [[ട്രേസി ഉൾമാൻ|ട്രെയ്സി ഉൽമാൻ]], ക്രിസ്റ്റീൻ ബാരൻസ്കി, ലില്ല ക്രോഫോർഡ്, ഡാനിയൽ ഹട്ട്ലെസ്റ്റൺ, മക്കിൻസി മൗസി, ബില്ലി മഗ്നുസെൻ, [[ജോണി ഡെപ്പ്]] തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ചു. &quot;''ലിറ്റിൽ റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹുഡ്''&quot;, &quot;''സിൻഡ്രെല്ല''&quot;, &quot;''ജാക്ക് ആൻഡ് ബീൻസ്റ്റാക്ക്''&quot;, &quot;''റാപ്പൻസെൽ''&quot; എന്നീ നാടോടി കഥകളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾകൊള്ളുന്ന ഈ ചിത്രം കുട്ടികളില്ലാത്ത ഒരു ദമ്പതികളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

മറ്റു പല സ്റ്റുഡിയോകളും നിർമ്മാതാക്കളും ഈ ചിത്രം നിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു പരാജയപ്പെട്ട ശേഷമാണ്, 2012 ൽ ഡിസ്നി രംഗത്തെത്തിയത്. ചിത്രീകരണം സെപ്റ്റംബർ 2013 ൽ ആരംഭിച്ചു. പൂർണ്ണമായും യുകെയിൽ ചിത്രീകരിച്ച ഈ ചിത്രം ലണ്ടനിലെ ഷെപ്പെർട്ടൺ സ്റ്റുഡിയോയിൽ ഉൾപ്പെടെ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിച്ചു.  

2014 ഡിസംബർ 8 ന് ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ സീഡ് ഫീൽഡ് തിയേറ്ററിൽ ലോഡ് ഇൻ വുഡ്സ് ലോക പ്രീമിയർ നടത്തി, ഡിസംബർ 25, 2014 ന് ചിത്രം അമേരിക്കയിൽ തീയറ്ററിൽ എത്തി. ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി കലാപരമായും വിജയിച്ചു. ഇത് ലോകമെമ്പാടും 213 മില്ല്യൺ ഡോളർ വരുമാനം നേടി. അക്കാദമി അവാർഡുകളിൽ വുഡ്സിന് മൂന്ന് മികച്ച ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ മികച്ച മോഷൻ പിക്ചർ, മ്യൂസിക്കൽ, കോമഡി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. മെറിൽ സ്ട്രീപ്പിന് മികച്ച സഹനടി നാമനിർദ്ദേശം ഉൾപ്പെടെ മൂന്നു അക്കാദമി അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ഇൻ ടു ദ വുഡ്സ് നേടി.  

== അഭിനേതാക്കൾ ==
{{div col}}
* [[മെറിൽ സ്ട്രീപ്]] - ദ വിച്ച്
* [[എമിലി ബ്ലന്റ്]] - ബേക്കറുടെ ഭാര്യ
* [[ജെയിംസ് കോർഡൻ]] - ബേക്കർ
* അന്ന കെന്ദ്രിക്ക് - സിൻഡ്രെല്ല
* [[ക്രിസ് പൈൻ]] - സിൻഡ്രെല്ലയുടെ രാജകുമാരൻ
* ട്രെയ്സി ഉൽമാൻ - ജാക്കിന്റെ അമ്മ
* ക്രിസ്റ്റീൻ ബാരൻസ്കി - സിൻഡ്രെല്ലയുടെ രണ്ടാനമ്മ 
* [[ജോണി ഡെപ്പ്]] - ദി ബിഗ് ബാഡ് വൂൾഫ്
* ലില്ല ക്രോഫോർഡ് - ലിറ്റിൽ റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹുഡ്
* ഡാനിയൽ ഹട്ട്ലെസ്റ്റൺ - ജാക്ക്
* മക്കിൻസി മോസി - റപുൻസേൽ
* ബില്ലി മഗ്നുസെൻ - റപുൻസേലിന്റെ രാജകുമാരൻ
* താമ്മി ബ്ലഞ്ചാർഡ് - ഫ്ലോറിൻഡ
* ലൂസി പഞ്ച് - ലുസിന്റ
* ഫ്രാൻസിസ് ഡി ലാ ടൂർ - ജയന്റിന്റെ ഭാര്യ
* റിച്ചാർഡ് ഗ്ലോവർ - സ്റ്റീവാർഡ്
* ജോനൈ റൈഡിംഗ് - സിൻഡ്രല്ലയുടെ അമ്മ
* അനെറ്റെ ക്രോസ്ബി - ലിറ്റിൽ റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹൂദിന്റെ മുത്തശ്ശി
* സൈമൺ റസ്സൽ ബീൽ - ബേക്കറിന്റെ പിതാവ്
* ടഗ് - മിൽക്ക്-വൈറ്റ്
{{div col end}}

=== അംഗീകാരങ്ങൾ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=&quot;99%&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background: LightSteelBlue;&quot; | List of awards and nominations
|- style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! Award
! Date of ceremony
! Category
! Recipient(s) and nominee(s)
! Result
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[അക്കാദമി അവാർഡ്|Academy Awards]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://insidemovies.ew.com/2015/01/15/oscars-2015-nominations/|title=Oscars 2015: Full list of nominations|last=Labrecque|first=Jeff|date=January 15, 2015|work=Entertainment Weekly|access-date=January 15, 2015|archive-date=2015-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150115214139/http://insidemovies.ew.com/2015/01/15/oscars-2015-nominations/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |[[87-ആം അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ|February 22, 2015]]
| Best Supporting Actress
| [[മെറിൽ സ്ട്രീപ്]]
| {{nom}}
|-
| Best Production Design
| Production Design: Dennis Gassner; Set Decoration: Anna Pinnock
| {{nom}}
|-
| Best Costume Design
| Colleen Atwood
| {{nom}}
|-
| AACTA International Awards&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/entertainment/movies/aacta-international-nominations-2015-the-babadook-a-surprise-inclusion-20150107-12jfmd.html|title=AACTA international nominations 2015: The Babadook a surprise inclusion|last=Hawker|first=Philippa|date=January 7, 2014|work=[[The Sydney Morning Herald]]|publisher=[[Fairfax Media]]|last2=Boyle|first2=Finlay|access-date=January 7, 2014}}&lt;/ref&gt;
| January 31, 2015
| Best Supporting Actress
| Meryl Streep
| {{nom}}
|-
| Art Directors Guild Awards&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/birdman-foxcatcher-among-art-directors-guild-nominees-1201341121/|title='Birdman', 'Foxcatcher' Among Art Directors Guild Nominees|access-date=January 5, 2015|date=January 5, 2015|publisher=Deadline.com}}&lt;/ref&gt;
| January 31, 2015
| Excellence in Production Design for a Fantasy Film
| Dennis Gassner
| {{nom}}
|-
| American Cinema Editors&lt;ref name=&quot;ACE&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.awardsdaily.com/blog/2015/01/editors-guild-announce-awards/#comment-4104194|title=American Cinema Editors announce nominees|access-date=January 3, 2015|date=January 3, 2015|publisher=[[Awards Daily]]}}&lt;/ref&gt;
|January 30, 2015
| Best Edited Feature Film – Comedy or Musical
| Wyatt Smith
| {{nom}}
|-
| American Film Institute&lt;ref name=&quot;AFI&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/afi-list-top-ten-films-754933|title=AFI List of Top Ten Films Expands to Include 11 Movies|access-date=December 9, 2014|date=December 9, 2014|website=[[The Hollywood Reporter]]}}&lt;/ref&gt;
| December 9, 2014
| Top Eleven Films of the Year
| ''Into the Woods''
| {{won}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | British Academy Film Awards&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/bafta-nominations-2015-unveiled-762089|title=BAFTA Nominations: 'Grand Budapest Hotel' Leads With 11|last=Ritman|first=Alex|date=January 8, 2015|work=The Hollywood Reporter|access-date=January 13, 2015}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; | February 8, 2015
|Best Costume Design
|Colleen Atwood
|{{nom}}
|-
|Best Makeup and Hair
|Peter Swords King, J. Roy Helland
|{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Broadcast Film Critics Association&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://deadline.com/2014/12/birdman-budapest-boyhood-critics-choice-movie-award-jolie-rebounds-1201325310/|title=‘Birdman’, ‘Budapest’ And ‘Boyhood’ Get Key Oscar Boost To Lead Critics Choice Movie Award Nominations; Jolie Rebounds From Globe Snub|last=Hammond|first=Pete|date=December 15, 2014|work=Deadline Hollywood|access-date=December 15, 2014}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;5&quot; |January 15, 2015
|Best Supporting Actress
|Meryl Streep
|{{nom}}
|-
|Best Acting Ensemble
|The Cast of  ''Into the Woods''
|{{nom}}
|-
|Best Art Direction
|Dennis Gassner/Production Designer, Anna Pinnock/Set Decorator
|{{nom}}
|-
|Best Costume Design
|Colleen Atwood
|{{nom}}
|-
|Best Hair &amp; Makeup
|{{nom}}
|-
|Casting Society of America&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/casting-society-artios-awards-film-nominees-full-list-1201342146/|title=Casting Society Unveils Artios Film Nominees|access-date=January 6, 2015|date=January 6, 2015|publisher=Deadline.com}}&lt;/ref&gt;
|January 22, 2015
|Big Budget Comedy
|Francine Maisler, Bernard Telsey, Tiffany Little Canfield
|{{nom}} 
|- 
|Chicago Film Critics Association
|December 15, 2014
|Best Art direction/Production Design
|Dennis Gassner,  Anna Pinnock
|{{nom}}
|-
|Costume Designers Guild&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/costume-designers-guild-award-nominations-2015-full-list-1201342597/|title=Costume Designers Guild Awards: 'Birdman', 'Boyhood', 'Grand Budapest Hotel' Among Nominees|access-date=January 7, 2015|date=January 7, 2015|publisher=Deadline.com}}&lt;/ref&gt;
|February 17, 2015
|Excellence in Fantasy Film
|Colleen Atwood
|{{won}}
|-
|Detroit Film Critics Society
|December 15, 2014
|Best Ensemble
|''The Cast of Into the Woods''
|{{nom}}
|-
|Empire Awards&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.empireonline.com/awards2015/ |title=THE JAMESON EMPIRE AWARDS 2015 |access-date=2018-01-02 |archive-date=2015-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150315054025/http://www.empireonline.com/awards2015/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|March 29, 2015
|Best Male Newcomer
|Daniel Huttlestone
|{{nom}}
|-
|Florida Film Critics Circle
|December 19, 2014
|Best Art Direction/Production Design
|Dennis Gassner,  Anna Pinnock
|{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|Golden Globe Awards]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://variety.com/2014/film/news/golden-globe-nominations-announced-updated-1201376916/|title=Golden Globes: ‘Birdman,’ ‘Fargo’ Top Nominations|last=Gray|first=Tim|date=December 11, 2014|work=Variety|access-date=December 11, 2014}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; | January 11, 2015
|Best Motion Picture – Musical or Comedy
|''Into the Woods''
|{{nom}}
|-
|Best Actress in a Motion Picture – Comedy or Musical
|Emily Blunt
|{{nom}}
|-
|Best Supporting Actress – Motion Picture
|Meryl Streep
|{{nom}}
|-
| Kids' Choice Awards&lt;ref&gt;[http://www.ew.com/article/2015/02/20/kids-choice-awards-release-nominations-meryl-streep-earns-her-very-first Meryl Streep gets her first Kids' Choice Awards nomination: See the full list&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150221094744/http://www.ew.com/article/2015/02/20/kids-choice-awards-release-nominations-meryl-streep-earns-her-very-first |date=2015-02-21 }} ew.com, accessed March 18, 2015&lt;/ref&gt;
| March 28, 2015
| Best Villain
| Meryl Streep
| {{nominated}}
|-
| MPSE Golden Reel Awards&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/birdman-dawn-of-the-planet-of-the-apes-motion-picture-sound-editor-awards-nominations-1201350012/|title='Birdman,' 'Apes' Top 2015 Golden Reel Nominations|access-date=January 14, 2015|date=January 14, 2015|publisher=Deadline.com}}&lt;/ref&gt;
| February 15, 2015
| Feature Musical
| Mike Higham, Jennifer Dunnington
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;1&quot; | MTV Movie Awards&lt;ref&gt;[http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/ &quot;Here Are Your 2015 MTV Movie Awards Nominees&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150412072632/http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/ |date=2015-04-12 }}, MTV. Retrieved on 18 March 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ew.com/article/2015/04/12/mtv-movie-awards-winners-list|title=MTV Movie Awards: Winners list|access-date=April 13, 2015|publisher=Entertainment Weekly}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;1&quot; | April 12, 2015
| Best Villain 
| Meryl Streep
| {{won}}
|-
|San Diego Film Critics Society
|December 15, 2014
|Best Production Design
|Dennis Gassner,  Anna Pinnock
|{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | Satellite Awards&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thewrap.com/birdman-leads-satellite-awards-nominations/|title=‘Birdman’ Leads Satellite Awards Nominations|last=Pond|first=Steve|date=December 1, 2014|work=The Wrap|access-date=December 3, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.pressacademy.com/award_cat/current-nominees/|title=Satellite Awards 2014|access-date=December 9, 2014|publisher=[[Satellite Awards]]}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;4&quot; | February 15, 2015
| Best Ensemble – Motion Picture
| Meryl Streep, Emily Blunt, James Corden, Anna Kendrick, Chris Pine, Johnny Depp, Lilla Crawford, Daniel Huttlestone, MacKenzie Mauzy, Tracey Ullman, Christine Baranski, Tammy Blanchard, Lucy Punch, Billy Magnussen, and Frances de la Tour
| {{Won}}
|-
| Best Costume Design
| Colleen Atwood
| {{nom}}
|-
| Best Sound (Editing and Mixing)
| Blake Leyh, John Casali, Michael Keller, Michael Prestwoood Smith, and Renee Tondelli
| {{nom}}
|-
| Best Visual Effects
| Christian Irles, Matt Johnson, and Stefano Pepin
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | Saturn Awards&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.saturnawards.org/|title=Saturn Awards: List of 2015 nominations|access-date=March 3, 2015|date=March 3, 2015}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;5&quot; | June 25, 2015
| Best Fantasy Film
| ''Into the Woods''
| {{nom}}
|-
| Best Supporting Actress
| Meryl Streep
| {{nom}}
|-
| Best Production Design
| Dennis Gassner
| {{nom}}
|-
| Best Costume
| Colleen Atwood
| {{nom}}
|-
| Best Make-up
| Peter King and Matthew Smith
| {{nom}}
|-
| Screen Actors Guild Awards&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sagawards.org/media-pr/press-releases/nominees-announced-21st-annual-screen-actors-guild-awards%C2%AE|title=Nominees Announced for the 21st Annual Screen Actors Guild Awards®|access-date=December 10, 2014|date=December 10, 2014|publisher=[[SAG-AFTRA]]|archive-date=2014-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214034146/http://www.sagawards.org/media-pr/press-releases/nominees-announced-21st-annual-screen-actors-guild-awards%C2%AE|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
| January 25, 2015
| Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role
| Meryl Streep
| {{nom}}
|-
|St. Louis Film Critics
|December 15, 2014
|Best Music Soundtrack
|{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Washington D.C. Area Film Critics Association Awards&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.awardsdaily.com/blog/2014/12/washington-dc-film-critics-announce-2014-award-nominees/|title=Washington DC Film Critics announce 2014 Award Nominees|last=Adams|first=Ryan|date=December 6, 2014|work=The Awards Circuit|access-date=December 6, 2014}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; | December 8, 2014
| Best Ensemble
| {{nominated}}
|-
| Best Art Direction
| Dennis Gassner and Anna Pinnock
| {{nominated}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Young Artist Awards&lt;ref name=&quot;YAA2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://youngartistawards.org/noms36x.html|title=36th Annual Young Artist Awards|access-date=3 October 2016|website=[[Young Artist Awards]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161119122003/http://youngartistawards.org/noms36x.html|archive-date=19 November 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; | May 15, 2015
| Best Performance in a Feature Film – Supporting Young Actor
| Daniel Huttlestone 
| {{nominated}}
|-
| Best Performance in a Feature Film – Supporting Young Actress
| Lilla Crawford
| {{won}}
|}

== അവലംബം ==
{{reflist|30em}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}}
* {{IMDb title|2180411|Into the Woods}}
* {{mojo title|intothewoods|Into the Woods}}
* {{rotten-tomatoes|into_the_woods_2014|Into the Woods}}
* {{metacritic film|into-the-woods|Into the Woods}}
[[വർഗ്ഗം:2014-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഫാന്റസി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>42twpzeh60d4yr703e1vviwzhrk06ne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആൻഡി വിയർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>405975</id>
    <revision>
      <id>4612083</id>
      <parentid>4098871</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4042" sha1="q5esxh3henp0hkrg4l2nnhynrv2d3u6" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --&gt;
| birth_name = Andrew Taylor Weir
| name        = ആൻഡി വിയർ
| image       = Andy Weir at NASA JSC-crop.png
| caption = Weir in April 2015
| pseudonym   = Jack Sharp&lt;ref&gt;{{cite web |title= Philosophical 4chan |url= https://www.reddit.com/r/reddit.com/comments/cm4nn/philosophical_4chan/c0tkdrt |website=Reddit |accessdate=8 May 2015}}&lt;/ref&gt;
| birth_date  = {{Birth date and age|1972|6|16}}
| birth_place = [[Davis, California]], U.S.&lt;ref name=&quot;mercury&quot;&gt;{{cite news |url= http://www.mercurynews.com/entertainment/ci_25313443/andy-weirs-self-published-martian-travels-through-space?source=infinite | title=Andy Weir's self-published 'The Martian' travels through space to best-sellerdom |work=San Jose Mercury News |date=10 March 2014 |accessdate=10 December 2014 |author=Rowe, Georgia}}&lt;/ref&gt;
| occupation  = Novelist, programmer
| nationality = American
| period      = 2010–present
| education   = [[University of California, San Diego]]
| genre       = [[Science fiction]]
| subject     = 
| movement    = 
| notableworks = ''[[The Egg (short story)|The Egg]]''&lt;br&gt;''[[The Martian (Weir novel)|The Martian]]'' &lt;br&gt;''[[Artemis (novel)|Artemis]]''
| spouse      = 
| partner     = 
| children    = 
| relatives   = 
| awards      = [[Goodreads]] Choice Award for Best Science Fiction
| influences  = 
| influenced  = 
| signature   = Andy Weir signature.svg
| website = {{URL|http://www.galactanet.com/}}
}}
ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ എഴുത്തുകാരനാണ് '''ആൻഡി വിയർ''' (born June 16, 1972)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VLSK-XRD|title=California Birth Index}}&lt;/ref&gt;. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ നോവൽ ''ദ മാർഷ്യൻ'' അതേപേരിൽ [[റിഡ്ലി സ്കോട്ട്]] സംവിധാനം ചെയ്യുകയും വൻ വിജയമാകുകയും ചെയ്തു.

 2016-ൽ മികച്ച പുതുമുഖ എഴുത്തുകാരനുള്ള ജോൺ W. കാംബെൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehugoawards.org/2016/08/2016-hugo-awards-announced/|title=2016 Hugo Awards Announced|access-date=26 August 2016|website=The Hugo Awards}}&lt;/ref&gt;എഴുത്തിൽ സജീവമാകുന്നതിനു മുൻപ് അദ്ദേഹം ഒരു പ്രോഗ്രാമർ ആയിരുന്നു.

== മുൻകാല ജീവിതം ==
ഊർജ്ജതന്ത്രജ്ഞനായ പിതാവിന്റെയും ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറായ മാതാവിന്റേയും ഏകമകനായി കാലിഫോർണിയയിലാണ് വെയർ ജനിച്ചതും വളർന്നതും. അദ്ദേഹത്തിന് എട്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ew.com/article/2014/11/05/andy-weir-the-martian-author|title=Andy Weir on his strange journey from self-publishing to Hollywood|accessdate=25 June 2015|last1=Vilkomerson|first1=Sara|website=Entertainment Weekly|archive-date=2020-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706072737/https://ew.com/article/2014/11/05/andy-weir-the-martian-author/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== എഴുത്ത് ==

== വ്യക്തിജീവിതം ==

== Notes ==
{{reflist|30em|group=NB}}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist|30em}}
[[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ അജ്ഞേയതാവാദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്ര എഴുത്തുകാർ]]</text>
      <sha1>q5esxh3henp0hkrg4l2nnhynrv2d3u6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എക്സ്-മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>414029</id>
    <revision>
      <id>4612211</id>
      <parentid>3651814</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:13:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25064" sha1="9k4mwrv1pomlj9xfg6esmrctlg5fjqe" xml:space="preserve">{{prettyurl|X-Men: Days of Future Past}}
{{Infobox film
| name           = എക്സ്-മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്
| image          = X-Men Days of Future Past poster.jpg
| alt            = Official poster
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Bryan Singer]]
| producer       = {{Plainlist|
* [[Lauren Shuler Donner]]
* Bryan Singer
* [[Simon Kinberg]]
* Hutch Parker}}
| screenplay     = Simon Kinberg
| story          = {{Plainlist|
* [[Jane Goldman]]
* Simon Kinberg
* [[Matthew Vaughn]]}}
| based on       = {{Based on|''[[X-Men]]''|{{nowrap|[[Stan Lee]]}}&lt;br&gt;[[Jack Kirby]]}}
| starring       = {{Plain list|&lt;!-- DO NOT CHANGE THIS CAST, THIS IS ACCORDING TO THE CREDIT BLOCK ON THE POSTER --&gt;
* [[Hugh Jackman]]
* [[James McAvoy]]
* [[Michael Fassbender]]
* [[Jennifer Lawrence]]
* [[Halle Berry]]
* [[Anna Paquin]]
* [[Ellen Page]]
* [[Peter Dinklage]]
* [[Ian McKellen]]
* [[Patrick Stewart]]
}}
| music          = [[John Ottman]]
| cinematography = [[Newton Thomas Sigel]]
| editing        = John Ottman
| production companies = {{Plain list|
* [[20th Century Fox]]
* [[Marvel Entertainment]]
* [[TSG Entertainment]]
* [[Bad Hat Harry Productions]]
* [[The Donners' Company]]
}}
| distributor    = 20th Century Fox
| released       = {{Film date|2014|05|10|[[Javits Center]]|2014|05|23|United States}}&lt;!--- per [[WP:FILMRELEASE]] ---&gt;
| runtime        = 131 minutes&lt;!--Theatrical runtime: 131:26--&gt;&lt;ref name=&quot;bbfc.co.uk&quot;&gt;{{cite web|title=''X-Men: Days of Future Past'' (12A)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/x-men-days-future-past-2014|publisher=[[British Board of Film Classification]]|date=May 9, 2014|accessdate=May 9, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;!--- Please do not add the run time of the Rogue cut. See this discussion: [[Template talk:Infobox film/Archive 27#Infobox run times]] ---&gt;
| country        = United States&lt;ref name=&quot;bbfc.co.uk&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LUMIERE: Film: X-Men: Days of Future Pasts|url=http://lumiere.obs.coe.int/web/film_info/?id=46814|publisher=LUMIERE|accessdate=August 4, 2017}}&lt;/ref&gt; 
| language       = English
| budget         =  $200 million&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=http://boxofficemojo.com/movies/?id=xmen2014.htm |title=X-Men: Days of Future Past (2014) |publisher=[[Box Office Mojo]] |accessdate=October 6, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.calgaryherald.com/entertainment/movie-guide/returns+Montreal+reshoots/9177608/story.html | title=X-Men returns to Montreal for reshoots | first=Brendan | last=Kelly | work=[[Calgary Herald]] | location=Canada | publisher=[[Postmedia News]] | date=November 17, 2013 | archivedate=December 6, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131206223759/http://www.calgaryherald.com/entertainment/movie-guide/returns%2BMontreal%2Breshoots/9177608/story.html | quote=...the second-most expensive movie ever produced by Hollywood studio 20th Century Fox, behind only ''Avatar''. |url-status=dead | df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;
| gross          = $747.9 million&lt;ref name=&quot;BOM&quot; /&gt;
}}

മാർവൽ കോമിക്സിന്റെ എക്സ്-മെൻ കഥാപാത്രങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കി 2014 ൽ ഇറങ്ങിയ ഒരു അമേരിക്കൻ സൂപ്പർഹീറോ ചിത്രമാണ് '''എക്സ്-മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്'''.  ബ്രയാൻ സിംഗർ സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം എക്സ്-മെൻ ഫിലിം സീരീസിന്റെ ഏഴാമത്തെ ഭാഗമാണ്. 2006 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[എക്സ്-മെൻ: ദ ലാസ്റ്റ് സ്റ്റാന്റ്]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ് ഇത്. 1981 ൽ ക്രിസ് ക്ലെയർമോണ്ട്, ജോൺ ബൈൺ എന്നിവർ ചേർന്ൻ എഴുതിയ ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ് എന്ന കഥ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമിച്ച ഈ ചിത്രം രണ്ട് കാലഘട്ടത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. [[ഹ്യൂ ജാക്ക്മാൻ|ഹ്യൂഗ് ജാക്ക്മാൻ]], ജെയിംസ് മക്വായി, മൈക്കൽ ഫാസ്ബെൻഡർ, [[ജെന്നിഫർ ലോറൻസ്]], ഹാലി ബെറി, അന്ന പക്വിൻ, എല്ലെൻ പേജ്, [[പീറ്റർ ഡിൻക്ലേജ്]], ഇയാൻ മക്കെല്ലൻ, പാട്രിക് സ്റ്റുവർട്ട് തുടങ്ങിയ വലിയൊരു താരനിര ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്നു.  ജേൻ ഗോൾഡ്മാൻ, മാത്യു വൊൺ,  സൈമൺ കിൻബെർഗ് എന്നിവരുടെ കഥയ്ക്ക് സൈമൺ കിൻബെർഗ് തിരക്കഥ എഴുതി.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Wilding, Josh|url=http://www.superherohype.com/news/article/168795-exclusive-simon-kinberg-writing-x-men-first-class-sequel|title=Exclusive: Simon Kinberg Writing X-Men: First Class Sequel|publisher=Superherohype.com |date=November 3, 2011|accessdate=November 3, 2011}}&lt;/ref&gt; 

എക്സ്-മെൻ: ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് സംവിധാനം ചെയ്ത വോൺ തന്നെ ഈ ചിത്രവും സംവിധാനം ചെയ്യാൻ ആയിരുന്നു പദ്ധതി. എന്നാൽ [[കിംഗ്സ്മാൻ: ദി സീക്രട്ട് സർവീസ്]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കുമൂലം അത് നടന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Trumbore|first=Dave|title=Matthew Vaughn Out as Director of X-MEN: FIRST CLASS Sequel, X-MEN: DAYS OF FUTURE PAST; Bryan Singer May Replace Him|url=http://collider.com/bryan-singer-x-men-first-class-2-sequel/206289/|publisher=Collider|date=October 25, 2012|accessdate=March 24, 2013}}&lt;/ref&gt; അങ്ങനെ ആദ്യ എക്സ്-മെൻ ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംവിധാനം ചെയ്ത സിംഗർ തിരികെയെത്തുകയും ആ ചിത്രത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ അണിയറ പ്രവർത്തകരെയും ഇതിലും പങ്കെടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 200 ദശലക്ഷം ഡോളർ ബജറ്റുമായി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=xmen2014.htm|title=X-Men:
Days of Future Past|access-date=6 October 2014|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ ചിത്രീകരണം 2013 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ [[ക്യൂബെക്|ക്യുബെക്കിലെ]] [[മൊൺട്രിയാൽ|മോൺട്രിയലിൽ]] ആരംഭിച്ചു. അതേ വർഷം ആഗസ്തിൽ പൂർത്തിയാക്കി. ചിത്രത്തിന്റെ വിഷ്വൽ ഇഫക്റ്റുകൾ 12 കമ്പനികളാണ്‌ കൈകാര്യം ചെയ്തത്.

2014 മേയ് 10-ന് എക്സ്-മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്  [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക്]] സിറ്റിയിൽ ആദ്യമായി പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും മെയ് 23-ന് തീയറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ചിത്രം മികച്ച നിരൂപണങ്ങൾ നേടി. ലോഗൻ കഴിഞ്ഞാൽ എക്സ്-മെൻ ചലച്ചിത്രപരമ്പരയിലെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നിരൂപണം ലഭിച്ച ചിത്രമാണ് ഇത്. ഇതിന്റെ കഥ, വിഷ്വൽ എഫക്റ്റ്സ്, ആക്ഷൻ സീനുകൾ, അഭിനയ, തീമാറ്റിക് ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് അനുകൂല പ്രതികരണം ലഭിച്ചു. തിയേറ്ററുകളിൽ, ഈ ചിത്രം ലോകമെമ്പാടുമായി 747 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരുമാനം നേടി. ഇത് 2014-ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ ആറാമത്തെ ചിത്രം എന്ന നേട്ടവും, ഡെഡ്പൂളിന് പിന്നിൽ പരമ്പരയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന കളക്ഷൻ നേടുന്ന ചിത്രം എന്ന നേട്ടവും കരസ്ഥമാക്കി.  ഈ ചിത്രം മികച്ച വിഷ്വൽ എഫക്ടുകൾക്കുള്ള [[അക്കാദമി അവാർഡ്|അക്കാദമി അവാർഡിന്]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.  ഇതോടെ ഈ ചിത്രം അക്കാദമി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട ആദ്യ എക്സ്-മെൻ ചിത്രമായി മാറി. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ, എക്സ്-മെൻ: അപ്പോക്കാലിപ്സ്, 2016 മേയ് 27 നു  റിലീസ് ചെയ്തു. 

==അഭിനേതാക്കൾ==
* ഹ്യൂഗ് ജാക്ക്മാൻ - ലോഗൻ / വൂൾവറീൻ
* ജെയിംസ് മക്അവോയ്, പാട്രിക് സ്റ്റുവർട്ട് - ചാൾസ് സേവ്യർ / പ്രൊഫസർ എക്സ്
* മൈക്കൽ ഫാസ്ബെൻഡർ, ഇയാൻ മക്കെല്ലൻ - എറിക് ലെഹൻസ്സർ / മാഗ്നറ്റോ
* ജെന്നിഫർ ലോറൻസ് - റേവൻ ഡാർക്ഹോം / മിസ്റ്റിക്
* നിക്കോളാസ് ഹൗൾട്ടും കെൽസി ഗ്രേമറും - ഡോ. ഹെൻറി &quot;ഹാൻക്&quot; മക്കോയ് / ബീസ്റ്റ്
* ഹാലി ബെറി - ഒറോറോ മൺറോ / സ്റ്റോം
* അന്ന പെക്വിൻ - മേരി / റോഗ്
* എല്ലെൻ പേജ് - കിറ്റി പ്രൈഡ് / ഷാഡോക്
* ഷാൻ ആഷ്മോർ - ബോബി ഡ്രേക്ക് / ഐസമാൻ
* ഒമർ സൈ-ബിഷപ്പ്
* പീറ്റർ ഡിൻക്ലേജ് - ബൊളിവർ ട്രാസ്ക്
* ഇവാൻ പീറ്റേഴ്സ് - പീറ്റർ മാക്സിമോഫ് / ക്വിക്സിവർവർ
* ജോഷ് ഹെൽമാൻ - മേജർ വില്യം സ്ട്രൈക്കർ
* ഡാനിയൽ കൂഡ്മോർ - പീറ്റർ റാസ്പുതിൻ / കൊളോസസ്
* ഫാൻ ബിങ്ബിങ് - ബ്ലിങ്ക്
* ആദാൻ കാനോ - സൺ സ്പോട്ട്
* ബോബു സ്റ്റിവർട്ട് - വാർപത്ത്

==പ്രതികരണം==
===ബോക്സ് ഓഫീസ്===
ആദ്യ ആഴ്ച്ചയ്ക്കുള്ളിൽ 262.8 മില്യൺ ഡോളർ വരുമാനം ലോകമെമ്പാടുമായി ചിത്രം നേടി. എക്സ്-മെൻ പരമ്പരയിലെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും മികച്ച തുടക്കമാണ് ഇത്. യുഎസ്, കാനഡ എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് 233.9  ദശലക്ഷം ഡോളർ നേടിയ ചിത്രം ലോകത്തിലെ മറ്റ് വിപണികളിൽ നിന്ന് 513.9 ദശലക്ഷം ഡോളർ നേടി എക്സ്-മെൻ പരമ്പരയിലെ ഏറ്റവും വരുമാനം നേടുന്ന ചിത്രമായി. രണ്ടു വർഷത്തിനു ശേഷം ഡെഡ്പൂൾ ചിത്രം ഈ നേട്ടം മറികടന്നു. 

===നിരൂപക പ്രതികരണം===
നിരൂപണങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്ന വെബ്സൈറ്റ് ആയ [[റോട്ടൻ ടൊമാറ്റോസ്|റോട്ടൻ ടൊമാറ്റോസിൽ]] എക്സ്-മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റിന് 90% അംഗീകാരം ഉണ്ട്. ശരാശരി റേറ്റിംഗ് 7.5 / 10 ആണ്. സമാനമായ വെബ്സൈറ്റ് ആയ [[മെറ്റാക്രിട്ടിക്]] ചിത്രത്തിന് 100-ൽ 74 മാർക്ക്‌ നൽകി.

===അംഗീകാരങ്ങൾ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 99%;&quot;
|-
! വർഷം
! അവാർഡ് 
! വിഭാഗം 
! സ്വീകർത്താവ്
! ഫലം
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;| Ref.
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2014
| ഗോൾഡൻ ട്രെയിലർ അവാർഡ്
| മികച്ച സമ്മർ 2014 ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ ട്രെയിലർ
| rowspan=&quot;2&quot; | ''എക്സ്മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്''
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goldentrailer.com/awards.gta15.php#show|title=The 15th Annual Golden Trailer Award Nominees|publisher=goldentrailer.com|accessdate=June 19, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105134437/http://www.goldentrailer.com/awards.gta15.php#show|archivedate=January 5, 2015|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | ടീൻ ചോയിസ് അവാർഡ്
| ചോയ്സ് മൂവി: സയൻസ് ഫിക്ഷൻ / ഫാന്റസി
| {{nom}}
| rowspan=&quot;5&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/news/teen-choice-awards-2014-nominees-revealed-163400995.html |title=Teen Choice Awards 2014 Nominees Revealed!  |publisher=Yahoo! Movies |date=June 18, 2014 |accessdate=June 18, 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/07/17/second-wave-of-nominations-for-teen-choice-2014-announced/283935/ |title=Second Wave of Nominations for 'Teen Choice 2014' Announced |date=July 17, 2014 |accessdate=July 17, 2014 |archive-date=2015-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150928084947/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/07/17/second-wave-of-nominations-for-teen-choice-2014-announced/283935/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| ചോയ്സ് മൂവി നടി : സയൻസ് ഫിക്ഷൻ / ഫാന്റസി
| ഹാലി ബെറി 
| {{nom}}
|-
| ചോയ്സ് മൂവി: വില്ലൻ
| മൈക്കൽ ഫാസ്ബെൻഡർ
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ചോയ്സ് മൂവി: സീൻ സ്റ്റീലർ
| നിക്കോളാസ് ഹൗൾറ്റ്
| {{nom}}
|-
| എല്ലെൻ പേജ്
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | യങ് ഹോളിവുഡ് അവാർഡ്
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=2014 Young Hollywood Awards Winners [Recap/Review]|url=http://guardianlv.com/2014/07/2014-young-hollywood-awards-winners-recapreview/|website=Liberty Voice|accessdate=29 July 2014}}&lt;/ref&gt;| മികച്ച കാസ്റ്റ് രസതന്ത്രം - ഫിലിം
| rowspan=&quot;2&quot; | ''എക്സ്മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്''
| {{nom}}
| rowspan=&quot;4&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2014/tv/news/young-hollywood-awards-nominees-2014-announced-1201251383/ |title=2014 Young Hollywood Awards Nominees |date=June 26, 2014 |accessdate=July 6, 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| പ്രിയപ്പെട്ട ഫ്ലിക്ക്
| {{nom}}
|-
| ഫാൻ ഫേവറിറ്റ് അഭിനേതാവ് - സ്ത്രീ
| ജെന്നിഫെർ ലോറൻസ്
| {{nom}}
|-
| സൂപ്പർ സൂപ്പർഹീറോ
| നിക്കോളാസ് ഹൗൾറ്റ്
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;20&quot; | 2015
| rowspan=&quot;2&quot; | പീപ്പിൾസ് ചോയ്സ് അവാർഡ്
| ഇഷ്ടപ്പെട്ട ചലച്ചിത്രം
| rowspan=&quot;4&quot; | ''എക്സ്മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്''
| {{nom}}
| rowspan=&quot;2&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/|title=NOMINEES &amp; WINNERS|date=2015 |accessdate=January 8, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| പ്രിയപ്പെട്ട ആക്ഷൻ മൂവി
| {{nom}}
|-
| സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്
| ഒരു ചിത്രത്തിൽ ഒരു സ്റ്റണ്ട് താരനിരയുടെ മികച്ച പ്രകടനം
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/news/1932331/sag_awards_2015_nominations/ |title=SAG Awards 2015 Nominations |date=December 10, 2014 |accessdate=December 11, 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| ആക്ട അവാർഡുകൾ
| മികച്ച വിഷ്വൽ എഫക്റ്റുകൾ
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aacta.org/the-awards/4th-aacta-awards/visual-effects-and-animation.aspx |title=AFI AACTA The Awards 4th AACTA Awards Visual Effects and Animation |accessdate=March 4, 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150211051143/http://www.aacta.org/the-awards/4th-aacta-awards/visual-effects-and-animation.aspx |archivedate=February 11, 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | വിഷ്വൽ എഫക്റ്റ്സ് സൊസൈറ്റി അവാർഡ്
| മികച്ച വിഷ്വൽ എഫക്റ്റ്സ് 
| റിക്കാർഡ് സ്റ്റെമാഴ്സ്, ബ്ലോണ്ടൽ ഐഡൂ, ലൂ പെക്കോറ, ആൻഡേഴ്സ് ലാൻഡ്ലംഗ്സ്, കാമറൂൺ വാൽഡബെയർ
| {{nom}}
| rowspan=&quot;3&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.visualeffectssociety.com/13th-annual-ves-award-recipients |title=13th Annual VES Award Recipients |publisher=Visual Effects Society |date=February 4, 2015 |accessdate=February 4, 2015 |archive-date=2015-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205200220/http://www.visualeffectssociety.com/13th-annual-ves-award-recipients |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| മികച്ച വിർച്ച്വൽ ഛായാഗ്രഹണം
|ഓസ്റ്റിൻ ബോനാംഗ്, കേസി ഷാട്സ്, ഡെന്നീസ് ജോൺസ്, ന്യൂടൻ തോമസ് സീഗൽ 
| {{won}}
|-
| മികച്ച എഫക്റ്റ്സ് സിമുലേഷനുകൾ
|ആദം പാസ്കെ, പ്രേമമൂർത്തി പെയ്സെഷ്, സാം ഹാൻകോക്ക്, ടിംമി ലുൻഡീൻ 
| {{won}}
|-
| ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാദമി ഫിലിം അവാർഡുകൾ
| മികച്ച സ്പെഷ്യൽ വിഷ്വൽ എഫക്റ്റുകൾ
|rowspan=&quot;3&quot; | ''എക്സ്മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്''
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/baftas/11334023/Baftas-2015-nominations.html |title=Baftas 2015: winners in full |date=February 9, 2015 |accessdate=March 4, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[87th Academy Awards|അക്കാഡമി അവാർഡുകൾ]]
| മികച്ച വിഷ്വൽ എഫക്റ്റുകൾ
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://oscar.go.com/nominees/visual-effects/x-men-days-of-future-past |title=X-Men: Days of Future Past: Visual Effects - Nominees - Oscars 2015 |accessdate=March 4, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | സാറ്റേൺ അവാർഡ്‌
| മികച്ച കോമിക്ക് ടു ഫിലിം മോഷൻ പിക്ചർ
| {{nom}}
| rowspan=&quot;5&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.superherohype.com/news/332243-captain-america-the-winter-soldier-nominated-for-11-saturn-awards |title=Captain America: The Winter Soldier Nominated for 11 Saturn Awards |author=Perry, Spencer |date=March 3, 2015 |accessdate=March 4, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| മികച്ച സംവിധായകൻ
| ബ്രയാൻ സിംഗർ
| {{nom}}
|-
| മികച്ച എഡിറ്റിംഗ്
| ജോൺ ഓട്ട്മാൻ
| {{nom}}
|-
| മികച്ച വസ്ത്രാലങ്കാരം
| ലൂയിസ് മിൻഗൻബക്ക്
| {{nom}}
|-
| മികച്ച മേക്കപ്പ്
| അഡ്രിയോൺ മോറോട്ട്, നോർമ ഹിൽ-പട്ടൺ
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | കിഡ്സ് ചോയിസ് അവാർഡ്
| rowspan=&quot;2&quot; | പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീ ആക്ഷൻ സ്റ്റാർ
| ഹാലി ബെറി 
| {{nom}}
| rowspan=&quot;4&quot; | &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ew.com/article/2015/02/20/kids-choice-awards-release-nominations-meryl-streep-earns-her-very-first |title=Meryl Streep gets her first Kids' Choice Awards nomination |author=Daley, Megan |accessdate=February 23, 2015 |archive-date=2015-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150221094744/http://www.ew.com/article/2015/02/20/kids-choice-awards-release-nominations-meryl-streep-earns-her-very-first |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| എല്ലെൻ പേജ്
| {{nom}}
|-
| പ്രിയപ്പെട്ട പുരുഷ ആക്ഷൻ സ്റ്റാർ
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Hugh Jackman|ഹ്യൂ ജാക്ക്മാൻ]]
| {{nom}}
|-
| പ്രിയപ്പെട്ട സിനിമാ നടൻ
| {{nom}}
|-
| എംടിവി മൂവി അവാർഡ്
| മികച്ച വില്ലൻ
| [[പീറ്റർ ഡിൻക്ലേജ്]] 
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.superherohype.com/news/332315-guardians-of-the-galaxy-lands-7-mtv-movie-awards-nominations |title=Guardians of the Galaxy Lands 7 MTV Movie Awards Nominations |author=Perry, Spencer |date=March 4, 2015 |accessdate=March 5, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| എംപയർ അവാർഡ്‌
| മികച്ച സയൻസ് ഫിക്ഷൻ / ഫാന്റസി
| ''എക്സ്മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ്''
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.empireonline.com/awards2015/ |title=Vote Now For The Jameson Empire Awards 2015 |accessdate=March 15, 2015 |archive-date=2015-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150315054025/http://www.empireonline.com/awards2015/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| സാറ്റേൺ അവാർഡ്‌
| മികച്ച ഡിവിഡി / ബിഡി സ്പെഷ്യൽ എഡിഷൻ
| ''എക്സ്മെൻ: ഡേയ്സ് ഓഫ് ഫ്യൂച്ചർ പാസ്റ്റ് ( ദി റോഗ് കട്ട്)''
| {{won}}
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2016/film/news/saturn-awards-winners-2016-star-wars-crimson-peak-walking-dead-hannibal-william-shatner-bruce-campbell-1201802152/ |title=‘The Force Awakens’ Rings Up Eight Saturn Awards |author=Cohen, David S. |date=June 23, 2016 |accessdate=June 23, 2016}}&lt;/ref&gt;
|}

== അവലംബം ==
{{reflist|30em}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==
* {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://www.x-menmovies.com}}
* {{IMDb title|1877832|id=1877832}}
* {{Amg movie|562354|X-Men: Days of Future Past|id=562354|title=X-Men: Days of Future Past}}
* {{Rotten Tomatoes|x_men_days_of_future_past}}

{{Navboxes|list1=
{{X-Men media}}
{{Marvel Comics films}}
{{Bryan Singer}}
{{Matthew Vaughn}}
{{Empire Award for Best Sci-Fi/Fantasy}}
{{Simon Kinberg}}
}}

[[വർഗ്ഗം:2014-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>9k4mwrv1pomlj9xfg6esmrctlg5fjqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എല്ലെ ഫണ്ണിംഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>424934</id>
    <revision>
      <id>4612224</id>
      <parentid>4564407</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18183" sha1="69ul2pkpce075zhf63186w3tmv4oua3" xml:space="preserve">{{prettyurl|Elle Fanning}}
{{Infobox person
|image       = Elle Fanning by Gage Skidmore 2.jpg
|caption     = Fanning at the [[2025 San Diego Comic Con]].
|birth_name  = Mary Elle Fanning
|birth_date  = {{Birth date and age|1998|4|9|mf=y}}
|birth_place = [[Conyers, Georgia]], U.S.
|occupation  ={{hlist|Actress|model}}&lt;!--Per MOS:BIO, occupations should be only added if they are often mentioned by reliable sources.--&gt;
|yearsactive = 2001–present
|relatives   = [[Dakota Fanning]] (sister)
|education   = [[Campbell Hall School]]
|agent       = [[William Morris Endeavor]]
}}
ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ നടിയും മോഡലുമാണ് '''മേരി എല്ലെ ഫണ്ണിംഗ്''' (ജനനം: ഏപ്രിൽ 9, 1998). അഭിനേത്രിയായ [[Dakota Fanning|ഡക്കോട്ട ഫണ്ണിംഗിന്റെ]] ഇളയ സഹോദരിയും തന്റെ നാടകമായ [[I Am Sam|ഐ ആം സാം]] (2001) എന്ന സിനിമയിലെ സഹോദരിയുടെ കഥാപാത്രത്തിന്റെ ചെറുപ്പക്കാരിയുമാണ്. ഒരു ബാല ചലച്ചിത്രനടിയായി  [[Because of Winn-Dixie (film)|ബികോസ് ഓഫ് വിൻ ഡിക്സി]] (2005), [[Babel (film)|ബാബേൽ]] (2006), [[Phoebe in Wonderland|ഫൊബ് ഇൻ വണ്ടർലാൻറ്]] (2008), [[സോഫിയ കോപെലെ]]യുടെ [[Somewhere (film)|സംവേർ]] (2010) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. 2011-ൽ ജെ. ജെ. അബ്രാംസിന്റെ ശാസ്ത്ര ഫിക്ഷൻ നാടകമായ സൂപ്പർ 8 ൽ ആലിസ് ഡെയിനാർഡ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഫണ്ണിംഗ് അഭിനയിച്ചിരുന്നു. അതിൽ [[Hollywood Film Festival|ഹോളിവുഡ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിലെ]] മികച്ച പ്രതികരണങ്ങളും ഒരു സ്പോട്ട്ലൈറ്റ് അവാർഡും അവർക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt; &quot;Hollywood Film Awards — Honorees Search&quot;. Dick Clark Productions, Inc. Retrieved May 31, 2014.&lt;/ref&gt;ഈ വിജയത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഫണ്ണിംഗ് [[We Bought a Zoo|വി ബ്രോട്ട് എ സൂ]] (2011), [[Ginger &amp; Rosa|ജിംജർ &amp; റോസ]] (2012), [[Maleficent (2014)|മേൽഫിസെന്റ്]](2014) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിൽ ഫണ്ണിംഗ് രാജകുമാരി [[ആരൊറ (ഡിസ്നി)|ആരൊറ]] ആയിരുന്നു. [[3 Generations (film)|3 ജെനറേഷൻസ്]] (2015), [[The Neon Demon|ദി നിയോൺ ഡെമോൺ]] (2016), [[20th Century Women|20-ാം സെഞ്ച്വറി വുമൺ]] (2016), [[The Beguiled (2017 film)|ദി ബെഗ്യൂൾഡ്]] (2017) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ വേഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു സ്വതന്ത്രപരിവർത്തനത്തിലേക്ക് കടന്നു. 

== ജീവിതരേഖ ==
ഫണ്ണിംഗ്1998 ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് [[Conyers, Georgia| ജോർജിയയിലുള്ള കോൺയേഴ്സിൽ]] [[ടെന്നീസ്|ടെന്നിസ്]] പ്രൊഫഷണൽ ആയിരുന്ന ഹെയ്ഥർ ജോയ് (മുമ്പ്, ആരിംഗ്ടൺ),  [[St. Louis Cardinals|സെയിന്റ് ലൂയിസ് കർദ്ദിനാൾ]] ടീമിലെ ചെറുകിട ലീഗ് ബേസ്ബോൾ കളിക്കാരനും ഇപ്പോൾ ലോസ് ഏഞ്ചലസിലെ ഇലക്ട്രോണിക് സെയിൽസ്മാനുമായ സ്റ്റീവൻ ജെ. ഫണ്ണിംഗ് എന്നിവരുടെ മകളായി ജനിച്ചു.&lt;ref&gt; &quot;Dakota Fanning ancestry&quot;. Ancestry.com. Retrieved March 23, 2013.&lt;/ref&gt;അവരുടെ അമ്മയുടെ മുത്തച്ഛൻ അമേരിക്കൻ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരനായ [[Rick Arrington|റിക്ക് അറിംഗ്ടണും]] അവരുടെ അമ്മായി ഇഎസ്പിഎൻ റിപ്പോർട്ടർ [[Jill Arrington|ജിൽ അറിംഗ്ടണും]] ആണ്.&lt;ref&gt; Stein, Joel (February 27, 2005). &quot;The Million-Dollar Baby&quot;. Time. Archived from the original on March 30, 2013. Retrieved December 10, 2007.&lt;/ref&gt;ഡക്കോട്ട ഫണ്ണിംഗിന്റെ ഇളയ സഹോദരിയാണ് ഫണ്ണിംഗ് . ഇവർ ഒരു അഭിനേത്രിയും മോഡലുമാണ്.&lt;ref&gt; &quot;Elle Fanning FAQ&quot;. Totally Elle. Archived from the original on March 20, 2013. Retrieved March 23, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; &quot;Interview: Dakota Fanning&quot;. Life Teen. 2007. Archived from the original on May 12, 2009.&lt;/ref&gt; ''ഞങ്ങൾ വളരെ സാധാരണ സഹോദരിമാരാണ്. ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ഒന്നിച്ചു സ്കൂളിൽ പോകുകുകയും ഒരുമിച്ചു കളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു''.എന്ന് ഫണ്ണിംഗ് പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt; &quot;Elle Fanning Quotes&quot;. Totally Elle. Retrieved March 23, 2013. &quot;We're just normal sisters. We both go to school and we just play together.&quot;&lt;/ref&gt;

===സിനിമകൾ===
{|class=wikitable
!Year!!Title!!Role!!Notes
|-
|2001||''[[I Am Sam|ഐ ആം സാം]]''||യങർ ലൂസി ഡോസൺ||
|-
|2003||''[[Daddy Day Care|ഡാഡി ഡേ കെയർ]]''||ജാമി||
|-
|2004||''[[The Door in the Floor|ദ ഡോർ ഇൻ ദ ഫ്ലോർ]]''||റൂത്ത് കോൾ||
|-
|2005||''[[My Neighbor Totoro]]''||Mei Kusakabe (voice)|| [[dubbing (filmmaking)|English dub]]
|-
|2005||''P.N.O.K.''&lt;ref&gt;{{cite web|title=P.N.O.K.|url=http://www.rottentomatoes.com/mobile/m/pnok/|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=March 5, 2015|archive-date=2015-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150408081332/http://www.rottentomatoes.com/mobile/m/pnok/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||Rebecca Bullard||[[Short film]]
|-
|2005|| ''[[Because of Winn-Dixie (film)|Because of Winn-Dixie]]''||Sweetie Pie Thomas||
|-
|2006||''[[Déjà Vu (2006 film)|Déjà Vu]]''||Abbey||
|-
|2006||''[[Babel (film)|Babel]]''||Debbie Jones||
|-
|2006||''[[I Want Someone to Eat Cheese With]]''||Penelope||
|-
|2007||''[[The Nines]]''||Noelle||
|-
|2007||''[[Reservation Road]]''||Emma Learner||
|-
|2007||''Day 73 with Sarah''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Day 73 With Sarah (2007)|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/391074/Day-73-With-Sarah/overview|newspaper=[[The New York Times]]|accessdate=March 5, 2015|archive-date=2014-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019232824/http://www.nytimes.com/movies/movie/391074/Day-73-With-Sarah/overview|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||Sarah||Short film
|-
|2008||''[[The Curious Case of Benjamin Button (film)|The Curious Case of Benjamin Button]]''||Daisy Fuller (Age 7)||
|-
|2008||''[[Phoebe in Wonderland]]''||Phoebe Lichten||
|-
|2009||''[[Astro Boy (film)|Astro Boy]]''||Grace (voice)||
|-
|2010||''[[The Nutcracker in 3D]]''||Mary||
|-
|2010||''[[Somewhere (film)|Somewhere]]''||Cleo||
|-
|2011||''[[Super 8 (2011 film)|Super 8]]''||Alice Dainard||
|-
|2011||''The Curve of Forgotten Things''&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Carr|first1=Melissa|title=Elle Fanning Stars in Rodarte's Short Film|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/elle-fanning-stars-latest-rodarte-96916|newspaper=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=March 5, 2015}}&lt;/ref&gt;||Girl||Short film
|-
|2011||''[[Twixt (film)|Twixt]]''||V||
|-
|2011||''[[We Bought a Zoo]]''||Lily Miska||
|-
|2012||''[[ജിഞ്ചർ &amp; റോസ|ജിഞ്ചർ &amp; റോസ]]''
|-
|2012||''Leaning Toward Solace''&lt;ref name=valtarivideos&gt;{{cite web|url=http://sigur-ros.co.uk/valtari/videos/|title=the valtari mystery film experiment|publisher=sigur-ros.co.uk|accessdate=December 8, 2012}}&lt;/ref&gt;||Sara||Short film
|-
|2014||''[[Young Ones (film)|Young Ones]]''||Mary Holms||
|-
|2014||''[[Low Down]]''||Amy-Jo Albany||
|-
|2014||''[[Maleficent (film)|Maleficent]]''
|-
|2014||''[[The Boxtrolls]]''||Winnie (voice)||
|-
|2015||''[[Trumbo (2015 film)|Trumbo]]''||Nikola Trumbo||
|-
|2015||''[[3 Generations (film)|3 Generations]]''||Ray||
|-
|2016||''[[The Neon Demon]]''||Jesse||
|-
|2016||''[[20th Century Women]]''||Julie Hamlin||
|-
|2016||''[[Ballerina (2016 film)|Ballerina]]''{{efn|The film was released in the United States under the title ''Leap''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://deadline.com/2016/12/twc-animated-leap-movie-elle-fanning-release-date-1201875507/|title=TWC Takes ‘Leap!’ With Elle Fanning Animated Picture|publisher=[[Deadline.com]] |first=Anita|last=Busch|date=December 23, 2016|accessdate=December 23, 2016}}&lt;/ref&gt;}} ||Félicie Milliner (voice)||
|-
|2016||''[[Live by Night (film)|Live by Night]]''&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Jr|first1=Mike|title=Sienna Miller, Zoe Saldana &amp; Elle Fanning Join Ben Affleck's 'Live By Night’|url=http://deadline.com/2014/09/live-by-night-cast-sienna-miller-zoe-saldana-elle-fanning-ben-affleck-movie-829055/|publisher=[[Deadline.com]] |accessdate=January 9, 2015}}&lt;/ref&gt;||Loretta Figgis||
|-
|2017||''[[The Vanishing of Sidney Hall]]'' || Melody Jameson ||
|-
|2017||''[[How to Talk to Girls at Parties (film)|How to Talk to Girls at Parties]]''|| Zan ||
|-
|2017||''[[The Beguiled (2017 film)|The Beguiled]]'' || Alicia ||
|-
|2017||''മേരി ഷെല്ലി''|| [[Mary Shelley]] ||
|-
|2018||''ഐ തിങ്ക് വീ ആർ എലോൺ നൌ''|| Grace ||
|-
|2018||''ഗാൾവെസ്റ്റൺ''|| Raquel Arceneaux || 
|-
|2018||'' ടീൻ സ്പിരിറ്റ്''|| Violet || ''Post-production''
|-
|2018|| ''എ റെയ്നി ഡേ ഗല ന്യൂയോർക്ക്'' || || ''Post-production''
|}
&lt;!-- DO NOT add films that are listed as &quot;pre-production&quot; or &quot;announced&quot; per WP:NFF and WP:CRYSTAL --&gt;

===ടെലിവിഷൻ===
{|class=wikitable
!Year!!Title!!Role!!Notes
|-
|2002||''[[Taken (miniseries)|Taken]]''||[[List of characters in Taken#The Keys|Allie Keys]]&amp;nbsp;– Age 3||Episode: &quot;Charlie and Lisa&quot;
|-
|2003||''[[Judging Amy]]''||Rochelle Cobbs||Episode: &quot;Maxine Interrupted&quot;
|-
|2003||''[[CSI: Miami]]''||Molly Walker||Episode: &quot;Death Grip&quot;
|-
|2004||''[[CSI: NY]]''||Jenny Como||Episode: &quot;Officer Blue&quot;
|-
|2006||''[[House (TV series)|House M.D.]]''||Stella Dalton||Episode: &quot;[[Need to Know (House)|Need to Know]]&quot;
|-
|2006||''[[Law &amp; Order: Special Victims Unit]]''||Eden||Episode: &quot;[[Cage (Law &amp; Order: Special Victims Unit)|Cage]]&quot;
|-
|2006||''[[The Lost Room]]''||Anna Miller||3 episodes
|-
|2006–2007||''[[Criminal Minds]]''||Tracy Belle||2 episodes
|-
|2007||''[[Dirty Sexy Money]]''||Kiki George||Episode: &quot;Pilot&quot;
|-
|2014||''[[HitRecord on TV]]''||Daughter ||Episode: &quot;RE: The Number One&quot;
|}

==പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year!!Association!!Category!!Title!!Result
|-
|2004||[[25th Young Artist Awards|Young Artist Award]]||Best Young Ensemble in a Feature Film||''[[Daddy Day Care]]''||{{nom}}
|-
|rowspan=2|2007|| rowspan=&quot;2&quot; |[[28th Young Artist Awards|Young Artist Award]]||Best Performance in a TV Movie, Miniseries or Special (Comedy or Drama): Supporting Young Actress||''[[The Lost Room]]''||{{nom}}
|-
|Best Performance in a Feature Film: Young Actress Age Ten or Younger
|''[[Babel (film)|Babel]]''||{{nom}}
|-
|rowspan=12|2011||[[16th Critics' Choice Awards|Broadcast Film Critics Association Award]]||[[Critics' Choice Movie Award for Best Young Performer|Best Young Actor/Actress]]|| rowspan=&quot;3&quot; |''[[Somewhere (film)|Somewhere]]''||{{nom}}
|-
|[[Young Hollywood Awards|Young Hollywood Award]]||Actress of the Year Award||{{won}}
|-
|International Cinephile Society Awards&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Stevens|first1=Beth|title=2011 ICS Award Winners|url=http://icsfilm.org/our-yearly-awards/2011-ics-award-winners/|publisher=ICS|accessdate=May 8, 2015}}&lt;/ref&gt;||Best Supporting Actress||{{yes|Runner-up}}
|-
|[[32nd Young Artist Awards|Young Artist Award]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms32.html|title=32nd Annual Young Artist Awards|publisher=[[Young Artist Awards]] |accessdate=March 14, 2011}}&lt;/ref&gt;||[[Young Artist Award for Best Leading Young Actress in a Feature Film|Best Performance in a Feature Film - Leading Young Actress]]
|''[[The Nutcracker in 3D]]''||{{nom}}
|-
|[[Hollywood Film Festival]]||Spotlight Award
| rowspan=&quot;12&quot; |''[[Super 8 (2011 film)|Super 8]]''||{{won}}
|-
|[[Satellite Award]]||[[Satellite Award for Best Supporting Actress – Motion Picture|Best Actress in a Supporting Role]]||{{nom}}
|-
|[[Scream Award]]||Breakout Performance: Female||{{nom}}
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Teen Choice Award]]||Choice Movie Actress: Sci-Fi/Fantasy||{{nom}}
|-
|Choice Movie Chemistry||{{nom}}
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|Phoenix Film Critics Society||Best Ensemble Acting||{{won}}
|-
|Breakthrough Performance on Camera||{{nom}}
|-
|Best Performance by a Youth in a Lead or Supporting Role: Female||{{nom}}
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|2012||[[Critics' Choice Awards|Broadcast Film Critics Association Award]]||[[Critics' Choice Movie Award for Best Young Performer|Best Young Actress]]||{{nom}}
|-
|rowspan=2|[[Young Artist Award]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms33.html |title=33rd Annual Young Artist Awards |accessdate=March 31, 2012 |work=[[Young Artist Award]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120404162133/http://www.youngartistawards.org/noms33.html |archivedate=April 4, 2012 |df=mdy }}&lt;/ref&gt;||[[Young Artist Award for Best Leading Young Actress in a Feature Film|Best Performance in a Feature Film - Leading Young Actress]]||{{nom}}
|-
|Best Performance in a Feature Film&amp;nbsp;— Young Ensemble Cast||{{nom}}
|-
|[[MTV Movie Award]]||[[MTV Movie Award for Best Breakthrough Performance|Best Breakthrough Performance]]||{{nom}}
|-
|[[British Independent Film Awards|British Independent Film Award]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Winners Announced at the 15th Moët British Independent Film Awards|url=http://www.bifa.org.uk/releases/2012-winners-announced-at-the-15th-moet-british-independent-film-awards|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150915002445/http://www.bifa.org.uk/releases/2012-winners-announced-at-the-15th-moet-british-independent-film-awards|archivedate=September 15, 2015|publisher=British Independent Film Awards|accessdate=May 1, 2015}}&lt;/ref&gt;||Best Performance by an Actress in a British Independent Film
| rowspan=&quot;2&quot; |''[[Ginger &amp; Rosa]]''||{{nom}}
|-
|2013||[[Critics' Choice Movie Award|Broadcast Film Critics Association Award]]||[[Critics' Choice Movie Award for Best Young Performer|Best Young Actress]]||{{nom}}
|-
|2014||[[2014 Teen Choice Awards|Teen Choice Award]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Huggins|first1=Sarah|title=2014 Teen Choice Awards full winners list|url=http://www.zap2it.com/blogs/2014_teen_choice_awards_full_winners_list-2014-08|publisher=[[Zap2it]]|accessdate=April 19, 2015|archive-date=2014-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205032848/http://www.zap2it.com/blogs/2014_teen_choice_awards_full_winners_list-2014-08|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||Choice Movie Actress: Action|| rowspan=&quot;3&quot; |''[[Maleficent (film)|Maleficent]]''||{{nom}}
|-
|rowspan=2|2015||[[Saturn Award]]&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Blame|first1=Emily|title=2015 Saturn Awards: Captain America: Winter Soldier, Walking Dead lead nominees|url=http://www.ew.com/2015/03/03/saturn-awards-captain-america-walking-dead|newspaper=[[Entertainment Weekly]]|accessdate=April 19, 2015|archive-date=2015-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017072121/http://www.ew.com/2015/03/03/saturn-awards-captain-america-walking-dead|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||[[Saturn Award for Best Performance by a Younger Actor|Best Performance by a Younger Actor]]||{{nom}}
|-
|[[Kids' Choice Award]]&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Longeretta|first1=Emily|title=Kids' Choice Awards 2015 Nominations — Ariana Grande, Taylor Swift &amp; More|url=http://hollywoodlife.com/2015/02/20/kids-choice-awards-nominations-2015-full-list/|publisher=[[Hollywood Life]]|accessdate=March 13, 2015|archive-date=2019-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324194640/https://hollywoodlife.com/2015/02/20/kids-choice-awards-nominations-2015-full-list/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;||Favorite Movie Actress||{{nom}}
|-
|rowspan=3|2016||[[Critics' Choice Movie Award]]||[[Critics' Choice Movie Award for Best Acting Ensemble|Best Acting Ensemble]]|| rowspan=&quot;2&quot; |''[[Trumbo (2015 film)|Trumbo]]''||{{nom}}
|-
|[[Screen Actors Guild Award]]||[[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture|Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture]]||{{nom}}
|-
|[[Critics' Choice Movie Award]]||[[Critics' Choice Movie Award for Best Acting Ensemble|Best Acting Ensemble]]
|''[[20th Century Women]]''||{{nom}}
|}
==Notes==
{{notelist}}


==അവലംബം==
{{reflist|30em}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{commons category|Elle Fanning}}
* {{IMDb name|1102577}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1998-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 9-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര ബാലികാതാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>69ul2pkpce075zhf63186w3tmv4oua3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആൻഡ്രൂ ലാങ്സ് ഫെയറി ബുക്ക്സ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>442431</id>
    <revision>
      <id>4612084</id>
      <parentid>3624557</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:32:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57629" sha1="1o18ruz30pbq4q4fo82nxh8pewbxyq1" xml:space="preserve">{{prettyurl|Andrew Lang's Fairy Books}}
{{Infobox book series
| name             = The Langs' Fairy Books
| image            =  Rumpelstiltskin.jpg
| image_caption    = [[Rumpelstiltskin]] from ''The Blue Fairy Book'', by [[Henry Justice Ford|Henry J. Ford]]
| books            = The Blue Fairy Book&lt;br&gt;The Red Fairy Book&lt;br&gt;The Blue Poetry Book&lt;br&gt;The Green Fairy Book&lt;br&gt;The True Story Book&lt;br&gt;The Yellow Fairy Book&lt;br&gt;The Red True Story Book&lt;br&gt;The Animal Story Book&lt;br&gt;The Pink Fairy Book&lt;br&gt;The Arabian Nights' Entertainments&lt;br&gt;The Red Book of Animal Stories&lt;br&gt;The Grey Fairy Book&lt;br&gt;The Violet Fairy Book&lt;br&gt;The Book of Romance&lt;br&gt;The Crimson Fairy Book&lt;br&gt;The Brown Fairy Book&lt;br&gt;The Red Romance Book&lt;br&gt;The Orange Fairy Book&lt;br&gt;The Olive Fairy Book&lt;br&gt;The Red Book of Heroes&lt;br&gt;The Lilac Fairy Book&lt;br&gt;The All Sorts of Stories Book&lt;br&gt;The Book of Saints and Heroes&lt;br&gt;The Strange Story Book
| author           = [[Andrew Lang]]
| title_orig       = 
| translator       = 
| illustrator      = [[Henry Justice Ford|Henry J. Ford]] (and others)
| cover_artist     = 
| country          = 
| language         = [[English language|English]]
| genre            = [[Fairy tale]]s
| publisher        = 
| pub_date         = 1889–1913
| english_pub_date = 
| media_type       = 
| number_of_books  = 25
| list_books       = 
| preceded by      = 
| followed by      = 
}}
1889-നും 1913-നും ഇടയിൽ [[Andrew Lang|ആൻഡ്രൂ ലാംഗും]] ഭാര്യ [[Leonora Blanche Alleyne|ലിയോനോറ ബ്ലാഞ്ചെ അല്ലെയ്‌നും]] ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കുട്ടികൾക്കായുള്ള 25 സാങ്കല്പിക കഥാശേഖരങ്ങളുടെ പരമ്പരയാണ് '''ആൻഡ്രൂ ലാങ്സ് ഫെയറി ബുക്ക്സ്.''' ഈ പരമ്പരയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പുസ്തകങ്ങളായ നാടോടിക്കഥകളുടെ 12 സമാഹാരങ്ങൾ '''ആൻഡ്രൂ ലാങ്സ് &quot;കളേർഡ്&quot; ഫെയറി ബുക്ക്സ്''' അല്ലെങ്കിൽ  '''ആൻഡ്രൂ ലാങ്സ് ഫെയറി ബുക്ക്സ് ഓഫ് മെനി കളേഴ്സ്''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ദ ബ്ലൂ പൊയട്രി ബുക്കിൽ 153 കവിതകളോടൊപ്പം 798 കഥകളും വാല്യങ്ങളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

==ബുക്ക്സ്==
=== '' ദ ബ്ലൂ ഫെയറി ബുക്ക് '' (1889) ===
{{Wikisource|The Blue Fairy Book}}
ആദ്യത്തെ എഡിഷനിൽ 5000 കോപ്പികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, അത് ഓരോന്നും 6 ഷില്ലിംഗിനും വിറ്റിരുന്നു. വിഖ്യാതമായ പല കഥകളും ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഗ്രിം സഹോദരന്മാരുടെ ഏഴ് കഥകളും മാഡം ഡി'ആൾനോയ്യുടെ അഞ്ച് കഥകളും [[The Book of One Thousand and One Nights|അറേബ്യൻ നൈറ്റ്സിൽ]] നിന്നും മൂന്ന് കഥകളും [[Asbjørnsen and Moe|നോർവേയിൻ ഫെയറി കഥകളിൽ]] നിന്നും നാല് കഥകളും  മറ്റ് ഉറവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള കഥകളും ഇതിലുൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;http://www.mythfolklore.net/andrewlang/blue.htm&lt;/ref&gt; പരമ്പരയിലെ ആദ്യത്തെ വോളിയമായിരുന്നു ''ദ ബ്ലൂ ഫെയറി ബുക്ക്''  അതിനാൽ ഇതിൽ പല ഉറവിടങ്ങളിൽ നിന്നും എടുത്ത മികച്ച അറിയപ്പെടുന്ന കഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[ബ്രോൺസ് റിംഗ്]]
*[[പ്രിൻസ് ഹൈയാസിന്ത് ആൻഡ് ദ ഡിയർ ലിറ്റിൽ പ്രിൻസസ് ]]
*[[ഈസ്റ്റ് ഓഫ് ദ സൺ ആൻഡ് വെസ്റ്റ് ഓഫ് ദ മൂൺ]]
*[[ദ യെല്ലോ ഡ്വാർഫ്]]
*[[ലിറ്റിൽ റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹുഡ്]]
*ദ [[സ്ലീപിംഗ് ബ്യൂട്ടി]] ഇൻ ദ വുഡ്
*[[സിൻഡ്രല്ല]] or ദ ലിറ്റിൽ ഗ്ലാസ് സ്ലീപ്പർ
*[[അലാഡിൻ]] ആൻഡ് ദ വണ്ടർഫുൾ ലാംപ്
*[[The Story of the Youth Who Went Forth to Learn What Fear Was|The Tale of a Youth Who Set Out to Learn What Fear Was]]
*[[റംപൽസ്റ്റിൽസ്കിൻ]]
*[[ബ്യൂട്ടി ആൻഡ് ദി ബീസ്റ്റ്]]
*[[ദ മാസ്റ്റർ മെയ്ഡ്]]
*[[വൈ ദ സീ ഈസ് സാൾട്ട്]]
*ദ മാസ്റ്റർ ക്യാറ്റ് or [[പുസ് ഇൻ ബൂട്ട്സ്]]
*[[ഫെലീഷ്യ ആൻഡ് ദി പോട്ട് ഓഫ് പിങ്ക്സ്]]
*[[Puddocky|ദ വൈറ്റ് ക്യാറ്റ്]]
*[[ദി വാട്ടർ-ലില്ലി. ദി ഗോൾഡ്-സ്പിന്നേഴ്സ്]]
*[[Perseus|ദി ടെറിബിൾ ഹെഡ്]]
*[[ദി സ്റ്റോറി ഓഫ് പ്രെറ്റി ഗോൾഡിലോക്ക്സ്]]
*[[Dick Whittington| ദി ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് വിറ്റിംഗ്ടൺ]]
*[[ദി വണ്ടർഫുൾ ഷീപ്പ്]]
*[[Hop o' My Thumb|ലിറ്റിൾ തംബ്]]
*[[Ali Baba|ദി ഫോർട്ടി തീവ്സ്]]
*[[ഹാൻസെൽ ആന്റ് ഗ്രെറ്റൽl]]
*[[സ്നോ വൈറ്റ്, ആന്റ് റോസ്-റെഡ്]]
*[[The Goose Girl|ദ ഗോസ്-ഗേൾ]]
*[[Diamonds and Toads|ടോഡ്സ് ആന്റ് ഡയമണ്ട്സ്]]
*[[പ്രിൻസ് ഡാർലിംഗ്]]
*[[Bluebeard|ബ്ലൂ ബിയാർഡ്]]
*[[ട്രസ്റ്റി ജോൺ]]
*[[The Valiant Little Tailor| ദി ബ്രേവ് ലിറ്റിൽ  ടെയ്ലർ ]]
*[[Gulliver's Travels#Part I: A Voyage to Lilliput| എ വോയേജ് ടു ലില്ലിപ്പുറ്റ്]]
*[[ദ പ്രിൻസസ് ഓൺ ദ ഗ്ലാസ് ഹിൽ]]
*[[Ahmed (Arabian Nights)|ദി സ്റ്റോറി ഓഫ് പ്രിൻസ്  അഹമ്മദ് ആന്റ് ദി ഫെയറി പരിബാനോ]]  
*[[Jack the Giant Killer| ദ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ജാക്ക് ദ  ജയന്റ് കില്ലർ]]
*[[ദി ബ്ലാക്ക് ബുൾ ഓഫ് നോർത്ത്വേ]]
*[[The Red Ettin|ദി റെഡ് എറ്റിൻ]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|Blue Fairy Book}}

=== '' ദ റെഡ് ഫെയറി ബുക്ക് '' (1890) ===
{{wikisource|The Red Fairy Book}}
1890- ൽ 10,000 കോപ്പികൾ ക്രിസ്തുമസിനാണ് ആദ്യമായി അച്ചടിച്ചത്. [[ഫ്രഞ്ച് നാടോടി | ഫ്രഞ്ച്]], [[ഫോക്ലോർ ഓഫ് റഷ്യ റഷ്യൻ | റഷ്യൻ]], [[ഡാനിഷ് ഫോക്ലോർ | ഡാനിഷ്]], [[നോർസ് മിത്തോളജി]] എന്നിവയായിരുന്നു ശ്രോതസ്സുകൾ.&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[ദി റ്റ്വൽവ് ഡാൻസിംഗ് പ്രിൻസസ്]]
*[[ദി പ്രിൻസസ് മെയ്ബ്ലോസ്സം]]
*[[സോറിയാ മോറിയ കാസ്റ്റിൽ]]
*[[ദി ഡെത്ത് ഓഫ് കോശി ദി ഡെത്ത്ലെസ്]]
*[[ദി ബ്ലാക്ക് തീഫ് ആൻഡ് നൈറ്റ് ഓഫ് ദി ഗ്ലെൻ]]
*[[ദി മാസ്റ്റർ തീഫ് ]]
*[[ബ്രദർ ആൻഡ് സിസ്റ്റർ]]
*[[പ്രിൻസസ് റോസെറ്റെ]]
*[[ദി എൻഞ്ചാൻഡെഡ് പിഗ്]]
*[[ദി നോർക്ക]]
*[[ദി വണ്ടർഫുൾ ബിർച്ച്]]
*[[Jack and the Beanstalk|ജാക്ക് ആന്റ് ദ ബീൻസ്റ്റാൽക്ക്]]
*[[The Little Good Mouse|ദി ലിറ്റിൽ ഗുഡ് മൗസ്]]
*[[Graciosa and Percinet|ഗ്രേസിയോസ ആന്റ് പെർസിനെറ്റ്]]
*[[The Three Princesses of Whiteland|ദി ത്രീ പ്രിൻസെസ് ഓഫ് വൈറ്റ്‌ലാൻഡ്]]
* {{ill|The Voice of Death|fr|La Voix de la Mort}}
*[[The Six Sillies|ദി സിക്സ് സില്ലീസ്]]
*[[Katie Woodencloak|കരി വുഡൻ‌ഗൗൺ]]
*[[Drakestail|ഡ്രേക്ക്‌സ്റ്റൈൽ]]
*[[The Pied Piper of Hamelin|ദി റാറ്റ്കാച്ചർ]]
*[[Little Red Riding Hood|ദി ട്രൂ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ലിറ്റിൽ ഗോൾഡൻഹുഡ്]]
*[[The Golden Branch|ദി ഗോൾഡൻ ബ്രാഞ്ച്]]
*[[The Three Dwarfs|ദി ത്രീ ഡ്വാർഫ്സ്]]
*[[Dapplegrim|ഡാപ്ലെഗ്രിം]]
*[[The Enchanted Canary|ദി എൻ‌ചാന്റഡ് കാനറി]]
*[[The Twelve Brothers|ദി ട്വൽവ് ബ്രദേഴ്സ്]]
*[[Rapunzel|റാപ്പുൻസെൽ]]
*[[The Nettle Spinner|ദി നെറ്റിൽ സ്പിന്നർ]]
*[[Farmer Weathersky|ഫാർമെർ വെതെർബീയേർഡ്]]
*[[Mother Holle|മദർ ഹൊല്ലെ]]
*[[Shortshanks|മിന്നിക്കിൻ]]
*[[Bushy Bride|ബുഷി ബ്രൈഡ്]]
*[[Snow White|സ്നോഡ്രോപ്പ്]]
*[[The Golden Goose|ദി ഗോൾഡൻ ഗൂസ്]]
*[[The Seven Foals|ദി സെവൻ ഫോൾസ്]]
*[[The Marvellous Musician|ദി മാർവെല്ലെസ് മ്യൂസിഷൻ]]
*[[Sigurd|ദി സ്റ്റോറി ഓഫ് സിഗുർഡ്]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|The Red Fairy Book}}

=== '' ദ ബ്ലൂ പോയട്രി ബുക്ക് '' (1891) ===
മഹാന്മാരായ ബ്രിട്ടീഷ് അമേരിക്കൻ കവികളുടെ 153 കവിതകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=22em}}
*''Anonymous''
**[[A Red, Red Rose|എ റെഡ്, റെഡ് റോസ്]]
**[[Annan Water|അന്നൻ വാട്ടർ]]
**[[Battle of Otterbourne|ബാറ്റിൽ ഓഫ് ഒട്ടർബോർൺ]]
**[[Cherry Ripe (song)|ചെറി റൈപ്]]
**[[The Daemon Lover|ദി ഡെമോൺ ലവർ]]
**[[Helen of Kirkconnel|ഹെലൻ ഓഫ് കിർകോണൽ]]
**[[Kinmont Willie|കിൻമോണ്ട് വില്ലി]]
**[[Lawlands of Holland|ലോലാന്റ്സ് ഓഫ് ഹോളണ്ട്]]
**[[Lyke-Wake Dirge|ലൈക്ക്-വേക്ക് ഡിർജ്]]
**[[Mary Ambree|മേരി അംബ്രി]]
**[[Sir Hugh, or the Jew's Daughter|സർ ഹഗ്, ഓർ ദി ജ്യൂവ്സ് ഡൗട്ടർ]]
**[[Sir Patrick Spens|സർ പാട്രിക് സ്പെൻസ്]]
**[[The Twa Corbies|ദി ത്വാ കോർബീസ്]]
**[[The Wife of Usher’s Well]]
**[[Willie Drowned in Yarrow]]
*[[Richard Barnfield]]
**The Nightingale
*[[William Blake]]
**Night
**[[Nurse's Song]]
**[[The Chimney-sweeper]]
**[[The Lamb]]
*[[Elizabeth Barrett Browning]]
**[[To Flush, my Dog]]
*[[William Cullen Bryant]]
**[[To a Waterfowl]]
*[[John Bunyan]]
**[[The Pilgrim's Progress|The Pilgrim]]
*Minstrel Burn
**[[Leader Haughs]]
*[[Robert Burns]]
**Bannockburn
**[[I Love my Jean]]
**[[O, wert Thou in the Cauld Blast]]
**[[The Banks o' Doon]]
**The Farewell
**[[There'll never be Peace till Jamie comes Hame]]
*[[Lord Byron]]
**[[Could Love for Ever, Run like a River]]
**[[So, we'll go no more a Roving]]
**[[Stanzas written on the Road between Florence and Pisa]]
**[[The Destruction of Sennacherib]]
*[[Thomas Campbell (poet)|Thomas Campbell]]
**[[Hohenlinden]]
**[[Lord Ullin's Daughter]]
**[[The Battle of the Baltic]]
**The Last Man
**[[The Soldier's Dream]]
**[[Ye Mariners of England]]
*[[Samuel Taylor Coleridge]]
**[[Christabel (poem)|Christabel]]
**[[Kubla Khan]]
**[[The Rime of the Ancient Mariner]]
*[[William Collins (poet)|William Collins]]
**[[Ode written in MDCCXLVI]]
**[[To Evening]]
*[[William Cowper]]
**[[Boadicea]]
**[[Epitaph on a Hare]]
**[[John Gilpin]]
**[[On a Spaniel called 'Beau' Killing a Young Bird]]
**[[The Dog and the Water-lily]]
**[[The Poplar Field]]
**[[The Solitude of Alexander Selkirk]]
*[[Charles Dibdin]]
**Tom Bowling
*[[Michael Drayton]]
**[[Ballad of Agincourt]]
*[[John Dryden]]
**[[Alexander's Feast; or, the Power of Music]]
*[[Jean Elliot]]
**[[The Flowers o' the Forest]]
*[[Oliver Goldsmith]]
**[[Elegy on the Death of a Mad Dog]]
*[[Thomas Gray]]
**[[Elegy Written in a Country Churchyard]]
**[[The Bard (poem)|The Bard]]
*[[Robert Herrick (poet)|Robert Herrick]]
**[[To Blossoms]]
**[[To Daffodils]]
*[[Thomas Heywood]]
**Morning
*[[James Hogg]]
**[[A Boy's Song]]
**[[The Skylark]]
*[[Thomas Hood]]
**[[A Lake and a Fairy Boat]]
**[[I Remember, I Remember]]
*[[Ben Jonson]]
**[[Hymn to Diana]]
*[[John Keats]]
**[[La Belle Dame Sans Mercy]]
**[[On First Looking into Chapman’s Homer]]
**Winter
*[[Charles Lamb]]
**Hester
*[[Mary Lamb]]
**[[The Child and the Snake]]
*[[Walter Savage Landor]]
**[[Rose Aylmer]]
*[[Lady Anne Barnard]]
**[[Auld Robin Gray]]
*[[Henry Wadsworth Longfellow]]
**[[The Beleaguered City]]
**[[The Day is Done]]
**[[The Fire of Drift-wood]]
**[[The Village Blacksmith]]
**[[The Wreck of the Hesperus]]
*[[Richard Lovelace]]
**[[To Althea from Prison]]
**[[To Lucasta, on Going to the Wars]]
*[[Thomas Babington Macaulay]]
**[[Ivry (poem)|Ivry]]
**[[The Armada (poem)|The Armada]]
**[[The Battle of Naseby]]
*[[Christopher Marlowe]]
**[[The Passionate Shepherd to his Love]]
*[[Andrew Marvell]]
**[[Song of the Emigrants in Bermuda]]
**[[The Girl Describes her Fawn]]
*[[William Julius Mickle]]
**[[Cumnor Hall]]
*[[John Milton]]
**[[L'Allegro]]
**[[Il Penseroso]]
**[[Lycidas]]
**[[On The Morning of Christ’s Nativity]]
*[[Thomas Moore]]
**[[As Slow our Ship]]
**The Light of Other Days
**[[The Harp that once through Tara’s Halls]]
**[[The Minstrel-Boy]]
*[[Carolina Nairne]]
**[[The Land o' the Leal]]
*[[Thomas Nashe]]
**[[Thomas Nashe|Spring]]
*[[Thomas Love Peacock]]
**[[War-song of Dinas Vawr]]
*[[Edgar Allan Poe]]
**[[Annabel Lee]]
**[[The Haunted Palace]]
**[[The Sleeper]]
**[[The Valley of Unrest]]
**[[To Helen]]
**[[To One in Paradise]]
**[[Ulalume]]
*[[Winthrop Mackworth Praed]]
**[[The Red Fisherman; or, the Devil’s Decoy]]
*[[Walter Scott]]
**[[A Weary Lot is Thine, Fair Maid]]
**[[Alice Brand]]
**[[Allen-a-Dale]]
**[[County Guy]]
**Evening
**[[Gathering Song of Donald Dhu]]
**[[Hunting Song]]
**[[Hymn for the Dead]]
**[[Jock of Hazeldean]]
**[[Lucy Ashton's Song]]
**[[Nora's Vow]]
**[[Proud Maisie]]
**[[Rosabelle]]
**[[St. Swithin's Chair]]
**The Cavalier
**[[The Eve of St. John]]
**The Outlaw
**[[The Sun upon the Weirdlaw Hill]]
**[[Twist ye, Twine ye]]
**[[Where Shall the Lover Rest?]]
**[[Young Lochinvar]]
*[[William Shakespeare]]
**[[A Sea Dirge]]
**[[Fidele (Shakespeare)|Fidele]]
**[[Orpheus with his Lute]]
**[[Where the Bee Sucks, there Suck I]]
**[[Who is Silvia? What is she]]
**Winter
*[[Percy Bysshe Shelley]]
**[[Percy Bysshe Shelley|Arethusa]]
**[[To a Skylark]]
**The Recollection
*[[James Shirley]]
**[[Death the Leveller]]
*[[Philip Sidney]]
**Sleep
*[[Robert Surtees (antiquarian)|Robert Surtees]]
**[[Barthram's Dirge]]
*[[Charles Wolfe]]
**[[The Burial of Sir John Moore at Corunna]]
**[[To Mary]]
*[[William Wordsworth]]
**[[I Wandered Lonely]]
**[[Lucy Gray; or, Solitude]]
**[[On the Departure of Sir Walter Scott]]
**[[from Abbotsford for Naples, 1831]]
**[[The Kitten and Falling Leaves]]
**[[The Reverie of Poor Susan]]
**[[The Solitary Reaper]]
**[[To the Cuckoo]]
**[[Two April Mornings]]
**[[Yarrow Unvisited, 1803]]
**[[Yarrow Visited, September 1814]]
*[[Henry Wotton]]
**[[Elizabeth of Bohemia]]
{{div col end}}

=== '' ദി ഗ്രീൻ ഫെയറി ബുക്ക് '' (1892) ===
[[Image:Green_Fairy_Book_1892_Cover.png|right|200px|thumb|First edition, 1892]] 
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വോളിയത്തിലെ ആമുഖത്തിൽ,ഈ ശേഖരം &quot;ഒരുപക്ഷേ അവസാനത്തേത്&quot; ആയിരിക്കും എന്ന് ലാങ്സ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും അവയുടെ തുടർച്ചയായ പ്രശസ്തി, തുടർന്നുള്ള ശേഖരങ്ങൾ ആവശ്യമായി വരുന്നു. പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തേതായ 'ഗ്രീൻ ഫെയറി ബുക്ക്' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ, ലാങ് സ്പാനിഷ് സാഹിത്യത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ, ചൈനീസ് പരമ്പരാഗത സാഹിത്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ശേഖരിച്ചു.
{{div col|colwidth=30em}}
*[[The Blue Bird (fairy tale)|The Blue Bird]]
*[[The Half-Chick]]
*[[The Story of Caliph Stork]]
*[[The Enchanted Watch]]
*[[Rosanella]]
*[[Sylvain and Jocosa]]
*[[Fairy Gifts]]
*[[Prince Narcissus and the Princess Potentilla]]
*[[Prince Featherhead and the Princess Celandine]]
*[[The Three Little Pigs]]
*[[Heart of Ice (fairy tale)|Heart of Ice]]
*[[The Enchanted Ring]]
*[[The Snuff-box]]
*[[The Golden Bird|The Golden Blackbird]]
*[[The Little Soldier (tale)|The Little Soldier]]
*[[The Magic Swan]]
*[[The Dirty Shepherdess]]
*[[The Enchanted Snake]]
*The Biter Bit
*[[King Kojata]]
*[[Prince Fickle and Fair Helena]]
*[[Puddocky]]
*[[The Story of Hok Lee and the Dwarfs]]
*[[Goldilocks and the Three Bears|The Story of the Three Bears]]
*[[Prince Vivien and the Princess Placida]]
*[[Little One-eye, Little Two-eyes, and Little Three-eyes]]
*[[Jorinde and Joringel]]
*[[Allerleirauh]]; or, the Many-furred Creature
*[[The Twelve Huntsmen]]
*[[Spindle, Shuttle, and Needle]]
*[[The Crystal Coffin]]
*[[The Three Snake-leaves]]
*[[The Riddle (fairy tale)|The Riddle]]
*[[Hans My Hedgehog|Jack my Hedgehog]]
*[[The Gold-Children|The Golden Lads]]
*[[The White Snake]]
*[[The Story of a Clever Tailor]]
*[[The Golden Mermaid]]
*[[The War of the Wolf and the Fox]]
*[[The Fisherman and His Wife|The Story of the Fisherman and his Wife]]
*[[The Three Musicians (fairy tale)|The Three Musicians]]
*[[The Three Dogs]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|Green Fairy Book}}

=== '' ദി ട്രൂ സ്റ്റോറി ബുക്ക് '' (1893) ===
യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത യഥാർത്ഥ ഇരുപത്തിനാല് കഥകൾ ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[John Tanner (captive)|A Boy among the Red Indians]]
*[[Casanova|Casanova's]] Escape
*Adventures on the [[Findhorn]]
*The Story of [[Grace Darling]]
*[[Capture of USS Chesapeake|The 'Shannon' and the 'Chesapeake']]
*[[William Snelgrave|Captain Snelgrave]] and the Pirates
*[[Battle of Thermopylae|The Spartan Three Hundred]]
*[[Charles Edward Stuart|Prince Charlie's Wanderings]]
*[[Cricket (Sport)|Two Great Matches]]
*The Story of [[Kaspar Hauser]]
*[[Benevenuto Cellini|An Artist's Adventure]]
*The Tale of [[Battle of Isandlwana|Isandhlwana]] and [[Battle of Rorke's Drift|Rorke's Drift]]
*How [[Lief the Lucky]] found Vineland the Good
*The Escapes of [[Cervantes]]
*The Worthy Enterprise of John Foxe
*[[Baron Franz von der Trenck|Baron Trenck]]
*The Adventure of John Rawlins
*The [[Chevalier de Johnstone|Chevalier Johnstone's]] Escape from Culloden
*The Adventures of [[Alexander Forbes, 4th Lord Forbes of Pitsligo|Lord Pitsligo]]
*The Escape of [[Caesar Borgia]] from the Castle of Medina del Campo
*[[Kunz von Kaufungen|The Kidnapping of the Princes]]
*[[Spanish conquest of the Aztec Empire|The Conquest of Montezuma's Empire]]
*Adventures of [[Bartholomew Portugues]], a Pirate
*[[Raveneau de Lussan|The Return of the French Freebooters]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|The true story book (1893)}}

=== '' ദി യെല്ലോ ഫെയറി ബുക്ക് '' (1894) ===
{{Wikisource|The Yellow Fairy Book}}
[[Image:Yellow Fairy Book 1894.jpg|right|200px|thumb| First edition, 1894]] 
അതിന്റെ പ്രാരംഭ അച്ചടി 15,000 പകർപ്പുകൾ ആയിരുന്നു.ലോകത്തിലെമ്പാടും നിന്നുള്ള കഥകളുടെ ഒരു ശേഖരമാണ് ദി യെല്ലോ ഫെയറി ബുക്ക്.  [[ഹാൻസ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ ആൻഡേഴ്സൻ|ഹാൻസ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ ആൻഡേഴ്സന്റെ]] പല കഥകളും അതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Cat and Mouse in Partnership]]
*[[The Six Swans]]
*[[The Dragon of the North]]
*[[Emperor's New Clothes|Story of the Emperor's New Clothes]]
*[[The Golden Crab]]
*[[The Iron Stove]]
*[[The Dragon and his Grandmother]]
*[[The Donkey Cabbage]]
*[[The Little Green Frog]]
*[[The Seven-headed Serpent]]
*[[The Grateful Beasts]]
*[[The Giants and the Herd-boy]]
*[[The Invisible Prince]]
*[[The Crow (fairy tale)|The Crow]]
*[[How Six Men Travelled Through the Wide World]]
*[[The Wizard King]]
*[[The Nixie of the Mill-Pond|The Nixy]]
*[[The Glass Mountain (fairy tale)|The Glass Mountain]]
*[[Alphege, or the Green Monkey]]
*[[Fairer-than-a-Fairy (Mailly)|Fairer-than-a-Fairy]]
*[[The Three Brothers (fairy tale)|The Three Brothers]]
*[[The Boy and the Wolves]], or the Broken Promise
*[[The Glass Axe]]
*[[The Dead Wife]]
*[[In the Land of Souls]]
*[[The White Duck]]
*[[The Witch and Her Servants]]
*[[The Magic Ring]]
*[[The Flower Queen's Daughter]]
*[[The Flying Ship]]
*[[The Snow-daughter and the Fire-son]]
*[[Father Frost (fairy tale)|The Story of King Frost]]
*[[The Death of the Sun-hero]]
*[[The Witch (fairy tale)|The Witch]]
*[[The Hazel-nut Child]]
*[[Little Claus and Big Claus|The Story of Big Klaus and Little Klaus]]
*[[Prince Ring]]
*[[The Swineherd]]
*[[The Princess and the Pea|How to tell a True Princess]]
*[[The Blue Mountains (fairy tale)|The Blue Mountains]]
*[[The Tinder Box|The Tinder-box]]
*[[The Witch in the Stone Boat]]
*[[Thumbelina]]
*[[The Nightingale (fairy tale)|The Nightingale]]
*[[Hermod and Hadvor]]
*[[The Steadfast Tin Soldier|The Steadfast Tin-soldier]]
*[[Blockhead Hans]]
*[[A Story about a Darning-needle]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|The yellow fairy book (1906)}}

=== '' ദി റെഡ് ട്രൂ സ്റ്റോറി ബുക്ക് '' (1895) ===
മുപ്പതു യഥാർത്ഥ കഥകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. [[ജാൻ ഓഫ് ആർക്ക്]], [[യാക്കോബൈറ്റ് റൈസിംഗ് ഓഫ് 1745]] എന്നിവ യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് എടുത്തതാണ്. .&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Battle of the Shangani|Wilson's Last Fight]]
*The Life and Death of [[Joan of Arc|Joan the Maid]]
*How the [[Bass Rock|Bass]] was held for King James
*The Crowning of [[Ines de Castro]]
*The Story of Orthon
*How [[Gustav I of Sweden|Gustavus Vasa]] won his Kingdom 
*[[Pierre Terrail, seigneur de Bayard|Monsieur de Bayard's]] Duel
*Story of Gudbrand of the Dales
*[[Sir Richard Grenville]]
*The Story of [[Molly Pitcher]]
*The Voyages, Dangerous Adventures, and Imminent Escapes of [[William Rufus Chetwood|Captain Richard Falconer]]
*[[Jean Baptiste Antoine Marcellin de Marbot|Marbot's]] March
*[[Battle of Eylau|Eylau.]] The Mare Lisette
*How [[Jean Baptiste Antoine Marcellin de Marbot|Marbot]] crossed the Danube
*[[Gaston III, Count of Foix|The Piteous Death of Gaston, Son of the Count of Foix]]
*[[Hrólfr Kraki|Rolf Stake]]
*The Wreck of the [[John Byron|'Wager']]
*[[Peter Williamson (memoirist)|Peter Williamson]]
*[[HMS Bounty|A Wonderful Voyage]]
*The [[Pitcairn Island]]ers
*A Relation of three years' Suffering of Robert Everard upon the Island of [[Nosy Be|Assada]], near Madagascar, in a voyage to India, in the year 1686
*[[Battle of Svolder|The Fight at Svolder Island]]
*The Death of [[Haakon the Good|Hacon the Good]]
*[[Jacobite Rising of 1745|Prince Charlie's War]]
*[[Burke and Wills expedition|The Burke and Wills Exploring Expedition]]
*The Story of Emund
*[[Charlotte Aïssé|The Man in White]]
*The Adventures of 'The Bull of Earlstoun'
*The Story of [[Lady Grizel Baillie|Grisell Baillie's]] Sheep's Head
*[[Spanish conquest of the Inca Empire|The Conquest of Peru]]
{{div col end}}

=== 'ദി ആനിമൽ സ്റ്റോറി ബുക്ക്' (1896) === 
മൃഗങ്ങളെ കുറിച്ച് അറുപത്തി അഞ്ചു കഥകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നത് എങ്ങനെ എന്നതിന്റെ ലളിതമായ വിവരങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ചിലത്.മറ്റുള്ള കഥകളിൽ വളർത്തുമൃഗങ്ങളേയോ ശ്രദ്ധേയമായ കാട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പറ്റിയും അല്ലെങ്കിൽ വേട്ടയാടുന്നതിന്റെയോ കഥകൾ ഉണ്ട്.  [[അലക്സാണ്ട്രേ ഡുമാസ്]] ൽ നിന്ന് ധാരാളം കഥകൾ എടുക്കപ്പെടുന്നു.&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*'Tom': an Adventure in the Life of a [[Bear]] in Paris 
*Saï the [[Black panther|Panther]]
*The [[Buzzard]] and the Priest 
*[[William Cowper|Cowper]] and his Hares 
*A [[Rat]] Tale 
*[[Snake]] Stories 
*What [[Elephants]] can Do 
*The Dog of [[Montargis]]
*How a [[Beaver]] builds his House 
*[[Bucephalus|The War Horse of Alexander]]
*Stories about [[Bear]]s 
*Stories about [[Ant]]s
*The Taming of an [[Otter]]
*The Story of [[Androcles and the Lion]]
*Monsieur [[Alexandre Dumas|Dumas]] and his Beasts 
*The Adventures of Pyramus
*The Story of a [[Weasel]]
*Stories about [[Wolf|Wolves]]
*Two Highland Dogs 
*[[Monkey]] Tricks and Sally at the Zoo
*How the [[Caiman|Cayman]] was killed 
*The Story of Fido 
*[[Théophile Gautier|Beasts Besieged]]
*[[Gull|Mr. Gully]]
*Stories from [[Pliny the Elder|Pliny]]
*The Strange History of [[Théophile Gautier|Cagnotte]]
*Still Waters Run Deep; or, the Dancing Dog 
*[[Théophile Gautier|Theo]] and his Horses: Jane, Betsy, and Blanche 
*Madame [[Théophile Gautier|Théophile]] and the [[Parrot]]
*The Battle of the [[Mullet (fish)|Mullets]] and the [[Dolphin]]s
*[[Monkey]] Stories
*Eccentric Bird Builders 
*[[Camel|The Ship of the Desert]]
*Hame, hame, hame, where I fain wad be 
*[[Edible bird's nest|Nests for Dinner]]
*Fire-eating Djijam 
*The Story of the Dog Oscar 
*[[Dolphin]]s at Play 
*The [[Starling]] of Segringen 
*Grateful [[Dog]]s
*[[Gazelle]]
*[[Cockatoo]] Stories 
*The [[Otter]] who was reared by a [[Cat]]
*Stories about [[Lion]]s
*Builders and Weavers 
*More Faithful than Favoured 
*[[Dolphin]]s, [[Turtle]]s, and [[Cod]]
*More about [[Elephant]]s
*Bungey
*[[Lion]]s and their Ways 
*The History of Jacko I. 
*Signora and Lori 
*Of the [[Linnet]], Popinjay, or [[Parrot]], and other Birds that can Speak 
*Patch and the [[Chicken]]s
*The Fierce [[Falcon]]
*Mr. Bolt, the [[Scotch Terrier]]
*A [[Raven|Raven's]] Funeral 
*A Strange [[Tiger]]
*[[Kingfisher|Halcyons]] and their Biographers 
*The Story of a [[Frog]]
*The [[Woodpecker]] Tapping on the Hollow Oak Tree 
*Dogs Over the Water 
*The Capocier and his Mate 
*[[Owl]]s and [[Marmot]]s
*[[Eagle|Eagles']] Nests
{{div col end}}

=== 'ദി പിങ്ക് ഫെയറി ബുക്ക്' '(1897) ===
നാല്പത്തിഒന്ന് [[ജാപ്പനീസ് നാടോടി | ജപ്പാനീസ്]], [[സ്കാൻഡിനേവിയൻ ഫോക്ക്ലോർ | സ്കാൻഡിനിവിയൻ]], [[Donas de fuera | സിസിലിയൻ]] കഥകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
{{div col|colwidth=30em}}
*[[The Cat's Elopement]]
*[[How the Dragon Was Tricked]]
*[[The Goblin and the Grocer]]
*[[The House in the Wood]]
*[[Urashimataro and the Turtle]]
*[[Kachi-kachi Yama|The Slaying of the Tanuki]]
*[[The Flying Trunk]]
*The Snow Man
*[[The Shirt-Collar]]
*[[The Princess in the Chest]]
*[[The Three Brothers (fairy tale)|The Three Brothers]]
*[[The Snow Queen|The Snow-queen]]
*[[The Fir-Tree]]
*[[Hans, the Mermaid's Son]]
*Peter Bull
*[[The Bird 'Grip']]
*[[Snowflake (fairy tale)|Snowflake]]
*[[I Know What I Have Learned]]
*[[The Cunning Shoemaker]]
*[[The King Who Would Have a Beautiful Wife]]
*[[Catherine and Her Destiny]]
*[[How the Hermit Helped to Win the King's Daughter]]
*[[The Water of Life (Spanish fairy tale)|The Water of Life]]
*[[The Wounded Lion]]
*[[The Man Without a Heart]]
*[[The Two Brothers]]
*[[Master and Pupil]]
*[[The Golden Lion]]
*[[The Sprig of Rosemary]]
*[[The White Dove (Danish fairy tale)|The White Dove]]
*[[The Troll's Daughter]]
*[[Esben and the Witch]]
*[[Princess Minon-Minette]]
*[[Maiden Bright-eye]]
*[[The Merry Wives]]
*[[Lindworm#Lindworms in tales|King Lindworm]]
*[[The Jackal, the Dove, and the Panther]]
*[[The Little Hare]]
*[[The Sparrow with the Slit Tongue]]
*[[The Story of Ciccu]]
*[[Bearskin (fairy tale)|Don Giovanni de la Fortuna]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|The pink fairy book (1897)}}

=== '' ദി അറേബ്യൻ നൈറ്റ്സ് എന്റർടൈന്മെന്റ്സ് '' (1898) ===
കുട്ടികൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള അറബിയൻ നൈറ്റ്സ് മുതൽ മുപ്പത്തിനാല് കഥകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.[[അലാദ്ദിൻ|അലാദ്ദിന്റെ]] കഥയും ബ്ലൂ ഫെയറി ബുക്ക് രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*The Arabian Nights
*The Story of the Merchant and the Genius
*The Story of the First Old Man and of the Hind
*The Story of the Second Old Man, and of the Two Black Dogs
*[[The Fisherman and the Jinni|The Story of the Fisherman]]
*The Story of the Greek King and the Physician Douban
*The Story of the Husband and the Parrot
*The Story of the Vizir Who Was Punished
*The Story of the Young King of the Black Isles
*The Story of the Three Calendars, Sons of Kings, and of Five Ladies of Bagdad
*The Story of the First Calendar, Son of a King
*The Story of the Envious Man and of Him Who Was Envied
*The Story of the Second Calendar, Son of a King
*The Story of the Third Calendar, Son of a King
*[[Sinbad|The Seven Voyages of Sindbad the Sailor]]
*First Voyage
*Second Voyage
*Third Voyage
*Fourth Voyage
*Fifth Voyage
*Sixth Voyage
*Seventh and Last Voyage
*The Little Hunchback
*The Story of the Barber's Fifth Brother
*The Story of the Barber's Sixth Brother
*The Adventures of Prince Camaralzaman and the Princess Badoura
*Noureddin and the Fair Persian
*[[Aladdin|Aladdin and the Wonderful Lamp]]
*The Adventures of [[Harun al-Rashid|Haroun-al-Raschid]], Caliph of Bagdad
*The Story of the Blind Baba-Abdalla
*The Story of Sidi-Nouman
*The Story of Ali Cogia, Merchant of Bagdad
*The Enchanted Horse
*The Story of Two Sisters Who Were Jealous of Their Younger Sister
{{div col end}}

=== '' ദ റെഡ് ബുക്ക് ഓഫ് ആനിമൽ സ്റ്റോറീസ് '' (1899) ===
യഥാർത്ഥ പുരാണ മൃഗങ്ങളെ കുറിച്ച് നാല്പത്തിയഞ്ചു കഥകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.കാട്ടുമൃഗങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നത് എങ്ങനെ എന്നതിന്റെ ലളിതമായ വിവരങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ചിലത്. മറ്റുള്ള വളർത്തുമൃഗങ്ങളേയോ ശ്രദ്ധേയമായ കാട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പറ്റിയും അല്ലെങ്കിൽ വേട്ടയാടുന്നതിന്റെയോ കഥകളുമുണ്ട്.&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*The [[Phoenix (mythology)|Phœnix]]
*[[Griffin]]s and [[Unicorn]]s
*About [[Gold-digging ant|Ants]], [[Amphisbaena|Amphisbænas]], and [[Basilisk]]s
*[[Dragon]]s
*The Story of [[Beowulf]], [[Grendel]], and Grendel's Mother
*The Story of [[Beowulf]] and the Fire Drake
*A [[Fox]] Tale
*An Egyptian [[Snake charming|Snake Charmer]]
*An Adventure of Gérard, the Lion Hunter
*[[Mountain Lion|Pumas]] and [[Jaguar]]s in South America
*Mathurin and Mathurine
*Joseph: Whose proper name was Josephine
*The Homes of the [[Viscacha|Vizcachas]]
*[[Guanaco|Guanacos: Living and Dying]]
*In the [[American Desert]]
*The Story of Jacko II.
*'Princess'
*[[Saint Jerome|The Lion and the Saint]]
*The Further Adventures of 'Tom,' a Bear, in Paris
*Recollections of a [[Lion Tamer]]
*[[Sheep]] Farming on the Border
*When the World was Young
*[[Bats]] and [[Vampires]]
*[[Rhinoceros|The Ugliest Beast in the World]]
*The Games of Orang-Outangs, and Kees the [[Baboon]]
*[[Greyhound]]s and their Masters
*The Great Father, and Snakes' Ways
*[[Elephant]] Shooting
*[[Hyena]]s and Children
*A Fight with a [[Hippopotamus]]
*Kanny, the [[Kangaroo]]
*[[Collies]], or [[Sheep Dogs]]
*Two Big Dogs and a Little One
*[[Crocodile]] Stories
*Lion-Hunting and [[Lion]]s
*On the Trail of a Man-eater
*[[Greyhound]]s and their Arab Masters
*The Life and Death of Pincher
*A [[Boar]] Hunt by Moonlight
*Thieving Dogs and Horses
*To the Memory of Squouncer
*How Tom the Bear was born a Frenchman
*Charley
*[[American Bison|Fairy Rings; and the Fairies who make them]]
*How the [[Reindeer]] Live
*The [[Cow]] and the [[Crocodile]]
{{div col end}}

=== '' ദി ഗ്രേ ഫെയറി ബുക്ക് (1900) '' ===
ഫ്രെഞ്ച്, ജർമൻ ഫോക് ലോർ, ഇറ്റാലിയൻ ഫോക്ലോർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുപ്പത്തഞ്ചു കഥകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
[[Image:Grey Fairy Book 1900.jpg|right|200px|thumb|First edition, 1900|കണ്ണി=Special:FilePath/Grey_Fairy_Book_1900.jpg]]
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Donkey Skin]]
*[[The Goblin Pony]]
*[[An Impossible Enchantment]]
*[[The Story of Dschemil and Dachemila]]
*[[Janni and the Draken]]
*[[The Partnership of the Thief and the Liar]]
*[[Fortunatus' purse|Fortunatus and his Purse]]
*[[The Goat-faced Girl]]
*[[What came of picking Flowers]]
*[[The Story of Bensurdatu]]
*[[The Magician's Horse]]
*[[The Little Gray Man]]
*[[Herr Lazarus and the Draken]]
*[[The Story of the Queen of the Flowery Isles]]
*[[Udea and her Seven Brothers]]
*The White Wolf
*[[Mohammed with the Magic Finger]]
*[[Bobino (fairy tale)|Bobino]]
*[[The Dog and the Sparrow]]
*[[The Story of the Three Sons of Hali]]
*[[The Story of the Fair Circassians]]
*[[The Jackal and the Spring]]
*[[The Bear (fairy tale)|The Bear]]
*[[The Sunchild]]
*[[The Daughter of Buk Ettemsuch]]
*[[Laughing Eye and Weeping Eye]], or the Limping Fox
*[[The Unlooked for Prince]]
*[[The Simpleton]]
*[[The Street Musicians]]
*[[The Twin Brothers]]
*[[Cannetella]]
*[[The Ogre (fairy tale)|The Ogre]]
*[[A Fairy's Blunder]]
*[[Long, Broad, and Quickeye]]
*[[Prunella (fairy tale)|Prunella]]
{{div col end}}

=== '' ദി വയലറ്റ് ഫെയറി ബുക്ക് '' (1901) ===
റുമാനിയ, [[ജപ്പാൻ]], [[സെർബിയൻ നാടോടി | സെർബിയ]], [[ലിത്വിയൻ മിത്തോളജി | ലിത്വാനിയ]], ആഫ്രിക്ക, പോർച്ചുഗൽ, റഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 35 കഥകളാണ്. വേട്ടയാടപ്പെട്ട വനം, ചെസ്റ്റ് ഓഫ് ഗോൾഡ് കോയിൻ, മാന്ത്രിക നായ, ഡ്രാഗണുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഇതിലെ വിഷയങ്ങളാണ്.
{{Wikisource|The Violet Fairy Book}}
[[Image:Violet Fairy Book 1902.jpg|right|200px|thumb| Second edition, 1902|കണ്ണി=Special:FilePath/Violet_Fairy_Book_1902.jpg]]
{{div col|colwidth=30em}}
*[[A Tale Of the Tontlawald]]
*[[The Finest Liar in the World]]
*[[The Story of Three Wonderful Beggars]]
*[[Schippeitaro]]
*[[The Three Princes and their Beasts]]
*[[The Goat's Ears of the Emperor Trojan]]
*[[The Nine Pea-hens and the Golden Apples]]
*[[The Lute Player]]
*[[The Grateful Prince]]
*[[The Child who came from an Egg]]
*[[Stan Bolovan]]
*[[The Two Frogs]]
*[[The Story of a Gazelle]]
*[[How a Fish swam in the Air and a Hare in the Water]]
*[[Two in a Sack]]
*[[The Envious Neighbour]]
*[[The Fairy of the Dawn]]
*[[The Enchanted Knife]]
*[[Jesper Who Herded the Hares]]
*[[The Underground Workers]]
*[[Little Longnose|The History of Dwarf Long Nose]]
*[[The Nunda, Eater of People]]
*[[The Story of Hassebu]]
*[[The Maiden with the Wooden Helmet]]
*[[The Monkey and the Jelly-fish]]
*[[The Headless Dwarfs]]
*[[The Young Man Who Would Have His Eyes Opened]]
*[[The Boys with the Golden Stars]]
*[[The Frog Princess|The Frog]]
*[[The Princess Who Was Hidden Underground]]
*[[The Girl Who Pretended to be a Boy]]
*[[The Story of Halfman]]
*[[The Prince Who Wanted to See the World]]
*[[Virgilius the Sorcerer]]
*[[Mogarzea and his Son]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|The Violet Fairy Book}}

=== '' ദി ബുക്ക് ഓഫ് റൊമാൻസ് '' (1902) ===
കുട്ടികൾക്ക് അനുയോജ്യമാകുന്ന മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ നവോത്ഥാനകാലങ്ങളിൽ നിന്ന് പത്തൊമ്പത് കഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കിങ് ആർതർ, ചാർളിമഗ്നെ, ഗെല്ലോണിൻറെ വില്യം, റോബിൻ ഹുഡ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു..&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Excalibur#Excalibur and the Sword in the Stone|The Drawing of the Sword]]
*[[The Questing Beast]]
*[[Excalibur|The Sword Excalibur]]
*The Story of [[Sir Balin]]
*How the [[Round Table]] began
*The Passing of [[Merlin]]
*How [[Morgan Le Fay]] tried to kill King Arthur
*What [[Beaumains]] asked of the King
*The Quest of the [[Holy Grail|Holy Graal]]
*[[Guinevere|The Fight for the Queen]]
*[[Elaine of Astolat|The Fair Maid of Astolat]]
*[[Lancelot]] and [[Guenevere]]
*[[Battle of Camlann|The End of it All]]
*[[Battle of Roncevaux Pass|The Battle of Roncevalles]]
*The Pursuit of [[Diarmuid Ua Duibhne|Diarmid]]
*Some Adventures of [[William of Gellone|William Short Nose]]
*[[Wayland the Smith]]
*The Story of [[Robin Hood]]
*The Story of [[Grettir the Strong]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|The book of romance (1902)}}

=== '' ദി ക്രിംസൺ ഫെയർ ബുക്ക് '' (1903) ===
These 36 stories originated in Hungary, Russia, [[Folklore of Finland|Finland]], Iceland, Tunisia, the [[Baltic mythology|Baltic]], and elsewhere. 
[[Image:Crimson Fairy Book 1903.jpg|right|thumb|160px|First edition, 1903|കണ്ണി=Special:FilePath/Crimson_Fairy_Book_1903.jpg]]
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Lovely Ilonka]]
*[[Lucky Luck]]
*[[The Hairy Man]]
*[[To Your Good Health!]]
*[[The Story of the Seven Simons]]
*[[The Language of Beasts]]
*[[The Boy Who Could Keep a Secret]]
*[[The Prince and the Dragon]]
*[[Little Wildrose]]
*[[Tiidu the Piper]]
*[[Paperarello]]
*[[The Gifts of the Magician]]
*[[The Strong Prince]]
*[[The Treasure Seeker]]
*[[The Cottager and his Cat]]
*[[The Prince Who Would Seek Immortality]]
*[[The Stonecutter|The Stone-cutter]]
*[[The Gold-bearded Man]]
*[[Tritill, Litill, and the Birds]]
*[[The Three Robes]]
*[[The Six Hungry Beasts]]
*[[How the Beggar Boy turned into Count Piro]]
*[[The Rogue and the Herdsman]]
*[[Eisenkopf]]
*[[The Death of Abu Nowas and of his Wife]]
*[[Motikatika]]
*[[Niels and the Giants]]
*[[Shepherd Paul]]
*[[How the Wicked Tanuki was Punished]]
*[[The Crab and the Monkey]]
*[[The Horse Gullfaxi and the Sword Gunnfoder]]
*[[The Story of the Sham Prince, or the Ambitious Tailor]]
*[[The Colony of Cats]]
*[[How to find out a True Friend]]
*[[Clever Maria]]
*[[Bunbuku Chagama|The Magic Kettle]]
{{div col end}}

=== '' ബ്രൗൺ ഫെയറി ബുക്ക് '' (1904) ===
''The Brown Fairy Book'' contains stories from the [[Mythologies of the indigenous peoples of the Americas|American Indians]], [[Bush ballad|Australian Bushmen]] and African [[Kaffir (racial term)|Kaffirs]], and from [[Persian mythology|Persia]], [[Sami shamanism|Lapland]], [[Brazilian mythology|Brazil]], and [[Folklore of India|India]].
[[Image:Brown Fairy Book 190.jpg|50px|thumb|Spine of first edition, 1904]]
{{div col|colwidth=30em}}
*[[What the Rose did to the Cypress]]
*[[Ball-Carrier and the Bad One]]
*[[How Ball-Carrier finished his Task]]
*The [[Bunyip]]
*[[Father Grumbler]]
*[[The Story of the Yara]]
*[[The Cunning Hare]]
*[[The Turtle and his Bride]]
*[[How Geirald the Coward was Punished]]
*[[Habogi]]
*[[How the Little Brother set Free his Big Brothers]]
*[[The Sacred Milk of Koumongoe]]
*[[The Wicked Wolverine]]
*[[The Husband of the Rat's Daughter]]
*[[The Mermaid and the Boy]]
*[[Pivi and Kabo]]
*[[The Elf Maiden]]
*[[How Some Wild Animals became Tame Ones]]
*[[Fortune and the Wood-Cutter]]
*[[The Enchanted Head]]
*[[The Sister of the Sun]]
*[[The Prince and the Three Fates]]
*[[The Fox and the Lapp]]
*[[Kisa the Cat]]
*[[The Lion and the Cat]]
*[[Which was the Foolishest?]]
*[[Asmund and Signy]]
*[[Rubezahl]]
*[[Story of the King who would be Stronger than Fate]]
*[[Story of Wali Dad the Simple-hearted]]
*[[Tale of a Tortoise and of a Mischievous Monkey]]
*[[The Knights of the Fish]]
{{div col end}}
{{Commons category inline|Brown Fairy Book}}

=== '' ദി റെഡ് റൊമാൻസ് ബുക്ക് '' (1905) ===
Contains twenty-nine stories from various medieval and Renaissance romances of chivalry, adapted for children. Includes stories about [[Don Quixote]], Charlemagne, [[Bevis of Hampton]] and [[Guy of Warwick]].&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*How [[Guillaume de Palerme|William of Palermo]] was carried off by the Werwolf
*[[Guillaume de Palerme|The Disenchantment of the Werwolf]]
*[[Njáls saga|The Slaying of Hallgerda's Husbands]]
*[[Njáls saga|The Death of Gunnar]]
*[[Njáls saga|Njal's Burning]]
*[[Gesta Romanorum|The Lady of Solace]]
*[[The Faerie Queene|Una and the Lion]]
*[[The Faerie Queene|How the Red Cross Knight slew the Dragon]]
*[[Amis et Amiles|Amys and Amyle]]
*[[El Cid|The Tale of the Cid]]
*[[Don Quixote|The Knight of the Sorrowful Countenance]]
*[[Don Quixote|The Adventure of the Two Armies who turned out to be Flocks of Sheep]]
*[[Don Quixote|The Adventure of the Bobbing Lights]]
*[[Don Quixote|The Helmet of Mambrino]]
*How [[Don Quixote]] was Enchanted while guarding the Castle
*[[Don Quixote|Don Quixote's Home-coming]]
*The Meeting of [[Huon of Bordeaux|Huon]] and [[Oberon]], King of the Fairies
*How [[Oberon]] saved [[Huon of Bordeaux|Huon]]
*[[Havelok the Dane|Havelok and Goldborough]]
*[[Cupid and Psyche]]
*[[Bevis of Hampton|Sir Bevis the Strong]]
*[[Ogier the Dane]]
*[[The Golden Ass|How the Ass became a Man again]]
*[[Guy of Warwick]]
*[[Orlando Furioso|How Bradamante conquered the Wizard]]
*[[Orlando Furioso|The Ring of Bradamante]]
*[[Orlando Furioso|The Fulfilling of the Prophecy]]
*The Knight of the Sun
*How the Knight of the Sun rescued his Father
{{div col end}}

=== '' ദ ഓറഞ്ച് ഫെയറി ബുക്ക് (1906) '' ===
Includes 33 tales from Jutland, Rhodesia, Uganda, and various other European traditions.
[[File:Ian and the Blue Falcon by H. J. Ford for Andrew Lang's The Orange Fairy Book.jpg|upright|thumb|''Ian and the Blue Falcon'' by H. J. Ford for Andrew Lang's ''The Orange Fairy Book'']]

[[Image:Orange Fairy Book 1906.jpg|right|160px|thumb| First edition, 1906]]
{{div col|colwidth=30em}}
*[[The Story of the Hero Makoma]]
*[[The Magic Mirror (fairy tale)|The Magic Mirror]]
*[[Story of the King who would see Paradise]]
*[[How Isuro the Rabbit tricked Gudu]]
*[[Ian, the Soldier's Son]]
*[[The Fox and the Wolf]]
*[[How Ian Direach got the Blue Falcon]]
*The [[Ugly Duckling]]
*[[The Two Caskets]]
*[[The Goldsmith's Fortune]]
*[[The Enchanted Wreath]]
*[[The Foolish Weaver]]
*[[The Clever Cat]]
*[[The Story of Manus Pinkel the Thief]]
*[[The Adventures of a Jackal]]
*[[The Adventures of the Jackal's Eldest Son]]
*[[The Adventures of the Younger Son of the Jackal]]
*[[The Three Treasures of the Giants]]
*[[The Rover of the Plain]]
*[[The White Doe]]
*[[The Girl-Fish]]
*[[The Owl and the Eagle]]
*[[The Frog and the Lion Fairy]]
*[[The Adventures of Covan the Brown-haired]]
*[[The Princess Bella-Flor]]
*[[The Bird of Truth]]
*[[The Mink and the Wolf]]
*[[Adventures of an Indian Brave]]
*[[How the Stalos were Tricked]]
*[[Andras Baive]]
*[[The White Slipper]]
*[[The Magic Book]]
{{div col end}}

=== '' ഒലിവ് ഫെയറി ബുക്ക് '' (1907) ===
''The Olive Fairy Book'' includes unusual stories from [[Turkish folklore|Turkey]], India, Denmark, [[Armenian mythology|Armenia]], the Sudan, and the pen of [[Anatole France]].
[[File:The Blue Parrot. by H. J. Ford for Andrew Lang's The Olive Fairy Book.jpg|upright|thumb|''The Blue Parrot''. by H. J. Ford for Andrew Lang's ''The Olive Fairy Book'']]
[[Image:The Olive Fairy Book, Andrew Lang, Cover, 1st edition.jpg|right|thumb|160px|First edition, 1907]]
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Madschun]]
*[[The Blue Parrot (fairy tale)|The Blue Parrot]]
*[[Geirlug The King's Daughter]]
*[[The Story of Little King Loc]]
*[[A Long-Bow Story]]
*[[Jackal or Tiger?]]
*[[The Comb and the Collar]]
*[[The Thanksgiving of the Wazir]]
*[[Samba the Coward]]
*[[Kupti and Imani]]
*[[Thumbelina|The Strange Adventures of Little Maia]]
*[[Diamond Cut Diamond (fairy tale)|Diamond Cut Diamond]]
*[[The Green Knight (fairy tale)|The Green Knight]]
*[[The Five Wise Words of the Guru]]
*[[The Golden-Headed Fish]]
*[[Dorani]]
*[[The Satin Surgeon]]
*[[The Billy Goat and the King]]
*[[The Story of Zoulvisia]]
*[[Grasp All, Lose All]]
*[[The Fate of the Turtle]]
*[[The Snake Prince]]
*[[The Prince and the Princess in the Forest]]
*[[The Clever Weaver]]
*[[The Boy Who Found Fear At Last]]
*[[He Wins Who Waits]]
*[[The Steel Cane]]
*[[The Punishment of the Fairy Gangana]]
*[[The Silent Princess]]
{{div col end}}
{{Commonscat-inline|The Olive Fairy Book (Andrew Lang)}}

=== '' ബുക്ക് ഓഫ് പ്രിൻസസ് ആൻഡ് പ്രിൻസസെസ് '' (1908) ===
Published by Longmans as written by &quot;Mrs. Lang&quot;; illustrated by H. J. Ford ({{LCCN|08028404}}).

Contains fourteen stories about the childhoods of European monarchs, including [[Napoleon]], [[Elizabeth I of England|Elizabeth I]], and [[Frederick the Great]].&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Napoleon]]
*[[Napoleon II|His Majesty the King of Rome]]
*[[Jeanne d'Albret|The Princess Jeanne]]
*[[Haakon IV of Norway|Hacon the King]]
*[[Marie Louise of Orléans (1662–1689)|Mi Reina! Mi Reina!]]
*[[Henrietta of England|Henriette the Siege Baby]]
*[[Henry VII of England|The Red Rose]]
*[[Elizabeth of York|The White Rose]]
*[[Richard I of Normandy|Richard the Fearless]]
*[[Frederick the Great|Frederick]] and [[Wilhelmine of Prussia, Margravine of Brandenburg-Bayreuth|Wilhelmine]]
*[[Marie Antoinette|Une Reine Malheureuse]]
*[[Isabella of Valois|The 'Little Queen']]
*[[Blanche of England|Two]] Little [[Philippa of England|Girls]] and their [[Mary de Bohun|Mother]]
*The Troubles of the Princess [[Elizabeth I of England|Elizabeth]]
{{div col end}}

=== '' ദി റെഡ് ബുക്ക് ഓഫ് ഹീറോസ് '' (1909) ===
Published by Longmans as written by &quot;Mrs. Lang&quot;; illustrated by H. J. Ford ({{LCCN|09017962}}).

Contains twelve true stories about role models for children, including [[Hannibal]], [[Florence Nightingale]], and [[Thomas More|Saint Thomas More]].&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Florence Nightingale|The Lady-in-Chief]]
*[[John Howard (prison reformer)|Prisoners and Captives]]
*[[Hannibal]]
*[[Father Damien|The Apostle of the Lepers]]
*[[Ferdinand the Holy Prince|The Constant Prince]]
*[[James Graham, 1st Marquess of Montrose|The Marquis of Montrose]]
*[[Henry Havelock|A Child's Hero]]
*[[Thomas More|Conscience or King]]
*[[Marie Angélique Arnauld|The Little Abbess]]
*[[Charles George Gordon|Gordon]]
*[[Saint Ambrose|The Crime of Theodosius]]
*[[Bernard Palissy|Palissy the Potter]]
{{div col end}}

=== '' ദ ലൈലാക് ഫെയറി ബുക്ക് '' (1910) ===
''The Lilac Fairy Book'' contains stories from Portugal, [[Irish mythology|Ireland]], [[Welsh mythology|Wales]], and points East and West.
{{div col|colwidth=30em}}
*[[The Shifty Lad]]
*[[The False Prince and the True]]
*[[The Jogi's Punishment]]
*[[The Heart of a Monkey]]
*[[The Fairy Nurse]]
*[[A Lost Paradise (fairy tale)|A Lost Paradise]]
*[[How Brave Walter Hunted Wolves]]
*[[The King of the Waterfalls]]
*[[A French Puck]]
*[[The Three Crowns]]
*[[The Story of a Very Bad Boy]]
*[[The Brown Bear of Norway]]
*[[Little Lasse]]
*'[[Moti (fairy tale)|Moti]]'
*[[The Enchanted Deer]]
*[[A Fish Story (fairy tale)|A Fish Story]]
*[[The Wonderful Tune]]
*[[The Rich Brother and the Poor Brother]]
*[[The One-Handed Girl]]
*[[The Bones of Djulung]]
*[[The Sea King's Gift]]
*[[The Raspberry Worm]]
*[[The Stones of Plouhinec]]
*[[The Castle of Kerglas]]
*[[The Battle of the Birds]]
*[[The Lady of the Fountain]]
*[[The Four Gifts]]
*[[The Groac'h of the Isle of Lok]]
*[[Llwyd ap Cil Coed|The Escape of the Mouse]]
*[[The Believing Husbands]]
*[[The Hoodie-Crow]]
*[[The Brownie of the Lake]]
*[[Olwen|The Winning of Olwen]]
{{div col end}}

=== '' ദ ഓൾ സോർട്ട്സ് ഓഫ് സ്റ്റോറീസ് ബുക്ക് '' (1911) ===
Published by Longmans as written by &quot;Mrs. Lang&quot;; illustrated by H. J. Ford ({{LCCN|11027934}}).

Contains thirty stories on a variety of subjects, including true stories, [[Greek mythology|Greek myths]], and stories from Alexandre Dumas, Walter Scott and Edgar Allan Poe. &lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*How a Boy became first a Lamb and then an Apple
*The Battle of the White Bull
*[[Melampus|The Serpents' Gift]]
*[[Meleager]] the Hunter
*The Vanishing of [[Benjamin Bathurst (diplomat)|Bathurst]]
*[[Antoine Marie Chamans, comte de Lavalette|In the Shadow of the Guillotine]]
*The Flight of the [[Charles II of England|King]]
*[[Alexander Selkirk|The Real Robinson Crusoe]]
*[[Jean Baptiste Antoine Marcellin Marbot|How the Russian Soldier was Saved]]
*[[Jean Baptiste Antoine Marcellin Marbot|Marbot]] and the Young Cossack 
*[[Heracles]] the Dragon-Killer
*[[Old Rectory, Epworth|Old Jeffery]]
*The Adventures of a Prisoner
*[[The Campden Wonder|What became of Old Mr. Harrison?]]
*[[The Keepsake Stories|Aunt Margaret's Mirror]]
*[[The Count of Monte Cristo|The Prisoner of the Chateau d'lf]]
*[[The Count of Monte Cristo|The Hunt for the Treasure]]
*[[The Gold-Bug|The Story of the Gold Beetle]]
*[[Loreta Velazquez]], the Military Spy
*The Farmer's Dream
*[[The Three Musketeers|The Sword of D'Artagnan]]
*[[The Three Musketeers|The Bastion Saint-Gervais]]
*[[The Vicomte of Bragelonne: Ten Years Later|Little General Monk]]
*[[Pegasus|The Horse with Wings]]
*The Prize of [[Jeanne Jugan]]
*Unlucky John
*[[Siamese embassy to France (1686)|How the Siamese Ambassadors reached the Cape]]
*The Strange Tale of Ambrose Gwinett
*[[Mary Rowlandson|With the Redskins]]
*The Wreck of the 'Drake '
{{div col end}}

=== '' ദി ബുക്സ് ഓഫ് സെയിന്റ്സ് ആന്റ് ഹീറോസ് '' (1912)===
Published by Longmans as written by &quot;Mrs. Lang&quot;; illustrated by H. J. Ford ({{LCCN|12024314}}).

Contains twenty-three [[Hagiography|stories about saints]]. Most of these are true stories, although a few legends are also included. &lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Paul of Thebes|The First of the Hermits]]
*[[Dorothea of Caesarea|The Roses from Paradise]]
*[[Saint Jerome|The Saint with the Lion]]
*[[Synesius]], the Ostrich Hunter 
*The Struggles of [[Augustine of Hippo|St. Augustine]]
*[[Germanus of Auxerre|Germanus the Governor]]
*[[Malchus of Syria|Malchus the Monk]]
*[[Simeon Stylites|The Saint on the Pillar]]
*[[Cuthbert|The Apostle of Northumbria]]
*[[Columba|St. Columba]]
*[[Brendan|Brendan the Sailor]]
*[[Saint Senan|The Charm Queller]]
*[[Dunstan]] the Friend of Kings 
*[[St. Margaret of Scotland]]
*[[St. Elizabeth of Hungary]]
*[[Louis IX of France|Saint and King]]
*[[Francis of Assisi|The Preacher to the Birds]]
*[[Richard of Chichester|Richard the Bishop]]
*[[Colette of Corbie|Colette]]
*[[Francis Xavier|The Apostle of the Japanese]]
*[[John of God|The Servant of the Poor]]
*[[Vincent de Paul|The Founder of Hospitals]]
*[[Saint George|The Patron Saint of England]]
{{div col end}}	

==='' '' സ്ട്രേയ്ഞ്ച് സ്റ്റോറി ബുക്ക് '' (1913)'' (1913)===
Published after Andrew Lang's death, with an introduction by Mrs. Lang. Contains thirty-four stories on a variety of subjects, including ghost stories, Native American legends, true stories, and tales from [[Washington Irving]].&lt;br&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Tales of a Traveller|The Drowned Buccaneer]]
*The Perplexity of Zadig
*The Return of the Dead Wife
*[[Hannah Snell|Young Amazon Snell]]
*The Good Sir James
*[[Rip van Winkle]]
*The Wonderful Basket
*The Escape of the Galley-slaves
*The Beaver and the Porcupine
*An Old-world Ghost
*[[James MacLaine|The Gentleman Highwayman]]
*The Vision of the [[Pope Pius V|Pope]]
*Growing-up-like-one-who-has-a-grandmother
*The Handless Brigade
*The Son of the Wolf Chief
*[[John Metcalf (civil engineer)|Blind Jack of Knaresborough]]
*[[John Metcalf (civil engineer)|Blind Jack Again]]
*The Story of Djun
*What Became of Owen Parfitt?
*Blackskin
*The Pets of [[George Sand|Aurore Dupin]]
*[[George Sand|The Trials of M. Deschartres]]
*[[George Sand|Aurore]] at Play
*How [[George Sand|Aurore]] learned to Ride
*Land-Otter the Indian
*The Disinheriting of a Son
*[[The Siege of Rhodes (1522)|The Siege of Rhodes]]
*The Princess of Babylon
*The Adventures of Fire-Drill's Son
*The Strange Story of [[Elizabeth Canning]]
*[[The Apparition of Mrs. Veal|Mrs. Veal's Ghost]]
*The Chief's Daughter
*[[Leonardo da Vinci|The Boyhood of a Painter]]
*[[Catalina de Erauso|The Adventures of a Spanish Nun]]
{{div col end}}

==അവലംബം==
{{reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
*[https://onemorelibrary.com/index.php/en/books/major-collections/andrew-lang-collection-316 Full Andrew Lang's Fairy Books collection]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at [https://onemorelibrary.com/index.php/en One More Library]
*[http://www.mythfolklore.net/andrewlang/ Andrew Lang collection]
*[http://www.foliosociety.com/category/9319/andrew-lang-s-fairy-books The Folio Society &quot;Rainbow Fairy Books&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408052643/http://www.foliosociety.com/category/9319/andrew-lang-s-fairy-books |date=2016-04-08 }}
* {{FadedPage|id=20100815|name=The Green Fairy Book}}
* {{FadedPage|id=20100813|name=The Grey Fairy Book}}
* {{FadedPage|id=20090213|name=The Lilac Fairy Book}}
* {{FadedPage|id=20090305|name=The Yellow Fairy Book}}
* {{librivox book | title=Andrew Lang's Fairy Books | author=Andrew LANG}}

[[വർഗ്ഗം:കുട്ടികൾക്കുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടോടിക്കഥകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടോടിക്കഥകളുടെ ശേഖരം]]</text>
      <sha1>1o18ruz30pbq4q4fo82nxh8pewbxyq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇൻസേടി സെഡിസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>450792</id>
    <revision>
      <id>4612146</id>
      <parentid>3795506</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3028" sha1="hdqmgx551j31mw3r422gbkzuz211kus" xml:space="preserve">{{Italic title}} 
[[File:Gymnogyps californianus us fish 3.jpg|thumb|[[New World vulture]]s, such as the [[California condor]], were placed ''incertae sedis'' within the Class [[Aves]] until the recognition of the new Order [[Cathartiformes]].]]

[[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രത്തിൽ]] ഒരു ടാക്സയുടെ മറ്റു ടാക്സകളുമായുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമല്ലെങ്കിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ്  '''''Incertae sedis'''''.&lt;ref name=ICZN&gt;{{cite web |url=http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/index.jsp?booksection=glossary&amp;nfv=true |title=Glossary |work=[[International Code of Zoological Nomenclature]] |publisher=[[International Commission on Zoological Nomenclature]] |accessdate=2011-06-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://plants.usda.gov/faq.html |title=Frequently Asked Questions |work=PLANTS database |publisher=[[United States Department of Agriculture]] |accessdate=2011-06-12 |archive-date=2016-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160412024304/http://plants.usda.gov/faq.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ലാറ്റിൻ]] ഭാഷയിൽ ഇതിന് &quot;തീർച്ചയില്ലാത്ത സ്ഥാനം&quot; എന്നാണർത്ഥം.

ഒരു [[ടാക്സോൺ|ടാക്സോണിനു]] പേരുനൽകുമ്പോൾ [[International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants|ICN]] അനുസരിച്ചു അതിന്റെ [[ജീനസ്|ജനുസുമായുള്ള]] ബന്ധം നിശ്ചയിക്കണം. അതിനു മുകളിലുള്ള ടാക്സകൾ ''Incertae sedis'' ആകാം.&lt;ref name=ICN&gt;{{cite book |author1=McNeill, J. |author2=Barrie, F.R. |author3=Buck, W.R. |author4=Demoulin, V. |author5=Greuter, W. |author6=Hawksworth, D.L. |author7=Herendeen, P.S. |author8=Knapp, S. |author9=Marhold, K. |author10=Prado, J. |author11=Prud'homme Van Reine, W.F. |author12=Smith, G.F. |author13=Wiersema, J.H. |author14=Turland, N.J. |year=2012 |volume=Regnum Vegetabile 154 |title=International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011 |publisher=A.R.G. Gantner Verlag KG |isbn=978-3-87429-425-6 |url=http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=art3 |accessdate=2013-07-28 |archive-date=2020-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010230658/https://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=art3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist|32em}}

== പുറം കണ്ണികൾ  ==
* {{wiktionary-inline}}
* {{Commons category-inline}}

[[വർഗ്ഗം:വർഗ്ഗീകരണം (ജീവശാസ്ത്രം)]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവശാസ്ത്ര നാമാവലി]]</text>
      <sha1>hdqmgx551j31mw3r422gbkzuz211kus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പെരുംകുളം (തിരുവനന്തപുരം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>454843</id>
    <revision>
      <id>4612089</id>
      <parentid>3716546</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Appoozz Ramos</username>
        <id>147317</id>
      </contributor>
      <comment>Added content</comment>
      <origin>4612089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3736" sha1="ixxdkp4k4dpsszdtq1npaezl2ibo54e" xml:space="preserve">{{prettyurl|Perumkulam}}
{{Infobox settlement
| name                    = Perumkulam
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = ഗ്രാമം
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| pushpin_map             = India Kerala#India
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = Location in Kerala, India
| coordinates             = {{coord|8.5366|N|77.0585|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = രാജ്യം
| subdivision_name        = {{flag|India}}
| subdivision_type1       = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1       = [[കേരളം]]
| subdivision_type2       = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| subdivision_name2       = [[Thiruvananthapuram]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[Taluka]]s
| parts                   = [[Nedumangad]]
| government_type         = 
| governing_body          = [[Gram panchayat]] 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 19074
| population_as_of        = 2001
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1    = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1     = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1               = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 695102&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiapost.gov.in/pin/pinsearch.aspx|title=India Post :Pincode Search|accessdate=2008-12-16|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120520133707/http://www.indiapost.gov.in/Pin/pinsearch.aspx|archivedate=2012-05-20|df=}}&lt;/ref&gt;
| registration_plate      = KL- 21
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പെരുംകുളം '''.&lt;ref name=&quot;censusindia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |title=Census of India : Villages with population 5000 &amp; above |publisher=Registrar General &amp; Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081208044522/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |archivedate=8 December 2008 }}&lt;/ref&gt;

== ജനസംഖ്യ ==
2001 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം പെരുംകുളം ജനസംഖ്യ 19074 ആണ്. ഇതിൽ 9286 പുരുഷന്മാരും 9788 സ്ത്രീകളുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;censusindia&quot; /&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{Thiruvananthapuram district}}
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ixxdkp4k4dpsszdtq1npaezl2ibo54e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഈസ്റ്റേൺ ഗ്രേ സ്ക്വാറൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>476739</id>
    <revision>
      <id>4612155</id>
      <parentid>3801851</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5867" sha1="h64202y5ek627fujby7dwk9bp2dmv0w" xml:space="preserve">{{prettyurl|Eastern gray squirrel}}
{{speciesbox
| name = Eastern gray squirrel&lt;ref name=&quot;Thorington&quot;&gt;{{cite book|last1=Thorington|first1=R.W. Jr.|last2=Hoffmann|first2=R.S.|year=2005|pages=754–818|editor1-last=Wilson|editor1-first=D.E.|editor2-last=Reeder|editor2-first=D.M|url=http://www.bucknell.edu/msw3|chapter=''Sciurus (Sciurus) carolinensis''|chapterurl=http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=12400104|title=Mammal Species of the World: a taxonomic and geographic reference|edition=3rd|publisher=The Johns Hopkins University Press|isbn=978-0-8018-8221-0|oclc=26158608}}&lt;/ref&gt;
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dx.doi.org/10.2305/iucn.uk.2008.rlts.t42462a10699433.en|title=Sciurus carolinensis: Linzey, A.V., Koprowski, J. &amp; NatureServe (Hammerson, G.)|date=2008-06-30|website=IUCN Red List of Threatened Species|access-date=2019-07-02}}&lt;/ref&gt;
| image = Eastern Grey Squirrel.jpg
| image_caption = [[File:Grey Squirrel (Sciurus carolinensis) (W1CDR0001470 BD12).ogg|center|thumb|Calls recorded in Surrey, England]]
| genus = Sciurus
| parent = Sciurus (Sciurus)
| species = carolinensis
| authority = [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788
| subdivision_ranks = Subspecies
| subdivision =
* ''S. c. carolinensis''
* ''S. c. extimus''
* ''S. c. fuliginosus''
* ''S. c. hypophaeus''
* ''S. c. pennsylvanicus''
| synonyms = 
* ''S. pennsylvanica''
* ''S. hiemalis''
* ''S. leucotis''
* ''S. fulginosus''
* ''S. migratorius''
| range_map = Sciurus carolinensis range map.svg
| range_map_caption = Range in red&lt;br/&gt;(excludes introduced populations)
}}
[[Sciurus|സിയൂറസ്]] ജനുസ്സിലെ ഒരു [[മരയണ്ണാൻ|മരയണ്ണാൻ]] ആയ '''ഈസ്റ്റേൺ ഗ്രേ സ്ക്വാറൽ''' (ശാസ്ത്രീയനാമം:''Sciurus carolinensis'') പ്രദേശത്തെ ആശ്രയിച്ച് '''ഗ്രേ സ്ക്വാറൽ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പരിസ്ഥിതിക്ക് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമായ അതിശയകരമായ പ്രകൃതിദത്ത വന പുനരുല്‌പത്തിക്ക് സഹായകരമായ കിഴക്കൻ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ജീവിയാണ് ഇത്.&lt;ref&gt;Goheen, J.R. &amp; Swihart, R.K. (2003) ''Food-hoarding behavior of gray squirrels and North American red squirrels in the central hardwoods region: implications for forest regeneration''. Canadian Journal of Zoology, 81: 1636-1639&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Steele, M.A., Hadj-Chikh, L.Z. &amp; Hazeltine, J. (1996) ''Caching and Feeding Decisions by Sciurus carolinensis: Responses to Weevil-Infested Acorns''. Journal of Mammalogy 77: 305-314&lt;/ref&gt; ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന യൂറോപ്പിലെ ഈസ്റ്റേൺ ഗ്രേ സ്ക്വാറൽ, പ്രത്യേകിച്ചും, ഒരു [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] ഇനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
==ഇതും കാണുക==
{{Portal|Mammals}}
* [[Black squirrel]], a melanistic subgroup 
* [[Western gray squirrel]] (''Sciurus griseus'')
* [[Arizona gray squirrel]] (''Sciurus arizonensis'')
* [[Mexican gray squirrel]] (''Sciurus aureogaster'')
* [[Tommy Tucker (squirrel)]],  a celebrity eastern gray squirrel in the 1940s

==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
*{{cite journal|last=Koprowski|first=John L.|title=Sciurus carolinensis|journal=Mammalian Species|date=2 December 1994|volume=480|issue=480|pages=1|url=http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-480-01-0001.pdf|accessdate=26 March 2014|doi=10.2307/3504224|jstor=3504224|archive-url=https://web.archive.org/web/20140327221219/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/i0076-3519-480-01-0001.pdf|archive-date=27 March 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}—A comprehensive survey paper, with extensive references

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Commons|Sciurus carolinensis}}
{{Wikispecies|Sciurus carolinensis}}
* [https://web.archive.org/web/20080524045446/http://www.arkive.org/species/ARK/mammals/Sciurus_carolinensis/ ARKive] – Still photos and videos
* [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/05/18/AR2005051802251.html An Exotic Evolution: Black Squirrels Imported in Early 1900s Gain Foothold] – an article from [[The Washington Post]]
* [http://www.wildlifeonline.me.uk/squirrels.html WildlifeOnline – Natural History of Tree Squirrels]
* [http://www.mnh.si.edu/mna/image_info.cfm?species_id=298 Smithsonian Eastern Gray Squirrel article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129223354/http://www.mnh.si.edu/mna/image_info.cfm?species_id=298 |date=2016-01-29 }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=VS3_sfdUxvM Grey Squirrel feeding on peanuts in a British park]
* [http://ofnc.ca/programs/fletcher-wildlife-garden/flora-and-fauna-at-the-fwg/grey-squirrels-at-the-fwg Grey Squirrels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210107101958/http://ofnc.ca/programs/fletcher-wildlife-garden/flora-and-fauna-at-the-fwg/grey-squirrels-at-the-fwg |date=2021-01-07 }}, Fletcher Wildlife Garden

{{North American Game}}

[[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ സസ്തനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കയിലെ സസ്തനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അണ്ണാനുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കരണ്ടുതീനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മരയണ്ണാനുകൾ]]</text>
      <sha1>h64202y5ek627fujby7dwk9bp2dmv0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എമിലിയ (സസ്യം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>489000</id>
    <revision>
      <id>4612218</id>
      <parentid>3777920</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6333" sha1="9qnur2ebkywr98su9d7bhqht8atlp6y" xml:space="preserve">{{prettyurl|Emilia (plant)}}
{{Taxobox
|name =tasselflower&lt;br&gt;pualele
|image =Starr_050405-5699_Emilia_fosbergii.jpg
|image_caption = ''[[Emilia fosbergii]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Asterales]]
|familia = [[Asteraceae]]
|tribus = [[Senecioneae]]
|genus = '''''Emilia'''''
|genus_authority = [[Alexandre de Cassini|Cass.]]
|synonyms_ref=
|synonyms=
* ''Pithosillum'' &lt;small&gt;Cass.&lt;/small&gt;
* ''Senecio'' sect. ''Emilioidei'' &lt;small&gt;Muschl.&lt;/small&gt;
* ''Xyridopsis'' &lt;small&gt;Welw. ex B.Nord.&lt;/small&gt;
* ''Pseudactis'' &lt;small&gt;S.Moore&lt;/small&gt;
* ''Senecio'' subg. ''Emilia'' &lt;small&gt;(Cass.) O.Hoffm.&lt;/small&gt;
}}
[[സൂര്യകാന്തി]] കുടുംബത്തിലെ സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു ജനുസ്സാണ് '''എമിലിയ'''. ഇത് '''ടാസ്സെൽഫ്‌ളവർ''' അല്ലെങ്കിൽ '''പ്യൂലെലെ''' എന്നുമറിയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;[https://www.biodiversitylibrary.org/page/4439547#page/70/mode/1up Cassini, Alexandre Henri Gabriel de. 1817.  Bulletin des Sciences, par la Societe Philomatique 1817: 68] in French&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.tropicos.org/Name/40002698 Tropicos, Emilia Cass.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fna&quot;&gt;{{Cite web | title = Emilia | work = Flora of North America | accessdate = 2008-01-26 | url = http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=111550 }}&lt;/ref&gt;

[[ആഫ്രിക്ക]]യിലെയും [[ഏഷ്യ]]യിലെയും ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ഉപോഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ് ഈ ജനുസ്സിലെ അംഗങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത്. ചില ഇനങ്ങളെ [[Cacalia|കകാലിയ]] ജനുസ്സിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;fna&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url = http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=EMILI | title = Emilia Cass. | work = PLANTS | publisher = [[United States Department of Agriculture]] (National Plant Data Center) | access-date = 2019-10-20 | archive-date = 2021-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211206170347/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=EMILI | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

; സ്പീഷീസ്
{{columns-list|colwidth=18em|
* ''[[Emilia abyssinica]]'' 
* ''[[Emilia adamagibaensis]]'' 
* ''[[Emilia adscendens]]'' 
* ''[[Emilia alstonii]]'' 
* ''[[Emilia ambifaria]]'' 
* ''[[Emilia arvensis]]'' 
* ''[[Emilia aurita]]'' 
* ''[[Emilia baberka]]'' 
* ''[[Emilia baldwinii]]'' 
* ''[[Emilia bampsiana]]'' 
* ''[[Emilia basifolia]]'' 
* ''[[Emilia bathiei]]'' 
* ''[[Emilia baumii]]'' 
* ''[[Emilia bellioides]]'' 
* ''[[Emilia bianoensis]]'' 
* ''[[Emilia brachycephala]]''
* ''[[Emilia caespitosa]]'' 
* ''[[Emilia capillaris]]'' 
* ''[[Emilia cenioides]]''
* ''[[Emilia chiovendeana]]'' 
* ''[[Emilia citrina]]'' 
* ''[[Emilia coccinea]]'' 
* ''[[Emilia coloniaria]]'' 
* ''[[Emilia crepidioides]]'' 
* ''[[Emilia crispata]]'' 
* ''[[Emilia cryptantha]]'' 
* ''[[Emilia debilis]]'' 
* ''[[Emilia decaryi]]'' 
* ''[[Emilia decipiens]]'' 
* ''[[Emilia discifolia]]'' 
* ''[[Emilia djalonensis]]'' 
* ''[[Emilia duvigneaudii]]'' 
* ''[[Emilia emilioides]]'' 
* ''[[Emilia exserta]]'' 
* ''[[Emilia fallax]]'' 
* ''[[Emilia flaccida]]'' 
* ''[[Emilia fosbergii]]'' 
* ''[[Emilia fugax]]'' 
* ''[[Emilia gaudichaudii]]'' 
* ''[[Emilia gossweileri]]'' 
* ''[[Emilia graminea]]'' 
* ''[[Emilia guineensis]]'' 
* ''[[Emilia hantamensis]]'' 
* ''[[Emilia helianthella]]'' 
* ''[[Emilia herbacea]]'' 
* ''[[Emilia hiernii]]''
* ''[[Emilia hockii]]'' 
* ''[[Emilia homblei]]'' 
* ''[[Emilia humifusa]]'' 
* ''[[Emilia infralignosa]]'' 
* ''[[Emilia integrifolia]]'' 
* ''[[Emilia irregularibracteata]]'' 
* ''[[Emilia jeffreyana]]'' 
* ''[[Emilia juncea]]'' 
* ''[[Emilia kasaiensis]]'' 
* ''[[Emilia khaopawtaensis]]'' 
* ''[[Emilia kilwensis]]'' 
* ''[[Emilia kivuensis]]''
* ''[[Emilia lejolyana]]'' 
* ''[[Emilia leptocephala]]'' 
* ''[[Emilia leucantha]]'' 
* ''[[Emilia libeniana]]'' 
* ''[[Emilia limosa]]'' 
* ''[[Emilia lisowskiana]]'' 
* ''[[Emilia longifolia]]''
* ''[[Emilia longipes]]'' 
* ''[[Emilia longiramea]]'' 
* ''[[Emilia lopollensis]]'' 
* ''[[Emilia lubumbashiensis]]'' 
* ''[[Emilia lyrata]]'' 
* ''[[Emilia malaisseana]]'' 
* ''[[Emilia marlothiana]]'' 
* ''[[Emilia mbagoi]]'' 
* ''[[Emilia micrura]]'' 
* ''[[Emilia moutsamboteana]]'' 
* ''[[Emilia myriocephala]]''
* ''[[Emilia negellensis]]'' 
* ''[[Emilia pammicrocephala]]'' 
* ''[[Emilia parnassiifolia]]'' 
* ''[[Emilia perrieri]]'' 
* ''[[Emilia petitiana]]'' 
* ''[[Emilia pinnatifida]]'' 
* ''[[Emilia praetermissa]]'' 
* ''[[Emilia prenanthoidea]]'' 
* ''[[Emilia protracta]]'' 
* ''[[Emilia pseudactis]]'' 
* ''[[Emilia pumila]]'' 
* ''[[Emilia ramulosa]]'' 
* ''[[Emilia rehmanniana]]'' 
* ''[[Emilia rigida]]'' 
* ''[[Emilia robynsiana]]'' 
* ''[[Emilia scabra]]'' 
* ''[[Emilia schmitzii]]'' 
* ''[[Emilia serpentina]]'' 
* ''[[Emilia serpentinus]]'' 
* ''[[Emilia serrata]]'' 
* ''[[Emilia shabensis]]'' 
* ''[[Emilia simulans]]'' 
* ''[[Emilia somalensis]]'' 
* ''[[Emilia sonchifolia]]'' 
* ''[[Emilia speeseae]]'' 
* ''[[Emilia subscaposa]]'' 
* ''[[Emilia tenellula]]'' 
* ''[[Emilia tenera]]'' 
* ''[[Emilia tenuipes]]'' 
* ''[[Emilia tenuis]]'' 
* ''[[Emilia tessmannii]]'' 
* ''[[Emilia transvaalensis]]'' 
* ''[[Emilia tricholepis]]'' 
* ''[[Emilia ukambensis]]'' 
* ''[[Emilia ukingensis]]'' 
* ''[[Emilia vanmeelii]]'' 
* ''[[Emilia violacea]]'' 
* ''[[Emilia zairensis]]'' 
* ''[[Emilia zeylanica]]'' 
}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category-inline|Emilia}}
{{Wikispecies-inline|Emilia}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |last1=Everitt |first1=J.H. |last2=Lonard |first2=R.L. |last3=Little |first3=C.R. |title=Weeds in South Texas and Northern Mexico |url=https://archive.org/details/weedsinsouthtexa0000ever |publisher=Texas Tech University Press |location=Lubbock |year=2007}} {{ISBN|0-89672-614-2}}

[[വർഗ്ഗം:ആസ്റ്റ്രേസീ]]</text>
      <sha1>9qnur2ebkywr98su9d7bhqht8atlp6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എറെമൽ‌ചെ റൊട്ടണ്ടിഫോളിയ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>491169</id>
    <revision>
      <id>4612222</id>
      <parentid>4439787</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4176" sha1="tk2qtc68qqw2pr6edxefaxuwweepazu" xml:space="preserve">{{prettyurl|Eremalche rotundifolia}}
{{Speciesbox
|image = Eremalche rotundifolia 2.jpg
|genus = Eremalche
|species = rotundifolia
|authority = ([[Asa Gray|A.Gray]]) [[Edward Lee Greene|Greene]]
}}

[[Southwestern United States|തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[മൊഹാവി മരുഭൂമി|മൊഹാവി മരുഭൂമി]]യിലെയും [[Colorado Desert|കൊളറാഡോ മരുഭൂമിയിലെയും]] സ്വദേശിയും [[മാൽവേസീ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു പൂച്ചെടിയാണ് '''ഡെസേർട്ട്-ഫൈവ് സ്പോട്ട്''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''എറെമൽ‌ചെ റൊട്ടണ്ടിഫോളിയ'''. 50 മുതൽ 1,500 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്‌ക്രബ്‌ലാൻഡുകൾ, മരുഭൂമിയിലെ പരന്നഭാഗം,  തുറന്ന കല്ല് പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഈ വാർഷിക [[ദ്വിബീജപത്രസസ്യങ്ങൾ|ദ്വിബീജപത്രസസ്യം]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.calflora.org/cgi-bin/species_query.cgi?where-taxon=Malvastrum+rotundifolium|title=Eremalche rotundifolia|last=|first=|date=March 26, 2016|website=calflora|publisher=|access-date=March 26, 2016|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109194314/https://www.calflora.org//cgi-bin/species_query.cgi?where-taxon=Malvastrum+rotundifolium|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  കാണപ്പെടുന്നു. [[Anza-Borrego Desert State Park|അൻസ-ബോറെഗോ ഡെസേർട്ട് സ്റ്റേറ്റ് പാർക്കിലും]] തെക്കൻ [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ [[ഡെത് വാലി ദേശീയോദ്യാനം|ഡെത്ത് വാലി നാഷണൽ പാർക്കിലും]] ഇത് കാണാം. ഇത് [[നെവാഡ|നെവാഡയിലും]] [[യൂറ്റാ|യൂട്ടയിലും]] ഈ സസ്യത്തെ കാണാൻ കഴിയുന്നു. സാധാരണയായി ഈ വൈൽഡ് ഫ്ലവർ മാർച്ച് മുതൽ മെയ് വരെ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bie|first=Nian|last2=Lei|first2=Liping|last3=He|first3=Zhonghua|last4=Liu|first4=Min|date=2016-07|title=An analysis of atmospheric CO&lt;inf&gt;2&lt;/inf&gt; concentration around the takelamagan desert with five products retrieved from satellite observations|url=http://dx.doi.org/10.1109/igarss.2016.7730064|journal=2016 IEEE International Geoscience and Remote Sensing Symposium (IGARSS)|publisher=IEEE|doi=10.1109/igarss.2016.7730064|isbn=9781509033324}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{Reflist}}
*[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Eremalche%20rotundifolia Jepson Flora Project: ''Eremalche rotundifolia'']
*[https://web.archive.org/web/20050819012412/http://plants.usda.gov/cgi_bin/plant_profile.cgi?symbol=ERRO8 USDA Plant Profile: ''Eremalche rotundifolia'']
*Mojave Desert Wildflowers, Jon Mark Stewart, 1998, pg. 132

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.calflora.org/cgi-bin/species_query.cgi?where-taxon=Eremalche+rotundifolia  Calflora Database: ''Eremalche rotundifolia'' (Desert five spot)]
*[http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=ERRO8 USDA Plants Profile for ''Eremalche rotundifolia'' (Desert fivespot)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Commons category|Eremalche rotundifolia|position=left}}

[[വർഗ്ഗം:അരിസോണയിലെ സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മാൽവേസീ]]
[[വർഗ്ഗം:എറെമൽ‌ചെ]]</text>
      <sha1>tk2qtc68qqw2pr6edxefaxuwweepazu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എബെലെ ഒഫുന്നിയമക ഒകെകെ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>510179</id>
    <revision>
      <id>4612217</id>
      <parentid>3795728</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12489" sha1="80njg92h2ugtet958vut6tzbfqnmr9u" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ebele Ofunneamaka Okeke}}
{{Infobox officeholder
 | honorific-prefix =
 | name             = എബെലെ ഒഫുന്നിയമക ഒകെകെ
 | honorific-suffix =
 | image            =
 | imagesize        =
 | smallimage       =
 | caption          =

 | office1 = [[Nigerian Civil Service|നൈജീരിയൻ സിവിൽ സർവീസ്]] മേധാവി
 | term_start1 = ജൂലൈ 2007
 | term_end1 = ജൂലൈ 2008
 | president1 = [[Umaru Yar'Adua|ഉമാരു യാർഅദുവ]]
 | predecessor1 = [[Mahmud Yayale Ahmed|മഹ്മൂദ് യയലെ അഹമ്മദ്]]
 | successor1 =

 | office2 = സ്ഥിരം സെക്രട്ടറി, ഫെഡറൽ ജലവിഭവ മന്ത്രാലയം
 | term_start2 = മാർച്ച് 2005
 | term_end2 = ജൂലൈ 2007
 | president2 = [[Olusegun Obasanjo|ഒലുസെഗുൻ ഒബസാൻജോ]]
 | predecessor2 =
 | successor2 =

 | office3 =
 | term_start3 =
 | term_end3 =
 | president3 =
 | predecessor3 =

 | birth_date       = 14 ജൂൺ 1948
 | birth_place      = [[Nnewi|ന്യൂവി നോർത്ത്, അനാംബ്ര സ്റ്റേറ്റ്]], [[നൈജീരിയ]]
 | death_date       =
 | death_place      =
 | nationality      = നൈജീരിയൻ
 | party            =
 | otherparty       =
 | spouse           =
 | relations        = ഇഫെയിൻവ മോറിസ് (സഹോദരി), ചീഫ് ജെ.സി ഒകെകെ (പിതാവ്), നോനിലം ഒകെകെ (അമ്മ), നോന്നി എഗ്ബുന (സഹോദരി), ചുക്ക ഒകെകെ (സഹോദരൻ), ഒഗോ ഒകെകെ (സഹോദരി), അലക്സ് ഒകെകെ (സഹോദരൻ)
 | children         = അദാമര ഒകെകെ
 | residence        =
 | alma_mater       = [[University of Southampton|സതാംപ്ടൺ സർവകലാശാല]],  [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
 | occupation       = സിവിൽ സർവന്റ് (റിട്ട.)
 | profession       =
 | religion         = ക്രിസ്തുമതം
}}
നൈജീരിയൻ സിവിൽ എഞ്ചിനീയറും മുൻ [[Nigerian Civil Service|നൈജീരിയൻ സിവിൽ സർവീസ്]] മേധാവിയുമാണ് '''എബെലെ ഒഫുന്നിയമക ഒകെകെ''' CFR, OON (ജനനം: 14, ജൂൺ 1948)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thisdaylive.com/articles/david-mark-and-the-nation/182986/|title=David Mark and the Nation, Articles - THISDAY LIVE|work=thisdaylive.com|access-date=2014-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20141207113155/http://www.thisdaylive.com/articles/david-mark-and-the-nation/182986/|archive-date=2014-12-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nigeriavillagesquare.com/articles/rufus-kayode-oteniya/male-and-female-he-created-them-and-so-whatz-gender-got-to-do-with-it.html|title=Male And Female He Created Them. And So, Whatz Gender Got To Do With It|author=Rufus Kayode Oteniya|work=nigeriavillagesquare.com|access-date=2020-05-27|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309154426/https://nigeriavillagesquare.com/articles/rufus-kayode-oteniya/male-and-female-he-created-them-and-so-whatz-gender-got-to-do-with-it.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതവും കരിയറും==
1948 ജൂൺ 14 ന് [[നൈജീരിയ|നൈജീരിയയിലെ]] അനാംബ്ര സ്റ്റേറ്റിലെ ന്യൂവി നോർത്തിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Women in Business: Ebele Okeke (CFR, OON)|url=https://businessday.ng/women-hub/article/women-in-business-ebele-okeke-cfr-oon/|date=2019-11-08|website=Businessday NG|language=en-US|access-date=2020-05-25}}&lt;/ref&gt; പോർട്ട് ഹാർ‌കോർട്ടിലെ [[Elelenwo, Port Harcourt|എലെലെൻവൊ]] [[Archdeacon Crowther Memorial Girls' School|ആർച്ച്ഡീക്കൺ ക്രോതർ മെമ്മോറിയൽ ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ]] സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. 1965-ൽ അവിടെ നിന്ന് വെസ്റ്റ് ആഫ്രിക്കൻ സ്കൂൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (WASC) നേടി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.trust.org/people/?id=003D000001SZJneIAH|title=Thomson Reuters Foundation|author=Thomson Reuters Foundation|work=trust.org|access-date=2020-05-27|archive-date=2014-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210122827/http://www.trust.org/people/?id=003D000001SZJneIAH|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] [[സതാംപ്ടൺ സർവകലാശാല|സതാംപ്ടൺ സർവകലാശാലയിൽ]] ചേരുകയും അവിടെ നിന്ന് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ സയൻസ് ബിരുദം (ബിഎസ്‌സി) നേടി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news2.onlinenigeria.com/news/general/36165-Ill-bring-more-girls-into-engineering-Iniobong-Usoro-APWEN-president.rss|title=I’ll bring more girls into engineering – Iniobong Usoro, APWEN president|work=Online Nigeria|access-date=2020-05-27|archive-date=2016-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617003842/http://news2.onlinenigeria.com/news/general/36165-Ill-bring-more-girls-into-engineering-Iniobong-Usoro-APWEN-president.rss|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[Loughborough University|ലോഫ്ബറോ സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് ഭൂഗർഭജലത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദ ഡിപ്ലോമ (പിജിഡി) നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.financialnigeria.com/NEWS/news_item_detail_archive.aspx?item=2150|title=Financial Nigeria - Development and Finance|website=www.financialnigeria.com|language=en|access-date=2018-01-02}}&lt;/ref&gt; 1979-ൽ ലണ്ടൻ [[University College London|യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്ന് [[Hydrology|ഹൈഡ്രോളജി]], [[Hydrogeology|ഹൈഡ്രോജിയോളജി]] എന്നിവയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. 2001-ൽ എൻ‌സുക്കയിലെ നൈജീരിയ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് മാസ്റ്റർ ഓഫ് ബിസിനസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ, എം‌ബി‌എ ബിരുദം നേടാൻ നൈജീരിയയിലേക്ക് മടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://business.highbeam.com/articles/3548/africa-news-service/september-2007/page-220|archive-url=https://web.archive.org/web/20141207012952/http://business.highbeam.com/articles/3548/africa-news-service/september-2007/page-220|url-status=dead|archive-date=2014-12-07|title=Africa News Service articles from September 2007, page 220 {{!}} HighBeam Business: Arrive Prepared|website=business.highbeam.com|access-date=2018-01-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nigerianmuse.com/stararticles/?u=STAR_INFORMATION_The_Unfolding_Staff_of_Yar_Adua_s_Presidential_Office.htm|title=The Unfolding Staff of Yar`Adua`s Presidential Office - Nigerian Muse|work=nigerianmuse.com}}&lt;/ref&gt; 2007 മാർച്ചിൽ, [https://waterresources.gov.ng/ഫെഡറൽ മിനിസ്ട്രി ഓഫ് വാട്ടർറിസോഴ്സിന്റെ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സ്ഥിരം സെക്രട്ടറിയായി. മാസങ്ങളുടെ സേവനത്തിനുശേഷം, [[Nigerian Civil Service|നൈജീരിയൻ സിവിൽ സർവീസിന്റെ]] തലവനായി. [[നൈജീരിയ]]യുടെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് ആ പദവിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ആദ്യ വനിതയായി.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=66aI5Ku9EDEC&amp;pg=PA112 |title=Nigeria's Stumbling Democracy and Its Implications for Africa's Democratic ...|publisher=}}&lt;/ref&gt; 2008 വരെ നൈജീരിയൻ സിവിൽ സർവീസിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുന്നതുവരെ അവർ ഈ പദവി വഹിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2014/08/retired-civil-servants-protest-pension-cuts/|title=Retired civil servants protest pension cuts|work=Vanguard News}}&lt;/ref&gt; നൈജീരിയയിലെ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വികസനത്തിന് വളരെയധികം സംഭാവന നൽകിയ നൈജീരിയൻ സിവിൽ എഞ്ചിനീയർമാരിൽ ഒരാളാണ് അവർ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Women in Business: Ebele Okeke (CFR, OON)|url=https://businessday.ng/women-hub/article/women-in-business-ebele-okeke-cfr-oon/|date=2019-11-08|website=Businessday NG|language=en-US|access-date=2020-05-25}}&lt;/ref&gt; [https://apwen.org/അസോസിയേഷൻ ഓഫ് പ്രൊഫഷണൽ വുമൺ എഞ്ചിനീയേഴ്സ് ഓഫ് നൈജീരിയ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}യുടെ (APWEN) അബുജ ചാപ്റ്റർ അവർ സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://article.wn.com/view-mobile/2008/10/17/Apwen_Honours_Best_Female_Science_Students/|title=Apwen Honours Best Female Science Students - Worldnews.com|work=wn.com}}&lt;/ref&gt; 2014 ലെ നൈജീരിയയിലെ ദേശീയ സമ്മേളനത്തിൽ വിരമിച്ച സിവിൽ സർവീസുകളെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ആറ് പ്രതിനിധികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.premiumtimesng.com/news/161472-confab-delegate-seeks-ban-open-urination.html|title=Confab: Delegate seeks ban on open urination - Premium Times Nigeria|work=Premium Times Nigeria}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nigeria.gov.ng/2012-10-29-11-09-25/news/814-anyim-names-appointees-to-national-conference|title=Anyim names appointees to National Conference|author=Splendour and Marcus Articles|work=Federal Government Of Nigeria|access-date=2014-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208064916/http://www.nigeria.gov.ng/2012-10-29-11-09-25/news/814-anyim-names-appointees-to-national-conference|archive-date=2014-12-08|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും==
ബഹുമതികളും അവാർഡുകളും അവർ സ്വീകരിച്ചവയിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:
* [[Order of the Federal Republic|CFR]] (2006)
* [[Order of the Federal Republic|OON]]

==ഫെലോഷിപ്പുകൾ==
* നൈജീരിയ സൊസൈറ്റി ഓഫ് എഞ്ചിനീയേഴ്സിന്റെ ഫെലോ
* നൈജീരിയയിലെ [[Council for the Regulation of Engineering in Nigeria|കൗൺസിൽ ഫോർ റെഗുലേഷൻ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] അംഗം[https://www.coren.gov.ng/ (COREN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200707185518/https://www.coren.gov.ng/ |date=2020-07-07 }}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nae.org.ng/fellows_profiles.asp?id=70|title=The Nigeria Academy of Engineering :: promoting excellence in technology and engineering training and practice to ensure the technological growth and economic development of Nigeria|author=RapidxHTML|work=nae.org.ng|access-date=2020-05-27|archive-date=2014-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210154441/http://www.nae.org.ng/fellows_profiles.asp?id=70|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>80njg92h2ugtet958vut6tzbfqnmr9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എം. രംഗറാവു</title>
    <ns>0</ns>
    <id>515818</id>
    <revision>
      <id>4612199</id>
      <parentid>4577378</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12474" sha1="tk802pnkzzfcgmcz4srb2i3k2trngzn" xml:space="preserve">{{prettyurl|M. Ranga Rao}}
{{Infobox musical artist
| name = എം. രംഗറാവു
| image = M.RangaRaoImg.jpg
| caption =
| image_size =
| background = non_vocal_instrumentalist
| origin = [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], ഇന്ത്യ
| instrument =
| birth_date = {{Birth date|1932|10|15|df=yes}}
| birth_place = [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| death_date = {{Death date and age|1990|08|03|1932|10|15|df=yes}}
| death_place = 
| genre = [[Film score]], Theatre
| occupation = Composer, music director, instrumentalist
| years_active = 
| label =
| associated_acts =
| website =
| current_members =
| past_members =
}}

പ്രധാനമായും [[കന്നഡ സിനിമ|കന്നഡ]] സിനിമാ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രമുഖ ഇന്ത്യൻ സംഗീതജ്ഞനായിരുന്നു '''എം. രംഗ റാവു''' (ജീവിതകാലം: 15 ഒക്ടോബർ 1932 - 1990 ഓഗസ്റ്റ് 3). ക്ലാസിക്കൽ രചനകൾക്കും സംഗീത രംഗത്തും അദ്ദേഹം വളരെ പ്രശസ്തനായിരുന്നു. 

== ജീവചരിത്രം ==
1932 ഒക്ടോബർ 15-ന് [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു രംഗറാവുവിൻറെ ജനനം. വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ രംഗറാവു [[വീണ]] വായിക്കാൻ അഭ്യസിച്ചു. അമ്മ രംഗമ്മയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് ഇക്കാര്യത്തിൽ പ്രചോദനമായത്. ഡിപ്ലോമ ഇൻ മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ശാഖയിൽ ബിരുദം നേടി. 

=== കുടുംബം ===
രംഗറാവു ശ്യാമള ദേവിയെയാണ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. അവർക്ക് 2 ആൺമക്കളും (എം. മഹങ്കലി റാവു, എം രാമകൃഷ്ണ റാവു) 2 പെൺമക്കളുമുണ്ട് (സത്യ വാണി &amp; നാഗ ലക്ഷ്മി). ഭർത്താവ് മരണമടഞ്ഞ് അഞ്ച് മാസത്തിന് ശേഷം 1991-ലെ [[റിപ്പബ്ലിക് ദിനം (ഇന്ത്യ)|റിപ്പബ്ലിക് ദിനത്തിൽ]] ഭാര്യ ശ്യാമളയും അന്തരിച്ചു. 

===ഔദ്യോഗികജീവിതം===
''സ്വർഗ്ഗസീമ'' (1945), ''യോഗി വേമന'' (1947) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ ചെറിയ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് റാവു ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. 1946-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ത്യാഗയ്യ എന്ന'' സിനിമയിൽ വീണ വാദകനായി വേഷമിട്ടു. 1967-ൽ ''നക്കറെ അഡെ സ്വർഗ'' എന്ന സിനിമയിലൂടെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ സംഗീതസംവിധായകനായി അദ്ദേഹം കന്നഡ ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ പ്രവേശിച്ചു. [[എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം|എസ്പി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യത്തിന്റെ]] തുടക്കവും ഇദ്ദേഹത്തിലൂടെയായിരുന്നു. മുതിർന്ന ഗായിക [[പി. സുശീല]]യ്ക്കൊപ്പം യുഗ്മഗാനം ആലപിച്ചാണ് രംഗറാവു (ബന്ധു) ബാലസുബ്രഹ്മണ്യത്തെ കന്നഡ ചിത്രങ്ങൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindilyrix.com/singers/singer-balasubramanyam.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-07-26 |archive-date=2012-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301165500/http://www.hindilyrix.com/singers/singer-balasubramanyam.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

കന്നഡയിൽ നിരവധി ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചതിനൊപ്പം [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] ഭാഷകളിലും അദ്ദേഹം ഏതാനും ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചു. അവയിൽ മിക്കതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കന്നഡ ഗാനങ്ങളുടെ മൊഴിമാറ്റമായിരുന്നു. മലയാളത്തിൽ ആറു സിനിമകൾക്കാണ് ആദേഹം സംഗീതം നൽകിയത്.

==ഗാനങ്ങൾ==

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCF&quot; align=&quot;center&quot; 
| നമ്പർ. || പാട്ട് || ചിത്രം  || വർഷം || രചന  || ഗായകൻ 
|- 
| 1 ||ആനന്ദസങ്കീർത്തന || [[സ്വർണ്ണ മെഡൽ]]||1973 || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]|| [[എസ് ജാനകി]]
|- 
| 2 || മന്ദാരവനിയിൽ || [[സ്വർണ്ണ മെഡൽ ]]|| 1973|| [[സി.എ. വേലപ്പൻ]]|| [[പി സുശീല]]
|- 
| 3 ||വൃന്ദാവനത്തിലെ കണ്ണാ || [[ചിതറിയ പൂക്കൾ]]|| 1973|| [[ഗാന്ധാരി]]|| [[എസ് ജാനകി]]
|- 
| 4 || വീണേ വീണേ || [[വിലക്കപ്പെട്ട കനി]]||1974|| [[അഭയദേവ്]]|| [[പി സുശീല]]
|- 
| 5 ||കാറ്റേ വാ കടലേ വാ || [[വിലക്കപ്പെട്ട കനി]]|| 1974 || [[അഭയദേവ്]]|| [[കെ ജെ യേശുദാസ്]] ,[[പി സുശീല]]
|- 
| 6 || സന്യാസി സന്യാസി അർജുന സന്യാസി || [[വിലക്കപ്പെട്ട കനി]]|| 1974 || [[അഭയദേവ്]]|| [[പി മാധുരി]]
|- 
| 7 ||അരുതേ പതംഗി || [[വിലക്കപ്പെട്ട കനി]]||1974 || [[അഭയദേവ്]]|| [[പി മാധുരി]]
|- 
| 8 || വിരഹ ജീവിത || [[വിലക്കപ്പെട്ട കനി]]|| || [[അഭയദേവ്]]|| [[പി സുശീല]]
|- 
| 9 ||ഇവിടെ സ്വർഗ്ഗം || [[കാട് ഞങ്ങളുടെ വീട്]]||1978 || [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]|| [[കെ ജെ യേശുദാസ്]]
|- 
| 10 || ഹേയ്‌ ബാലു || [[കാട് ഞങ്ങളുടെ വീട്]]||1978|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]|| [[എസ് ജാനകി]]
|- 
| 11 ||ഈ നോട്ടത്തിൽ || [[കാട് ഞങ്ങളുടെ വീട്]]|| 1978 || [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]|| [[പി ജയചന്ദ്രൻ]], [[എസ് ജാനകി]]
|- 
| 12 || നാഗർ ഹോളിയോ || [[കാട് ഞങ്ങളുടെ വീട്]]||1978 ||  || [[എസ്‌ പി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം]], [[എസ് ജാനകി]] ,കോറസ്‌
|- 
| 13 ||മഹിമകളറിയാൻ || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]||1986 || [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]]|| [[എം.ബാ‍ലമുരളീകൃഷ്ണ]]
|- 
| 14|| ഗംഗാധരനോ || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]||1986 || [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]]|| [[വാണി ജയറാം]]
|- 
| 15 ||ശിവനേ കാൺകയോ || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]||1986 || [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]]|| [[അമ്പിളിക്കുട്ടൻ]] ,[[ലതിക]]
|- 
| 16 || അമ്മേ കേഴരുതേ || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]|| 1986|| [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]]|| [[ലതിക]]
|- 
| 17 ||ജയ ജയ സർവ്വേശ്വര || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]||1986  || [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]]|| [[അമ്പിളിക്കുട്ടൻ]] ,[[ലതിക]]
|- 
| 18 || ഈ മെയ്യും ഈ മനസ്സും || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]|| 1986 || [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]]|| [[വാണി ജയറാം]]
|- 
| 19 ||ജഗമാകെ ശിവമയം || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]|| 1986 || [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]]|| [[അമ്പിളിക്കുട്ടൻ]]
|- 
| 20 || ആടുകയോ നടരാജൻ || [[ഭക്ത മാർക്കണ്ഡേയൻ]]|| 1986 || [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] || [[വാണി ജയറാം]]
|- 
| 21 ||പ്രേമത്താൽ || [[ധീര പ്രതിജ്ഞ]]|| 1988|| [[മങ്കൊമ്പ് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]|| [[ഉണ്ണി മേനോൻ]] ,[[കെ എസ് ചിത്ര]]
|- 
| 22 || വിളയാടുന്നു || [[ധീര പ്രതിജ്ഞ]]||1988 || [[മങ്കൊമ്പ് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]|| [[ഉണ്ണി മേനോൻ]]
|- 
| 23 ||പാരിടത്തിൽ || [[ധീര പ്രതിജ്ഞ]]||1988 || [[മങ്കൊമ്പ് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]|| [[കെ എസ് ചിത്ര]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://malayalasangeetham.info/songs.php?tag=Search&amp;musician=M%20Ranga%20Rao&amp;limit=23 |title=എം.രംഗറാവു |accessdate=2020-04-28 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2020-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726075552/https://malayalasangeetham.info/songs.php?tag=Search&amp;musician=M%20Ranga%20Rao&amp;limit=23 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}

=== മരണം ===
1990 ഓഗസ്റ്റ് 2 ന്  58 വയസ്സുള്ള രംഗ റാവു കാൻസർ ബാധിച്ച് മരിച്ചു. ബെംഗളൂരുവിലെ ശ്മശാനത്തിൽ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിനും ഭാര്യക്കും അവരുടെ നാല് മക്കളും മരുമക്കളും പേരക്കുട്ടികളുമുണ്ട്.

== അവാർഡുകൾ ==

* 1969 - മികച്ച സംഗീത സംവിധായകനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - ''ഹന്നെലെ ചിഗുരിഡാഗ'' 
* 1982 - മികച്ച സംഗീത സംവിധായകനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - ''ഹോസ ബെലാക്കു'' 
* 1984 - മികച്ച സംഗീത സംവിധായകനുള്ള കർണാടക സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - ''ബന്ധന'' 

; 

== അവലംബം==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1991-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1932-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സംഗീതജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 3-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ളവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>tk802pnkzzfcgmcz4srb2i3k2trngzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആൻഡ്രോയിഡ് നൗഗട്ട്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>517308</id>
    <revision>
      <id>4612085</id>
      <parentid>3795273</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29296" sha1="moc8nju3g37aix5xuerel5epp41z1v6" xml:space="preserve">{{prettyurl|Android Nougat}}
{{Infobox OS version
| name       = ആൻഡ്രോയിഡ് നൗഗട്ട്
| version of = [[Android (operating system)|Android]]
| logo       = Android Nougat Logo.svg
| logo size  = 100px
| screenshot = Android Nougat screenshot 20170116-070000.png
| screenshot_size = 250px
| caption    = Android 7.1 Nougat home screen
| Family     = [[Android (operating system)|Android]]
| developer  = [[Google]]
| website    = {{Official URL}}
| GA_date    = {{start date and age|2016|08|22}}
| GA_url     = {{cite web
 | url        = https://www.android.com/versions/nougat-7-0/
 | title      = Android 7.0 Nougat. Made for you
 | publisher  = [[Google]]
 | accessdate = October 4, 2015}}
| release_version = 7.1.2 (N2G48H)&lt;ref&gt;{{cite web
 | url        = https://android.googlesource.com/platform/build/+/android-7.1.2_r37
 | title      = Google Git
 | website    = Android Source
 | publisher  = [[Google]]
 | accessdate = August 6, 2019}}&lt;/ref&gt;
| kernel type = [[Linux kernel]] 4.1
| release_date = {{start date and age|2019|08|05}}
| preview_date = {{start date and age|2017|3|20}}&lt;ref&gt;{{cite web
 | url        = https://www.androidpolice.com/2017/03/20/android-7-1-2-beta-2-adds-fingerprint-scanner-gesture-to-the-nexus-6p/
 | title      = Android 7.1.2 beta 2 adds fingerprint scanner gesture to the Nexus 6P
 | last       = Ruddock
 | first      = David
 | website    = Android Police
 | date       = March 20, 2017
 | accessdate = March 27, 2017}}&lt;/ref&gt;
| preceded_by = [[Android Marshmallow|Android 6.0.1 &quot;Marshmallow&quot;]]
| succeeded by = [[Android Oreo|Android 8.0 &quot;Oreo&quot;]]
| support_status = Unsupported for security updates (since November 2019&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Android Security Bulletin—November 2019|url=https://source.android.com/security/bulletin/2019-11-01|access-date=2020-07-21|website=Android Open Source Project}}&lt;/ref&gt;). Third-party application support only.
}}
[[Android|ആൻഡ്രോയിഡ്]] [[operating system|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ]] ഏഴാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പും പതിനാലാമത്തെ യഥാർത്ഥ പതിപ്പുമാണ് '''ആൻഡ്രോയിഡ് നൗഗട്ട്''' (വികസന സമയത്ത് Android N എന്ന രഹസ്യനാമം). ആദ്യമായി ആൽഫ ടെസ്റ്റ് പതിപ്പായി 2016 മാർച്ച് 9 ന് പുറത്തിറങ്ങി, ഇത് ഔദ്യോഗികമായി 2016 ഓഗസ്റ്റ് 22 ന് പുറത്തിറക്കി, നെക്സസ് ഉപകരണങ്ങൾ ആദ്യമായി അപ്‌ഡേറ്റ് സ്വീകരിച്ചു. നൗഗട്ടിനൊപ്പം പുറത്തിറക്കിയ ആദ്യത്തെ സ്മാർട്ട്‌ഫോണാണ് എൽജി വി 20.

സ്‌പ്ലിറ്റ് സ്‌ക്രീൻ കാഴ്ചയിൽ ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം അപ്ലിക്കേഷനുകൾ സ്‌ക്രീനിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ്, അറിയിപ്പുകൾക്കുള്ള ഇൻലൈൻ മറുപടികൾക്കുള്ള പിന്തുണ, വിപുലീകരിച്ച &quot;ഡൗസ്&quot; പവർ-സേവിംഗ് മോഡ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലും അതിന്റെ വികസന പ്ലാറ്റ്ഫോമിലും ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റങ്ങൾ നൗഗട്ട് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് സ്‌ക്രീൻ ഓഫായിക്കഴിഞ്ഞാൽ ഉപകരണ പ്രവർത്തനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പ്ലാറ്റ്ഫോം ഒരു ഓപ്പൺജെഡികെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[Java (programming language)|ജാവ]] എൻവയോൺമെന്റിലേക്ക് മാറി, വൾക്കൻ ഗ്രാഫിക്സ് റെൻഡറിംഗ് [[API|എപിഐ]], പിന്തുണയുള്ള ഉപകരണങ്ങളിലെ &quot;തടസ്സമില്ലാത്ത&quot; സിസ്റ്റം അപ്‌ഡേറ്റുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള പിന്തുണയും ലഭിച്ചു.

നൗഗട്ടിന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. പുതിയ അപ്ലിക്കേഷൻ അറിയിപ്പ് ഫോർമാറ്റിന് പ്രത്യേക പ്രശംസ ലഭിച്ചു, അതേസമയം മൾട്ടിടാസ്കിംഗ് ഇന്റർഫേസ് ഒരു നല്ല മാറ്റമായി കാണുന്നു, പക്ഷേ അവലോകകർക്ക് പൊരുത്തപ്പെടാത്ത അപ്ലിക്കേഷനുകൾ അനുഭവപ്പെട്ടു. വിമർശകർക്ക് ഡൗസ് പവർ-സേവിംഗ് മോഡിൽ സമ്മിശ്ര അനുഭവങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും വേഗതയേറിയ ആപ്ലിക്കേഷൻ ഇൻസ്റ്റാളുകളും ഉപയോക്തൃ ഇന്റർഫേസിലേക്കുള്ള &quot;ട്വീക്കുകളും&quot; ക്രിയാത്മകമായി അവലോകനം ചെയ്തു.

2020 ജൂലൈയിലെ കണക്കനുസരിച്ച്, 10.29% ആൻഡ്രോയിഡ് ഉപകരണങ്ങൾ ഈ പതിപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു (സുരക്ഷാ അപ്‌ഡേറ്റുകൾ ഇനി ലഭിക്കില്ല) ആൻഡ്രോയിഡ് 7.1 (API 25), ആൻഡ്രോയിഡ് 7.0 (API 24) പതിപ്പുകൾ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gs.statcounter.com/android-version-market-share/mobile-tablet/worldwide/|title=Mobile &amp; Tablet Android Version Market Share Worldwide|website=StatCounter Global Stats|access-date=2020-07-02}}&lt;/ref&gt;
==ചരിത്രം==
റിലീസിന് ആന്തരികമായി &quot;ന്യൂയോർക്ക് ചീസ്കേക്ക്&quot; എന്ന രഹസ്യനാമം നൽകി. &lt;ref&gt;{{cite web|title=Name|url=https://www.androidpolice.com/2016/03/15/google-is-calling-android-n-new-york-cheesecake-nyc-internally/|website=Google Is Calling Android N &quot;New York Cheesecake&quot; (NYC) Internally}}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിൾ ഐ / ഒ ഡവലപ്പർ കോൺഫറൻസിന് മുന്നോടിയായി 2016 മാർച്ച് 9 ന് ഗൂഗിൾ ആൻഡ്രോയിഡ് &quot;എൻ&quot; ന്റെ ആദ്യ ആൽഫ പതിപ്പ് &lt;ref&gt;{{cite web |title=Program Overview |url=https://developer.android.com/preview/overview.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320125341/https://developer.android.com/preview/overview.html |website=Android Developers |publisher=[[Google]] |archivedate=March 20, 2016 |accessdate=April 21, 2017}}&lt;/ref&gt; പുറത്തിറക്കി. &quot;ഈ വേനൽക്കാലത്ത്&quot; റിലീസ് ചെയ്യുക. ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ ബിൽഡുകൾ നിലവിലെ ഗൂഗിൾ നെക്സസ്(Google Nexus) ഉപകരണങ്ങളുമായി മാത്രം പൊരുത്തപ്പെടുന്നു; ഉദാ: 5 എക്സ്, 6 പി, 6, 9, പിക്സൽ സി, നെക്സസ് പ്ലെയർ മുതലയാവ. അവതരിപ്പിച്ച &quot;ആൻഡ്രോയിഡ് ബീറ്റ പ്രോഗ്രാം&quot; പുതിയ ബീറ്റ പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ [[ഓവർ-ദി-എയർ പ്രോഗ്രാമിംഗ്|ഓവർ-ദി-എയർ]] അപ്‌ഡേറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പരീക്ഷകരെ അനുവദിച്ചു. &lt;ref name=&quot;Android N beta 1&quot;&gt;{{cite web |title=Surprise! The Android N Developer Preview is out right now |url=https://arstechnica.com/gadgets/2016/03/surprise-the-android-n-developer-preview-is-out-right-now/ |first=Ron |last=Amadeo |date=March 10, 2016 |website=[[Ars Technica]] |publisher=[[Condé Nast]] |accessdate=July 1, 2016}}&lt;/ref&gt;

ഏപ്രിൽ 13, 2016 ന്, ആൻഡ്രോയിഡ് എൻ ബീറ്റ പ്രിവ്യൂ 2 പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Developer Preview 2&quot;&gt;{{cite web |first=Dave |last=Burke |title=Android N Developer Preview 2, out today! |url=https://android-developers.googleblog.com/2016/04/android-n-developer-preview-2-out-today.html |website=Android Developers Blog |publisher=[[Google]] |date=April 13, 2016 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;2016 മെയ് 18 ന് ഐ / ഒ കീനോട്ട് സമയത്ത് ഗൂഗിൾ ആൻഡ്രോയിഡ് &quot;എൻ&quot; ചർച്ച ചെയ്യുകയും അതിന്റെ പുതിയ [[virtual reality|വെർച്വൽ റിയാലിറ്റി]] പ്ലാറ്റ്ഫോമായ [[ഗൂഗിൾ ഡേഡ്രീം|ഡേഡ്രീം]] അനാച്ഛാദനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. വിശാലമായ പൊതു ബീറ്റ പരിശോധനയ്ക്ക് അനുയോജ്യമെന്ന് കരുതുന്ന ആദ്യ പ്രിവ്യൂ റിലീസ് ബീറ്റ പ്രിവ്യൂ 3 ഇപ്പോൾ പുറത്തിറങ്ങി. ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക റിലീസ് നാമം നിർണ്ണയിക്കാൻ ഒരു മത്സരം നടത്തുമെന്നും ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref name=&quot;Developer Preview 2&quot;/&gt;

ബീറ്റ പ്രിവ്യൂ 4 ജൂൺ 15, 2016 ന് പുറത്തിറങ്ങി. &lt;ref name=&quot;Developer Preview 2&quot;/&gt; എന്നിന്റെ റിലീസ് നാമം &quot;നൗഗട്ട്&quot; എന്ന് 2016 ജൂൺ 30 ന് ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; നൗഗട്ട് ആൻഡ്രോയിഡിന്റെ 7.0 പതിപ്പായിരിക്കുമെന്നും സ്ഥിരീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web |first1=Derek |last1=Walter |first2=Jason |last2=Cross |title=Android N name revealed: It's Nougat |url=https://www.pcworld.com/article/3090436/android/android-n-name-revealed-its-nougat.html |website=[[PC World]] |publisher=[[International Data Group]] |date=July 1, 2016 |accessdate=February 27, 2017 |archive-date=2016-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161029213709/http://www.pcworld.com/article/3090436/android/android-n-name-revealed-its-nougat.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Florin |last=T. |title=Android 7.0 Nougat statue unveiled by Google |url=https://www.phonearena.com/news/Android-7.0-Nougat-statue-unveiled-by-Google_id82773 |website=PhoneArena |date=June 30, 2016 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Gibbs|first1=Samuel|title=Nougat: Google's new Android name divides opinion|url=https://www.theguardian.com/technology/2016/jul/01/google-android-nougat-version-7|accessdate=July 30, 2016|website=[[The Guardian]]|publisher=[[Guardian Media Group]]|date=July 1, 2016}}&lt;/ref&gt;

അവസാന ബീറ്റ പ്രിവ്യൂ, 5, 2016 ജൂലൈ 18 ന് പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref&gt;{{cite web |first=David |last=Ruddock |title=Android 7.0 Nougat Developer Preview 5 - the final preview - is available for download |url=https://www.androidpolice.com/2016/07/18/android-7-0-nougat-developer-preview-5-the-final-preview-is-available-for-download/ |website=Android Police |date=July 18, 2016 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;

നൗഗട്ട് അപ്‌ഡേറ്റ് ലഭിച്ച ആദ്യ ഉപകരണങ്ങളായ നെക്‌സസ് 6, 5എക്സ്, 6പി, 9, നെക്‌സസ് പ്ലെയർ, പിക്‌സൽ സി, ജനറൽ മൊബൈൽ 4ജി എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആൻഡ്രോയിഡ് 7.0 ഔദ്യോഗികമായി 2016 ഓഗസ്റ്റ് 22 ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Sameer |last=Samat |title=Android 7.0 Nougat: a more powerful OS, made for you |url=https://blog.google/products/android/android-70-nougat-more-powerful-os-made/ |website=The Keyword Google Blog |publisher=[[Google]] |date=August 22, 2016 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt; ആൻഡ്രോയിഡിന്റെ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ഡേവ് ബർക്ക്, 2016 ഓഗസ്റ്റിൽ നൗഗട്ടിലേക്കുള്ള അപ്‌ഡേറ്റുകൾ ത്രൈമാസത്തിൽ പുറത്തിറക്കുമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. 2016 സെപ്റ്റംബർ 6 ന് എൽജി വി 20 പ്രഖ്യാപിച്ചു, നൗഗട്ട് മുൻകൂട്ടി ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്ത ആദ്യത്തെ സ്മാർട്ട്‌ഫോണാണ് വി20.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Nick |last=Statt |title=LG launches V20 smartphone with Android 7.0 Nougat |url=https://www.theverge.com/2016/9/6/12822006/lg-v20-mobile-android-7-nougat-announce-pricing-release-date |website=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]] |date=September 6, 2016 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;2016 ഒക്ടോബർ 4 ന് ഹാർഡ്‌വെയർ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു പരിപാടിയിൽ ഗൂഗിൾ ഫസ്റ്റ്-പാർട്ടി പിക്‌സൽ, പിക്‌സൽ എക്‌സ്എൽ സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകൾ പുറത്തിറക്കി, &lt;ref&gt;{{cite web |first=Dan |last=Seifert |title=Google's new Pixel phones come with Android 7.1 Nougat |url=https://www.theverge.com/2016/10/4/13098314/google-android-update-7-1-nougat-new-features |website=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]] |date=October 4, 2016 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt; നെക്‌സസ് സീരീസ് പകരക്കാരനായി എത്തുന്ന ഫോണുകളാണ് പിക്‌സൽ ഫോണുകൾ.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Dieter |last=Bohn |title=The Google Phone: The inside story of Google’s bold bet on hardware |url=https://www.theverge.com/a/google-pixel-phone-new-hardware-interview-2016 |website=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]] |accessdate=March 11, 2017}}&lt;/ref&gt;

നിലവിലുള്ള ഉപകരണങ്ങളിലേക്കുള്ള [[Software update|അപ്‌ഡേറ്റുകൾ]] നിർമ്മാതാവും കാരിയറും അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു, ഒപ്പം ഉപകരണത്തിന്റെ അതത് [[ഒരു ചിപ്പിലെ സിസ്റ്റം|സിസ്റ്റം-ഓൺ-ചിപ്പിന്റെ]] നിർമ്മാതാവിനുള്ള പതിപ്പിനായുള്ള ഡ്രൈവർ പിന്തുണയും ഉൾപ്പെടുന്നു. [[HTC|എച്ച്ടിസി]], [[Sony|സോണി]], [[Motorola|മോട്ടറോള]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ നിർമ്മാതാക്കൾ തങ്ങളുടെ സമീപകാല ഉപകരണങ്ങളുടെ ഒരു ശ്രേണി നൗഗട്ടിലേക്ക് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യാനുള്ള ഉദ്ദേശമുണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web |first1=Britta |last1=O'Boyle |first2=Chris |last2=Hall |title=When is Android 7.1.1 Nougat coming to my phone? |url=https://www.pocket-lint.com/news/137654-when-is-android-7-1-1-nougat-coming-to-my-phone |website=Pocket-lint |date=February 10, 2017 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Ashley |last=Carman |title=Sony is rolling Android Nougat out to some Xperia devices |url=https://www.theverge.com/circuitbreaker/2017/2/9/14564266/sony-android-nougat-xperia-update |website=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]] |date=February 9, 2017 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Android 7.0 Nougat update starts hitting Motorola Moto G4 and Moto G4 Plus |url=https://www.gsmarena.com/android_70_nougat_update_starts_hitting_motorola_moto_g4_and_moto_g4_plus-news-21215.php |work=GSMArena |date=October 21, 2016 |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;വെളിപ്പെടുത്താത്ത കാരണങ്ങളാൽ [[ക്വാൽകോം സ്‌നാപ്ഡ്രാഗൺ|സ്നാപ്ഡ്രാഗൺ]] 800, 801 സിസ്റ്റം-ഓൺ-ചിപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളിൽ നൗഗട്ടിനെ പിന്തുണയ്‌ക്കില്ലെന്ന് [[qualcomm|ക്വാൽകോം]] വ്യക്തമാക്കി. ഉപകരണത്തിനായി നൗഗട്ടിന്റെ ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ ബിൽഡുകൾ പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, “മുൻകൂട്ടിക്കാണാൻ കഴിയാത്ത പ്ലാറ്റ്ഫോം പരിമിതികൾ” കാരണം എക്സ്പീരിയ ഇസഡ് 3 (സ്നാപ്ഡ്രാഗൺ 801 ഉപയോഗിക്കുന്ന) അന്തിമ പതിപ്പിലേക്ക് അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യില്ലെന്ന് സോണി പ്രസ്താവിച്ചു. ഗൂഗിൾ കോംപാറ്റിബിലിറ്റി ടെസ്റ്റ് സ്യൂട്ട് (ഔദ്യോഗിക സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ലഭിക്കുന്നതിന് അവരുടെ ടെസ്റ്റുകൾ പാസാക്കണം) വ്യക്തമാക്കിയത് നൗഗട്ടിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളും വൾക്കൺ അല്ലെങ്കിൽ ഓപ്പൺജിഎൽ ഇഎസ് 3.1 ഗ്രാഫിക്സ് എപിഐകളെ പിന്തുണയ്‌ക്കേണ്ടതുണ്ട്-ഇവയൊന്നും ഉപകരണത്തിന്റെ അഡ്രിനോ 330 ഗ്രാഫിക്സ് കോർ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല&lt;ref name=&quot;ars-blame&quot;&gt;{{cite web |first=Andrew |last=Cunningham |title=Why isn't your old phone getting Nougat? There's blame enough to go around |url=https://arstechnica.com/gadgets/2016/08/why-isnt-your-old-phone-getting-nougat-theres-blame-enough-to-go-around/ |work=[[Ars Technica]] |publisher=[[Condé Nast]] |date=August 31, 2016 |accessdate=December 7, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Cosmin |last=V. |title=Sony claims it's not at fault for not releasing Android 7.0 Nougat for Xperia Z3 |url=httsp://www.phonearena.com/news/Sony-claims-its-not-at-fault-for-not-releasing-Android-7.0-Nougat-for-Xperia-Z3_id84749 |website=PhoneArena |date=August 31, 2016 |accessdate=December 7, 2016}}&lt;/ref&gt;ആൻഡ്രോയിഡ് 7.1.2 ന് ഔദ്യോഗിക പിന്തുണ നൽകുന്ന ക്വാൽകോം സ്‌നാപ്ഡ്രാഗൺ 801 ചിപ്‌സെറ്റുള്ള ഒരേയൊരു ഉപകരണമായി ഫെയർഫോൺ 2 കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടുതൽ സുസ്ഥിരമായ ഉപകരണത്തിനായി ദീർഘായുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ അവർ പരിശ്രമിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fairphone.com/en/2018/11/13/investing-in-long-lasting-design-android-7-for-fairphone-2/|title=Investing in long-lasting design: Android 7 for the Fairphone 2|date=2018-11-13|website=Fairphone|access-date=2019-08-18|archive-date=2019-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423041631/https://www.fairphone.com/en/2018/11/13/investing-in-long-lasting-design-android-7-for-fairphone-2/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ആൻഡ്രോയിഡ് 7.1 എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പോസ്റ്റ്-റിലീസ് അപ്‌ഡേറ്റ് 2016 ഒക്ടോബറിൽ പുറത്തിറക്കിയ [[പിക്സെൽ സ്മാർട്ഫോൺ|ഗൂഗിളിന്റെ പിക്‌സൽ]], പിക്‌സൽ എക്‌സ്എൽ സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകളിൽ മുൻകൂട്ടി ലോഡുചെയ്‌തു; പുതിയ പതിപ്പ് [[Google Daydream|ഗൂഗിൾ ഡേഡ്രീം]] വിആർ പ്ലാറ്റ്ഫോം, ഇമേജ് കീബോർഡുകൾ, വിപുലീകരിച്ച ഇമോജി പിന്തുണ (പുരുഷൻ-സ്ത്രീ പതിപ്പുകൾ ഉൾപ്പെടെ), ഹോം സ്‌ക്രീൻ അപ്ലിക്കേഷൻ കുറുക്കുവഴികൾ മെനുവിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ, മറ്റ് പുതിയ സവിശേഷതകൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ ചേർത്തു. നിലവിലുള്ള നെക്‌സസ് ഉപകരണങ്ങളുടെ 7.1 പ്രിവ്യൂ ആൻഡ്രോയിഡ് ബീറ്റ പ്രോഗ്രാം വഴി മാസാവസാനം പുറത്തിറങ്ങി, &lt;ref name=&quot;Android 7.1&quot;&gt;{{cite web |first=David |last=Lumb |title=Download Android 7.1 Nougat in beta later this month |url=https://www.engadget.com/2016/10/11/download-android-7-1-nougat-in-beta-later-this-month/ |work=[[Engadget]] |publisher=[[AOL]] |date=October 11, 2016 |accessdate=December 7, 2016}}&lt;/ref&gt; 2016 ഡിസംബർ 5 ന് ആൻഡ്രോയിഡ് ഔദ്യോഗികമായി ആൻഡ്രോയിഡ് 7.1.1 ആയി പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref name=&quot;Android 7.1.1&quot;&gt;{{cite web |first=Agustin |last=Fonts |title=A sweet update to Nougat: Android 7.1.1 |url=https://blog.google/products/android/sweet-update-nougat-android-711/ |work=The Keyword Google Blog |publisher=[[Google]] |date=December 5, 2016 |accessdate=December 7, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Nathan |last=Ingraham |title=Android 7.1.1 is rolling out now |url=https://www.engadget.com/2016/12/05/android-7-1-1-is-rolling-out-now/ |website=[[Engadget]] |publisher=[[AOL]] |date=December 5, 2016 |accessdate=December 7, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Ashley |last=Carman |title=Google is bringing Pixel features to its Nexus line with Android 7.1.1 |url=https://www.theverge.com/2016/12/5/13847312/google-android-nougat-update-7-1-1-pixel-nexus |work=[[The Verge]] |publisher=[[Vox Media]] |date=December 5, 2016 |accessdate=December 7, 2016}}&lt;/ref&gt;7.1.1 വരെ, നെക്സസ് 6, നെക്സസ് 9 എന്നിവയുടെ അവസാന പതിപ്പായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു, മാത്രമല്ല കൂടുതൽ അപ്‌ഡേറ്റുകളും ലഭിച്ചില്ല.&lt;ref name=&quot;7.1.2 by Ars Technica&quot; /&gt;

നെക്സസ്, പിക്സൽ ബ്രാൻഡഡ് ഉപകരണങ്ങൾക്ക് വിവിധ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളും ചെറിയ പ്രവർത്തന മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളും നൽകിക്കൊണ്ട് ആൻഡ്രോയിഡ് 7.1.2 2017 ഏപ്രിലിൽ പുറത്തിറങ്ങി.&lt;ref name=&quot;7.1.2 by Ars Technica&quot;&gt;{{cite web |first=Ron |last=Amadeo |title=Android 7.1.2 leaves beta, arrives on Pixel and Nexus devices |url=https://arstechnica.com/gadgets/2017/04/android-7-1-2-leaves-beta-arrives-on-pixel-and-nexus-devices/ |website=[[Ars Technica]] |publisher=[[Condé Nast]] |date=April 4, 2017 |accessdate=April 9, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Derek |last=Walter |title=Android device updates: Android 7.1.2 arrives for Pixel and Nexus devices |url=https://www.greenbot.com/article/3188274/android/android-device-updates-android-712-arrives-for-pixel-and-nexus-devices.html |website=Greenbot |publisher=[[International Data Group]] |date=April 7, 2017 |accessdate=April 9, 2017 |archive-date=2018-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019162826/https://www.greenbot.com/article/3188274/android/android-device-updates-android-712-arrives-for-pixel-and-nexus-devices.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==സവിശേഷതകൾ==
===ഉപയോക്താവിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ===
[[File:Android 7.0 (Nougat) Notification Center.png|thumb|upright=0.9|നൗഗട്ടിൽ‌ അപ്‌ഡേറ്റുചെയ്‌ത അറിയിപ്പ് ഷേഡ്]]
നൗഗട്ട് അറിയിപ്പ് ഷേഡ് പുനർ‌രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു, ഇത് ഇപ്പോൾ ക്രമീകരണങ്ങൾ‌ക്കായി ഒരു ചെറിയ വരിയിട്ടുള്ള ഐക്കണുകൾ‌ അവതരിപ്പിക്കുന്നു, അറിയിപ്പ് കാർ‌ഡുകൾ‌ ഒരു പുതിയ &quot;ഷീറ്റ്&quot; ഡിസൈൻ‌ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നു, കൂടാതെ അറിയിപ്പുകൾ‌ക്ക് ഇൻ‌ലൈൻ‌ മറുപടികൾ‌ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരൊറ്റ അപ്ലിക്കേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഒന്നിലധികം അറിയിപ്പുകൾ &quot;ബണ്ടിൽ&quot; ചെയ്യാനും കഴിയും, കൂടാതെ അറിയിപ്പുകളിൽ ഓരോ അപ്ലിക്കേഷനും കൂടുതൽ നിയന്ത്രണമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |first1=Matt |last1=Swider |first2=James |last2=Peckham |title=Android Nougat release date: when you'll get it and everything you need to know |url=https://www.techradar.com/news/phone-and-communications/mobile-phones/android-7-what-we-want-to-see-1311290 |website=[[TechRadar]] |publisher=[[Future plc]] |accessdate=February 27, 2017}}&lt;/ref&gt;

ഫോണുകൾക്കായി ഒരു സ്പ്ലിറ്റ് സ്ക്രീൻ ഡിസ്പ്ലേ മോഡ് അവതരിപ്പിച്ചു, അതിൽ സ്ക്രീനിന്റെ പകുതി ഭാഗത്ത് രണ്ട് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളാൻ   കഴിയും. ഒരു പരീക്ഷണത്തിലിരിക്കുന്ന മൾട്ടി-വിൻഡോ മോഡ് ഒരു മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സവിശേഷതയായി ലഭ്യമാണ്, അവിടെ ഓവർലാപ്പുചെയ്യുന്ന വിൻഡോകളിൽ ഒന്നിലധികം അപ്ലിക്കേഷനുകൾ സ്‌ക്രീനിൽ ഒരേസമയം ദൃശ്യമാകും.&lt;ref&gt;{{cite web|title=This is Android N’s freeform window mode|first=Ron|last=Amadeo|date=March 21, 2016|website=[[Ars Technica]]|publisher=[[Condé Nast]]|url=https://arstechnica.com/gadgets/2016/03/this-is-android-ns-freeform-window-mode/|accessdate=July 1, 2016}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

[[വർഗ്ഗം:ആൻഡ്രോയ്ഡ് (ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം)]]</text>
      <sha1>moc8nju3g37aix5xuerel5epp41z1v6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇറാഖി എയർവേസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>527639</id>
    <revision>
      <id>4612127</id>
      <parentid>4521609</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38533" sha1="1ku60tqxlxpawgtn9ot5hg7xebdo0vv" xml:space="preserve">{{Infobox airline
| airline = ഇറാഖി എയർവേസ് &lt;br/&gt; الخطوط الجوية العراقية
| image = [[File:Iraqi Airways Logo.svg|150px]]
| alt = Green bold text with the airlines name in english and arabic.
| IATA = IA
| ICAO = IAW
| callsign = IRAQI
| aoc = 19
| hubs = [[ബാഗ്‌ദാദ്‌ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]
| bases = {{plainlist|
* [[ബസ്ര അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]
* [[എർബിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]
}}
| focus_cities = {{plainlist|
* [[അൽ നജാഫ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]
* {{nowrap|[[Sulaymaniyah International Airport]]}}
}}
| frequent_flyer = 
| alliance = [[Arab Air Carriers Organization]]&lt;br/&gt;الاتحاد العربي للنقل الجوي
| fleet_size = 30
| destinations = [[Iraqi Airways destinations|45]] 
| parent = [[ഇറാഖ് സർക്കാർ]]
| num_employees = 
| founded = {{start date and age|1945}}&lt;br /&gt;[[Baghdad, Iraq]]
| commenced = {{start date and age|df=yes|1946|1|28}}
| key_people = Abbas Omran Moussa {{smaller|([[CEO]])}}
| headquarters = [[ബാഗ്‌ദാദ്‌]]
| website = {{URL|iraqiairways.com.iq}}
}}

[[ബാഗ്‌ദാദ്‌ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[ഇറാഖ്|ഇറാഖിന്റെ]] ദേശീയ വിമാനക്കമ്പനിയാണ് '''ഇറാഖി എയർവേസ്''' ({{lang-ar|الخطوط الجوية العراقية}} ''al-Xuṭūṭ al-Jawwiyyah al-ʿIrāqiyyah'')&lt;ref&gt;&quot;[http://www.iraqiairways.co.uk/en/baghdad_office.html Iraqi Airways Office in Baghdad] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20151028081320/http://www.iraqiairways.co.uk/en/baghdad_office.html |date=28 October 2015 }}.&quot; Iraqi Airways. Retrieved 6 March 2010.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aaco.org/airlines_iraqi.asp Iraqi Airways] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080518015038/http://www.aaco.org/airlines_iraqi.asp |date=18 May 2008 }}.&quot; [[Arab Air Carriers Organization]]. Retrieved 19 October 2009.&lt;/ref&gt;. മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ രണ്ടാമത്തെ എയർലൈനാണ് ഇത്. പ്രധാന ഹബ് ബാഗ്‌ദാദ്‌ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. അറബ് വ്യോമ വാഹക സംഘടനയിൽ അംഗമാണ് ഇറാഖി എയർവേസ്.

==ചരിത്രം==
ഇറാഖ് എയർവേസ് 1945 ൽ ഇറാഖ് സ്റ്റേറ്റ് റെയിൽ‌വേയുടെ ഒരു വകുപ്പായി സ്ഥാപിതമായി. 1946 ജനുവരി 28 ന് സിറിയയിലേക്കുള്ള ഒരു സേവനത്തിനായി അഞ്ച് ഡി ഹാവിലാൻഡ് ഡ്രാഗൺ റാപ്പിഡ്സ് ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഓവർസീസ് എയർവേസ് കോർപ്പറേഷന്റെ സഹായത്തോടെ പുതിയ എയർലൈൻ മൂന്ന് വിക്കേഴ്‌സ് വൈക്കിംഗ് വിമാനങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവിട്ടു. വൈക്കിംഗുകൾ ഡെലിവറി ചെയ്യുന്നതിനായി കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ 1946 ഡിസംബറിൽ എയർലൈൻ നാല് ഡഗ്ലസ് ഡിസി -3 വിമാനങ്ങൾ ബി‌എ‌എ‌സിയിൽ നിന്ന് പാട്ടത്തിന് നൽകി. 1947 ൽ ഡി ഹാവിലാൻഡ് ഡ ove വിന് ഡ്രാഗൺ റാപ്പിഡുകളെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു, 1947 ഒക്ടോബറിൽ ഡ oves വ്സ് വിതരണം ചെയ്തു 1947 അവസാനത്തോടെ വിതരണം ചെയ്യുകയും ഡിസി -3 കൾ BOAC ലേക്ക് തിരികെ നൽകുകയും ചെയ്തു, നാലാമത്തെ വൈക്കിംഗ് സെക്കൻഡ് ഹാൻഡ് വാങ്ങി.

1953-ൽ നാല് എഞ്ചിനുകളുള്ള വിക്കേഴ്സ് വിസ്‌ക ount ണ്ട് ടർബോപ്രോപ്പ് വൈക്കിംഗിന് പകരമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു, ജൂലൈയിൽ മൂന്ന് ഓർഡർ നൽകി. 1955-ൽ വിസ്‌ക ount ണ്ട്സ് സേവനത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ഇറാഖി എയർവേയ്‌സിന്റെ എല്ലാ അന്താരാഷ്ട്ര സേവനങ്ങളും ലണ്ടനിലേക്കുള്ള ഒരു പുതിയ റൂട്ട് ഉൾപ്പെടെ ഇന്റർമീഡിയറ്റ് സ്റ്റോപ്പുകളുമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 ഏപ്രിൽ 1 ന് റെയിൽ‌വേ കമ്പനിയിൽ നിന്ന് എയർലൈൻ സ്വതന്ത്രമായി. 1961 ൽ ​​രണ്ട് ബോയിംഗ് 720 ബി സർവീസുകൾക്കായി 1964 ൽ ഓർഡർ നൽകി, എന്നാൽ ബോയിംഗ്സിനുള്ള ഓർഡർ പിന്നീട് റദ്ദാക്കി.‌ 1960 കളിൽ ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് റഷ്യൻ ടുപോളേവ് ടു -124 വിമാനങ്ങളും ഹോക്കർ സിഡ്‌ലി ട്രൈഡന്റ് വിമാനങ്ങളും വാങ്ങി. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലേക്കും ആഫ്രിക്കയിലേക്കും യൂറോപ്പിലേക്കും സർവീസ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഈ ജെറ്റുകൾ ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സിനെ അനുവദിച്ചു. അക്കാലത്ത്, ഇല്യുഷിൻ Il-76 പോലുള്ള ചരക്ക് വിമാനങ്ങളും വാങ്ങി.

==പുനരുദ്ധാരണം==
ഇറാഖിലെ യുദ്ധത്തിനുശേഷം, 2003 മെയ് 30 ന് ഇറാഖ് എയർവേസ് അന്താരാഷ്ട്ര സേവനങ്ങൾ പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് പേരിന്റെ അവകാശങ്ങൾ ഇറാഖി എയർവേയ്‌സ് കമ്പനി എന്ന പുതിയതും വേറിട്ടതുമായ ഒരു കമ്പനിയിലേക്ക് മാറ്റി, അത് ഒരു പുതിയ എയർലൈൻ നിർമ്മിക്കുകയും സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും. 2004 ഒക്ടോബർ 3 ന് ബാഗ്ദാദും അമ്മാനും തമ്മിലുള്ള ഒരു ഫ്ലൈറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുനരാരംഭിച്ചു.

2005 ജൂൺ 4 ന് 100 യാത്രക്കാരുമായി 100 യാത്രക്കാരുമായി ബാഗ്ദാദിൽ നിന്ന് ബസ്രയിലേക്ക് സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ ഭരണകാലം തകർന്നതിനുശേഷം ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് ആദ്യത്തെ ആഭ്യന്തര വാണിജ്യ ഷെഡ്യൂൾ സർവീസ് നടത്തി. 2005 നവംബർ 6 ന് ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് ബാഗ്ദാദിൽ നിന്ന് ടെഹ്‌റാനിലേക്ക് ഒരു വിമാനം സർവീസ് നടത്തി. , ഇറാൻ, ഇരുപത്തിയഞ്ച് വർഷത്തിനിടെ ആദ്യമായി. ജോർദാനിലെ ടീബ എയർലൈൻസാണ് ഈ വിമാനം പ്രവർത്തിപ്പിച്ചത്. 2005 വേനൽക്കാലത്ത് എർബിലിലേക്കും സുലൈമാനിയയിലേക്കും സേവനങ്ങൾ ചേർത്തു.

2009 ജൂണിൽ ഇറാഖ് എയർവേസ് ബ്രിട്ടീഷ് വ്യോമയാന അധികാരികളുമായി ബാഗ്ദാദിൽ നിന്ന് ലണ്ടൻ ഗാറ്റ്വിക്കിലേക്ക് നേരിട്ട് പുനരാരംഭിക്കാൻ കരാർ ഒപ്പിട്ടതായി വെളിപ്പെടുത്തി; ടോർ എയറിൽ നിന്ന് പാട്ടത്തിനെടുത്ത ബോയിംഗ് 737-400 ഉപയോഗിച്ച് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 8 ന് വിമാനങ്ങൾ ആരംഭിക്കേണ്ടതായിരുന്നു, ഒടുവിൽ എയർബസ് എ 320-200 റൂട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത് കാണുമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ആസൂത്രണം ചെയ്തതുപോലെ ഇത് സംഭവിച്ചില്ല. യുകെയിലേക്കും യൂറോപ്പിലേക്കും ഒരു വലിയ വ്യാപനമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് എയർലൈൻ അക്കാലത്ത് പറഞ്ഞു. 2009 നവംബറിൽ, ജർമ്മൻ എയർലൈനായ ബ്ലൂ വിംഗ്സ് ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സിനായി ജർമ്മനിയിലെ ഡ്യൂസെൽഡോർഫിലേക്കും ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ടിലേക്കും ഫ്ലൈറ്റ് സർവീസ് ആരംഭിച്ചു.

2010 ഏപ്രിൽ 25 ന് ഇറാഖ് എയർവേസ് സ്വീഡനിലെ മാൽമോ വഴി ഗാറ്റ്വിക്ക് വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് വിമാന സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു. ആദ്യത്തെ വിമാനം ലണ്ടനിൽ വന്നിറങ്ങിയപ്പോൾ ഒരു കുവൈറ്റ് അഭിഭാഷകൻ ജനറൽ ഡയറക്ടർ കിഫ ഹസ്സന്റെ രേഖകളും പാസ്‌പോർട്ടും പിടിച്ചെടുത്തു. വിമാനം സ്വീഡിഷ് കമ്പനിയായ ടോർ എയറിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതിനാൽ സംഭവവികാസങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായില്ല. വിമാനം ബാഗ്ദാദിലേക്ക് മടങ്ങി. എന്നിരുന്നാലും, കിഫ ഹസനെ യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം വിടാൻ അനുവദിക്കാതെ ഏപ്രിൽ 30 ന് കോടതിയിൽ പോയി. 1990 ലെ ആക്രമണത്തിൽ സദ്ദാം ഹുസൈൻ മോഷ്ടിച്ച വിമാനങ്ങൾക്കായി കുവൈറ്റ് അധികൃതർ 780 മില്യൺ ഡോളർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അടുത്ത മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ കമ്പനി പിരിച്ചുവിടാനും 1990–91 ലെ യുദ്ധത്തിൽ കുവൈത്ത് ഉന്നയിച്ച സ്വത്ത് ക്ലെയിമുകൾ ഒഴിവാക്കാൻ സ്വകാര്യ ഓപ്ഷനുകൾ പിന്തുടരാനും മന്ത്രിസഭ ചൊവ്വാഴ്ച തീരുമാനിച്ചതായി 2010 മെയ് 26 ന് ഇറാഖിലെ ഗതാഗത മന്ത്രി അമീർ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ പറഞ്ഞു. 2012 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് ബാഗ്ദാദിൽ നിന്ന് ദില്ലിയിലേക്കോ മുംബൈയിലേക്കോ സർവീസുകൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പുനരാരംഭിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.

2012 ഏപ്രിലിൽ, ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് 40 പുതിയ ബോയിംഗ് വിമാനങ്ങൾക്ക് ഓർഡർ നൽകിയതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, 30 737-800 ഉം 10 787 ഉം അടങ്ങിയ ഓർഡർ. ആദ്യത്തെ വിമാനം 2012 ഡിസംബറിൽ വിതരണം ചെയ്യും. ഡിസംബർ ആദ്യം എയർബസ് തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ എ 330-200 ഇറാഖിലേക്ക് കൈമാറി, അതേസമയം ബോയിംഗ് 777 ബോയിംഗ് 777 ഉം എത്തിച്ചു.

2013 ഓഗസ്റ്റ് 14 ന് ഇറാഖ് എയർവേസ് തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ ബോയിംഗ് 737-800 ബോയിംഗ് കമ്പനിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് എത്തിച്ചു. 2014 ജൂണിൽ ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് മൊസൂളിലേക്കുള്ള സർവീസുകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുള്ളിൽ പറക്കാൻ ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാത്തതിന്റെ ഫലമായി 2015 ഓഗസ്റ്റ് 5 ന് ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സിന് സ്വീഡിഷ് വ്യോമാതിർത്തിയിൽ പറക്കുന്നതിന് വിലക്ക് ലഭിച്ചു.

2015 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന്, ഇറാഖ് എയർവേസിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അധിഷ്ഠിത വിമാനങ്ങളും അനിശ്ചിതമായി താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ വ്യാപകമായ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തി. എന്നിരുന്നാലും, നിരോധനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളോട് ഇറാഖ് എയർവേസ് പ്രതികരിച്ചു, ബ്യൂറോക്രസി പ്രശ്‌നങ്ങൾ മൂലമുണ്ടായ താൽക്കാലിക സസ്‌പെൻഷനാണ് നിരോധനം എന്നും പ്രശ്‌നങ്ങൾ അടിയന്തിരമായി പരിഹരിക്കപ്പെടുമെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനുശേഷം, എയറോവിസ്റ്റയിൽ നിന്നുള്ള വെറ്റ്-ലീസിംഗ് സേവനങ്ങൾ വഴി എയർലൈൻ ചില യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പരിമിതമായ സേവനം പുനരാരംഭിച്ചു. അടുത്തിടെ, പരിഷ്കരിച്ച ഇറാഖ് എയർവേയ്‌സ് ലിവറിയിൽ ഈ വിമാനങ്ങൾ എയർ എക്‌സ്‌പ്ലോർ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചിരുന്നു.

40 ആധുനിക വിമാന തരം ബോയിംഗ് 777, ബോയിംഗ് 787 ഡ്രീംലൈനർ എന്നിവ വാങ്ങുന്നതിന് ധനസഹായം നൽകുന്നതിന് 2015 സെപ്റ്റംബർ 8-ന് ഇറാഖ് എയർവേസിന് സിറ്റി ബാങ്കിൽ നിന്ന് 2 ബില്യൺ ഡോളർ വായ്പ ലഭിച്ചു.

സാധുവായ AOC സർട്ടിഫിക്കേഷനോടെ 2019 അവസാനത്തോടെ എയർലൈൻ യൂറോപ്യൻ എയർലൈനുകൾക്ക് ഒരു അഭ്യർത്ഥനയ്ക്കുള്ള നിർദ്ദേശം (RFP) തുറന്നു. ഇറാഖിനും യൂറോപ്പിനുമിടയിലുള്ള റൂട്ടുകളിൽ സർവീസ് നടത്താൻ കഴിയുന്ന വെറ്റ്-ലീസ് വിമാനങ്ങൾക്ക് കരാറുകൾ നേടുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. 2019 ൽ ഇറാഖി എയർവേയ്‌സ് ഡമാസ്‌കസിനും ബാഗ്ദാദിനുമിടയിൽ സിറിയയിലേക്കുള്ള സർവീസുകൾ പുനരാരംഭിച്ചു.

==ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ==

{|class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background:#004000; color:white;&quot;|രാജ്യം
! style=&quot;background:#004000; color:white;&quot;|നഗരം
! style=&quot;background:#004000; color:white;&quot;|വിമാനത്താവളം
! style=&quot;background:#004000; color:white;&quot;|കുറിപ്പുകൾ
! style=&quot;background:#004000; color:white;&quot; class=&quot;unsortable&quot;|Refs
|-
|അർമേനിയ||[[Yerevan]]||[[Zvartnots International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://armenpress.am/eng/news/795557/iraqi-airways-to-launch-first-flight-baghdad-yerevan-erbil-on-february-26.html|title=Iraqi Airways to launch first flight Baghdad-Yerevan-Erbil on February 26|date=26 February 2015|work=armenpress.am}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IraqiCaucasus&gt;{{cite news|last1=L|first1=J|title=Iraqi Airways Adds New Routes to The Caucasus from Oct 2015|url=http://airlineroute.net/2015/10/13/iaw-gydevn-oct15/|accessdate=13 October 2015|publisher=Airline Route|date=13 October 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|Azerbaijan||[[Baku]]||[[Heydar Aliyev International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IraqiCaucasus /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Iraqi Airways open flight to Baku on 22 September|url=http://abc.az/eng/news_10_09_2015_90694.html|accessdate=17 September 2015|agency=Fineko|publisher=ABC.az|date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074231/http://abc.az/eng/news_10_09_2015_90694.html|archive-date=4 March 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|Bahrain||[[Manama]]||[[Bahrain International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|Belarus||[[Minsk]]||[[Minsk National Airport]]||{{Airline seasonal}}||align=center|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://belarusfeed.com/iraqi-airways-opens-regular-seasonal-flight-to-minsk/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-12-12 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024341/http://belarusfeed.com/iraqi-airways-opens-regular-seasonal-flight-to-minsk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|Bulgaria||[[Sofia]]||[[Sofia Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IA1980s&quot;&gt;{{cite web|title=1985/86: Iraqi Airways Network|url=http://airlineroute.net/2011/02/01/w85-ia/|work=airlineroute.net}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|China||[[Beijing]]||[[Beijing Capital International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ia.gov.iq/index.php?name=PortalNews&amp;file=article&amp;sid=473|title=الخطوط الجوية العراقية|author=الخطوط الجوية العراقية|work=ia.gov.iq}}&lt;/ref&gt; 
|-
|[[Guangzhou]]||[[Guangzhou Baiyun International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://airlineroute.net/2014/09/23/iaw-can-sep14/|title=Iraqi Airways Updates China Schedule from Sep 2014|date=25 August 2014|accessdate=24 September 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
|Denmark||[[Copenhagen]]||[[Copenhagen Airport]]||align=center| || align=&quot;center&quot; |&lt;ref name=&quot;chaviation20nov&quot;&gt;[http://www.ch-aviation.com/portal/news/41878-iraqi-airways-eyes-us-debut-in-2016 &quot;Iraqi Airways eyes US debut in 2016&quot;]. ''Ch-aviation''. 20 November 2015. Retrieved 3 January 2016.&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|Egypt||[[Cairo]]||[[Cairo International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|-
|[[Hurghada]]||[[Hurghada International Airport]]||{{Airline seasonal|''Charter''}}||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/285412/iraqi-airways-files-hurghada-trabzon-schedules-from-july-2019/|title=Iraqi Airways files Hurghada / Trabzon schedules from July 2019|publisher=routesonline.com|date=16 July 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sharm El Sheikh]]||[[Sharm El Sheikh International Airport]]||{{Airline seasonal|''Charter''}}||align=center|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |Germany||[[Berlin]]||[[Berlin Brandenburg Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;chaviation20nov&quot;/&gt;
|-
|[[Düsseldorf]]||[[Düsseldorf Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;chaviation20nov&quot;/&gt;
|-
|[[Frankfurt]]||[[Frankfurt Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;chaviation20nov&quot;/&gt;
|-
|[[Munich]]||[[Munich Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Iraqi Airways adds Munich service from late-March 2019|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/283489/iraqi-airways-adds-munich-service-from-late-march-2019/|access-date=2021-08-24|website=Routesonline|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|India||[[Ahmedabad]]||[[Sardar Vallabhbhai Patel International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|-
|[[Delhi]]||[[Indira Gandhi International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IA1980s/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched62&quot;&gt;{{cite web|title=Iraqi Airways|url=http://www.timetableimages.com/ttimages/ia62i.htm|work=timetableimages.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Mumbai]]||[[Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|- 
|rowspan=&quot;8&quot;|Iran||[[Bandar Abbas]]||[[Bandar Abbas International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=&quot;Bandar Abbas&quot;&gt;{{cite news |last1=Jim |first1=Liu |title=Iraqi Airways adds Najaf – Bandar Abbas from April 2018 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/278390/iraqi-airways-adds-najaf-bandar-abbas-from-april-2018/ |accessdate=7 March 2019 |work=Routes Online |publisher=Jim Liu |date=30 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Isfahan]]||[[Isfahan International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IAnew/&gt;
|-
|[[Kerman]]||[[Kerman Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/271801/iraqi-airways-adds-kerman-service-from-march-2017/|title=Iraqi Airways adds Kerman service from March 2017|publisher=Routesonline|accessdate=13 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kish Island]]||[[Kish International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IAnew/&gt;
|-
|[[Mashhad]]||[[Mashhad International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Rasht]]||[[Rasht Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.toc24.net/Systems/FA/Reservation/FlightTimeTable.aspx|title=سيستم چارتر عراق &amp;#124; بلیط هواپیما &amp;#124; بلیط چارتر|access-date=2019-01-03|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928071731/https://www.toc24.net/Systems/Login.aspx?language=fa%2F|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[Tehran]]||[[Tehran Imam Khomeini International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IAservices/&gt;
|-
|[[Mehrabad International Airport|Tehran Mehrabad International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IA1981&quot;&gt;{{cite web|title=1981: Iraqi Airways Network|url=http://airlineroute.net/2008/11/14/ia-s81/|work=airlineroute.net}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;8&quot;|Iraq||[[Baghdad]]||[[Baghdad International Airport]]||{{airline hub}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Basra]]||[[Basra International Airport]]||{{Airline hub|'''Base'''}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Erbil]]||[[Erbil International Airport]]||{{Airline hub|'''Base'''}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Kirkuk]]||[[Kirkuk Air Base|Kirkuk International Airport]] || ||
|-
|[[Mosul]]||[[Mosul International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Najaf]]||[[Al Najaf International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Nasiriyah]]||[[Nasiriyah Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://en.economiciraq.com/2017/07/10/iraqi-airways-announces-increasing-number-of-flights-coming-and-departing-from-nasiriyah-airport | title=Iraq's economic center }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Sulaymaniyah]]||[[Sulaymaniyah International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|Jordan||[[Amman]]||[[Queen Alia International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|-
|Kuwait||[[Kuwait City]]||[[Kuwait International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IA1980s/&gt;&lt;ref name=IAmap54/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.khaleejtimes.com/displayarticle.asp?xfile=data%2Fmiddleeast%2F2013%2FFebruary%2Fmiddleeast_February167.xml&amp;section=middleeast&amp;col= |title=Iraqi Airways to resume flights to Kuwait |access-date=2019-01-03 |archive-date=2013-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510175816/http://www.khaleejtimes.com/displayarticle.asp?xfile=data%2Fmiddleeast%2F2013%2FFebruary%2Fmiddleeast_February167.xml&amp;section=middleeast&amp;col= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|Lebanon||[[Beirut]]||[[Beirut–Rafic Hariri International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|Malaysia||[[Kuala Lumpur]]||[[Kuala Lumpur International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iraq-businessnews.com/2012/06/29/malaysia-resumes-flights-to-iraq-after-25-years/|title=Malaysia Resumes Flights to Iraq after 25 Years|work=Iraq Business News|date=29 June 2012|access-date=2019-01-03|archive-date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328065807/http://www.iraq-businessnews.com/2012/06/29/malaysia-resumes-flights-to-iraq-after-25-years/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|Pakistan||[[Karachi]]||[[Jinnah International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IA1980s/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=en.economiciraq.com/2018/01/29/iraqi-airways-announces-the-opening-of-the-baghdad-karachi-line/ |title=Iraqi Airways announces the opening of the Baghdad-Karachi Line}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Islamabad]]||[[Islamabad International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://nation.com.pk/2022/07/27/iraq-airways-to-start-6-flights-for-pakistan-in-a-week/ | title=Iraqi adds flights to Islamabad | date=27 July 2022 | access-date=4 August 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|Russia||[[Moscow]]||[[Vnukovo International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IA1980s/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/275177/iraqi-airways-germany-russia-service-changes-from-oct-2017/|title = Iraqi Airways Germany / Russia service changes from Oct 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Saudi Arabia
|[[Jeddah]]||[[King Abdulaziz International Airport]]||{{Airline seasonal|''Seasonal Charter''}}|| align=&quot;center&quot; |&lt;ref name=&quot;IA1980s&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.flightradar24.com/data/aircraft/yi-aqy Iraqi Airways charter flights to Jeddah data at flightradar24]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Medina]]||[[Prince Mohammad bin Abdulaziz International Airport]]||{{Airline seasonal|''Seasonal Charter''}}||align=center|&lt;ref name=&quot;Medina&quot;&gt;{{cite web |title=YI-ASJ - Boeing 737-81Z - Iraqi Airways - Flightradar24 |url=https://www.flightradar24.com/data/aircraft/yi-asj#1fec2869 |website=flightradar24.com |publisher=Flightradar24 |accessdate=25 March 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Riyadh]]||[[King Khalid International Airport]]||{{Airline seasonal|''Seasonal Charter''}}||align=center|&lt;ref name=IAsched64&gt;{{Cite web |url=http://www.timetableimages.com/ttimages/complete/ia64/ia64-4.jpg |title=1964 time table |access-date=2019-01-03 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304115409/http://www.timetableimages.com/ttimages/complete/ia64/ia64-4.jpg |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|Sweden||[[Gothenburg]]||[[Göteborg Landvetter Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;[http://www.ch-aviation.com/portal/news/39473-iraqi-airways-to-use-an-aerovista-a320-for-euro-flights ch-aviation listing Iraqi Airways routes in the European Union states]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kissairlines.com/gothenburg/ |title=Kiss site promoting new Gothenburg service by Iraqi Airways |access-date=3 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170410025742/http://www.kissairlines.com/gothenburg/ |archive-date=10 April 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Malmö]]||[[Malmö Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=IAban&gt;{{Cite web |url=http://m.atwonline.com/regulation/iraqi-airways-banned-european-airspace |title=Iraqi Airways banned from European Union airspace |access-date=2019-01-03 |archive-date=2017-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012204557/http://m.atwonline.com/regulation/iraqi-airways-banned-european-airspace |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.investorsiraq.com/showthread.php?135845-Iraqi-Airways-expands-route-network|title=Iraq Dinar - Iraqi Dinar - Iraq Stock Exchange - Dinar Revaluation and Speculation - Investors Iraq|work=investorsiraq.com|access-date=2019-01-03|archive-date=2018-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181205193429/http://www.investorsiraq.com/showthread.php?135845-Iraqi-Airways-expands-route-network|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Stockholm]]||[[Stockholm Arlanda Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;chaviation20nov&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Syria||[[Aleppo]]||[[Aleppo International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=IAmap54&gt;{{cite web|url=http://www.timetableimages.com/ttimages/complete/ia54|title=Index of /ttimages/complete/ia54|work=timetableimages.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Damascus]]||[[Damascus International Airport]]||{{Terminated|Suspended}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IA1981/&gt;
|-
|Tunisia||[[Tunis]]||[[Tunis–Carthage International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|-
|rowspan=&quot;10&quot;|Turkey||[[Adana]]||[[Adana Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IAnew&gt;{{cite web|url=http://airlineroute.net/2012/09/20/iaw-s12/|title=Iraqi Airways June – Sep 2012 New Services|work=airlineroute.net}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ankara]]||[[Ankara Esenboğa Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Antalya]]||[[Antalya Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;youtube.com&quot;&gt;{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=-QC_nou5rM8|title=IRAQI AIRWAYS' FIRST FLIGHT TO ANTALYA / TURKEY|date=17 June 2013|work=YouTube}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Batman, Turkey|Batman]]||[[Batman Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://airlineroute.net/2014/06/05/ia-s14/ | title=Iraqi Airways S14 New Routes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gaziantep]]||[[Oğuzeli Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/276498/iraqi-airways-adds-gaziantep-scheduled-service-from-late-dec-2017/ |title=Iraqi Airways adds Gaziantep scheduled service from late-Dec 2017 |publisher=routesonline |date=3 January 2018 |accessdate=3 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Istanbul]]||[[Istanbul Airport|Istanbul Arnavutköy International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|-
|[[Atatürk Airport|Istanbul Atatürk International Airport]]||{{Terminated|Airport Closed}}||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|-
|[[Istanbul Sabiha Gökçen International Airport]]||align=center| ||align=center|
|-
|[[Trabzon]]||[[Trabzon Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/285412/iraqi-airways-files-hurghada-trabzon-schedules-from-july-2019/|title=Iraqi Airways files Hurghada / Trabzon schedules from July 2019|publisher=routesonline.com|date=16 July 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Samsun]]||[[Samsun-Çarşamba Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;routes&quot;&gt;{{cite web |title=Flight Radar 24 |url=https://www.flightradar24.com/data/airlines/ia-iaw/routes |website=www.flightradar24.com |publisher=Iraqi Airways |accessdate=11 February 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|Ukraine||[[Kyiv]]||[[Boryspil International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=Iraqi Airways adds Kiev scheduled service from mid-April 2018|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/278302/iraqi-airways-adds-kiev-scheduled-service-from-mid-april-2018/|accessdate=24 April 2018|work=Routesonline|date=24 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|United Arab Emirates||[[Abu Dhabi]]||[[Abu Dhabi International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=IA1981/&gt;
|-
|[[Dubai]]||[[Dubai International Airport]]||align=center| ||align=center|&lt;ref name=&quot;IABA&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;IAsched&quot;/&gt;
|-
|[[Sharjah (city)|Sharjah]]||[[Sharjah International Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=IA1981/&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|United Kingdom||rowspan=&quot;2&quot;|[[London]]||[[Gatwick Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=IAservices&gt;{{Cite web |url=https://iaw.gov.iq/en/flight-booking/ |title=Book a Flight – Iraqi Airways |access-date=3 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012204946/https://iaw.gov.iq/en/flight-booking/ |archive-date=12 October 2017 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Heathrow Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=IA1980s/&gt;
|-
|[[Manchester]]||[[Manchester Airport]]||{{Terminated}}||align=center|&lt;ref name=&quot;chaviation20nov&quot;/&gt;
|-
|}

'''Note''' - Iraqi Airways also served [[Lydda]]&lt;ref name=&quot;Israel&quot;&gt;{{cite web|title=ia4805-2.jpg (1567x1100)|url=http://www.timetableimages.com/ttimages/ia/ia4805/ia4805-2.jpg|website=timetableimages.com|publisher=Timetable images|accessdate=17 March 2019}}&lt;/ref&gt; in [[Mandatory Palestine|British Mandate Palestine]] up until early May 1948.

==വിമാനങ്ങൾ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; border-collapse:collapse; text-align:center&quot;
|-
|+ Iraqi Airways fleet
|- 
! rowspan=&quot;2&quot; | Aircraft
! rowspan=&quot;2&quot; | In service
! rowspan=&quot;2&quot; | Orders
! colspan=&quot;3&quot; | Passengers
! rowspan=&quot;2&quot; | Notes
|-  
!&lt;abbr title=&quot;Business class&quot;&gt;C&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Economy class&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;

!Total
|-
|[[Airbus A220|Airbus A220-300]]
|2
|3
|12
|130
|152
|Delivery started from January 2022.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/111453-iraqi-airways-takes-delivery-of-maiden-a220|title=Iraqi Airways takes delivery of maiden A220|website=Ch-Aviation|date=10 January 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Airbus A320-200]]
|3
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|180
|180
|
|-
|[[Airbus A321-200]]
|2
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|220
|220
|
|-
|[[Airbus A330-200]]
|1
|&amp;mdash;
|24
|264
|288
| 
|-
|[[Boeing 737-800]]
|14
|&amp;mdash;
|12
|150
|162
|1 wet leased from Air Explore
|-
|[[Boeing 737 MAX 8]]
|&amp;mdash;
|16
|colspan=&quot;3&quot;|&lt;abbr title=&quot;To Be Announced&quot;&gt;TBA&lt;/abbr&gt;
|
|-
|[[Boeing 747-400]]
|1
|&amp;mdash;
|74
|338
|412
|
|-
|[[Boeing 777-200LR]]
|1
|&amp;mdash;
|14
|350
|364
|
|-
|[[Boeing 787-8]]
|&amp;mdash;
|10
|colspan=&quot;3&quot;|&lt;abbr title=&quot;To Be Announced&quot;&gt;TBA&lt;/abbr&gt;
|
|-
|[[Bombardier CRJ-900|Bombardier CRJ-900LR]]
|6
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|90
|90
|
|-
!Total
!31
!29
! colspan=&quot;4&quot;|
|}

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ  ==
{{commons category-inline|Iraqi Airways}}
* [http://iraqiairways.com.iq/ Iraqi Airways Official English Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201025324/http://www.iraqiairways.com.iq/ |date=2020-12-01 }} {{in lang|en}}
* [http://www.iraqiairways.co.uk/ Iraqi Airways Official UK Website] {{in lang|en}}
* [http://ia.gov.iq/ Iraqi Airways Official Arabic Website] {{in lang|ar}}
* [http://www.ia.gov.iq Iraqi Airways Company Website- Ministry of Transportation]
* [https://iraqiairways.co Iraqi Airways Website (Unknown)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210115232118/https://iraqiairways.co/ |date=2021-01-15 }} (in Arabic)
*[https://booking.sita.aero/itd/itd/ SITA E-Commerce (Official Iraqi Airways booking website)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403173154/https://booking.sita.aero/itd/itd/ |date=2019-04-03 }}

[[വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ]]</text>
      <sha1>1ku60tqxlxpawgtn9ot5hg7xebdo0vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഈവ് ഗോൾഡ്ബെർഗ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>532934</id>
    <revision>
      <id>4612153</id>
      <parentid>3903837</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8518" sha1="5ejjdkovkz824gbw78prhv3kpce3qrk" xml:space="preserve">{{prettyurl|Eve Goldberg}}
{{Infobox musical artist
| honorific_prefix = 
| name             = ഈവ് ഗോൾഡ്ബെർഗ്
| honorific_suffix = 
| image            = Eve goldberg.jpg
| image_upright    = 
| image_size       = 
| landscape        = &lt;!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --&gt;
| alt              = 
| caption          = ഈവ് ഗോൾഡ്ബെർഗ്
| background       = solo_singer
| native_name      = 
| native_name_lang = 
| birth_name       = 
| alias            = 
| birth_date       = {{Birth year and age|1967}}
| birth_place      = [[ബോസ്റ്റൺ]]
| origin           = [[ടൊറന്റോ]]
| death_date       = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date first) --&gt;
| death_place      = 
| genre            = [[Folk music|നാടോടി സംഗീതം]]
| occupation       = ഗായിക-ഗാനരചയിതാവ്
| instrument       = 
| years_active     = &lt;!-- YYYY–YYYY (or –present) --&gt;
| label            = [[Sweet Patootie Music|സ്വീറ്റ് പാറ്റൂട്ടി മ്യൂസിക്]]
| associated_acts  = [[ഗ്രിറ്റ് ലാസ്കിൻ]], [[ഇയാൻ റോബ്]], [[Ken and Chris Whiteley|കെൻ, ക്രിസ് വൈറ്റ്‌ലി]]
| website          = &lt;!-- {{URL|example.com}} or {{Official URL}} --&gt;
| module           = 
| module2          = 
| module3          = 
}}
കനേഡിയൻ നാടോടി സംഗീതജ്ഞയും ഗായികയും ഗാനരചയിതാവുമാണ് '''ഈവ് ഗോൾഡ്ബെർഗ്''' (ജനനം: 1967)&lt;ref&gt;[https://www.theglobeandmail.com/news/national/fans-band-together-on-note-of-generosity/article699820/ &quot;Fans band together on note of generosity&quot;]. ''The Globe and Mail'', April 26, 2018. TOM HAWTHORN&lt;/ref&gt;സംഗീതപരമായി, [[ബ്ലൂസ്|ബ്ലൂസ്]], [[കൺട്രി മ്യൂസിക്]], [[Bluegrass music|ബ്ലൂഗ്രാസ്]], [[ജാസ്|ജാസ്]], [[Swing music|സ്വിംഗ്]], സമകാലികവും പരമ്പരാഗതവുമായ നാടോടി സംഗീതം എന്നിവ അവരെ ആകർഷിച്ചിരുന്നു.
== ആദ്യകാലജീവിതം ==
ബോസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് ജനിച്ച ഈവ് 1981 ൽ അമ്മ സൂസൻ ഗോൾഡ്ബെർഗിനൊപ്പം ടൊറന്റോയിലേക്ക് പോകുന്നതിനുമുമ്പ് ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. നാടോടി സംഗീത ആരാധകയായ അമ്മയിലൂടെ ഈവ് ടൊറന്റോയിലെ നാടോടി സംഗീത രംഗത്ത് ഏർപ്പെട്ടു. കൂടാതെ [[William Laskin|ഗ്രിറ്റ് ലാസ്കിൻ]], [[Ian Robb|ഇയാൻ റോബ്]], കെൻ, ക്രിസ് വൈറ്റ്‌ലി, പോൾ മിൽസ്, ബിൽ ഗാരറ്റ്, തുടങ്ങി നിരവധി പ്രാദേശിക നാടോടി സംഗീതജ്ഞരെ കണ്ടുമുട്ടി. 
== കരിയർ ==
1990 ൽ ഗോൾഡ്ബെർഗ് പരസ്യമായി പ്രകടനം ആരംഭിച്ചു. അന്നുമുതൽ കാനഡയിലും വടക്കുകിഴക്കൻ അമേരിക്കയിലുടനീളമുള്ള നിരവധി ക്ലബ്ബുകൾ, കച്ചേരി പരമ്പരകൾ, ഉത്സവങ്ങൾ [[Mariposa Folk Festival|മാരിപോസ ഫോക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ]], [[John F. Kennedy Center for the Performing Arts|കെന്നഡി സെന്റർ]], [[CityFolk Festival|ഒട്ടാവ ഫോക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ]], [[Stan Rogers Folk Festival|സ്റ്റാൻ റോജേഴ്സ് ഫോക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ]] എന്നിവയിലും പങ്കെടുത്തു. 

അവരുടെ ആദ്യ ആൽബം, എവർ ബ്രൈറ്റനിംഗ് ഡേ, സ്വന്തം സ്വീറ്റ് പാറ്റൂട്ടി മ്യൂസിക് ലേബലിൽ പുറത്തിറങ്ങി. അവളുടെ അടുത്ത ആൽബങ്ങളായ ക്രോസിംഗ് ദി വാട്ടർ, എ കിന്റർ സീസൺ എന്നിവ [[Borealis Records|ബോറാലിസ് റെക്കോർഡ്സ്]] പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;[https://www.allmusic.com/album/crossing-the-water-mw0000030675 &quot;Eve Goldberg Crossing the Water&quot;]. ''AllMusic'' Review by Rick Anderson&lt;/ref&gt;സിബിസി റേഡിയോയുടെ റിച്ചാർഡ്സണിന്റെ റൗണ്ട്അപ്പ് പ്രോഗ്രാമിലെ തീം സോങ്ങായിരുന്നു അവരുടെ &quot;വാട്ടർമെലൻ സോർബെറ്റ്.&quot;&lt;ref&gt;[https://www.thestar.com/news/gta/2009/11/10/tiptoeing_through_the_tavern_with_ukes.html &quot;Tiptoeing through the tavern with ukes&quot;]. ''Toronto Star'', By John Goddard, November 10, 2009&lt;/ref&gt; സിക്സ് സ്ട്രിംഗ്സ് നോർത്ത് ഓഫ് ബോർഡർ എന്ന് വിളിക്കുന്ന അക്കൗസ്റ്റിക് ഗിത്താർ സംഗീത ശേഖരത്തിലും വാട്ടർമെലൻ സോർബെറ്റ് അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രകടനം കൂടാതെ, ഗോൾഡ്ബെർഗ് മറ്റ് നിരവധി സംഗീത പദ്ധതികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1996-ൽ, ഒരു സ്വതന്ത്ര കനേഡിയൻ ഫോക്ക് മ്യൂസിക് റെക്കോർഡിംഗ് ലേബലായ ദി ബോറിയാലിസ് റെക്കോർഡിംഗ് കമ്പനിയുടെ ഓഫീസ് മാനേജരായി അവർ മാറി.&lt;ref&gt;[https://www.rootsmusic.ca/2018/10/07/folk-music-ontario-photo-album-the-conference-in-pics-part-2/  Folk Music Ontario photo album: the conference in pics (Part 2)&quot;]. ''Roots Music'', Paul Corby, October 7, 2018&lt;/ref&gt; 1999-ൽ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സംഗീതം ആലപിക്കുന്ന എഴുപത് വോയ്സ് നോൺ-ഓഡിഷൻ നാടോടി ഗായകസംഘമായ കോമൺ ത്രെഡ്: കമ്മ്യൂണിറ്റി കോറസ് ഓഫ് ടൊറന്റോ കണ്ടെത്താൻ അവൾ സഹായിച്ചു.

ഒന്റാറിയോയിലെ മസ്‌കോക്ക മേഖലയിൽ എല്ലാ വർഷവും നടക്കുന്ന വുഡ്‌സ് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഡാൻസ് ക്യാമ്പിന്റെ പ്രധാന സംഘാടകരിൽ ഒരാളാണ് ഗോൾഡ്‌ബെർഗ്.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Bulletin de Musique Folklorique Canadienne|url=https://books.google.com/books?id=lRDaAAAAMAAJ|volume=33–34|year=1999|publisher=Canadian Folk Music Society = Société canadienne de musique folklorique|page=43}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറംകണ്ണികൾ==
* [http://www.evegoldberg.com/ Eve Goldberg official website]
* [http://www.borealisrecords.com/ Borealis Recording Company website]
* [http://www.commonthreadchorus.ca/ Common Thread: Community Chorus of Toronto website]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.the-woods.ca/ The Woods Music and Dance Camp website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190522221038/http://the-woods.ca/ |date=2019-05-22 }}
* [http://ruk.ca/content/eve-goldberg-prince-edward-island Eve Goldberg on Prince Edward Island]

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ നാടോടി ഗായകർ]]</text>
      <sha1>5ejjdkovkz824gbw78prhv3kpce3qrk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാൽസ്യം സയനാമൈഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>534263</id>
    <revision>
      <id>4612130</id>
      <parentid>3531682</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Д.Ильин</username>
        <id>146566</id>
      </contributor>
      <origin>4612130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14281" sha1="lwrhysrxu2zqffz8nwsc48i160bnonp" xml:space="preserve">{{Chembox
| Verifiedfields  = changed
| Watchedfields   = changed
| verifiedrevid   = 477000719
| ImageFile2      = calcium cyanamide.svg
| IUPACName       = Calcium cyanamide
| OtherNames      = Cyanamide calcium salt, Lime Nitrogen, UN 1403, Nitrolime
| Section1={{Chembox Identifiers
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 21106503
| SMILES = [Ca+2].[N-2]C#N
| SMILES1 = [Ca+2].[N-]=C=[N-]
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = ZLR270912W
| InChI = 1/CN2.Ca/c2-1-3;/q-2;+2
| InChIKey = MYFXBBAEXORJNB-UHFFFAOYAU
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}}
| StdInChI = 1S/CN2.Ca/c2-1-3;/q-2;+2
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}}
| StdInChIKey = MYFXBBAEXORJNB-UHFFFAOYSA-N
| CASNo = 156-62-7
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| EINECS = 205-861-8
| PubChem = 4685067
| UNNumber = 1403
| RTECS = GS6000000
 }}
|Section2={{Chembox Properties
| Formula = CaCN&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
| MolarMass = 80.102 g/mol
| Appearance = White solid (Often gray or black from impurities)
| Odor = odorless
| Density = 2.29 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
| MeltingPtC = 1340
| MeltingPt_ref =&lt;ref&gt;Pradyot Patnaik. ''Handbook of Inorganic Chemicals''. McGraw-Hill, 2002, {{ISBN|0-07-049439-8}}&lt;/ref&gt;
| BoilingPtC = 1150 to 1200
| BoilingPt_notes = (sublimes)
| Solubility = Reacts
 }}
|Section7={{Chembox Hazards
| ExternalSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics1639.htm ICSC 1639]
| NFPA-H = 3
| NFPA-F = 0
| NFPA-R = 1
| NFPA-S = W
| GHSPictograms = {{GHS corrosion}}{{GHS exclamation mark}}
| GHSSignalWord = Danger
| HPhrases = {{H-phrases|302|318|335}}
| PPhrases = {{P-phrases|231+232|261|280|305+351+338}}
| FlashPt = Non-flammable
| PEL = none&lt;ref name=PGCH&gt;{{PGCH|0091}}&lt;/ref&gt;
| IDLH = N.D.&lt;ref name=PGCH/&gt;
| REL = TWA 0.5 mg/m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
 }}
|Section8={{Chembox Related
| OtherCompounds = [[Cyanamide]]&lt;br/&gt;[[Calcium carbide]]
 }}
}}
CaCN&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;  എന്ന സമവാക്യത്തോടുകൂടിയ [[അജൈവ സംയുക്തം|അജൈവ സംയുക്തമാണ്]] '''കാൽസ്യം സയനാമൈഡ്'''. ഇത് സയനാമൈഡ് ആനയോണിന്റെ [[കാൽ‌സ്യം|കാൽസ്യം]] ലവണമാണ്. ഈ രാസപദാർത്ഥം രാസവളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു &lt;ref name=&quot;usforest&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.fs.usda.gov/treesearch/pubs/23629|title=Effect of calcium cyanamide on growth and nutrition of plan fed yellow-poplar seedlings|access-date=2008-07-18|last=Auchmoody, L.R.|last2=Wendel, G.W.|year=1973|publisher=U.S. Department of Agriculture, Forest Service}}&lt;/ref&gt; ഇത് വാണിജ്യപരമായി '''നൈട്രോലൈം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 1898 ൽ അഡോൾഫ് ഫ്രാങ്കും നിക്കോഡെം കാരോയും(ഫ്രാങ്ക്-കാരോ പ്രോസസ്സ്) ഇത് ആദ്യമായി സമന്വയിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.degussa-history.com/geschichte/en/inventions/calcium_cyanamide/|title=History of Degussa: Rich harvest, healthy environment: Calcium cyanamide|access-date=2008-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20061019170614/http://www.degussa-history.com/geschichte/en/inventions/calcium_cyanamide/|archive-date=2006-10-19}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
സ്വർണ സയനൈസേഷൻ നടത്തുന്നതിനുള്ള  ഒരു പുതിയ പ്രക്രിയയ്‌ക്കായുള്ള  തിരയലിൽ, ഉയർന്ന താപനിലയിൽ അന്തരീക്ഷ നൈട്രജനെ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിന് ആൽക്കലൈൻ എർത്ത് കാർബൈഡുകളുടെ കഴിവ് ഫ്രാങ്ക്, കാരോ എന്നിവർ കണ്ടെത്തി. &lt;ref&gt;Deutsches Reichspatent DRP 88363, &quot;Verfahren zur Darstellung von Cyanverbindungen aus Carbiden&quot;, Erfinder: A. Frank, N. Caro, erteilt am 31. März 1895.&lt;/ref&gt; ഫ്രാങ്കിന്റെയും കാരോയുടെയും സഹപ്രവർത്തകനായ ഫ്രിറ്റ്സ് റോഥെ 1898-ൽ കാൽസ്യം കാർബൈഡ് ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചു, 1,100 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡിൽ, കാൽസ്യം സയനൈഡ് അല്ല, പ്രതിപ്രവർത്തനത്തിൽ കാത്സ്യം സയനാമൈഡ് രൂപം കൊള്ളുന്നതായി വിശദീകരിച്ചു. വാസ്തവത്തിൽ, കാർബണിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സോഡിയം ക്ലോറൈഡ് ഉപയോഗിച്ച് ഉരുകി കാൽസ്യം സയനാമൈഡിൽ നിന്നും പ്രാരംഭ ടാർഗെറ്റ് ഉൽപ്പന്നമായ [[സോഡിയം സയനൈഡ്]] ലഭിക്കും: &lt;ref&gt;H.H. Franck, W. Burg, Zeitschrift für Elektrochemie und angewandte physikalische Chemie, '''40'''(10), 686-692 (Oktober 1934).&lt;/ref&gt;

: CaCN &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 2NaCl + C →  2NaCN + CaCl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;

വലിയ തോതിലുള്ള  ഉൽ‌പാദന പ്രക്രിയയ്ക്കായി ഫ്രാങ്കും കാരോയും ഈ പ്രതികരണം വികസിപ്പിച്ചു. പ്രാരംഭ ഇഗ്നിറ്റർ ഘട്ടത്തിൽ ഉയർന്ന താപനില ആവശ്യമുള്ള ഉപകരണ ആവശ്യകതകൾ കാരണം ഈ പ്രക്രിയ പ്രത്യേകിച്ചും വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. കാൽസ്യം സയനാമൈഡിന്റെ ദ്രവണാങ്കം സോഡിയം ക്ലോറൈഡിന്റെ തിളനിലയേക്കാൾ 120 ° C മാത്രം കുറവായതിനാൽ ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് കൃത്യമായ താപനില നിയന്ത്രണം ആവശ്യമാണ്.

1901-ൽ ഫെർഡിനാന്റ് എഡ്വാർഡ് പോൾസെനിയസ് പേറ്റന്റ് നേടിയ ഒരു പ്രക്രിയയിൽ,  700 ° C  ൽ 10% കാൽസ്യം ക്ലോറൈഡിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കാൽസ്യം കാർബൈഡിനെ കാൽസ്യം സയനാമൈഡാക്കി മാറ്റുന്നു.&amp;nbsp;രണ്ട് പ്രക്രിയകളും ഉപയോഗിച്ച് ലോകത്താകമാനം 1.5 ദശലക്ഷം ടൺ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു. &lt;ref name=&quot;ACSLandmark&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/calciumcarbideacetylene.html|title=Commercialization of Calcium Carbide and Acetylene - Landmark|access-date=2019-01-31|website=American Chemical Society|language=en}}&lt;/ref&gt; കാൽസ്യം സയനാമൈഡിൽ നിന്ന് അമോണിയ രൂപപ്പെടുന്നതും ഫ്രാങ്ക്, കാരോ എന്നിവർ ശ്രദ്ധിച്ചു. &lt;ref&gt;Angewandte Chemie, Band 29, Ausgabe 16, Seite R97, 25. Februar 1916&lt;/ref&gt;

: CaCN&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 3H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O → 2NH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + CaCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;

അന്തരീക്ഷ നൈട്രജനിൽ നിന്നുള്ള അമോണിയ ലഭ്യമാക്കുന്നതിലെ ഒരു മുന്നേറ്റമായി ആൽബർട്ട് ഫ്രാങ്ക് ഈ പ്രതികരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞു, 1901 ൽ കാൽസ്യം സയനാമൈഡ് ഒരു നൈട്രജൻ വളമായി ശുപാർശ ചെയ്തു. 1908 നും 1919 നും ഇടയിൽ, പ്രതിവർഷം 500,000 ടൺ ശേഷിയുള്ള അഞ്ച് കാൽസ്യം സയനാമൈഡ് പ്ലാന്റുകൾ ജർമ്മനിയിലും സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലും സ്ഥാപിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Eschenmooser|first=Walter|title=100 Years of Progress with LONZA|journal=Chimia|date=June 1997|volume=51|issue=6|page=259-269|url=https://www.ingentaconnect.com/content/scs/chimia/1997/00000051/00000006/art00002?crawler=true&amp;mimetype=application/pdf|accessdate=8 October 2020}}&lt;/ref&gt; കളകൾക്കും സസ്യ കീടങ്ങൾക്കും എതിരെ കൂടുതൽ ഫലപ്രാപ്തി ഉള്ള വിലകുറഞ്ഞ നൈട്രജൻ വളം അക്കാലത്ത് പരമ്പരാഗത നൈട്രജൻ വളങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെയധികം ഗുണങ്ങളുള്ളതായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടു. 

== ഉത്പാദനം ==
[[കാൽസ്യം കാർബൈഡ്|കാൽസ്യം കാർബൈഡിൽ]] നിന്നാണ് കാൽസ്യം സയനാമൈഡ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. കാർബൈഡ് പൊടി ഏകദേശം 1000° C ൽ ചൂടാക്കുന്നു. ഒരു വൈദ്യുത ചൂളയിൽ [[നൈട്രജൻ]] കടന്നുപോകുന്നു.  ഉൽ‌പന്നം അന്തരീക്ഷ താപനിലയിലേക്ക് തണുപ്പിക്കുകയും പ്രതികരിക്കാത്ത കാർ‌ബൈഡ് വെള്ളത്തിലൂടെ പുറന്തള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു.

: CaC&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + N&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → CaCN&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + C (Δ ''H'' o&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; o = –69.0 കിലോ കലോറി / മോൾ 25 ° C ൽ)

ഇത് ഷഡ്ഭുജ ക്രിസ്റ്റൽ സിസ്റ്റത്തിൽ സ്പേസ് ഗ്രൂപ്പ് ''R3m'', ലാറ്റിസ് സ്ഥിരാങ്കങ്ങൾ ''a'' = 3.67 എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ക്രിസ്റ്റലൈസ് ചെയ്യുന്നു. &lt;ref name=&quot;chtas&quot;&gt;F. Brezina, J. Mollin, R. Pastorek, Z. Sindelar. ''Chemicke tabulky anorganickych sloucenin'' (''Chemical tables of inorganic compounds''). SNTL, 1986.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Vannerberg, N.G. &quot;The crystal structure of calcium cyanamide&quot; Acta Chemica Scandinavica (1-27,1973-42,1988) (1962) 16, p2263-p2266&lt;/ref&gt;

== ഉപയോഗങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Transformation_of_calcium_cyanamide.svg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|400x400ബിന്ദു]]
കാൽസ്യം സയനാമൈഡിന്റെ പ്രധാന ഉപയോഗം ഒരു വളമായി, കാർഷിക മേഖലയിലാണ്. &lt;ref name=&quot;usforest&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.fs.usda.gov/treesearch/pubs/23629|title=Effect of calcium cyanamide on growth and nutrition of plan fed yellow-poplar seedlings|access-date=2008-07-18|last=Auchmoody, L.R.|last2=Wendel, G.W.|year=1973|publisher=U.S. Department of Agriculture, Forest Service}}&lt;/ref&gt; ജലവുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുമ്പോൾ, അത് [[അമോണിയ|അമോണിയയെ]] വിഘടിപ്പിക്കുകയും സ്വതന്ത്രമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു:

: CaCN&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 3H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O → 2NH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + CaCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;

:

സ്വർണ്ണ ഖനനത്തിൽ, സയനൈഡ് പ്രക്രിയയിൽ സോഡിയം സയനൈഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[കാൽസ്യം സയനൈഡ്]], മെലാമൈൻ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.

[[കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്|കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിൽ കാൽസ്യം സയനാമൈഡ് ജലവിശ്ലേഷണത്തിലൂടെ സയനാമൈഡ് ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നു:

: CaCN&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O + CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → CaCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;NCN


കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കാൽസ്യം സയനാമൈഡുമായി [[ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡ്|ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡിന്റെ]] പ്രതിപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ [[തയോയൂറിയ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാനാകും. &lt;ref name=&quot;MertschenkBeck2000&quot;&gt;{{Ullmann|last1=Mertschenk|first1=Bernd|last2=Beck|first2=Ferdinand|last3=Bauer|first3=Wolfgang|title=Thiourea and Thiourea Derivatives|doi=10.1002/14356007.a26_803.pub3}}&lt;/ref&gt;

== സുരക്ഷ ==
ഈ വസ്തു മദ്യപാനത്തിന് മുമ്പോ ശേഷമോ മദ്യത്തിന്റെ അസഹിഷ്ണുതയ്ക്ക് കാരണമാകും. &lt;ref&gt;[https://ec.europa.eu/health/scientific_committees/environmental_risks/docs/scher_o_169.pdf ''Potential risks to human health and the environment from the use of calcium cyanamide as fertiliser''], [[Scientific Committee on Health and Environmental Risks]], 1,534 kB, March 2016, Retrieved 22 July 2017&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കാൽസ്യം സംയുക്തങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lwrhysrxu2zqffz8nwsc48i160bnonp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉന ഡുവൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>536312</id>
    <revision>
      <id>4612161</id>
      <parentid>3898528</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11596" sha1="4mofeagabz25r461n6fazr7d19k4x5f" xml:space="preserve">{{prettyurl|Una Duval}}
{{Infobox person
| pre-nominals = 
| name = ഉന ഡുവൽ
| image = Una Duval Lovre and Honour and not Obey by Ethel Wright (cropped).jpg
| caption = &quot;Love, Honour and not Obey&quot; portrait by [[Ethel Wright (painter)|Ethel Wright]]
| birth_name = ഉന ഹാരിയറ്റ് എല്ല സ്ട്രാറ്റ്‌ഫോർഡ് ഡഗ്‌ഡേൽ
| birth_date = 1879
| death_date = 1975
| alma_mater = ചെൽട്ടൻഹാം ലേഡീസ് കോളേജ്
| known_for = Suffragette and marriage reformer.
}}
ഒരു [[ബ്രിട്ടീഷ്|ബ്രിട്ടീഷു]]കാരിയായ സഫ്രാജിസ്റ്റും വിവാഹ പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു''' ഉന ഹാരിയറ്റ് എല്ല സ്ട്രാറ്റ്‌ഫോർഡ് ഡുവൽ''' (മുമ്പ്, ഡഗ്‌ഡേൽ; ജീവിതകാലം: 1879-1975). &lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt; വിവാഹ നേർച്ചകളിൽ &quot;അനുസരിക്കാനും&quot; പറയാനും അവർ വിസമ്മതിച്ചത് അക്കാലത്ത് ദേശീയ വാർത്തയായിരുന്നു. 
== ആദ്യകാലജീവിതം ==
വോട്ടവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പിന്തുണക്കാരായ കമാൻഡർ എഡ്വേർഡ് സ്ട്രാറ്റ്‌ഫോർഡ് ഡഗ്‌ഡെയ്‌ലിന്റെയും ഭാര്യയുടെയും മകളായിരുന്നു ഉന.&lt;ref name=History&gt;{{cite web|url=http://www.oxforddnb.com/index/56/101056227/|title=Catherine Blackford, Oxford Dictionary of National Biography|publisher=Oxford Dictionary of National Biography}}&lt;/ref&gt; ചെൽട്ടൻഹാം ലേഡീസ് കോളേജിലാണ് ഉന വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയത്. പിന്നീട് [[ഹാനോവർ|ഹാനോവറിലും]] [[പാരിസ്|പാരീസിലും]] പാട്ട് പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Crawford 2003 177&quot;&gt;{{cite book |last= Crawford |first=Elizabeth |date=2003 |title=The Women's Suffrage Movement: A Reference Guide 1866–1928 |url=https://books.google.com/books?id=a2EK9P7-ZMsC |publisher=Routledge |page=177 |isbn=9780748403790 |access-date=18 June 2015}}&lt;/ref&gt; അവർ കോമൺസ് ഹൗസ് സ്പീക്കർ [[Arthur Peel, 1st Viscount Peel|1 വൈസ്കൌണ്ട് പീൽ, ആർതർ പീലിന്റെ]] മരുമകളായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=The Marriage Vow |url=http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&amp;cl=search&amp;d=AG19120301.2.41.1 |newspaper=Ashburton Guardian |location=New Zealand |date=1 March 1912 |access-date=18 June 2015 }}&lt;/ref&gt; അവരുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ വീട്ടിൽ അഞ്ച് ജോലിക്കാരുണ്ടായിരുന്നു. അവർക്ക് ആബർ‌ഡീനിനടുത്ത് ഒരു ഹോളിഡേ ഹോം ഉണ്ടായിരുന്നു,&lt;ref name=&quot;Crawford 2003 177&quot;/&gt;
== ആക്ടിവിസം ==
[[File:Una Dugdale Duval speaking in Newcastle election in 1908.jpg|thumb|1908 സെപ്റ്റംബറിലെ ന്യൂകാസിൽ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഉന ഡഗ്ഡേൽ പ്രചാരണം നടത്തി.]]
ഫ്രാങ്ക് റട്ടറാണ് ഉന ഡഗ്ഡേലിനെ വോട്ടവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. 1907-ൽ ഹൈഡ് പാർക്കിൽ വച്ച് ക്രിസ്റ്റബെൽ പാൻഖർസ്റ്റ് സംസാരിക്കുന്നത് അവർ ആദ്യം കേട്ടു. അവിടെ നിന്ന് മിസിസ് പാങ്കുർസ്റ്റിനൊപ്പം രാജ്യം പര്യടനം നടത്തി രാഷ്ട്രീയ അവബോധം വളർത്തുകയും അവരുടെ ജോലിയിൽ അവളെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Crawford 2003 177&quot;/&gt;  1908-ൽ അവൾ ഹെലൻ ഫ്രേസറുമായി അബർഡീനിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1908-ൽ ന്യൂകാസിലിലെ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടർമാരെ (പുരുഷന്മാരെ) അഭിസംബോധന ചെയ്ത് അവരുടെ പിന്തുണ നേടുകയായിരുന്നു.

== വിവാഹ വിവാദം ==
1912-ൽ ഉന ഡഗ്ഡേൽ വിക്ടർ ദുവലിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഡുവാളിന്റെ പിതാവ്, ഏണസ്റ്റ് ചാൾസ് അഗസ്റ്റസ് ഡീഡെറിക്‌സ് ഡുവാൽ, യഹൂദ പശ്ചാത്തലമുള്ള ഒരു ജർമ്മൻ കുടിയേറ്റക്കാരൻ, &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://british-jewry.org.uk/New%20Member%20Area/JC%20Naturalisations/JC%20Naturalisations%201902-1906.xls|title=Naturalisations published in the Jewish Chronicle between 1902 and 1906. Extracted by Ian Melville|publisher=British Jewry|access-date=22 August 2021|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626083442/https://www.british-jewry.org.uk/New%20Member%20Area/JC%20Naturalisations/JC%20Naturalisations%201902-1906.xls|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;അവന്റെ അമ്മയും അമ്മായിയും സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിനായുള്ള ജൂത ലീഗിലെ അംഗങ്ങളായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Victor&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.suffrageresources.org.uk/resource/3248/victor-duval|title=Victor Duval|website=The Women’s Suffrage Project |publisher=Historical Association and the Association for Citizenship Teaching with support from the Government Equalities Office and Cabinet Office of HM Government|access-date=22 August 2021}}&lt;/ref&gt;

ദി മെൻസ് പൊളിറ്റിക്കൽ യൂണിയൻ ഫോർ വിമൻസ് ഫ്രാഞ്ചൈസ്‌മെന്റിന്റെ സ്ഥാപകനായിരുന്നു ഡുവാൽ; എമിലി ഹെയ്‌സ് ദുവലിന്റെ മകനും എൽസി ഡുവലിന്റെ സഹോദരനും - ഇരുവരും സഹ വോട്ടർമാരാണ്. 1913-ലെ തടവുകാരുടെ (തൽക്കാലിക ഡിസ്ചാർജ് ഫോർ ഇൽ ഹെൽത്ത്) നിയമം (&quot;പൂച്ചയും എലിയും നിയമം&quot;) പ്രകാരം മോചിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന രണ്ടാമത്തെ വ്യക്തിയാണ് എൽസി,&lt;ref name=&quot;Elsie&quot;&gt;{{cite book|title=Women's Suffrage Movement|chapter=Elsie Duval|author=Elizabeth Crawford|pages=179–180|year=2013|isbn=978-1135434021}}&lt;/ref&gt; ഹഗ് ഫ്രാങ്ക്ളിന്റെ ഭാര്യ. ഡുവാൽ ഒരു ഇടത്തരം കുടുംബത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്, എല്ലാവരും സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടിനെ പിന്തുണച്ചു.&lt;ref name=&quot;Victor&quot;/&gt;
[[File:Victor Duval WSPU scrapbook entry.ping|thumb|1910 ഒക്‌ടോബർ മാസത്തെ മാബെൽ കാപ്പേഴ്‌സ് WSPU തടവുകാരുടെ സ്‌ക്രാപ്പ്‌ബുക്കിൽ വിക്ടർ ഡുവലിന്റെ പ്രവേശനം|right|250px]]

1912-ൽ ഫ്രാങ്ക് റട്ടറിന്റെ വിവാഹത്തിൽ മികച്ച പുരുഷനായി അഭിനയിച്ചപ്പോൾ കണ്ടുമുട്ടിയ വിക്ടർ ഡീഡെറിക്‌സ് ഡുവലിനെ (1885-1945) വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഡഗ്‌ഡേൽ ഒരു ദേശീയ അഴിമതിക്ക് തുടക്കമിട്ടു. തന്റെ വിവാഹ പ്രതിജ്ഞകളിൽ &quot;അനുസരിക്കുക&quot; എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ താൻ വിസമ്മതിക്കുമെന്ന് ഡഗ്‌ഡേൽ പറഞ്ഞു, എന്നാൽ അത് ഒഴിവാക്കുന്നത് വിവാഹത്തിന്റെ നിയമസാധുതയെ സംശയത്തിലാക്കുമെന്ന് ഉപദേശിച്ചതിന് ശേഷമാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത്.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Alan Travis |title=Big Brother and the sisters |url=https://www.theguardian.com/world/2003/oct/10/gender.humanrights |newspaper=The Guardian |location=UK |date=10 October 2003 |access-date=18 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article202356306|title=SUFFRAGIST WEDDING.|date=6 March 1912|work=North West Post (Formby, Tas. : 1887 – 1916)|access-date=24 October 2017|pages=3}}&lt;/ref&gt; സാവോയ് ചാപ്പലിൽ വച്ചാണ് വിവാഹം നടന്നത്. അവളുടെ പിതാവ് അവളെ ഇടനാഴിയിലേക്ക് നയിച്ചു, ക്രിസ്റ്റബെൽ പാൻഖർസ്റ്റ്, കോൺസ്റ്റൻസ് ലിറ്റൺ, പെത്തിക്ക്-ലോറൻസ് എന്നിവർ WSPU നിറങ്ങൾ ധരിച്ച് പങ്കെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Atkinson2018&quot;&gt;{{cite book|author=Diane Atkinson|title=Rise Up Women!: The Remarkable Lives of the Suffragettes|url=https://books.google.com/books?id=8Ng3DwAAQBAJ&amp;pg=PT129|date=8 February 2018|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-4088-4406-9|page=129}}&lt;/ref&gt;

ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;Una Stratford Dugdale&quot;&gt;{{Cite web|url=https://suffragettestories.omeka.net/bio-una-stratford-dugdale|title=Una Stratford Dugdale|work=Suffragette Stories|access-date=14 September 2022}}&lt;/ref&gt;

അഴിമതിക്ക് മറുപടിയായി, ഡഗ്ഡേൽ (ഇപ്പോൾ മിസ്സിസ് ഡുവാൽ) എഴുതി 'ബഹുമാനത്തെ സ്നേഹിക്കുക - എന്നാൽ അനുസരിക്കരുത്'&lt;ref&gt;{{cite book |last= Duval |first=Una |date=1912 |title=Love and Honour But Not Obey |url=https://books.google.com/books?id=ijoKNQAACAAJ |location=UK |publisher=George Villiers Press |access-date=18 June 2015}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറംകണ്ണികൾ==
A BBC interview with Una Duval from 1955 is here.

{{Authority control}}
{{Eagle House}}

[[വർഗ്ഗം:1879-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1975-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>4mofeagabz25r461n6fazr7d19k4x5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എം.എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>544244</id>
    <revision>
      <id>4612206</id>
      <parentid>4543985</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4569" sha1="i24an1pe21due9w6jmfvcx7y6g76wai" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
[[കർണാടക|കർണ്ണാടക സംസ്ഥാനത്തെ]] [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളുരു]] നഗത്തിലെ ജയനഗറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്വയംഭരണാവകാശമുള്ള ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജാണ് '''എം‌എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്''' ( '''എം‌എസ്‌ആർ‌എം‌സി''' ). ഇപ്പോൾ '''രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ് (ആർ‌എം‌സി)''' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഒരു ത്രിതീയ ആരോഗ്യ പരിപാലന കേന്ദ്രവും മെഡിക്കൽ കോളേജുമാണ്. 1979 ൽ എം.എസ് രാമയ്യയാണ് ഈ മെഡിക്കൽ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചത് .  [[രാജീവ് ഗാന്ധി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹെൽത്ത് സയൻസെസ്|രാജീവ് ഗാന്ധി ആരോഗ്യ ശാസ്ത്ര സർവകലാശാലയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണിത്.

എം‌എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഇപ്പോൾ എം‌എസ്‌ആർ ഗ്രൂപ്പ് ഓഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷന്റെ ഭാഗമാണ്.

== റാങ്കിങ് ==
{{Infobox India university ranking|IT_M_2020=27|OUTLOOK_M_2019=21}} 2020 ൽ ''[[ഇന്ത്യാ ടുഡെ|ഇന്ത്യ ടുഡെ]]'' ഈ മെഡിക്കൽ കോളേജിനെ ഇന്ത്യയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളുടെ റാങ്കിങ്ങിൽ 27-ാം സ്ഥാനം നൽകി''.''   [[ഔട്ട്‌ലുക് മാഗസിൻ|ഔട്ട്ലുക്ക് ഇന്ത്യ]] 2019 ൽ 21-ാം സ്ഥാനം നൽകി. 

== കാമ്പസും സൗകര്യങ്ങളും ==
65 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ കാമ്പസ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിവിധ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു: &lt;ref name=&quot;collegedekho&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.collegedekho.com/colleges/campus-ms-ramaiah-medical-college|title=M.S. Ramaiah Medical College (MSRMC), Bangalore Campus: Address, Hostel, Facilities, Infrastructure|access-date=2021-01-21|website=CollegeDekho|language=en}}&lt;/ref&gt;

* ഗ്രന്ഥശാല
* ഹോസ്റ്റൽ
* ലബോറട്ടറികൾ
* കഫെറ്റേറിയ
* സ്പോർട്സ് കോംപ്ലക്സ്
* കൗൺസിലിംഗ് സെൽ
* ഓഡിറ്റോറിയം
* വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ട്രാക്കിംഗ് സംവിധാനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുരക്ഷാ സൗകര്യം &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.shiksha.com/college/m-s-ramaiah-medical-college-m-s-r-nagar-bangalore-52523/infrastructure|title=M.S. Ramaiah Medical College, Bangalore Infrastructure: Details, Reviews, Facilities|access-date=2021-01-21|website=www.shiksha.com|archive-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128074155/https://www.shiksha.com/college/m-s-ramaiah-medical-college-m-s-r-nagar-bangalore-52523/infrastructure|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;collegedekho.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.collegedekho.com/colleges/campus-ms-ramaiah-medical-college|title=M.S. Ramaiah Medical College (MSRMC), Bangalore Campus: Address, Hostel, Facilities, Infrastructure|access-date=2021-01-21|website=CollegeDekho|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.collegedekho.com/colleges/campus-ms-ramaiah-medical-college &quot;M.S. Ramaiah Medical College (MSRMC), Bangalore Campus: Address, Hostel, Facilities, Infrastructure&quot;]. ''CollegeDekho''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;21 January&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
 {{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://www.msrmc.ac.in/}}</text>
      <sha1>i24an1pe21due9w6jmfvcx7y6g76wai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>559080</id>
    <revision>
      <id>4612102</id>
      <parentid>3801642</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:35:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6095" sha1="jd92uarxmtd3up90m1yh3nydv4qyjoo" xml:space="preserve">{{prettyurl|Indian Institute of Millets Research}}
{{Infobox university
| name = Indian Institute of Millets Research
| native_name = भारतीय कदन्न अनुसंधान संस्थान
| image_size = 
| caption = 
| latin_name = 
| mottoeng = 
| established = 1958
| closed = 
| type = Under aegis of ICAR
| affiliation = ICAR
| endowment = 
| budget = 
| officer_in_charge = 
| chairman = 
| chancellor = 
| president = 
| administrative_staff = 
| students = 
| city = [[Hyderabad]]
| state = [[Telangana]]
| province = 
| country = [[India]]
| former_names = 
| free_label = 
| free = 
| athletics = 
| colours = 
| sports = 
| mascot = 
| website = {{URL|http://millets.res.in/}}
| logo =
| footnotes =
| image_name = 
| punch line = 
| director general = 
| coor = 
| colors = 
| affiliations = 
}}
[[മണിച്ചോളം|മണിച്ചോളം,]]  [[മില്ലറ്റ്|തിന]]  എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാനപരവും തന്ത്രപരവുമായ ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു കാർഷിക ഗവേഷണ സ്ഥാപനമാണ് '''ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച് (ഐസിഎആർ-ഐഐഎംആർ)''' '''(ICAR-IIMR)'''. തെലങ്കാനയിലെ രാജേന്ദ്രനഗറിൽ ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ചിന്റെ]] (ICAR) കീഴിലാണ് IIMR പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മില്ലറ്റ് ബ്രീഡിംഗ്,  പാത്തോളജി, മൂല്യവർദ്ധന എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള കാർഷിക ഗവേഷണം ഇവിടെ നടത്തുന്നു. ഐഐഎംആർ, ഓൾ ഇന്ത്യ കോർഡിനേറ്റഡ് റിസർച്ച് പ്രോജക്ട്സ് ഓൺ സോർഗം (എഐസിആർപി ഓൺ സോർഗം) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://millets.res.in/aicrp.php|title=:: Indian Institute Of Millets Research(IIMR) ::|access-date=2017-05-04|website=millets.res.in}}&lt;/ref&gt; വഴി ദേശീയ തലത്തിൽ മണിച്ചോളം ഗവേഷണം ഏകോപിപ്പിക്കുകയും സുഗമമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ, വിവിധ ദേശീയ അന്തർദേശീയ ഏജൻസികളുമായി ബന്ധം നൽകുന്നു.

പരുത്തി, എണ്ണക്കുരു, മില്ലറ്റ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള  ഗവേഷണ പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ 1958-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.currentscience.ac.in/cs/Volumes/105/05/0587.pdf|title=History of Agricultural Research in India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; നിലവിളകളായ മണിച്ചോളം, ആവണക്ക്, നിലക്കടല, പ്രാവ്-പയർ, പരുത്തി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.  അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ കാർഷിക ഗവേഷണത്തിന് ഈ സ്ഥാപനം വഴിയൊരുക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaenvironmentportal.org.in/files/file/agricultural%20research.pdf|title=Indian Agricultural research History|access-date=2021-11-17|archive-date=2020-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110211332/http://www.indiaenvironmentportal.org.in/files/file/agricultural%20research.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഇപ്പോൾ ICAR - '''ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ്സ് റിസർച്ച്''' ആയി 2014 ൽ അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 

== നിർബന്ധിത വിളകൾ ==
[[പ്രമാണം:CentreofExcellence_Sorghum.jpg|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു| ICAR-IIMR-ൽ CoE മൂല്യവർദ്ധന ലാബ്]]
ICAR - IIMR ഇനിപ്പറയുന്ന വിളകളിൽ പരമ്പരാഗതവും ബയോടെക്‌നോളജിയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതുമായ രീതികൾ ഉപയോഗിച്ച് വിള മെച്ചപ്പെടുത്തൽ ഗവേഷണം നടത്തുന്നു: [[മണിച്ചോളം|സോർഗം]], [[ബജ്റ|പേൾ മില്ലറ്റ്]], [[മുത്താറി|ഫിംഗർ മില്ലറ്റ്]], [[തിന|ഫോക്‌സ്‌ടെയിൽ മില്ലറ്റ്]], [[ചാമ|ലിറ്റിൽ മില്ലറ്റ്]], ബാർനിയാർഡ് മില്ലറ്റ്, പ്രോസോ മില്ലറ്റ്, കോഡോ മില്ലറ്റ് .

== ICAR-IIMR ശാസ്ത്രജ്ഞർ ==

* ബി ദയാകർ റാവു

== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]]

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{RL}}
 
[[വർഗ്ഗം:മില്ലറ്റുകൾ]]</text>
      <sha1>jd92uarxmtd3up90m1yh3nydv4qyjoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>580724</id>
    <revision>
      <id>4612105</id>
      <parentid>4598515</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54930" sha1="gj4w78ktgg7tnhtucbpita6r3gkft1t" xml:space="preserve">{{pu|Indian Ocean Rim Association}}
{{Infobox country
| native_name                = &lt;!-- Long-form name in native or any/all non-English languages --&gt;
| linking_name                = &lt;!-- For wikilinks, if diff from name --&gt;
| image_flag                = &lt;!-- Flag image's filename --&gt;
| alt_flag                = &lt;!-- alt text for flag--&gt;
| flag_border                = &lt;!--set to no to disable border around the flag--&gt;
| symbol_type                = Logo
| image_coat                = IORA logo.png
| alt_coat                = &lt;!-- alt text for symbol --&gt;
| motto                = &lt;!-- &quot;[motto]&quot; --&gt;
| englishmotto                = &lt;!--English language version of motto--&gt;
| anthem                = &lt;!-- ''[anthem name]'' --&gt;
| text_symbol_type                = &lt;!-- for other types of text symbol --&gt;
| text_symbol                = &lt;!-- e.g. ''[hymn name]'' --&gt;
| image_map                = [[File:MAP-IOR-ARC.png|263px]]
| loctext                = 
| org_type                = [[Intergovernmental organization|Intergovernmental]]
| membership_type                = Membership
| membership                = {{collapsible list|title = 23 members:
|{{flagcountry|Australia}}|{{flagcountry|Bangladesh}}|{{flagcountry|Comoros}}|{{flagcountry|France}}|{{flagcountry|India}}|{{flagcountry|Indonesia}}|{{flagcountry|Iran}}|{{flagcountry|Kenya}}|{{flagcountry|Madagascar}}|{{flagcountry|Malaysia}}|{{flagcountry|Maldives}}|{{flagcountry|Mauritius}}|{{flagcountry|Mozambique}}|{{flagcountry|Oman}}|{{flagcountry|Seychelles}}|{{flagcountry|Singapore}}|{{flagcountry|Somalia}}|{{flagcountry|South Africa}}|{{flagcountry|Sri Lanka}}|{{flagcountry|Tanzania}}|{{flagcountry|Thailand}}|{{flagcountry|United Arab Emirates}}|{{flagcountry|Yemen}}}}
{{collapsible list|title = 10 dialogue partners:|{{flagcountry|China}}|{{flagcountry|Egypt}}|{{flagcountry|Germany}}|{{flagcountry|Italy}}|{{flagcountry|Japan}}|{{flagcountry|South Korea}}|{{flagcountry|Russia}}|{{flagcountry|Turkey}}|{{flagcountry|United Kingdom}}|{{flagcountry|United States}}}}
| admin_center_type                = Headquarters
| admin_center                = [[Ebene Cybercity|Ebene]], [[Mauritius]]
| languages_type                = [[Working language]]s
| languages                = {{unbulleted list|[[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]}}
| leader_title1                = {{nobr|Secretary General}}
| leader_name1                = Salman Al Farisi,&lt;br&gt;Secretary General&lt;ref name=&quot;sec&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.iora.net/en/secretariat/secretary-general |title=Acting Secretary-General |publisher=Indian Ocean Rim Association |access-date=29 April 2018 |archive-date=2018-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180429073959/http://www.iora.net/en/secretariat/secretary-general |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| leader_title2                = Chair
| leader_name2                = {{nobr|{{flagcountry|United Arab Emirates}} (2019)&lt;ref&gt;{{cite web|title=IORA Chair|url=http://www.iora.net/en/about/iora-chair|access-date=2022-11-11|archive-date=2020-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613204120/http://www.iora.net/en/about/iora-chair|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
| leader_title3                = Vice Chair
| leader_name3                = {{flagcountry|Bangladesh}} (2021)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Vice Chair|url=http://www.iora.net/en/about/iora-vice-chair|access-date=2022-11-11|archive-date=2020-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613233533/http://www.iora.net/en/about/iora-vice-chair|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| established                = &lt;!-- Usually a date, in lieu of event/s hereafter --&gt;
| established_event1                = 6 March 1997
| established_date1                = Indian Ocean Rim Association for Regional Co-operation
| established_event2                = 
| established_date2                = 
| official_website                = {{official URL}}
| area_km2                = &lt;!-- major area size (in sq_km) --&gt;
| area_sq_mi                = &lt;!-- area in square mi (requires area_km2) --&gt;
| area_footnote                = &lt;!-- optional footnote for area --&gt;
| percent_water                = 
| area_label                = &lt;!-- label under &quot;Area&quot; (default is &quot;Total&quot;) --&gt;
| area_label2                = &lt;!-- label below area_label (optional) --&gt;
| population_estimate                = 
| population_estimate_year                = 
| population_density_km2                = 
| population_density_sq_mi                = 
| GDP_PPP                = 
| GDP_PPP_rank                = 
| GDP_PPP_year                = 
| GDP_PPP_per_capita                = 
| GDP_nominal                = 
| GDP_nominal_year                = 
| GDP_nominal_per_capita                = 
| Gini                = &lt;!-- number only, 0-100 --&gt;
| Gini_ref                = &lt;!-- for any ref/s to associate with Gini number --&gt;
| Gini_year                = 
| HDI                = &lt;!-- number only, 0-1 --&gt;
| HDI_ref                = &lt;!-- for any ref/s to associate with HDI number --&gt;
| HDI_year                = 
| currency                = 
| currency_code                = 
| time_zone                = 
| utc_offset                = +2 to +10.5
| footnote1                = 
| footnote2                = 
| footnotes                = &lt;!-- For generic non-numbered footnotes --&gt;
| alt_map                = Map of IORA countries
| map_caption                = Map of IORA countries
| demonym                = 
| area_rank                = 
| today                = 
| conventional_long_name                = ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ
}}
മുമ്പ് '''ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം ഇനീഷ്യേറ്റീവ്''' എന്നും '''ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ ഫോർ റീജിയണൽ കോഓപ്പറേഷൻ (IOR-ARC)''' എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ''' ('''IORA''') [[ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം|ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ]] അതിർത്തിയിലുള്ള 23 രാജ്യങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു [[അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ|അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയാണ്]].&lt;ref name=&quot;intro&quot;&gt;{{Cite web|url=http://iora.net/about-us/membership.aspx|title=IORA Membership|access-date=7 July 2014|publisher=Indian Ocean Rim Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20171101052819/http://www.iora.net/about-us/membership.aspx|archive-date=1 November 2017}}&lt;/ref&gt; ത്രികക്ഷി സ്വഭാവം, ഗവൺമെന്റ്, ബിസിനസ്സ്, അക്കാദമിയ എന്നിവയിലെ പ്രതിനിധികളെ ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവന്നു അവർക്കിടയിൽ സഹകരണവും ആശയവിനിമയവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രാദേശിക ഫോറമാണ് ഐഒആർഎ. സാമ്പത്തിക സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഓപ്പൺ റീജിയണലിസത്തിന്റെ തത്വങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ച് വ്യാപാര സുഗമതയും നിക്ഷേപവും, പ്രമോഷൻ, അതുപോലെ തന്നെ പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹിക വികസനം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഇത്.&lt;ref name=&quot;intro2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://iora.net/about-us/how-iora-operates/scope-of-work.aspx|title=Scope of Work - OPEN REGIONALISM|access-date=7 July 2014|publisher=Indian Ocean Rim Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714151008/http://iora.net/about-us/how-iora-operates/scope-of-work.aspx|archive-date=14 July 2014}}&lt;/ref&gt; [[മൗറീഷ്യസ്|മൗറീഷ്യസിലെ]] എബെനിലാണ് ഐഒആർഎയുടെ കോർഡിനേറ്റിംഗ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

== അവലോകനം ==
1993 നവംബറിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ മുൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി പിക് ബോത്തയുടെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശന വേളയിൽ ആണ് ഈ ആശയം ആദ്യമായി ഉയർന്നുവന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. 1995 ജനുവരിയിൽ [[നെൽ‌സൺ മണ്ടേല|നെൽസൺ മണ്ടേലയുടെ]] ഇന്ത്യാ സന്ദർശന വേളയിൽ ഇത് ഉറപ്പിച്ചു. തൽഫലമായി, [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയും]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയും]] ചേർന്ന് ഒരു ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം ഇനിഷ്യേറ്റീവ് രൂപീകരിച്ചു. [[മൗറീഷ്യസ്|മൗറീഷ്യസും]] [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയും]] പിന്നീട് അംഗങ്ങളായി. 1995 മാർച്ചിൽ [[മൗറീഷ്യസ്|മൗറീഷ്യസിൽ]] ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം ഇനിഷ്യേറ്റീവ്  സ്ഥാപിതമായി, തുടർന്ന് ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ ഫോർ റീജിയണൽ കോ-ഓപ്പറേഷന്റെ ചാർട്ടർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ബഹുമുഖ ഉടമ്പടിയുടെ സമാപനത്തിലൂടെ 1997 മാർച്ച് 6-7 തീയതികളിൽ ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;iora&quot;&gt;{{Cite web|url=http://iora.net/about-us/background.aspx|title=Formation|access-date=7 July 2014|publisher=Indian Ocean Rim Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20171101063553/http://www.iora.net/about-us/background.aspx|archive-date=1 November 2017}}&lt;/ref&gt; 1997 മാർച്ചിൽ, [[ഇന്തോനേഷ്യ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[മലേഷ്യ]], [[യെമൻ]], [[ടാൻസാനിയ]], [[മഡഗാസ്കർ]], [[മൊസാംബിക്ക്|മൊസാംബിക്]] എന്നീ ഏഴ് അധിക രാജ്യങ്ങൾ അംഗങ്ങളായി IOR-ARC ഔപചാരികമായി സമാരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.futuredirections.org.au/publication/the-indian-ocean-rim-association-for-regional-co-operation-india-takes-the-lead/|title=The Indian Ocean Rim Association for Regional Co-operation: India Takes the Lead|date=June 2012|access-date=2022-11-11|archive-date=2021-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20211016081029/https://www.futuredirections.org.au/publication/the-indian-ocean-rim-association-for-regional-co-operation-india-takes-the-lead/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

IOR-ARC യുടെ പരമോന്നത ബോഡി കൗൺസിൽ ഓഫ് (വിദേശ) മിനിസ്റ്റേഴ്സ് (COM) ആണ്. ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അക്കാദമിക് ഗ്രൂപ്പ് (IORAG), ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം ബിസിനസ് ഫോറം (IORBF), വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് ഓൺ ട്രേഡ് ആൻഡ് ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് (WGTI), മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സമിതി (CSO) എന്നിവയുടെ മീറ്റിംഗുകൾക്ക് മുമ്പാണ് COM-ന്റെ മീറ്റിംഗ്.&lt;ref name=&quot;abut&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.iorarc2013.org/iora-2013/about-ior-arc.aspx|title=About IOR-ARC|access-date=7 July 2014|publisher=Indian Ocean Rim Initiative and Indian Ocean Rim Association for Regional Cooperation 2013 Australia|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714224854/http://www.iorarc2013.org/iora-2013/about-ior-arc.aspx|archive-date=14 July 2014}}&lt;/ref&gt;

=== സഹകരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളും മുൻഗണനാ മേഖലകളും ===
ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇനിപ്പറയുന്നവയാണ്: &lt;ref name=&quot;iora&quot;/&gt;

# മേഖലയുടെയും അംഗരാജ്യങ്ങളുടെയും സുസ്ഥിര വളർച്ചയും സന്തുലിത വികസനവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്
# വികസനത്തിനും പങ്കാളിത്ത താൽപ്പര്യത്തിനും പരസ്പര ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും പരമാവധി അവസരങ്ങൾ നൽകുന്ന സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിന്റെ മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക
# [[ഉദാരതാവാദം|ഉദാരവൽക്കരണത്തെ]] പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും നിക്ഷേപത്തിന്റെയും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും സ്വതന്ത്രവും മെച്ചപ്പെട്ടതുമായ ഒഴുക്കിനുള്ള തടസ്സങ്ങൽ നീക്കം ചെയ്യുക.

ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ (IORA) ആറ് മുൻഗണനാ മേഖലകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്:

# സമുദ്ര സുരക്ഷ,
# വ്യാപാര നിക്ഷേപ സൗകര്യം,
# ഫിഷറീസ് മാനേജ്മെന്റ്,
# ദുരന്ത സാധ്യത കുറയ്ക്കൽ,
# അക്കാദമികവും ശാസ്ത്രീയവുമായ സഹകരണവും
# ടൂറിസം പ്രോത്സാഹനവും സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റവും.

ഇവ കൂടാതെ, ബ്ലൂ ഇക്കണോമി, വിമൻസ് ഇക്കണോമിക് എംപവർമെന്റ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ഫോക്കസ് ഏരിയകളും ഐഒആർഎ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/overview|title=Overview – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2022-11-11|archive-date=2022-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221111044401/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/overview|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ഐഒആർഎ അംഗങ്ങൾ വ്യാപാരം സുഗമമാക്കൽ, ഉദാരവൽക്കരണം, വിദേശ നിക്ഷേപം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വിനിമയം, വിനോദസഞ്ചാരം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും മാനവവിഭവശേഷിയുടെയും വികസനം, ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം, സമുദ്ര ഗതാഗതവും അനുബന്ധ കാര്യങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ, മത്സ്യബന്ധന വ്യാപാരം, ഗവേഷണം, മാനേജ്മെന്റ്, മത്സ്യകൃഷി, വിദ്യാഭ്യാസം, പരിശീലനം, ഊർജം, ഐടി, ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, കൃഷി, ദുരന്ത നിവാരണം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിനായി പദ്ധതികൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു; .

== മുൻഗണനാ മേഖലകൾ ==
2011 മുതൽ 2013 വരെ ഐഒആർഎ ചെയർ എന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രവർത്തനം മുതൽ, ഐഒആർഎ അതിന്റെ സമുദ്ര സഹകരണ തന്ത്രത്തെ ആറ് മുൻഗണനാ മേഖലകളായും രണ്ട് കേന്ദ്രീകൃത മേഖലകളായും സംഘടനയുടെ സ്ഥാപനങ്ങളും ശേഷികളും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ശ്രമത്തിൽ വിഭജിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/overview|title=Overview – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-22|website=www.iora.int|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205201303/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/overview|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== സമുദ്ര സുരക്ഷ ===
മേഖലയിൽ നിലവിലുള്ള സമുദ്ര സുരക്ഷാ നടപടികൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതാണ് &quot;പ്രതിരോധത്തിന്റെ ആദ്യ നിര&quot; എന്ന് ഐഒആർഎ സ്വയം കരുതുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/maritime-safety-and-security|title=Maritime Safety and Security – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-22|website=www.iora.int|archive-date=2020-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409100325/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/maritime-safety-and-security|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സമുദ്രാന്തരീക്ഷം മുതൽ മനുഷ്യസുരക്ഷ വരെയുള്ള നിരവധി പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് സമുദ്ര സുരക്ഷ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bueger|first=Christian|date=2015-03-01|title=What is maritime security?|journal=Marine Policy|language=en|volume=53|pages=159–164|doi=10.1016/j.marpol.2014.12.005|issn=0308-597X}}&lt;/ref&gt; ഐഒആർഎ ഈ വിശാലമായ നിർവചനത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കുന്നില്ല. പരമ്പരാഗത സുരക്ഷാ ഭീഷണികളുടെയും പാരിസ്ഥിതിക ആരോഗ്യം, ഐയുയു മത്സ്യബന്ധനം തുടങ്ങിയ പാരമ്പര്യേതര ഭീഷണികളുടെയും പ്രാധാന്യം ഐഒആർഎ പരിഗണിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; കൂടാതെ, പരിശീലനം, ഗതാഗതം, ഉപകരണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ, ദുരിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ സഹായം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു &quot;സമുദ്ര സുരക്ഷ&quot; സംരംഭവും ഐഒആർഎയ്ക്കുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== വ്യാപാരവും നിക്ഷേപ സൗകര്യവും ===
ആഗോള വ്യാപാരത്തിൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയുടെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഐഒആർഎ വ്യാപാര ഉദാരവൽക്കരണത്തിനും ചരക്കുകൾ, സേവനങ്ങൾ, നിക്ഷേപം, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയുടെ സ്വതന്ത്രമായ ഒഴുക്കിനും മുൻഗണന നൽകിവരുന്നു. അതിന്റെ &quot;ആക്ഷൻ പ്ലാൻ 2017-2021&quot; ഹ്രസ്വകാല വ്യാപാരത്തിനുള്ള തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നത് മുതൽ ദീർഘകാലത്തേക്ക് ബിസിനസ്സ് യാത്രകൾ എളുപ്പമാക്കുന്നത് വരെയായി ഈ മേഖലയിലെ വ്യാപാരത്തിനുള്ള ഏഴ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/trade-and-investment-facilitation|title=Trade and Investment Facilitation – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205201934/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/trade-and-investment-facilitation|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ഫിഷറീസ് മാനേജ്മെന്റ് ===
&quot;മാരിടൈം സേഫ്റ്റി ആന്റ് സെക്യൂരിറ്റി&quot; മുൻഗണനാ മേഖലയ്ക്ക് കീഴിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, ഫിഷറീസ് മാനേജ്മെന്റ് ഐഒആർഎ അംഗരാജ്യങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു പ്രധാന വിഷയമാണ്. ഫിഷറീസ് സപ്പോർട്ട് യൂണിറ്റ് (എഫ്‌എസ്‌യു) ഫ്‌ളാഗ്‌ഷിപ്പ് പ്രോജക്‌റ്റിലൂടെ, മത്സ്യസമ്പത്തിന്റെ ചൂഷണം കുറച്ചും സുരക്ഷിതവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ സമുദ്രോത്പന്ന വ്യാപാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ സുസ്ഥിര സംരക്ഷണവും നീല സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനാണ് ഐഒആർഎ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/fisheries-management|title=Fisheries Management – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205202322/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/fisheries-management|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ഡിസാസ്റ്റർ റിസ്ക് മാനേജ്മെന്റ് ===
ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖല ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ, വരൾച്ചകൾ, ഭൂകമ്പങ്ങൾ, സുനാമികൾ, വെള്ളപ്പൊക്കം, വേലിയേറ്റം എണ്ണ ചോർച്ച, തീപിടിത്തം, വിഷ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ചോർച്ച, അനധികൃത മാലിന്യം തള്ളൽ എന്നിവ പോലുള്ള പ്രകൃതിദത്തവും മനുഷ്യനിർമ്മിതവുമായ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് സാധ്യതയുള്ള മേഖലയാണ്.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/disaster-risk-management|title=Disaster Risk Management – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430003036/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/disaster-risk-management|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഐഒആർഎ യുടെ ഡിസാസ്റ്റർ റിസ്ക് മാനേജ്മെന്റ് ദുരന്തങ്ങളെ മുൻകൂട്ടി കാണാനും പ്രതികരിക്കാനും അവയിൽ നിന്ന് കരകയറാനുമുള്ള അറിവും കഴിവുകളും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ദേശീയ ഗവൺമെന്റുകൾ, സർക്കാരിതര സംഘടനകൾ, പ്രാദേശിക, അന്തർദേശീയ പങ്കാളികൾ, സ്വകാര്യ മേഖല എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഐഒആർഎയുടെ ഡിസാസ്റ്റർ റിസ്ക് മാനേജ്മെന്റ് പ്ലാൻ മൾട്ടി ഡിസിപ്ലിനറിയാണ്.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

=== ടൂറിസം, കൾച്ചറൽ എക്സ്ചേഞ്ചുകൾ ===
പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക വളർച്ച പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും ഇക്കോ-ടൂറിസത്തിന്റെ സുസ്ഥിര വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും സാംസ്കാരിക പൈതൃകം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും &quot;ഈ പൈതൃകത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിനും&quot; അംഗരാജ്യങ്ങളും പങ്കാളികളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തിനുള്ള നയ നിർദ്ദേശങ്ങളിലൂടെ ടൂറിസവും സാംസ്കാരിക വിനിമയവും ഐഒആർഎ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/tourism-and-cultural-exchanges|title=Tourism and Cultural Exchanges – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205203229/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/tourism-and-cultural-exchanges|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== അക്കാദമിക്, സയൻസ് &amp; ടെക്നോളജി ===
സമുദ്ര സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ ഐഒആർഎ യുടെ അറിവ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ അക്കാദമിക സാധ്യതകളെ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ മികവിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ സഹകരണം ഐഒആർഎ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/academic-science-and-technology|title=Academic, Science and Technology – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205203756/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/academic-science-and-technology|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ശ്രദ്ധേയമായ മുന്നേറ്റങ്ങളും നേട്ടങ്ങളും ==

=== വിപുലീകരണം ===

==== അംഗത്വ വിപുലീകരണം ====
ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയുടെ പ്രാരംഭ രൂപമായ ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം ഇനിഷ്യേറ്റീവിൽ മൗറീഷ്യസ് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ച &quot;മാഗ്‌നിഫിസെന്റ് 7&quot; എന്ന ഏഴ് രാജ്യങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Allen|first=Calvin H.|date=1999|title=Regional Cooperation and the Indian Ocean Rim|jstor=41950416|journal=Indian Journal of Asian Affairs|volume=12|issue=1|page=11|issn=0970-6402}}&lt;/ref&gt; 1997 മാർച്ചിൽ 14 രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് അംഗത്വം വളരുകയും ആദ്യത്തെ മന്ത്രിതല യോഗം ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ ഫോർ റീജിയണൽ കോപ്പറേഷന്റെ ചാർട്ടറിന് അംഗീകാരം നൽകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Allen|first=Calvin H.|date=1999|title=Regional Cooperation and the Indian Ocean Rim|jstor=41950416|journal=Indian Journal of Asian Affairs|volume=12|issue=1|page=9|issn=0970-6402}}&lt;/ref&gt; അതിനുശേഷം അത് 23 രാജ്യങ്ങളും 10 ഡയലോഗ് പങ്കാളികളും ഉൾപ്പെടുന്ന തരത്തിൽ വളർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/about/member-states|title=Member States – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805084039/https://www.iora.int/en/about/member-states|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/about/dialogue-partners|title=Dialogue Partners – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205184214/https://www.iora.int/en/about/dialogue-partners|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ശ്രദ്ധേയമായി, ഈ സംഘടന യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്ന് പറയാനാകും, കൂടാതെ ഡയലോഗ് പാർട്ണണർ എന്ന നിലയിൽ പങ്കാളികളായി വൻശക്തികളുടെ ഇടപെടൽ ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ യുടെ സ്വാധീനം വളരെയധികം വിപുലീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

==== വ്യാപ്തിയുടെ വിപുലീകരണം ====
തുടക്കത്തിൽ സാമ്പത്തിക, വ്യാപാര സഹകരണത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, വിശാലമായ സമുദ്ര സുരക്ഷാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ അതിന്റെ വ്യാപ്തി വിപുലീകരിച്ച് സമുദ്രമേഖലയിൽ മൊത്തത്തിൽ വളരുന്ന പ്രാധാന്യമുള്ള പാരമ്പര്യേതര സുരക്ഷാ ഭീഷണികളിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

=== ബ്ലൂ എക്കണോമി ===
തൊഴിൽ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അതിന്റെ സാധ്യതകൾ കാരണം ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയുടെ ഒരു &quot;ഫോക്കസ് ഏരിയ&quot; ആയ ബ്ലൂ ഇക്കോണമി 2014 ലെ 14-ാമത് ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ മന്ത്രിതല യോഗത്തിൽ എല്ലാ ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ അംഗരാജ്യങ്ങളുടെയും ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/blue-economy|title=Blue Economy – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-28|website=www.iora.int|archive-date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200610120033/https://www.iora.int/en/priorities-focus-areas/blue-economy|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെയും ഇന്ത്യയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ, ബ്ലൂ ഇക്കണോമിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനുള്ള കൃത്യമായ പദ്ധതികളുള്ള രണ്ട് അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കായി ഒരു ബ്ലൂ ഇക്കണോമി നയത്തിന്റെ രൂപീകരണം താരതമ്യേന നന്നായി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇക്കോ-ടൂറിസത്തിൽ സഹകരണത്തിനുള്ള വേദികൾ; ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ മത്സ്യബന്ധനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ ട്യൂണ കമ്മീഷന്റെ സൃഷ്ടി; ഔഷധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സമുദ്ര, ജൈവ വിഭവങ്ങളുടെ ഗവേഷണവും വികസനവും എന്നിവ ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയിലൂടെ ബ്ലൂ ഇക്കണോമി നിർദ്ദേശങ്ങൾ വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കുന്നതിന്റെ ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Blue Economy Handbook of the Indian Ocean Region|date=2018|publisher=Africa Institute of South Africa|isbn=978-0-7983-0518-1|jstor=j.ctvgc60f0}}&lt;/ref&gt;

== വെല്ലുവിളികൾ ==
അംഗത്വത്തിൽ വിശാലവും സംഘടനാപരമായ സമഗ്രതയിൽ മുന്നേറുന്നതും ആണെങ്കിലും, ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയെ വളരെ വിജയകരവും സ്വാധീനമുള്ളതുമായ ഒരു പ്രാദേശിക സംഘടനയായി വളരുന്നതിൽ നിന്ന് പല കാര്യങ്ങളും തടയുന്നു. ഈ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഘടനാപരമായ പോരായ്മകൾ മുതൽ ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയ്ക്ക് പുറത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന ജിയോപൊളിറ്റിക്കൽ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നു.

=== വൈവിധ്യമാർന്ന രാജ്യങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ===
ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയ്ക്ക് ഉണ്ടെങ്കിലും, അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വിജയകരമായ സമുദ്ര സുരക്ഷാ സഹകരണം എങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ട്.

സാമ്പത്തികമായും വികസനപരമായും ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്, സിംഗപ്പൂർ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവയെ പോലെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ചില രാജ്യങ്ങളെയും മൊസാംബിക് പോലുള്ള ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളെയും സീഷെൽസ് പോലുള്ള വളരെ കുറഞ്ഞ ജിഡിപിയുള്ള ദ്വീപ് രാഷ്ട്രങ്ങളെയും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു; ഇത് ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ പദ്ധതികളിലെ പങ്കാളിത്തത്തിൽ നിന്നുള്ള നേട്ടങ്ങളിൽ അസമത്വങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ സാമ്പത്തിക മത്സരത്തിനും നീരസത്തിനും ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite book|title=The Gulf States, Asia and the Indian Ocean: Ensuring the Security of the Sea Lanes|last=Meng|first=Shu|date=2018|publisher=Gerlach Press|isbn=978-3-95994-058-0|editor-last=Niblock|editor-first=Tim|pages=171–178|chapter=The Indian Ocean Rim Association (IOR): Achievement, Potential and Limitations|doi=10.2307/j.ctv4ncp9p|jstor=j.ctv4ncp9p|editor-last2=Ahmad|editor-first2=Talmiz|editor-last3=Sun|editor-first3=Degang}}&lt;/ref&gt;

=== ഓവർലാപ്പുചെയ്യുന്ന പ്രാദേശിക ഓർഗനൈസേഷനുകൾ ===
അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്കും നിക്ഷേപത്തിനുമായി മറ്റ് പ്രാദേശിക, അന്തർദേശീയ സംഘടനകളുമായി ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ മത്സരം നേരിടുന്നു; വാസ്തവത്തിൽ, അത്തരം 14 സംഘടകളുടെ അംഗത്വത്തിൽ ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ അംഗരാജ്യങ്ങളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

=== ജിയോപൊളിറ്റിക്കൽ തർക്കങ്ങൾ ===
അന്തർസംസ്ഥാന സംഘർഷങ്ങൾ ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് വളരെയധികം തടസ്സമായിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ചും ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ അംഗത്വത്തിൽ നിന്ന് പാകിസ്ഥാനെ ഇന്ത്യ മനഃപൂർവം ഒഴിവാക്കിയതു പോലുള്ള സംഭവങ്ങൾ.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite journal|last=Guan|first=Kwa Chong|date=2017|editor-last=Bateman|editor-first=Sam|title=Prospects for Indian Ocean Regionalism|url=http://www.jstor.org/stable/resrep05888.6|journal=ASEAN and the Indian Ocean: The Key Maritime Links|pages=18–20}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ തർക്കം പൊതുവെ ഭൂമിശാസ്ത്ര പരമാണെങ്കിലും, മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ അത് ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയിലും പ്രകടമായി. പാക്കിസ്ഥാനും ഇന്ത്യയും അടുത്തിടെ ആണവ അന്തർവാഹിനി സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കായി ഒരു ശീത മൽസരത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, ഇരുവരും തങ്ങളുടെ നാവികസേനയെ ഒരു പരിധിവരെ ആണവായുധങ്ങൾ കൊണ്ട് സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Strategic Dynamics of the Indian Ocean|last=Sakhuja|first=Vijay|publisher=The Emirates Center for Strategic Studies and Research|location=Abu Dhabi|pages=60–61}}&lt;/ref&gt;

കൂടാതെ, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ സമീപകാല ചൈനീസ് ഇടപെടൽ, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഒരു മേഖല, ഒരു പാത (ഒബോർ)|ബെൽറ്റ് ആൻഡ് റോഡ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്]] വഴി, ഐ‌ഒ‌ആർ‌എയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രത്തോടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അവിശ്വാസം കൂടുതൽ ആളിക്കത്തിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal|last=Cordner|first=Lee|title=Progressing Maritime Security Cooperation in the Indian Ocean|url=https://archive.org/details/sim_naval-war-college-review_autumn-2011_64_4/page/68|date=2011|journal=Naval War College Review|volume=64|issue=4|pages=68–88|jstor=26397244|issn=0028-1484}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ ചൈനയുടെ ഇടപെടൽ ഐ‌ഒ‌ആർ‌എ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്ലൂ എക്കണോമിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയ്ക്ക് വളരെയധികം പ്രയോജനം ചെയ്യുമെന്ന് വിദഗ്ധർ വാദിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും,&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt; അത്തരം ഇടപെടലുകളെ ഈ മേഖലയിലെ സ്വാധീനം ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ചൈനയിലേക്ക് മാറ്റാനുള്ള ശ്രമമായാണ് ഇന്ത്യ കാണുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== അംഗത്വം ==
അസോസിയേഷനിൽ 23 അംഗരാജ്യങ്ങളും 9 ഡയലോഗ് പാർട്ണർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷനും ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിസർച്ച് ഗ്രൂപ്പിനും നിരീക്ഷക പദവിയുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;memb&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dfat.gov.au/international-relations/regional-architecture/indian-ocean/iora/indian-ocean-rim-association-iora|title=Indian Ocean Rim Association (IORA)|access-date=6 February 2022|publisher=[[Department of Foreign Affairs and Trade (Australia)]]}}&lt;/ref&gt;
{{colbegin|colwidth=23em}}
* {{flag icon|Australia}} [[ആസ്ട്രേലിയ]]
* {{flag icon|Bangladesh}} [[ബംഗ്ലാദേശ്]]
* {{flag icon|Comoros}} [[Comoros|കൊമോറോസ്]]
* {{flag icon|France}} [[ഫ്രാൻസ്]]
* {{flag icon|India}} [[ഇന്ത്യ]]
* {{flag icon|Indonesia}} [[Indonesia|ഇൻ്റോനേഷ്യ]]
* {{flag icon|Iran}} [[ഇറാൻ]]
* {{flag icon|Kenya}} [[കെനിയ]]
* {{flag icon|Madagascar}} [[മഡഗാസ്കർ]]
* {{flag icon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]
* {{flag icon|Maldives}} [[Maldives| മാൽഡീവ്സ്]]
* {{flag icon|Mauritius}} [[മൗറീഷ്യസ്]]
* {{flag icon|Mozambique}} [[Mozambique|മൊസാമ്പിക്]]
* {{flag icon|Oman}} [[ഒമാൻ]]
* {{flag icon|Seychelles}} [[സീഷെൽസ്]]
* {{flag icon|Singapore}} [[സിംഗപ്പൂർ]]
* {{flag icon|Somalia}} [[സൊമാലിയ]]
* {{flag icon|South Africa}} [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
* {{flag icon|Sri Lanka}} [[ശ്രീലങ്ക]]
* {{flag icon|Tanzania}} [[ടാൻസാനിയ]]
* {{flag icon|Thailand}} [[Thailand|തായ്ലൻ്റ്]]
* {{flag icon|United Arab Emirates}} [[United Arab Emirates|യുഎഇ]]
* {{flag icon|Yemen}} [[യെമൻ]]
{{colend}}
 

=== ഡയലോഗ് പാർട്ണർമാർ ===
ഡയലോഗ് പാർട്ണർ പദവിയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: &lt;ref name=&quot;memb&quot;/&gt;

 {{colbegin}}
* {{flagcountry|China}}
* {{flagcountry|Egypt}}
* {{flagcountry|Germany}}
* {{flagcountry|Italy}}
* {{flagcountry|Japan}}
* {{flagcountry|Saudi Arabia}}
* {{flagcountry|South Korea}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/events-media-news/news-updates-folder/18th-iora-council-of-ministers|title=18th IORA Council of Ministers – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2023-09-19|archive-date=2019-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190804092251/https://www.iora.int/en/events-media-news/news-updates-folder/18th-iora-council-of-ministers|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* {{flagcountry|Russia}}
* {{flagcountry|Turkey}}
* {{flagcountry|United Kingdom}}
* {{flagcountry|United States}}
{{colend}}

== ഉച്ചകോടി ==
[[പ്രമാണം:Malcolm_Turnbull_in_Jakarta_2017_10.jpg|ലഘുചിത്രം| 2017 ഐഒആർഎ ഉച്ചകോടിയിലെ നേതാക്കൾ]]
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
!വർഷം
! #
! തീയതികൾ
! രാജ്യം
! നഗരം
|-
| 2017
| '''ഒന്നാമത്തേത്'''
| 5-7 മാർച്ച്
|{{IDN}}
| [[ജക്കാർത്ത]]
|-
| 2019
| '''രണ്ടാമത്തേത്'''
| 5-7 മാർച്ച്
|{{ARE}}
| [[അബുദാബി]]
|-
|}

== മുൻനിര പദ്ധതികൾ ==
2004-ൽ പ്രത്യേക പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി ഒരു പ്രത്യേക ഫണ്ട് രൂപീകരിച്ചു, അത് അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ സംഭാവനകളുടെ ശ്രദ്ധ ചുരുക്കി അതിന്റെ മുൻഗണനാ മേഖലകളോടുള്ള ഐഒആർഎ യുടെ പ്രതിബദ്ധത വർദ്ധിപ്പിക്കും.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite book|title=The Transnational Middle East: People, Places, Borders|last=Wippel|first=Steffen|publisher=Taylor &amp; Francis Group|year=2016|editor-last=Vignal|editor-first=Leila|location=London|pages=126|chapter=Sinbad the Sailor revived? Oman and its Indian Ocean Links}}&lt;/ref&gt;

=== ഫിഷറീസ് സപ്പോർട്ട് യൂണിറ്റ് (എഫ്. എസ്. യു) ===
സ്പെഷ്യൽ ഫണ്ട് പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പദ്ധതികളിൽ ആദ്യത്തേത് ആയ ഫിഷറീസ് സപ്പോർട്ട് യൂണിറ്റ്, ഒമാനിലെ മസ്കത്ത് നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ മറൈൻ സയൻസസ് ആൻഡ് ഫിഷറീസ് ആസ്ഥാനമായി 2011 അവസാനത്തോടെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite book|title=The Transnational Middle East|last=Wippel|first=Steffen|publisher=Taylor &amp; Francis Group|year=2016|editor-last=Vignal|editor-first=Leila|location=London|pages=130|chapter=Sinbad the Sailor revived? Oman and its Indian Ocean link}}&lt;/ref&gt; മത്സ്യബന്ധനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അംഗരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം വർധിപ്പിക്കുക, മത്സ്യസമ്പത്ത് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി ഗവേഷണം നടത്തുക എന്നിവയാണ് എഫ്. എസ്. യുവിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; നിർണ്ണായകമായി, എഫ്. എസ്. യു പ്രത്യേകമായി ഡയലോഗ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്: ഇത് മത്സ്യബന്ധന മാനേജ്മെന്റിനെക്കുറിച്ചോ ഐയുയു മത്സ്യബന്ധനം പോലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചോ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുകയോ ഉപദേശം നൽകുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Geest|first=Claire|date=May 2017|title=Redesigning Indian Ocean Fisheries Governance for 21st Century Sustainability|journal=Global Policy|language=en|volume=8|issue=2|page=230|doi=10.1111/1758-5899.12447|issn=1758-5880}}&lt;/ref&gt;

=== റീജിയണൽ സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി ട്രാൻസ്ഫർ (ആർസിഎസ്ടിടി) ===
ഐഒആർഎ റീജിയണൽ സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി ട്രാൻസ്ഫർ (IORA RCSTT) 2008 ഒക്ടോബറിൽ ഇറാനിലെ ടെഹ്‌റാൻ ആസ്ഥാനമാക്കി രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:5&quot;/&gt; ദുരന്ത പ്രതികരണം മുതൽ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾക്കായി ഒരു ജീൻ ബാങ്കിംഗ് ഡാറ്റാബേസ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വരെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കേന്ദ്രം അതിന്റെ വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.iora-rcstt.org/|title=IORA|access-date=2020-05-26|website=www.iora-rcstt.org|archive-date=2020-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200513014016/http://www.iora-rcstt.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ ഡയലോഗ് (ഐഒഡി) ===
2013-ലെ 13-ാമത് കൗൺസിൽ ഓഫ് മിനിസ്ട്രി മീറ്റിംഗിൽ ആരംഭിച്ച ഐഒഡി, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയെയും ഐഒആർഎ അംഗരാജ്യങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അംഗരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പണ്ഡിതന്മാരെയും നയരൂപീകരണക്കാരെയും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്ന ഒരു സ്റ്റാൻഡ്-എലോൺ ട്രാക്ക് 1.5 ചർച്ചയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

=== ഐഒആർഎ സുസ്ഥിര വികസന പരിപാടി (ഐഎസ്‌ഡിപി) ===
2014-ൽ അവതരിപ്പിച്ച ഐഎസ്‌ഡിപി, സമ്പന്നരും ദരിദ്രരും തമ്മിലുള്ള അന്തരം ഫലപ്രദമായി നികത്തുന്നതിനായി ബ്ലൂ ഇക്കണോമിയിലെ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ മികച്ച സമ്പ്രദായങ്ങൾ പങ്കിടാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ ഏറ്റവും വികസിത രാജ്യങ്ങൾക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.iora.int/en/flagship-projects/the-iora-sustainable-development-program-isdp|title=The IORA Sustainable Development Program (ISDP) – Indian Ocean Rim Association – IORA|access-date=2020-05-29|website=www.iora.int|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205205430/https://www.iora.int/en/flagship-projects/the-iora-sustainable-development-program-isdp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; മറ്റ് മിക്ക ഐഒആർഎ പ്രോജക്റ്റുകൾക്കും സമാനമായി, ഐഎസ്‌ഡിപി പ്രാഥമികമായി വിവരങ്ങൾ പങ്കിടുന്നതിലും പിയർ-ടു-പിയർ ലേണിംഗിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര പഠനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനം
* ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ കമ്മീഷൻ
* ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര വ്യാപാരം
* [[ഏഷ്യ-പസഫിക് എക്കണോമിക് കോഓപ്പറേഷൻ]]
* അമേരിക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സംഘടന
* കരിങ്കടൽ സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിന്റെ ഓർഗനൈസേഷൻ
* യൂണിയൻ ഫോർ ദി മെഡിറ്ററേനിയൻ

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{Commons|Indian Ocean Rim Association}}
* {{Official website}}
* [http://www.dfa.gov.za/foreign/Multilateral/inter/iorarc.htm Indian Ocean Rim Association for Regional Cooperation (IOR-ARC)]
* [http://www.businessworld.in/article/India-congratulates-France-on-becoming-member-of-Indian-Ocean-Rim-Association/17-12-2020-355008 India congratulates France on becoming a member of Indian Ocean Rim Association]
{{regional organizations}}
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യ ആസ്ഥാനമായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം]]</text>
      <sha1>gj4w78ktgg7tnhtucbpita6r3gkft1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉഫിസി ഗാലറി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>582649</id>
    <revision>
      <id>4612103</id>
      <parentid>4080885</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>187107</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Caravaggio - Sacrificio di Isacco - Google Art Project.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg]] → File replacement: update from a low quality version to a other one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>4612103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25254" sha1="duj95aujdto2vxadkmswetsf64akien" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox museum
| name = ഉഫിസി
| logo = [[File:Uffizi Gallery logo.svg|150px]]
| image = Florence, Italy Uffizi Museum - panoramio (5).jpg
| caption = Narrow courtyard between the two wings&lt;br/&gt;of the palace, with view toward the [[Arno]] river
| mapframe = yes
| mapframe-caption = Interactive fullscreen map
| mapframe-zoom = 15
| mapframe-marker = museum
| mapframe-wikidata = yes
| mapframe-height = 180
| coordinates = {{WikidataCoord|display=it}}
| established = 1581
| location = Piazzale degli Uffizi,&lt;br /&gt;50122 [[Florence]], [[Italy]]
| type = [[Art museum]], Design/Textile Museum, [[Historic site]]
| visitors = 969,695 (2021)&lt;ref&gt;The [[Art Newspaper]] List of Most Visited Art Museums, March 28, 2022&lt;/ref&gt;
| director = [[Eike Schmidt]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.visituffizi.org/it/2149-eike-schmidt-nuovo-direttore-della-galleria-degli-uffizi/ |trans-title=Eike Schmidt new director of the Uffizi Gallery |language=it |title=Eike Schmidt nuovo direttore della Galleria degli Uffizi |first=Lourdes |last=Flores |date=19 August 2015 |website=VisitUffizi.org}}&lt;/ref&gt;
| publictransit = 
| website = {{URL|https://www.uffizi.it/en|uffizi.it}}
}}
[[File:Uffizi Gallery - Daughter of Niobe bent by terror.jpg|thumb|upright=.85|Restored Niobe room represents Roman copies of late [[Hellenistic art]]. View of daughter of [[Niobe]] bent by terror.]]
[[Image:Uffizi Gallery hallway.JPG|thumb|upright=.85|View of hallway. The walls were originally covered with tapestries.]]
[[ഇറ്റലി]]യിലെ ടസ്കാനി മേഖലയിലെ [[ഫ്ലോറൻസ്|ഫ്ലോറൻസിലെ]] ചരിത്ര കേന്ദ്രത്തിൽ പിയാസ ഡെല്ല സിഗ്നോറിയയോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രമുഖ ആർട്ട് മ്യൂസിയമാണ് '''ഉഫിസി ഗാലറി''' (യുകെ: /juːˈfɪtsi, ʊˈfiːtsi/;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/uffizi|title=Uffizi|work=[[Collins English Dictionary]]|publisher=[[HarperCollins]]|access-date=10 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/definition/Uffizi |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303062007/https://www.lexico.com/definition/uffizi |url-status=dead |archive-date=2020-03-03 |title=Uffizi |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}&lt;/ref&gt; [[ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷ|ഇറ്റാലിയൻ]]: Galleria degli Uffizi, ഉച്ചാരണം. ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഇറ്റാലിയൻ മ്യൂസിയങ്ങളിൽ ഒന്നും ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്നതുമായ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും അറിയപ്പെടുന്നതുമായ ഒന്നാണിത്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള വിലമതിക്കാനാകാത്ത സൃഷ്ടികളുടെ ഒരു ശേഖരവും ഇവിടെയുണ്ട്.

മെഡിസി കുടുംബം (ഹൗസ് ഓഫ് മെഡിസി) അന്യം നിന്നുപോകുമെന്ന അവസ്ഥ വന്നപ്പോൾ   അവസാന അവകാശിയായ അന്ന മരിയ ലൂയിസ, ഏറെ ചർച ചെയ്യപ്പെട്ട  കൗടുംബിക ഉടന്പടി    (പാട്ടോ ഡി ഫാമിഗ്ലിയ)   പ്രകാരം   കുടുംബസ്വത്തായ  കലാ ശേഖരങ്ങൾ ഫ്ലോറൻസ് നഗരത്തിന് നൽകി.  ആദ്യത്തെ ആധുനിക മ്യൂസിയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഉഫിസി. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം ഗാലറി സന്ദർശകർക്കായി തുറന്നിരുന്നു. 1765-ൽ ഇത് ഔദ്യോഗികമായി പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നുകൊടുക്കുകയും 1865-ൽ ഔദ്യോഗികമായി ഒരു മ്യൂസിയമായി മാറുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.florence-museum.com/uffizi-gallery-tickets.php|title=Uffizi Gallery Tickets – Museums Tickets Florence Uffizi Gallery|website=www.florence-museum.com}}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==
[[File:Uffizi Gallery - Michelangelo painting &quot;Tondo Doni&quot;.JPG|thumbnail|[[മൈക്കെലാഞ്ജലോ|മൈക്കലാഞ്ചലോയുടെ]] [[ഡോണി ടോണ്ടോ]] എന്ന ചിത്രം നിരീക്ഷിക്കുന്ന സന്ദർശകർ. ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന ആർട്ട് മ്യൂസിയങ്ങളിൽ 25-ാം സ്ഥാനത്തുള്ള ഉഫിസിയിൽ, പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 2 ദശലക്ഷം സന്ദർശകർ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു.]]
മെഡിസി കുടുംബത്തിലെ കോസിമോ ഒന്നാമൻറെ ആദേശപ്രകാരം 1560-ൽ ജോർജിയോ വസാരി എന്ന  വാസ്തുശില്പി ഫ്ലോറന്റൈൻ മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാരുടെ  ഓഫീസുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി   കെട്ടിടം പണി ആരംഭിച്ചു.   &quot;ഓഫീസുകൾ&quot; എന്നർഥം വരുന്ന ഉഫീസി എന്ന പേര്  സ്വാഭാവികമായും  കെട്ടിട സമുച്ചയത്തിനു  ലഭിച്ചു.  വസാരി 1574-ൽ   നിര്യാതനായപ്പോൾ   അൽഫോൻസോ പാരിഗിയും ബെർണാഡോ ബ്യൂണ്ടലെന്റിയും നിർമ്മാണംതുടർന്നു. ഇത് 1581-ൽ പൂർത്തിയായി.  മുകളിലത്തെ നില കുടുംബത്തിനും അവരുടെ അതിഥികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ഗാലറിയാക്കി മാറ്റുകയും അവരുടെ റോമൻ ശില്പങ്ങളുടെ ശേഖരം ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.uffizi.com/history-uffizi-gallery.asp| title=History of Uffizi Gallery| website=www.uffizi.com| access-date=2022-12-12| archive-date=2021-04-15| archive-url=https://web.archive.org/web/20210415155729/https://www.uffizi.it/| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

വളരെ നീളമുള്ളതും വീതി കുറഞ്ഞതുമായ ഉൾമുറ്റത്തിൻറെ (കോർട്ടൈൽ) നീണ്ട ഇരു വശങ്ങളിലായി  നിലകൊള്ളുന്നതും   അർണോ നദിക്കഭിമുഖമായും സമാന്തരമായുമുള്ള വീതികുറഞ്ഞ ലോഗിയാറ്റോ എന്ന  ഇടനാഴിയിലൂടെ യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ മൂന്നു നില കെട്ടിടമാണ്  ഉഫീസി.   ഡോറിക് ശൈലിയിലുള്ള  വാസ്തുവിദ്യ  ഇടുങ്ങിയ ഉൾമുറ്റത്തിൻറെ സ്ഥലപരിമിതിയെ സമർഥമായി  മറികടന്ന്   തുറസ്സായ പ്രതീതി നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;[[Sigfried Giedion]], ''Space, Time and Architecture'' (1941) 1962 fig.17.&lt;/ref&gt; ചരിത്രകാരന്മാർ  ഇതിനെ, തെരുവുകാഴ്ചകൾക്കായി  ഡിസൈൻചെയ്ത  യൂറോപ്പിലെ ആദ്യത്തെ നിർമാണമായി കണക്കാക്കുന്നു.   ചിത്രകാരനും വാസ്തുശില്പിയും കൂടിയായ വസാരി,  ഇടമുറ്റത്തിൻറെ നീളത്തിന്   അനുയോജ്യമായവിധം മൂന്നു നിലകളിലേയും  ഭിത്തികളുടെ മുകൾഭാഗത്ത് അലങ്കാരപ്പണികൾ (ചിത്രവരി)ചെയ്തു.    കെട്ടിടത്തിൻറെ പൂമുഖത്തേക്ക്  കയറാൻ  മൂന്ന് പടികളും നല്കി.    കമാനങ്ങളും   തൂണുകളും ഇടവിട്ടിടവിട്ടു  വരുന്ന  ലോഗ്ജിയാറ്റോയിൽ  കമാനങ്ങൾക്കു  കീഴെ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാരുടെ ശിൽപങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

അഡ്‌മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് ഓഫീസുകളും സ്റ്റേറ്റ് ആർക്കൈവായ ആർക്കിവിയോ ഡി സ്റ്റാറ്റോയും ഉഫിസി ഒരു കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു. മെഡിസി ശേഖരങ്ങളുടെ പ്രധാന കലാസൃഷ്ടികൾ പിയാനോ നോബിളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ് പദ്ധതി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ഗ്രാൻഡ് ഡ്യൂക്ക് ഫ്രാൻസെസ്കോ ഒന്നാമനാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിയത്. ആഭരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാസ്റ്റർപീസുകളുടെ ഒരു പരമ്പര ഒരു മുറിയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ട്രിബ്യൂണ ഡെഗ്ലി ഉഫിസി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം ആർക്കിടെക്റ്റ് ബ്യൂണ്ടലെന്റിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. അത് ഒരു ഗ്രാൻഡ് ടൂറിന്റെ വളരെ സ്വാധീനമുള്ള ആകർഷണമായി മാറി. അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള മുറി 1584-ൽ പൂർത്തിയായി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.virtualuffizi.com/tribune.html|title=Tribuna :: Hall n. 18 ► Virtual Uffizi|website=Virtual Uffizi Gallery}}&lt;/ref&gt;

കാലക്രമേണ, മെഡിസി ശേഖരിച്ചതോ കമ്മീഷൻ ചെയ്തതോ ആയ പെയിന്റിംഗുകളും ശില്പങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനായി കൊട്ടാരത്തിന്റെ കൂടുതൽ വിഭാഗങ്ങൾ റിക്രൂട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 18-ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെയുള്ള ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ 45 മുതൽ 50 വരെ മുറികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;florence-museum.com&quot;/&gt;
== ആധുനിക കാലം ==
അതിന്റെ വലിയ ശേഖരം കാരണം, ഉഫിസിയുടെ ചില ചിത്രങ്ങൾ മുമ്പ് ഫ്ലോറൻസിലെ മറ്റ് മ്യൂസിയങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്-ഉദാഹരണത്തിന്, ബാർഗെല്ലോയിലെ ചില പ്രശസ്ത പ്രതിമകൾ. മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രദർശന സ്ഥലം ഏകദേശം 6,000 മീറ്റർ2 (64,000 അടി2) ആയി 13,000 മീറ്റർ2 (139,000 അടി2) ആയി വിപുലീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റ് 2006-ൽ പൂർത്തിയായി. സംഭരിച്ചിരുന്ന പല കലാസൃഷ്ടികളും പതിവായിട്ട്‌ പൊതുജനങ്ങളെ കാണുന്നതിന് അനുവദിച്ചു.

1989-ൽ ആരംഭിച്ച Nuovi Uffizi (New Uffizi) നവീകരണ പദ്ധതി 2015 മുതൽ 2017 വരെ നല്ല രീതിയിൽ പുരോഗമിക്കുകയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Florence tours Uffizi Gallery |url=https://italy.mytour.eu/en/search?s=uffizi |website=italy.mytour.eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url=https://www.virtualuffizi.com/new-halls.html|title=Discover the New Halls at Uffizi| website=Virtual Uffizi Gallery}}&lt;/ref&gt; എല്ലാ ഹാളുകളും നവീകരിക്കാനും പ്രദർശന സ്ഥലത്തിന്റെ ഇരട്ടിയിലധികം വർധിപ്പിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. കൂടാതെ, ഒരു പുതിയ എക്സിറ്റ് ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും ലൈറ്റിംഗ്, എയർ കണ്ടീഷനിംഗ്, സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. നിർമ്മാണ വേളയിൽ, മ്യൂസിയം തുറന്നിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും മുറികൾ അടച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കലാസൃഷ്ടികൾ താൽക്കാലികമായി മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റി.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.uffizi.org/museum/history/|title=History| website=Uffizi Gallery| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20150704205233/http://www.uffizi.org/museum/history/|archive-date=2015-07-04}}&lt;/ref&gt;  ഉദാഹരണത്തിന്, നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളുള്ള ബോട്ടിസെല്ലി മുറികളും മറ്റ് രണ്ട് മുറികളും 15 മാസത്തേക്ക് അടച്ചിട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും 2016 ഒക്ടോബറിൽ വീണ്ടും തുറന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.uffizi.org/2383-the-botticelli-rooms-reopen/| title=New Uffizi: The Botticelli &amp; Early Renaissance Rooms Reopen| date=19 October 2016| publisher=Uffizi Gallery| access-date=2022-12-12| archive-date=2021-05-08| archive-url=https://web.archive.org/web/20210508041029/https://www.visituffizi.org/2383-the-botticelli-rooms-reopen/| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
    
ഫ്ലോറൻസ് സ്റ്റേറ്റ് ആർക്കൈവ് മുമ്പ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മേഖലകളിലേക്ക് വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രധാന ആധുനികവൽക്കരണ പദ്ധതിയായ ന്യൂ ഉഫിസി, 2016 അവസാനത്തോടെ ദർശന ശേഷി 101 മുറികളായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;uffizi.org&quot;/&gt;

2016-ൽ ഉഫിസി രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിലധികം സന്ദർശകർക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. ഇത് ഇറ്റലിയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന ആർട്ട് ഗാലറിയായി മാറി.&lt;ref name=&quot;beniculturali.it&quot;&gt;{{cite web |title=MUSEI, TOP 30: COLOSSEO, UFFIZI E POMPEI SUPERSTAR NEL 2019 Franceschini: autonomia funziona, andiamo avanti su percorso innovazione |url=https://www.beniculturali.it/mibac/export/MiBAC/sito-MiBAC/Contenuti/visualizza_asset.html_1000300163.html |website=www.beniculturali.it |access-date=3 July 2020 |language=it |archive-date=2020-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200413224641/https://www.beniculturali.it/mibac/export/MiBAC/sito-MiBAC/Contenuti/visualizza_asset.html_1000300163.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഉയർന്ന സീസണിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് ജൂലൈയിൽ), കാത്തിരിപ്പ് സമയം അഞ്ച് മണിക്കൂർ വരെയാകാം. കാത്തിരിപ്പ് സമയം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുന്നതിന് ടിക്കറ്റുകൾ മുൻകൂട്ടി ഓൺലൈനിൽ ലഭ്യമാണ്.&lt;ref name=&quot;florence-museum.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.florence-museum.com/uffizi-gallery-tickets.php?gclid=Cj0KEQjwkN3KBRCu2fWmy9LLqN4BEiQANP9-WiEJRersqPn3481j_HwsmJ4uOR1qBGGtITSC0uYlxJYaAlsT8P8HAQ|title=Uffizi Gallery Tickets – Museums Tickets Florence Uffizi Gallery|website=www.florence-museum.com}}&lt;/ref&gt; ക്യൂവിംഗ് സമയം മണിക്കൂറിൽ നിന്ന് മിനിറ്റുകളായി കുറയ്ക്കുന്നതിനായി ഒരു പുതിയ ടിക്കറ്റിംഗ് സംവിധാനം നിലവിൽ പരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്.&lt;ref name=&quot;traveller.com.au&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.traveller.com.au/uffizi-gallery-florence-queuing-times-cut-from-hours-to-minutes-with-new-system-h16fkx|title=Uffizi gallery, Florence: Queuing times cut from hours to minutes with new system|first=Nick|last=Squires|date=12 October 2018}}&lt;/ref&gt;  കലാസൃഷ്ടികൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മുറികളുടെ ഇരട്ടിയിലേറെയായി മ്യൂസിയം നവീകരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;uffizi.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uffizi.org/2383-the-botticelli-rooms-reopen/|title=New Uffizi: The Botticelli &amp; Early Renaissance Rooms Reopen|date=19 October 2016|publisher=Uffizi Gallery|access-date=2022-12-12|archive-date=2021-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210508041029/https://www.visituffizi.org/2383-the-botticelli-rooms-reopen/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

COVID-19 പാൻഡെമിക് കാരണം, 2020 ൽ മ്യൂസിയം 150 ദിവസത്തേക്ക് അടച്ചു, കൂടാതെ ഹാജർ 72 ശതമാനം ഇടിഞ്ഞ് 659,043 ആയി. എന്നിരുന്നാലും, 2020-ൽ ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സന്ദർശിച്ച ആർട്ട് മ്യൂസിയങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉഫിസി ഇരുപത്തിയേഴാം സ്ഥാനത്താണ്.&lt;ref&gt;&quot;The Art Newspaper&quot;, 30 march 2021&lt;/ref&gt; Uffizi ഗാലറി ശേഖരത്തിൽ നിന്നുള്ള സൃഷ്ടികൾ ഇപ്പോൾ Google Arts and Culture-ൽ വിദൂരമായി കാണുന്നതിന് ലഭ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=Maxim Staff|title=Google Now Offering Virtual Tours of Over 1,200 Iconic Museums|url=https://www.maxim.com/travel/google-offers-virtual-tours-of-museums-2020-3|access-date=2021-01-27|website=Maxim|date=20 March 2020 |language=en-us}}&lt;/ref&gt; 14 പുതിയ മുറികളും അധികമായി 129 കലാസൃഷ്ടികളുടെ പ്രദർശനവും ഉൾപ്പെടുന്ന നവീകരണത്തെ തുടർന്ന് 2021 മെയ് മാസത്തിൽ മ്യൂസിയം വീണ്ടും തുറന്നു. സ്ത്രീകളും നിറമുള്ള ആൾക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്ന ചരിത്രപരമായി കുറവുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് കൂടുതൽ ശബ്ദം നൽകാൻ മ്യൂസിയം ശ്രമിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Julia Buckley |title=One of Italy's most famous sites just reopened with a striking change |url=https://www.cnn.com/travel/article/uffizi-refurbishment-female-artists/index.html |access-date=2022-11-17 |website=CNN |language=en}}&lt;/ref&gt;
== സംഭവങ്ങൾ ==
1993 മെയ് 27 ന്, സിസിലിയൻ മാഫിയ വിയാ ഡീ ജോർഗോഫിലിയിൽ ഒരു കാർ ബോംബ് സ്‌ഫോടനം നടത്തി. അത് കൊട്ടാരത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും അഞ്ച് പേരെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. സ്ഫോടനത്തിൽ അഞ്ച് കലാരൂപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും 30 ചിത്രങ്ങൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. നിയോബ് മുറിക്കും ക്ലാസിക്കൽ ശിൽപങ്ങൾക്കും നിയോക്ലാസിക്കൽ ഇന്റീരിയറിനും ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു. അവ പിന്നീട് പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും അതിന്റെ ഫ്രെസ്കോകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു.

== ചിത്രശാല ==
{{gallery|File:Canaletto - Veduta del Palazzo Ducale di Venezia - Google Art Project.jpg|കനലെറ്റോ, ''വെഡൂട്ട ഡെൽ പലാസോ ഡുകലെ ഡി വെനീസിയ''|File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[സാൻഡ്രോ ബോട്ടിസെല്ലി]], ''[[വീനസിന്റെ ജനനം]]''|File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|കാരവാജിയോ, ''സാക്രിഫിയോ ഡി ഇസാക്കോ''|File:Caravaggio - Medusa - Google Art Project.jpg|കാരവാജിയോ, ''മെഡൂസ''|File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|ആർട്ടെമിസിയ ജെന്റിലേഷി, ''ജൂഡിത്ത് ഹോളോഫെർണസിനെ ശിരഛേദം ചെയ്യുന്നു''|File:Giotto, 1267 Around-1337 - Maestà - Google Art Project.jpg|ജിയോട്ടോ, ''[[ഓഗ്നിസാൻറി മഡോണ]]''|File:Tondo Doni, por Miguel Ángel.jpg|മൈക്കലാഞ്ചലോ, ''[[ഡോണി ടോണ്ടോ]]''|File:Parmigianino - Madonna dal collo lungo - Google Art Project.jpg|പാർമിജിയാനിനോ, ''നീണ്ട കഴുത്തുള്ള മഡോണ''|File:Albrecht Dürer - Adorazione dei Magi - Google Art Project.jpg|''ആൽബ്രെഷ്റ്റ്  ഡ്യൂറർ, ''അഡോറാസിയോൺ ഡീ മാഗി''|File:Raffaello Sanzio - Madonna del Cardellino - Google Art Project.jpg|റാഫേൽ, ''[[മഡോണ ഓഫ് ദ ഗോൾഡ്‌ഫിഞ്ച്]]''|File:Tiziano - Venere di Urbino - Google Art Project.jpg|ടിഷ്യൻ, ''[[വീനസ് ഓഫ് ഉർബിനോ]]''|File:Leonardo da Vinci - Annunciazione - Google Art Project.jpg|ലിയോനാർഡോ ഡാവിഞ്ചി, ''വിളംബരം''|width=155|height=155|mode=packed}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==External links==
* {{official website|https://www.uffizi.it/en}}
*[https://artsandculture.google.com/partner/uffizi-gallery?hl=en Virtual tour of the Uffizi] provided by [[Google Arts &amp; Culture]]
*{{commons category-inline}}

{{Florence landmarks}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:മ്യൂസിയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>duj95aujdto2vxadkmswetsf64akien</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എഡിത്ത് മിച്ചൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>584136</id>
    <revision>
      <id>4612215</id>
      <parentid>3923585</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6287" sha1="aw61j5or6qqkf0vxt7r7zvjgmy33p07" xml:space="preserve">{{PU|Edith Mitchell}}
{{Infobox academic|honorific_prefix=[[Brigadier general]]|name=എഡിത്ത് മിച്ചൽ|image=Edith P. Mitchell.png|image_size=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date={{birth year and age|1948}}|birth_place=[[ബ്രൗൺസ് വില്ലെ]], [[ടെന്നസി]]|death_date=|death_place=|death_cause=|region=|nationality=|citizenship=|residence=|other_names=|occupation=|period=|known_for=|home_town=|title=|spouse={{married|Delmar|1968}}|partner=|children=|parents=|relatives=|awards=|website=|education=BSc., biochemistry, 1969, [[Tennessee State University]] &lt;br&gt; MD, [[VCU School of Medicine]] &lt;br&gt; [[Air War College]]|alma_mater=&lt;!--will often consist of the linked name of the last-attended higher education institution--&gt;|thesis_title=|thesis_url=|thesis_year=|school_tradition=|doctoral_advisor=|academic_advisors=|influences=&lt;!--must be referenced from a third party source--&gt;|era=|discipline=|sub_discipline=|workplaces=[[മിസോറി യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] &lt;br&gt; [[തോമസ് ജെഫേഴ്സൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]|doctoral_students=&lt;!--only those with WP articles--&gt;|notable_students=&lt;!--only those with WP articles--&gt;|main_interests=|notable_works=|notable_ideas=|influenced=&lt;!--must be referenced from a third party source--&gt;|signature=|signature_alt=|signature_size=|footnotes=}}'''എഡിത്ത് പീറ്റേഴ്സൺ മിച്ചൽ''' (ജനനം: 1948) അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ വ്യോമസേനയുടെ  റിട്ടയേർഡ് ബ്രിഗേഡിയർ ജനറലും ഒരു ഓങ്കോളജിസ്റ്റുമാണ്. അവർ തോമസ് ജെഫേഴ്സൺ സർവ്വകലാശാലയിലെ മെഡിസിൻ ആൻഡ് മെഡിക്കൽ ഓങ്കോളജിയിലെ ക്ലിനിക്കൽ പ്രൊഫസറാണ്. 2015ൽ നാഷണൽ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.

== ആദ്യകാല ജീവിതവും ==
1948-ൽ ജനിച്ച മിച്ചൽ, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] വംശീയ വേർതിരിവിന്റെ കാലത്ത് [[ടെന്നസി|ടെന്നസിയിലെ]] ബ്രൗൺസ്‌വില്ലെയിലാണ് വളർന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Burling|first1=Stacy|title=Medical society leader targets racial disparities in health care|url=https://www.inquirer.com/philly/health/healthcare-exchange/20150918_Medical_society_leader_targets_racial_disparities_in_health_care.html|accessdate=February 3, 2020|publisher=Philadelphia Inquirer|date=September 18, 2015}}&lt;/ref&gt; വെള്ളക്കാർക്കും കറുത്തവർക്കുമിടയിൽ വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ആശുപത്രികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അക്കാലത്തെ വംശീയ വേർതിരിവുകൾ കാരണം, അവൾ വളർന്നപ്പോൾ കുടുംബത്തിന് ഗുണനിലവാരമുള്ള വൈദ്യസഹായം ലഭ്യമല്ലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last1=Jones|first1=Ayana|title=Dr. Edith P. Mitchell honored for addressing disparities as an oncologist, researcher|url=https://www.phillytrib.com/news/dr-edith-p-mitchell-honored-for-addressing-disparities-as-an/article_144558df-d56d-5be4-849f-91949e0ed5ae.html|accessdate=February 3, 2020|publisher=Philadelphia Tribune|date=October 30, 2018}}&lt;/ref&gt; ടെന്നസി സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് [[ജൈവരസതന്ത്രം|ജൈവരസന്ത്രത്തിൽ]] സയൻസ് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, വിസിയു സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിലെ പഠനകാലത്ത് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ വ്യോമസേനയിൽ ചേർന്ന മിച്ചൽ, അവിടെ ഹാജരാകുന്ന ഒരേയൊരു കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാരിയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.medpagetoday.com/publichealthpolicy/medicaleducation/55772|title=Dedicating a Career to Diversity and Disparities|accessdate=February 3, 2020|date=January 21, 2016|website=medpagetoday.com|author1=Eric T. Rosenthal}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് മെഹാരി മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ഇന്റേണൽ മെഡിസിനിൽ ഇന്റേൺഷിപ്പും റെസിഡൻസിയും പൂർത്തിയാക്കിയ മിച്ചർ ആൻഡ്രൂസ് എയർഫോഴ്സ് ബേസിൽ ഹെമറ്റോളജിസ്റ്റായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nationalguard.mil/portals/31/Features/ngbgomo/bio/3/37.html|title=BRIGADIER GENERAL EDITH P. MITCHELL|accessdate=February 3, 2020|website=nationalguard.mil}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; കലാലയ ജീവിതകാലത്ത്, മിച്ചൽ ആൽഫ കപ്പ ആൽഫയിൽ അംഗമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://akapioneers.aka1908.com/index.php/pioneering-members/pioneers-by-vocation/vocations/military-1/2745-peterson-mitchell-edith-1|title=Peterson-Mitchell, Edith|accessdate=February 4, 2020|website=akapioneers.aka1908.com|archive-date=2023-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230106104728/http://akapioneers.aka1908.com/index.php/pioneering-members/pioneers-by-vocation/vocations/military-1/2745-peterson-mitchell-edith-1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>aw61j5or6qqkf0vxt7r7zvjgmy33p07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉലൈ ഒട്ടോബെഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585157</id>
    <revision>
      <id>4612190</id>
      <parentid>4598562</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:58:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10679" sha1="o1m9ayqur99kynw9ohjfvhefuitiq0m" xml:space="preserve">{{PU|Ulai Otobed}}
'''ഉലൈ ട്രൂഡി ഒട്ടോബെഡ്''' (ജനനം: ഡിസംബർ 31, 1941)&lt;ref name=&quot;G&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt; ഒരു [[പലാവു]] സ്വദേശിയായ വൈദ്യനാണ്. 1965-ൽ ഡോക്ടറായി യോഗ്യത നേടുന്ന ആദ്യത്തെ [[ഫെഡറേറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് മൈക്രോനേഷ്യ|മൈക്രോനേഷ്യൻ]] വനിതയായിരുന്നു അവർ. ഒരു [[ടേബിൾ ടെന്നീസ്‌|ടേബിൾ ടെന്നീസ്]] കളിക്കാരി കൂടിയായിരുന്ന അവർ 1963 ലെ സൗത്ത് പസഫിക് ഗെയിംസിൽ കായികരംഗത്ത് സ്വർണ്ണ മെഡൽ നേടുകയും ഒപ്പം മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിൽ [[ഫിജി|ഫിജിയുടെ]] ദേശീയ ചാമ്പ്യനുമായിരുന്നു.

== ജീവചരിത്രം ==
ഉലൈ ഒട്ടോബെഡ് [[ബാബേൽഡോബ്]] എന്ന പലാവാൻ ദ്വീപിലെ ഐമേലിക്കിൽ ബെറെംഗസ് ഒയ്‌റ്റെറോങ്ങിന്റെയും ടൗറംഗൽ ഒട്ടോബെഡിന്റെയും ആറ് മക്കളിൽ രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിയായി ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;G2&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt; അവളുടെ സഹോദരൻ റെചിയുവാങ് ഡെമായി ഒട്ടോബെഡ് കീടശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ ആദ്യത്തെ പലാവൻ വംശജനായി മാറി.&lt;ref&gt;[http://islandtimes.us/palaus-first-entomologist-passes-away/ Palau's first entomologist passes away]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Island Times''&lt;/ref&gt; ആറാമത്തെ വയസ്സിൽ അവൾ എൻഗെറെംലെംഗ്യൂയിയിലെ വിദ്യാലയത്തിൽ ചേർന്നു. 1953 നും 1956 നും ഇടയിൽ അവൾ പാലാവ് ഇന്റർമീഡിയറ്റ് സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;MR1&quot;&gt;[http://pacificdigitallibrary.org/cgi-bin/pdl?e=d-000off-pdl--00-2--0--010---4-------0-1l--10en-50---20-text---00-3-1-00bySR-0-0-000utfZz-8-00&amp;a=d&amp;cl=CL1.7&amp;d=HASH0195cb30bd44ca007fb2d4ec.14 Medics in the making] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250811015434/https://pacificdigitallibrary.org/cgi-bin/pdl?e=d-000off-pdl--00-2--0--010---4-------0-1l--10en-50---20-text---00-3-1-00bySR-0-0-000utfZz-8-00&amp;a=d&amp;cl=CL1.7&amp;d=HASH0195cb30bd44ca007fb2d4ec.14 |date=2025-08-11 }} ''Micronesian Reporter''&lt;/ref&gt; പിന്നീട് പസഫിക് ഐലൻഡ്സ് സെൻട്രൽ സ്കൂളിലേക്ക് മാറിയ അവർ അവിടെ 1956 നും 1959 നും ഇടയിൽ പഠനത്തിന് ചേർന്നു. [[ഫിജി|ഫിജിയിലെ]] സെൻട്രൽ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ പ്രവേശനം നേടിയ ശേഷം, 1960-ൽ കോഴ്സ് ആരംഭിക്കുന്നത് വരെയുള്ള കാലത്ത് അവൾ ട്രസ്റ്റ് ടെറിട്ടറി സ്കൂൾ ഓഫ് നേഴ്സിംഗിൽ ചേർന്നു.&lt;ref name=&quot;MR12&quot;&gt;[http://pacificdigitallibrary.org/cgi-bin/pdl?e=d-000off-pdl--00-2--0--010---4-------0-1l--10en-50---20-text---00-3-1-00bySR-0-0-000utfZz-8-00&amp;a=d&amp;cl=CL1.7&amp;d=HASH0195cb30bd44ca007fb2d4ec.14 Medics in the making] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250811015434/https://pacificdigitallibrary.org/cgi-bin/pdl?e=d-000off-pdl--00-2--0--010---4-------0-1l--10en-50---20-text---00-3-1-00bySR-0-0-000utfZz-8-00&amp;a=d&amp;cl=CL1.7&amp;d=HASH0195cb30bd44ca007fb2d4ec.14 |date=2025-08-11 }} ''Micronesian Reporter''&lt;/ref&gt; ഫിജിയിൽ ആയിരുന്ന കാലത്ത് 1963ലെ സൗത്ത് പസഫിക് ഗെയിംസിൽ സ്വർണം നേടിയ ഫിജി ടേബിൾ ടെന്നീസ് ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു അവർ. അടുത്ത വർഷം വനിതാ സിംഗിൾസ്, വനിതാ ഡബിൾസ്, മിക്‌സഡ് ഡബിൾസ് എന്നിവയിൽ ഫിജിയൻ ദേശീയ ചാമ്പ്യനായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;G3&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt;

1965-ൽ സെൻട്രൽ മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ഒട്ടോബെഡ്, മികച്ച വിദ്യാർത്ഥിനിക്കുള്ള പ്രിൻസിപ്പൽ പ്രസന്റേഷൻ അവാർഡ്, ഉയർന്ന ഗ്രേഡ് ശരാശരിക്കുള്ള ഗ്ലാസോ-അലെൻബർഗ്‌സ് സമ്മാനം, ശസ്ത്രക്രിയയിലെ അക്കാദമിക് മികവിനുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ സ്വർണ്ണ മെഡൽ&lt;ref&gt;&quot;Ulai Otobed&quot;, ''Micronesian Reporter'', volumes 20–21&lt;/ref&gt; എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകളും നേടി. തുടർന്ന് മക്ഡൊണാൾഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ രണ്ട് വർഷത്തെ ഇന്റേൺഷിപ്പ് ചെയ്ത അവർ 1968-ൽ ട്രസ്റ്റ് ടെറിട്ടറി മെഡിക്കൽ ബോർഡ് പരീക്ഷകളിലും വിജയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;G5&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt;

1968-ൽ [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസിലാൻഡിൽ]] ആറുമാസത്തെ പരിശീലനം നടത്തിയ ഒട്ടോബെഡ്, ഓക്ക്‌ലൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ ബോർഡ് പരീക്ഷയിൽ വിജയിക്കുകയും 1969-ൽ ഒബ്‌സ്റ്റെട്രിക്‌സിൽ ഡിപ്ലോമ നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;G7&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt; 1970-നും 1973-നും ഇടയിൽ ഓക്‌ലൻഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിലെ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജ്വേറ്റ് സ്‌കൂളിൽ പഠിക്കാനായി അവർ ന്യൂസിലാൻഡിലേക്ക് മടങ്ങുകയും നാഷണൽ വിമൻസ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ സർജനായും രജിസ്ട്രാറായും ജോലി നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;G8&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt; പ്രസവചികിത്സയിലും ഗൈനക്കോളജിയിലും ഡിപ്ലോമ നേടിയ ശേഷം, 1973-ൽ മക്‌ഡൊണാൾഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി അവർ പാലാവിലെ കോറോറിൽ തിരിച്ചെത്തി.&lt;ref name=&quot;PIM1&quot;&gt;[https://nla.gov.au/nla.obj-336965622/view?partId=nla.obj-337000153#page/n16/mode/1up People] ''Pacific Islands Monthly'', April 1973, p15&lt;/ref&gt; 1974 നും 1976 നും ഇടയിൽ അവർ ഇന്ത്യയിലെ മൈസൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേരുകയും വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും ശസ്ത്രക്രിയയിലും ബിഎസ്‌സി ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. 1977-ൽ അമേരിക്കൻ എക്സാമിനേഷൻ ഫോർ ഫോറിൻ ഗ്രാജുവേറ്റ്സ് എന്ന പരീക്ഷയിൽ വിജയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;G10&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt;

മക്‌ഡൊണാൾഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഒബ്‌സ്റ്റെട്രിക്‌സ്, ഗൈനക്കോളജി, ഫാമിലി പ്ലാനിംഗ് എന്നിവയിൽ ഫിസിഷ്യനായി ജോലി ചെയ്യാൻ പലാവുവിലേക്ക് മടങ്ങിയ ശേഷം, ഒട്ടോബെഡ് പിന്നീട് ദേശീയ ആശുപത്രിയിലെ ക്ലിനിക്കൽ സർവീസസ് മേധാവിയായി.&lt;ref&gt;''Condé Nast's Traveler, Volume 34'', p119&lt;/ref&gt; പാലവും നാഷണൽ സ്കോളർഷിപ്പ് ബോർഡിലും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;G11&quot;&gt;[https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED280923.pdf Glimpses into Pacific Lives: Some Outstanding Women] Northwest Regional Educational Lab&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ധർ]]</text>
      <sha1>o1m9ayqur99kynw9ohjfvhefuitiq0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585871</id>
    <revision>
      <id>4612111</id>
      <parentid>4604997</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8391" sha1="b3avcfagoch2n4a4em5vqhjj8w693u0" xml:space="preserve">{{pu|Indira Gandhi Institute of Medical Sciences}}
{{Infobox university||name=Indira Gandhi Institute of Institute of Medical Sciences|image=Indira Gandhi Institute of Medical Sciences Logo.svg|image_size=|image_alt=Official Seal of IGIMS|caption=|latin_name=|motto=|mottoeng=Praninam Artinashanam|established=1983|closed=|type=Government|superintendent=Manish Mandal|principal=Ranjit Guha|dean=VM Dayal|director=Dr Bindey Kumar|city=[[Patna, Bihar]]|state=[[Bihar]]|country=India|coor={{coord|25|36|28.77|N|85|10|03.06|E|}}|campus=Urban|former_names=|free_label=|free=|colors=|other_name=IGIMS|mascot=|academic_affiliations=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission (UGC)]], [[Medical Council of India|Medical Council of India (MCI)]] &amp; [[Association of Indian Universities|Association of Indian Universities (AIU)]]|website={{url|igims.org}}|logo=|footnotes=}}
സ്റ്റേറ്റ് ലെജിസ്ലേച്ചർ ആക്ടിന് (സർക്കാർ) കീഴിലുള്ള ഒരു ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ആയ '''ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്''' 1983 നവംബർ 19 ന് [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂ ഡൽഹിയിലെ]] [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് (എയിംസ്)|ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിന്റെ]] മാതൃകയിൽ ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായി സ്ഥാപിതമായി. [[ബിഹാർ|ബീഹാർ]] സംസ്ഥാനത്തെ പ്രധാന ആരോഗ്യ പരിപാലന സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ബീഹാറിലെ ഒരേയൊരു സൂപ്പർ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടായ ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ രോഗികളുടെ റഫറൽ ശൃംഖലയിലെ ശ്രേണിയിൽ ഒന്നാമതാണ്. ഈ സ്ഥാപനം വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുകയും ബീഹാറിൽ നിരവധി ആരോഗ്യ, ഔഷധ ഗവേഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. 2011 സെപ്റ്റംബറിൽ എംസിഐയിൽ നിന്ന് മെഡിക്കൽ കോളേജിന്റെ അഫിലിയേഷൻ ലഭിച്ചു. 120 അംഗീകൃത എംബിബിഎസ് സീറ്റുകളും ബീഹാറിലെ കോളേജുകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി സീറ്റുകളുമുണ്ട്.

MBBS, MD, MS, M.Ch, DM, DNB, Ph.D ബിരുദം, കൂടാതെ വിവിധ പാരാമെഡിക്കൽ ബിരുദങ്ങളും നൽകാൻ ഇത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/Medical-Council-of-India-approves-MBBS-course-at-Indira-Gandhi-Institute-of-Medical-Sciences/articleshow/21048339.cms|title=Medical Council of India approves MBBS course at Indira Gandhi Institute of Medical Sciences &amp;#124; Patna News - Times of India|access-date=2013-07-23|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516125444/https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/Medical-Council-of-India-approves-MBBS-course-at-Indira-Gandhi-Institute-of-Medical-Sciences/articleshow/21048339.cms|archive-date=16 May 2018}}&lt;/ref&gt;

== കാമ്പസ് ==
ബെയ്‌ലി റോഡിലാണ് ഐജിഐഎംഎസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 131 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിലാണ് മെഡിക്കൽ കോളേജും ആശുപത്രി കാമ്പസും. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.igims.org/|title=Indira Gandhi Institute of Medical Science|access-date=2019-07-13|website=www.igims.org|archive-date=2018-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180410135242/http://www.igims.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വരും വർഷങ്ങളിൽ ആശുപത്രിയിൽ 2500 കിടക്കകൾ സ്ഥാപിക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.telegraphindia.com/states/bihar/1000-igims-needs-2500-beds-nitish/cid/1385000|title=2500 bedded IGIMS}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ, 100 കിടക്കകളുള്ള റീജിയണൽ കാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ഏകദേശം 1070 കിടക്കകളുണ്ട്. 500 കിടക്കകളുള്ള മറ്റൊരു അൾട്രാ മോഡേൺ ആശുപത്രിയുടെയും 200 കിടക്കകളുള്ള റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒഫ്താൽമോളജിയുടെയും നിർമാണം പുരോഗമിക്കുകയാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/bihar/patna/news/chief-minister-nitish-kumar-laid-foundation-stones-of-500-bed-hospital-in-igims-01567099.html|title=आईजीआईएमएस में 500 बेड के अस्पताल का शिलान्यास, नीतीश ने कहा-2500 बेड बनाना लक्ष्य|access-date=2019-07-13|last=kumar.ashutosh|date=2019-06-11|website=Dainik Bhaskar|language=hi}}&lt;/ref&gt;

== വകുപ്പുകൾ ==
IGIMS ഇനിപ്പറയുന്ന ക്ലിനിക്കൽ വകുപ്പുകൾ പരിപാലിക്കുന്നു:

* [[അനസ്തീസിയ]]
* [[അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം|എൻഡോക്രൈനോളജി]]
* [[കാർഡിയോളജി]]
* കാർഡിയോതൊറാസിക്, വാസ്കുലർ സർജറി
* കമ്മ്യൂണിറ്റി മെഡിസിൻ
* [[ദന്തവൈദ്യം|ദന്തചികിത്സ]]
* [[ചെവി]], [[മൂക്ക്]], [[തൊണ്ട]] (ENT)
* [[ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജി]]
* ജിഐ സർജറി
* ഇന്റേണൽ മെഡിസിൻ
* [[നെഫ്രോളജി]]
* ന്യൂറോ സർജറി
* [[ന്യൂറോളജി]]
* ന്യൂക്ലിയർ മെഡിസിൻ
* [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി|ഓർത്തോപീഡിക്സ്]]
* [[പീഡിയാട്രിക്സ്|പീഡിയാട്രിക്]]
* [[സൈക്യാട്രി]]
* [[പൾമോണോളജി|പൾമണോളജി]]
* പ്രത്യുൽപാദന ജീവശാസ്ത്രം
* [[റീജിയണൽ കാൻസർ സെന്റർ]]
* റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒഫ്താൽമോളജി (RIO)
* [[ചർമ്മം|ത്വക്ക്]] ([[ഡെർമറ്റോളജി]])
* [[യൂറോളജി]]
* ട്രോമയും അപകടവും
* ജനറൽ സർജറി
* [[പീഡിയാട്രിക് സർജറി]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [http://www.igims.org/ IGIMS-ന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180410135242/http://www.igims.org/ |date=2018-04-10 }}
{{Institute under State Legislature Act}}
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ റീജിയണൽ ക്യാൻസർ സെന്ററുകൾ]]</text>
      <sha1>b3avcfagoch2n4a4em5vqhjj8w693u0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എഡിത്ത് എ. പെരെസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587094</id>
    <revision>
      <id>4612214</id>
      <parentid>3901901</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6812" sha1="fyuedalgw8ksnzwxlyju0ruhj6r47vu" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox scientist
| name              = എഡിത്ത് എ. പെരെസ്
| birth_place       = [[ഹുമാകാവോ, പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ]]
| workplaces        = [[മയോ ക്ലിനിക് അലിക്സ് സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ]]
| alma_mater        = [[യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ, റിയോ പിഡ്‌രാസ് കാമ്പസ്]]&lt;br&gt;[[യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ]]
| website           = 
}}

ഒരു പ്യൂർട്ടോ റിക്കൻ ഹെമറ്റോളജിസ്റ്റ്-ഓങ്കോളജിസ്റ്റാണ് '''എഡിത്ത് എ. പെരെസ്'''. അവർ മയോ ക്ലിനിക് അലിക്സ് സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിലെ സെറീൻ എം., ഫ്രാൻസിസ് സി. ഡർലിംഗ് പ്രൊഫസർ ഓഫ് മെഡിസിൻ ആണ്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Edith A. Perez, M.D.|url=https://www.mayo.edu/research/faculty/perez-edith-a-m-d/bio-00027251|access-date=2022-02-01|website=Mayo Clinic|language=en|archive-date=2022-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163028/https://www.mayo.edu/research/faculty/perez-edith-a-m-d/bio-00027251|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ]]യിലെ ഹുമക്കാവോയിലാണ് പെരസ് ജനിച്ചതും വളർന്നതും. അവരുടെ അമ്മ അധ്യാപികയും ലൈബ്രേറിയനുമായിരുന്നു, അവരുടെ പിതാവ് ഒരു പലചരക്ക് കടയുടെ ഉടമയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2015-08-05 |title=Edith A. Pérez: A Pioneer in the prevention and treatment of breast cancer |url=https://www.cienciapr.org/en/monthly-story/edith-perez-pioneer-prevention-and-treatment-breast-cancer |access-date=2022-10-12 |website=Ciencia Puerto Rico |language=en }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; റിയോ പീഡ്രാസ് കാമ്പസിലെ പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ സർവകലാശാലയിലെ അവരുടെ പുതുവർഷത്തിൽ, പെരസിന്റെ മുത്തശ്ശി മരിച്ചു. അവരുടെ മരണം ഒരു ഡോക്ടറാകാൻ അവളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1975-ൽ ബി.എസ്. ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ അവർ മാഗ്ന കം ലോഡ് ബിരുദം നേടി .&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Rodriguez-Rivera|first=Lorraine Doralys|date=2015-08-05|title=Edith A. Pérez: A Pioneer in the prevention and treatment of breast cancer|url=https://www.cienciapr.org/en/monthly-story/edith-perez-pioneer-prevention-and-treatment-breast-cancer|access-date=2022-02-01|website=Ciencia Puerto Rico|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

പെരെസ് പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ എം.ഡി പൂർത്തിയാക്കി. ലോമ ലിൻഡ യൂണിവേഴ്സിറ്റി മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ ഇന്റേണൽ മെഡിസിനിൽ അവർ റെസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കി.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;യുസി ഡേവിസ് സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ വഴി മാർട്ടിനെസ് വിഎ മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ ഹെമറ്റോളജിയിലും ഓങ്കോളജിയിലും പെരസ് ഫെലോഷിപ്പ് നടത്തി.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}
*{{cite web
| title = Edith A. Perez, M.D. - Mayo Clinic Faculty Profiles - Mayo Clinic Research
| url = http://www.mayo.edu/research/faculty/perez-edith-a-m-d/bio-00027251
| accessdate = October 29, 2014
| archive-date = 2023-01-18
| archive-url = https://web.archive.org/web/20230118064959/https://www.mayo.edu/research/faculty/perez-edith-a-m-d/bio-00027251
| url-status = dead
}}
*{{cite web
| title = Cancer Center Departments and Centers - Mayo Clinic Cancer Center - Mayo Clinic
| website = [[Mayo Clinic]]
| url = http://www.mayoclinic.org/departments-centers/mayo-clinic-cancer-center
| accessdate = October 29, 2014}}
*{{cite web
| title = Alliance - Board of Directors
| url = http://www.allianceforclinicaltrialsinoncology.org/main/public/standard.xhtml?path=%2FPublic%2FBOD
| accessdate = October 29, 2014}}
*{{cite web
| title = Perez EA - PubMed – NCBI
| url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=perez+EA
| accessdate = October 29, 2014}}
*{{cite web
| title = Breast Cancer Marathon
| url = http://breastcancermarathon.com/
| accessdate = October 29, 2014}}
*{{cite web
| title = Mayo Clinic Oncologist and MD Anderson Researcher Named 2013 Susan G. Komen Brinker Awardees for Scientific Distinction - Susan G. Komen
| url = http://ww5.komen.org/News/Mayo-Clinic-Oncologist-and-MD-Anderson-Researcher-Named-2013-Susan-G--Komen-Brinker-Awardees-for-Scientific-Distinction.html
| date = September 11, 2013
| accessdate = October 29, 2014
| archive-date = 2016-09-09
| archive-url = https://web.archive.org/web/20160909050314/http://ww5.komen.org/News/Mayo-Clinic-Oncologist-and-MD-Anderson-Researcher-Named-2013-Susan-G--Komen-Brinker-Awardees-for-Scientific-Distinction.html
| url-status = dead
}}
*{{cite web
| title = Edith A. Perez, MD - Giants of Cancer Care
| url = http://giants.onclive.com/recipients/13
| accessdate = October 29, 2014
| archive-date = 2014-10-29
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141029222920/http://giants.onclive.com/recipients/13
| url-status = dead
}}
*{{cite web
| title = Board of Directors
| url = http://www.aacr.org/AboutUs/Pages/BoardOfDirectors.aspx#.VehC_2eFPDA
| accessdate = September 3, 2015
| archive-date = 2019-04-06
| archive-url = https://web.archive.org/web/20190406112900/https://www.aacr.org/AboutUs/Pages/BoardOfDirectors.aspx#.VehC_2eFPDA
| url-status = dead
}}

{{Authority control}}</text>
      <sha1>fyuedalgw8ksnzwxlyju0ruhj6r47vu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആർതർ എഡ്വേർഡ് ഗൈൽസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587417</id>
    <revision>
      <id>4612087</id>
      <parentid>3841839</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3883" sha1="rm0ckb04l3p9j09qy0ew3w071ezp3z7" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}ഒരു [[ഗൈനക്കോളജി]]സ്റ്റായിരുന്നു '''ആർതർ എഡ്വേർഡ് ഗൈൽസ്''' FRCOG FRCS (1864-1936) . അദ്ദേഹം 1893-ൽ ചെൽസി ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഔട്ട്-പേഷ്യന്റ്സ് ഫിസിഷ്യനായി നിയമിതനായി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Banister|first=J. Bright|date=1936|title=Mr. A. E. Giles.|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1471-0528.1936.tb12391.x|journal=BJOG: An International Journal of Obstetrics &amp; Gynaecology|language=en|volume=43|issue=1|pages=117–120|doi=10.1111/j.1471-0528.1936.tb12391.x|issn=1471-0528}}&lt;/ref&gt; റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻസ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റുകളുടെ സ്ഥാപക അംഗമായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;roy&quot;&gt;Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). (2014) [https://www.rcog.org.uk/globalassets/documents/guidelines/library-services/heritage/rcog_roll_of_fm_on_active_service_1914-1918.pdf RCOG Roll of Active Service, 1914-1918.] London: Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. p. 5. [https://web.archive.org/web/20150928042242/https://www.rcog.org.uk/globalassets/documents/guidelines/library-services/heritage/rcog_roll_of_fm_on_active_service_1914-1918.pdf Archived here.]&lt;/ref&gt;
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
1864 ഡിസംബർ 22-ന് ജനിച്ച അദ്ദേഹം സിറ്റി ഓഫ് ലണ്ടൻ സ്‌കൂൾ, മാഞ്ചസ്റ്റർ ഗ്രാമർ സ്‌കൂൾ, ഹാവ്രെയിലെ ലൈസി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടി.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; മാഞ്ചസ്റ്ററിലെ ഓവൻസ് കോളേജിൽ (ഇപ്പോൾ വിക്ടോറിയ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് മാഞ്ചസ്റ്റർ) ചേർന്ന അദ്ദേഹം 1888-ൽ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ യോഗ്യത നേടി.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1898-ൽ അദ്ദേഹം ബല്ലിയേർ, ടിൻഡാൽ, കോക്സ് എന്നീ പ്രസിദ്ധീകരണശാലയുടെ സ്ഥാപകൻ ആൽബർട്ട് എ ടിൻഡാളിന്റെ മകളെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=H S Tindall Biography|url=http://www.welwynww1.co.uk/tindallbio.html|access-date=2021-10-19|website=www.welwynww1.co.uk|archive-date=2021-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023195125/http://www.welwynww1.co.uk/tindallbio.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  അദ്ദേഹം ഡ്രേപ്പേഴ്‌സിന്റെ ആരാധനാപരമായ കമ്പനിയുടെ സജീവ അംഗമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==Selected publications==
* ''[https://archive.org/details/cu31924029202160 Moral Pathology]''
* ''A Study of the after-results of Abdominal Operations on the Pelvic Organs. Based on a series of 1,000 consecutive cases''
* ''[https://archive.org/details/b28074026 Menstruation and its Disorders]''
* ''The Diseases of Women: A Handbook for Students and Practitioners''
* ''Gynaecological Diagnosis: A Manual For Students And Practitioners''
* ''Anatomy and Physiology of the Female Generative Organs and of Pregnancy''

== അവലംബം==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:1864-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1936-ൽ മരിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>rm0ckb04l3p9j09qy0ew3w071ezp3z7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉദയ്പൂർ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>613781</id>
    <revision>
      <id>4612159</id>
      <parentid>4024433</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:07:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7655" sha1="4r9qnvr3m0wdcfshdd8erranq89mzti" xml:space="preserve">{{pu|Udaipur Solar Observatory}}
{{Infobox observatory
|name=ഉദയ്പൂർ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററി
|image=[[File:Udaipur observatory.jpg|200px]]
|caption= ഡിസംബർ 2002 ലെ ഒരു വരണ്ട കാലത്ത്
|established=1976
|head=Prof. Nandita Srivastava and Prof. Shibu Mathew
|city=[[ഉദയ്‌പൂർ]]
|state=[[രാജസ്ഥാൻ]]
|country=[[ഇന്ത്യ]]
|coords={{coord|24|36|16.52|N|73|40|27.08|E|display=inline,title|type:landmark_region:IN_source:dewiki}}|website=[http://www.prl.res.in/~uso/ ഫിസിക്കൽ റിസർച്ച് ലബോറട്ടറി]
}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിലെ]] [[ഉദയ്‌പൂർ|ഉദയ്പൂരിൽ]] ഫത്തേ സാഗർ തടാകത്തിലെ ഒരു ദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററി ആണ് '''ഉദയ്പൂർ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററി (യുഎസ്ഒ)'''.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Desai|first1=Aadil|title=Sun Spotting|url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-sun-spotting-1929845|access-date=6 July 2015|work=Daily News &amp; Analysis|date=5 December 2013}}&lt;/ref&gt; ഉദയ്പൂരിലെ ആകാശ സാഹചര്യങ്ങൾ സൗര നിരീക്ഷണത്തിന് തികച്ചും അനുകൂലമാണ്. ഒബ്സർവേറ്ററി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വലിയ ജലാശയത്തിൻ്റെ ഉള്ളിൽ ആയതിനാൽ, സൂര്യരശ്മികളാൽ നിലം ചൂടാകുന്നതിനാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വായു പ്രക്ഷുബ്ധത കുറയുന്നു. ഇത് ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗുണനിലവാരവും കൃത്യതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു (ശരാശരി 1-2 ആർക്ക് സെക്കൻഡുകൾക്കിടയിൽ).

== ചരിത്രം ==
ദക്ഷിണ കാലിഫോർണിയയിലെ ബിഗ് ബിയർ തടാകത്തിലെ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ മാതൃക പിന്തുടർന്ന് 1976-ൽ ഡോ. അരവിന്ദ് ഭട്നാഗർ സ്ഥാപിച്ച  നിരീക്ഷണാലയം ആണ് ഇത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.udaipur.org.uk/tourist-attractions/lakes-of-udaipur.html|title=Udaipur Solar Observatory- Solar Observatory in Udaipur, Solar Observatory Udaipur Rajasthan India|access-date=2020-12-15|website=www.udaipur.org.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; പിന്നീട്, 1983-ൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ചേർന്ന ഡോ. അശോക് അംബസ്ത ഈ നിരീക്ഷണാലയത്തിൻ്റെ വളർച്ചയിൽ തുടർന്നും സംഭാവനകൾ നൽകി.

== ദൂരദർശിനികൾ ==
വൈവിധ്യമാർന്ന ദൂരദർശിനികൾ ഉപയോഗിച്ച് യുഎസ്ഒ, ഉയർന്ന റെസല്യൂഷനുള്ള [[സൂര്യൻ|സോളാർ]] ക്രോമോസ്ഫെറിക്, [[കാന്തികക്ഷേത്രം]], [[പ്രവേഗം|വേഗത]], [[വിദ്യുത്കാന്തിക വർണ്ണരാജി|സ്പെക്ട്രൽ]] നിരീക്ഷണങ്ങൾ, [[സൗരജ്വാല|സൗരജ്വാലകൾ]], [[Mass ejections|മാസ് ഇജക്ഷൻ]], [[Solar active regions|സോളാർ സജീവ പ്രദേശങ്ങളുടെ]] പരിണാമം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സൗര നിരീക്ഷണങ്ങൾ യുഎസ്ഒ നടത്തുന്നു. യുഎസ്ഒ ഓസ്‌ട്രേലിയയ്ക്കും സ്‌പെയിനിനുമിടയിലുള്ള വലിയ രേഖാംശ വിടവ് നികത്തുന്നു, കൂടാതെ ഇത് ഗ്ലോബൽ ഓസിലേഷൻസ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ഗ്രൂപ്പ് (GONG) ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണ പരിപാടികളിൽ തുടർച്ചയായ സോളാർ കവറേജിനായി ഒരു ലിങ്ക് നൽകുന്നു. 1981 മുതൽ, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെ ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന് വേണ്ടി അഹമ്മദാബാദിലെ ഫിസിക്കൽ റിസർച്ച് ലബോറട്ടറിയാണ് യുഎസ്ഒ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

[[പ്രമാണം:S1110620.jpg|പകരം=Aerial view of the Udaipur Solar Observatory (June, 2022).|350x350ബിന്ദു|ഉദയ്പൂർ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ ആകാശ കാഴ്ച (ജൂൺ, 2022).]]

=== മൾട്ടി ആപ്ലിക്കേഷൻ സോളാർ ടെലിസ്കോപ്പ് (മാസ്റ്റ്) ===
മൾട്ടി ആപ്ലിക്കേഷൻ സോളാർ ടെലിസ്കോപ്പ് (മാസ്റ്റ്) 2015 ഓഗസ്റ്റ് 4-ന് യുഎസ്ഒയിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി. 50 സെൻ്റീമീറ്റർ അപ്പെർച്ചർ ഉള്ള ഒരു ഓഫ്-ആക്സിസ് ഗ്രിഗോറിയൻ-കൗഡ് ടെലിസ്കോപ്പായ മൾട്ടി ആപ്ലിക്കേഷൻ സോളാർ ടെലിസ്കോപ്പ് സൂര്യൻ്റെ കാന്തികക്ഷേത്രം പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.isro.gov.in/about-isro/multi-application-solar-telescope-operationalised-udaipur-solar-observatory|title=Multi Application Solar Telescope Operationalised at Udaipur Solar Observatory|access-date=6 July 2015|website=ISRO|archive-date=2016-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825164343/http://www.isro.gov.in/about-isro/multi-application-solar-telescope-operationalised-udaipur-solar-observatory|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Mukunth|first1=Vasudevan|title=A Telescope that Gives India a New Place in the Sun|url=http://thewire.in/2015/07/08/a-telescope-that-gives-india-a-new-place-in-the-sun/|access-date=9 July 2015|publisher=The Wire|date=8 July 2015|archive-date=2015-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20150712003004/http://thewire.in/2015/07/08/a-telescope-that-gives-india-a-new-place-in-the-sun/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==

* സൗര ദൂരദർശിനികളുടെ പട്ടിക

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{Telescopes and Observatories in India}}
{{Udaipur}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണശാലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]</text>
      <sha1>4r9qnvr3m0wdcfshdd8erranq89mzti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തായ് സു നെയിൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>655263</id>
    <revision>
      <id>4612228</id>
      <parentid>4612023</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wooze</username>
        <id>174748</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-20237-63|~2026-20237-63]] ([[User talk:~2026-20237-63|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4612023|4612023]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു</comment>
      <origin>4612228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3465" sha1="byzcmlm6y1s85oyc4oh0ezx49e3p6gk" xml:space="preserve">{{delete|not notable + crosswiki spam}}
{{Infobox pageant titleholder
| name       = തായ് സു നെയിൻ&lt;br&gt;Thae Su Nyein
| photo      = Thae Su Nyein.png
| caption    = തായ് സു നെയിൻ (2024)
| birth_date = {{Birth date and age|2007|5|24}}
| birth_place = [[തൗങൂ]], [[ബാഗോ പ്രദേശം]], [[മ്യാന്മാർ]]
| height     = {{height|m=1.71}}
| eye_color  = പച്ച
| hair_color = തവിട്ട്
| title      = മിസ് ഗ്രാൻഡ് മ്യാന്മാർ 2024
| competitions = മിസ് ഗ്രാൻഡ് മ്യാന്മാർ 2024 (വിജയി)&lt;br&gt;മിസ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ 2024 (രണ്ടാം റണ്ണർ-അപ്പ്, പിന്നീട് പിൻവലിച്ചു)
}}

'''തായ് സു നെയിൻ''' (ജനനം: 24 മേയ് 2007) ഒരു മ്യാന്മാറിയൻ മോഡലും സൗന്ദര്യ മത്സര വിജയിയും ആണ്. 2023 ഡിസംബറിൽ **മിസ് ഗ്രാൻഡ് മ്യാന്മാർ 2024** എന്നതിന്റെ താജ് നേടിയതോടെയാണ് അവർ പ്രാദേശിക ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. പിന്നീട് 2024 ഒക്ടോബറിൽ **മിസ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ 2024**ൽ മ്യാന്മാറിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും, രണ്ടാം റണ്ണർ-അപ്പ് സ്ഥാനവും മറ്റു പല സബ്-അവാർഡുകളും നേടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ, അവളുടെ പ്രകടനം സംബന്ധിച്ച വിവാദത്തെ തുടർന്ന് അവളുടെ റണ്ണർ-അപ്പ് സ്ഥാനം പിന്നീട് പിൻവലിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pct.com.mm/miss-grand-myanmar-2024-ဆုကို-တောင်ငူအလှမယ်-သ/|title=Miss Grand Myanmar 2024: തായ് സു നെയിൻ വിജയിച്ചു|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://hoahoctro.tienphong.vn/tan-miss-grand-myanmar-2024-moi-16-tuoi-da-co-man-tra-loi-cau-hoi-ung-xu-thuyet-phuc-post1594651.tpo|title=16 വയസ്സുകാരിയായ തായ് സു നെയിൻ ഉത്തരം നൽകി എല്ലാവരെയും തികച്ചു|language=vi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/10/25/india-wins-miss-grand-international-2024-ph-bet-cj-opiaza-is-1st-runner-up-2339|title=Thae Su Nyein is 2nd runner-up at Miss Grand International 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philstarlife.com/news-and-views/719223-miss-grand-international-myanmar-thae-su-nyein-title-officially-revoked|title=Thae Su Nyein loses Miss Grand International 2nd runner-up title|language=en}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Imdb name|nm17681327}}
* {{Facebook|100041417092778}}
* {{Instagram|thaesunyeinnn}}

{{Bio-stub}}
[[വർഗ്ഗം:2007-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>byzcmlm6y1s85oyc4oh0ezx49e3p6gk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം</title>
    <ns>4</ns>
    <id>658826</id>
    <revision>
      <id>4612191</id>
      <parentid>4559469</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഗുഹ്യരോമം */</comment>
      <origin>4612191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2002" sha1="q7zf2t9tnbxpzcs0cykyrryo466tmgc" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  05:03, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)

===[[:ഗുഹ്യരോമം]]===
 :{{la|ഗുഹ്യരോമം}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഓഗസ്റ്റ് 2025#{{anchorencode:ഗുഹ്യരോമം}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%97%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%B0%E0%B5%8B%E0%B4%AE%E0%B4%82 Stats]&lt;/span&gt;)
ഇംഗ്ലീഷ് താളിൽ നിന്ന് വിവർത്തനം അനുവദിക്കാനായി മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 10:02, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>q7zf2t9tnbxpzcs0cykyrryo466tmgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉമറിന്റെ ഉടമ്പടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>663214</id>
    <revision>
      <id>4612162</id>
      <parentid>4594846</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4612162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27785" sha1="jw152nikw5g1i5qe0a3qvp6onzczevm" xml:space="preserve"> 

'''ഉമറിന്റെ ഉടമ്പടി (Pact of Umar)''', '''ഉമറിന്റെ നിയമങ്ങൾ, ഉമറിന്റെ കരാർ''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഉമറിന്റെ ഉടമ്പടിപത്രം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു (അറബി: شروط عمر / عهد عمر / عقد عمر) ക്രി.വ. 637-ൽ ലെവന്റ് പ്രദേശം (സിറിയയും ലെബനോണും) ഉമർ നടത്തിയ ജയത്തിന്റെ കാലത്ത്, മുസ്ലീങ്ങളും മുസ്ലീമല്ലാത്തവരുമായുള്ള ഒരു ഉടമ്പടിയാണ് ഉമറിന്റെ ഉടമ്പടി. പിന്നീട് ഇത് ഇസ്‌ലാമിക നിയമശാസ്ത്രത്തിൽ (ഫിഖ്) ഒരു കാനോണിക്കൽ (അധികൃത) സ്ഥാനം നേടിയതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉടമ്പടി ധിമ്മികൾ (അഥവാ “സംരക്ഷിത വ്യക്തികൾ”) എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ അവകാശങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇസ്‌ലാമിക ഭരണത്തിന് കീഴിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന, ഇസ്‌ലാം അംഗീകരിച്ച മുസ്ലീമല്ലാത്ത മതവിഭാഗങ്ങളായ യഹൂദർ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ, സരസ്ത്രിയർ (Zoroastrians) എന്നിവരും മറ്റു ചില അംഗീകൃത വിശ്വാസങ്ങളിലെ അനുയായികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ഉടമ്പടിക്ക് ഒന്നിലധികം പതിപ്പുകൾ നിലവിലുണ്ട്;

അവയുടെ ഘടനയിലും നിബന്ധനകളിലും വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി ഈ ഉടമ്പടി രണ്ടാം റാശിദൂൻ ഖലീഫയായ ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബിനാണ് ആപാദിക്കപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ചില ഇസ്‌ലാമിക നിയമപണ്ഡിതരും പാശ്ചാത്യ പണ്ഡിതരും (Orientalists) ഈ ആപാദനം ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ഉടമ്പടി 9-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മുജ്തഹിദുകൾ (ഇസ്‌ലാമിക പണ്ഡിതർ) രൂപപ്പെടുത്തിയതായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഉമയ്യദ് ഖലീഫ ഉമർ ഇബ്ന് അബ്ദുൽ അസീസ് (ഉമർ II) എന്നവർക്കാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവം ചേരുന്നതെന്നും പറയുന്നു. പൊതുവെ, ഈ ഉടമ്പടിയിൽ മുസ്ലീമല്ലാത്തവർക്കുള്ള (ധിമ്മികൾക്കുള്ള) നിയന്ത്രണങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ് പ്രധാനമായും ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്.

== ഉത്ഭവവും ആധികാരികതയും (Origin and Authenticity) ==
[[പ്രമാണം:The_entrance_of_Caliph_Umar_(581%3F-644)_into_Jerusalem,_638-_colored_engraving,_19th_century..jpg|ലഘുചിത്രം|19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നിറമുള്ള കൊത്തുപണികൾ ഖലീഫ ഉമറിന്റെ (സി. 581?-644) 638-ലെ ജറുസലേമിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു.]]
പാശ്ചാത്യ പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉമറിന്റെ ഉടമ്പടിയുടെ ഉത്ഭവവും ആധികാരികതയും സംബന്ധിച്ച് പാശ്ചാത്യ പണ്ഡിതർക്കിടയിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ആൻവർ എം. ഇമോൺ (Anver M. Emon) നിരീക്ഷിക്കുന്നത്, ഈ ഗ്രന്ഥം ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബ് (ഉമർ I)ന്റെ ഭരണകാലത്തേതാണോ, അല്ലെങ്കിൽ ധിമ്മ കരാറിന് കൂടുതൽ മാനദണ്ഡപരമായ (normative) പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതിനായി പിന്നീടുള്ള കാലത്ത് ഉമറിന്റെ പേരിൽ പിറകേ ചേർത്ത ഒരു സൃഷ്ടിയാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ “ദ്വിതീയ സാഹിത്യത്തിൽ ശക്തമായ ചർച്ചകൾ നിലനിൽക്കുന്നു” എന്നതാണ്. ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ രേഖ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം വികസിച്ചുവന്ന ഒരു സമാഹാരമാണെന്ന് കരുതുന്നു. ബെർനാഡ് ലൂയിസ് (Bernard Lewis) അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്, മുസ്ലീം ചരിത്രപരമ്പര ഈ നിയമങ്ങൾ ഉമർ Iനോട് ആപാദിച്ചാലും, രേഖ തന്നെ “ആധികാരികമാണെന്ന് കരുതാൻ കഴിയില്ല” എന്നതാണ്.


ഈ രേഖയുടെ ഘടനയും വ്യത്യസ്തമാണ്. മുസ്ലീമല്ലാത്തവർ മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികൾക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന ഒരു അപേക്ഷയുടെ രൂപത്തിലാണ് ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്; സംരക്ഷണത്തിന് പകരമായി കീഴടങ്ങൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതായാണ് ഉള്ളടക്കം. എ. എസ്. ട്രിറ്റൺ (A. S. Tritton) Caliphs and Their Non-Muslim Subjects എന്ന കൃതിയിൽ ഇതിന്റെ നിരവധി പതിപ്പുകൾ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവയെല്ലാം “ഈ നിബന്ധനകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷ നൽകുക” എന്ന അഭ്യർത്ഥനയോടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്, നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കുന്ന പ്രതിജ്ഞയോടെയാണ് അവസാനിക്കുന്നത്. മാർക്ക് ആർ. കോഹൻ (Mark R. Cohen) ഈ രൂപത്തെ മറ്റ് മധ്യകാല കരാറുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്തു. അദ്ദേഹം ഇതിനെ “സംരക്ഷണ ഉത്തരവിന് പകരമായി കീഴടങ്ങൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പരാജിതരുടെ ഒരു അപേക്ഷ” എന്ന രീതിയിൽ വിവരിച്ചു.

രേഖയുടെ വ്യത്യസ്ത പതിപ്പുകൾ വ്യത്യസ്ത വ്യക്തികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ചിലത് ഉമറിനെയാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്; മറ്റു ചിലത് അബൂ ഉബൈദ പോലുള്ള മുസ്ലീം സൈനികാധിപന്മാരെയാണ് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നത്.[ കോഹൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്, ഉമർ Iനോട് ഈ ഉടമ്പടി ആപാദിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, “ഈ രേഖയുടെ ഏതൊരു പതിപ്പിനെയും പത്താം അല്ലെങ്കിൽ പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പുള്ളതായി തീയതി നിശ്ചയിക്കാൻ കഴിയില്ല” എന്നതാണ്. ലൂയിസ് ഇതേപോലെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്, ഉടമ്പടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില നടപടികൾ ആദ്യം ഉമയ്യദ് ഖലീഫ ഉമർ ഇബ്ന് അബ്ദുൽ അസീസ് (ഉമർ II) (ഭരണം: 717–720) കാലഘട്ടത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാകാമെന്നാണ്.

പല പണ്ഡിതരും രേഖയിലെ ചില ഘടകങ്ങൾ പിന്നീടുള്ള ചരിത്രവികാസങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് വാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. നോർമൻ സ്റ്റിൽമാൻ (Norman Stillman) എഴുതിയത്, “ഉടമ്പടിയിലെ പല നിബന്ധനകളും നിയന്ത്രണങ്ങളും കാലക്രമേണ വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടവയാണ്”; ചിലത് ആദ്യകാല ജയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയും, മുസ്ലീങ്ങൾ സ്ഥിരതാമസം ആരംഭിച്ച ശേഷം മറ്റു ചിലത് ചേർത്തവയുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ട്രിറ്റൺ, ഈ ഉടമ്പടി മറ്റ് പ്രാരംഭ കരാറുകളിൽ കാണപ്പെടാത്തതിനാൽ, അതിനെ പിന്നീടുള്ള ഒരു സൃഷ്ടിയായി വിലയിരുത്തി. എന്നാൽ ഡാനിയൽ സി. ഡെന്നറ്റ് (Daniel C. Dennett), അൽ-തബരിയുടെ കൃതിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പതിപ്പ് ഒരു ആധികാരിക പ്രാരംഭ കരാറായിരിക്കാം എന്ന് വാദിച്ചു. അബ്രഹാം പി. ബ്ലോക്ക് (Abraham P. Bloch) അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്, ഉമർ I ഒരു സഹിഷ്ണുത പുലർത്തിയ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു, അതിനാൽ “കർശനമായ ഉമറിന്റെ ഉടമ്പടിയുമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് തെറ്റായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്” എന്നതാണ്. തോമസ് വോക്കർ ആർണോൾഡ് (Thomas Walker Arnold) എഴുതി, ഈ ഉടമ്പടി “മറ്റുമതസ്ഥരായ പ്രജകളോടുള്ള ഉമറിന്റെ സൗമ്യമായ പരിഗണനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതാണ്”; എന്നാൽ പിന്നീടുള്ള തലമുറകൾ അധിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിനോട് ആപാദിച്ചുവെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

== ഉള്ളടക്കം ==
ഈ ഉടമ്പടിയുടെ ഭാഷയിലും നിബന്ധനകളിലും വ്യത്യാസമുള്ള നിരവധി പതിപ്പുകൾ നിലവിലുണ്ട്.

'''ഉടമ്പടി:'''

കരുണാമയനും കൃപാനിധിയുമായ അല്ലാഹുവിന്റെ നാമത്തിൽ. ഇത് അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസനും വിശ്വാസികളുടെ നേതാവുമായ `ഉമറിന്, ഫലാന്ന് നഗരത്തിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളിൽ നിന്ന് നൽകിയ രേഖയാണ്. നിങ്ങൾ (മുസ്ലീങ്ങൾ) ഞങ്ങളിലേക്കു വന്നപ്പോൾ, ഞങ്ങൾക്കും ഞങ്ങളുടെ മക്കൾക്കും സ്വത്തിനും മതാനുയായികൾക്കും സുരക്ഷ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതിന്റെ പകരമായി ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളോടുതന്നെ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിബന്ധനകൾ ഇവയാണ്:

* ഞങ്ങളുടെ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു മഠമോ, പള്ളിയോ, സന്യാസിയുടെ ആരാധനാലയമോ പണിയുകയില്ല.
* നവീകരണം ആവശ്യമായ ആരാധനാലയങ്ങൾ പുനരുദ്ധരിക്കുകയില്ല.
* മുസ്ലീങ്ങൾക്കെതിരായ ശത്രുതയ്ക്കായി അവ ഉപയോഗിക്കുകയില്ല.
* പകൽ അല്ലെങ്കിൽ രാത്രി ഏതുസമയത്തും വരുന്ന മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ പള്ളികളിൽ വിശ്രമം തടയുകയില്ല.
* വഴിപോക്കർക്കും യാത്രക്കാരർക്കുമായി ആരാധനാലയങ്ങളുടെ വാതിലുകൾ തുറന്നുവെക്കും.
* അതിഥികളായി വരുന്ന മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് മൂന്ന് ദിവസം ഭക്ഷണവും താമസവും നൽകും.
* മുസ്ലീങ്ങൾക്കെതിരെ ചാരപ്രവർത്തനം ചെയ്യുന്നവരെ ഞങ്ങളുടെ പള്ളികളിലോ വീടുകളിലോ ഒളിപ്പിക്കുകയില്ല, വഞ്ചനയോ ദ്രോഹമോ നടത്തുകയുമില്ല.
* ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ ഖുർആൻ പഠിപ്പിക്കുകയില്ല.
* ശിർക്ക് (ബഹുദൈവാരാധന) പരസ്യമാക്കുകയില്ല.
* ആരെയും ശിർക്കിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയില്ല.
* ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെ തടയുകയില്ല.
* മുസ്ലീങ്ങളെ ബഹുമാനിക്കും.
* അവർ ഇരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ഞങ്ങൾ ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കും.
* വസ്ത്രം, തലക്കെട്ട്, തുര്ബാൻ, ചെരുപ്പ്, മുടിനടപ്പ്, സംസാരശൈലി, വിളിപ്പേരുകൾ, പദവിനാമങ്ങൾ എന്നിവയിൽ മുസ്ലീങ്ങളെ അനുകരിക്കുകയില്ല.
* കുതിരപ്പുറത്തുള്ള സാഡിൽ ഉപയോഗിച്ച് സവാരി ചെയ്യുകയില്ല.
* വാൾ ചുമലിൽ തൂക്കുകയില്ല, ആയുധങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയില്ല, ആയുധം കൈവശം വഹിക്കുകയുമില്ല.
* ഞങ്ങളുടെ മുദ്രകൾ അറബിയിൽ കൊത്തിവയ്ക്കുകയില്ല.
* മദ്യം വിൽക്കുകയില്ല.
* തലമുടിയുടെ മുൻഭാഗം മുറിച്ചിരിക്കും
* എവിടെയായാലും ഞങ്ങളുടെ പതിവ് വസ്ത്രം ധരിക്കും.
* അരയിൽ കെട്ട് (ബെൽറ്റ്) ധരിക്കും.
* പള്ളികളുടെ പുറത്ത് ക്രൂശ് ഉയർത്തുകയില്ല.
* മുസ്ലീങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴികളിലും വിപണികളിലും ഞങ്ങളുടെ മതചിഹ്നങ്ങളോ ഗ്രന്ഥങ്ങളോ പരസ്യമായി പ്രദർശിപ്പിക്കുകയില്ല.
* പള്ളികളിൽ മണികൾ ശബ്ദിപ്പിക്കുകയില്ല, അത്യാവശ്യമായാൽ വളരെ നിസ്സാരമായി മാത്രം.
* മുസ്ലീങ്ങൾ സമീപത്തുണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ, പള്ളിക്കുള്ളിൽ വിശുദ്ധഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം ഉയർത്തുകയില്ല.
* ശവസംസ്കാരങ്ങളിൽ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി ശബ്ദം ഉയർത്തുകയില്ല.
* മുസ്ലീങ്ങളുടെ വഴികളിലോ വിപണികളിലോ ശവയാത്രകളിൽ തീപ്പന്തങ്ങൾ തെളിയിക്കുകയില്ല.
* മുസ്ലീങ്ങളുടെ ശവക്കുഴികളോടു ചേർന്ന് ഞങ്ങളുടെ മരിച്ചവരെ അടക്കം ചെയ്യുകയില്ല.
* മുസ്ലീങ്ങൾ പിടികൂടിയ അടിമകളെ വാങ്ങുകയില്ല.
* മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് മാർഗനിർദ്ദേശകരായി പ്രവർത്തിക്കും, അവരുടെ വീടുകളിലെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുകയില്ല.
* ഒരു മുസ്ലീത്തിനെയും മർദിക്കുകയില്ല.

സുരക്ഷയും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കുന്നതിന് പകരമായി ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളോടും ഞങ്ങളുടെ മതാനുയായികളോടും ഏർപ്പെടുത്തിയ നിബന്ധനകളാണ് ഇവ.ഈ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഞങ്ങൾ ലംഘിച്ചാൽ, ഞങ്ങൾക്ക് നൽകിയ '''ധിമ്മ (സംരക്ഷണ വാഗ്ദാനം)''' റദ്ദായതായി കണക്കാക്കപ്പെടും. അപ്പോൾ കലഹവും കലാപവും നടത്തുന്നവരോട് ചെയ്യാൻ നിങ്ങൾക്ക് അനുവാദമുള്ളതെല്ലാം ഞങ്ങളോടും ചെയ്യാൻ നിങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ടായിരിക്കും.

== ഇതും കാണുക ==

* ഉമറിന്റെ ഉറപ്പ്
* [[മദീനയുടെ ഭരണഘടന|മദീനയുടെ ചാർട്ടർ]]
* മുഹമ്മദിന്റെ അഷ്ടനാമം
* ഇസ്ലാമിന്റെ രൂപരേഖ
* [[അഹ്‌ലുൽ ബൈത്ത്|ഇസ്ലാമിന്റെ ഗ്ലോസറി]]
* ഇസ്ലാമുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സൂചിക
* ''മതപരമായ ലൈസൻസ്''
* 1782-ലെ സഹിഷ്ണുതയുടെ ശാസനം

== Notes ==

# {{Cite web|url=https://www.bu.edu/mzank/Jerusalem/tx/pactofumar.htm#:~:text=THE%20Pact%20of%20Umar%20is,had%20to%20subscribe%20to%20it.|title=Islam and the Jews: The Pact of Umar, 9th Century CE|access-date=2024-04-07|website=www.bu.edu}}
# {{cite book |last1=Cohen |first1=Mark |title=Under Crescent and Cross: the Jews in the Middle Ages |date=1994 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, NJ |page=52}}
# {{Cite book |last=Ipgrave |first=Michael |title=Justice and Rights: Christian and Muslim Perspectives |publisher=Georgetown University Press |year=2009 |isbn=978-1589017221 |page=58}}
# {{cite book |last1=Emon |first1=Anver M. |url=https://books.google.com/books?id=A7MDyXu6bacC&amp;q=pact+of+umar&amp;pg=PA71 |title=Religious Pluralism and Islamic Law: Dhimmis and Others in the Empire of Law |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780191637742 |page=71 |access-date=19 June 2015}}
# {{cite book |last1=Lewis |first1=Bernard |title=The Jews of Islam |date=1984 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, NJ |page=24}}
# {{cite book |last1=Tritton |first1=A.S. |title=Caliphs and Their Non-Muslim Subjects: A Critical Study of the Covenant of 'Umar |date=2008 |publisher=Routledge |location=London |pages=5, 6}}
# {{cite book |last1=Cohen |first1=Mark R. |title=Under Crescent and Cross: the Jews in the Middle Ages |date=1994 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, NJ |page=57}}
# {{cite book |last1=Tritton |first1=A.S. |title=Caliphs and Their Non-Muslim Subjects |date=2008 |publisher=Routledge |location=London |page=6}}
# {{cite book |last1=Cohen |first1=Mark R. |title=Under Crescent and Cross |date=1994 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, NJ |page=55}}
# {{cite book |last1=Stillman |first1=Norman |title=The Jews of Arab Lands: A History and Source Book |date=1979 |publisher=The Jewish Publication Society of America |location=Philadelphia, PA |page=25}}
# Abraham P. Bloch, ''One a Day: An Anthology of Jewish Historical Anniversaries for Every Day of the Year'', p. 314. {{ISBN|0881251089}}.
# {{cite book |last=Walker Arnold |first=Thomas |author-link=Thomas Walker Arnold |url=https://dl.wdl.org/17553/service/17553.pdf |title=Preaching of Islam: A History of the Propagation of the Muslim Faith |date=1913 |publisher=[[Constable &amp; Robinson|Constable &amp; Robinson Ltd]] |page=73 |quote=It is in harmony with the same spirit of kindly consideration for his subjects of another faith, that 'Umar is recorded to have allowed an allowance of money and food to be made to some Christian lepers, apparently out of the public funds.; |archive-date=2021-03-31 |access-date=2026-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210331021520/https://dl.wdl.org/17553/service/17553.pdf |url-status=dead }} (https://dl.wdl.org/17553/service/17553.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210331021520/https://dl.wdl.org/17553/service/17553.pdf |date=2021-03-31 }}])
# {{cite book |last=Walker Arnold |first=Thomas |author-link=Thomas Walker Arnold |url=https://archive.org/details/preachingofislam00arno |title=Preaching of Islam: A History of the Propagation of the Muslim Faith |date=1913 |publisher=[[Constable &amp; Robinson|Constable &amp; Robinson Ltd]] |page=[https://archive.org/details/preachingofislam00arno/page/57 57] |quote=A later generation attributed to 'Umar a number of restrictive regulations which hampered the Christians in the free exercise of their religion, but De Goeje and Caetani have proved without doubt that they are the invention of a later age;}} ([https://archive.org/stream/preachingofislam00arno#page/57/mode/1up online])
# {{Cite book |last=Ibn Kathir |url=https://quran.com/9:28/tafsirs/en-tafisr-ibn-kathir |title=Tafsir ibn Kathir (Abridged) - Paying Jizyah is a Sign of Kufr and Disgrace}}
# al Turtushi, Siraj al Muluk, Cairo 1872, pp 229-230.
# ''[https://archive.org/stream/caliphsandtheirn029590mbp/caliphsandtheirn029590mbp_djvu.txt The Caliphs And Their Non Muslim Subjects]'', A. S. TRITTON MUSLIM UNIVERSITY, ALIGARH, HUMPHREY MILFORD, OXFORD UNIVERSITY PRESS, 1930, p.5
# [http://legacy.fordham.edu/halsall/source/pact-umar.asp Medieval Sourcebook: Pact of Umar, 7th Century? The Status of Non-Muslims Under Muslim Rule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416132236/http://legacy.fordham.edu/halsall/source/pact-umar.asp|date=16 April 2016}} Paul Halsall Jan 1996
# The Jews of Iran in the nineteenth century [electronic resource]: aspects of history, community, and culture / by David Yeroushalmi. Leiden; Boston : Brill, 2009.
# {{cite book |last=Marcus |first=Jacob |author-link=Jacob Rader Marcus |url=https://www.bu.edu/mzank/Jerusalem/tx/pactofumar.htm |title=The Jew in the Medieval World: A Sourcebook, 315-1791 |date=1999 |isbn=978-0878202096 |page=13-15}}
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{Reflist}}

== References ==
 
{{Refbegin}}
*{{cite book |last1=Thomas |first1=David |url=https://books.google.com/books?id=WtaGCo3S4IkC |title=Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History (600-900) |last2=Roggema |first2=Barbara |date=30 November 2009 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-16975-3 |access-date=18 November 2012}} 
*{{cite book |last=Meri |first=Josef W. |url=https://books.google.com/books?id=H-k9oc9xsuAC&amp;pg=PA205 |title=Medieval Islamic Civilization |publisher=Routledge |year=2005 |isbn=9780415966900}}
*{{cite book |last=Roggema |first=Barbara |url=https://books.google.com/books?id=sN9TS9PPIuwC |title=The Legend of Sergius Baḥīrā: Eastern Christian Apologetics and Apocalyptic in Response to Islam |publisher=BRILL |year=2009 |isbn=978-90-04-16730-8 |access-date=28 December 2012}}
*{{cite book |last=Peri |first=ʻOded |url=https://books.google.com/books?id=uQQrWzZA0DMC |title=Christianity Under Islam in Jerusalem: The Question of the Holy Sites in Early Ottoman Times |publisher=BRILL |year=2001 |isbn=978-90-04-12042-6 |access-date=28 December 2012}}
*Mark R. Cohen, and Norman A Stillman, “The Neo-Lachrymose Conception of Jewish-Arab History,”
*{{Cite book |last=Abu-Munshar |first=Maher Y. |title=Islamic Jerusalem and its Christians: a history of tolerance and tensions |date=2007-09-15 |publisher=Tauris Academic Studies |isbn=9781845113537}}
*{{Cite book |last=Ibn Kathir |url=https://www.amazon.com/Tafsir-Ibn-Kathir-Volumes-Abridged/dp/1591440203 |title=Tafsir Ibn Kathir (Abridged) |publisher=Dar-us-Salam Publications |isbn=1591440203}}
{{Refend}}

== External links ==

* [http://www.cn-telma.fr/relmin/extrait1068/ Text of one version of the Pact, in Arabic and translated into French] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191113035602/http://www.cn-telma.fr/relmin/extrait1068/|date=13 November 2019}}, commentary and translation by Ahmed Oulddali (2012).</text>
      <sha1>jw152nikw5g1i5qe0a3qvp6onzczevm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി</title>
    <ns>4</ns>
    <id>664606</id>
    <revision>
      <id>4612189</id>
      <parentid>4602869</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി */</comment>
      <origin>4612189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2005" sha1="t1xk48h7jedhmoaxkbgw8a8cql6a43y" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:56, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
===[[:ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]===
:{{la|ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഫെബ്രുവരി 2026#{{anchorencode:ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AD%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BF_%E0%B4%A4%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 04:35, 21 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>t1xk48h7jedhmoaxkbgw8a8cql6a43y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>664894</id>
    <revision>
      <id>4612186</id>
      <parentid>4604863</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:50:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ */</comment>
      <origin>4612186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2263" sha1="9a9by9zys1dbpet1l9axw8iyme3u9s9" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:50, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)

===[[:ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]===
 :{{la|ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/മാർച്ച് 2026#{{anchorencode:ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B5%81_%E0%B4%95%E0%B5%86_%E0%B4%AA%E0%B5%8A%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B5%BE Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തി മായ്ക്കണം [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 09:09, 1 മാർച്ച് 2026 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>9a9by9zys1dbpet1l9axw8iyme3u9s9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം</title>
    <ns>4</ns>
    <id>664897</id>
    <revision>
      <id>4612188</id>
      <parentid>4604868</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം */</comment>
      <origin>4612188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2257" sha1="ouyxxuaiaz9qcox4kio2omrp56q0b27" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:54, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
===[[:സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം]]===
 :{{la|സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/മാർച്ച് 2026#{{anchorencode:സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%B0%E0%B4%82_%E0%B4%A7%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%82 Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തി മായ്ക്കണം [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 09:09, 1 മാർച്ച് 2026 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>ouyxxuaiaz9qcox4kio2omrp56q0b27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>664944</id>
    <revision>
      <id>4612187</id>
      <parentid>4605253</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:52:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ */</comment>
      <origin>4612187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2749" sha1="aod6dhwuiyyim46f5l5m6mjh1s0cvv8" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:52, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)


===[[:ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ]]===
 

:{{la|ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/മാർച്ച് 2026#{{anchorencode:ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%A1%E0%B5%8B._%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%80._%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B5%81_%E0%B4%95%E0%B5%86_%E0%B4%AA%E0%B5%8A%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B5%BE Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തിത്വം. പ്രൊമോഷണൽ സ്വഭാവമുള്ള ഉള്ളടക്കം. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  17:03, 2 മാർച്ച് 2026 (UTC)

:മായ്ക്കാവുന്ന താൾ-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:41, 3 മാർച്ച് 2026 (UTC)

{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>aod6dhwuiyyim46f5l5m6mjh1s0cvv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>665715</id>
    <revision>
      <id>4612141</id>
      <parentid>4611687</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:31:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ചെങ്കുട്ടുവൻ</username>
        <id>115303</id>
      </contributor>
      <comment>വിക്കിലിങ്ക് ചേർത്തു</comment>
      <origin>4612141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107268" sha1="q0qsdfg1cuth62n6intre8fculukmtu" xml:space="preserve">{{Infobox election
| election_name = കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്
| country = India
| type = parliamentary
| ongoing = yes
| opinion_polls = #Opinion Polls
| previous_election = കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)
| previous_year = 2021
| registered = 26,953,644 ({{decrease}} 2%)&lt;ref name=&quot;final voter list&quot;/&gt;
| next_election = 
| next_year = 2031
| election_date = 9 ഏപ്രിൽ 2026
| seats_for_election = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലേക്കുള്ള]] 140 സീറ്റുകളിലേക്കും
| majority_seats = 71
| turnout = 
| image1 = [[File:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|thumb]]|
| leader1 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| leader_since1 = 2016
| last_election1 = 25.38%, 62 സീറ്റുകൾ
| seats_before1 = 62
| party1 = [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]]
| alliance1 = [[Left Democratic Front (Kerala)|എൽഡിഎഫ്]]
| leaders_seat1 = [[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
| seats1 = 
| seat_change1 = 
| popular_vote1 = 
| percentage1 = 
| swing1 = 
| seats_needed1 = {{increase}} 9
| image2 = [[File:VD SATHEESAN.jpg|thumb|VD SATHEESAN]]
| leader2 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| leader_since2 = 2021
| party2 = [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| alliance2 = [[United Democratic Front (Kerala)|യുഡിഎഫ്]]
| leaders_seat2 = [[Paravur Assembly constituency|പറവൂർ]]
| last_election2 = 25.12%, 22 സീറ്റുകൾ
| seats_before2 = 22
| seats2 = 
| seat_change2 = 
| popular_vote2 = 
| percentage2 = 
| swing2 = 
| seats_needed2 = {{increase}} 49
| 1blank = Current Alliance seats
| 1data1 = 97
| 1data2 = 42
| 2blank = Alliance seats needed
| 2data1 = {{steady}}
| 2data2 = {{increase}} 29
| 3blank = Seat change
| 3data1 = 
| 3data2 =
| map_image = File:Legislative assembly constituencies in Kerala.svg
| map_caption = Map of the assembly constituencies in Kerala
| map_size = 300px
| title = [[Chief Minister of Kerala|Chief Minister]]
| posttitle = Elected [[Chief Minister of Kerala|Chief Minister]]
| before_election = [[Pinarayi Vijayan]]
| before_party = Communist Party of India (Marxist)
| after_election = {{TBD}}
| colour1 = {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}
| colour2 = {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}
| outgoing_members = പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ#അംഗങ്ങൾ
| elected_members = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ#അംഗങ്ങൾ
}}
[[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാറാം]] [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലേക്കുള്ള]] 140 സാമാജികരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായുള്ള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് 2026 ഏപ്രിൽ 9-ന് നടക്കും. മേയ് 4നാണ് വോട്ടെണ്ണലും ഫലപ്രഖ്യാപനവും വരിക.

== പശ്ചാത്തലം ==
2026 മെയ് 23-ന് [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയുടെ]] കാലവധി അവസാനിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Term of the Houses |url=https://www.eci.gov.in/term-of-the-houses |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807185225/https://www.eci.gov.in/term-of-the-houses |archive-date=7 August 2025 |access-date=2025-10-13 |website=www.eci.gov.in |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2021 ഏപ്രിലിൽ നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]], നിയമസഭയിലെ 140 സീറ്റുകളിൽ 99 എണ്ണം നേടി  [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] നേതൃതത്തിലുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] നയിച്ച [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] രണ്ടാമതും സംസ്ഥാനത്ത് [[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|സർക്കാർ]] രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-05-02 |title=LDF wins 99 of 140 seats in Kerala, Pinarayi Vijayan to be CM again |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/ldf-wins-99-140-seats-kerala-pinarayi-vijayan-be-cm-again-148192 |access-date=2025-11-01 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-05-20 |title=Pinarayi Vijayan Takes Oath As Chief Minister Of Kerala For The 2nd Time |url=https://www.ndtv.com/india-news/pinarayi-vijayan-takes-oath-as-chief-minister-of-kerala-for-the-second-time-2445717 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207000626/https://www.ndtv.com/india-news/pinarayi-vijayan-takes-oath-as-chief-minister-of-kerala-for-the-second-time-2445717 |archive-date=2024-12-07 |access-date=2025-11-01 |work=NDTV.com}}&lt;/ref&gt;

==സമയക്രമം==
2026 മാർച്ച് 15ന് കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ കേരളത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ വിജ്ഞാപനമിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-15 |title=Kerala Election 2026 schedule: Voting in one phase on April 9, results on May 4; check full details |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-assembly-election-2026-schedule-date-voting-phase-result-counting-polls-full-details-election-commission/articleshow/129588497.cms |access-date=2026-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!'''തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിഷയം'''
!തീയതി
|-
| ഗസറ്റ് വിജ്ഞാപനം
| 16 മാർച്ച് 2026
|-
| പത്രികാ സമർപ്പണം അവസാന ദിനം
| 23 മാർച്ച് 2026
|-
| പത്രികകളുടെ സൂക്ഷ്മപരിശോധന
|  24 മാർച്ച് 2026
|-
| പതിക പിൻവലിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി
| 26 മാർച്ച് 2026
|-
| വോട്ടെടുപ്പ് ദിനം
| '''9 ഏപ്രിൽ 2026'''

|-
| വോട്ടെണ്ണൽ ദിനം
| '''4 മേയ് 2026'''
|-
| തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനുള്ള അവസാന തീയതി
| 6 മേയ് 2026
|}

== വോട്ടർമാരുടെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ==
[[ഭാരത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ|തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ]] കണക്കനുസരിച്ച്, കേരളത്തിലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹതയുള്ളവർ 2,69,53,644 വോട്ടർമാരാണ്. ഇതിൽ 1,31,26,048 പുരുഷന്മാരും, 1,38,27,319 സ്ത്രീകളും, 277 [[ഭിന്നലിംഗം|ഭിന്നലിംഗക്കാരായ]] വോട്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;final voter list&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-02-21 |title=2.69 crore voters in final list after SIR concludes in Kerala |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Feb/21/269-crore-voters-in-final-list-after-sir-concludes-in-kerala |access-date=2026-03-15 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം ==
2002-ലെ ഡീലിമിറ്റേഷൻ കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച് 14 ജില്ലകളിലായി 140 മണ്ഡലങ്ങളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. [[2006-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2006-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] ഉണ്ടായിരുന്ന പല മണ്ഡലങ്ങളും ഇല്ലാതാവുകയും പുതിയവ നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തുകൊണ്ട് വലിയ തോതിലുള്ള അതിർത്തി പുനർനിർണ്ണയം ഈ 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ നടന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 May 2005 |title=Delimitation Commission of India – Notification – Order No. 9 |url=http://eci.nic.in/delim/Final_Publications/KERALA/Final_Order_Kerala.pdf |url-status=live |access-date=16 May 2011 |website=eci.nic.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721175753/http://eci.nic.in/delim/Final_Publications/KERALA/Final_Order_Kerala.pdf |archive-date=21 July 2011}}&lt;/ref&gt;

[[File:Election.Graph.jpg|thumb|300px|2011, 2016, 2021 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ രണ്ട് പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ മുന്നണികൾ നേടിയ വിജയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗ്രാഫ്.&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 May 2005 |title=Election Data of Kerala|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/05/02/infographics-kerala-assembly-election-2021-full-picture.html}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:Thudarbharanam.jpg|thumb|300px|2011, 2016, 2021 (ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്) നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ 140 മണ്ഡലങ്ങളിലെ ഫലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഭൂപടം.&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 May 2005 |title=Election Data of Kerala|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/05/02/infographics-kerala-assembly-election-2021-full-picture.html}}&lt;/ref&gt;]]

===മുന്നണി തിരിച്ചുള്ള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |തിരഞ്ഞെടുപ്പ്
! colspan=&quot;4&quot; |നേടിയ സീറ്റുകൾ
! rowspan=&quot;2&quot; |ഭരണകൂടം
! rowspan=&quot;2&quot; |ഭൂരിപക്ഷം
|-
!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്!!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}; color:white&quot; | യു.ഡി.എഫ്!!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{Party color|Bharatiya Janata Party}}|[[National Democratic Alliance (India)|എൻ.ഡി.എ]]
!!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{party color|Indian Socialist Janata Dal}}|മറ്റുള്ളവർ
|-
! [[2011-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011]] || 68 || style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}; color:white&quot;|'''72'''|| 0 
! 0|| style=&quot;background-color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}; color:white&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|style=&quot;color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}};&quot;|'''4'''
|-
! [[2016-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016]] ||style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; |'''91'''|| 47 | 47 
|style=&quot;color:{{Party color|Bharatiya Janata Party}};&quot;|'''1'''
|style=&quot;color:{{party color|Indian Socialist Janata Dal}};&quot;|'''1'''
| style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; | '''എൽ.ഡി.എഫ്'''
|style=&quot;color:#FF0000;&quot;|'''44'''
|-
! [[2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2021]] ||style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot;|'''99'''|| 41 ||0 
! 0|| style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്
|style=&quot;color:#FF0000;&quot;|'''58'''
|}

== പാർട്ടികളും മുന്നണികളും ==

=== ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ===
{{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]}}

ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[ഭാരതീയ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി (മാർക്സിസ്റ്റ്)|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന [[ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം|ഇടതുപക്ഷ]] രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സഖ്യമാണ് '''ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി''' ('''എൽ.ഡി.എഫ്''').

[[File:LDFcampaign.jpg|thumb|210px|
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള എൽ.ഡി.എഫിന്റെ പ്രചാരണ വാചകം.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LDF releases new tagline for election campaign|url=https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1713469&amp;u}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:Indian Communism Waving Flag Icon.svg|thumb|[[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന [[ഇന്ത്യൻ ദേശീയ പതാക|ഇന്ത്യൻ പതാകയ്‌ക്കൊപ്പം]] [[സി.പി.ഐ.എം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പതാകയും]].]]

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
| colspan=&quot;8&quot; {{Party color cell|Communist Party of India (Marxist)}}
|-
| colspan=&quot;8&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! ചുരുക്കരൂപം
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! ചിത്രം
! സീറ്റുകൾ
|-
| {{Full party name with color|Communist Party of India (Marxist)|dab=yes}}
| സി.പി.ഐ.(എം)
| [[File:CPI-M-flag.svg|50px]]
| [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px]]
| [[എം. വി. ഗോവിന്ദൻ]]
| [[File:MVGOVINDANCPIM.jpg|50px]]
| 75&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;{{efn|name=CPI(M) independents}}
|-
| {{Full party name with color|Communist Party of India}}
| സി.പി.ഐ.
| [[File:CPI-banner.svg|50px]]
| [[File:CPI symbol.svg|50px]]
| [[ബിനോയ് വിശ്വം]]
| 
| 24&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;{{efn|name=CPI independent}}
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress (Mani)|dab=yes}}
| കെ.സി.(എം)
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]]
| [[File:Indian election symbol two leaves.svg|50px]]
| [[ജോസ് കെ. മാണി]]
| 
| 12&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-17 |title=Kerala unit of Janata Dal (S) merges with Indian Socialist Janata Dal |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-unit-of-janata-dal-s-officially-merges-with-indian-socialist-janata-dal-isjd/article70518344.ece |access-date=2026-02-03 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
| ഐ.എസ്.ജെ.ഡി.
| [[File:Indian Socialist Janata Dal Flag.png|50px]]
| [[File:Ring Symbol.png|50px]]
| [[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
| 
| 3&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)|dab=yes}}
| എൻ.സി.പി.(എസ്.പി.)
| 
| [[File:Indian Election Symbol Man Blowing Turha.png|50px]]
| [[തോമസ് കെ. തോമസ്]]
| 
| 3&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
| ആർ.ജെ.ഡി.
| [[File:RJD Flag.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Hurricane Lamp.png|50px]]
| [[എം. വി. ശ്രേയാംസ് കുമാർ]]
| 
| 3&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;{{efn|name=RJD independent}}
|-
| {{Full party name with color|Indian National League}}
| ഐ.എൻ.എൽ.
| [[File:INL FLAG.png|50px]]
| [[File:Indian election symbol glass tumbler.svg|50px]]
| [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
| 
| 2
|-
| {{Full party name with color|Congress (Secular)|dab=yes}}
| കോൺഗ്രസ് (എസ്)
| [[File:Congress (Secular) Flag.png|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Coconut Tree.png|50px]]
| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
| 
| 1
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress (B)|dab=yes}}
| കെ.സി.(ബി)
| [[File:KCB.Pathanapuram.png|50px]]
| 
| [[കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
| 
| 1
|-
| {{Full party name with color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)|dab=yes}}
| ആർ.എസ്.പി.(എൽ)
| [[File:Leninist.RSP.jpg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px]]
| [[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]
| 
| 1
|-
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=സ്വതന്ത്രർ}}
|
|
|
|
|
| 14{{Efn|11 സി.പി.ഐ.(എം) സ്ഥാനാർത്ഥികൾ സ്വതന്ത്രരായി മത്സരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;|name=CPI(M) independents}}{{Efn|1 സി.പി.ഐ സ്ഥാനാർത്ഥി സ്വതന്ത്രനായി മത്സരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;|name=CPI independent}}{{efn|name=RJD independent|1 ആർ.ജെ.ഡി സ്ഥാനാർത്ഥി സ്വതന്ത്രനായി മത്സരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-18 |title=LDF to field RJD’s Saleem Madavoor as independent in Koduvally |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/18/saleem-madavoor-koduvalli-independent-rjd.html |access-date=2026-03-18 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;}}
|-
! colspan=&quot;6&quot; | ആകെ
!
! 140
|}
{{Notelist}}

=== ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ===
{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]}}

ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സഖ്യമാണ് ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യു.ഡി.എഫ്).

[[File:UDF.Kerala.2026.jpg|thumb|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള യു.ഡി.എഫിന്റെ പ്രചാരണ വാചകം.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UDF releases new tagline for election campaign|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Mar/20/as-kerala-poll-picture-crystallises-parties-look-to-make-all-the-right-noises}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:UDF.Lego.2026.jpg|thumb|മുന്നണിയിലെ വിവിധ പാർട്ടികളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന യു.ഡി.എഫ് ലോഗോ.]]

സീറ്റ് വിഭജനം 2026 മാർച്ച് 18-ന് പൂർത്തിയായി.&lt;ref name=&quot;:20&quot;&gt;{{Cite web |title=Seat-sharing talks conclude; Congress to contest 95 seats, IUML gets 27: Satheesan |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/18/kerala-assembly-polls-satheesan-udf-congress-seat-sharing.html |access-date=2026-03-20 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:21&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-19 |title=Kerala polls: UDF allots seats, yet to name all picks |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/udf-allots-seats-yet-to-name-all-picks/articleshow/129660977.cms |access-date=2026-03-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; യു.ഡി.എഫ് 4 സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു: [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂരിൽ]] വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ (ആർ.എസ്.പി പിന്തുണയോടെ),&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-17 |title=RSP to support CPM dissident V. Kunhikrishnan in Payyannur |url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/udf-will-not-field-a-candidate-in-payyannur-rsp-says-it-will-support-v-kunhikrishnan-in-assembly-election/articleshow/129630008.cms |access-date=2026-03-20 |work=Samayam Malayalam |language=ml}}&lt;/ref&gt; [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പിൽ]] ടി. കെ. ഗോവിന്ദൻ,&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-20 |title=Kerala Assembly polls 2026: T.K. Govindan meets K. Sudhakaran, secures assurance of full backing |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-tk-govindan-meets-k-sudhakaran-secures-assurance-of-full-backing/article70765524.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴയിൽ]] ജി. സുധാകരൻ,&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-16 |title=Kerala Assembly polls: Congress throws weight behind former CPI(M) leader G. Sudhakaran in Ambalappuzha |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-congress-throws-weight-behind-former-cpim-leader-g-sudhakaran-in-ambalappuzha/article70748855.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കരയിൽ]] ശിവൻ വീട്ടിക്കുന്ന് (ഐ.യു.എം.എൽ പിന്തുണയോടെ).&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-18 |title=ചേലക്കരയിൽ ശിവൻ വീട്ടിക്കുന്ന് യുഡിഎഫ് സ്വതന്ത്രൻ; മുസ്ലിം ലീഗ് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/muslim-league-announces-candidates-in-punalur-and-chelakkara |access-date=2026-03-20 |work=Samakalika Malayalam |language=ml}}&lt;/ref&gt; ഒറ്റപ്പാലത്ത് പി. കെ. ശശിയെ ആദ്യം സ്വതന്ത്രനായി പരിഗണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗികമായി കൈപ്പത്തി ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിക്കുന്നതിനാൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite news |last=Reporter |date=2026-03-20 |title=ഒറ്റപ്പാലത്ത് പി.കെ ശശി കൈപ്പത്തി ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിക്കും |url=https://www.sirajlive.com/pk-sasi-is-contesting-from-ottapalam-with-the-palm-symbol.html |access-date=2026-03-20 |work=Siraj Live |language=ml}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
| colspan=&quot;7&quot; {{Party color cell|United Democratic Front (Kerala)}}
|-
| colspan=&quot;7&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! ചുരുക്കരൂപം
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! സീറ്റുകൾ
|-
| {{Full party name with color|Indian National Congress}}
| ഐ.എൻ.സി.
| [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px]]
| [[File:INC Hand.svg|50px]]
| സണ്ണി ജോസഫ്
| 93&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:22&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Indian Union Muslim League}}
| ഐ.യു.എം.എൽ.
| [[File:Flag of the Indian Union Muslim League.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Lader.svg|50px]]
| [[സയ്യിദ് സാദിഖ് അലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ]]
| 26&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress|dab=yes}}
| കെ.സി.
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]]
| [[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|50px]]
| [[പി. ജെ. ജോസഫ്]]
| 8&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
| ആർ.എസ്.പി.
| [[File:RSP-flag.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px]]
| [[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]
| 4&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color| Kerala Democratic Party}}
| കെ.ഡി.പി.
| [[File:Kerala Democratic Party Flag.png|50px]]
|
| [[മാണി സി. കാപ്പൻ]]
| 1&lt;ref name=&quot;:21&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress (Jacob)|dab=yes}}
| കെ.സി.(ജെ)
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]]
|
| [[അനൂപ് ജേക്കബ്]]
| 1&lt;ref name=&quot;:20&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}}
| ആർ.എം.പി.ഐ.
| [[File:RMPI flag.jpg|50px]]
|
| എൻ. വേണു&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-20 |title=Kerala Assembly polls 2026: T.K. Govindan meets K. Sudhakaran, secures assurance of full backing |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-tk-govindan-meets-k-sudhakaran-secures-assurance-of-full-backing/article70765524.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
| 1&lt;ref name=&quot;:21&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Communist Marxist Party|dab=yes}}
| സി.എം.പി.
| [[File:CMP-banner.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px]]
| [[സി. പി. ജോൺ]]
| 1&lt;ref name=&quot;:21&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|All India Trinamool Congress}}
| എ.ഐ.ടി.സി.
| [[File:AITC New Logo.png|50px]]
| [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px]]
| [[പി. വി. അൻവർ]]
| 1&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UDF bets on PV Anvar to challenge LDF stronghold in Beypore |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/02/02/assembly-election-beypore-udf-pv-anvar.html |access-date=2026-03-20 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=സ്വതന്ത്രർ}}
|
|
|
|
| 4
|-
! colspan=&quot;6&quot; | ആകെ
! 140
|}

=== ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം ===
{{Legend2|{{Party color|Bharatiya Janata Party}}|[[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]]}}

രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി ([[ബി.ജെ.പി]]) നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇന്ത്യൻ ബഹുകക്ഷി രാഷ്ട്രീയ സഖ്യമാണ് ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം ([[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]]).

[[File:BJP.Kerala.Tagline.2026.png|thumb|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള എൻ.ഡി.എയുടെ പ്രചാരണ വാചകം.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NDA releases new tagline for election campaign|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/explained-why-union-home-minister-amit-shahs-kerala-visit-signals-a-serious-bjp-push-kerala-assembly-elections-2026-10656796}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:NDA.Kerala.jpg|thumb|പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]], ബി.ജെ.പി സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]], [[ബി.ഡി.ജെ.എസ്]] പ്രസിഡന്റ് തുഷാർ വെള്ളാപ്പള്ളി, [[ട്വന്റി 20 കിഴക്കമ്പലം|ട്വന്റി 20]] പ്രസിഡന്റ് [[സാബു എം. ജേക്കബ്]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെട്ട 'മോദിക്കൊപ്പം വികസിത കേരളം' എന്ന പ്രചാരണ വാചകത്തോടു കൂടിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പോസ്റ്റർ.]]

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
| colspan=&quot;8&quot; {{Party color cell|National Democratic Alliance}}
|-
| colspan=&quot;8&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! ചുരുക്കരൂപം
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! ചിത്രം
! സീറ്റുകൾ
|-
| {{Full party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| ബി.ജെ.പി.
| [[File:BJP Flag.svg|50px]]
| [[File:Lotus flower symbol.svg|50px]]
| [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]]
| [[File:Rajeev.Chandrasekhar.BJP.jpg|50px]]
| 99&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
| ബി.ഡി.ജെ.എസ്.
| [[File:Bharath Dharma Jana Sena Flag.png|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Coconut farm.jpg|50px]]
| തുഷാർ വെള്ളാപ്പള്ളി
| [[File:Thushar Vellapally.png|50px]]
| 22&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:17&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Twenty20 Party}}
| ടി.ടി.പി.
|
|
| [[സാബു എം. ജേക്കബ്]]
| [[File:Sabu M Jacob.jpg|50px]]
| 19&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;
|-
!colspan=&quot;7&quot;| ആകെ
! 140
|}

=== മറ്റുള്ളവർ ===
{{Legend2|{{Party color|Aam Aadmi Party}}|[[ആം ആദ്മി പാർട്ടി]]}}

ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ആം ആദ്മി പാർട്ടി. അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് സർക്കാരിനെതിരെ നടന്ന 2011-ലെ അഴിമതി വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനത്തെത്തുടർന്ന് അരവിന്ദ് കെജ്രിവാളാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്.

[[File:AAP.Kerala.Tagline.2026.jpg|thumb|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള ആപ്പിന്റെ പ്രചാരണ വാചകം.]]

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! സീറ്റുകൾ
|-
|{{Full party name with color|Aam Aadmi Party}}
| [[File:Aam Aadmi Party logo (English).svg|50px]]
| [[File:AAP Symbol.png|50px]]
| വിനോദ് മാത്യു വിൽസൺ&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-10-29 |title=Kerala power tariff hike: Aam Aadmi Party to educate consumers on their rights |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Oct/29/kerala-power-tariff-hike-aam-aadmi-party-to-educate-consumers-on-their-rights |access-date=2025-12-20 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
| 80 (60 പ്രഖ്യാപിച്ചു)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-12 |title=AAP announces list of 22 candidates for Kerala Legislative Assembly elections |url=https://kalingatv.com/nation/aap-announces-list-of-22-candidates-for-kerala-legislative-assembly-elections/ |access-date=2026-03-13 |website=KalingaTV |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-18 |title=AAP Releases Second List of 21 Candidates for Kerala Elections |url=https://thenewsmill.com/2026/03/aap-announces-second-list-of-21-candidates-for-kerala-assembly-elections/ |access-date=2026-03-18 |website=The News Mill |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== പ്രചാരണം ==

2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]] കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ, മധ്യ, തെക്കൻ മേഖലകളെ ഉൾപ്പെടുത്തി മൂന്ന് വികസന മുന്നേറ്റ ജാഥകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. [[എം. വി. ഗോവിന്ദൻ]], [[ജോസ് കെ. മാണി]], [[ബിനോയ് വിശ്വം]] എന്നിവരായിരുന്നു യഥാക്രമം ഈ ജാഥകളുടെ ക്യാപ്റ്റൻമാർ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LDF Development Advancement Marches begin|url=
https://www.deshabhimani.com/deshabhimani-english-/kerala-news/ldf-vikasana-munnetta-jatha-begins-february-1-kerala-82496}}&lt;/ref&gt; 2026 മാർച്ച് 10-ന് ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (എൽ.ഡി.എഫ്) നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രചാരണ വാചകം പുറത്തിറക്കി: &quot;മറ്റാരുണ്ട് എൽ.ഡി.എഫ് അല്ലാതെ...&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LDF releases new tagline for election campaign|url=https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1713469&amp;u}}&lt;/ref&gt;. മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ 2026 മാർച്ച് 17-ന് തന്റെ സ്വന്തം മണ്ഡലമായ ധർമ്മടത്തുനിന്നും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pinarayi Vijayan launches election campaign at Dharmadam campaign|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/pinarayi-vijayan-launches-election-campaign-at-dharmadam/article70754702.ece}}&lt;/ref&gt;

2026 ഫെബ്രുവരി 6-ന് [[വി. ഡി. സതീശൻ]] [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] ജില്ലയിലെ [[കുമ്പള]]യിൽ നിന്നും 'പുതുയുഗ യാത്ര'യ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Puthuyuga Yathra launched|url=https://theprint.in/politics/we-are-real-left-launching-kerala-poll-campaign-congress-led-udf-accuses-cpim-of-right-turn/2848353/}}&lt;/ref&gt; കേരളം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ച ജാഥ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] പുത്തരിക്കണ്ടം മൈതാനത്ത് അവസാനിച്ചു. സമാപന സമ്മേളനം [[ലോകസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്|ലോകസഭ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] [[രാഹുൽ ഗാന്ധി]] ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Puthuyuga Yathra ends at capital|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/07/kerala-opposition-leader-vd-satheesan-puthuyuga-yatra-rahul-gandhi.html}}&lt;/ref&gt; 2026 മാർച്ച് 15-ന് ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]]) &quot;കേരളം ജയിക്കും, യുഡിഎഫ് നയിക്കും&quot; എന്ന തങ്ങളുടെ പ്രചാരണ വാചകം പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UDF releases new tagline for election campaign|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Mar/20/as-kerala-poll-picture-crystallises-parties-look-to-make-all-the-right-noises}}&lt;/ref&gt;

യു.ഡി.എഫ് പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രധാന വാഗ്ദാനങ്ങൾ:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Rahul Gandhi declares UDF’s guarantees for Kerala, takes poll fight to LDF’s welfare pitch|url=https://theprint.in/politics/rahul-gandhi-declares-udfs-guarantees-for-kerala-takes-poll-fight-to-ldfs-welfare-pitch/2872788/}}&lt;/ref&gt;

'''വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം:''' പഠന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്ക് പ്രതിമാസം ₹1,000 അലവൻസ്.
'''ക്ഷേമ പെൻഷൻ വർദ്ധനവ്:''' സാമൂഹിക ക്ഷേമ പെൻഷൻ ₹3,000 ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കും.
'''യുവ സംരംഭകത്വ വായ്പകൾ:''' യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി ₹5 ലക്ഷം വരെയുള്ള പലിശ രഹിത വായ്പകൾ നൽകും.
'''മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കുള്ള പിന്തുണ:''' മുതിർന്ന പൗരന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനുമായി പ്രത്യേക വകുപ്പ് രൂപീകരിക്കും.
'''സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യ യാത്ര:''' കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസുകളിൽ എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും സൗജന്യ യാത്ര.
'''[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ്:''' കേരളത്തിലെ ഓരോ കുടുംബത്തിനും ₹25 ലക്ഷത്തിന്റെ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ നൽകും.
ബി.ജെ.പി നേതൃത്വം നൽകുന്ന ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം &quot;മാറാത്തത് ഇനി മാറും&quot; എന്ന പ്രചാരണ വാചകം പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NDA releases new tagline for election campaign|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/explained-why-union-home-minister-amit-shahs-kerala-visit-signals-a-serious-bjp-push-kerala-assembly-elections-2026-10656796}}&lt;/ref&gt; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി, [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ|രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖറും]] [[ബി.ജെ.പി കേരള ഘടകം|ബി.ജെ.പി]] സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയും ചേർന്ന് [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]] [[പിണറായി വിജയൻ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] മണ്ഡലത്തിൽ 2026 മാർച്ച് 6-ന് ഒരു ജനസമ്പർക്ക പരിപാടിയും മെഗാ അദാലത്തും സംഘടിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BJP holds adalat in Dharmadom|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/bjp-holds-adalat-in-dharmadom/articleshow/129172874.cms}}&lt;/ref&gt; 2026 മാർച്ച് 11-ന് [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[നരേന്ദ്ര മോദി]] കൊച്ചിയിൽ ബി.ജെ.പിയുടെ ഔദ്യോഗിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=PM Modi in Kochi|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/people-of-kerala-ready-to-move-beyond-ldf-udf-politics-pm-modi-in-kochi-rahul-gandhi-middle-east-crisis/articleshow/129451465.cms}}&lt;/ref&gt;

== സ്ഥാനാർത്ഥികൾ ==

സി.പി.ഐ.(എം) 81 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 15-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-15 |title=Kerala Polls: CPM to contest 86 seats; MM Mani and AN Shamseer out, 5 candidates to be named later |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-polls-cpm-to-contest-86-seats-mm-mani-and-an-shamseer-out-5-candidates-to-be-named-later-sowgcjx2 |access-date=2026-03-15 |website=@mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; സി.പി.ഐ 25 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 15-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Kerala Assembly Polls 2026: CPI names 25 candidates; Tyson to face Satheesan as 4 Ministers contest |url=https://english.mathrubhumi.com/amp/news/kerala/kerala-assembly-polls-2026-cpi-names-25-candidates-tyson-to-face-satheesan-as-4-ministers-contest-fyz8yqzs |access-date=2026-03-15 |website=Mathrubhumi English}}&lt;/ref&gt; ഐ.എസ്.ജെ.ഡി 3 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=Minister Krishnankutty not to contest; ISJD announces 3 candidates |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/isjd-key-ally-of-ldf-names-three-candidates-for-kerala-assembly-polls.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=Kerala Congress (M) announces 12 candidates, Jose K Mani to contest from Pala |url=https://thefederal.com/elections-2026/kerala-congress-m-announces-12-candidates-jose-k-mani-to-contest-from-pala-234523 |access-date=2026-03-16 |website=thefederal.com |language=en}}&lt;/ref&gt; എൻ.സി.പി (എസ്.പി) 3 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-16 |title=Kerala Assembly Elections 2026: NCP(SP) announces candidates, Saseendran to be fielded again in Elathur |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-elections-2026-ncpsp-announces-candidates-saseendran-to-be-fielded-again-in-elathur/article70750866.ece |access-date=2026-03-16 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ആർ.ജെ.ഡി 3 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 18-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Kerala Assembly polls: LDF ally RJD announces candidates; Bhaskaran, P.K. Praveen, and Anil Kumar to contest |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-ldf-ally-rjd-announces-candidates-bhaskaran-pk-praveen-and-anil-kumar-to-contest/article70756983.ece |access-date=2026-03-18 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

ആർ.എസ്.പി 4 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=RSP names 4 candidates for Kerala polls; Shibu Baby John to contest from Chavara |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/rsp-udf-ally-to-contest-in-four-seats-in-kerala-assembly-polls.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama}}&lt;/ref&gt; ഐ.എൻ.സി 55 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 17-നും;&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-17 |title=Keralam assembly election: Congress releases first list of 55 candidates |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/kerala/keralam-assembly-election-congress-first-list-55-candidates-vd-satheesan-ramesh-chennithala-sunny-joseph/articleshow/129633274.cms |access-date=2026-03-17 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt; 37 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടാം പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 19-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-19 |title=Kerala Assembly Elections 2026: Congress announces second list of 37 candidates |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-elections-2026-congress-announces-second-list-of-37-candidates/article70763048.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ഐ.യു.എം.എൽ 25 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 17-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite web |title=IUML announces 25 candidates, fields 2 women, new faces for Kerala assembly polls |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/17/iuml-kerala-candidates-assembly-polls.html |access-date=2026-03-17 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; കേരള കോൺഗ്രസ് 8 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 17-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-17 |title=KC(J) chief P J Joseph opts out of assembly polls, son to contest from Thodupuzha |url=https://theprint.in/india/kcj-chief-p-j-joseph-opts-out-of-assembly-polls-son-to-contest-from-thodupuzha/2881737/ |access-date=2026-03-17 |website=ThePrint |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ബി.ജെ.പി 47 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-നും;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-16 |title=Kerala elections 2026: BJP releases first list of 47 candidates; fields Rajeev Chandrasekhar, K Surendran |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-elections-2026-bjp-releases-first-list-of-47-candidates-fields-rajeev-chandrasekhar-k-surendran/articleshow/129608012.cms |access-date=2026-03-16 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; 39 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടാം പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 19-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-19 |title=Kerala BJP candidate list: Party releases second list of 39 candidates for Assembly elections |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/kerala/kerala-bjp-candidate-list-party-releases-second-list-of-39-candidates-for-assembly-elections/articleshow/129671384.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt; ട്വന്റി 20 പാർട്ടി 4 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-നും;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=NDA ally Twenty20 announces four candidates, fields mix of influencers &amp; political defectors |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/twenty20-kerala-election-candidates-assembly-polls.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; ആകെ 8 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടും മൂന്നും പട്ടികകൾ 2026 മാർച്ച് 17-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web |title=Twenty20 announces four more candidates; Oommen Chandy's son-in-law to contest from Kodungallur |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/17/twenty20-kerala-election-candidates-oommen-chandy-son-in-law.html |access-date=2026-03-17 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-07 |title=Kerala Assembly elections: Actors, influencers among Twenty20 candidates |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Mar/17/kerala-assembly-elections-actors-influencers-among-twenty20-candidates |access-date=2026-03-17 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt; ബി.ഡി.ജെ.എസ് 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-നും;&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=BDJS announces first list of 12 candidates for Assembly polls; Thushar Vellappally not in fray for now |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/bdjs-candidate-list-kerala-assembly-elections.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; 11 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടാം പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 19-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ഇരവിപുരത്ത് ആർഎസ്പിയിൽ നിന്നെത്തിയ സജി. ഡി. ആനന്ദ്,കൂടുതൽ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ പ്രഖ്യാപിച്ച് ബിഡിജെഎസ്. |url=https://thekarmanews.com/saji-d-anand-who-came-from-rsp-in-eravipuram-bdjs-announces-more-candidates/ |access-date=2026-03-19 |website=Karma News - Voice of common people |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | ജില്ല
! rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | മണ്ഡലം
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}&quot;|
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}&quot;|
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{party color|National Democratic Alliance}}&quot;|
|-
! colspan=&quot;3&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
! colspan=&quot;3&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]]
! colspan=&quot;3&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]]
! 1
| [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. ആർ. ജയനന്ദൻ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
||[[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[കെ. സുരേന്ദ്രൻ]]
|-
! 2
| [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]]
|{{Party name with color|Indian National League}}
|ഷാനവാസ് പാദൂർ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|കല്ലട്ര മാഹിൻ ഹാജി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. എൽ. അശ്വിനി
|-
! 3
| [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉദുമ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സി. എച്ച്. കുഞ്ഞമ്പു]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. നീലകണ്ഠൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|മനുലാൽ മേലോത്ത്
|-
! 4
| [[കാഞ്ഞങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞങ്ങാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ഗോവിന്ദൻ പള്ളിക്കാപ്പിൽ
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|ഷൈജി ഒറ്റപ്പള്ളി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. ബാൽരാജ്
|-
! 5
| [[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|വി. പി. പി. മുസ്തഫ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സന്ദീപ് വാര്യർ
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|രവി കുളങ്ങര
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
! 6
| [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ടി.ഐ. മധുസൂദനൻ]]
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. പി. ഗംഗാധരൻ
|-
! 7
| [[കല്യാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കല്യാശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. വിജിൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|രാജീവൻ കപ്പച്ചേരി
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. വി. അനിൽകുമാർ
|-
! 8
| [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|പി. കെ. ശ്യാമള
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| ടി. കെ. ഗോവിന്ദൻ
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എൻ. ഹരിദാസ്
|-
! 9
| [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|മാത്യു കുന്നപ്പള്ളി
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[സജീവ് ജോസഫ്]]
| {{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ശ്രീനാഥ് പത്മനാഭൻ
|-
! 10
| [[അഴീക്കോട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|അഴീക്കോട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ.വി. സുമേഷ്]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|കരീം ചേലേരി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. കെ. വിനോദ് കുമാർ
|-
! 11
| [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
|{{Party name with color|Congress (Secular)}}
|[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടി. ഒ. മോഹനൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. രഘുനാഥ്
|-
! 12
| [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|അബ്ദുൽ റഷീദ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. രഞ്ജിത്ത്
|-
! 13
| [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കാരായി രാജൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. പി. സാജു
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഒ. നിധീഷ്
|-
! 14
| [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
|{{Party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
|പി. കെ. പ്രവീൺ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ജയന്തി രാജൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഷിജിലാൽ
|-
! 15
| [[മട്ടന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മട്ടന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|വി. കെ. സനോജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ചന്ദ്രൻ തില്ലങ്കേരി
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബിജു ഇളക്കുഴി
|-
! 16
| [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. കെ. ശൈലജ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[സണ്ണി ജോസഫ്]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|പൈലി വത്തിയാട്ട്
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]]
! 17
| [[മാനന്തവാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാനന്തവാടി]] (ST)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഒ. ആർ. കേളു]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ഉഷ വിജയൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. ശ്യാം രാജ്
|-
! 18
| [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] (ST)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ഐ. സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. എസ്. കവിത
|-
! 19
| [[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]]
|{{Party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
|പി. കെ. അനിൽ കുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. സിദ്ദിഖ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പ്രശാന്ത് മലവയൽ
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
! 20
| [[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]]
|{{Party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
|എം. കെ. ഭാസ്കരൻ
|{{Party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}}
|[[കെ. കെ. രമ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. ദിലീപ്
|-
! 21
| [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
| [[കെ. പി. കുഞ്ഞമ്മദ് കുട്ടി]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
| [[പാറക്കൽ അബ്ദുള്ള]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രാംദാസ് മണലേരി
|-
! 22
| [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|പി. വസന്തം
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എം. അഭിജിത്ത്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. പി. വിപിൻ ചന്ദ്രൻ
|-
! 23
| [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. ദാസൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. പ്രവീൺ കുമാർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. ആർ. പ്രഫുൽ കൃഷ്ണൻ
|-
! 24
| [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ടി. പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. മോഹനൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 25
| [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. എം. സച്ചിൻ ദേവ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വി. ടി. സൂരജ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. പി. സതീശൻ
|-
! 26
| [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]]
|{{Party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)}}
|[[എ. കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. ദേവദാസ്
|-
! 27
| [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[തോട്ടത്തിൽ രവീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. ജയന്ത്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|നവ്യ ഹരിദാസ്
|-
! 28
| [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|{{Party name with color|Indian National League}}
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ഫൈസൽ ബാബു
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. റെനീഷ്
|-
! 29
| [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|{{Party name with color|Trinamool Congress}}
|[[പി. വി. അൻവർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. പി. പ്രകാശ് ബാബു
|-
! 30
| [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[പി. ടി. എ. റഹീം]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|എം. എ. റസാഖ് മാസ്റ്റർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. കെ. സജീവൻ
|-
! 31
| [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|സലീം മടവൂർ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|പി. കെ. ഫിറോസ്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഗിരി പമ്പനാൽ
|-
! 32
| [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ലിന്റോ ജോസഫ്]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|സി. കെ. കാസിം
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|സണ്ണി തോമസ്
|-
| rowspan=&quot;16&quot; | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]]
! 33
| [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|ഡോ. പി. ജിജി
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ടി. പി. അഷ്റഫലി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. സുബ്രഹ്മണ്യൻ
|-
! 34
| [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ഷഫീർ കിഴിശ്ശേരി
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[പി. കെ. ബഷീർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എൻ. ശ്രീപ്രകാശ്
|-
! 35
| [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[യു. ഷറഫലി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഗിരീഷ് മേക്കാട്
|-
! 36
| [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. കെ. ദാമോദരൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[എ. പി. അനിൽ കുമാർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| [[ഇ. പി. കുമാരദാസ്]]
|-
! 37
| [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|എം. മുസ്തഫ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|എം. റഹ്മത്തുള്ള
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പത്മശ്രീ എം.
|-
! 38
| [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. പി. മുഹമ്മദ് ഹനീഫ]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[നജീബ് കാന്തപുരം]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. പി. ബാബുരാജ്
|-
! 39
| [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. പി. അലവി
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ലിജോയ് പോൾ
|-
! 40
| [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]]
|{{Party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)}}
|ടി. മുജീബ്
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അശ്വതി ഗുപ്ത കുമാർ
|-
! 41
| [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|മുഹമ്മദ് സബാഹ് കുണ്ടുക്കുഴീക്കൽ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[കെ. എം. ഷാജി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ജയകൃഷ്ണൻ വി. എൻ.
|-
! 42
| [[വള്ളിക്കുന്ന് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വള്ളിക്കുന്ന്]]
|{{Party name with color|IND}}
|സി. പി. മുസ്തഫ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[ടി. വി. ഇബ്രാഹിം]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. പ്രേമൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 43
| [[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|അജിത് കൊളാടി
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|പി. എം. എ. സമീർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|റിജു സി. രാഘവ്
|-
! 44
| [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]]
|
|IND
|പി. മുഹമ്മദ് സമീർ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|പി. കെ. നവാസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ദീപ പുഴക്കൽ
|-
! 45
| [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[വി. അബ്ദുറഹിമാൻ]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. നാരായണൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 46
| [[കോട്ടയ്ക്കൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയ്ക്കൽ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|പ്രീതി കൊഞ്ചാത്ത്
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[കെ. കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സുബ്രഹ്മണ്യൻ ചുങ്കപ്പള്ളി
|-
! 47
| [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[കെ. ടി. ജലീൽ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വി. എസ്. ജോയ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രവി തേലത്ത്
|-
! 48
| [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. കെ. സക്കീർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. പി. നൗഷാദ് അലി
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഇ. മനീഷ്
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]]
! 49
| [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. ബി. രാജേഷ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. ടി. ബൽറാം]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 50
| [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടി. പി. ഷാജി
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. മനോജ്
|-
! 51
| [[ഷൊർണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഷൊർണ്ണൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|പി. ഹരിഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ശങ്കു ടി. ദാസ്
|-
! 52
| [[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒറ്റപ്പാലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. പ്രേംകുമാർ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. കെ. ശശി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[മേജർ രവി]]
|-
! 53
| [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. ശാന്തകുമാരി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എ. തുളസി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രേണു സുരേഷ്
|-
! 54
| [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|മൻസിൽ അബൂബക്കർ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഐസക് വർഗീസ്
|-
! 55
| [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|ഇ. പ്രഭാകരൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എ. സുരേഷ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. കൃഷ്ണകുമാർ
|-
! 56
| [[പാലക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|എൻ. എം. ആർ. റസാഖ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രമേഷ് പിഷാരടി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[ശോഭ സുരേന്ദ്രൻ]]
|-
! 57
| [[തരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തരൂർ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. പി. സുമോദ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. സി. സുബ്രഹ്മണ്യൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സുരേഷ് ബാബു
|-
! 58
| [[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]]
|{{Party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}
|വി. മുരുകദാസ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സുമേഷ് അച്യുതൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പ്രനേഷ് രാജേന്ദ്രൻ
|-
! 59
| [[നെന്മാറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെന്മാറ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. പ്രേമൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എ. തങ്കപ്പൻ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|എ. എൻ. അനുരാഗ്
|-
! 60
| [[ആലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|ടി. എം. സസി
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എൻ. ഫെബിൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. വി. പ്രസന്ന കുമാർ
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
! 61
| [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]] (SC)
| {{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
| [[യു. ആർ. പ്രദീപ്]]
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| ശിവൻ വീട്ടിക്കുന്ന്
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| [[കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|-
! 62
| [[കുന്നംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നംകുളം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എ. സി. മൊയ്തീൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. ടി. അജയ് മോഹൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|റിജിൽ കെ. ആർ.
|-
! 63
| [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എൻ. കെ. അക്ബർ]]
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|സി. എച്ച്. റഷീദ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ
|-
! 64
| [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. എൻ. പ്രതാപൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. കെ. അനീഷ് കുമാർ
|-
! 65
| [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പിള്ളി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വൈശാഖ് നാരായണസ്വാമി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. എസ്. ഉല്ലാസ് ബാബു
|-
! 66
| [[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[കെ. രാജൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ഷാജി കോടങ്കണ്ടത്ത്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബിജോയ് തോമസ്
|-
! 67
| [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃശ്ശൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ആലങ്കോട് ലീലാകൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രാജൻ പല്ലൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പദ്മജ വേണുഗോപാൽ
|-
! 68
| [[നാട്ടിക നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാട്ടിക]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ഗീത ഗോപി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സുനിൽ ലാലൂർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| [[സി. സി. മുകുന്ദൻ]]
|-
! 69
| [[കൈപ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|കെ. കെ. വത്സരാജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടി. എം. നാസർ
|{{Party name with color| Bharath Dharma Jana Sena}}
|അതുല്യ ഘോഷ്
|-
! 70
| [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ആർ. ബിന്ദു]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|[[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സന്തോഷ് ചേർക്കളം
|-
! 71
| [[പുതുക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുക്കാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എം. ബാബു രാജ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. നാഗേഷ്
|-
! 72
| [[ചാലക്കുടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|ബിജു ചിറയത്ത്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ചാർളി പോൾ
|-
! 73
| [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|വി. ആർ. സുനിൽ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ഒ. ജെ. ജനീഷ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|വർഗീസ് ജോർജ്
|-
| rowspan=&quot;14&quot; | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]]
! 74
| [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|ബേസിൽ പോൾ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മനോജ് മൂത്തേടൻ
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ജിബി പതിക്കൽ
|-
! 75
| [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സജു പോൾ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[റോജി എം. ജോൺ]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|പ്രോമി കുര്യാക്കോസ്
|-
! 76
| [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എ. എം. ആരിഫ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[അൻവർ സാദത്ത്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. എ. ബ്രഹ്മരാജ്
|-
! 77
| [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. രാജീവ്]]
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|എം. പി. ബിനു
|-
! 78
| [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. ഡി. സതീശൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വത്സല പ്രസന്ന കുമാർ
|-
! 79
| [[വൈപ്പിൻ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈപ്പിൻ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. ബി. ഷൈനി
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടോണി ചമ്മിണി
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അനിത തോമസ്
|-
! 80
| [[കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊച്ചി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. ജെ. മാക്സി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അഡ്വ. സേവ്യർ ജൂലപ്പൻ
|-
! 81
| [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ദീപക് ജോയ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
| [[അഞ്ജലി നായർ]]
|-
! 82
| [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]]
|{{Party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}
|സാബു ജോർജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. ജെ. വിനോദ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. ആർ. ശിവശങ്കരൻ
|-
! 83
| [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|പുഷ്പ ദാസ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ഉമ തോമസ്]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അഖിൽ മാരാർ
|-
! 84
| [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തുനാട്]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. വി. ശ്രീനിജിൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. പി. സജീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ബാബു ദിവാകരൻ
|-
! 85
| [[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|സാബു കെ. ജേക്കബ്
|{{Party name with color|Kerala Congress (Jacob)}}
|[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
| ജിബി എബ്രഹാം
|-
! 86
| [[മൂവാറ്റുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മൂവാറ്റുപുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|എൻ. അരുൺ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|സണ്ണി കടൂത്താഴെ
|-
! 87
| [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ആന്റണി ജോൺ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|ഷിബു തെക്കുംപുറം
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|അജി നാരായണൻ
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]]
! 88
| [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ദേവികുളം]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എ. രാജ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|എഫ്. രാജ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[എസ്. രാജേന്ദ്രൻ]]
|-
! 89
| [[ഉടുമ്പൻചോല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉടുമ്പൻചോല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. കെ. ജയചന്ദ്രൻ]]
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|സേനാപതി വേണു
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സംഗീത വിശ്വനാഥൻ
|-
! 90
| [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|സിറിയക് ചാഴികാടൻ
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|റോയ് എ. വരിക്കാട്ട്
|-
! 91
| [[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|റോയ് കെ. പൗലോസ്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|അഡ്വ. പ്രതീഷ് പ്രഭ
|-
! 92
| [[പീരുമേട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പീരുമേട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|കെ. സലിം കുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
| സിറിയക് തോമസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. രതീഷ്
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]]
! 93
| [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|[[ജോസ് കെ. മാണി]]
|{{Party name with color|Kerala Democratic Party}}
|[[മാണി സി. കാപ്പൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഷോൺ ജോർജ്
|-
! 94
| [[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|നിർമ്മല ജിമ്മി
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|[[മോൻസ് ജോസഫ്]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സുരേഷ് എട്ടിക്കുന്നേൽ
|-
! 95
| [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|പി. പ്രദീപ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. ബിനിമോൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[കെ. അജിത്]]
|-
! 96
| [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. എൻ. വാസവൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|നാട്ടകം സുരേഷ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ആതിര ഡി. നായർ
|-
! 97
| [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. അനിൽകുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|പി. അനിൽകുമാർ
|-
! 98
| [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. എം. രാധാകൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രവീന്ദ്രനാഥ് വാകത്താനം
|-
! 99
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|ജോബ് മൈക്കിൾ
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|വിനു ജോബ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. രാധാകൃഷ്ണ മേനോൻ
|-
! 100
| [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|എൻ. ജയരാജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|പ്രൊഫ. റോണി കെ. ബേബി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[ജോർജ് കുര്യൻ]]
|-
! 101
| [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ. (സജി ജോസഫ്)
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[പി. സി. ജോർജ്]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]
! 102
| [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ദലീമ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena }}
|പി. എസ്. ജ്യോതിസ്
|-
! 103
| [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[പി. പ്രസാദ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. ആർ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|അഡ്വ. ടി. പി. അനന്തരാജ്
|-
! 104
| [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. പി. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എ.ഡി. തോമസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം.ജെ. ജോബ്
|-
! 105
| [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എച്ച്. സലാം]]
|{{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| [[ജി. സുധാകരൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അരുൺ അനിരുദ്ധൻ
|-
! 106
| [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട്]]
|{{Party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)}}
|[[തോമസ് കെ. തോമസ്]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|റെജി ചെറിയാൻ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സന്തോഷ് ശാന്തി
|-
! 107
| [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ടി. ടി. ജിസ്മോൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സന്ദീപ് വാചസ്പതി
|-
! 108
| [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[യു. പ്രതിഭ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എം. ലിജു
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|തമ്പി മേട്ടുതറ
|-
! 109
| [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. എസ്. അരുൺ കുമാർ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മുതറ രാജ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അജിമോൻ
|-
! 110
| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എബി കുര്യാക്കോസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. വി. ഗോപകുമാർ
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]]
! 111
| [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]]
|{{Party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}
|[[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|വർഗീസ് മാമ്മൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അനൂപ് ആന്റണി
|-
! 112
| [[റാന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|റാന്നി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|പ്രമോദ് നാരായണൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|പഴകുളം മധു
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|തോമസ് കെ. സാമുവൽ
|-
! 113
| [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വീണ ജോർജ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|അബിൻ വർക്കി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[കുമ്മനം രാജശേഖരൻ]]
|-
! 114
| [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോന്നി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. യു. ജനീഷ് കുമാർ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സതീഷ് കൊച്ചുപറമ്പിൽ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ടി. പി. സുന്ദരേശൻ
|-
! 115
| [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|പ്രാജി ശശിധരൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ശാന്തകുമാർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പന്തളം പ്രതാപൻ
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]]
! 116
| [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|എം. എസ്. താര
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[സി. ആർ. മഹേഷ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. എസ്. ജിതിൻ ദേവ്
|-
! 117
| [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[സുജിത്ത് വിജയൻപിള്ള]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. ആർ. രാജേഷ്
|-
! 118
| [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC)
| {{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)}}
| [[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|ഉല്ലാസ് കോവൂർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രാജി പ്രസാദ്
|-
! 119
| [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. അയിഷ പോറ്റി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ആർ. രശ്മി
|-
! 120
| [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (B)}}
|[[കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അനിൽ കുമാർ എസ്.
|-
! 121
| [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|സി. അജയ പ്രസാദ്
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|നൗഷാദ് യൂനസ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അഡ്വ. ബി. രഘുനാഥൻ പിള്ള
|-
! 122
| [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എം. എം. നസീർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ആർ. എസ്. അരുൺ രാജ്
|-
! 123
| [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എസ്. എൽ. സജികുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|റോബിൻ രാധാകൃഷ്ണൻ
|-
! 124
| [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എസ്. ജയമോഹൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ബിന്ദു കൃഷ്ണ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എൻ. പ്രതാപ് കുമാർ
|-
! 125
| [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. നൗഷാദ്]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|വിഷ്ണു മോഹൻ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സജി ഡി. ആനന്ദ്
|-
! 126
| [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ആർ. രാജേന്ദ്രൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സൂരജ് രവി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. ബി. ഗോപകുമാർ
|-
| rowspan=&quot;14&quot; | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
! 127
| [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. ജോയ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വർക്കല കഹാർ]]
|{{Party name with color|BJP}}
|[[അഡ്വ. എസ്. സ്മിത]]
|-
! 128
| [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഒ. എസ്. അംബിക]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|സന്തോഷ് ഭദ്രൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. സുധീർ
|-
! 129
| [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|മനോജ് ഇടമന
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രമ്യ ഹരിദാസ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. എസ്. അനൂപ്
|-
! 130
| [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ജി. ആർ. അനിൽ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മീനങ്കാൽ കുമാർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|യുവരാജ് ഗോകുൽ
|-
! 131
| [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഡി. കെ. മുരളി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സുധീർഷ പാലോട്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|വേണു കാരണവർ
|-
! 132
| [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ശരത്ചന്ദ്ര പ്രസാദ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[വി. മുരളീധരൻ]]
|-
! 133
| [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. കെ. പ്രശാന്ത്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[കെ. മുരളീധരൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[ആർ. ശ്രീലേഖ]]
|-
! 134
| [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
| {{party name with color|IND}}
|[[സുധീർ കരമന]]
|{{party name with color|Communist Marxist Party}}
|[[സി. പി. ജോൺ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കരമന ജയൻ
|-
! 135
| [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[കെ. എസ്. ശബരീനാഥൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]]
|-
! 136
| [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ജി. സ്റ്റീഫൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. എസ്. ശിവകുമാർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[വിവേക് ഗോപൻ]]
|-
! 137
| [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സി. കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|നെയ്യാറ്റിൻകര സനൽ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഗിരീഷ് നെയ്യാർ
|-
! 138
| [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഐ. ബി. സതീഷ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എം. ആർ. ബൈജു
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. കെ. കൃഷ്ണദാസ്
|-
! 139
| [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|ഭഗത് റൂഫസ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[എം. വിൻസന്റ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. എൻ. സുരേഷ്
|-
! 140
| [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. ആൻസലൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[എൻ. ശക്തൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എസ്. രാജശേഖരൻ നായർ
|}
{{Notelist}}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{Kerala elections}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാതിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ]]</text>
      <sha1>q0qsdfg1cuth62n6intre8fculukmtu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612205</id>
      <parentid>4612141</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21131-50</username>
        <id>216152</id>
      </contributor>
      <comment>ഉള്ളടക്കം ചേർത്തു</comment>
      <origin>4612205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107774" sha1="77ttixxwavjf3d80adv4r9bhs2yhkhn" xml:space="preserve">{{Infobox election
| election_name = കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്
| country = India
| type = parliamentary
| ongoing = yes
| opinion_polls = #Opinion Polls
| previous_election = കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)
| previous_year = 2021
| registered = 26,953,644 ({{decrease}} 2%)&lt;ref name=&quot;final voter list&quot;/&gt;
| next_election = 
| next_year = 2031
| election_date = 9 ഏപ്രിൽ 2026
| seats_for_election = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലേക്കുള്ള]] 140 സീറ്റുകളിലേക്കും
| majority_seats = 71
| turnout = 
| image1 = [[File:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|thumb]]|
| leader1 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| leader_since1 = 2016
| last_election1 = 25.38%, 62 സീറ്റുകൾ
| seats_before1 = 62
| party1 = [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]]
| alliance1 = [[Left Democratic Front (Kerala)|എൽഡിഎഫ്]]
| leaders_seat1 = [[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
| seats1 = 
| seat_change1 = 
| popular_vote1 = 
| percentage1 = 
| swing1 = 
| seats_needed1 = {{increase}} 9
| image2 = [[File:VD SATHEESAN.jpg|thumb|VD SATHEESAN]]
| leader2 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| leader_since2 = 2021
| party2 = [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| alliance2 = [[United Democratic Front (Kerala)|യുഡിഎഫ്]]
| leaders_seat2 = [[Paravur Assembly constituency|പറവൂർ]]
| last_election2 = 25.12%, 22 സീറ്റുകൾ
| seats_before2 = 22
| seats2 = 
| seat_change2 = 
| popular_vote2 = 
| percentage2 = 
| swing2 = 
| seats_needed2 = {{increase}} 49
| 1blank = Current Alliance seats
| 1data1 = 97
| 1data2 = 42
| 2blank = Alliance seats needed
| 2data1 = {{steady}}
| 2data2 = {{increase}} 29
| 3blank = Seat change
| 3data1 = 
| 3data2 =
| map_image = File:Legislative assembly constituencies in Kerala.svg
| map_caption = Map of the assembly constituencies in Kerala
| map_size = 300px
| title = [[Chief Minister of Kerala|Chief Minister]]
| posttitle = Elected [[Chief Minister of Kerala|Chief Minister]]
| before_election = [[Pinarayi Vijayan]]
| before_party = Communist Party of India (Marxist)
| after_election = {{TBD}}
| colour1 = {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}
| colour2 = {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}
| outgoing_members = പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ#അംഗങ്ങൾ
| elected_members = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ#അംഗങ്ങൾ
}}
[[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാറാം]] [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലേക്കുള്ള]] 140 സാമാജികരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായുള്ള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് 2026 ഏപ്രിൽ 9-ന് നടക്കും. മേയ് 4നാണ് വോട്ടെണ്ണലും ഫലപ്രഖ്യാപനവും വരിക.

== പശ്ചാത്തലം ==
2026 മെയ് 23-ന് [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയുടെ]] കാലവധി അവസാനിക്കും.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Term of the Houses |url=https://www.eci.gov.in/term-of-the-houses |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807185225/https://www.eci.gov.in/term-of-the-houses |archive-date=7 August 2025 |access-date=2025-10-13 |website=www.eci.gov.in |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2021 ഏപ്രിലിൽ നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]], നിയമസഭയിലെ 140 സീറ്റുകളിൽ 99 എണ്ണം നേടി  [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] നേതൃതത്തിലുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] നയിച്ച [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] രണ്ടാമതും സംസ്ഥാനത്ത് [[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|സർക്കാർ]] രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-05-02 |title=LDF wins 99 of 140 seats in Kerala, Pinarayi Vijayan to be CM again |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/ldf-wins-99-140-seats-kerala-pinarayi-vijayan-be-cm-again-148192 |access-date=2025-11-01 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-05-20 |title=Pinarayi Vijayan Takes Oath As Chief Minister Of Kerala For The 2nd Time |url=https://www.ndtv.com/india-news/pinarayi-vijayan-takes-oath-as-chief-minister-of-kerala-for-the-second-time-2445717 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207000626/https://www.ndtv.com/india-news/pinarayi-vijayan-takes-oath-as-chief-minister-of-kerala-for-the-second-time-2445717 |archive-date=2024-12-07 |access-date=2025-11-01 |work=NDTV.com}}&lt;/ref&gt;

==സമയക്രമം==
2026 മാർച്ച് 15ന് കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ കേരളത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ വിജ്ഞാപനമിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-15 |title=Kerala Election 2026 schedule: Voting in one phase on April 9, results on May 4; check full details |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-assembly-election-2026-schedule-date-voting-phase-result-counting-polls-full-details-election-commission/articleshow/129588497.cms |access-date=2026-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!'''തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിഷയം'''
!തീയതി
|-
| ഗസറ്റ് വിജ്ഞാപനം
| 16 മാർച്ച് 2026
|-
| പത്രികാ സമർപ്പണം അവസാന ദിനം
| 23 മാർച്ച് 2026
|-
| പത്രികകളുടെ സൂക്ഷ്മപരിശോധന
|  24 മാർച്ച് 2026
|-
| പതിക പിൻവലിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി
| 26 മാർച്ച് 2026
|-
| വോട്ടെടുപ്പ് ദിനം
| '''9 ഏപ്രിൽ 2026'''

|-
| വോട്ടെണ്ണൽ ദിനം
| '''4 മേയ് 2026'''
|-
| തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനുള്ള അവസാന തീയതി
| 6 മേയ് 2026
|}

== വോട്ടർമാരുടെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ==
[[ഭാരത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ|തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ]] കണക്കനുസരിച്ച്, കേരളത്തിലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹതയുള്ളവർ 2,69,53,644 വോട്ടർമാരാണ്. ഇതിൽ 1,31,26,048 പുരുഷന്മാരും, 1,38,27,319 സ്ത്രീകളും, 277 [[ഭിന്നലിംഗം|ഭിന്നലിംഗക്കാരായ]] വോട്ടർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;final voter list&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-02-21 |title=2.69 crore voters in final list after SIR concludes in Kerala |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Feb/21/269-crore-voters-in-final-list-after-sir-concludes-in-kerala |access-date=2026-03-15 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം ==
2002-ലെ ഡീലിമിറ്റേഷൻ കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച് 14 ജില്ലകളിലായി 140 മണ്ഡലങ്ങളാണ് കേരളത്തിലുള്ളത്. [[2006-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2006-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] ഉണ്ടായിരുന്ന പല മണ്ഡലങ്ങളും ഇല്ലാതാവുകയും പുതിയവ നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തുകൊണ്ട് വലിയ തോതിലുള്ള അതിർത്തി പുനർനിർണ്ണയം ഈ 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ നടന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 May 2005 |title=Delimitation Commission of India – Notification – Order No. 9 |url=http://eci.nic.in/delim/Final_Publications/KERALA/Final_Order_Kerala.pdf |url-status=live |access-date=16 May 2011 |website=eci.nic.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721175753/http://eci.nic.in/delim/Final_Publications/KERALA/Final_Order_Kerala.pdf |archive-date=21 July 2011}}&lt;/ref&gt;

[[File:Election.Graph.jpg|thumb|300px|2011, 2016, 2021 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ രണ്ട് പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ മുന്നണികൾ നേടിയ വിജയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗ്രാഫ്.&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 May 2005 |title=Election Data of Kerala|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/05/02/infographics-kerala-assembly-election-2021-full-picture.html}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:Thudarbharanam.jpg|thumb|300px|2011, 2016, 2021 (ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്) നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ 140 മണ്ഡലങ്ങളിലെ ഫലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഭൂപടം.&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 May 2005 |title=Election Data of Kerala|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/05/02/infographics-kerala-assembly-election-2021-full-picture.html}}&lt;/ref&gt;]]

===മുന്നണി തിരിച്ചുള്ള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |തിരഞ്ഞെടുപ്പ്
! colspan=&quot;4&quot; |നേടിയ സീറ്റുകൾ
! rowspan=&quot;2&quot; |ഭരണകൂടം
! rowspan=&quot;2&quot; |ഭൂരിപക്ഷം
|-
!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്!!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}; color:white&quot; | യു.ഡി.എഫ്!!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{Party color|Bharatiya Janata Party}}|[[National Democratic Alliance (India)|എൻ.ഡി.എ]]
!!style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{party color|Indian Socialist Janata Dal}}|മറ്റുള്ളവർ
|-
! [[2011-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011]] || 68 || style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}; color:white&quot;|'''72'''|| 0 
! 0|| style=&quot;background-color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}; color:white&quot; | യു.ഡി.എഫ്
|style=&quot;color:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}};&quot;|'''4'''
|-
! [[2016-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016]] ||style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; |'''91'''|| 47 | 47 
|style=&quot;color:{{Party color|Bharatiya Janata Party}};&quot;|'''1'''
|style=&quot;color:{{party color|Indian Socialist Janata Dal}};&quot;|'''1'''
| style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; | '''എൽ.ഡി.എഫ്'''
|style=&quot;color:#FF0000;&quot;|'''44'''
|-
! [[2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2021]] ||style=&quot;width:15%;&quot;Style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot;|'''99'''|| 41 ||0 
! 0|| style=&quot;background-color:#FF0000; color:white&quot; | എൽ.ഡി.എഫ്
|style=&quot;color:#FF0000;&quot;|'''58'''
|}

== പാർട്ടികളും മുന്നണികളും ==

=== ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ===
{{legend2|{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]}}

ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[ഭാരതീയ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി (മാർക്സിസ്റ്റ്)|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന [[ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം|ഇടതുപക്ഷ]] രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സഖ്യമാണ് '''ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി''' ('''എൽ.ഡി.എഫ്''').

[[File:LDFcampaign.jpg|thumb|210px|
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള എൽ.ഡി.എഫിന്റെ പ്രചാരണ വാചകം.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LDF releases new tagline for election campaign|url=https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1713469&amp;u}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:Indian Communism Waving Flag Icon.svg|thumb|[[ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസം|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന [[ഇന്ത്യൻ ദേശീയ പതാക|ഇന്ത്യൻ പതാകയ്‌ക്കൊപ്പം]] [[സി.പി.ഐ.എം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പതാകയും]].]]

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
| colspan=&quot;8&quot; {{Party color cell|Communist Party of India (Marxist)}}
|-
| colspan=&quot;8&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! ചുരുക്കരൂപം
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! ചിത്രം
! സീറ്റുകൾ
|-
| {{Full party name with color|Communist Party of India (Marxist)|dab=yes}}
| സി.പി.ഐ.(എം)
| [[File:CPI-M-flag.svg|50px]]
| [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px]]
| [[എം. വി. ഗോവിന്ദൻ]]
| [[File:MVGOVINDANCPIM.jpg|50px]]
| 75&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;{{efn|name=CPI(M) independents}}
|-
| {{Full party name with color|Communist Party of India}}
| സി.പി.ഐ.
| [[File:CPI-banner.svg|50px]]
| [[File:CPI symbol.svg|50px]]
| [[ബിനോയ് വിശ്വം]]
| 
| 24&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;{{efn|name=CPI independent}}
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress (Mani)|dab=yes}}
| കെ.സി.(എം)
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]]
| [[File:Indian election symbol two leaves.svg|50px]]
| [[ജോസ് കെ. മാണി]]
| 
| 12&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-17 |title=Kerala unit of Janata Dal (S) merges with Indian Socialist Janata Dal |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-unit-of-janata-dal-s-officially-merges-with-indian-socialist-janata-dal-isjd/article70518344.ece |access-date=2026-02-03 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
| ഐ.എസ്.ജെ.ഡി.
| [[File:Indian Socialist Janata Dal Flag.png|50px]]
| [[File:Ring Symbol.png|50px]]
| [[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
| 
| 3&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)|dab=yes}}
| എൻ.സി.പി.(എസ്.പി.)
| 
| [[File:Indian Election Symbol Man Blowing Turha.png|50px]]
| [[തോമസ് കെ. തോമസ്]]
| 
| 3&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
| ആർ.ജെ.ഡി.
| [[File:RJD Flag.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Hurricane Lamp.png|50px]]
| [[എം. വി. ശ്രേയാംസ് കുമാർ]]
| 
| 3&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;{{efn|name=RJD independent}}
|-
| {{Full party name with color|Indian National League}}
| ഐ.എൻ.എൽ.
| [[File:INL FLAG.png|50px]]
| [[File:Indian election symbol glass tumbler.svg|50px]]
| [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
| 
| 2
|-
| {{Full party name with color|Congress (Secular)|dab=yes}}
| കോൺഗ്രസ് (എസ്)
| [[File:Congress (Secular) Flag.png|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Coconut Tree.png|50px]]
| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
| 
| 1
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress (B)|dab=yes}}
| കെ.സി.(ബി)
| [[File:KCB.Pathanapuram.png|50px]]
| 
| [[കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
| 
| 1
|-
| {{Full party name with color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)|dab=yes}}
| ആർ.എസ്.പി.(എൽ)
| [[File:Leninist.RSP.jpg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px]]
| [[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]
| 
| 1
|-
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=സ്വതന്ത്രർ}}
|
|
|
|
|
| 14{{Efn|11 സി.പി.ഐ.(എം) സ്ഥാനാർത്ഥികൾ സ്വതന്ത്രരായി മത്സരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;|name=CPI(M) independents}}{{Efn|1 സി.പി.ഐ സ്ഥാനാർത്ഥി സ്വതന്ത്രനായി മത്സരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;|name=CPI independent}}{{efn|name=RJD independent|1 ആർ.ജെ.ഡി സ്ഥാനാർത്ഥി സ്വതന്ത്രനായി മത്സരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-18 |title=LDF to field RJD’s Saleem Madavoor as independent in Koduvally |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/18/saleem-madavoor-koduvalli-independent-rjd.html |access-date=2026-03-18 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;}}
|-
! colspan=&quot;6&quot; | ആകെ
!
! 140
|}
{{Notelist}}

=== ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ===
{{legend2|{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]}}

ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സഖ്യമാണ് ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യു.ഡി.എഫ്).

[[File:UDF.Kerala.2026.jpg|thumb|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള യു.ഡി.എഫിന്റെ പ്രചാരണ വാചകം.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UDF releases new tagline for election campaign|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Mar/20/as-kerala-poll-picture-crystallises-parties-look-to-make-all-the-right-noises}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:UDF.Lego.2026.jpg|thumb|മുന്നണിയിലെ വിവിധ പാർട്ടികളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന യു.ഡി.എഫ് ലോഗോ.]]

സീറ്റ് വിഭജനം 2026 മാർച്ച് 18-ന് പൂർത്തിയായി.&lt;ref name=&quot;:20&quot;&gt;{{Cite web |title=Seat-sharing talks conclude; Congress to contest 95 seats, IUML gets 27: Satheesan |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/18/kerala-assembly-polls-satheesan-udf-congress-seat-sharing.html |access-date=2026-03-20 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:21&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-19 |title=Kerala polls: UDF allots seats, yet to name all picks |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/udf-allots-seats-yet-to-name-all-picks/articleshow/129660977.cms |access-date=2026-03-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; യു.ഡി.എഫ് 4 സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു: [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂരിൽ]] വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ (ആർ.എസ്.പി പിന്തുണയോടെ),&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-17 |title=RSP to support CPM dissident V. Kunhikrishnan in Payyannur |url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/udf-will-not-field-a-candidate-in-payyannur-rsp-says-it-will-support-v-kunhikrishnan-in-assembly-election/articleshow/129630008.cms |access-date=2026-03-20 |work=Samayam Malayalam |language=ml}}&lt;/ref&gt; [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പിൽ]] ടി. കെ. ഗോവിന്ദൻ,&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-20 |title=Kerala Assembly polls 2026: T.K. Govindan meets K. Sudhakaran, secures assurance of full backing |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-tk-govindan-meets-k-sudhakaran-secures-assurance-of-full-backing/article70765524.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴയിൽ]] ജി. സുധാകരൻ,&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-16 |title=Kerala Assembly polls: Congress throws weight behind former CPI(M) leader G. Sudhakaran in Ambalappuzha |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-congress-throws-weight-behind-former-cpim-leader-g-sudhakaran-in-ambalappuzha/article70748855.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കരയിൽ]] ശിവൻ വീട്ടിക്കുന്ന് (ഐ.യു.എം.എൽ പിന്തുണയോടെ).&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-18 |title=ചേലക്കരയിൽ ശിവൻ വീട്ടിക്കുന്ന് യുഡിഎഫ് സ്വതന്ത്രൻ; മുസ്ലിം ലീഗ് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/muslim-league-announces-candidates-in-punalur-and-chelakkara |access-date=2026-03-20 |work=Samakalika Malayalam |language=ml}}&lt;/ref&gt; ഒറ്റപ്പാലത്ത് പി. കെ. ശശിയെ ആദ്യം സ്വതന്ത്രനായി പരിഗണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗികമായി കൈപ്പത്തി ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിക്കുന്നതിനാൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite news |last=Reporter |date=2026-03-20 |title=ഒറ്റപ്പാലത്ത് പി.കെ ശശി കൈപ്പത്തി ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിക്കും |url=https://www.sirajlive.com/pk-sasi-is-contesting-from-ottapalam-with-the-palm-symbol.html |access-date=2026-03-20 |work=Siraj Live |language=ml}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
| colspan=&quot;7&quot; {{Party color cell|United Democratic Front (Kerala)}}
|-
| colspan=&quot;7&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! ചുരുക്കരൂപം
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! സീറ്റുകൾ
|-
| {{Full party name with color|Indian National Congress}}
| ഐ.എൻ.സി.
| [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px]]
| [[File:INC Hand.svg|50px]]
| സണ്ണി ജോസഫ്
| 93&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:22&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Indian Union Muslim League}}
| ഐ.യു.എം.എൽ.
| [[File:Flag of the Indian Union Muslim League.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Lader.svg|50px]]
| [[സയ്യിദ് സാദിഖ് അലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ]]
| 26&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress|dab=yes}}
| കെ.സി.
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]]
| [[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|50px]]
| [[പി. ജെ. ജോസഫ്]]
| 8&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
| ആർ.എസ്.പി.
| [[File:RSP-flag.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px]]
| [[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]
| 4&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color| Kerala Democratic Party}}
| കെ.ഡി.പി.
| [[File:Kerala Democratic Party Flag.png|50px]]
|
| [[മാണി സി. കാപ്പൻ]]
| 1&lt;ref name=&quot;:21&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Kerala Congress (Jacob)|dab=yes}}
| കെ.സി.(ജെ)
| [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]]
|
| [[അനൂപ് ജേക്കബ്]]
| 1&lt;ref name=&quot;:20&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}}
| ആർ.എം.പി.ഐ.
| [[File:RMPI flag.jpg|50px]]
|
| എൻ. വേണു&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-03-20 |title=Kerala Assembly polls 2026: T.K. Govindan meets K. Sudhakaran, secures assurance of full backing |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-2026-tk-govindan-meets-k-sudhakaran-secures-assurance-of-full-backing/article70765524.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
| 1&lt;ref name=&quot;:21&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Communist Marxist Party|dab=yes}}
| സി.എം.പി.
| [[File:CMP-banner.svg|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px]]
| [[സി. പി. ജോൺ]]
| 1&lt;ref name=&quot;:21&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|All India Trinamool Congress}}
| എ.ഐ.ടി.സി.
| [[File:AITC New Logo.png|50px]]
| [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px]]
| [[പി. വി. അൻവർ]]
| 1&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UDF bets on PV Anvar to challenge LDF stronghold in Beypore |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/02/02/assembly-election-beypore-udf-pv-anvar.html |access-date=2026-03-20 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=സ്വതന്ത്രർ}}
|
|
|
|
| 4
|-
! colspan=&quot;6&quot; | ആകെ
! 140
|}

=== ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം ===
{{Legend2|{{Party color|Bharatiya Janata Party}}|[[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]]}}

രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി ([[ബി.ജെ.പി]]) നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇന്ത്യൻ ബഹുകക്ഷി രാഷ്ട്രീയ സഖ്യമാണ് ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം ([[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]]).

[[File:BJP.Kerala.Tagline.2026.png|thumb|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള എൻ.ഡി.എയുടെ പ്രചാരണ വാചകം.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NDA releases new tagline for election campaign|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/explained-why-union-home-minister-amit-shahs-kerala-visit-signals-a-serious-bjp-push-kerala-assembly-elections-2026-10656796}}&lt;/ref&gt;]]

[[File:NDA.Kerala.jpg|thumb|പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]], ബി.ജെ.പി സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]], [[ബി.ഡി.ജെ.എസ്]] പ്രസിഡന്റ് തുഷാർ വെള്ളാപ്പള്ളി, [[ട്വന്റി 20 കിഴക്കമ്പലം|ട്വന്റി 20]] പ്രസിഡന്റ് [[സാബു എം. ജേക്കബ്]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെട്ട 'മോദിക്കൊപ്പം വികസിത കേരളം' എന്ന പ്രചാരണ വാചകത്തോടു കൂടിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പോസ്റ്റർ.]]

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
| colspan=&quot;8&quot; {{Party color cell|National Democratic Alliance}}
|-
| colspan=&quot;8&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! ചുരുക്കരൂപം
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! ചിത്രം
! സീറ്റുകൾ
|-
| {{Full party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| ബി.ജെ.പി.
| [[File:BJP Flag.svg|50px]]
| [[File:Lotus flower symbol.svg|50px]]
| [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]]
| [[File:Rajeev.Chandrasekhar.BJP.jpg|50px]]
| 99&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
| ബി.ഡി.ജെ.എസ്.
| [[File:Bharath Dharma Jana Sena Flag.png|50px]]
| [[File:Indian Election Symbol Coconut farm.jpg|50px]]
| തുഷാർ വെള്ളാപ്പള്ളി
| [[File:Thushar Vellapally.png|50px]]
| 22&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:17&quot; /&gt;
|-
| {{Full party name with color|Twenty20 Party}}
| ടി.ടി.പി.
|
|
| [[സാബു എം. ജേക്കബ്]]
| [[File:Sabu M Jacob.jpg|50px]]
| 19&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;
|-
!colspan=&quot;7&quot;| ആകെ
! 140
|}

=== മറ്റുള്ളവർ ===
{{Legend2|{{Party color|Aam Aadmi Party}}|[[ആം ആദ്മി പാർട്ടി]]}}

ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ആം ആദ്മി പാർട്ടി. അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് സർക്കാരിനെതിരെ നടന്ന 2011-ലെ അഴിമതി വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനത്തെത്തുടർന്ന് അരവിന്ദ് കെജ്രിവാളാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്.

[[File:AAP.Kerala.Tagline.2026.jpg|thumb|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള ആപ്പിന്റെ പ്രചാരണ വാചകം.]]

{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;60%&quot; style=&quot;text-align:center;
! colspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! പതാക
! ചിഹ്നം
! നേതാവ്
! സീറ്റുകൾ
|-
|{{Full party name with color|Aam Aadmi Party}}
| [[File:Aam Aadmi Party logo (English).svg|50px]]
| [[File:AAP Symbol.png|50px]]
| വിനോദ് മാത്യു വിൽസൺ&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-10-29 |title=Kerala power tariff hike: Aam Aadmi Party to educate consumers on their rights |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Oct/29/kerala-power-tariff-hike-aam-aadmi-party-to-educate-consumers-on-their-rights |access-date=2025-12-20 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
| 80 (60 പ്രഖ്യാപിച്ചു)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-12 |title=AAP announces list of 22 candidates for Kerala Legislative Assembly elections |url=https://kalingatv.com/nation/aap-announces-list-of-22-candidates-for-kerala-legislative-assembly-elections/ |access-date=2026-03-13 |website=KalingaTV |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-18 |title=AAP Releases Second List of 21 Candidates for Kerala Elections |url=https://thenewsmill.com/2026/03/aap-announces-second-list-of-21-candidates-for-kerala-assembly-elections/ |access-date=2026-03-18 |website=The News Mill |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{{Legent2| {{party colour| Socialist Unity Centre of India (communist)}}
[[സോഷ്യലിസ്റ്റ് യൂണിറ്റി സെൻ്റർ ഓഫ് ഇന്ത്യ (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്)]]}}
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയാണ് എസ്. യു. സി. ഐ.1948ൽ സഖാവ് ഷിബ്ദാസ് ഘോഷ് ആണ് ഇത് രൂപീകരിച്ചത്.

== പ്രചാരണം ==

2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]] കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ, മധ്യ, തെക്കൻ മേഖലകളെ ഉൾപ്പെടുത്തി മൂന്ന് വികസന മുന്നേറ്റ ജാഥകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. [[എം. വി. ഗോവിന്ദൻ]], [[ജോസ് കെ. മാണി]], [[ബിനോയ് വിശ്വം]] എന്നിവരായിരുന്നു യഥാക്രമം ഈ ജാഥകളുടെ ക്യാപ്റ്റൻമാർ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LDF Development Advancement Marches begin|url=
https://www.deshabhimani.com/deshabhimani-english-/kerala-news/ldf-vikasana-munnetta-jatha-begins-february-1-kerala-82496}}&lt;/ref&gt; 2026 മാർച്ച് 10-ന് ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (എൽ.ഡി.എഫ്) നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രചാരണ വാചകം പുറത്തിറക്കി: &quot;മറ്റാരുണ്ട് എൽ.ഡി.എഫ് അല്ലാതെ...&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=LDF releases new tagline for election campaign|url=https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1713469&amp;u}}&lt;/ref&gt;. മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ 2026 മാർച്ച് 17-ന് തന്റെ സ്വന്തം മണ്ഡലമായ ധർമ്മടത്തുനിന്നും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pinarayi Vijayan launches election campaign at Dharmadam campaign|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/pinarayi-vijayan-launches-election-campaign-at-dharmadam/article70754702.ece}}&lt;/ref&gt;

2026 ഫെബ്രുവരി 6-ന് [[വി. ഡി. സതീശൻ]] [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] ജില്ലയിലെ [[കുമ്പള]]യിൽ നിന്നും 'പുതുയുഗ യാത്ര'യ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Puthuyuga Yathra launched|url=https://theprint.in/politics/we-are-real-left-launching-kerala-poll-campaign-congress-led-udf-accuses-cpim-of-right-turn/2848353/}}&lt;/ref&gt; കേരളം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ച ജാഥ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] പുത്തരിക്കണ്ടം മൈതാനത്ത് അവസാനിച്ചു. സമാപന സമ്മേളനം [[ലോകസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്|ലോകസഭ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] [[രാഹുൽ ഗാന്ധി]] ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Puthuyuga Yathra ends at capital|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/07/kerala-opposition-leader-vd-satheesan-puthuyuga-yatra-rahul-gandhi.html}}&lt;/ref&gt; 2026 മാർച്ച് 15-ന് ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]]) &quot;കേരളം ജയിക്കും, യുഡിഎഫ് നയിക്കും&quot; എന്ന തങ്ങളുടെ പ്രചാരണ വാചകം പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=UDF releases new tagline for election campaign|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Mar/20/as-kerala-poll-picture-crystallises-parties-look-to-make-all-the-right-noises}}&lt;/ref&gt;

യു.ഡി.എഫ് പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രധാന വാഗ്ദാനങ്ങൾ:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Rahul Gandhi declares UDF’s guarantees for Kerala, takes poll fight to LDF’s welfare pitch|url=https://theprint.in/politics/rahul-gandhi-declares-udfs-guarantees-for-kerala-takes-poll-fight-to-ldfs-welfare-pitch/2872788/}}&lt;/ref&gt;

'''വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം:''' പഠന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്ക് പ്രതിമാസം ₹1,000 അലവൻസ്.
'''ക്ഷേമ പെൻഷൻ വർദ്ധനവ്:''' സാമൂഹിക ക്ഷേമ പെൻഷൻ ₹3,000 ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കും.
'''യുവ സംരംഭകത്വ വായ്പകൾ:''' യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി ₹5 ലക്ഷം വരെയുള്ള പലിശ രഹിത വായ്പകൾ നൽകും.
'''മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കുള്ള പിന്തുണ:''' മുതിർന്ന പൗരന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനുമായി പ്രത്യേക വകുപ്പ് രൂപീകരിക്കും.
'''സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യ യാത്ര:''' കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസുകളിൽ എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും സൗജന്യ യാത്ര.
'''[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ്:''' കേരളത്തിലെ ഓരോ കുടുംബത്തിനും ₹25 ലക്ഷത്തിന്റെ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ നൽകും.
ബി.ജെ.പി നേതൃത്വം നൽകുന്ന ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം &quot;മാറാത്തത് ഇനി മാറും&quot; എന്ന പ്രചാരണ വാചകം പുറത്തിറക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NDA releases new tagline for election campaign|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/explained-why-union-home-minister-amit-shahs-kerala-visit-signals-a-serious-bjp-push-kerala-assembly-elections-2026-10656796}}&lt;/ref&gt; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി, [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ|രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖറും]] [[ബി.ജെ.പി കേരള ഘടകം|ബി.ജെ.പി]] സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയും ചേർന്ന് [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]] [[പിണറായി വിജയൻ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] മണ്ഡലത്തിൽ 2026 മാർച്ച് 6-ന് ഒരു ജനസമ്പർക്ക പരിപാടിയും മെഗാ അദാലത്തും സംഘടിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BJP holds adalat in Dharmadom|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/bjp-holds-adalat-in-dharmadom/articleshow/129172874.cms}}&lt;/ref&gt; 2026 മാർച്ച് 11-ന് [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[നരേന്ദ്ര മോദി]] കൊച്ചിയിൽ ബി.ജെ.പിയുടെ ഔദ്യോഗിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=PM Modi in Kochi|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/people-of-kerala-ready-to-move-beyond-ldf-udf-politics-pm-modi-in-kochi-rahul-gandhi-middle-east-crisis/articleshow/129451465.cms}}&lt;/ref&gt;

== സ്ഥാനാർത്ഥികൾ ==

സി.പി.ഐ.(എം) 81 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 15-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-15 |title=Kerala Polls: CPM to contest 86 seats; MM Mani and AN Shamseer out, 5 candidates to be named later |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-polls-cpm-to-contest-86-seats-mm-mani-and-an-shamseer-out-5-candidates-to-be-named-later-sowgcjx2 |access-date=2026-03-15 |website=@mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; സി.പി.ഐ 25 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 15-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Kerala Assembly Polls 2026: CPI names 25 candidates; Tyson to face Satheesan as 4 Ministers contest |url=https://english.mathrubhumi.com/amp/news/kerala/kerala-assembly-polls-2026-cpi-names-25-candidates-tyson-to-face-satheesan-as-4-ministers-contest-fyz8yqzs |access-date=2026-03-15 |website=Mathrubhumi English}}&lt;/ref&gt; ഐ.എസ്.ജെ.ഡി 3 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=Minister Krishnankutty not to contest; ISJD announces 3 candidates |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/isjd-key-ally-of-ldf-names-three-candidates-for-kerala-assembly-polls.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=Kerala Congress (M) announces 12 candidates, Jose K Mani to contest from Pala |url=https://thefederal.com/elections-2026/kerala-congress-m-announces-12-candidates-jose-k-mani-to-contest-from-pala-234523 |access-date=2026-03-16 |website=thefederal.com |language=en}}&lt;/ref&gt; എൻ.സി.പി (എസ്.പി) 3 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-16 |title=Kerala Assembly Elections 2026: NCP(SP) announces candidates, Saseendran to be fielded again in Elathur |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-elections-2026-ncpsp-announces-candidates-saseendran-to-be-fielded-again-in-elathur/article70750866.ece |access-date=2026-03-16 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ആർ.ജെ.ഡി 3 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 18-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Kerala Assembly polls: LDF ally RJD announces candidates; Bhaskaran, P.K. Praveen, and Anil Kumar to contest |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-polls-ldf-ally-rjd-announces-candidates-bhaskaran-pk-praveen-and-anil-kumar-to-contest/article70756983.ece |access-date=2026-03-18 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

ആർ.എസ്.പി 4 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=RSP names 4 candidates for Kerala polls; Shibu Baby John to contest from Chavara |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/rsp-udf-ally-to-contest-in-four-seats-in-kerala-assembly-polls.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama}}&lt;/ref&gt; ഐ.എൻ.സി 55 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 17-നും;&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-17 |title=Keralam assembly election: Congress releases first list of 55 candidates |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/kerala/keralam-assembly-election-congress-first-list-55-candidates-vd-satheesan-ramesh-chennithala-sunny-joseph/articleshow/129633274.cms |access-date=2026-03-17 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt; 37 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടാം പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 19-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-19 |title=Kerala Assembly Elections 2026: Congress announces second list of 37 candidates |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-assembly-elections-2026-congress-announces-second-list-of-37-candidates/article70763048.ece |access-date=2026-03-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ഐ.യു.എം.എൽ 25 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 17-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite web |title=IUML announces 25 candidates, fields 2 women, new faces for Kerala assembly polls |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/17/iuml-kerala-candidates-assembly-polls.html |access-date=2026-03-17 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; കേരള കോൺഗ്രസ് 8 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 17-ന് പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-17 |title=KC(J) chief P J Joseph opts out of assembly polls, son to contest from Thodupuzha |url=https://theprint.in/india/kcj-chief-p-j-joseph-opts-out-of-assembly-polls-son-to-contest-from-thodupuzha/2881737/ |access-date=2026-03-17 |website=ThePrint |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ബി.ജെ.പി 47 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-നും;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-16 |title=Kerala elections 2026: BJP releases first list of 47 candidates; fields Rajeev Chandrasekhar, K Surendran |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-elections-2026-bjp-releases-first-list-of-47-candidates-fields-rajeev-chandrasekhar-k-surendran/articleshow/129608012.cms |access-date=2026-03-16 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; 39 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടാം പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 19-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite news |date=2026-03-19 |title=Kerala BJP candidate list: Party releases second list of 39 candidates for Assembly elections |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/kerala/kerala-bjp-candidate-list-party-releases-second-list-of-39-candidates-for-assembly-elections/articleshow/129671384.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt; ട്വന്റി 20 പാർട്ടി 4 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-നും;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=NDA ally Twenty20 announces four candidates, fields mix of influencers &amp; political defectors |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/twenty20-kerala-election-candidates-assembly-polls.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; ആകെ 8 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടും മൂന്നും പട്ടികകൾ 2026 മാർച്ച് 17-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web |title=Twenty20 announces four more candidates; Oommen Chandy's son-in-law to contest from Kodungallur |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/17/twenty20-kerala-election-candidates-oommen-chandy-son-in-law.html |access-date=2026-03-17 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-07 |title=Kerala Assembly elections: Actors, influencers among Twenty20 candidates |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Mar/17/kerala-assembly-elections-actors-influencers-among-twenty20-candidates |access-date=2026-03-17 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt; ബി.ഡി.ജെ.എസ് 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ ആദ്യ പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 16-നും;&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-16 |title=BDJS announces first list of 12 candidates for Assembly polls; Thushar Vellappally not in fray for now |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/03/16/bdjs-candidate-list-kerala-assembly-elections.html |access-date=2026-03-16 |website=@onmanorama |language=en}}&lt;/ref&gt; 11 സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ രണ്ടാം പട്ടിക 2026 മാർച്ച് 19-നും പുറത്തിറക്കി.&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ഇരവിപുരത്ത് ആർഎസ്പിയിൽ നിന്നെത്തിയ സജി. ഡി. ആനന്ദ്,കൂടുതൽ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ പ്രഖ്യാപിച്ച് ബിഡിജെഎസ്. |url=https://thekarmanews.com/saji-d-anand-who-came-from-rsp-in-eravipuram-bdjs-announces-more-candidates/ |access-date=2026-03-19 |website=Karma News - Voice of common people |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | ജില്ല
! rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | മണ്ഡലം
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}&quot;|
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{party color|United Democratic Front (Kerala)}}&quot;|
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{party color|National Democratic Alliance}}&quot;|
|-
! colspan=&quot;3&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
! colspan=&quot;3&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]]
! colspan=&quot;3&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]]
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]]
! 1
| [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. ആർ. ജയനന്ദൻ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
||[[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[കെ. സുരേന്ദ്രൻ]]
|-
! 2
| [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]]
|{{Party name with color|Indian National League}}
|ഷാനവാസ് പാദൂർ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|കല്ലട്ര മാഹിൻ ഹാജി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. എൽ. അശ്വിനി
|-
! 3
| [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉദുമ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സി. എച്ച്. കുഞ്ഞമ്പു]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. നീലകണ്ഠൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|മനുലാൽ മേലോത്ത്
|-
! 4
| [[കാഞ്ഞങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞങ്ങാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ഗോവിന്ദൻ പള്ളിക്കാപ്പിൽ
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|ഷൈജി ഒറ്റപ്പള്ളി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. ബാൽരാജ്
|-
! 5
| [[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|വി. പി. പി. മുസ്തഫ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സന്ദീപ് വാര്യർ
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|രവി കുളങ്ങര
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
! 6
| [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ടി.ഐ. മധുസൂദനൻ]]
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. പി. ഗംഗാധരൻ
|-
! 7
| [[കല്യാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കല്യാശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. വിജിൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|രാജീവൻ കപ്പച്ചേരി
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. വി. അനിൽകുമാർ
|-
! 8
| [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|പി. കെ. ശ്യാമള
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| ടി. കെ. ഗോവിന്ദൻ
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എൻ. ഹരിദാസ്
|-
! 9
| [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|മാത്യു കുന്നപ്പള്ളി
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[സജീവ് ജോസഫ്]]
| {{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ശ്രീനാഥ് പത്മനാഭൻ
|-
! 10
| [[അഴീക്കോട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|അഴീക്കോട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ.വി. സുമേഷ്]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|കരീം ചേലേരി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. കെ. വിനോദ് കുമാർ
|-
! 11
| [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
|{{Party name with color|Congress (Secular)}}
|[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടി. ഒ. മോഹനൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. രഘുനാഥ്
|-
! 12
| [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|അബ്ദുൽ റഷീദ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. രഞ്ജിത്ത്
|-
! 13
| [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കാരായി രാജൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. പി. സാജു
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഒ. നിധീഷ്
|-
! 14
| [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
|{{Party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
|പി. കെ. പ്രവീൺ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ജയന്തി രാജൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഷിജിലാൽ
|-
! 15
| [[മട്ടന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മട്ടന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|വി. കെ. സനോജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ചന്ദ്രൻ തില്ലങ്കേരി
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബിജു ഇളക്കുഴി
|-
! 16
| [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. കെ. ശൈലജ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[സണ്ണി ജോസഫ്]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|പൈലി വത്തിയാട്ട്
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]]
! 17
| [[മാനന്തവാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാനന്തവാടി]] (ST)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഒ. ആർ. കേളു]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ഉഷ വിജയൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. ശ്യാം രാജ്
|-
! 18
| [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] (ST)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ഐ. സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. എസ്. കവിത
|-
! 19
| [[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]]
|{{Party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
|പി. കെ. അനിൽ കുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. സിദ്ദിഖ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പ്രശാന്ത് മലവയൽ
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
! 20
| [[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]]
|{{Party name with color|Rashtriya Janata Dal}}
|എം. കെ. ഭാസ്കരൻ
|{{Party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}}
|[[കെ. കെ. രമ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. ദിലീപ്
|-
! 21
| [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
| [[കെ. പി. കുഞ്ഞമ്മദ് കുട്ടി]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
| [[പാറക്കൽ അബ്ദുള്ള]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രാംദാസ് മണലേരി
|-
! 22
| [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|പി. വസന്തം
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എം. അഭിജിത്ത്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. പി. വിപിൻ ചന്ദ്രൻ
|-
! 23
| [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. ദാസൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. പ്രവീൺ കുമാർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. ആർ. പ്രഫുൽ കൃഷ്ണൻ
|-
! 24
| [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ടി. പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. മോഹനൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 25
| [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. എം. സച്ചിൻ ദേവ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വി. ടി. സൂരജ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. പി. സതീശൻ
|-
! 26
| [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]]
|{{Party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)}}
|[[എ. കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. ദേവദാസ്
|-
! 27
| [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[തോട്ടത്തിൽ രവീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. ജയന്ത്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|നവ്യ ഹരിദാസ്
|-
! 28
| [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|{{Party name with color|Indian National League}}
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ഫൈസൽ ബാബു
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. റെനീഷ്
|-
! 29
| [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|{{Party name with color|Trinamool Congress}}
|[[പി. വി. അൻവർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. പി. പ്രകാശ് ബാബു
|-
! 30
| [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[പി. ടി. എ. റഹീം]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|എം. എ. റസാഖ് മാസ്റ്റർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. കെ. സജീവൻ
|-
! 31
| [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|സലീം മടവൂർ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|പി. കെ. ഫിറോസ്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഗിരി പമ്പനാൽ
|-
! 32
| [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ലിന്റോ ജോസഫ്]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|സി. കെ. കാസിം
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|സണ്ണി തോമസ്
|-
| rowspan=&quot;16&quot; | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]]
! 33
| [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|ഡോ. പി. ജിജി
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|ടി. പി. അഷ്റഫലി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. സുബ്രഹ്മണ്യൻ
|-
! 34
| [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ഷഫീർ കിഴിശ്ശേരി
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[പി. കെ. ബഷീർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എൻ. ശ്രീപ്രകാശ്
|-
! 35
| [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[യു. ഷറഫലി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഗിരീഷ് മേക്കാട്
|-
! 36
| [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. കെ. ദാമോദരൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[എ. പി. അനിൽ കുമാർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| [[ഇ. പി. കുമാരദാസ്]]
|-
! 37
| [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|എം. മുസ്തഫ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|എം. റഹ്മത്തുള്ള
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പത്മശ്രീ എം.
|-
! 38
| [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. പി. മുഹമ്മദ് ഹനീഫ]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[നജീബ് കാന്തപുരം]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. പി. ബാബുരാജ്
|-
! 39
| [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. പി. അലവി
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ലിജോയ് പോൾ
|-
! 40
| [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]]
|{{Party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)}}
|ടി. മുജീബ്
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അശ്വതി ഗുപ്ത കുമാർ
|-
! 41
| [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|മുഹമ്മദ് സബാഹ് കുണ്ടുക്കുഴീക്കൽ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[കെ. എം. ഷാജി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ജയകൃഷ്ണൻ വി. എൻ.
|-
! 42
| [[വള്ളിക്കുന്ന് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വള്ളിക്കുന്ന്]]
|{{Party name with color|IND}}
|സി. പി. മുസ്തഫ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[ടി. വി. ഇബ്രാഹിം]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. പ്രേമൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 43
| [[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|അജിത് കൊളാടി
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|പി. എം. എ. സമീർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|റിജു സി. രാഘവ്
|-
! 44
| [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]]
|
|IND
|പി. മുഹമ്മദ് സമീർ
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|പി. കെ. നവാസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ദീപ പുഴക്കൽ
|-
! 45
| [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[വി. അബ്ദുറഹിമാൻ]]
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. നാരായണൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 46
| [[കോട്ടയ്ക്കൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയ്ക്കൽ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|പ്രീതി കൊഞ്ചാത്ത്
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[കെ. കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സുബ്രഹ്മണ്യൻ ചുങ്കപ്പള്ളി
|-
! 47
| [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[കെ. ടി. ജലീൽ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വി. എസ്. ജോയ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രവി തേലത്ത്
|-
! 48
| [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. കെ. സക്കീർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. പി. നൗഷാദ് അലി
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഇ. മനീഷ്
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]]
! 49
| [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. ബി. രാജേഷ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. ടി. ബൽറാം]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ മാസ്റ്റർ
|-
! 50
| [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടി. പി. ഷാജി
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. മനോജ്
|-
! 51
| [[ഷൊർണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഷൊർണ്ണൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|പി. ഹരിഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ശങ്കു ടി. ദാസ്
|-
! 52
| [[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒറ്റപ്പാലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. പ്രേംകുമാർ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. കെ. ശശി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[മേജർ രവി]]
|-
! 53
| [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. ശാന്തകുമാരി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എ. തുളസി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രേണു സുരേഷ്
|-
! 54
| [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|മൻസിൽ അബൂബക്കർ
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ഐസക് വർഗീസ്
|-
! 55
| [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|ഇ. പ്രഭാകരൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എ. സുരേഷ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സി. കൃഷ്ണകുമാർ
|-
! 56
| [[പാലക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|എൻ. എം. ആർ. റസാഖ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രമേഷ് പിഷാരടി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[ശോഭ സുരേന്ദ്രൻ]]
|-
! 57
| [[തരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തരൂർ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. പി. സുമോദ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. സി. സുബ്രഹ്മണ്യൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സുരേഷ് ബാബു
|-
! 58
| [[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]]
|{{Party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}
|വി. മുരുകദാസ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സുമേഷ് അച്യുതൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പ്രനേഷ് രാജേന്ദ്രൻ
|-
! 59
| [[നെന്മാറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെന്മാറ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. പ്രേമൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എ. തങ്കപ്പൻ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|എ. എൻ. അനുരാഗ്
|-
! 60
| [[ആലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|ടി. എം. സസി
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എൻ. ഫെബിൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. വി. പ്രസന്ന കുമാർ
|-
| rowspan=&quot;13&quot; | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
! 61
| [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]] (SC)
| {{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
| [[യു. ആർ. പ്രദീപ്]]
| {{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| ശിവൻ വീട്ടിക്കുന്ന്
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| [[കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|-
! 62
| [[കുന്നംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നംകുളം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എ. സി. മൊയ്തീൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. ടി. അജയ് മോഹൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|റിജിൽ കെ. ആർ.
|-
! 63
| [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എൻ. കെ. അക്ബർ]]
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|സി. എച്ച്. റഷീദ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ
|-
! 64
| [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. എൻ. പ്രതാപൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. കെ. അനീഷ് കുമാർ
|-
! 65
| [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പിള്ളി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|വൈശാഖ് നാരായണസ്വാമി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. എസ്. ഉല്ലാസ് ബാബു
|-
! 66
| [[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[കെ. രാജൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ഷാജി കോടങ്കണ്ടത്ത്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബിജോയ് തോമസ്
|-
! 67
| [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃശ്ശൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ആലങ്കോട് ലീലാകൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രാജൻ പല്ലൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പദ്മജ വേണുഗോപാൽ
|-
! 68
| [[നാട്ടിക നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാട്ടിക]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ഗീത ഗോപി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സുനിൽ ലാലൂർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| [[സി. സി. മുകുന്ദൻ]]
|-
! 69
| [[കൈപ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|കെ. കെ. വത്സരാജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടി. എം. നാസർ
|{{Party name with color| Bharath Dharma Jana Sena}}
|അതുല്യ ഘോഷ്
|-
! 70
| [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ആർ. ബിന്ദു]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|[[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സന്തോഷ് ചേർക്കളം
|-
! 71
| [[പുതുക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുക്കാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. എം. ബാബു രാജ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എ. നാഗേഷ്
|-
! 72
| [[ചാലക്കുടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|ബിജു ചിറയത്ത്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ചാർളി പോൾ
|-
! 73
| [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|വി. ആർ. സുനിൽ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ഒ. ജെ. ജനീഷ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|വർഗീസ് ജോർജ്
|-
| rowspan=&quot;14&quot; | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]]
! 74
| [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|ബേസിൽ പോൾ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മനോജ് മൂത്തേടൻ
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ജിബി പതിക്കൽ
|-
! 75
| [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സജു പോൾ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[റോജി എം. ജോൺ]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|പ്രോമി കുര്യാക്കോസ്
|-
! 76
| [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എ. എം. ആരിഫ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[അൻവർ സാദത്ത്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. എ. ബ്രഹ്മരാജ്
|-
! 77
| [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. രാജീവ്]]
|{{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|എം. പി. ബിനു
|-
! 78
| [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. ഡി. സതീശൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വത്സല പ്രസന്ന കുമാർ
|-
! 79
| [[വൈപ്പിൻ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈപ്പിൻ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എം. ബി. ഷൈനി
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ടോണി ചമ്മിണി
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അനിത തോമസ്
|-
! 80
| [[കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊച്ചി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. ജെ. മാക്സി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അഡ്വ. സേവ്യർ ജൂലപ്പൻ
|-
! 81
| [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ദീപക് ജോയ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
| [[അഞ്ജലി നായർ]]
|-
! 82
| [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]]
|{{Party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}
|സാബു ജോർജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ടി. ജെ. വിനോദ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. ആർ. ശിവശങ്കരൻ
|-
! 83
| [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|പുഷ്പ ദാസ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ഉമ തോമസ്]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അഖിൽ മാരാർ
|-
! 84
| [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തുനാട്]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. വി. ശ്രീനിജിൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. പി. സജീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ബാബു ദിവാകരൻ
|-
! 85
| [[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|സാബു കെ. ജേക്കബ്
|{{Party name with color|Kerala Congress (Jacob)}}
|[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
| ജിബി എബ്രഹാം
|-
! 86
| [[മൂവാറ്റുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മൂവാറ്റുപുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|എൻ. അരുൺ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]]
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|സണ്ണി കടൂത്താഴെ
|-
! 87
| [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ആന്റണി ജോൺ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|ഷിബു തെക്കുംപുറം
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|അജി നാരായണൻ
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]]
! 88
| [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ദേവികുളം]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എ. രാജ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|എഫ്. രാജ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[എസ്. രാജേന്ദ്രൻ]]
|-
! 89
| [[ഉടുമ്പൻചോല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉടുമ്പൻചോല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. കെ. ജയചന്ദ്രൻ]]
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|സേനാപതി വേണു
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സംഗീത വിശ്വനാഥൻ
|-
! 90
| [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|സിറിയക് ചാഴികാടൻ
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|റോയ് എ. വരിക്കാട്ട്
|-
! 91
| [[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|റോയ് കെ. പൗലോസ്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|അഡ്വ. പ്രതീഷ് പ്രഭ
|-
! 92
| [[പീരുമേട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പീരുമേട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|കെ. സലിം കുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
| സിറിയക് തോമസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. രതീഷ്
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]]
! 93
| [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|[[ജോസ് കെ. മാണി]]
|{{Party name with color|Kerala Democratic Party}}
|[[മാണി സി. കാപ്പൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഷോൺ ജോർജ്
|-
! 94
| [[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|നിർമ്മല ജിമ്മി
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|[[മോൻസ് ജോസഫ്]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സുരേഷ് എട്ടിക്കുന്നേൽ
|-
! 95
| [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|പി. പ്രദീപ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. ബിനിമോൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[കെ. അജിത്]]
|-
! 96
| [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. എൻ. വാസവൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|നാട്ടകം സുരേഷ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|ആതിര ഡി. നായർ
|-
! 97
| [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. അനിൽകുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|പി. അനിൽകുമാർ
|-
! 98
| [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. എം. രാധാകൃഷ്ണൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രവീന്ദ്രനാഥ് വാകത്താനം
|-
! 99
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|ജോബ് മൈക്കിൾ
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|വിനു ജോബ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. രാധാകൃഷ്ണ മേനോൻ
|-
! 100
| [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|എൻ. ജയരാജ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|പ്രൊഫ. റോണി കെ. ബേബി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[ജോർജ് കുര്യൻ]]
|-
! 101
| [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ. (സജി ജോസഫ്)
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[പി. സി. ജോർജ്]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]
! 102
| [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ദലീമ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]]
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena }}
|പി. എസ്. ജ്യോതിസ്
|-
! 103
| [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[പി. പ്രസാദ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|കെ. ആർ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|അഡ്വ. ടി. പി. അനന്തരാജ്
|-
! 104
| [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[പി. പി. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എ.ഡി. തോമസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം.ജെ. ജോബ്
|-
! 105
| [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എച്ച്. സലാം]]
|{{Party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
| [[ജി. സുധാകരൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അരുൺ അനിരുദ്ധൻ
|-
! 106
| [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട്]]
|{{Party name with color|Nationalist Congress Party (Sharadchandra Pawar)}}
|[[തോമസ് കെ. തോമസ്]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|റെജി ചെറിയാൻ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സന്തോഷ് ശാന്തി
|-
! 107
| [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ടി. ടി. ജിസ്മോൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|സന്ദീപ് വാചസ്പതി
|-
! 108
| [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[യു. പ്രതിഭ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എം. ലിജു
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|തമ്പി മേട്ടുതറ
|-
! 109
| [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. എസ്. അരുൺ കുമാർ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മുതറ രാജ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അജിമോൻ
|-
! 110
| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എബി കുര്യാക്കോസ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എം. വി. ഗോപകുമാർ
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]]
! 111
| [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]]
|{{Party name with color|Indian Socialist Janata Dal}}
|[[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
|{{Party name with color|Kerala Congress }}
|വർഗീസ് മാമ്മൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|അനൂപ് ആന്റണി
|-
! 112
| [[റാന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|റാന്നി]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (M)}}
|പ്രമോദ് നാരായണൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|പഴകുളം മധു
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|തോമസ് കെ. സാമുവൽ
|-
! 113
| [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വീണ ജോർജ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|അബിൻ വർക്കി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[കുമ്മനം രാജശേഖരൻ]]
|-
! 114
| [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോന്നി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. യു. ജനീഷ് കുമാർ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സതീഷ് കൊച്ചുപറമ്പിൽ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|ടി. പി. സുന്ദരേശൻ
|-
! 115
| [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|പ്രാജി ശശിധരൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ശാന്തകുമാർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പന്തളം പ്രതാപൻ
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]]
! 116
| [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|എം. എസ്. താര
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[സി. ആർ. മഹേഷ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|വി. എസ്. ജിതിൻ ദേവ്
|-
! 117
| [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|[[സുജിത്ത് വിജയൻപിള്ള]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കെ. ആർ. രാജേഷ്
|-
! 118
| [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC)
| {{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (Leninist)}}
| [[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|ഉല്ലാസ് കോവൂർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|രാജി പ്രസാദ്
|-
! 119
| [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കെ. എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. അയിഷ പോറ്റി]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ആർ. രശ്മി
|-
! 120
| [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]]
|{{Party name with color|Kerala Congress (B)}}
|[[കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അനിൽ കുമാർ എസ്.
|-
! 121
| [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|സി. അജയ പ്രസാദ്
| {{Party name with color|Indian Union Muslim League}}
|നൗഷാദ് യൂനസ്
|{{Party name with color|Twenty20 Party}}
|അഡ്വ. ബി. രഘുനാഥൻ പിള്ള
|-
! 122
| [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എം. എം. നസീർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ആർ. എസ്. അരുൺ രാജ്
|-
! 123
| [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എസ്. എൽ. സജികുമാർ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|റോബിൻ രാധാകൃഷ്ണൻ
|-
! 124
| [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|എസ്. ജയമോഹൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ബിന്ദു കൃഷ്ണ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എൻ. പ്രതാപ് കുമാർ
|-
! 125
| [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[എം. നൗഷാദ്]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|വിഷ്ണു മോഹൻ
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|സജി ഡി. ആനന്ദ്
|-
! 126
| [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|ആർ. രാജേന്ദ്രൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സൂരജ് രവി
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. ബി. ഗോപകുമാർ
|-
| rowspan=&quot;14&quot; | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
! 127
| [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. ജോയ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വർക്കല കഹാർ]]
|{{Party name with color|BJP}}
|[[അഡ്വ. എസ്. സ്മിത]]
|-
! 128
| [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഒ. എസ്. അംബിക]]
|{{Party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}}
|സന്തോഷ് ഭദ്രൻ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. സുധീർ
|-
! 129
| [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC)
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|മനോജ് ഇടമന
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[രമ്യ ഹരിദാസ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ബി. എസ്. അനൂപ്
|-
! 130
| [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India}}
|[[ജി. ആർ. അനിൽ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|മീനങ്കാൽ കുമാർ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|യുവരാജ് ഗോകുൽ
|-
! 131
| [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഡി. കെ. മുരളി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|സുധീർഷ പാലോട്
|{{Party name with color|Bharath Dharma Jana Sena}}
|വേണു കാരണവർ
|-
! 132
| [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|ശരത്ചന്ദ്ര പ്രസാദ്
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[വി. മുരളീധരൻ]]
|-
! 133
| [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. കെ. പ്രശാന്ത്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[കെ. മുരളീധരൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[ആർ. ശ്രീലേഖ]]
|-
! 134
| [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
| {{party name with color|IND}}
|[[സുധീർ കരമന]]
|{{party name with color|Communist Marxist Party}}
|[[സി. പി. ജോൺ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|കരമന ജയൻ
|-
! 135
| [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[കെ. എസ്. ശബരീനാഥൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]]
|-
! 136
| [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ജി. സ്റ്റീഫൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[വി. എസ്. ശിവകുമാർ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[വിവേക് ഗോപൻ]]
|-
! 137
| [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[സി. കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|നെയ്യാറ്റിൻകര സനൽ
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ഗിരീഷ് നെയ്യാർ
|-
! 138
| [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[ഐ. ബി. സതീഷ്]]
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|എം. ആർ. ബൈജു
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|പി. കെ. കൃഷ്ണദാസ്
|-
! 139
| [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]]
|{{party name with color|Independent politician|shortname=IND}}
|ഭഗത് റൂഫസ്
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[എം. വിൻസന്റ്]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ടി. എൻ. സുരേഷ്
|-
! 140
| [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]]
|{{Party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|കെ. ആൻസലൻ
|{{Party name with color|Indian National Congress}}
|[[എൻ. ശക്തൻ]]
|{{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|എസ്. രാജശേഖരൻ നായർ
|}
{{Notelist}}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{Kerala elections}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാതിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ]]</text>
      <sha1>77ttixxwavjf3d80adv4r9bhs2yhkhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം</title>
    <ns>4</ns>
    <id>665905</id>
    <revision>
      <id>4612185</id>
      <parentid>4609990</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം */</comment>
      <origin>4612185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2293" sha1="8bzazddl0hi3sg8ddwjwndkl8icnm37" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:47, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
 
===[[:ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം]]===
 

:{{la|ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/മാർച്ച് 2026#{{anchorencode:ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%9F%E0%B4%BF_%E0%B4%8E%E0%B5%BB_%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B6%E0%B5%8D_%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82 Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത പുരസ്കാരം. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 15:24, 25 മാർച്ച് 2026 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>8bzazddl0hi3sg8ddwjwndkl8icnm37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>665906</id>
    <revision>
      <id>4612184</id>
      <parentid>4609993</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* പി. വി. സുകുമാരൻ */</comment>
      <origin>4612184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2170" sha1="2bs6ql3pvzs6tw4rn05s5omwq590kmo" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:46, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
 
===[[:പി. വി. സുകുമാരൻ]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}}

:{{la|പി. വി. സുകുമാരൻ}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/മാർച്ച് 2026#{{anchorencode:പി. വി. സുകുമാരൻ}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%BF._%E0%B4%B5%E0%B4%BF._%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%BB Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തി [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 15:24, 25 മാർച്ച് 2026 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>2bs6ql3pvzs6tw4rn05s5omwq590kmo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട</title>
    <ns>4</ns>
    <id>665907</id>
    <revision>
      <id>4612183</id>
      <parentid>4609999</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* വഴിച്ചെണ്ട */</comment>
      <origin>4612183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2050" sha1="beismk3btv08vporu24wl7ecqyl16yi" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:44, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
 
===[[:വഴിച്ചെണ്ട]]===
 :{{la|വഴിച്ചെണ്ട}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/മാർച്ച് 2026#{{anchorencode:വഴിച്ചെണ്ട}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%86%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത നോവൽ [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 15:26, 25 മാർച്ച് 2026 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>beismk3btv08vporu24wl7ecqyl16yi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt</title>
    <ns>4</ns>
    <id>665936</id>
    <revision>
      <id>4612182</id>
      <parentid>4611919</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sanjay krishnan mt */</comment>
      <origin>4612182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2207" sha1="53o0m38bnpmfpthx4bedbwj7w4q5owk" xml:space="preserve">{{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്തു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:42, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
 
===[[:Sanjay krishnan mt]]===

:{{la|Sanjay krishnan mt}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/മാർച്ച് 2026#{{anchorencode:Sanjay krishnan mt}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/Sanjay_krishnan_mt Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തി [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 05:52, 26 മാർച്ച് 2026 (UTC)

:ശ്രദ്ധേയതയില്ല. ഒഴിവാക്കാം.-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 19:25, 3 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
 
{{Afd bottom}}</text>
      <sha1>53o0m38bnpmfpthx4bedbwj7w4q5owk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666045</id>
    <revision>
      <id>4612106</id>
      <parentid>4611019</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>202974</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>PGN28 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[തലയാപ്പൂര് ദേവി ക്ഷേത്രം]] എന്ന താൾ [[തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4611019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12124" sha1="t9i0l4dh17d47f5foh2n2afbmw7puad" xml:space="preserve">
&lt;references /&gt;
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] [[കുടപ്പനക്കുന്ന്|കുടപ്പനക്കുന്നിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമാണ് '''തലയാപ്പൂര് ദേവി ക്ഷേത്രം'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.justdial.com/Thiruvananthapuram/Thalaypuru-Devi-Temple/0471PX471-X471-221021013736-B7X1_BZDET|title=Thalaypuru Devi Temple|access-date=17 October 2025|date=|website=Justdial}}&lt;/ref&gt;

== ഐതിഹ്യം ==
[[ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ്]] ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചത്. അവർ [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗ ദേവിയെയാണ്]] പൂജിച്ചിരുന്നത്. രാജാവിന്റെ പടയാളികളായിരുന്ന [[നായർ|നായർമാർ]] ഇവരെ ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും സമീപ പ്രദേശങ്ങളായ കോളശ്ശേരികോണം, മുക്കമ്പാലവിള, വലിയവിള, കുളക്കോട്, അണ്ടൂർകോണം എന്നിവിടങ്ങളിലും നിന്ന് പുറത്താക്കി. നിയന്ത്രണം നേടിയ ശേഷം നായർമാർ [[കാളി|ഭദ്രകാളി]] ആരാധന സ്ഥാപിച്ചു. 

ബ്രാഹ്മണർ വടക്കോട്ട് കുടിയേറുകയും [[പത്തനംതിട്ട]] [[അടൂർ|അടൂരിൽ]] [[മണ്ണടി]] ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അടുത്തുള്ള പുല്ലാംകോണം ശ്രീ ഭദ്രാദേവീ ക്ഷേത്രവും ഈ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralamythology.blogspot.com/2013/12/mannadi-temple-and-kambithan-oracle.html|title=Mannadi Temple and Kambithan the Oracle there|access-date=17 October 2025|date=31 December 2013|website=keralamythology.blogspot.com}}&lt;/ref&gt; 'ഇറയിലി' യുടെ ഉടമകളായതിനാൽ രാജാക്കന്മാരുമായുള്ള കുടുംബത്തിന്റെ ബന്ധം വ്യക്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jenson.in/mal2mal.php?word=%E0%B4%87%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BF|title=ഇറയിലി|access-date=17 October 2025|date=17 October 2025|website=jenson.in}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
തറവാടിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് ഉടമ്പറ എന്ന മുറിയിൽ ഭദ്രകാളി ദേവിയുടെ ആരാധന നടന്നു. ഈ പ്രദേശത്തെ തലയാപ്പൂര് തെക്കത് എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഈ മുറിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം മുകളിൽ നിന്നാണ്, ആചാരങ്ങൾ നടത്തിയത് കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന അംഗമായ കാരണവർ ആയിരുന്നു, അവർക്ക് അതിൽ പൂർണ്ണ അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും രേഖകളും ദേവിയുടെ ആയുധങ്ങളും ഈ മുറിയിൽ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ, മുറിയിൽ ഒരു പ്രത്യേക പൂട്ട് ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു ഭക്തൻ അതിൻറെ മുകളിൽ ഉറങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഭദ്രകാളി ദേവിക്ക് പുറമെ [[യക്ഷി|യക്ഷി അമ്മ]], മാടൻ തമ്പുരാൻ, മറുത, പേയും ഗണങ്ങളും തുടങ്ങിയ മലമൂർത്തികളുടെ ആരാധനയും ആൽത്തറയിൽ നടന്നു.

ഒരു കാലയളവിലെ അവഗണനയ്ക്ക് ശേഷം, [[മണ്ണന്തല|മണ്ണൻതല]] മേലാംകോട്‌ കുടുംബാംഗവും പാലസ് ട്യൂട്ടറുമായിരുന്ന എൻ. രാഘവൻ പിള്ള (c.1904 - 12.1.1960) ക്ഷേത്രത്തിലെ ആചാരങ്ങൾ പുനരാരംഭിച്ചു. രാഘവൻ പിള്ളയുടെയും ഭാര്യ എൽ. ഭാർഗവി അമ്മയുടെയും (1912 - 1993) പിൻഗാമികളാണ് ഇന്നത്തെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ. 1961ൽ തറവാടിന്റെയും ഉടമ്പറയുടെയും അവസ്ഥ വഷളായതിനാൽ അവ രണ്ടും പൊളിച്ചുനീക്കി. പുതിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം അടുത്ത വർഷം പൂർത്തിയായി. 1964ൽ അടുത്തുള്ള വയലിൽ നിന്ന് ഒരു നാഗർ വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തി, അത് പിന്നീട് നാഗകന്യക എന്ന പേരിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. 1978 മാർച്ച് 10ന് ഒരു പുതിയ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുകയും [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്|മയിലാടിയിൽ]] കൊത്തിയെടുത്ത ദേവിയുടെ ശില്പം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1985ൽ ക്ഷേത്രകവാടം നിർമ്മിക്കുകയും 1999ൽ ക്ഷേത്രം വീണ്ടും പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/details/thalayapooru-newspaper-article|title=Thalayapooru Newspaper Article|access-date=29 March 2026|date=15 March 2026|website=Archive}}&lt;/ref&gt;

2025ൽ ക്ഷേത്രം വലിയ നവീകരണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി. ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]] വിഗ്രഹവും [[ശീവേലി (ശ്രീബലി)|ശീവേലി വിഗ്രഹവും]] സ്ഥാപിക്കുകയും [[കാവ്|കാവിൽ]] നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന നാഗകന്യക വിഗ്രഹത്തിനരികിൽ [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജ]], നാഗയക്ഷി എന്നിവരുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഭദ്രകാളി, ദുർഗ്ഗാദേവി, [[ഗണപതി]] ക്ഷേത്രങ്ങൾ [[പിത്തള|പിച്ചള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞു. ശീവേലി വിഗ്രഹം ഘോഷയാത്രകളിൽ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി ഒരു പല്ലക്കും നിർമ്മിച്ചു.

== പ്രതിഷ്ടകൾ ==
ഭദ്രകാളി ആണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദേവത. ദുർഗ്ഗാദേവിയും ഗണപതിയും പ്രധാന ഉപദേവന്മാരാണ്. യോഗീശ്വരൻ, [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്|ബ്രഹ്മരക്ഷസ്]], [[ഭുവനേശ്വരി]], യക്ഷി അമ്മ, മാടൻ തമ്പുരാൻ, മറുത, പേയും ഗണങ്ങളും എന്നിവരുടെ ആരാധന നടന്നെങ്കിലും നിലവിൽ യക്ഷി അമ്മയെയും മാടൻ തമ്പുരാനെയും മാത്രമാണ് ആരാധിക്കുന്നത്. നാഗരാജ, നാഗയക്ഷി, നാഗകന്യക എന്നിവർക്കായി ഒരു കാവുവും നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ആചാരങ്ങൾ ==
മൂന്ന് ദിവസത്തെ ക്ഷേത്രോത്സവം [[കുംഭം (നക്ഷത്രരാശി)|കുംഭമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തികയോടെയാണ്]] അവസാനിക്കുന്നത്. അവസാന ദിവസം, ദേവിയുടെ ശീവേലി വിഗ്രഹം ഒരു പല്ലക്കിൽ എഴുന്നള്ളിക്കുകയും [[ഗുരുതി|ഗുരുസി (കുരുതി)]] ചടങ്ങ് നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. [[നവരാത്രി|നവരാത്രിയും]] ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു, ഈ സമയത്ത് ഒരു [[സരസ്വതി]] മണ്ഡപം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. [[ലക്ഷദീപ സമർപ്പണം|ലക്ഷദീപം]] ചടങ്ങിന് ക്ഷേത്രം പ്രശസ്തമാണ്. ആദ്യത്തെ ലക്ഷദീപം 2016 ൽ [[സുരേഷ് ഗോപി]] ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 

മുമ്പ്, [[വെളിച്ചപ്പാട്|'വെളിച്ചപ്പാട്']] വഴിയാണ് ആചാരങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നത്; ഗുരുസി ചടങ്ങിൽ ഒരു കോഴിയെ ബലി നൽകിയിരുന്നു. അതിനൊപ്പം [[തുള്ളൽ വിശ്വാസം|തുള്ളലും]] ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ക്രമേണ ഈ ആചാരങ്ങൾ അവസാനിച്ചു, ഇന്നത്തെ ചടങ്ങിൽ കോഴിക്ക് പകരം പച്ചക്കറി ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി നിലവിൽ വന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/details/lakshadeepam-2016|title=Thalayapooru Lakshadeepam 2016|access-date=15 March 2026|website=Internet Archive}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; |ലക്ഷദീപം
|-
!വർഷം.
!ഭദ്രദീപം 
|-
|2016
|സുരേഷ് ഗോപി
|-
|2017
|മള്ളിയൂർ തിരുമേനി
|-
|2018
|[[അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൗരി ലക്ഷ്മിഭായി|അവിട്ടം തിരുനാൾ ആദിത്യ വർമ്മ]]
|-
|2023
| -
|}

== ഇതും കാണുക ==

* [[കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക]]
* [[കുടപ്പനക്കുന്ന് കുന്നത്ത് മഹാദേവക്ഷേത്രം|കുന്നത്തു ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
* [[മണ്ണടി]]

== പരാമർശങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>t9i0l4dh17d47f5foh2n2afbmw7puad</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612108</id>
      <parentid>4612106</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>202974</id>
      </contributor>
      <origin>4612108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12141" sha1="37tvpq8i7etleg0c2q2ajfm2dyibrro" xml:space="preserve">
&lt;references /&gt;
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] [[കുടപ്പനക്കുന്ന്|കുടപ്പനക്കുന്നിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമാണ് '''തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം.'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.justdial.com/Thiruvananthapuram/Thalaypuru-Devi-Temple/0471PX471-X471-221021013736-B7X1_BZDET|title=Thalaypuru Devi Temple|access-date=17 October 2025|date=|website=Justdial}}&lt;/ref&gt;

== ഐതിഹ്യം ==
[[ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ്]] ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചത്. അവർ [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗ ദേവിയെയാണ്]] പൂജിച്ചിരുന്നത്. രാജാവിന്റെ പടയാളികളായിരുന്ന [[നായർ|നായർമാർ]] ഇവരെ ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും സമീപ പ്രദേശങ്ങളായ കോളശ്ശേരികോണം, മുക്കമ്പാലവിള, വലിയവിള, കുളക്കോട്, അണ്ടൂർകോണം എന്നിവിടങ്ങളിലും നിന്ന് പുറത്താക്കി. നിയന്ത്രണം നേടിയ ശേഷം നായർമാർ [[കാളി|ഭദ്രകാളി]] ആരാധന സ്ഥാപിച്ചു. 

ബ്രാഹ്മണർ വടക്കോട്ട് കുടിയേറുകയും [[പത്തനംതിട്ട]] [[അടൂർ|അടൂരിൽ]] [[മണ്ണടി]] ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അടുത്തുള്ള പുല്ലാംകോണം ശ്രീ ഭദ്രാദേവീ ക്ഷേത്രവും ഈ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralamythology.blogspot.com/2013/12/mannadi-temple-and-kambithan-oracle.html|title=Mannadi Temple and Kambithan the Oracle there|access-date=17 October 2025|date=31 December 2013|website=keralamythology.blogspot.com}}&lt;/ref&gt; 'ഇറയിലി' യുടെ ഉടമകളായതിനാൽ രാജാക്കന്മാരുമായുള്ള കുടുംബത്തിന്റെ ബന്ധം വ്യക്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jenson.in/mal2mal.php?word=%E0%B4%87%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BF|title=ഇറയിലി|access-date=17 October 2025|date=17 October 2025|website=jenson.in}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
തറവാടിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് ഉടമ്പറ എന്ന മുറിയിൽ ഭദ്രകാളി ദേവിയുടെ ആരാധന നടന്നു. ഈ പ്രദേശത്തെ തലയാപ്പൂര് തെക്കത് എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഈ മുറിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം മുകളിൽ നിന്നാണ്, ആചാരങ്ങൾ നടത്തിയത് കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന അംഗമായ കാരണവർ ആയിരുന്നു, അവർക്ക് അതിൽ പൂർണ്ണ അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും രേഖകളും ദേവിയുടെ ആയുധങ്ങളും ഈ മുറിയിൽ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ, മുറിയിൽ ഒരു പ്രത്യേക പൂട്ട് ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു ഭക്തൻ അതിൻറെ മുകളിൽ ഉറങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഭദ്രകാളി ദേവിക്ക് പുറമെ [[യക്ഷി|യക്ഷി അമ്മ]], മാടൻ തമ്പുരാൻ, മറുത, പേയും ഗണങ്ങളും തുടങ്ങിയ മലമൂർത്തികളുടെ ആരാധനയും ആൽത്തറയിൽ നടന്നു.

ഒരു കാലയളവിലെ അവഗണനയ്ക്ക് ശേഷം, [[മണ്ണന്തല|മണ്ണൻതല]] മേലാംകോട്‌ കുടുംബാംഗവും പാലസ് ട്യൂട്ടറുമായിരുന്ന എൻ. രാഘവൻ പിള്ള (c.1904 - 12.1.1960) ക്ഷേത്രത്തിലെ ആചാരങ്ങൾ പുനരാരംഭിച്ചു. രാഘവൻ പിള്ളയുടെയും ഭാര്യ എൽ. ഭാർഗവി അമ്മയുടെയും (1912 - 1993) പിൻഗാമികളാണ് ഇന്നത്തെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ. 1961ൽ തറവാടിന്റെയും ഉടമ്പറയുടെയും അവസ്ഥ വഷളായതിനാൽ അവ രണ്ടും പൊളിച്ചുനീക്കി. പുതിയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം അടുത്ത വർഷം പൂർത്തിയായി. 1964ൽ അടുത്തുള്ള വയലിൽ നിന്ന് ഒരു നാഗർ വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തി, അത് പിന്നീട് നാഗകന്യക എന്ന പേരിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. 1978 മാർച്ച് 10ന് ഒരു പുതിയ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുകയും [[മയിലാടി, തമിഴ്നാട്|മയിലാടിയിൽ]] കൊത്തിയെടുത്ത ദേവിയുടെ ശില്പം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1985ൽ ക്ഷേത്രകവാടം നിർമ്മിക്കുകയും 1999ൽ ക്ഷേത്രം വീണ്ടും പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/details/thalayapooru-newspaper-article|title=Thalayapooru Newspaper Article|access-date=29 March 2026|date=15 March 2026|website=Archive}}&lt;/ref&gt;

2025ൽ ക്ഷേത്രം വലിയ നവീകരണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി. ഭദ്രകാളിയുടെ ഒരു [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹ]] വിഗ്രഹവും [[ശീവേലി (ശ്രീബലി)|ശീവേലി വിഗ്രഹവും]] സ്ഥാപിക്കുകയും [[കാവ്|കാവിൽ]] നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന നാഗകന്യക വിഗ്രഹത്തിനരികിൽ [[നാഗരാജാവ്|നാഗരാജ]], നാഗയക്ഷി എന്നിവരുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഭദ്രകാളി, ദുർഗ്ഗാദേവി, [[ഗണപതി]] ക്ഷേത്രങ്ങൾ [[പിത്തള|പിച്ചള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞു. ശീവേലി വിഗ്രഹം ഘോഷയാത്രകളിൽ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി ഒരു പല്ലക്കും നിർമ്മിച്ചു.

== പ്രതിഷ്ടകൾ ==
ഭദ്രകാളി ആണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദേവത. ദുർഗ്ഗാദേവിയും ഗണപതിയും പ്രധാന ഉപദേവന്മാരാണ്. യോഗീശ്വരൻ, [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്|ബ്രഹ്മരക്ഷസ്]], [[ഭുവനേശ്വരി]], യക്ഷി അമ്മ, മാടൻ തമ്പുരാൻ, മറുത, പേയും ഗണങ്ങളും എന്നിവരുടെ ആരാധന നടന്നെങ്കിലും നിലവിൽ യക്ഷി അമ്മയെയും മാടൻ തമ്പുരാനെയും മാത്രമാണ് ആരാധിക്കുന്നത്. നാഗരാജ, നാഗയക്ഷി, നാഗകന്യക എന്നിവർക്കായി ഒരു കാവുവും നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ആചാരങ്ങൾ ==
മൂന്ന് ദിവസത്തെ ക്ഷേത്രോത്സവം [[കുംഭം (നക്ഷത്രരാശി)|കുംഭമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തികയോടെയാണ്]] അവസാനിക്കുന്നത്. അവസാന ദിവസം, ദേവിയുടെ ശീവേലി വിഗ്രഹം ഒരു പല്ലക്കിൽ എഴുന്നള്ളിക്കുകയും [[ഗുരുതി|ഗുരുസി (കുരുതി)]] ചടങ്ങ് നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. [[നവരാത്രി|നവരാത്രിയും]] ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു, ഈ സമയത്ത് ഒരു [[സരസ്വതി]] മണ്ഡപം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. [[ലക്ഷദീപ സമർപ്പണം|ലക്ഷദീപം]] ചടങ്ങിന് ക്ഷേത്രം പ്രശസ്തമാണ്. ആദ്യത്തെ ലക്ഷദീപം 2016 ൽ [[സുരേഷ് ഗോപി]] ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 

മുമ്പ്, [[വെളിച്ചപ്പാട്|'വെളിച്ചപ്പാട്']] വഴിയാണ് ആചാരങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നത്; ഗുരുസി ചടങ്ങിൽ ഒരു കോഴിയെ ബലി നൽകിയിരുന്നു. അതിനൊപ്പം [[തുള്ളൽ വിശ്വാസം|തുള്ളലും]] ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ക്രമേണ ഈ ആചാരങ്ങൾ അവസാനിച്ചു, ഇന്നത്തെ ചടങ്ങിൽ കോഴിക്ക് പകരം പച്ചക്കറി ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി നിലവിൽ വന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/details/lakshadeepam-2016|title=Thalayapooru Lakshadeepam 2016|access-date=15 March 2026|website=Internet Archive}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; |ലക്ഷദീപം
|-
!വർഷം.
!ഭദ്രദീപം 
|-
|2016
|സുരേഷ് ഗോപി
|-
|2017
|മള്ളിയൂർ തിരുമേനി
|-
|2018
|[[അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൗരി ലക്ഷ്മിഭായി|അവിട്ടം തിരുനാൾ ആദിത്യ വർമ്മ]]
|-
|2023
| -
|}

== ഇതും കാണുക ==

* [[കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക]]
* [[കുടപ്പനക്കുന്ന് കുന്നത്ത് മഹാദേവക്ഷേത്രം|കുന്നത്തു ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]]
* [[മണ്ണടി]]

== പരാമർശങ്ങൾ ==</text>
      <sha1>37tvpq8i7etleg0c2q2ajfm2dyibrro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 4</title>
    <ns>100</ns>
    <id>666260</id>
    <revision>
      <id>4612117</id>
      <parentid>4611959</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby John Vannilam</username>
        <id>13754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ചെറിയ തിരുത്തൽ</comment>
      <origin>4612117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4066" sha1="rg5iyrcgv550axi0pv8rs3ens8mxln3" xml:space="preserve">=== 2026 ഏപ്രിൽ 4 ശനി ===
'''ലോകം'''

* ഡമാസ്കസിലെ എംബസിക്ക് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണത്തെ യുഎഇ ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു, അത് ലജ്ജാകരമാണെന്ന് പറയുന്നു
*  നരകം പെയ്തിറങ്ങും'; ഹോർമുസ് തുറക്കാൻ ഇറാനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി ട്രംപ്
*  അവശ്യവസ്തുക്കൾ വഹിക്കുന്ന കപ്പലുകൾക്ക് ഹോർമുസ് കടക്കാൻ ഇറാൻ അനുമതി 
* പാകിസ്ഥാനോട് കടം തിരിച്ച് ചോദിച്ച് യു.എ.ഇ.; നൽകാനുള്ളത് 3.25 ലക്ഷം കോടി!
* യുദ്ധം 40 ദിവസത്തിൽ കൂടുതൽ നീണ്ടുനിന്നാൽ ഭക്ഷ്യവില കുതിയ്ക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് 
* ഇറാനിലെ ബുഷെഹറിൽ വൻ സ്ഫോടനം; ഒരാൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു
* ഇറാൻ രണ്ട് പേരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു
* കാനഡയിലെ കാർ ഷോറൂമിൽ വെടിവയ്പ്പ്; ലോറൻസ് ബിഷ്‌ണോയി സംഘവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ആരോപണം
* ഇറാനിലെ പാലത്തിന് നേരെയുണ്ടായ യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തിൽ മരിച്ചവരുടെ എണ്ണം 13 ആയി ഉയർന്നു
* [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലുണ്ടായ]] 5.9 തീവ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂകമ്പത്തിൽ വീട് തകർന്ന് എട്ട് മരണം 
* വാഷിംഗ്ടണിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം ലോകം കാണട്ടെ'; [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയ്ക്കെതിരെ]] ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ്
* [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] പാലത്തിന് നേരെയുണ്ടായ യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തിൽ മരിച്ചവരുടെ എണ്ണം 13 ആയി ഉയർന്നു
* [[പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്]] മേഖലയിൽ രണ്ടാമത്തെ യുഎസ് യുദ്ധവിമാനം തകർന്നു; പൈലറ്റിനെ രക്ഷപ്പെടുത്തി

'''ഇന്ത്യ'''

*  ഇറാനിൽ നിന്ന് [[അർമേനിയ]] വഴി 345 മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ ചെന്നൈയിലെത്തി
*ഏപ്രിൽ 7നു പരിഗണിയ്ക്കുന്ന ശബരിമല യുവതീപ്രവേശനം  സംബന്ധിച്ച കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി 9 അംഗ ഭരണഘടനാ ബഞ്ച് രൂപവൽക്കരിച്ചു.

'''കേരളം'''

*  [[പിണറായി വിജയൻ]] സർക്കാർ കേരളത്തെ നരക കേരളമാക്കി മാറ്റിയെന്ന് [[ജി. സുധാകരൻ]]
* ലൈംഗിക പീഡന പരാതിയിൽ സംവിധായകൻ [[രഞ്ജിത്ത്|രഞ്ജിത്തിനെ]] കസ്റ്റഡിയിൽ വിട്ടു
* പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] കേരളത്തിൽ

{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 4}}</text>
      <sha1>rg5iyrcgv550axi0pv8rs3ens8mxln3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പേട്രിയറ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666263</id>
    <revision>
      <id>4612169</id>
      <parentid>4612072</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T02:41:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21131-82</username>
        <id>216144</id>
      </contributor>
      <origin>4612169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8360" sha1="jluckogoq3z1f4ang8zqlo7qqw9o8lb" xml:space="preserve">{{Infobox film
| image          = Patriot (film).jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Mahesh Narayanan]]
| writer         = Mahesh Narayanan
| producer       = {{ubl|Anto Joseph|K. G. Anil Kumar}}
| starring       = {{plainlist|
* [[മോഹൻലാൽ]]
* [[മമ്മൂട്ടി]]
* [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]]
* [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]
}}
| cinematography = [[Manush Nandan]]
| editing        = Mahesh Narayanan&lt;br&gt;Rahul Radhakrishnan
| music          = [[Sushin Shyam]]
| studio         = {{ubl|Anto Joseph Film Company|Kichappus Entertainments|C R Saleem Productions (in association with)|Blue Tigers London (in association with)}}
| distributor    = {{ubl|Truth Global Films (overseas)|Ann Mega Media (Kerala)}}
| released       = {{Film date|2026|5|01|df=yes}}
| runtime        = 
| country        = India
| language       = Malayalam
| budget         = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
| gross          = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
}}
[[മഹേഷ് നാരായണൻ]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിക്കുന്ന, റിലീസ് ചെയ്യാനിരിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാളം സ്പൈ ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''പേട്രിയറ്റ്''' (Patriot). [[മഹേഷ് നാരായണൻ]] തന്നെയാണ് ഇതിന്റെ സഹ-എഡിറ്റിംഗും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ആന്റോ ജോസഫ്, കെ.ജി. അനിൽ കുമാർ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലും]] [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിയും]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]], [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[നയൻതാര]], [[രേവതി]] എന്നിവരും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt; സുഷിൻ ശ്യാമാണ് ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിനും ഈണം പകർന്നിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

സിനിമയുടെ ആഗോള റിലീസ് 2026 മെയ് 1-ന് നടക്കും.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[മമ്മൂട്ടി]] - ഡോ. ഡാനിയൽ ജെയിംസ്
*[[മോഹൻലാൽ]] - കേണൽ റഹീം നായിക്
*[[ഫഹദ് ഫാസിൽ]] - ശക്തി
*[[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] - മൈക്കിൾ ദേവസ്സി
*[[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]]
*[[നയൻതാര]]
*[[രേവതി]]
*[[രാജീവ് മേനോൻ]]
*പ്രകാശ് വർമ്മ
*[[ദർശന രാജേന്ദ്രൻ]]
*സറിൻ ഷിഹാബ്
*[[ഗ്രേസ് ആന്റണി]]
*പ്രകാശ് ബെലവാടി
*ജിനു ജോസഫ്
*ഡാനിഷ് ഹുസൈൻ
*ഗീതി സംഗീത
*ശ്രീപാർവ്വതി
*[[രഞ്ജി പണിക്കർ]]
*[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
*ഇഷാൻ ഷൗക്കത്ത്
*ഷഹീൻ സിദ്ദിഖ്
==നിർമ്മാണം==
മഹേഷ് നാരായണനാണ് 'പേട്രിയറ്റ്' (Patriot) രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
'കടൽ കടന്നൊരു മാത്തുക്കുട്ടി' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിന് ശേഷം 13 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം നടന്മാരായ മമ്മൂട്ടിയും മോഹൻലാലും ഒന്നിക്കുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ പ്രോജക്റ്റിനുണ്ട്. സമയക്കുറവ് മൂലം ഫഹദ് ഫാസിൽ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയതിനെത്തുടർന്ന്, ഒരു പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ നടൻ ആസിഫ് അലിയെ സമീപിച്ചതായി നേരത്തെ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Asif Ali reportedly roped in to play a pivotal role in Mahesh Narayanan-Mammootty film |url=https://www.ottplay.com/news/asif-ali-reportedly-roped-in-to-play-a-pivotal-role-in-mahesh-narayanan-mammootty-film/813e278f9c766 |website=OTTplay |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
===ചിത്രീകരണം===
2024 നവംബറിൽ ശ്രീലങ്കയിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമായി ഹൈദരാബാദ് (രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി), യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം (ലണ്ടൻ ഉൾപ്പെടെ), ന്യൂഡൽഹി, കാശ്മീർ, കോയമ്പത്തൂർ, കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിവിധ ലൊക്കേഷനുകളിൽ ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു. ശ്രീലങ്കയിലെ ആദ്യ ഷെഡ്യൂളിന് ശേഷം, ഹൈദരാബാദിലെ രാമോജി ഫിലിം സിറ്റിയിൽ സ്റ്റുഡിയോ രംഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ലണ്ടനിലും യുകെയിലെ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലുമായി ചിത്രീകരണം തുടർന്നു. 2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൊച്ചിയിലായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ അവസാന ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയായത്.{{cn|date=April 2026}}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
* {{IMDb title|id=|title=Patriot}}</text>
      <sha1>jluckogoq3z1f4ang8zqlo7qqw9o8lb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612170</id>
      <parentid>4612169</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T02:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21131-82</username>
        <id>216144</id>
      </contributor>
      <origin>4612170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8377" sha1="ray2u38nhf5xfdf5tc385agnmsgy6w3" xml:space="preserve">{{Infobox film
| image          = Patriot (film).jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Mahesh Narayanan]]
| writer         = Mahesh Narayanan
| producer       = {{ubl|Anto Joseph|K. G. Anil Kumar}}
| starring       = {{plainlist|
* [[മോഹൻലാൽ]]
* [[മമ്മൂട്ടി]]
* [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]]
* [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]
}}
| cinematography = [[Manush Nandan]]
| editing        = Mahesh Narayanan&lt;br&gt;Rahul Radhakrishnan
| music          = [[Sushin Shyam]]
| studio         = {{ubl|Anto Joseph Film Company|Kichappus Entertainments|C R Saleem Productions (in association with)|Blue Tigers London (in association with)}}
| distributor    = {{ubl|Truth Global Films (overseas)|Ann Mega Media (Kerala)}}
| released       = {{Film date|2026|5|01|df=yes}}
| runtime        = 
| country        = India
| language       = Malayalam
| budget         = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
| gross          = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
}}
[[മഹേഷ് നാരായണൻ]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിക്കുന്ന, റിലീസ് ചെയ്യാനിരിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാളം സ്പൈ ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''പേട്രിയറ്റ്''' (Patriot). [[മഹേഷ് നാരായണൻ]] തന്നെയാണ് ഇതിന്റെ സഹ-എഡിറ്റിംഗും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ആന്റോ ജോസഫ്, കെ.ജി. അനിൽ കുമാർ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലും]] [[മമ്മൂട്ടി|മമ്മൂട്ടിയും]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]], [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[നയൻതാര]], [[രേവതി]] എന്നിവരും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt; സുഷിൻ ശ്യാമാണ് ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിനും ഈണം പകർന്നിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

സിനിമയുടെ ആഗോള റിലീസ് 2026 മെയ് 1-ന് നടക്കും.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[മോഹൻലാൽ]] - കേണൽ. റഹീം നായക്ക്
*[[മമ്മൂട്ടി]] - ഡോ. ഡാനിയൽ ജെയിംസ്
*[[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] - മൈക്കിൾ ദേവസ്സി
*[[ഫഹദ് ഫാസിൽ]] - ശക്തി
*[[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] -
*[[നയൻതാര]] -
*[[രേവതി]] -
*[[രാജീവ് മേനോൻ]] -
*പ്രകാശ് വർമ്മ -
*[[ദർശന രാജേന്ദ്രൻ]] -
*സറിൻ ഷിഹാബ്
*[[ഗ്രേസ് ആന്റണി]]
*പ്രകാശ് ബെലവാടി
*ജിനു ജോസഫ്
*ഡാനിഷ് ഹുസൈൻ
*ഗീതി സംഗീത
*ശ്രീപാർവ്വതി
*[[രഞ്ജി പണിക്കർ]]
*[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
*ഇഷാൻ ഷൗക്കത്ത്
*ഷഹീൻ സിദ്ദിഖ്

==നിർമ്മാണം==
മഹേഷ് നാരായണനാണ് 'പേട്രിയറ്റ്' (Patriot) രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
'കടൽ കടന്നൊരു മാത്തുക്കുട്ടി' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിന് ശേഷം 13 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം നടന്മാരായ മമ്മൂട്ടിയും മോഹൻലാലും ഒന്നിക്കുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ പ്രോജക്റ്റിനുണ്ട്. സമയക്കുറവ് മൂലം ഫഹദ് ഫാസിൽ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയതിനെത്തുടർന്ന്, ഒരു പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ നടൻ ആസിഫ് അലിയെ സമീപിച്ചതായി നേരത്തെ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Asif Ali reportedly roped in to play a pivotal role in Mahesh Narayanan-Mammootty film |url=https://www.ottplay.com/news/asif-ali-reportedly-roped-in-to-play-a-pivotal-role-in-mahesh-narayanan-mammootty-film/813e278f9c766 |website=OTTplay |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
===ചിത്രീകരണം===
2024 നവംബറിൽ ശ്രീലങ്കയിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമായി ഹൈദരാബാദ് (രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി), യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം (ലണ്ടൻ ഉൾപ്പെടെ), ന്യൂഡൽഹി, കാശ്മീർ, കോയമ്പത്തൂർ, കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിവിധ ലൊക്കേഷനുകളിൽ ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു. ശ്രീലങ്കയിലെ ആദ്യ ഷെഡ്യൂളിന് ശേഷം, ഹൈദരാബാദിലെ രാമോജി ഫിലിം സിറ്റിയിൽ സ്റ്റുഡിയോ രംഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ലണ്ടനിലും യുകെയിലെ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലുമായി ചിത്രീകരണം തുടർന്നു. 2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൊച്ചിയിലായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ അവസാന ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയായത്.{{cn|date=April 2026}}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
* {{IMDb title|id=|title=Patriot}}</text>
      <sha1>ray2u38nhf5xfdf5tc385agnmsgy6w3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612202</id>
      <parentid>4612170</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LordStalin</username>
        <id>208814</id>
      </contributor>
      <origin>4612202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8382" sha1="6jei3m3klq6qmdvz9r6t2w1i37tje6o" xml:space="preserve">{{Infobox film
| image          = Patriot (film).jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Mahesh Narayanan]]
| writer         = Mahesh Narayanan
| producer       = {{ubl|Anto Joseph|K. G. Anil Kumar}}
| starring       = {{plainlist|
* [മമ്മൂട്ടി ]]
* [[മോഹൻലാൽ ]]
* [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]]
* [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]
}}
| cinematography = [[Manush Nandan]]
| editing        = Mahesh Narayanan&lt;br&gt;Rahul Radhakrishnan
| music          = [[Sushin Shyam]]
| studio         = {{ubl|Anto Joseph Film Company|Kichappus Entertainments|C R Saleem Productions (in association with)|Blue Tigers London (in association with)}}
| distributor    = {{ubl|Truth Global Films (overseas)|Ann Mega Media (Kerala)}}
| released       = {{Film date|2026|5|01|df=yes}}
| runtime        = 
| country        = India
| language       = Malayalam
| budget         = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
| gross          = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
}}
[[മഹേഷ് നാരായണൻ]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിക്കുന്ന, റിലീസ് ചെയ്യാനിരിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാളം സ്പൈ ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''പേട്രിയറ്റ്''' (Patriot). [[മഹേഷ് നാരായണൻ]] തന്നെയാണ് ഇതിന്റെ സഹ-എഡിറ്റിംഗും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ആന്റോ ജോസഫ്, കെ.ജി. അനിൽ കുമാർ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[മമ്മൂട്ടി |മമ്മൂട്ടിയും ]] [[മോഹൻലാൽ |മോഹൻലാലും ]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]], [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[നയൻതാര]], [[രേവതി]] എന്നിവരും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt; സുഷിൻ ശ്യാമാണ് ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിനും ഈണം പകർന്നിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

സിനിമയുടെ ആഗോള റിലീസ് 2026 മെയ് 1-ന് നടക്കും.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[മോഹൻലാൽ]] - കേണൽ. റഹീം നായക്ക്
*[[മമ്മൂട്ടി]] - ഡോ. ഡാനിയൽ ജെയിംസ്
*[[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] - മൈക്കിൾ ദേവസ്സി
*[[ഫഹദ് ഫാസിൽ]] - ശക്തി
*[[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] -
*[[നയൻതാര]] -
*[[രേവതി]] -
*[[രാജീവ് മേനോൻ]] -
*പ്രകാശ് വർമ്മ -
*[[ദർശന രാജേന്ദ്രൻ]] -
*സറിൻ ഷിഹാബ്
*[[ഗ്രേസ് ആന്റണി]]
*പ്രകാശ് ബെലവാടി
*ജിനു ജോസഫ്
*ഡാനിഷ് ഹുസൈൻ
*ഗീതി സംഗീത
*ശ്രീപാർവ്വതി
*[[രഞ്ജി പണിക്കർ]]
*[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
*ഇഷാൻ ഷൗക്കത്ത്
*ഷഹീൻ സിദ്ദിഖ്

==നിർമ്മാണം==
മഹേഷ് നാരായണനാണ് 'പേട്രിയറ്റ്' (Patriot) രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
'കടൽ കടന്നൊരു മാത്തുക്കുട്ടി' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിന് ശേഷം 13 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം നടന്മാരായ മമ്മൂട്ടിയും മോഹൻലാലും ഒന്നിക്കുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ പ്രോജക്റ്റിനുണ്ട്. സമയക്കുറവ് മൂലം ഫഹദ് ഫാസിൽ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയതിനെത്തുടർന്ന്, ഒരു പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ നടൻ ആസിഫ് അലിയെ സമീപിച്ചതായി നേരത്തെ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Asif Ali reportedly roped in to play a pivotal role in Mahesh Narayanan-Mammootty film |url=https://www.ottplay.com/news/asif-ali-reportedly-roped-in-to-play-a-pivotal-role-in-mahesh-narayanan-mammootty-film/813e278f9c766 |website=OTTplay |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
===ചിത്രീകരണം===
2024 നവംബറിൽ ശ്രീലങ്കയിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമായി ഹൈദരാബാദ് (രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി), യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം (ലണ്ടൻ ഉൾപ്പെടെ), ന്യൂഡൽഹി, കാശ്മീർ, കോയമ്പത്തൂർ, കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിവിധ ലൊക്കേഷനുകളിൽ ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു. ശ്രീലങ്കയിലെ ആദ്യ ഷെഡ്യൂളിന് ശേഷം, ഹൈദരാബാദിലെ രാമോജി ഫിലിം സിറ്റിയിൽ സ്റ്റുഡിയോ രംഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ലണ്ടനിലും യുകെയിലെ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലുമായി ചിത്രീകരണം തുടർന്നു. 2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൊച്ചിയിലായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ അവസാന ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയായത്.{{cn|date=April 2026}}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
* {{IMDb title|id=|title=Patriot}}</text>
      <sha1>6jei3m3klq6qmdvz9r6t2w1i37tje6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612203</id>
      <parentid>4612202</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LordStalin</username>
        <id>208814</id>
      </contributor>
      <origin>4612203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8383" sha1="o2u4qjykpb8obsa3gh44fulitxrozio" xml:space="preserve">{{Infobox film
| image          = Patriot (film).jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Mahesh Narayanan]]
| writer         = Mahesh Narayanan
| producer       = {{ubl|Anto Joseph|K. G. Anil Kumar}}
| starring       = {{plainlist|
* [[മമ്മൂട്ടി ]]
* [[മോഹൻലാൽ ]]
* [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]]
* [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]
}}
| cinematography = [[Manush Nandan]]
| editing        = Mahesh Narayanan&lt;br&gt;Rahul Radhakrishnan
| music          = [[Sushin Shyam]]
| studio         = {{ubl|Anto Joseph Film Company|Kichappus Entertainments|C R Saleem Productions (in association with)|Blue Tigers London (in association with)}}
| distributor    = {{ubl|Truth Global Films (overseas)|Ann Mega Media (Kerala)}}
| released       = {{Film date|2026|5|01|df=yes}}
| runtime        = 
| country        = India
| language       = Malayalam
| budget         = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
| gross          = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
}}
[[മഹേഷ് നാരായണൻ]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിക്കുന്ന, റിലീസ് ചെയ്യാനിരിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാളം സ്പൈ ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''പേട്രിയറ്റ്''' (Patriot). [[മഹേഷ് നാരായണൻ]] തന്നെയാണ് ഇതിന്റെ സഹ-എഡിറ്റിംഗും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ആന്റോ ജോസഫ്, കെ.ജി. അനിൽ കുമാർ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[മമ്മൂട്ടി |മമ്മൂട്ടിയും ]] [[മോഹൻലാൽ |മോഹൻലാലും ]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]], [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[നയൻതാര]], [[രേവതി]] എന്നിവരും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt; സുഷിൻ ശ്യാമാണ് ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിനും ഈണം പകർന്നിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

സിനിമയുടെ ആഗോള റിലീസ് 2026 മെയ് 1-ന് നടക്കും.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[മോഹൻലാൽ]] - കേണൽ. റഹീം നായക്ക്
*[[മമ്മൂട്ടി]] - ഡോ. ഡാനിയൽ ജെയിംസ്
*[[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] - മൈക്കിൾ ദേവസ്സി
*[[ഫഹദ് ഫാസിൽ]] - ശക്തി
*[[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] -
*[[നയൻതാര]] -
*[[രേവതി]] -
*[[രാജീവ് മേനോൻ]] -
*പ്രകാശ് വർമ്മ -
*[[ദർശന രാജേന്ദ്രൻ]] -
*സറിൻ ഷിഹാബ്
*[[ഗ്രേസ് ആന്റണി]]
*പ്രകാശ് ബെലവാടി
*ജിനു ജോസഫ്
*ഡാനിഷ് ഹുസൈൻ
*ഗീതി സംഗീത
*ശ്രീപാർവ്വതി
*[[രഞ്ജി പണിക്കർ]]
*[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
*ഇഷാൻ ഷൗക്കത്ത്
*ഷഹീൻ സിദ്ദിഖ്

==നിർമ്മാണം==
മഹേഷ് നാരായണനാണ് 'പേട്രിയറ്റ്' (Patriot) രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
'കടൽ കടന്നൊരു മാത്തുക്കുട്ടി' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിന് ശേഷം 13 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം നടന്മാരായ മമ്മൂട്ടിയും മോഹൻലാലും ഒന്നിക്കുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ പ്രോജക്റ്റിനുണ്ട്. സമയക്കുറവ് മൂലം ഫഹദ് ഫാസിൽ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയതിനെത്തുടർന്ന്, ഒരു പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ നടൻ ആസിഫ് അലിയെ സമീപിച്ചതായി നേരത്തെ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Asif Ali reportedly roped in to play a pivotal role in Mahesh Narayanan-Mammootty film |url=https://www.ottplay.com/news/asif-ali-reportedly-roped-in-to-play-a-pivotal-role-in-mahesh-narayanan-mammootty-film/813e278f9c766 |website=OTTplay |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
===ചിത്രീകരണം===
2024 നവംബറിൽ ശ്രീലങ്കയിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമായി ഹൈദരാബാദ് (രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി), യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം (ലണ്ടൻ ഉൾപ്പെടെ), ന്യൂഡൽഹി, കാശ്മീർ, കോയമ്പത്തൂർ, കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിവിധ ലൊക്കേഷനുകളിൽ ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു. ശ്രീലങ്കയിലെ ആദ്യ ഷെഡ്യൂളിന് ശേഷം, ഹൈദരാബാദിലെ രാമോജി ഫിലിം സിറ്റിയിൽ സ്റ്റുഡിയോ രംഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ലണ്ടനിലും യുകെയിലെ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലുമായി ചിത്രീകരണം തുടർന്നു. 2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൊച്ചിയിലായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ അവസാന ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയായത്.{{cn|date=April 2026}}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
* {{IMDb title|id=|title=Patriot}}</text>
      <sha1>o2u4qjykpb8obsa3gh44fulitxrozio</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612204</id>
      <parentid>4612203</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LordStalin</username>
        <id>208814</id>
      </contributor>
      <origin>4612204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8387" sha1="mqu5ultcj2jacmjqss5vbsav1m3sntl" xml:space="preserve">{{Infobox film
| image          = Patriot (film).jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = [[Mahesh Narayanan]]
| writer         = Mahesh Narayanan
| producer       = {{ubl|Anto Joseph|K. G. Anil Kumar}}
| starring       = {{plainlist|
* [[മമ്മൂട്ടി ]]
* [[മോഹൻലാൽ ]]
* [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]]
* [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]]
}}
| cinematography = [[Manush Nandan]]
| editing        = Mahesh Narayanan&lt;br&gt;Rahul Radhakrishnan
| music          = [[Sushin Shyam]]
| studio         = {{ubl|Anto Joseph Film Company|Kichappus Entertainments|C R Saleem Productions (in association with)|Blue Tigers London (in association with)}}
| distributor    = {{ubl|Truth Global Films (overseas)|Ann Mega Media (Kerala)}}
| released       = {{Film date|2026|5|01|df=yes}}
| runtime        = 
| country        = India
| language       = Malayalam
| budget         = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
| gross          = &lt;!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--&gt;
}}
[[മഹേഷ് നാരായണൻ]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിക്കുന്ന, റിലീസ് ചെയ്യാനിരിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാളം സ്പൈ ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് '''പേട്രിയറ്റ്''' (Patriot). [[മഹേഷ് നാരായണൻ]] തന്നെയാണ് ഇതിന്റെ സഹ-എഡിറ്റിംഗും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ആന്റോ ജോസഫ്, കെ.ജി. അനിൽ കുമാർ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[മമ്മൂട്ടി |മമ്മൂട്ടിയും ]] [[മോഹൻലാൽ |മോഹൻലാലും ]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]], [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]], [[നയൻതാര]], [[രേവതി]] എന്നിവരും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt; സുഷിൻ ശ്യാമാണ് ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിനും ഈണം പകർന്നിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

സിനിമയുടെ ആഗോള റിലീസ് 2026 മെയ് 1-ന് നടക്കും.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[മമ്മൂട്ടി]] - ഡോ. ഡാനിയൽ ജെയിംസ്
*[[മോഹൻലാൽ]] - കേണൽ. റഹീം നായിക്ക് 
*[[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] - മൈക്കിൾ ദേവസ്സി
*[[ഫഹദ് ഫാസിൽ]] - ശക്തി
*[[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] -
*[[നയൻതാര]] -
*[[രേവതി]] -
*[[രാജീവ് മേനോൻ]] -
*പ്രകാശ് വർമ്മ -
*[[ദർശന രാജേന്ദ്രൻ]] -
*സറിൻ ഷിഹാബ്
*[[ഗ്രേസ് ആന്റണി]]
*പ്രകാശ് ബെലവാടി
*ജിനു ജോസഫ്
*ഡാനിഷ് ഹുസൈൻ
*ഗീതി സംഗീത
*ശ്രീപാർവ്വതി
*[[രഞ്ജി പണിക്കർ]]
*[[ഇന്ദ്രൻസ്]]
*ഇഷാൻ ഷൗക്കത്ത്
*ഷഹീൻ സിദ്ദിഖ്

==നിർമ്മാണം==
മഹേഷ് നാരായണനാണ് 'പേട്രിയറ്റ്' (Patriot) രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal and Mammootty reunite for Mahesh Narayanan’s Patriot |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/patriot-title-teaser-mammootty-and-mohanlals-much-anticipated-malayalam-collab/article70117199.ece |work=The Hindu |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Patriot movie second look poster: Mohanlal and Mammootty in action-packed avatar |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/patriot-movie-mohanlal-mammootty-second-look-poster-action-10554009/ |work=The Indian Express |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
'കടൽ കടന്നൊരു മാത്തുക്കുട്ടി' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിന് ശേഷം 13 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം നടന്മാരായ മമ്മൂട്ടിയും മോഹൻലാലും ഒന്നിക്കുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ പ്രോജക്റ്റിനുണ്ട്. സമയക്കുറവ് മൂലം ഫഹദ് ഫാസിൽ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി പിന്മാറിയതിനെത്തുടർന്ന്, ഒരു പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ നടൻ ആസിഫ് അലിയെ സമീപിച്ചതായി നേരത്തെ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Asif Ali reportedly roped in to play a pivotal role in Mahesh Narayanan-Mammootty film |url=https://www.ottplay.com/news/asif-ali-reportedly-roped-in-to-play-a-pivotal-role-in-mahesh-narayanan-mammootty-film/813e278f9c766 |website=OTTplay |access-date=13 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
===ചിത്രീകരണം===
2024 നവംബറിൽ ശ്രീലങ്കയിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമായി ഹൈദരാബാദ് (രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി), യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം (ലണ്ടൻ ഉൾപ്പെടെ), ന്യൂഡൽഹി, കാശ്മീർ, കോയമ്പത്തൂർ, കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിവിധ ലൊക്കേഷനുകളിൽ ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു. ശ്രീലങ്കയിലെ ആദ്യ ഷെഡ്യൂളിന് ശേഷം, ഹൈദരാബാദിലെ രാമോജി ഫിലിം സിറ്റിയിൽ സ്റ്റുഡിയോ രംഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ലണ്ടനിലും യുകെയിലെ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലുമായി ചിത്രീകരണം തുടർന്നു. 2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ കൊച്ചിയിലായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ അവസാന ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയായത്.{{cn|date=April 2026}}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
* {{IMDb title|id=|title=Patriot}}</text>
      <sha1>mqu5ultcj2jacmjqss5vbsav1m3sntl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MrZaimon1122</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666284</id>
    <redirect title="ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zaifox" />
    <revision>
      <id>4612082</id>
      <timestamp>2026-04-05T12:15:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ternarius</username>
        <id>29989</id>
      </contributor>
      <comment>Ternarius എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MrZaimon1122]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zaifox]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/MrZaimon1122|MrZaimon1122]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Zaifox|Zaifox]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4612082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="h47onui4oznjozi0oe2zmiipolcyj4t" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Zaifox]]</text>
      <sha1>h47onui4oznjozi0oe2zmiipolcyj4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AfghanTsakhtan</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666285</id>
    <revision>
      <id>4612092</id>
      <timestamp>2026-04-05T14:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6843" sha1="jpjz477xaq3d3cstvlvkrcozw0ogxan" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: AfghanTsakhtan | AfghanTsakhtan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:18, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jpjz477xaq3d3cstvlvkrcozw0ogxan</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mohammed Rizwan K</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666286</id>
    <revision>
      <id>4612104</id>
      <timestamp>2026-04-05T15:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6849" sha1="kyd73rq15zdp9et1qte9z28nrqj6rf3" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Mohammed Rizwan K | Mohammed Rizwan K | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:56, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>kyd73rq15zdp9et1qte9z28nrqj6rf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തലയാപ്പൂര് ദേവി ക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666287</id>
    <redirect title="തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം" />
    <revision>
      <id>4612107</id>
      <timestamp>2026-04-05T16:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>202974</id>
      </contributor>
      <comment>PGN28 എന്ന ഉപയോക്താവ് [[തലയാപ്പൂര് ദേവി ക്ഷേത്രം]] എന്ന താൾ [[തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="fk4sprreqtm1cgoc0z0x397hjqu5k71" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[തലയാപ്പൂര് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]</text>
      <sha1>fk4sprreqtm1cgoc0z0x397hjqu5k71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666288</id>
    <revision>
      <id>4612113</id>
      <timestamp>2026-04-05T16:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20984-55</username>
        <id>216130</id>
      </contributor>
      <comment>'70 ലേറെ വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ്  പാലക്കാട് കോട്ടായി പുളിനെല്ലിയിലെ സാധാരണ കർഷക കുടുംബമായ കമ്പക്കൂടം വീട്ടിൽ കറുപ്പന്റെയും തങ്കയുടെയും മകനായി 1948 ൽ മൂത്ത കുട്ടിയായ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25093" sha1="4u66aoyuv2eb35rti3dhsddjntbp8w4" xml:space="preserve">70 ലേറെ വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ്  പാലക്കാട് കോട്ടായി പുളിനെല്ലിയിലെ സാധാരണ കർഷക കുടുംബമായ കമ്പക്കൂടം വീട്ടിൽ കറുപ്പന്റെയും തങ്കയുടെയും മകനായി 1948 ൽ മൂത്ത കുട്ടിയായാണ് ജനിച്ചത്. 2 പെൺകുട്ടി കൾക്ക് ശേഷം ജനിച്ച ആൺകുട്ടി എന്ന നിലയിൽ വളരെ പരിപാലനം കിട്ടിയാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. അന്ന് നിലനിന്നിരുന്ന ജന്മി കുടിയാൻ വ്യവസ്ഥിതി മൂലം കർഷകർ എല്ലാം എന്നും ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ആയിരുന്നു.. ഏക്കറോളം കൃഷി ഉണ്ടെങ്കിലും കർഷക കുടുംബങ്ങളിൽ ദാരിദ്രം നിലനിന്നിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ശൈശവകാലഘട്ടം വളരെ കഷ്ടപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഭക്ഷണത്തിനായി ചെറുപ്പത്തിലേ പണിക്കു പോകേണ്ട അവസ്ഥ ഉണ്ടായിരുന്നു. വിശപ്പു സഹിക്കാതെ തേങ്ങയും, കപ്പയും കഴിച്ചു വിശപ്പടക്കി.പനയിൽ കയറി ഇളന്നനും വെട്ടി കുടിച്ചിരുന്നു. പഠിത്തത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും,കോട്ടായി സ്കൂളിലെ എൻ.സി.സി യിലെ ലീഡർ എന്ന നിലക്കുള്ള അച്ചടക്കപരമായ നേതൃപാടവം പുലർത്താൻ കഴിഞ്ഞു. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സഹപാഠികളുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടു പരിഹാരം കാണാൻ ശ്രമിക്കും.അവിടെ വച്ചാണ് പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളോട് അടുപ്പം ആരംഭിച്ചത്. ക്ലാസ് കഴിഞ്ഞു വീട്ടിൽ വന്നാൽ തെങ്ങുകയാറാനും, പനകേറാനും, മറ്റു പണികൾക്കും പോകും. അതു പോലെ തന്നെയാണ് രാവിലെയും, അതിരാവിലെ 3 മണിക്ക് എഴുന്നേറ്റു വയലിൽ പണിക്കുപോകും, 8 മണിക്ക് തിരിച്ചു പോരും, അതിനു ശേഷം ആണ് സ്കൂളിൽ പോകുന്നത്. ആ സമയത്താണ് കേരളത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുപാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉർജിതമാകുന്നതും അതിൽ ആകൃഷ്ടനാകുന്നതും, അന്ന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റകുന്നവർ സമൂഹത്തിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടവനായിരുന്നു. ജന്മി വിഭാഗം ഒറ്റപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. തൊഴിലാളികൾ ഇവരോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലും വിലക്കിയിരുന്നു. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ എങ്ങനെ ആയിരിക്കണം എന്നത് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടനിൽ നിന്നായിരിക്കും ഞങ്ങൾ പഠിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്തു തന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റു പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തോടും, തൊഴിലാളികളോടും മമത പുലർത്തിയിരുന്നു. പഠിക്കുന്ന കാലത്തു രഹസ്യമായി ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പരസ്യമായി പൊതുരംഗത്തു പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. പാർട്ടിയുടെ പുതിയ കേഡർമാരെ പല പ്രദേശങ്ങളിലും ഉയർത്തികൊണ്ടുവന്നു. അതിൽ ഇന്ന് പാർട്ടിയിൽ വിവിധ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നുണ്ട്. പൊതു രംഗത്തു കമ്മ്യൂണിസ്റുകരനായി മകൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതോടെ അച്ഛന് ആദിയായി. മകനെ നേർവഴിക്കു നടത്താൻ പലതും പറഞ്ഞുനോക്കി. പലരെകൊണ്ടും ഉപദേശിപ്പിച്ചു. ഉറച്ച ശരീരവും, കായിക ബലവുമുളള പോലീസ് ട്രൈനിംഗിന് അയക്കാൻ വേണ്ടി എല്ലാം ശരിയാക്കി. പക്ഷെ ചരിത്ര നിയോഗം പോലെ ഒരു കിണർ കുഴിക്കുന്നതിനിടയിൽ കാലിൽ മുറിവേറ്റു. അങ്ങനെ ഫിസിക്കലിന് ഹാജരാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അത് സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ മുറിവായി നമ്മുക്ക് കണക്കാക്കാം. ഇതു നമ്മുടെ നാടിനും ഞങ്ങൾക്കും ഒരു നല്ല കമ്മ്യൂണിസ്റുകാരനെ കിട്ടാൻ ഇടായാക്കി. അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് 18 വയസ് മാത്രമാണ് പ്രായം. അദ്ദേഹത്തെ ഇവിടെ നിന്നും അകറ്റിനിർത്താൻ തിരുപൂരിൽ അയച്ചു. ബനിയൻ കമ്പനിയിൽ ജോലിക്കായി. പക്ഷെ അവിടെയും കൊടിപിടിച്ചു. അവിടത്തെ തൊഴിലാളി ചൂഷണങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ചത് മാനേജ്മെന്റിനെ ചൊടിപ്പിച്ചു. തൊഴിലാളികളെ സംഘ‍ടിപ്പിച്ചു അവരുടെ അവകാശ നിക്ഷേധങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതികരിപ്പിച്ചു. അതിൽ ക്ഷുഭിതരായ മാനേജ്മെന്റ് സഖാവിനെ തിരിച്ചയച്ചു. പിന്നീട് ഒരു തിരിച്ചുവരവായിരുന്നു. നാട്ടിൽ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ എല്ലാ കൃഷികളങ്ങളിലും തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിച്ചു. പല സ്ഥലങ്ങളിലും പാർട്ടി രഹസ്യയോഗങ്ങൾ വിളിച്ചുകൂട്ടി. കണ്ണൂരിൽ വെച്ച് നടന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ക്യാമ്പിൽ നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ട മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനും ഉണ്ടായിരുന്നു. പല കളങ്ങളിലും ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകളും തൊഴിലാളികളും തമ്മിൽ അടിയുണ്ടായി. തൊഴിലാളികളെ തല്ലിയ ഗുണ്ടകളെ സഖാവ് നേരിട്ടു. അവരെ തല്ലി ഓടിച്ചു. ജന്മിയുടെ നിർദ്ദേശത്തെ തുടർന്ന് പിടിക്കൂടാൻ പോലീസ് വന്നു. അദ്ദേഹം പിടികൊടുത്തില്ല. ഒളിവിൽ പോയി. ആഴ്ചകൾ മാത്തുർ വേലുണ്ണി ഏട്ടന്റെ മില്ലിൽ ഇടുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് നെല്ല് ചാക്കുകൾക്കിടയിൽ കിടന്നു. പിന്നെ വടക്കഞ്ചേരിയിൽ, ചൂലനൂർ കാടുകളിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു. പോലീസ് ഒളിവിൽ കഴിയാൻ സഹായിച്ച തൊഴിലാളികളെ മർദ്ദിച്ചു. ഒടുവിൽ പാർട്ടി നിർദേശത്തെ തുടന്നു അറസ്റ്റ് വരിച്ചു. പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ സഖാവിന് ഭീകരമായി മർദനം എൽക്കേണ്ടി വന്നു . തങ്ങൾക്കുവേണ്ടി എല്ലാം സഹിക്കുന്ന സഖാവിനെ നേരിൽകാണാനും പിന്തുണ അറിയിക്കാനും, സ്റ്റേഷനു മുന്നിൽ നൂറു കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ തടിച്ചുകൂടി. പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടർന്ന് മർദനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ പോലീസ് നിർബന്ധിതമായി. ജനങ്ങൾ ആർപ്പുവിളിയോടെയാണ് തങ്ങളുടെ നേതാവിനെ വരവേറ്റത്. സ്വന്തം വയലിൽ പണി എടുക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് കൃത്യമായ വേതനം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി സ്വന്തം അച്ഛനോടുപോലും കയർത്തു സംസാരിക്കേണ്ടതായി വന്നിട്ടുണ്ട്. തൊഴിലാളികൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട വല്ലി പ്രശ്നവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു സ്വന്തം അച്ഛനെതിരെ കുഴൽമന്ദം പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ ആദ്യമായി ചെങ്കൊടി പിടിച്ച് കൊണ്ടു തൊഴിലാളികളെയും കൂട്ടി പരാതി കൊടുപ്പിച്ചു. ഇതിലൂടെ തൊഴിലാളികൾക്ക് കിട്ടേണ്ട നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ സാധിച്ചു.. തൊഴിലാളികൾ തങ്ങൾക്കു വേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്ന നേതാവിനെ അന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.. തങ്ങളെക്കാൾ ഇളയതായ അപ്പുണ്ണിയെ അപ്പുണ്ണി എട്ടാനായി വിളിക്കാൻ തുടങ്ങി.. സഖാവ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ… പക്ഷെ അച്ഛന്റെ അവസ്ഥ വീട്ടിൽ മറ്റൊന്നായിരുന്നു. സ്വന്തം അച്ഛനെതിരെ പരാതി കൊടുത്തു എന്ന കാരണത്താൽ വീട്ടിൽ നിന്നും പുറത്താക്കി. പിന്നീട് വറോഡ് പാർട്ടി ഓഫീസിൽ താമസം തുടങ്ങി.അവിടെ നിന്നാണ് കോട്ടായി പാർട്ടിയുടെ വളർച്ച. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ വെറുപ്പോടെ കാണുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ പാർട്ടിയെ വളർത്താൻ, തൊഴിലാളകളെ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഒരുപാട് കഷ്ടപ്പെട്ടു. ആകെയുള്ള ഒരു മുണ്ടിലും ഷർട്ടിലും ജീവിതം മുന്നോട്ടു തള്ളി നീക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അന്നെല്ലാം സഹായിയായി വന്നത് ഇന്ന് കോട്ടായി ലോക്കൽകമ്മറ്റി അംഗമായ പി.എം. വേലയുധേട്ടനായിരുന്നു. കർഷതൊഴിലാളികളുടെ കുടിലുകളിൽ പോലീസിനെ വെട്ടിച്ച് കുടുംബയോഗങ്ങളും, തറയോഗങ്ങളും നടത്തി. അവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് അവരിൽ ഒരാളായി.. മറക്കില്ല സഖാവെ ഒരിക്കലും…&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitallibrarykottayi.blogspot.com/p/blog-page_26.html|title=digitallibrary: വായനശാലയുടെ ഉദയം|access-date=2026-04-05}}&lt;/ref&gt;

വിദ്യാഭ്യാസ കാലം തൊട്ട് കമ്മ്യൂണിസ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആശയങ്ങളും ആദർശങ്ങളും ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുവാൻ കിലോമീറ്ററുകളോളം കാൽനടയായി പോലും കോട്ടായി,പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി,തരൂർ, തോലനൂർ, തേങ്കുറുശ്ശി, കുഴൽമന്ദം, കുത്തനൂർ, മാത്തൂർ  തുടങ്ങി പാലക്കാട്‌ ജില്ലയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കൈ മെയ് മറന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. അന്നെല്ലാം വാഹന സൗകര്യം ഇല്ലാഞ്ഞിട്ടല്ല.സഖാവിന്റെ കയ്യിൽ അതിനുളള കാശ് ഇല്ലായിരുന്നു.  കോട്ടായിയിൽ നിന്ന് പഴയ സേതു ഏട്ടന്റെ കടയിൽ നിന്നും കുറച്ച് ഉപ്പുകടലയും കടിച്ച് വടക്കൻ‍‍ഞ്ചേരി വരെ ഒരു നടത്തമാണ്... 25 കിലോമീറ്റർ... പാർട്ടി വളർത്താൻ.... കമ്മറ്റികൾക്കായ്.....

1988 കാലഘത്തിൽ എതിരാളികളുടെ വാൾമുനയിൽ നിന്നും അന്നത്തെ കോട്ടായിയിലെ സുന്ദരി ഓട്ടോ സുന്ദരന്റെ സമയോചിതമായ പ്രവർത്തനം മൂലം തലനാരിഴക്ക് രക്ഷപ്പെട്ട് തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി.. പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി... തന്റെ ജീവിതം തന്നെ അർപ്പിച്ച ഞങ്ങളുടെയും, ജനങ്ങളുടെയും വഴികാട്ടിയും, റോൾ മോഡലും, ഹീറോയുമായ പ്രിയ സഖാവ് നമ്മുടെ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ കൂടെ കണ്ണൂരിലെ പാർട്ടി ക്യാമ്പുകളിൽ സജീവമായിരുന്ന ഒരു സഖാവാണ്. പാർട്ടികഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ കുടുംബമുളളൂ എന്ന കാഴ്‍ച്ചപ്പാടിനിടിയിലാണ് പത്മാവതിവതിയെ കല്യാണം കഴിച്ചത്. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ കറുത്ത നാളുകളിലായിരുന്നു അത്. പത്മാവതിയുടെ അച്ഛനും ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരനായ ഒരു കൃഷിക്കാരനായിരുന്നു. പാർട്ടിക്കാരുടേയും കുടുംബക്കാരുടേയും നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി പത്മാവതിയെന്ന പാവത്തിനെ കല്ല്യാണം കഴിച്ചു. കല്യാണത്തിന് ശേഷം പോലീസിനെ വെട്ടിച്ച് രണ്ട് പേരും വേറെ വഴിയിലൂടെയാണ് വീട്ടിൽ എത്തിയത്. ഏക്കർകണക്കിന് ഭൂമിയും ,വലിയ സമ്പത്തും കയ്യാളിയ ഒരു കുടുംബത്തിൽ നിന്നും പട്ടിണിയുടെ കൂടാരത്തിലേക്ക് പത്മാവതി പതുക്കെ കാൽവച്ച് വന്നു.മാറി ഉടുക്കാൻപോലും തുണിയില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ സ്വന്തം അച്ഛനാണ് തുണിയും മറ്റ് സാധനങ്ങളും എത്തിച്ചുകൊടുത്തത്.കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ഭാര്യക്ക് അന്ന് അതൊന്നും ആഗ്രഹിക്കാൻ അവകാശമില്ലായിരുന്നു. കഷ്ടതകൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു അന്നത്തെ അവസ്ഥ. സഖാവിന്റെ അവസ്ഥയും മറ്റൊന്നായിരുന്നില്ല. ആകെ ഉളള ഒരു മുണ്ടും ഷർട്ടും ഏറെ വൈകി കഴുകി ഇട്ട് രാവിലെ അത് തന്നെ ധരിക്കേണ്ട അവസ്ഥ. ഭക്ഷണവും,ഉറക്കവുമാല്ലാത്ത ആ മഹാനെ എളുപ്പം അസുഖങ്ങൾ കീഴ്പ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ കുടുംബവും പാർട്ടിക്കാരും തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. കണ്ണിലെ കൃഷ്ണമണിപോലെ അവർ കാത്തുരക്ഷിച്ചു. കൊറ്റമംഗലം അന്തപ്പൻ എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കൃഷ്ണൻകുട്ടി എന്ന ലോഡിംഗ് തൊഴിലാളി മരണം വരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. കളള് ചെത്ത് തൊഴിലാളികളായിരുന്നു പ്രവർത്തനത്തിൽ എന്നും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കോട്ടായിയിലെ രാമകുഷ്ണൻ (മീശ രാമ കൃഷ്ണൻ), മാധവൻ എന്നിവർ ആദ്യകാല പ്രവർത്തകർ ആയിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലൂടെ ജനങ്ങളെ സേവിക്കാൻ സന്ദർഭങ്ങൾ കിട്ടി. ലോക്കൽ കമ്മറ്റി സെക്രട്ടറിയായും, ഏരിയാ സെക്രട്ടറിയായും, പാർട്ടിയുടെ ജില്ലാ കമ്മറ്റി മെമ്പറായും പ്രവർത്തിച്ചു.

2 തവണ കോട്ടായി പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റായി , കൂടാതെ സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ്, ബ്ലോക്ക് വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മറ്റി ചെയർമാൻ, ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് വിദ്യാഭ്യാസ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മറ്റി ചെയർമാന്, ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രവർത്തകൻ‍ എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം അർപ്പിച്ചു. കർഷകതോഴിലാളികളുടെ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി എന്നും നിലകൊണ്ട അദ്ദേഹം അവരുടെ താലൂക്ക്, ജില്ലാ, സംസ്ഥാന നേതാവായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ചട്ടക്കൂടിനുളളിൽ ജീവിച്ച സഖാവിന് എല്ലാം പാർട്ടിയായിരുന്നു. 2 ആൺ കുട്ടികളും, 1 പെൺകുട്ടിയും ഉണ്ടായിരുന്ന സഖാവിനോടുളള ആരാധന കൊണ്ടാണ് പെൺകുട്ടിയെ കുത്തനൂരുളള ഒരു കെ എസ് ഇ ബി ജീവനക്കാരൻ കല്ല്യാണം കഴിച്ചത്. ആ സമയത്ത് ആൺകുട്ടികൾ ഹോട്ടൽപണിയിലും, പഠനത്തിലും ആയിരുന്നു. ഒടുവിലെ മകന് ബ്രയിനിൽ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് മരണത്തോട് മല്ലിടുന്ന ആ സമയത്തുപോലും പാർട്ടിയുടെ ചട്ടക്കൂടിനുളളിൽ നിലനിൽക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. ആ കുട്ടിയുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായ് താൻ വളർത്തി വലുതാക്കിയ പ്രസ്ഥാനവും, എല്ലാ ജന വിഭാഗങ്ങളും ഒന്നിച്ചു നിന്നു. ആ വിദ്യാർത്ഥി തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിലും, ബാംഗ്ലൂരിലും, ഡൽഹി എയിംസിലുമായി നടത്തിയ 8 ഓപ്പറേഷനും റേഡിയേഷനും കഴിഞ്ഞ് ഇപ്പോൾ കോട്ടായി‍ ഗവൺമെൻ്റ് സ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനം ചെയ്യുന്നു.

03/05/2018 ൽ കാലയവനികക്കുളളിൽ മറയുബോൾ ഒരുപാട് പേരുടെ ആശ്രയവും, ആശയമാണ് അവസാനിച്ചത്. വിതുംബിയ നാടിനും, നാട്ടുകാർക്കും മറക്കാനാകാത്ത ഓരായിരം ഓർമ്മകൾ നൽകി അദ്ദേഹം യാത്രയായി. താൻ വളർത്തി വലുതാക്കിയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഓരോ വളർച്ചയിലും ആവേശം കൊണ്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിലാഷമായിരുന്ന സാംസ്കാരിക രംഗത്തെ വളർച്ച അതിനുവേണ്ടി സ്വകാര്യ സമ്പാദ്യമായിരുന്ന പുസ്തകൾ ജനങ്ങൾക്കായ് മാറ്റിവെച്ചാണ് ആ മനുഷ്യ സ്നേഹി യാത്രയായത്. അതാണ് അപ്പുണ്ണി എട്ടൻ വായനശാലയിലൂടെ നിറവേറ്റുന്നതും..</text>
      <sha1>4u66aoyuv2eb35rti3dhsddjntbp8w4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612179</id>
      <parentid>4612113</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; കാണുക [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25142" sha1="796pi3442prr0qxh2do0ci770xzye4p" xml:space="preserve">{{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}}

70 ലേറെ വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ്  പാലക്കാട് കോട്ടായി പുളിനെല്ലിയിലെ സാധാരണ കർഷക കുടുംബമായ കമ്പക്കൂടം വീട്ടിൽ കറുപ്പന്റെയും തങ്കയുടെയും മകനായി 1948 ൽ മൂത്ത കുട്ടിയായാണ് ജനിച്ചത്. 2 പെൺകുട്ടി കൾക്ക് ശേഷം ജനിച്ച ആൺകുട്ടി എന്ന നിലയിൽ വളരെ പരിപാലനം കിട്ടിയാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. അന്ന് നിലനിന്നിരുന്ന ജന്മി കുടിയാൻ വ്യവസ്ഥിതി മൂലം കർഷകർ എല്ലാം എന്നും ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ആയിരുന്നു.. ഏക്കറോളം കൃഷി ഉണ്ടെങ്കിലും കർഷക കുടുംബങ്ങളിൽ ദാരിദ്രം നിലനിന്നിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ശൈശവകാലഘട്ടം വളരെ കഷ്ടപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഭക്ഷണത്തിനായി ചെറുപ്പത്തിലേ പണിക്കു പോകേണ്ട അവസ്ഥ ഉണ്ടായിരുന്നു. വിശപ്പു സഹിക്കാതെ തേങ്ങയും, കപ്പയും കഴിച്ചു വിശപ്പടക്കി.പനയിൽ കയറി ഇളന്നനും വെട്ടി കുടിച്ചിരുന്നു. പഠിത്തത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും,കോട്ടായി സ്കൂളിലെ എൻ.സി.സി യിലെ ലീഡർ എന്ന നിലക്കുള്ള അച്ചടക്കപരമായ നേതൃപാടവം പുലർത്താൻ കഴിഞ്ഞു. സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സഹപാഠികളുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടു പരിഹാരം കാണാൻ ശ്രമിക്കും.അവിടെ വച്ചാണ് പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളോട് അടുപ്പം ആരംഭിച്ചത്. ക്ലാസ് കഴിഞ്ഞു വീട്ടിൽ വന്നാൽ തെങ്ങുകയാറാനും, പനകേറാനും, മറ്റു പണികൾക്കും പോകും. അതു പോലെ തന്നെയാണ് രാവിലെയും, അതിരാവിലെ 3 മണിക്ക് എഴുന്നേറ്റു വയലിൽ പണിക്കുപോകും, 8 മണിക്ക് തിരിച്ചു പോരും, അതിനു ശേഷം ആണ് സ്കൂളിൽ പോകുന്നത്. ആ സമയത്താണ് കേരളത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുപാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉർജിതമാകുന്നതും അതിൽ ആകൃഷ്ടനാകുന്നതും, അന്ന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റകുന്നവർ സമൂഹത്തിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടവനായിരുന്നു. ജന്മി വിഭാഗം ഒറ്റപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. തൊഴിലാളികൾ ഇവരോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലും വിലക്കിയിരുന്നു. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ എങ്ങനെ ആയിരിക്കണം എന്നത് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടനിൽ നിന്നായിരിക്കും ഞങ്ങൾ പഠിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്തു തന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റു പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തോടും, തൊഴിലാളികളോടും മമത പുലർത്തിയിരുന്നു. പഠിക്കുന്ന കാലത്തു രഹസ്യമായി ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പരസ്യമായി പൊതുരംഗത്തു പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. പാർട്ടിയുടെ പുതിയ കേഡർമാരെ പല പ്രദേശങ്ങളിലും ഉയർത്തികൊണ്ടുവന്നു. അതിൽ ഇന്ന് പാർട്ടിയിൽ വിവിധ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നുണ്ട്. പൊതു രംഗത്തു കമ്മ്യൂണിസ്റുകരനായി മകൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതോടെ അച്ഛന് ആദിയായി. മകനെ നേർവഴിക്കു നടത്താൻ പലതും പറഞ്ഞുനോക്കി. പലരെകൊണ്ടും ഉപദേശിപ്പിച്ചു. ഉറച്ച ശരീരവും, കായിക ബലവുമുളള പോലീസ് ട്രൈനിംഗിന് അയക്കാൻ വേണ്ടി എല്ലാം ശരിയാക്കി. പക്ഷെ ചരിത്ര നിയോഗം പോലെ ഒരു കിണർ കുഴിക്കുന്നതിനിടയിൽ കാലിൽ മുറിവേറ്റു. അങ്ങനെ ഫിസിക്കലിന് ഹാജരാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അത് സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ മുറിവായി നമ്മുക്ക് കണക്കാക്കാം. ഇതു നമ്മുടെ നാടിനും ഞങ്ങൾക്കും ഒരു നല്ല കമ്മ്യൂണിസ്റുകാരനെ കിട്ടാൻ ഇടായാക്കി. അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് 18 വയസ് മാത്രമാണ് പ്രായം. അദ്ദേഹത്തെ ഇവിടെ നിന്നും അകറ്റിനിർത്താൻ തിരുപൂരിൽ അയച്ചു. ബനിയൻ കമ്പനിയിൽ ജോലിക്കായി. പക്ഷെ അവിടെയും കൊടിപിടിച്ചു. അവിടത്തെ തൊഴിലാളി ചൂഷണങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ചത് മാനേജ്മെന്റിനെ ചൊടിപ്പിച്ചു. തൊഴിലാളികളെ സംഘ‍ടിപ്പിച്ചു അവരുടെ അവകാശ നിക്ഷേധങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതികരിപ്പിച്ചു. അതിൽ ക്ഷുഭിതരായ മാനേജ്മെന്റ് സഖാവിനെ തിരിച്ചയച്ചു. പിന്നീട് ഒരു തിരിച്ചുവരവായിരുന്നു. നാട്ടിൽ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ എല്ലാ കൃഷികളങ്ങളിലും തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിച്ചു. പല സ്ഥലങ്ങളിലും പാർട്ടി രഹസ്യയോഗങ്ങൾ വിളിച്ചുകൂട്ടി. കണ്ണൂരിൽ വെച്ച് നടന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ക്യാമ്പിൽ നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ട മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനും ഉണ്ടായിരുന്നു. പല കളങ്ങളിലും ജന്മിമാരുടെ ഗുണ്ടകളും തൊഴിലാളികളും തമ്മിൽ അടിയുണ്ടായി. തൊഴിലാളികളെ തല്ലിയ ഗുണ്ടകളെ സഖാവ് നേരിട്ടു. അവരെ തല്ലി ഓടിച്ചു. ജന്മിയുടെ നിർദ്ദേശത്തെ തുടർന്ന് പിടിക്കൂടാൻ പോലീസ് വന്നു. അദ്ദേഹം പിടികൊടുത്തില്ല. ഒളിവിൽ പോയി. ആഴ്ചകൾ മാത്തുർ വേലുണ്ണി ഏട്ടന്റെ മില്ലിൽ ഇടുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് നെല്ല് ചാക്കുകൾക്കിടയിൽ കിടന്നു. പിന്നെ വടക്കഞ്ചേരിയിൽ, ചൂലനൂർ കാടുകളിൽ ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞു. പോലീസ് ഒളിവിൽ കഴിയാൻ സഹായിച്ച തൊഴിലാളികളെ മർദ്ദിച്ചു. ഒടുവിൽ പാർട്ടി നിർദേശത്തെ തുടന്നു അറസ്റ്റ് വരിച്ചു. പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ സഖാവിന് ഭീകരമായി മർദനം എൽക്കേണ്ടി വന്നു . തങ്ങൾക്കുവേണ്ടി എല്ലാം സഹിക്കുന്ന സഖാവിനെ നേരിൽകാണാനും പിന്തുണ അറിയിക്കാനും, സ്റ്റേഷനു മുന്നിൽ നൂറു കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ തടിച്ചുകൂടി. പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടർന്ന് മർദനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ പോലീസ് നിർബന്ധിതമായി. ജനങ്ങൾ ആർപ്പുവിളിയോടെയാണ് തങ്ങളുടെ നേതാവിനെ വരവേറ്റത്. സ്വന്തം വയലിൽ പണി എടുക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് കൃത്യമായ വേതനം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി സ്വന്തം അച്ഛനോടുപോലും കയർത്തു സംസാരിക്കേണ്ടതായി വന്നിട്ടുണ്ട്. തൊഴിലാളികൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട വല്ലി പ്രശ്നവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു സ്വന്തം അച്ഛനെതിരെ കുഴൽമന്ദം പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ ആദ്യമായി ചെങ്കൊടി പിടിച്ച് കൊണ്ടു തൊഴിലാളികളെയും കൂട്ടി പരാതി കൊടുപ്പിച്ചു. ഇതിലൂടെ തൊഴിലാളികൾക്ക് കിട്ടേണ്ട നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ സാധിച്ചു.. തൊഴിലാളികൾ തങ്ങൾക്കു വേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്ന നേതാവിനെ അന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.. തങ്ങളെക്കാൾ ഇളയതായ അപ്പുണ്ണിയെ അപ്പുണ്ണി എട്ടാനായി വിളിക്കാൻ തുടങ്ങി.. സഖാവ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ… പക്ഷെ അച്ഛന്റെ അവസ്ഥ വീട്ടിൽ മറ്റൊന്നായിരുന്നു. സ്വന്തം അച്ഛനെതിരെ പരാതി കൊടുത്തു എന്ന കാരണത്താൽ വീട്ടിൽ നിന്നും പുറത്താക്കി. പിന്നീട് വറോഡ് പാർട്ടി ഓഫീസിൽ താമസം തുടങ്ങി.അവിടെ നിന്നാണ് കോട്ടായി പാർട്ടിയുടെ വളർച്ച. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ വെറുപ്പോടെ കാണുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ പാർട്ടിയെ വളർത്താൻ, തൊഴിലാളകളെ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഒരുപാട് കഷ്ടപ്പെട്ടു. ആകെയുള്ള ഒരു മുണ്ടിലും ഷർട്ടിലും ജീവിതം മുന്നോട്ടു തള്ളി നീക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അന്നെല്ലാം സഹായിയായി വന്നത് ഇന്ന് കോട്ടായി ലോക്കൽകമ്മറ്റി അംഗമായ പി.എം. വേലയുധേട്ടനായിരുന്നു. കർഷതൊഴിലാളികളുടെ കുടിലുകളിൽ പോലീസിനെ വെട്ടിച്ച് കുടുംബയോഗങ്ങളും, തറയോഗങ്ങളും നടത്തി. അവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് അവരിൽ ഒരാളായി.. മറക്കില്ല സഖാവെ ഒരിക്കലും…&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitallibrarykottayi.blogspot.com/p/blog-page_26.html|title=digitallibrary: വായനശാലയുടെ ഉദയം|access-date=2026-04-05}}&lt;/ref&gt;

വിദ്യാഭ്യാസ കാലം തൊട്ട് കമ്മ്യൂണിസ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആശയങ്ങളും ആദർശങ്ങളും ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുവാൻ കിലോമീറ്ററുകളോളം കാൽനടയായി പോലും കോട്ടായി,പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി,തരൂർ, തോലനൂർ, തേങ്കുറുശ്ശി, കുഴൽമന്ദം, കുത്തനൂർ, മാത്തൂർ  തുടങ്ങി പാലക്കാട്‌ ജില്ലയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കൈ മെയ് മറന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. അന്നെല്ലാം വാഹന സൗകര്യം ഇല്ലാഞ്ഞിട്ടല്ല.സഖാവിന്റെ കയ്യിൽ അതിനുളള കാശ് ഇല്ലായിരുന്നു.  കോട്ടായിയിൽ നിന്ന് പഴയ സേതു ഏട്ടന്റെ കടയിൽ നിന്നും കുറച്ച് ഉപ്പുകടലയും കടിച്ച് വടക്കൻ‍‍ഞ്ചേരി വരെ ഒരു നടത്തമാണ്... 25 കിലോമീറ്റർ... പാർട്ടി വളർത്താൻ.... കമ്മറ്റികൾക്കായ്.....

1988 കാലഘത്തിൽ എതിരാളികളുടെ വാൾമുനയിൽ നിന്നും അന്നത്തെ കോട്ടായിയിലെ സുന്ദരി ഓട്ടോ സുന്ദരന്റെ സമയോചിതമായ പ്രവർത്തനം മൂലം തലനാരിഴക്ക് രക്ഷപ്പെട്ട് തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി.. പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി... തന്റെ ജീവിതം തന്നെ അർപ്പിച്ച ഞങ്ങളുടെയും, ജനങ്ങളുടെയും വഴികാട്ടിയും, റോൾ മോഡലും, ഹീറോയുമായ പ്രിയ സഖാവ് നമ്മുടെ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ കൂടെ കണ്ണൂരിലെ പാർട്ടി ക്യാമ്പുകളിൽ സജീവമായിരുന്ന ഒരു സഖാവാണ്. പാർട്ടികഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ കുടുംബമുളളൂ എന്ന കാഴ്‍ച്ചപ്പാടിനിടിയിലാണ് പത്മാവതിവതിയെ കല്യാണം കഴിച്ചത്. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ കറുത്ത നാളുകളിലായിരുന്നു അത്. പത്മാവതിയുടെ അച്ഛനും ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരനായ ഒരു കൃഷിക്കാരനായിരുന്നു. പാർട്ടിക്കാരുടേയും കുടുംബക്കാരുടേയും നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി പത്മാവതിയെന്ന പാവത്തിനെ കല്ല്യാണം കഴിച്ചു. കല്യാണത്തിന് ശേഷം പോലീസിനെ വെട്ടിച്ച് രണ്ട് പേരും വേറെ വഴിയിലൂടെയാണ് വീട്ടിൽ എത്തിയത്. ഏക്കർകണക്കിന് ഭൂമിയും ,വലിയ സമ്പത്തും കയ്യാളിയ ഒരു കുടുംബത്തിൽ നിന്നും പട്ടിണിയുടെ കൂടാരത്തിലേക്ക് പത്മാവതി പതുക്കെ കാൽവച്ച് വന്നു.മാറി ഉടുക്കാൻപോലും തുണിയില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ സ്വന്തം അച്ഛനാണ് തുണിയും മറ്റ് സാധനങ്ങളും എത്തിച്ചുകൊടുത്തത്.കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ഭാര്യക്ക് അന്ന് അതൊന്നും ആഗ്രഹിക്കാൻ അവകാശമില്ലായിരുന്നു. കഷ്ടതകൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു അന്നത്തെ അവസ്ഥ. സഖാവിന്റെ അവസ്ഥയും മറ്റൊന്നായിരുന്നില്ല. ആകെ ഉളള ഒരു മുണ്ടും ഷർട്ടും ഏറെ വൈകി കഴുകി ഇട്ട് രാവിലെ അത് തന്നെ ധരിക്കേണ്ട അവസ്ഥ. ഭക്ഷണവും,ഉറക്കവുമാല്ലാത്ത ആ മഹാനെ എളുപ്പം അസുഖങ്ങൾ കീഴ്പ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ കുടുംബവും പാർട്ടിക്കാരും തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. കണ്ണിലെ കൃഷ്ണമണിപോലെ അവർ കാത്തുരക്ഷിച്ചു. കൊറ്റമംഗലം അന്തപ്പൻ എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കൃഷ്ണൻകുട്ടി എന്ന ലോഡിംഗ് തൊഴിലാളി മരണം വരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. കളള് ചെത്ത് തൊഴിലാളികളായിരുന്നു പ്രവർത്തനത്തിൽ എന്നും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കോട്ടായിയിലെ രാമകുഷ്ണൻ (മീശ രാമ കൃഷ്ണൻ), മാധവൻ എന്നിവർ ആദ്യകാല പ്രവർത്തകർ ആയിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലൂടെ ജനങ്ങളെ സേവിക്കാൻ സന്ദർഭങ്ങൾ കിട്ടി. ലോക്കൽ കമ്മറ്റി സെക്രട്ടറിയായും, ഏരിയാ സെക്രട്ടറിയായും, പാർട്ടിയുടെ ജില്ലാ കമ്മറ്റി മെമ്പറായും പ്രവർത്തിച്ചു.

2 തവണ കോട്ടായി പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റായി , കൂടാതെ സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ്, ബ്ലോക്ക് വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മറ്റി ചെയർമാൻ, ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് വിദ്യാഭ്യാസ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മറ്റി ചെയർമാന്, ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രവർത്തകൻ‍ എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം അർപ്പിച്ചു. കർഷകതോഴിലാളികളുടെ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി എന്നും നിലകൊണ്ട അദ്ദേഹം അവരുടെ താലൂക്ക്, ജില്ലാ, സംസ്ഥാന നേതാവായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ചട്ടക്കൂടിനുളളിൽ ജീവിച്ച സഖാവിന് എല്ലാം പാർട്ടിയായിരുന്നു. 2 ആൺ കുട്ടികളും, 1 പെൺകുട്ടിയും ഉണ്ടായിരുന്ന സഖാവിനോടുളള ആരാധന കൊണ്ടാണ് പെൺകുട്ടിയെ കുത്തനൂരുളള ഒരു കെ എസ് ഇ ബി ജീവനക്കാരൻ കല്ല്യാണം കഴിച്ചത്. ആ സമയത്ത് ആൺകുട്ടികൾ ഹോട്ടൽപണിയിലും, പഠനത്തിലും ആയിരുന്നു. ഒടുവിലെ മകന് ബ്രയിനിൽ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് മരണത്തോട് മല്ലിടുന്ന ആ സമയത്തുപോലും പാർട്ടിയുടെ ചട്ടക്കൂടിനുളളിൽ നിലനിൽക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. ആ കുട്ടിയുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായ് താൻ വളർത്തി വലുതാക്കിയ പ്രസ്ഥാനവും, എല്ലാ ജന വിഭാഗങ്ങളും ഒന്നിച്ചു നിന്നു. ആ വിദ്യാർത്ഥി തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിലും, ബാംഗ്ലൂരിലും, ഡൽഹി എയിംസിലുമായി നടത്തിയ 8 ഓപ്പറേഷനും റേഡിയേഷനും കഴിഞ്ഞ് ഇപ്പോൾ കോട്ടായി‍ ഗവൺമെൻ്റ് സ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനം ചെയ്യുന്നു.

03/05/2018 ൽ കാലയവനികക്കുളളിൽ മറയുബോൾ ഒരുപാട് പേരുടെ ആശ്രയവും, ആശയമാണ് അവസാനിച്ചത്. വിതുംബിയ നാടിനും, നാട്ടുകാർക്കും മറക്കാനാകാത്ത ഓരായിരം ഓർമ്മകൾ നൽകി അദ്ദേഹം യാത്രയായി. താൻ വളർത്തി വലുതാക്കിയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഓരോ വളർച്ചയിലും ആവേശം കൊണ്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിലാഷമായിരുന്ന സാംസ്കാരിക രംഗത്തെ വളർച്ച അതിനുവേണ്ടി സ്വകാര്യ സമ്പാദ്യമായിരുന്ന പുസ്തകൾ ജനങ്ങൾക്കായ് മാറ്റിവെച്ചാണ് ആ മനുഷ്യ സ്നേഹി യാത്രയായത്. അതാണ് അപ്പുണ്ണി എട്ടൻ വായനശാലയിലൂടെ നിറവേറ്റുന്നതും..</text>
      <sha1>796pi3442prr0qxh2do0ci770xzye4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Greezen</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666289</id>
    <revision>
      <id>4612115</id>
      <timestamp>2026-04-05T16:46:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6829" sha1="eyimaebis7rjxp9z1cu9uyag9m9o315" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Greezen | Greezen | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:46, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>eyimaebis7rjxp9z1cu9uyag9m9o315</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666290</id>
    <revision>
      <id>4612116</id>
      <timestamp>2026-04-05T16:49:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20984-55</username>
        <id>216130</id>
      </contributor>
      <comment>'ആത്മസമർപ്പണം നടത്തിയ അധ്യാപക വിജയം  ഭിന്നശേഷിക്കാരനായിട്ടും സമൂഹത്തിന് മാതൃകയായ അജേഷ് മാഷ്  ജീവിതത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജോലിയെ ബാധിക്കാൻ സമ്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31699" sha1="ccvsnr9hf2vv184go20al2puuifds4x" xml:space="preserve">ആത്മസമർപ്പണം നടത്തിയ അധ്യാപക വിജയം

ഭിന്നശേഷിക്കാരനായിട്ടും സമൂഹത്തിന് മാതൃകയായ അജേഷ് മാഷ്

ജീവിതത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജോലിയെ ബാധിക്കാൻ സമ്മതിക്കാത്ത അധ്യാപകനാണ് പാലക്കാട് കോട്ടായിയിലെ അജേഷ് മാഷ്. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിൽ ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് എട്ടുതവണ ശസ്ത്രക്രിയയും, ഡൽഹി എയിംസിൽ റേഡിയേഷനും ഏറ്റുവാങ്ങി ശരീരത്തിൽ നിരവധി പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിട്ടും, അധ്യാപനത്തിലും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗത്തും ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

“സിംപതി വേണ്ട, എംപതി മാത്രം മതിയെന്നതാണ്” മാഷിന്റെ ജീവിത തത്വം.

തൊഴിൽജീവിതം

മൂന്നു വർഷക്കാലം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ജീവനക്കാരനായി പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ തന്നെ മികച്ച പ്രവൃത്തി മികവുകൊണ്ട് അംഗീകാരം നേടി. ആ സ്നേഹം കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ ചെലവ് വന്ന ഓപ്പറേഷനുകൾക്കും റേഡിയേഷനും വേണ്ടി വന്ന എല്ലാ തുകയും കെ.എസ്.ഇ. ബി ജീവനക്കാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്. സാധാരണ ജീവനക്കാരൻ ചെയ്യുന്ന അതിലുപരി നിരവധി കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളും സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും നിർമ്മിച്ച് നൽകി. 

ആശുപത്രി ക്കിടക്കയിൽ വായനക്കാരനായ അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങൾ സർക്കാർ സർവ്വീസിലേക്ക് വഴി തുറന്നു. 8-ാംമത്തെ ഓപ്പറേഷൻ കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ കാത്ത് നിന്നത് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസുകളായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ ആദ്യ നിയമനം ,തുടർന്ന് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റൻറായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു.

ലബോറട്ടറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ കോഴി വളർത്തൽ പ്രവർത്തന മേഖലകളിലും, കുട്ടികൾക്കുള്ള On the Job Training പരിപാടികളിലും പുതുമയും വ്യക്തതയും കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് ലഭിച്ച അപ്പർ പ്രൈമറി അധ്യാപക സ്ഥാനം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സമൂഹബന്ധിതമാക്കി.

അധ്യാപകനായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

കൊറോണക്കാലത്ത് കുട്ടികൾക്കായി “ഒപ്പം” എന്ന പരിപാടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കി. ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെൻററിലെ പരിപാടികളിൽ റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. ജില്ലാ-സംസ്ഥാന അധ്യാപക പരിശീലന പരിപാടികളിലും പരിശീലകനായി പങ്കെടുത്തു.സംസ്ഥാനത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന യു. പി. സയൻസിലെ അധ്യാപക പരിശീലകൻ ആയ അജേഷ് ചോദ്യ പേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം ആണ്.കുസാറ്റും, സർവ്വശിഷാ കേരളവും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നേതൃത്വം വഹിക്കുന്ന വിവിധ സയൻസ് പ്രൊജക്ടുകളിൽ പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അധ്യാപക പരിശീലകനും ആണ്

“ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്” എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ച് കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയചിന്ത വളർത്തുന്ന പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കി.

ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തകൻ

സ്വന്തം പിതാവിന്റെ ഓർമ്മക്കായി കോട്ടായിയിൽ സ്ഥാപിച്ച അപ്പുണ്ണിയേട്ടൻ വായനശാല ഇന്നത് ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഹൃദയമാണ്. വായിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കാനായി അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച “പുസ്തകവണ്ടി” മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12500 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചു ലോകറെക്കോർഡ് സ്വന്തമാക്കി.

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും അക്ഷര വെളിച്ചം പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല ഇന്ന് ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘങ്ങൾക്ക് മാതൃകയാണ്.. കഠിനാധ്വാനവും സ്തിരോൽസാഹവും കൈമുതലാക്കി കൊണ്ട് വായനപടർത്തി മുന്നേറുന്ന പുസ്തകവണ്ടി എന്ന ആശയത്തിന് ജനമനസുകളിൽ അംഗീകാരം നേടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ വായനസ്നേഹിയായ പിതാവിൻ്റെ ഓർമ്മക്കായ് സ്ഥാപിച്ച ഈ വായനശാലക്ക് കുത്തനൂരും തുടക്കം കുറിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം വായന സ്നേഹികൾ മുന്നോട്ട് വന്നു. അവർക്ക് ഒരു നിബന്ധന മാത്രം...... അജേഷ് മാഷ് കുത്തനൂരിലും നൻമ പടർത്തണം...ലഹരിയും , ദുശ്ശീലങ്ങളും പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വായനക്ക് മാത്രമേ യുവജനങ്ങളെ , പുതുതലമുറയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ സാധിക്കുകയൊള്ളൂ എന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കുത്തനൂർ കോതമംഗലത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ വായനശാല ഇന്ന് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു കഴിഞ്ഞു. എ നാരായണൻ കുട്ടിയും , സുനേഷും അടങ്ങളുന്ന 15 അംഗ ടീം ആണ് ഇതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസലിൽ അഫിലിയേഷനായി അപേക്ഷ നൽകി കാത്തിരിക്കുന്നയാണ് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ അജേഷ് മാഷിൻ്റെ വായന സംസ്കാരം പടർന്ന ഒരു നാടു കൂടി ഉണ്ട്... പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശിയിലെ വായനയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഒത്തു കൂടി രൂപീകരിച്ച വായനശാലക്ക് പേരും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല എന്നു തന്നെയാണ് പുസ്തക ശേഖരണം നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ വായനശാലയുടെ ഉദ്ഘാടനം തുടർ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കും.... എഴുത്തുകാരൻ ദിവാകരൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും , രാധാകൃഷ്ണൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും ഇതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്രോഡികരിക്കുന്നു.മാത്തൂരിലും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾഡ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുന്നോട്ടു നയിച്ച പി.എൻ പണിക്കർക്ക് അഭിമാനിക്കാം. ഇവിടെ പിൻമുറക്കാർ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും വായനയുടെ സുഗന്ധം പരക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ പുസ്തകവണ്ടിയിലെ 250 ഓളം മികച്ച പുസ്തകങ്ങളിലൂയെ വായനയുടെ മധുരം നൽകി ആളുകളെ വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നു. പിന്നീട് അവർ പുസ്തകങ്ങൾ തേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവർ അടുത്തുള്ള വായനശാലകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. 250-ൽ നിന്ന് ആയിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ഗ്രന്ഥശാലയിലേക്കുള്ള വായനക്കാരുടെ പ്രയാണം നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . വായനശാലകൾ ഇല്ലാത്തിടത്ത് യുവജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പുസ്തകവണ്ടി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കളിയാക്കിയ പലർക്കും ഇന്ന് ഇതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. വായനയാണ് ലഹരി എന്ന് തൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടി തെളിയിക്കുന്ന ഇവർ സ്വന്തമായി വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിമും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറിൻ്റെ പ്രത്യേക പ്രശംസക്ക് ഇടയാക്കിയ ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു. ഒരു യുവാവിനെ പുസ്തക വണ്ടിയിലൂടെ  ലഹരിയുടെ കരാള ഹസ്തകങ്ങളിൽ  നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ജീവിത വിജയം നേടാൻ പ്രാപ്തനാക്കിയതിനു ശേഷം പുസ്തകവണ്ടി യാത്ര തുടരുന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം.സ്കൂളുകളിലും വായനശാലകളിലും  അജേഷ് മാഷ് അഭിനയിച്ച ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രകാശ് മാടമ്പത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം സമൂഹത്തിന് നേരെ പിടിച്ച കണ്ണാടിയാണ്.

അംഗീകാരങ്ങൾ

കേരള സർക്കാർ ഭിന്നശേഷി സംസ്ഥാന അവാർഡ് – 2020

മാതൃഭൂമി നന്മയുടെ  “മികച്ച അധ്യാപകൻ” പുരസ്‌കാരം

World Icon Award – 2024 (പുസ്തകവണ്ടി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്)

Karmasreshta Puraskaram – 2024 (Best Social Worker in Palakkad)

TMK ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം 20224

BLO ആയി നിർവഹിക്കുന്ന ചുമതലകൾ

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ: ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും എത്തി വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേരുകൾ ചേർക്കൽ, തിരുത്തൽ, ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.

പുതിയ വോട്ടർമാരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ: 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞ യുവാക്കളെ കണ്ടെത്തി, അവരെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

വിവരശേഖരണം: ജനസംഖ്യ, വിലാസമാറ്റം, ഭിന്നശേഷി ഉള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങി വോട്ടിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് നൽകുന്നു.

ജനജാഗ്രത: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം നടത്തി, എല്ലാ ആളുകളും വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

വികസിത ജനാധിപത്യത്തിന് സഹായം: ജനങ്ങൾക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ഇടയിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്ന ‘ലിങ്ക് ഓഫീസർ’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ എന്ന നിലയിൽ

ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനവും: വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, കൂട്ടായ്മ, സ്വയംപര്യാപ്തത, നേതൃത്വഗുണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വളർത്തുന്ന ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശുചിത്വം, ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

ജീവിതനൈപുണ്യങ്ങൾ: പ്രഥമശുശ്രൂഷ, സഹായഹസ്തം, ടീം വർക്ക്, നിയമാനുസൃതമായ ജീവിതരീതി തുടങ്ങി കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ കഴിവുകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ: ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും വളർത്തുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രചോദനം: സ്വന്തം ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാതൃകാപരനായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ട് കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും പ്രചോദനമാകുന്നു.

ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് മത്സരങ്ങളിലെ സംസ്ഥാന തല വിജയി 

ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപനത്തെ സൃഷ്ടിപരവും വിദ്യാർത്ഥി കേന്ദ്രീകൃതവും ആക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ക്ലാസുകളിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ

സ്വയം നിർമ്മിച്ച ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ: സയൻസ്, മലയാളം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം എളുപ്പമാക്കാൻ മോഡലുകൾ, ചാർട്ടുകൾ, പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്നു.

കാഴ്ചാവൽക്കരണം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും ഓർക്കാനും സഹായിക്കുന്ന തരത്തിൽ പഠന സാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്കാളിത്തം: ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ആക്ടിവിറ്റികൾ, പരീക്ഷണങ്ങൾ, ചർച്ചകൾ എന്നിവ നടപ്പാക്കുന്നു, ഇതിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയും സൃഷ്ടിപരതയും വർദ്ധിക്കുന്നു.

പ്രായോഗിക പഠനം: സിദ്ധാന്തപരമായ അറിവുകൾ പ്രായോഗികമായി അനുഭവിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും രീതികളും വിനിയോഗിക്കുന്നു.

സമാനതകളില്ലാത്ത മാതൃക: ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, &quot;വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനം സന്തോഷകരവും ഓർമ്മയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമായ അനുഭവമാക്കുക&quot; എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠന സഹായങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു.

പ്രത്യേകത:

സംസ്ഥാന തല മത്സരങ്ങളിൽ നേടിയ വിജയങ്ങൾ, അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്യാപനത്തിൽ പുതുമ, സൃഷ്ടിപരത, അധ്യാപക പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയുടെ തെളിവാണ്. അതിലൂടെ ക്ലാസ് മുറി പഠനം ഒരു ജീവനുള്ള അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps – NGC) പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ 

പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജില്ലയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി, പാലക്കാട് ജില്ലയെ ഹരിത സംരക്ഷണ മാതൃകയാക്കി ഉയർത്താൻ ഇടവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന ചുമതലകളും നേട്ടങ്ങളും:

ജില്ലാ തല ഏകോപനം: പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹരിത ക്ലബ്ബുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ച്, അവയ്ക്കു പരിശീലനവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്നു.

പരിസ്ഥിതി വിദ്യാഭ്യാസം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ബോധം വളർത്തുന്നതിനായി സെമിനാറുകൾ, ശില്പശാലകൾ, ക്യാമ്പുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ:

മരത്തൈ നടൽ, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ക്യാമ്പെയിനുകൾ.

പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജലസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ, മഴവെള്ള സംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജൈവ കൃഷി പ്രോത്സാഹനം.

ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പ്രളയം, വരൾച്ച പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥി സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ പരിശീലിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തന രംഗത്തിറക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഹരിത നേതൃപരിശീലനം: കുട്ടികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ നേതൃഗുണങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും വളർത്തുന്നു.

ജില്ലാ-സംസ്ഥാന തല അംഗീകാരം: പാലക്കാട് ജില്ലയെ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത് &quot;ഹരിത സേന&quot;യെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയ മുൻനിര പ്രവർത്തകനാണ്.

ഒരു അധ്യാപകനായുള്ള തന്റെ കരുതലും, സ്കൗട്ടിംഗ് തത്വങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ചേർന്ന്, അജേഷ് മാഷ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വളർച്ചയെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തും സമ്പന്നവുമാക്കുന്നു.

സാഹസിക യാത്രികൻ

ബൈക്കോടിച്ച് പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് മാഷിന്റെ പ്രിയ പ്രവർത്തനമാണ്. എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും കുട്ടികളുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കുന്ന പുസ്തകവണ്ടി, വായന പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെയുള്ള സാഹസികയാത്രകൾ—ഇവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശവും കരുത്തുമാണ് മാണിക്കുന്നത്.

ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ

ജീവിതം അവസാനിച്ചു എന്ന് തോന്നിയ നിമിഷത്തിൽ നിന്ന്, ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ വീണ്ടും ഉയർന്ന് സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയാണ് അജേഷ് മാഷ്. “ഭിന്നശേഷി ഒരു പരിമിതി അല്ല, മറിച്ച് പുതിയ സാധ്യതകളുടെ വാതിൽപ്പടിയാണ്” എന്ന സന്ദേശമാണ് മാഷിന്റെ ജീവിതം സമൂഹത്തിന് നൽകുന്നത്.

SITC (യു പി വിഭാഗത്തിലെ School IT Coordinator) എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയെ ക്ലാസ് മുറിയിലേക്കും കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും ഫലപ്രദമായി കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു.

സ്കൂളിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പ്രൊജക്ടർ എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും പുതുക്കലും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് ഐ.സി.ടി. അധിഷ്ഠിത പഠനോപാധികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.

കുട്ടികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പാഠങ്ങൾ, പ്രെസന്റേഷനുകൾ, വീഡിയോകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

കുട്ടികളെ ബേസിക് കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം, ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം, ഓൺലൈൻ പഠന സൗകര്യങ്ങൾ മുതലായവയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

പരീക്ഷാ മാർക്കുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷൻ തുടങ്ങിയവയിൽ സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നു.

Samagra, KITE Victers, IT@School പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ സ്കൂളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ടെക്നോളജിയും അധ്യാപനവും ചേർത്ത്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു

ഓപ്പറേഷനിലൂടെയും , റേഡിയേഷനിലൂടെയും വരുന്ന ശാരീരിക അവശതയിൽ മനം നൊന്ത് പലരും പൊതു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നവർക്ക് മുമ്പിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സ്പെസിമെനായി അജേഷ് മാഷ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരുപാട് പേർക്ക് വായനയിലൂടെ  നൻമ പടർത്തി കൊണ്ട് .....

[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>ccvsnr9hf2vv184go20al2puuifds4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612119</id>
      <parentid>4612116</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:02:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <origin>4612119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31859" sha1="bllx6rl6qo9y1tcig3wfxh85x3a9pa0" xml:space="preserve">അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലകളുടെ സ്ഥാപകൻ - അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി

ആത്മസമർപ്പണം നടത്തിയ അധ്യാപക വിജയം

ഭിന്നശേഷിക്കാരനായിട്ടും സമൂഹത്തിന് മാതൃകയായ അജേഷ് മാഷ്

ജീവിതത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജോലിയെ ബാധിക്കാൻ സമ്മതിക്കാത്ത അധ്യാപകനാണ് പാലക്കാട് കോട്ടായിയിലെ അജേഷ് മാഷ്. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിൽ ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് എട്ടുതവണ ശസ്ത്രക്രിയയും, ഡൽഹി എയിംസിൽ റേഡിയേഷനും ഏറ്റുവാങ്ങി ശരീരത്തിൽ നിരവധി പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിട്ടും, അധ്യാപനത്തിലും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗത്തും ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

“സിംപതി വേണ്ട, എംപതി മാത്രം മതിയെന്നതാണ്” മാഷിന്റെ ജീവിത തത്വം.

തൊഴിൽജീവിതം

മൂന്നു വർഷക്കാലം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ജീവനക്കാരനായി പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ തന്നെ മികച്ച പ്രവൃത്തി മികവുകൊണ്ട് അംഗീകാരം നേടി. ആ സ്നേഹം കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ ചെലവ് വന്ന ഓപ്പറേഷനുകൾക്കും റേഡിയേഷനും വേണ്ടി വന്ന എല്ലാ തുകയും കെ.എസ്.ഇ. ബി ജീവനക്കാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്. സാധാരണ ജീവനക്കാരൻ ചെയ്യുന്ന അതിലുപരി നിരവധി കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളും സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും നിർമ്മിച്ച് നൽകി. 

ആശുപത്രി ക്കിടക്കയിൽ വായനക്കാരനായ അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങൾ സർക്കാർ സർവ്വീസിലേക്ക് വഴി തുറന്നു. 8-ാംമത്തെ ഓപ്പറേഷൻ കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ കാത്ത് നിന്നത് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസുകളായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ ആദ്യ നിയമനം ,തുടർന്ന് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റൻറായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു.

ലബോറട്ടറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ കോഴി വളർത്തൽ പ്രവർത്തന മേഖലകളിലും, കുട്ടികൾക്കുള്ള On the Job Training പരിപാടികളിലും പുതുമയും വ്യക്തതയും കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് ലഭിച്ച അപ്പർ പ്രൈമറി അധ്യാപക സ്ഥാനം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സമൂഹബന്ധിതമാക്കി.

അധ്യാപകനായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

കൊറോണക്കാലത്ത് കുട്ടികൾക്കായി “ഒപ്പം” എന്ന പരിപാടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കി. ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെൻററിലെ പരിപാടികളിൽ റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. ജില്ലാ-സംസ്ഥാന അധ്യാപക പരിശീലന പരിപാടികളിലും പരിശീലകനായി പങ്കെടുത്തു.സംസ്ഥാനത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന യു. പി. സയൻസിലെ അധ്യാപക പരിശീലകൻ ആയ അജേഷ് ചോദ്യ പേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം ആണ്.കുസാറ്റും, സർവ്വശിഷാ കേരളവും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നേതൃത്വം വഹിക്കുന്ന വിവിധ സയൻസ് പ്രൊജക്ടുകളിൽ പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അധ്യാപക പരിശീലകനും ആണ്

“ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്” എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ച് കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയചിന്ത വളർത്തുന്ന പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കി.

ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തകൻ

സ്വന്തം പിതാവിന്റെ ഓർമ്മക്കായി കോട്ടായിയിൽ സ്ഥാപിച്ച അപ്പുണ്ണിയേട്ടൻ വായനശാല ഇന്നത് ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഹൃദയമാണ്. വായിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കാനായി അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച “പുസ്തകവണ്ടി” മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12500 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചു ലോകറെക്കോർഡ് സ്വന്തമാക്കി.

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും അക്ഷര വെളിച്ചം പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല ഇന്ന് ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘങ്ങൾക്ക് മാതൃകയാണ്.. കഠിനാധ്വാനവും സ്തിരോൽസാഹവും കൈമുതലാക്കി കൊണ്ട് വായനപടർത്തി മുന്നേറുന്ന പുസ്തകവണ്ടി എന്ന ആശയത്തിന് ജനമനസുകളിൽ അംഗീകാരം നേടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ വായനസ്നേഹിയായ പിതാവിൻ്റെ ഓർമ്മക്കായ് സ്ഥാപിച്ച ഈ വായനശാലക്ക് കുത്തനൂരും തുടക്കം കുറിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം വായന സ്നേഹികൾ മുന്നോട്ട് വന്നു. അവർക്ക് ഒരു നിബന്ധന മാത്രം...... അജേഷ് മാഷ് കുത്തനൂരിലും നൻമ പടർത്തണം...ലഹരിയും , ദുശ്ശീലങ്ങളും പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വായനക്ക് മാത്രമേ യുവജനങ്ങളെ , പുതുതലമുറയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ സാധിക്കുകയൊള്ളൂ എന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കുത്തനൂർ കോതമംഗലത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ വായനശാല ഇന്ന് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു കഴിഞ്ഞു. എ നാരായണൻ കുട്ടിയും , സുനേഷും അടങ്ങളുന്ന 15 അംഗ ടീം ആണ് ഇതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസലിൽ അഫിലിയേഷനായി അപേക്ഷ നൽകി കാത്തിരിക്കുന്നയാണ് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ അജേഷ് മാഷിൻ്റെ വായന സംസ്കാരം പടർന്ന ഒരു നാടു കൂടി ഉണ്ട്... പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശിയിലെ വായനയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഒത്തു കൂടി രൂപീകരിച്ച വായനശാലക്ക് പേരും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല എന്നു തന്നെയാണ് പുസ്തക ശേഖരണം നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ വായനശാലയുടെ ഉദ്ഘാടനം തുടർ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കും.... എഴുത്തുകാരൻ ദിവാകരൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും , രാധാകൃഷ്ണൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും ഇതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്രോഡികരിക്കുന്നു.മാത്തൂരിലും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾഡ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുന്നോട്ടു നയിച്ച പി.എൻ പണിക്കർക്ക് അഭിമാനിക്കാം. ഇവിടെ പിൻമുറക്കാർ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും വായനയുടെ സുഗന്ധം പരക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ പുസ്തകവണ്ടിയിലെ 250 ഓളം മികച്ച പുസ്തകങ്ങളിലൂയെ വായനയുടെ മധുരം നൽകി ആളുകളെ വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നു. പിന്നീട് അവർ പുസ്തകങ്ങൾ തേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവർ അടുത്തുള്ള വായനശാലകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. 250-ൽ നിന്ന് ആയിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ഗ്രന്ഥശാലയിലേക്കുള്ള വായനക്കാരുടെ പ്രയാണം നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . വായനശാലകൾ ഇല്ലാത്തിടത്ത് യുവജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പുസ്തകവണ്ടി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കളിയാക്കിയ പലർക്കും ഇന്ന് ഇതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. വായനയാണ് ലഹരി എന്ന് തൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടി തെളിയിക്കുന്ന ഇവർ സ്വന്തമായി വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിമും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറിൻ്റെ പ്രത്യേക പ്രശംസക്ക് ഇടയാക്കിയ ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു. ഒരു യുവാവിനെ പുസ്തക വണ്ടിയിലൂടെ  ലഹരിയുടെ കരാള ഹസ്തകങ്ങളിൽ  നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ജീവിത വിജയം നേടാൻ പ്രാപ്തനാക്കിയതിനു ശേഷം പുസ്തകവണ്ടി യാത്ര തുടരുന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം.സ്കൂളുകളിലും വായനശാലകളിലും  അജേഷ് മാഷ് അഭിനയിച്ച ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രകാശ് മാടമ്പത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം സമൂഹത്തിന് നേരെ പിടിച്ച കണ്ണാടിയാണ്.

അംഗീകാരങ്ങൾ

കേരള സർക്കാർ ഭിന്നശേഷി സംസ്ഥാന അവാർഡ് – 2020

മാതൃഭൂമി നന്മയുടെ  “മികച്ച അധ്യാപകൻ” പുരസ്‌കാരം

World Icon Award – 2024 (പുസ്തകവണ്ടി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്)

Karmasreshta Puraskaram – 2024 (Best Social Worker in Palakkad)

TMK ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം 20224

BLO ആയി നിർവഹിക്കുന്ന ചുമതലകൾ

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ: ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും എത്തി വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേരുകൾ ചേർക്കൽ, തിരുത്തൽ, ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.

പുതിയ വോട്ടർമാരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ: 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞ യുവാക്കളെ കണ്ടെത്തി, അവരെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

വിവരശേഖരണം: ജനസംഖ്യ, വിലാസമാറ്റം, ഭിന്നശേഷി ഉള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങി വോട്ടിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് നൽകുന്നു.

ജനജാഗ്രത: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം നടത്തി, എല്ലാ ആളുകളും വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

വികസിത ജനാധിപത്യത്തിന് സഹായം: ജനങ്ങൾക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ഇടയിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്ന ‘ലിങ്ക് ഓഫീസർ’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ എന്ന നിലയിൽ

ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനവും: വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, കൂട്ടായ്മ, സ്വയംപര്യാപ്തത, നേതൃത്വഗുണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വളർത്തുന്ന ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശുചിത്വം, ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

ജീവിതനൈപുണ്യങ്ങൾ: പ്രഥമശുശ്രൂഷ, സഹായഹസ്തം, ടീം വർക്ക്, നിയമാനുസൃതമായ ജീവിതരീതി തുടങ്ങി കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ കഴിവുകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ: ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും വളർത്തുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രചോദനം: സ്വന്തം ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാതൃകാപരനായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ട് കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും പ്രചോദനമാകുന്നു.

ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് മത്സരങ്ങളിലെ സംസ്ഥാന തല വിജയി 

ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപനത്തെ സൃഷ്ടിപരവും വിദ്യാർത്ഥി കേന്ദ്രീകൃതവും ആക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ക്ലാസുകളിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ

സ്വയം നിർമ്മിച്ച ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ: സയൻസ്, മലയാളം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം എളുപ്പമാക്കാൻ മോഡലുകൾ, ചാർട്ടുകൾ, പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്നു.

കാഴ്ചാവൽക്കരണം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും ഓർക്കാനും സഹായിക്കുന്ന തരത്തിൽ പഠന സാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്കാളിത്തം: ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ആക്ടിവിറ്റികൾ, പരീക്ഷണങ്ങൾ, ചർച്ചകൾ എന്നിവ നടപ്പാക്കുന്നു, ഇതിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയും സൃഷ്ടിപരതയും വർദ്ധിക്കുന്നു.

പ്രായോഗിക പഠനം: സിദ്ധാന്തപരമായ അറിവുകൾ പ്രായോഗികമായി അനുഭവിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും രീതികളും വിനിയോഗിക്കുന്നു.

സമാനതകളില്ലാത്ത മാതൃക: ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, &quot;വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനം സന്തോഷകരവും ഓർമ്മയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമായ അനുഭവമാക്കുക&quot; എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠന സഹായങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു.

പ്രത്യേകത:

സംസ്ഥാന തല മത്സരങ്ങളിൽ നേടിയ വിജയങ്ങൾ, അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്യാപനത്തിൽ പുതുമ, സൃഷ്ടിപരത, അധ്യാപക പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയുടെ തെളിവാണ്. അതിലൂടെ ക്ലാസ് മുറി പഠനം ഒരു ജീവനുള്ള അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps – NGC) പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ 

പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജില്ലയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി, പാലക്കാട് ജില്ലയെ ഹരിത സംരക്ഷണ മാതൃകയാക്കി ഉയർത്താൻ ഇടവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന ചുമതലകളും നേട്ടങ്ങളും:

ജില്ലാ തല ഏകോപനം: പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹരിത ക്ലബ്ബുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ച്, അവയ്ക്കു പരിശീലനവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്നു.

പരിസ്ഥിതി വിദ്യാഭ്യാസം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ബോധം വളർത്തുന്നതിനായി സെമിനാറുകൾ, ശില്പശാലകൾ, ക്യാമ്പുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ:

മരത്തൈ നടൽ, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ക്യാമ്പെയിനുകൾ.

പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജലസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ, മഴവെള്ള സംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജൈവ കൃഷി പ്രോത്സാഹനം.

ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പ്രളയം, വരൾച്ച പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥി സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ പരിശീലിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തന രംഗത്തിറക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഹരിത നേതൃപരിശീലനം: കുട്ടികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ നേതൃഗുണങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും വളർത്തുന്നു.

ജില്ലാ-സംസ്ഥാന തല അംഗീകാരം: പാലക്കാട് ജില്ലയെ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത് &quot;ഹരിത സേന&quot;യെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയ മുൻനിര പ്രവർത്തകനാണ്.

ഒരു അധ്യാപകനായുള്ള തന്റെ കരുതലും, സ്കൗട്ടിംഗ് തത്വങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ചേർന്ന്, അജേഷ് മാഷ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വളർച്ചയെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തും സമ്പന്നവുമാക്കുന്നു.

സാഹസിക യാത്രികൻ

ബൈക്കോടിച്ച് പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് മാഷിന്റെ പ്രിയ പ്രവർത്തനമാണ്. എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും കുട്ടികളുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കുന്ന പുസ്തകവണ്ടി, വായന പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെയുള്ള സാഹസികയാത്രകൾ—ഇവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശവും കരുത്തുമാണ് മാണിക്കുന്നത്.

ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ

ജീവിതം അവസാനിച്ചു എന്ന് തോന്നിയ നിമിഷത്തിൽ നിന്ന്, ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ വീണ്ടും ഉയർന്ന് സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയാണ് അജേഷ് മാഷ്. “ഭിന്നശേഷി ഒരു പരിമിതി അല്ല, മറിച്ച് പുതിയ സാധ്യതകളുടെ വാതിൽപ്പടിയാണ്” എന്ന സന്ദേശമാണ് മാഷിന്റെ ജീവിതം സമൂഹത്തിന് നൽകുന്നത്.

SITC (യു പി വിഭാഗത്തിലെ School IT Coordinator) എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയെ ക്ലാസ് മുറിയിലേക്കും കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും ഫലപ്രദമായി കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു.

സ്കൂളിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പ്രൊജക്ടർ എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും പുതുക്കലും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് ഐ.സി.ടി. അധിഷ്ഠിത പഠനോപാധികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.

കുട്ടികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പാഠങ്ങൾ, പ്രെസന്റേഷനുകൾ, വീഡിയോകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

കുട്ടികളെ ബേസിക് കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം, ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം, ഓൺലൈൻ പഠന സൗകര്യങ്ങൾ മുതലായവയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

പരീക്ഷാ മാർക്കുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷൻ തുടങ്ങിയവയിൽ സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നു.

Samagra, KITE Victers, IT@School പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ സ്കൂളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ടെക്നോളജിയും അധ്യാപനവും ചേർത്ത്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു

ഓപ്പറേഷനിലൂടെയും , റേഡിയേഷനിലൂടെയും വരുന്ന ശാരീരിക അവശതയിൽ മനം നൊന്ത് പലരും പൊതു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നവർക്ക് മുമ്പിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സ്പെസിമെനായി അജേഷ് മാഷ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരുപാട് പേർക്ക് വായനയിലൂടെ  നൻമ പടർത്തി കൊണ്ട് .....

[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>bllx6rl6qo9y1tcig3wfxh85x3a9pa0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612121</id>
      <parentid>4612119</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <origin>4612121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32227" sha1="4yfjixxwgy18bvjegpgklc64j1a4mq4" xml:space="preserve">അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലകളുടെ സ്ഥാപകൻ - അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി

കോട്ടായി, കുത്തനൂർ,പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി,മാത്തൂർ,കുഴൽമന്ദം, മലമ്പുഴ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല

ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ PN പണിക്കർ......

ആത്മസമർപ്പണം നടത്തിയ അധ്യാപക വിജയം

ഭിന്നശേഷിക്കാരനായിട്ടും സമൂഹത്തിന് മാതൃകയായ അജേഷ് മാഷ്

ജീവിതത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജോലിയെ ബാധിക്കാൻ സമ്മതിക്കാത്ത അധ്യാപകനാണ് പാലക്കാട് കോട്ടായിയിലെ അജേഷ് മാഷ്. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിൽ ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് എട്ടുതവണ ശസ്ത്രക്രിയയും, ഡൽഹി എയിംസിൽ റേഡിയേഷനും ഏറ്റുവാങ്ങി ശരീരത്തിൽ നിരവധി പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിട്ടും, അധ്യാപനത്തിലും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗത്തും ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

“സിംപതി വേണ്ട, എംപതി മാത്രം മതിയെന്നതാണ്” മാഷിന്റെ ജീവിത തത്വം.

തൊഴിൽജീവിതം

മൂന്നു വർഷക്കാലം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ജീവനക്കാരനായി പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ തന്നെ മികച്ച പ്രവൃത്തി മികവുകൊണ്ട് അംഗീകാരം നേടി. ആ സ്നേഹം കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ ചെലവ് വന്ന ഓപ്പറേഷനുകൾക്കും റേഡിയേഷനും വേണ്ടി വന്ന എല്ലാ തുകയും കെ.എസ്.ഇ. ബി ജീവനക്കാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്. സാധാരണ ജീവനക്കാരൻ ചെയ്യുന്ന അതിലുപരി നിരവധി കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളും സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും നിർമ്മിച്ച് നൽകി. 

ആശുപത്രി ക്കിടക്കയിൽ വായനക്കാരനായ അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങൾ സർക്കാർ സർവ്വീസിലേക്ക് വഴി തുറന്നു. 8-ാംമത്തെ ഓപ്പറേഷൻ കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ കാത്ത് നിന്നത് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസുകളായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ ആദ്യ നിയമനം ,തുടർന്ന് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റൻറായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു.

ലബോറട്ടറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ കോഴി വളർത്തൽ പ്രവർത്തന മേഖലകളിലും, കുട്ടികൾക്കുള്ള On the Job Training പരിപാടികളിലും പുതുമയും വ്യക്തതയും കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് ലഭിച്ച അപ്പർ പ്രൈമറി അധ്യാപക സ്ഥാനം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സമൂഹബന്ധിതമാക്കി.

അധ്യാപകനായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

കൊറോണക്കാലത്ത് കുട്ടികൾക്കായി “ഒപ്പം” എന്ന പരിപാടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കി. ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെൻററിലെ പരിപാടികളിൽ റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. ജില്ലാ-സംസ്ഥാന അധ്യാപക പരിശീലന പരിപാടികളിലും പരിശീലകനായി പങ്കെടുത്തു.സംസ്ഥാനത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന യു. പി. സയൻസിലെ അധ്യാപക പരിശീലകൻ ആയ അജേഷ് ചോദ്യ പേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം ആണ്.കുസാറ്റും, സർവ്വശിഷാ കേരളവും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നേതൃത്വം വഹിക്കുന്ന വിവിധ സയൻസ് പ്രൊജക്ടുകളിൽ പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അധ്യാപക പരിശീലകനും ആണ്

“ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്” എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ച് കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയചിന്ത വളർത്തുന്ന പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കി.

ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തകൻ

സ്വന്തം പിതാവിന്റെ ഓർമ്മക്കായി കോട്ടായിയിൽ സ്ഥാപിച്ച അപ്പുണ്ണിയേട്ടൻ വായനശാല ഇന്നത് ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഹൃദയമാണ്. വായിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കാനായി അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച “പുസ്തകവണ്ടി” മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12500 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചു ലോകറെക്കോർഡ് സ്വന്തമാക്കി.

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും അക്ഷര വെളിച്ചം പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല ഇന്ന് ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘങ്ങൾക്ക് മാതൃകയാണ്.. കഠിനാധ്വാനവും സ്തിരോൽസാഹവും കൈമുതലാക്കി കൊണ്ട് വായനപടർത്തി മുന്നേറുന്ന പുസ്തകവണ്ടി എന്ന ആശയത്തിന് ജനമനസുകളിൽ അംഗീകാരം നേടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ വായനസ്നേഹിയായ പിതാവിൻ്റെ ഓർമ്മക്കായ് സ്ഥാപിച്ച ഈ വായനശാലക്ക് കുത്തനൂരും തുടക്കം കുറിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം വായന സ്നേഹികൾ മുന്നോട്ട് വന്നു. അവർക്ക് ഒരു നിബന്ധന മാത്രം...... അജേഷ് മാഷ് കുത്തനൂരിലും നൻമ പടർത്തണം...ലഹരിയും , ദുശ്ശീലങ്ങളും പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വായനക്ക് മാത്രമേ യുവജനങ്ങളെ , പുതുതലമുറയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ സാധിക്കുകയൊള്ളൂ എന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കുത്തനൂർ കോതമംഗലത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ വായനശാല ഇന്ന് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു കഴിഞ്ഞു. എ നാരായണൻ കുട്ടിയും , സുനേഷും അടങ്ങളുന്ന 15 അംഗ ടീം ആണ് ഇതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസലിൽ അഫിലിയേഷനായി അപേക്ഷ നൽകി കാത്തിരിക്കുന്നയാണ് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ അജേഷ് മാഷിൻ്റെ വായന സംസ്കാരം പടർന്ന ഒരു നാടു കൂടി ഉണ്ട്... പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശിയിലെ വായനയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഒത്തു കൂടി രൂപീകരിച്ച വായനശാലക്ക് പേരും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല എന്നു തന്നെയാണ് പുസ്തക ശേഖരണം നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ വായനശാലയുടെ ഉദ്ഘാടനം തുടർ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കും.... എഴുത്തുകാരൻ ദിവാകരൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും , രാധാകൃഷ്ണൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും ഇതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്രോഡികരിക്കുന്നു.മാത്തൂരിലും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾഡ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുന്നോട്ടു നയിച്ച പി.എൻ പണിക്കർക്ക് അഭിമാനിക്കാം. ഇവിടെ പിൻമുറക്കാർ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും വായനയുടെ സുഗന്ധം പരക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ പുസ്തകവണ്ടിയിലെ 250 ഓളം മികച്ച പുസ്തകങ്ങളിലൂയെ വായനയുടെ മധുരം നൽകി ആളുകളെ വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നു. പിന്നീട് അവർ പുസ്തകങ്ങൾ തേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവർ അടുത്തുള്ള വായനശാലകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. 250-ൽ നിന്ന് ആയിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ഗ്രന്ഥശാലയിലേക്കുള്ള വായനക്കാരുടെ പ്രയാണം നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . വായനശാലകൾ ഇല്ലാത്തിടത്ത് യുവജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പുസ്തകവണ്ടി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കളിയാക്കിയ പലർക്കും ഇന്ന് ഇതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. വായനയാണ് ലഹരി എന്ന് തൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടി തെളിയിക്കുന്ന ഇവർ സ്വന്തമായി വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിമും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറിൻ്റെ പ്രത്യേക പ്രശംസക്ക് ഇടയാക്കിയ ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു. ഒരു യുവാവിനെ പുസ്തക വണ്ടിയിലൂടെ  ലഹരിയുടെ കരാള ഹസ്തകങ്ങളിൽ  നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ജീവിത വിജയം നേടാൻ പ്രാപ്തനാക്കിയതിനു ശേഷം പുസ്തകവണ്ടി യാത്ര തുടരുന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം.സ്കൂളുകളിലും വായനശാലകളിലും  അജേഷ് മാഷ് അഭിനയിച്ച ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രകാശ് മാടമ്പത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം സമൂഹത്തിന് നേരെ പിടിച്ച കണ്ണാടിയാണ്.

അംഗീകാരങ്ങൾ

കേരള സർക്കാർ ഭിന്നശേഷി സംസ്ഥാന അവാർഡ് – 2020

മാതൃഭൂമി നന്മയുടെ  “മികച്ച അധ്യാപകൻ” പുരസ്‌കാരം

World Icon Award – 2024 (പുസ്തകവണ്ടി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്)

Karmasreshta Puraskaram – 2024 (Best Social Worker in Palakkad)

TMK ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം 20224

BLO ആയി നിർവഹിക്കുന്ന ചുമതലകൾ

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ: ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും എത്തി വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേരുകൾ ചേർക്കൽ, തിരുത്തൽ, ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.

പുതിയ വോട്ടർമാരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ: 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞ യുവാക്കളെ കണ്ടെത്തി, അവരെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

വിവരശേഖരണം: ജനസംഖ്യ, വിലാസമാറ്റം, ഭിന്നശേഷി ഉള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങി വോട്ടിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് നൽകുന്നു.

ജനജാഗ്രത: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം നടത്തി, എല്ലാ ആളുകളും വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

വികസിത ജനാധിപത്യത്തിന് സഹായം: ജനങ്ങൾക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ഇടയിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്ന ‘ലിങ്ക് ഓഫീസർ’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ എന്ന നിലയിൽ

ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനവും: വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, കൂട്ടായ്മ, സ്വയംപര്യാപ്തത, നേതൃത്വഗുണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വളർത്തുന്ന ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശുചിത്വം, ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

ജീവിതനൈപുണ്യങ്ങൾ: പ്രഥമശുശ്രൂഷ, സഹായഹസ്തം, ടീം വർക്ക്, നിയമാനുസൃതമായ ജീവിതരീതി തുടങ്ങി കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ കഴിവുകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ: ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും വളർത്തുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രചോദനം: സ്വന്തം ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാതൃകാപരനായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ട് കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും പ്രചോദനമാകുന്നു.

ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് മത്സരങ്ങളിലെ സംസ്ഥാന തല വിജയി 

ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപനത്തെ സൃഷ്ടിപരവും വിദ്യാർത്ഥി കേന്ദ്രീകൃതവും ആക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ക്ലാസുകളിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ

സ്വയം നിർമ്മിച്ച ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ: സയൻസ്, മലയാളം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം എളുപ്പമാക്കാൻ മോഡലുകൾ, ചാർട്ടുകൾ, പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്നു.

കാഴ്ചാവൽക്കരണം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും ഓർക്കാനും സഹായിക്കുന്ന തരത്തിൽ പഠന സാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്കാളിത്തം: ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ആക്ടിവിറ്റികൾ, പരീക്ഷണങ്ങൾ, ചർച്ചകൾ എന്നിവ നടപ്പാക്കുന്നു, ഇതിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയും സൃഷ്ടിപരതയും വർദ്ധിക്കുന്നു.

പ്രായോഗിക പഠനം: സിദ്ധാന്തപരമായ അറിവുകൾ പ്രായോഗികമായി അനുഭവിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും രീതികളും വിനിയോഗിക്കുന്നു.

സമാനതകളില്ലാത്ത മാതൃക: ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, &quot;വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനം സന്തോഷകരവും ഓർമ്മയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമായ അനുഭവമാക്കുക&quot; എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠന സഹായങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു.

പ്രത്യേകത:

സംസ്ഥാന തല മത്സരങ്ങളിൽ നേടിയ വിജയങ്ങൾ, അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്യാപനത്തിൽ പുതുമ, സൃഷ്ടിപരത, അധ്യാപക പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയുടെ തെളിവാണ്. അതിലൂടെ ക്ലാസ് മുറി പഠനം ഒരു ജീവനുള്ള അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps – NGC) പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ 

പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജില്ലയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി, പാലക്കാട് ജില്ലയെ ഹരിത സംരക്ഷണ മാതൃകയാക്കി ഉയർത്താൻ ഇടവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന ചുമതലകളും നേട്ടങ്ങളും:

ജില്ലാ തല ഏകോപനം: പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹരിത ക്ലബ്ബുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ച്, അവയ്ക്കു പരിശീലനവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്നു.

പരിസ്ഥിതി വിദ്യാഭ്യാസം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ബോധം വളർത്തുന്നതിനായി സെമിനാറുകൾ, ശില്പശാലകൾ, ക്യാമ്പുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ:

മരത്തൈ നടൽ, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ക്യാമ്പെയിനുകൾ.

പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജലസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ, മഴവെള്ള സംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജൈവ കൃഷി പ്രോത്സാഹനം.

ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പ്രളയം, വരൾച്ച പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥി സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ പരിശീലിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തന രംഗത്തിറക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഹരിത നേതൃപരിശീലനം: കുട്ടികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ നേതൃഗുണങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും വളർത്തുന്നു.

ജില്ലാ-സംസ്ഥാന തല അംഗീകാരം: പാലക്കാട് ജില്ലയെ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത് &quot;ഹരിത സേന&quot;യെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയ മുൻനിര പ്രവർത്തകനാണ്.

ഒരു അധ്യാപകനായുള്ള തന്റെ കരുതലും, സ്കൗട്ടിംഗ് തത്വങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ചേർന്ന്, അജേഷ് മാഷ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വളർച്ചയെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തും സമ്പന്നവുമാക്കുന്നു.

സാഹസിക യാത്രികൻ

ബൈക്കോടിച്ച് പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് മാഷിന്റെ പ്രിയ പ്രവർത്തനമാണ്. എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും കുട്ടികളുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കുന്ന പുസ്തകവണ്ടി, വായന പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെയുള്ള സാഹസികയാത്രകൾ—ഇവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശവും കരുത്തുമാണ് മാണിക്കുന്നത്.

ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ

ജീവിതം അവസാനിച്ചു എന്ന് തോന്നിയ നിമിഷത്തിൽ നിന്ന്, ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ വീണ്ടും ഉയർന്ന് സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയാണ് അജേഷ് മാഷ്. “ഭിന്നശേഷി ഒരു പരിമിതി അല്ല, മറിച്ച് പുതിയ സാധ്യതകളുടെ വാതിൽപ്പടിയാണ്” എന്ന സന്ദേശമാണ് മാഷിന്റെ ജീവിതം സമൂഹത്തിന് നൽകുന്നത്.

SITC (യു പി വിഭാഗത്തിലെ School IT Coordinator) എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയെ ക്ലാസ് മുറിയിലേക്കും കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും ഫലപ്രദമായി കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു.

സ്കൂളിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പ്രൊജക്ടർ എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും പുതുക്കലും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് ഐ.സി.ടി. അധിഷ്ഠിത പഠനോപാധികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.

കുട്ടികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പാഠങ്ങൾ, പ്രെസന്റേഷനുകൾ, വീഡിയോകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

കുട്ടികളെ ബേസിക് കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം, ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം, ഓൺലൈൻ പഠന സൗകര്യങ്ങൾ മുതലായവയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

പരീക്ഷാ മാർക്കുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷൻ തുടങ്ങിയവയിൽ സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നു.

Samagra, KITE Victers, IT@School പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ സ്കൂളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ടെക്നോളജിയും അധ്യാപനവും ചേർത്ത്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു

ഓപ്പറേഷനിലൂടെയും , റേഡിയേഷനിലൂടെയും വരുന്ന ശാരീരിക അവശതയിൽ മനം നൊന്ത് പലരും പൊതു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നവർക്ക് മുമ്പിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സ്പെസിമെനായി അജേഷ് മാഷ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരുപാട് പേർക്ക് വായനയിലൂടെ  നൻമ പടർത്തി കൊണ്ട് .....

[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>4yfjixxwgy18bvjegpgklc64j1a4mq4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612122</id>
      <parentid>4612121</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <origin>4612122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34581" sha1="mwk90alf6uzgqi6xphkxz22tbeq47jh" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലകളുടെ സ്ഥാപകൻ - അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി

കോട്ടായി, കുത്തനൂർ,പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി,മാത്തൂർ,കുഴൽമന്ദം, മലമ്പുഴ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല

ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ PN പണിക്കർ......


ആത്മസമർപ്പണം നടത്തിയ അധ്യാപക വിജയം

    • അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല: പിതാവിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി തുടങ്ങിയ ഈ സ്ഥാപനത്തെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തി. കോട്ടായിക്ക് പുറമെ അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിൽ കൂടി വായനശാലകൾ ആരംഭിച്ചു.

    • പുസ്തകവണ്ടി: വായനക്കാരെ തേടി വീടുകളിലെത്തുന്ന 'പുസ്തകവണ്ടി' വഴി 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. വായന മരിക്കാത്ത ഗ്രാമങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വായനഗ്രാമങ്ങൾ ഇതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.

    • കോട്ടായി പഞ്ചായത്ത് നേതൃ സമിതി കൺവീനർ എന്ന നിലയിൽ എല്ലാ വായനശാലകളേയും കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

    • വായനയുടെ സന്ദേശം വിളിച്ചോതി വിവിധ സ്വീകരണങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങി പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്തു.

    • വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും എങ്ങിനെ വായിക്കാൻ തുടങ്ങണമെന്നും വായനശാലകളുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറുച്ചും ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.

ഭിന്നശേഷിക്കാരനായിട്ടും സമൂഹത്തിന് മാതൃകയായ അജേഷ് മാഷ്

ജീവിതത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജോലിയെ ബാധിക്കാൻ സമ്മതിക്കാത്ത അധ്യാപകനാണ് പാലക്കാട് കോട്ടായിയിലെ അജേഷ് മാഷ്. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിൽ ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് എട്ടുതവണ ശസ്ത്രക്രിയയും, ഡൽഹി എയിംസിൽ റേഡിയേഷനും ഏറ്റുവാങ്ങി ശരീരത്തിൽ നിരവധി പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിട്ടും, അധ്യാപനത്തിലും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗത്തും ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

“സിംപതി വേണ്ട, എംപതി മാത്രം മതിയെന്നതാണ്” മാഷിന്റെ ജീവിത തത്വം.

തൊഴിൽജീവിതം

മൂന്നു വർഷക്കാലം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ജീവനക്കാരനായി പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ തന്നെ മികച്ച പ്രവൃത്തി മികവുകൊണ്ട് അംഗീകാരം നേടി. ആ സ്നേഹം കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ ചെലവ് വന്ന ഓപ്പറേഷനുകൾക്കും റേഡിയേഷനും വേണ്ടി വന്ന എല്ലാ തുകയും കെ.എസ്.ഇ. ബി ജീവനക്കാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്. സാധാരണ ജീവനക്കാരൻ ചെയ്യുന്ന അതിലുപരി നിരവധി കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളും സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും നിർമ്മിച്ച് നൽകി. 

ആശുപത്രി ക്കിടക്കയിൽ വായനക്കാരനായ അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങൾ സർക്കാർ സർവ്വീസിലേക്ക് വഴി തുറന്നു. 8-ാംമത്തെ ഓപ്പറേഷൻ കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ കാത്ത് നിന്നത് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസുകളായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ ആദ്യ നിയമനം ,തുടർന്ന് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റൻറായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു.

ലബോറട്ടറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ കോഴി വളർത്തൽ പ്രവർത്തന മേഖലകളിലും, കുട്ടികൾക്കുള്ള On the Job Training പരിപാടികളിലും പുതുമയും വ്യക്തതയും കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് ലഭിച്ച അപ്പർ പ്രൈമറി അധ്യാപക സ്ഥാനം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സമൂഹബന്ധിതമാക്കി.

അധ്യാപകനായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

കൊറോണക്കാലത്ത് കുട്ടികൾക്കായി “ഒപ്പം” എന്ന പരിപാടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കി. ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെൻററിലെ പരിപാടികളിൽ റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. ജില്ലാ-സംസ്ഥാന അധ്യാപക പരിശീലന പരിപാടികളിലും പരിശീലകനായി പങ്കെടുത്തു.സംസ്ഥാനത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന യു. പി. സയൻസിലെ അധ്യാപക പരിശീലകൻ ആയ അജേഷ് ചോദ്യ പേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം ആണ്.കുസാറ്റും, സർവ്വശിഷാ കേരളവും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നേതൃത്വം വഹിക്കുന്ന വിവിധ സയൻസ് പ്രൊജക്ടുകളിൽ പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അധ്യാപക പരിശീലകനും ആണ്

“ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്” എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ച് കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയചിന്ത വളർത്തുന്ന പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കി.

ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തകൻ

സ്വന്തം പിതാവിന്റെ ഓർമ്മക്കായി കോട്ടായിയിൽ സ്ഥാപിച്ച അപ്പുണ്ണിയേട്ടൻ വായനശാല ഇന്നത് ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഹൃദയമാണ്. വായിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കാനായി അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച “പുസ്തകവണ്ടി” മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12500 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചു ലോകറെക്കോർഡ് സ്വന്തമാക്കി.

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും അക്ഷര വെളിച്ചം പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല ഇന്ന് ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘങ്ങൾക്ക് മാതൃകയാണ്.. കഠിനാധ്വാനവും സ്തിരോൽസാഹവും കൈമുതലാക്കി കൊണ്ട് വായനപടർത്തി മുന്നേറുന്ന പുസ്തകവണ്ടി എന്ന ആശയത്തിന് ജനമനസുകളിൽ അംഗീകാരം നേടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ വായനസ്നേഹിയായ പിതാവിൻ്റെ ഓർമ്മക്കായ് സ്ഥാപിച്ച ഈ വായനശാലക്ക് കുത്തനൂരും തുടക്കം കുറിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം വായന സ്നേഹികൾ മുന്നോട്ട് വന്നു. അവർക്ക് ഒരു നിബന്ധന മാത്രം...... അജേഷ് മാഷ് കുത്തനൂരിലും നൻമ പടർത്തണം...ലഹരിയും , ദുശ്ശീലങ്ങളും പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വായനക്ക് മാത്രമേ യുവജനങ്ങളെ , പുതുതലമുറയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ സാധിക്കുകയൊള്ളൂ എന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കുത്തനൂർ കോതമംഗലത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ വായനശാല ഇന്ന് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു കഴിഞ്ഞു. എ നാരായണൻ കുട്ടിയും , സുനേഷും അടങ്ങളുന്ന 15 അംഗ ടീം ആണ് ഇതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസലിൽ അഫിലിയേഷനായി അപേക്ഷ നൽകി കാത്തിരിക്കുന്നയാണ് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ അജേഷ് മാഷിൻ്റെ വായന സംസ്കാരം പടർന്ന ഒരു നാടു കൂടി ഉണ്ട്... പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശിയിലെ വായനയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഒത്തു കൂടി രൂപീകരിച്ച വായനശാലക്ക് പേരും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല എന്നു തന്നെയാണ് പുസ്തക ശേഖരണം നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ വായനശാലയുടെ ഉദ്ഘാടനം തുടർ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കും.... എഴുത്തുകാരൻ ദിവാകരൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും , രാധാകൃഷ്ണൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും ഇതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്രോഡികരിക്കുന്നു.മാത്തൂരിലും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾഡ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുന്നോട്ടു നയിച്ച പി.എൻ പണിക്കർക്ക് അഭിമാനിക്കാം. ഇവിടെ പിൻമുറക്കാർ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും വായനയുടെ സുഗന്ധം പരക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ പുസ്തകവണ്ടിയിലെ 250 ഓളം മികച്ച പുസ്തകങ്ങളിലൂയെ വായനയുടെ മധുരം നൽകി ആളുകളെ വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നു. പിന്നീട് അവർ പുസ്തകങ്ങൾ തേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവർ അടുത്തുള്ള വായനശാലകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. 250-ൽ നിന്ന് ആയിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ഗ്രന്ഥശാലയിലേക്കുള്ള വായനക്കാരുടെ പ്രയാണം നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . വായനശാലകൾ ഇല്ലാത്തിടത്ത് യുവജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പുസ്തകവണ്ടി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കളിയാക്കിയ പലർക്കും ഇന്ന് ഇതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. വായനയാണ് ലഹരി എന്ന് തൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടി തെളിയിക്കുന്ന ഇവർ സ്വന്തമായി വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിമും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറിൻ്റെ പ്രത്യേക പ്രശംസക്ക് ഇടയാക്കിയ ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു. ഒരു യുവാവിനെ പുസ്തക വണ്ടിയിലൂടെ  ലഹരിയുടെ കരാള ഹസ്തകങ്ങളിൽ  നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ജീവിത വിജയം നേടാൻ പ്രാപ്തനാക്കിയതിനു ശേഷം പുസ്തകവണ്ടി യാത്ര തുടരുന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം.സ്കൂളുകളിലും വായനശാലകളിലും  അജേഷ് മാഷ് അഭിനയിച്ച ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രകാശ് മാടമ്പത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം സമൂഹത്തിന് നേരെ പിടിച്ച കണ്ണാടിയാണ്.

അംഗീകാരങ്ങൾ

കേരള സർക്കാർ ഭിന്നശേഷി സംസ്ഥാന അവാർഡ് – 2020

മാതൃഭൂമി നന്മയുടെ  “മികച്ച അധ്യാപകൻ” പുരസ്‌കാരം

World Icon Award – 2024 (പുസ്തകവണ്ടി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്)

Karmasreshta Puraskaram – 2024 (Best Social Worker in Palakkad)

TMK ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം 20224

BLO ആയി നിർവഹിക്കുന്ന ചുമതലകൾ

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ: ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും എത്തി വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേരുകൾ ചേർക്കൽ, തിരുത്തൽ, ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.

പുതിയ വോട്ടർമാരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ: 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞ യുവാക്കളെ കണ്ടെത്തി, അവരെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

വിവരശേഖരണം: ജനസംഖ്യ, വിലാസമാറ്റം, ഭിന്നശേഷി ഉള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങി വോട്ടിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് നൽകുന്നു.

ജനജാഗ്രത: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം നടത്തി, എല്ലാ ആളുകളും വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

വികസിത ജനാധിപത്യത്തിന് സഹായം: ജനങ്ങൾക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ഇടയിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്ന ‘ലിങ്ക് ഓഫീസർ’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ എന്ന നിലയിൽ

ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനവും: വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, കൂട്ടായ്മ, സ്വയംപര്യാപ്തത, നേതൃത്വഗുണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വളർത്തുന്ന ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശുചിത്വം, ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

ജീവിതനൈപുണ്യങ്ങൾ: പ്രഥമശുശ്രൂഷ, സഹായഹസ്തം, ടീം വർക്ക്, നിയമാനുസൃതമായ ജീവിതരീതി തുടങ്ങി കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ കഴിവുകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ: ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും വളർത്തുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രചോദനം: സ്വന്തം ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാതൃകാപരനായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ട് കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും പ്രചോദനമാകുന്നു.

ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് മത്സരങ്ങളിലെ സംസ്ഥാന തല വിജയി 

ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപനത്തെ സൃഷ്ടിപരവും വിദ്യാർത്ഥി കേന്ദ്രീകൃതവും ആക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ക്ലാസുകളിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ

സ്വയം നിർമ്മിച്ച ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ: സയൻസ്, മലയാളം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം എളുപ്പമാക്കാൻ മോഡലുകൾ, ചാർട്ടുകൾ, പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്നു.

കാഴ്ചാവൽക്കരണം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും ഓർക്കാനും സഹായിക്കുന്ന തരത്തിൽ പഠന സാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്കാളിത്തം: ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ആക്ടിവിറ്റികൾ, പരീക്ഷണങ്ങൾ, ചർച്ചകൾ എന്നിവ നടപ്പാക്കുന്നു, ഇതിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയും സൃഷ്ടിപരതയും വർദ്ധിക്കുന്നു.

പ്രായോഗിക പഠനം: സിദ്ധാന്തപരമായ അറിവുകൾ പ്രായോഗികമായി അനുഭവിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും രീതികളും വിനിയോഗിക്കുന്നു.

സമാനതകളില്ലാത്ത മാതൃക: ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, &quot;വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനം സന്തോഷകരവും ഓർമ്മയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമായ അനുഭവമാക്കുക&quot; എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠന സഹായങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു.

പ്രത്യേകത:

സംസ്ഥാന തല മത്സരങ്ങളിൽ നേടിയ വിജയങ്ങൾ, അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്യാപനത്തിൽ പുതുമ, സൃഷ്ടിപരത, അധ്യാപക പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയുടെ തെളിവാണ്. അതിലൂടെ ക്ലാസ് മുറി പഠനം ഒരു ജീവനുള്ള അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps – NGC) പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ 

പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജില്ലയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി, പാലക്കാട് ജില്ലയെ ഹരിത സംരക്ഷണ മാതൃകയാക്കി ഉയർത്താൻ ഇടവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന ചുമതലകളും നേട്ടങ്ങളും:

ജില്ലാ തല ഏകോപനം: പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹരിത ക്ലബ്ബുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ച്, അവയ്ക്കു പരിശീലനവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്നു.

പരിസ്ഥിതി വിദ്യാഭ്യാസം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ബോധം വളർത്തുന്നതിനായി സെമിനാറുകൾ, ശില്പശാലകൾ, ക്യാമ്പുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ:

മരത്തൈ നടൽ, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ക്യാമ്പെയിനുകൾ.

പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജലസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ, മഴവെള്ള സംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജൈവ കൃഷി പ്രോത്സാഹനം.

ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പ്രളയം, വരൾച്ച പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥി സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ പരിശീലിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തന രംഗത്തിറക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഹരിത നേതൃപരിശീലനം: കുട്ടികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ നേതൃഗുണങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും വളർത്തുന്നു.

ജില്ലാ-സംസ്ഥാന തല അംഗീകാരം: പാലക്കാട് ജില്ലയെ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത് &quot;ഹരിത സേന&quot;യെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയ മുൻനിര പ്രവർത്തകനാണ്.

ഒരു അധ്യാപകനായുള്ള തന്റെ കരുതലും, സ്കൗട്ടിംഗ് തത്വങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ചേർന്ന്, അജേഷ് മാഷ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വളർച്ചയെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തും സമ്പന്നവുമാക്കുന്നു.

സാഹസിക യാത്രികൻ

ബൈക്കോടിച്ച് പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് മാഷിന്റെ പ്രിയ പ്രവർത്തനമാണ്. എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും കുട്ടികളുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കുന്ന പുസ്തകവണ്ടി, വായന പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെയുള്ള സാഹസികയാത്രകൾ—ഇവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശവും കരുത്തുമാണ് മാണിക്കുന്നത്.

ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ

ജീവിതം അവസാനിച്ചു എന്ന് തോന്നിയ നിമിഷത്തിൽ നിന്ന്, ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ വീണ്ടും ഉയർന്ന് സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയാണ് അജേഷ് മാഷ്. “ഭിന്നശേഷി ഒരു പരിമിതി അല്ല, മറിച്ച് പുതിയ സാധ്യതകളുടെ വാതിൽപ്പടിയാണ്” എന്ന സന്ദേശമാണ് മാഷിന്റെ ജീവിതം സമൂഹത്തിന് നൽകുന്നത്.

SITC (യു പി വിഭാഗത്തിലെ School IT Coordinator) എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയെ ക്ലാസ് മുറിയിലേക്കും കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും ഫലപ്രദമായി കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു.

സ്കൂളിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പ്രൊജക്ടർ എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും പുതുക്കലും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് ഐ.സി.ടി. അധിഷ്ഠിത പഠനോപാധികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.

കുട്ടികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പാഠങ്ങൾ, പ്രെസന്റേഷനുകൾ, വീഡിയോകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

കുട്ടികളെ ബേസിക് കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം, ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം, ഓൺലൈൻ പഠന സൗകര്യങ്ങൾ മുതലായവയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

പരീക്ഷാ മാർക്കുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷൻ തുടങ്ങിയവയിൽ സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നു.

Samagra, KITE Victers, IT@School പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ സ്കൂളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ടെക്നോളജിയും അധ്യാപനവും ചേർത്ത്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു

ഓപ്പറേഷനിലൂടെയും , റേഡിയേഷനിലൂടെയും വരുന്ന ശാരീരിക അവശതയിൽ മനം നൊന്ത് പലരും പൊതു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നവർക്ക് മുമ്പിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സ്പെസിമെനായി അജേഷ് മാഷ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരുപാട് പേർക്ക് വായനയിലൂടെ  നൻമ പടർത്തി കൊണ്ട് .....

[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>mwk90alf6uzgqi6xphkxz22tbeq47jh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612123</id>
      <parentid>4612122</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <origin>4612123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35132" sha1="8tk6a8lg6njozioq3zbkq6ev04webpu" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലകളുടെ സ്ഥാപകൻ - അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി

കോട്ടായി, കുത്തനൂർ,പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി,മാത്തൂർ,കുഴൽമന്ദം, മലമ്പുഴ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല

ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ PN പണിക്കർ......


ആത്മസമർപ്പണം നടത്തിയ അധ്യാപക വിജയം

    • അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല: പിതാവിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി തുടങ്ങിയ ഈ സ്ഥാപനത്തെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തി. കോട്ടായിക്ക് പുറമെ അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിൽ കൂടി വായനശാലകൾ ആരംഭിച്ചു.

    • പുസ്തകവണ്ടി: വായനക്കാരെ തേടി വീടുകളിലെത്തുന്ന 'പുസ്തകവണ്ടി' വഴി 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. വായന മരിക്കാത്ത ഗ്രാമങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വായനഗ്രാമങ്ങൾ ഇതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.

    • കോട്ടായി പഞ്ചായത്ത് നേതൃ സമിതി കൺവീനർ എന്ന നിലയിൽ എല്ലാ വായനശാലകളേയും കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

    • വായനയുടെ സന്ദേശം വിളിച്ചോതി വിവിധ സ്വീകരണങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങി പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്തു.

    • വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും എങ്ങിനെ വായിക്കാൻ തുടങ്ങണമെന്നും വായനശാലകളുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറുച്ചും ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.

ഭിന്നശേഷിക്കാരനായിട്ടും സമൂഹത്തിന് മാതൃകയായ അജേഷ് മാഷ്

ജീവിതത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജോലിയെ ബാധിക്കാൻ സമ്മതിക്കാത്ത അധ്യാപകനാണ് പാലക്കാട് കോട്ടായിയിലെ അജേഷ് മാഷ്. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിൽ ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് എട്ടുതവണ ശസ്ത്രക്രിയയും, ഡൽഹി എയിംസിൽ റേഡിയേഷനും ഏറ്റുവാങ്ങി ശരീരത്തിൽ നിരവധി പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിട്ടും, അധ്യാപനത്തിലും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗത്തും ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

“സിംപതി വേണ്ട, എംപതി മാത്രം മതിയെന്നതാണ്” മാഷിന്റെ ജീവിത തത്വം.

തൊഴിൽജീവിതം

മൂന്നു വർഷക്കാലം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ജീവനക്കാരനായി പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ തന്നെ മികച്ച പ്രവൃത്തി മികവുകൊണ്ട് അംഗീകാരം നേടി. ആ സ്നേഹം കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ ചെലവ് വന്ന ഓപ്പറേഷനുകൾക്കും റേഡിയേഷനും വേണ്ടി വന്ന എല്ലാ തുകയും കെ.എസ്.ഇ. ബി ജീവനക്കാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്. സാധാരണ ജീവനക്കാരൻ ചെയ്യുന്ന അതിലുപരി നിരവധി കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളും സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും നിർമ്മിച്ച് നൽകി. 

ആശുപത്രി ക്കിടക്കയിൽ വായനക്കാരനായ അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങൾ സർക്കാർ സർവ്വീസിലേക്ക് വഴി തുറന്നു. 8-ാംമത്തെ ഓപ്പറേഷൻ കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ കാത്ത് നിന്നത് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസുകളായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ ആദ്യ നിയമനം ,തുടർന്ന് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റൻറായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു.

ലബോറട്ടറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ കോഴി വളർത്തൽ പ്രവർത്തന മേഖലകളിലും, കുട്ടികൾക്കുള്ള On the Job Training പരിപാടികളിലും പുതുമയും വ്യക്തതയും കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് ലഭിച്ച അപ്പർ പ്രൈമറി അധ്യാപക സ്ഥാനം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സമൂഹബന്ധിതമാക്കി.

അധ്യാപകനായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

കൊറോണക്കാലത്ത് കുട്ടികൾക്കായി “ഒപ്പം” എന്ന പരിപാടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കി. ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെൻററിലെ പരിപാടികളിൽ റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. ജില്ലാ-സംസ്ഥാന അധ്യാപക പരിശീലന പരിപാടികളിലും പരിശീലകനായി പങ്കെടുത്തു.സംസ്ഥാനത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന യു. പി. സയൻസിലെ അധ്യാപക പരിശീലകൻ ആയ അജേഷ് ചോദ്യ പേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം ആണ്.കുസാറ്റും, സർവ്വശിഷാ കേരളവും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നേതൃത്വം വഹിക്കുന്ന വിവിധ സയൻസ് പ്രൊജക്ടുകളിൽ പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അധ്യാപക പരിശീലകനും ആണ്

“ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്” എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ച് കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയചിന്ത വളർത്തുന്ന പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കി.

ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തകൻ

സ്വന്തം പിതാവിന്റെ ഓർമ്മക്കായി കോട്ടായിയിൽ സ്ഥാപിച്ച അപ്പുണ്ണിയേട്ടൻ വായനശാല ഇന്നത് ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഹൃദയമാണ്. വായിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കാനായി അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച “പുസ്തകവണ്ടി” മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12500 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചു ലോകറെക്കോർഡ് സ്വന്തമാക്കി.

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും അക്ഷര വെളിച്ചം പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല ഇന്ന് ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘങ്ങൾക്ക് മാതൃകയാണ്.. കഠിനാധ്വാനവും സ്തിരോൽസാഹവും കൈമുതലാക്കി കൊണ്ട് വായനപടർത്തി മുന്നേറുന്ന പുസ്തകവണ്ടി എന്ന ആശയത്തിന് ജനമനസുകളിൽ അംഗീകാരം നേടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ വായനസ്നേഹിയായ പിതാവിൻ്റെ ഓർമ്മക്കായ് സ്ഥാപിച്ച ഈ വായനശാലക്ക് കുത്തനൂരും തുടക്കം കുറിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം വായന സ്നേഹികൾ മുന്നോട്ട് വന്നു. അവർക്ക് ഒരു നിബന്ധന മാത്രം...... അജേഷ് മാഷ് കുത്തനൂരിലും നൻമ പടർത്തണം...ലഹരിയും , ദുശ്ശീലങ്ങളും പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വായനക്ക് മാത്രമേ യുവജനങ്ങളെ , പുതുതലമുറയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ സാധിക്കുകയൊള്ളൂ എന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കുത്തനൂർ കോതമംഗലത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ വായനശാല ഇന്ന് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു കഴിഞ്ഞു. എ നാരായണൻ കുട്ടിയും , സുനേഷും അടങ്ങളുന്ന 15 അംഗ ടീം ആണ് ഇതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസലിൽ അഫിലിയേഷനായി അപേക്ഷ നൽകി കാത്തിരിക്കുന്നയാണ് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ അജേഷ് മാഷിൻ്റെ വായന സംസ്കാരം പടർന്ന ഒരു നാടു കൂടി ഉണ്ട്... പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശിയിലെ വായനയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഒത്തു കൂടി രൂപീകരിച്ച വായനശാലക്ക് പേരും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല എന്നു തന്നെയാണ് പുസ്തക ശേഖരണം നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ വായനശാലയുടെ ഉദ്ഘാടനം തുടർ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കും.... എഴുത്തുകാരൻ ദിവാകരൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും , രാധാകൃഷ്ണൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും ഇതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്രോഡികരിക്കുന്നു.മാത്തൂരിലും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾഡ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുന്നോട്ടു നയിച്ച പി.എൻ പണിക്കർക്ക് അഭിമാനിക്കാം. ഇവിടെ പിൻമുറക്കാർ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും വായനയുടെ സുഗന്ധം പരക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ പുസ്തകവണ്ടിയിലെ 250 ഓളം മികച്ച പുസ്തകങ്ങളിലൂയെ വായനയുടെ മധുരം നൽകി ആളുകളെ വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നു. പിന്നീട് അവർ പുസ്തകങ്ങൾ തേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവർ അടുത്തുള്ള വായനശാലകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. 250-ൽ നിന്ന് ആയിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ഗ്രന്ഥശാലയിലേക്കുള്ള വായനക്കാരുടെ പ്രയാണം നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . വായനശാലകൾ ഇല്ലാത്തിടത്ത് യുവജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പുസ്തകവണ്ടി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കളിയാക്കിയ പലർക്കും ഇന്ന് ഇതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. വായനയാണ് ലഹരി എന്ന് തൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടി തെളിയിക്കുന്ന ഇവർ സ്വന്തമായി വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിമും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറിൻ്റെ പ്രത്യേക പ്രശംസക്ക് ഇടയാക്കിയ ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു. ഒരു യുവാവിനെ പുസ്തക വണ്ടിയിലൂടെ  ലഹരിയുടെ കരാള ഹസ്തകങ്ങളിൽ  നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ജീവിത വിജയം നേടാൻ പ്രാപ്തനാക്കിയതിനു ശേഷം പുസ്തകവണ്ടി യാത്ര തുടരുന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം.സ്കൂളുകളിലും വായനശാലകളിലും  അജേഷ് മാഷ് അഭിനയിച്ച ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രകാശ് മാടമ്പത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം സമൂഹത്തിന് നേരെ പിടിച്ച കണ്ണാടിയാണ്.

അംഗീകാരങ്ങൾ

കേരള സർക്കാർ ഭിന്നശേഷി സംസ്ഥാന അവാർഡ് – 2020

മാതൃഭൂമി നന്മയുടെ  “മികച്ച അധ്യാപകൻ” പുരസ്‌കാരം

World Icon Award – 2024 (പുസ്തകവണ്ടി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്)

Karmasreshta Puraskaram – 2024 (Best Social Worker in Palakkad)

TMK ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം 20224

BLO ആയി നിർവഹിക്കുന്ന ചുമതലകൾ

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ: ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും എത്തി വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേരുകൾ ചേർക്കൽ, തിരുത്തൽ, ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.

പുതിയ വോട്ടർമാരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ: 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞ യുവാക്കളെ കണ്ടെത്തി, അവരെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

വിവരശേഖരണം: ജനസംഖ്യ, വിലാസമാറ്റം, ഭിന്നശേഷി ഉള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങി വോട്ടിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് നൽകുന്നു.

ജനജാഗ്രത: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം നടത്തി, എല്ലാ ആളുകളും വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

വികസിത ജനാധിപത്യത്തിന് സഹായം: ജനങ്ങൾക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ഇടയിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്ന ‘ലിങ്ക് ഓഫീസർ’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ എന്ന നിലയിൽ

ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനവും: വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, കൂട്ടായ്മ, സ്വയംപര്യാപ്തത, നേതൃത്വഗുണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വളർത്തുന്ന ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശുചിത്വം, ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

ജീവിതനൈപുണ്യങ്ങൾ: പ്രഥമശുശ്രൂഷ, സഹായഹസ്തം, ടീം വർക്ക്, നിയമാനുസൃതമായ ജീവിതരീതി തുടങ്ങി കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ കഴിവുകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ: ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും വളർത്തുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രചോദനം: സ്വന്തം ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാതൃകാപരനായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ട് കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും പ്രചോദനമാകുന്നു.

ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് മത്സരങ്ങളിലെ സംസ്ഥാന തല വിജയി 

ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപനത്തെ സൃഷ്ടിപരവും വിദ്യാർത്ഥി കേന്ദ്രീകൃതവും ആക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ക്ലാസുകളിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ

സ്വയം നിർമ്മിച്ച ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ: സയൻസ്, മലയാളം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം എളുപ്പമാക്കാൻ മോഡലുകൾ, ചാർട്ടുകൾ, പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്നു.

കാഴ്ചാവൽക്കരണം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും ഓർക്കാനും സഹായിക്കുന്ന തരത്തിൽ പഠന സാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്കാളിത്തം: ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ആക്ടിവിറ്റികൾ, പരീക്ഷണങ്ങൾ, ചർച്ചകൾ എന്നിവ നടപ്പാക്കുന്നു, ഇതിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയും സൃഷ്ടിപരതയും വർദ്ധിക്കുന്നു.

പ്രായോഗിക പഠനം: സിദ്ധാന്തപരമായ അറിവുകൾ പ്രായോഗികമായി അനുഭവിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും രീതികളും വിനിയോഗിക്കുന്നു.

സമാനതകളില്ലാത്ത മാതൃക: ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, &quot;വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനം സന്തോഷകരവും ഓർമ്മയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമായ അനുഭവമാക്കുക&quot; എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠന സഹായങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു.

പ്രത്യേകത:

സംസ്ഥാന തല മത്സരങ്ങളിൽ നേടിയ വിജയങ്ങൾ, അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്യാപനത്തിൽ പുതുമ, സൃഷ്ടിപരത, അധ്യാപക പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയുടെ തെളിവാണ്. അതിലൂടെ ക്ലാസ് മുറി പഠനം ഒരു ജീവനുള്ള അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps – NGC) പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ 

പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജില്ലയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി, പാലക്കാട് ജില്ലയെ ഹരിത സംരക്ഷണ മാതൃകയാക്കി ഉയർത്താൻ ഇടവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന ചുമതലകളും നേട്ടങ്ങളും:

ജില്ലാ തല ഏകോപനം: പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹരിത ക്ലബ്ബുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ച്, അവയ്ക്കു പരിശീലനവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്നു.

പരിസ്ഥിതി വിദ്യാഭ്യാസം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ബോധം വളർത്തുന്നതിനായി സെമിനാറുകൾ, ശില്പശാലകൾ, ക്യാമ്പുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ:

മരത്തൈ നടൽ, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ക്യാമ്പെയിനുകൾ.

പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജലസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ, മഴവെള്ള സംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജൈവ കൃഷി പ്രോത്സാഹനം.

ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പ്രളയം, വരൾച്ച പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥി സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ പരിശീലിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തന രംഗത്തിറക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഹരിത നേതൃപരിശീലനം: കുട്ടികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ നേതൃഗുണങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും വളർത്തുന്നു.

ജില്ലാ-സംസ്ഥാന തല അംഗീകാരം: പാലക്കാട് ജില്ലയെ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത് &quot;ഹരിത സേന&quot;യെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയ മുൻനിര പ്രവർത്തകനാണ്.

ഒരു അധ്യാപകനായുള്ള തന്റെ കരുതലും, സ്കൗട്ടിംഗ് തത്വങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ചേർന്ന്, അജേഷ് മാഷ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വളർച്ചയെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തും സമ്പന്നവുമാക്കുന്നു.

സാഹസിക യാത്രികൻ

ബൈക്കോടിച്ച് പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് മാഷിന്റെ പ്രിയ പ്രവർത്തനമാണ്. എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും കുട്ടികളുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കുന്ന പുസ്തകവണ്ടി, വായന പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെയുള്ള സാഹസികയാത്രകൾ—ഇവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശവും കരുത്തുമാണ് മാണിക്കുന്നത്.

ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ

ജീവിതം അവസാനിച്ചു എന്ന് തോന്നിയ നിമിഷത്തിൽ നിന്ന്, ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ വീണ്ടും ഉയർന്ന് സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയാണ് അജേഷ് മാഷ്. “ഭിന്നശേഷി ഒരു പരിമിതി അല്ല, മറിച്ച് പുതിയ സാധ്യതകളുടെ വാതിൽപ്പടിയാണ്” എന്ന സന്ദേശമാണ് മാഷിന്റെ ജീവിതം സമൂഹത്തിന് നൽകുന്നത്.

SITC (യു പി വിഭാഗത്തിലെ School IT Coordinator) എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയെ ക്ലാസ് മുറിയിലേക്കും കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും ഫലപ്രദമായി കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു.

സ്കൂളിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പ്രൊജക്ടർ എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും പുതുക്കലും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് ഐ.സി.ടി. അധിഷ്ഠിത പഠനോപാധികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.

കുട്ടികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പാഠങ്ങൾ, പ്രെസന്റേഷനുകൾ, വീഡിയോകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

കുട്ടികളെ ബേസിക് കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം, ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം, ഓൺലൈൻ പഠന സൗകര്യങ്ങൾ മുതലായവയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

പരീക്ഷാ മാർക്കുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷൻ തുടങ്ങിയവയിൽ സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നു.

Samagra, KITE Victers, IT@School പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ സ്കൂളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ടെക്നോളജിയും അധ്യാപനവും ചേർത്ത്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു

ഓപ്പറേഷനിലൂടെയും , റേഡിയേഷനിലൂടെയും വരുന്ന ശാരീരിക അവശതയിൽ മനം നൊന്ത് പലരും പൊതു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നവർക്ക് മുമ്പിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സ്പെസിമെനായി അജേഷ് മാഷ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരുപാട് പേർക്ക് വായനയിലൂടെ  നൻമ പടർത്തി കൊണ്ട് .....


THIRUVANTHAPURAM PUSTHAKA MELA

&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/wi0ErvritqE?si=iYxxzlww6zoxMnsz&lt;/nowiki&gt;

മീഡിയ വൺ&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/zj_ufw6NzYI?si=E8VhCedwP2PiBSdJ&lt;/nowiki&gt;

വായനാ ദിനം എഫ് എം റേഡിയോ&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/8WLEn9ftfP8?si=SpH5rZMNgyJu9Tv_&lt;/nowiki&gt;

The Webhttps://youtu.be/Ni09uyQ3Sqc?si=9etydzw6JcTzoFm6

24 NEWShttps://youtu.be/JycGMv4Ienc?si=L_mIKsd-jbi8V3Rf

Arumughan Pathichirahttps://youtu.be/miYevMAn2hw?si=CbahqhrJONpp7UN-

&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/_7iRUwuI_7c&lt;/nowiki&gt;

[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>8tk6a8lg6njozioq3zbkq6ev04webpu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612129</id>
      <parentid>4612123</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <origin>4612129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61034" sha1="m1n0hrmvoov6peyljaakcigbppop4db" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലകളുടെ സ്ഥാപകൻ - അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി

കോട്ടായി, കുത്തനൂർ,പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി,മാത്തൂർ,കുഴൽമന്ദം, മലമ്പുഴ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല

ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ PN പണിക്കർ......


ആത്മസമർപ്പണം നടത്തിയ അധ്യാപക വിജയം

    • അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല: പിതാവിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി തുടങ്ങിയ ഈ സ്ഥാപനത്തെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തി. കോട്ടായിക്ക് പുറമെ അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിൽ കൂടി വായനശാലകൾ ആരംഭിച്ചു.

    • പുസ്തകവണ്ടി: വായനക്കാരെ തേടി വീടുകളിലെത്തുന്ന 'പുസ്തകവണ്ടി' വഴി 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. വായന മരിക്കാത്ത ഗ്രാമങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വായനഗ്രാമങ്ങൾ ഇതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.

    • കോട്ടായി പഞ്ചായത്ത് നേതൃ സമിതി കൺവീനർ എന്ന നിലയിൽ എല്ലാ വായനശാലകളേയും കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

    • വായനയുടെ സന്ദേശം വിളിച്ചോതി വിവിധ സ്വീകരണങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങി പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്തു.

    • വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും എങ്ങിനെ വായിക്കാൻ തുടങ്ങണമെന്നും വായനശാലകളുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറുച്ചും ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.

ഭിന്നശേഷിക്കാരനായിട്ടും സമൂഹത്തിന് മാതൃകയായ അജേഷ് മാഷ്

ജീവിതത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജോലിയെ ബാധിക്കാൻ സമ്മതിക്കാത്ത അധ്യാപകനാണ് പാലക്കാട് കോട്ടായിയിലെ അജേഷ് മാഷ്. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്രയിൽ ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ബാധിച്ച് എട്ടുതവണ ശസ്ത്രക്രിയയും, ഡൽഹി എയിംസിൽ റേഡിയേഷനും ഏറ്റുവാങ്ങി ശരീരത്തിൽ നിരവധി പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിട്ടും, അധ്യാപനത്തിലും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗത്തും ഇന്നും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

“സിംപതി വേണ്ട, എംപതി മാത്രം മതിയെന്നതാണ്” മാഷിന്റെ ജീവിത തത്വം.

തൊഴിൽജീവിതം

മൂന്നു വർഷക്കാലം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ജീവനക്കാരനായി പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ തന്നെ മികച്ച പ്രവൃത്തി മികവുകൊണ്ട് അംഗീകാരം നേടി. ആ സ്നേഹം കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ ചെലവ് വന്ന ഓപ്പറേഷനുകൾക്കും റേഡിയേഷനും വേണ്ടി വന്ന എല്ലാ തുകയും കെ.എസ്.ഇ. ബി ജീവനക്കാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്. സാധാരണ ജീവനക്കാരൻ ചെയ്യുന്ന അതിലുപരി നിരവധി കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളും സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും നിർമ്മിച്ച് നൽകി. 

ആശുപത്രി ക്കിടക്കയിൽ വായനക്കാരനായ അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങൾ സർക്കാർ സർവ്വീസിലേക്ക് വഴി തുറന്നു. 8-ാംമത്തെ ഓപ്പറേഷൻ കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ വന്നപ്പോൾ കാത്ത് നിന്നത് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസുകളായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ ആദ്യ നിയമനം ,തുടർന്ന് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റൻറായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു.

ലബോറട്ടറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ കോഴി വളർത്തൽ പ്രവർത്തന മേഖലകളിലും, കുട്ടികൾക്കുള്ള On the Job Training പരിപാടികളിലും പുതുമയും വ്യക്തതയും കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് ലഭിച്ച അപ്പർ പ്രൈമറി അധ്യാപക സ്ഥാനം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സമൂഹബന്ധിതമാക്കി.

അധ്യാപകനായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

കൊറോണക്കാലത്ത് കുട്ടികൾക്കായി “ഒപ്പം” എന്ന പരിപാടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കി. ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെൻററിലെ പരിപാടികളിൽ റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. ജില്ലാ-സംസ്ഥാന അധ്യാപക പരിശീലന പരിപാടികളിലും പരിശീലകനായി പങ്കെടുത്തു.സംസ്ഥാനത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന യു. പി. സയൻസിലെ അധ്യാപക പരിശീലകൻ ആയ അജേഷ് ചോദ്യ പേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം ആണ്.കുസാറ്റും, സർവ്വശിഷാ കേരളവും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നേതൃത്വം വഹിക്കുന്ന വിവിധ സയൻസ് പ്രൊജക്ടുകളിൽ പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അധ്യാപക പരിശീലകനും ആണ്

“ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്” എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ച് കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയചിന്ത വളർത്തുന്ന പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കി.

ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തകൻ

സ്വന്തം പിതാവിന്റെ ഓർമ്മക്കായി കോട്ടായിയിൽ സ്ഥാപിച്ച അപ്പുണ്ണിയേട്ടൻ വായനശാല ഇന്നത് ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഹൃദയമാണ്. വായിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കാനായി അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച “പുസ്തകവണ്ടി” മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12500 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചു ലോകറെക്കോർഡ് സ്വന്തമാക്കി.

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും അക്ഷര വെളിച്ചം പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല ഇന്ന് ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘങ്ങൾക്ക് മാതൃകയാണ്.. കഠിനാധ്വാനവും സ്തിരോൽസാഹവും കൈമുതലാക്കി കൊണ്ട് വായനപടർത്തി മുന്നേറുന്ന പുസ്തകവണ്ടി എന്ന ആശയത്തിന് ജനമനസുകളിൽ അംഗീകാരം നേടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ വായനസ്നേഹിയായ പിതാവിൻ്റെ ഓർമ്മക്കായ് സ്ഥാപിച്ച ഈ വായനശാലക്ക് കുത്തനൂരും തുടക്കം കുറിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം വായന സ്നേഹികൾ മുന്നോട്ട് വന്നു. അവർക്ക് ഒരു നിബന്ധന മാത്രം...... അജേഷ് മാഷ് കുത്തനൂരിലും നൻമ പടർത്തണം...ലഹരിയും , ദുശ്ശീലങ്ങളും പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വായനക്ക് മാത്രമേ യുവജനങ്ങളെ , പുതുതലമുറയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ സാധിക്കുകയൊള്ളൂ എന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കുത്തനൂർ കോതമംഗലത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ വായനശാല ഇന്ന് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു കഴിഞ്ഞു. എ നാരായണൻ കുട്ടിയും , സുനേഷും അടങ്ങളുന്ന 15 അംഗ ടീം ആണ് ഇതിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസലിൽ അഫിലിയേഷനായി അപേക്ഷ നൽകി കാത്തിരിക്കുന്നയാണ് കുത്തനൂരിലെ ജനങ്ങൾ അജേഷ് മാഷിൻ്റെ വായന സംസ്കാരം പടർന്ന ഒരു നാടു കൂടി ഉണ്ട്... പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശിയിലെ വായനയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഒത്തു കൂടി രൂപീകരിച്ച വായനശാലക്ക് പേരും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല എന്നു തന്നെയാണ് പുസ്തക ശേഖരണം നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ വായനശാലയുടെ ഉദ്ഘാടനം തുടർ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കും.... എഴുത്തുകാരൻ ദിവാകരൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും , രാധാകൃഷ്ണൻ പരുത്തിപ്പുള്ളിയും ഇതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്രോഡികരിക്കുന്നു.മാത്തൂരിലും അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾഡ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഗ്രന്ഥശാല പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുന്നോട്ടു നയിച്ച പി.എൻ പണിക്കർക്ക് അഭിമാനിക്കാം. ഇവിടെ പിൻമുറക്കാർ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും വായനയുടെ സുഗന്ധം പരക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തൻ്റെ പുസ്തകവണ്ടിയിലെ 250 ഓളം മികച്ച പുസ്തകങ്ങളിലൂയെ വായനയുടെ മധുരം നൽകി ആളുകളെ വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നു. പിന്നീട് അവർ പുസ്തകങ്ങൾ തേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവർ അടുത്തുള്ള വായനശാലകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. 250-ൽ നിന്ന് ആയിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ഗ്രന്ഥശാലയിലേക്കുള്ള വായനക്കാരുടെ പ്രയാണം നാൾക്കുനാൾ വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . വായനശാലകൾ ഇല്ലാത്തിടത്ത് യുവജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പുസ്തകവണ്ടി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കളിയാക്കിയ പലർക്കും ഇന്ന് ഇതിൻ്റെ പ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. വായനയാണ് ലഹരി എന്ന് തൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടി തെളിയിക്കുന്ന ഇവർ സ്വന്തമായി വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിമും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറിൻ്റെ പ്രത്യേക പ്രശംസക്ക് ഇടയാക്കിയ ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം വായനയാണ് ലഹരി എന്ന ആശയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു. ഒരു യുവാവിനെ പുസ്തക വണ്ടിയിലൂടെ  ലഹരിയുടെ കരാള ഹസ്തകങ്ങളിൽ  നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ജീവിത വിജയം നേടാൻ പ്രാപ്തനാക്കിയതിനു ശേഷം പുസ്തകവണ്ടി യാത്ര തുടരുന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം.സ്കൂളുകളിലും വായനശാലകളിലും  അജേഷ് മാഷ് അഭിനയിച്ച ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രകാശ് മാടമ്പത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ഷോർട്ട് ഫിലിം സമൂഹത്തിന് നേരെ പിടിച്ച കണ്ണാടിയാണ്.

6 വർഷമായി പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ എക്കോ ക്ലബുകളുടെ ഇംപ്ലിമെൻ്റേഷൻ കമ്മറ്റി മെമ്പറാണ്. കൂടാതെ ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്ററും ആണ്. പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ  75 ഓളം സ്കൂളുകളിൽ 260 ഓളം പരിപാടികൾ ഓരോ വർഷവും ആസൂത്രണം ചെയ്തു  നടപ്പാക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2000-ൽ അധികം വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രകൃതി സന്ദേശങ്ങൾ നൽകാനും 15000 മരത്തൈകൾ  6 വർഷം കൊണ്ട് വച്ച് പിടിപ്പിക്കാനും സാധിച്ചു എന്നതിൽ ചാരിതാർത്ഥം ഉണ്ട്. നമ്മുടെ കുട്ടികളിൽ പ്രകൃതി സ്നേഹം ഊട്ടി ഉറപ്പിക്കാനും , നല്ല പൗരൻമാരായി വാർത്തെടുക്കാനും കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ വർഷങ്ങളിലും കൃത്യമായ  രീതിയിൽ തന്നെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മരം നടീൽ മാത്രമല്ല അവയുടെ പരിപാലനവും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ജോലി ചെയ്തിരുന്ന 5 സ്കൂളുകളിലും എക്കോ ക്ലബിൻ്റേയും ഹരിതസേനയുടെയും ചാർജ്ജ് ഏറ്റെടുത്ത് സ്കൂളുകളിൽ വ്യത്യസ്ഥതയായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാഴ്ചവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അവിടെ നട്ട് സംരക്ഷിച്ച മര തൈകൾ ഇപ്പോൾ തണൽ മരങ്ങളും ഫല വൃക്ഷങ്ങളും ആയിട്ടുണ്ട്. പത്തിരിപ്പാലയിലും , മലമ്പുഴയിലുമെല്ലാം സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ ആ മരങ്ങൾ കണ്ട് അഭിമാനം തോന്നാറുണ്ട്. കൂടാതെ സ്കൂളിന് പുറമെ നട്ട ചെടികളും പനകളും പാതയോരങ്ങളിലും , കനാൽ വശങ്ങളിലും നിരന്നു നിൽക്കുന്നുണ്ട് എന്നത് ഒരു പ്രകൃതി സ്നേഹി എന്ന നിലയിൽ ചാരിതാർത്ഥ്യം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒന്നാണ്. എക്കോ ക്ലബ് അധ്യാപക പരിശീലനങ്ങളിൽ ദിനാചരണങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും , പ്രകൃതി  സംരക്ഷണ പ്രാധാന്യത്തെ ക്കുറിച്ചുമെല്ലാം  ബോധവൽക്കരിക്കാറുണ്ട്. ഇതിൽ 50 അധ്യാപകർക്ക് നൽകുന്ന പാഠം 50000 കുട്ടികളിൽ എത്തിചേരും എന്നത് ഉറപ്പാണ്. പത്തിരിപ്പാല സ്കൂളിൽ ജോലിചെയ്യുമ്പോൾ ഇക്കോ ക്ലബിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പാവപ്പെട്ടവന്റെ ഊട്ടിയെന്നറിയപ്പെടുന്ന നെല്ലിയാംമ്പതിയെ പ്ലാസ്റ്റിക്ക് മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നടത്തിയ യാത്ര എല്ലാവർക്കും മാതൃകയായിരുന്നു. വിനോദസഞ്ചാര മേഖലകളിൽ വെറും വിനോദത്തിനായ് മാത്രം എല്ലാവരും നോക്കികാണുബോൾ അവരിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്ഥരായിരിക്കുകയാണ് പത്തിരിപ്പാല വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളിലെ സീഡ് ഇക്കോ- നൻമ ക്ലബിലേയും കുട്ടികൾ. വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ നെല്ലിയാംമ്പതിയെ മാലിന്യത്തിൽ മുക്കിക്കൊല്ലുന്ന കാഴ്ച കുട്ടികൾ ഞെട്ടലോടെയാണ് കണ്ടത്. നെല്ലിയാംമ്പതി കൈകാട്ടിയിൽ നിന്നും കേശവൻ പാറയിലേക്കുളള 2 കിലോ മീറ്റർ മാത്രം ഉളള റോഡിനിരുവശത്തുമായി കുട്ടികൾ ശേഖരിച്ചത് 5 ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക്ക് മാലിന്യങ്ങൾ. മൂന്ന് ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിഞ്ഞാണ് പ്ലാസ്റ്റിക്ക് മാലിന്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ചത്. റീ സൈക്കിൾ ചെയ്യാൻ പറ്റുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്ക് കുപ്പികൾ ശേഖരിക്കുന്നവർ, വൃത്തിഹീനമായ പ്ലാസ്റ്റിക്ക് മാലിന്യങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നവർ, പ്ലാസ്റ്റിക്ക് കവറുകൾ ശേഖരിക്കുന്നവർ എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിഞ്ഞാണ് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടത്. കുട്ടികളുടെ ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളെ വളരെ ആദരവ്‍ പൂർവ്വമാണ് ചില വിനോദ സഞ്ചാരികൾ കണ്ടത്. വനം വനം വകുപ്പി്നറേയും, നാട്ടുകാരിൽ നിന്നും സഹായവും സ്പോത്സാഹനവും ഉണ്ടായി. വന-വന്യജീവി സംരക്ഷണമേഖലയായ ഇവിടെ വിനോദ സഞ്ചാരത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകര മുഖം കുട്ടികൾ കണ്ടെത്തി. വന്യ മൃഗങ്ങൾ ധാരാളമുളള ഇവിടെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങളുടെ കൂടെ കണ്ടെത്തിയ പ്ലാസ്റ്റിക്ക് വേസ്റ്റുകൾ മൃഗങ്ങളുടെ മരണത്തിന് തന്നെ കാരണമാകാം. നാട്ടിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വന്യ മൃഗങ്ങൾ വലിയ നാശനഷ്ടമാണ് ഇവിടെയുണ്ടാക്കുന്നത്. ആൾ നാശവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെല്ലാം കാരണം നമ്മൾ എവിടെയും അന്വേഷിക്കേണ്ട. അവർക്ക് ഇവിടെ നിന്നും ലഭിക്കുന്നഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ തന്നെ. ഇവിടത്തെ തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും, പ്രകൃതി ഭംഗിയും ആസ്വദിക്കാൻ വരുന്ന സഞ്ചാരികൾ വലിച്ചെറിയുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്ക് മാലിന്യങ്ങൾ നെല്ലിയാംമ്പതിയുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥ തന്ന തകർക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കുട്ടികൾ നേരിട്ട് കണ്ടത്. 	നെല്ലിയാംമ്പതിയിലേക്ക് വിനോദത്തിന് മാത്രമല്ല മരം നടാനും പോയിട്ടുണ്ട്. കേശവൻ പാറയിൽ 6 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നട്ട തൈ ഇന്ന് വളർന്ന് സാമാന്യം വലുപ്പത്തിൽ ആയിട്ടുണ്ട്. അനേകം പക്ഷികളെ അവിടെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞത് ഭാഗ്യമായി കരുതുന്നു.

കുട്ടികൾക്ക് കാനന ഭംഗി ആസ്വിദിക്കുന്നതിന് കാനന യാത്രകളും ഫോറസ്റ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ സഹായത്താൽ നടപ്പിലാക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ എന്നീ സ്ഥലത്തെല്ലാം ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും നടത്താൻ കഴിഞ്ഞു. ഇത്തരം ക്യാമ്പുകളിൽ കുട്ടികളെ പങ്കടുപ്പിക്കുന്നതിൽ ഒരു അധ്യാപകനെന്ന നിലയിൽ ഞാൻ വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എന്റെ വീടിനു മുൻപിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും തൈകൾ നട്ട് സംരക്ഷിച്ചു പോരുന്നുണ്ട്. കനാൽ വരമ്പുകളിലും റോഡിനിരുവശത്തുമായി 100 ലേറെ മരങ്ങൾ തലയെടുപ്പോടെ നിൽക്കുന്നുണ്ട്.

ഭിന്നശേഷിക്കാരനായ അധ്യാപകനായ എനിക്ക് ശാരീരികമായ ഒരുപാട് വെല്ലുവിളികൾ ഉണ്ട്. എങ്കിലും അതിനെയെല്ലാം മറികടന്ന് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുഴുകുന്നു.കഴിഞ്ഞ വേനലുകളിൽ പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെളളം വെച്ചിരുന്നു. കൂടാനെ സ്കൂളിലും കുട്ടികളുുടെ വീടുകളിലും ഇത് കൃത്യമായി നടപ്പിലാക്കി എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താനും സഹജീവി സ്നേഹം, കരുണ എ​ന്നീ വികാരങ്ങൾ എന്നിവ നമ്മുടെ കുട്ടികളിൽ വളർത്തി എടുക്കാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.മാതുഭൂമി സീഡിന്റെ പുരസ്കാരങ്ങൾ ഇത്തരത്തിലുളള പ്രവർത്തനത്തിന് ഊർജ്ജം നൽകുന്ന ഒന്നാണ്.

മുൻ‍‍‍‍‍പ് ജോലി ചെയ്തിരുന്ന മലപ്പുറം കൊണ്ടോട്ടി സ്കൂളിലെ എല്ലാ പ്രകൃതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സ്വന്തമായ കയ്യൊപ്പ് ചാർത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നാണ് ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ പ്രവർത്തകൻ ആകുന്നതും കുട്ടികൾക്കായി പരിസ്ഥിതി ക്ലബ് ആക്ടിവിറ്റികൾ നടത്തുന്നതും.ഈ കലാലയത്തിൽ നട്ട മരത്തൈയ്യുകൾ ഇന്ന് തണൽമരമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. വായനാട് മുത്തങ്ങയിലെ പ്രകൃതി പഠന ക്യാമ്പിൽ പങ്കെടുത്ത ഒരുപാട് കുട്ടികൾ ഇന്ന് നമ്മുടെ പ്രകൃതി സംരക്ഷണ മേഖലയുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഗ്രികൾച്ചറിൽ  ജൈവരീതിയിലുളള പരീക്ഷണങ്ങൾ അവിടെ നിന്നും നടത്താൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.പാലക്കാട് നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ കുട്ടികളുടെ നേതൃത്യത്തിൽ പൂക്കൃഷിയും, ഔഷധത്തോട്ട നിർമ്മാണവും നടത്തി. പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം തന്നെയായിരുന്നു.ഈ സ്കൂളിൽ  വെച്ച് ഉച്ചഭക്ഷണ വിറകിനായി ഫോറസ്റ്റ് അനുമതിയില്ലാതെ ഒരു മരം മുറിക്കാനുളള നീക്കത്തിനെതിരെ പ്രതികരിച്ചതിന്റെ ഫലമായി പ്രതികാര നടപടികൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. എ​ങ്കിലും ഈ മരം മുറി തടയാൻ എനിക്ക് സാധിച്ചു എന്നത് എനിക്കിപ്പോഴും അഭിമാനം തന്നെയാണ്.  തുടർന്ന് ജോലിചെയ്ത തൃശ്ശൂർ അയ്യന്തോൾ സ്കൂളിലും ഇത്തരത്തിലുളള പ്രകൃതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുഴുകാൻ സാധിച്ചു. ഇവിടെ നട്ട മരച്ചെടികൾ എല്ലാവർക്കും തണലേകി ഇന്നും നിൽക്കുന്നുണ്ട്.ഗവൺമെന്റ് പത്തിരിപ്പാല സ്കൂളിൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഊർജ്ജിതമാക്കി നടത്തി. നൂറിലധികം മരത്തൈകൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു. സ്കൂൾ പരിസരം മരത്തണലിൽ ആകാൻ ഒരുപാട് വർഷം എടുത്തില്ല. ഇപ്പോൾ തണലേകി നിൽക്കുന്ന ധാരാളം മരങ്ങൾ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നുണ്ട്. മഴക്കാലത്ത് മഴവെളള സംരക്ഷണത്തിനായി മഴക്കുഴികൾ നിർമ്മിച്ച് മഴവെളളത്തെ ഈ കുഴിയിലേക്ക് ചാൽ വെട്ടിതിരിച്ച് ആ കുഴികൾ നിറച്ചത് കുട്ടികളിൽ ആവേശവും പുതിയ അറിവും ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു.  വിഷ രഹിത പച്ചക്കറി എന്ന നമ്മുടെ സ്വപ്നത്തെ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനായി പച്ചക്കറി കൃഷി ആരംഭിക്കുകയും തുടർന്നുകൊണ്ട് പോകുകയും ചെയ്തു.ഇവിടെ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന പച്ചക്കറികളും , ഇലവർഗ്ഗങ്ങളും സ്കൂളിലെ ഭക്ഷണ ശാലയിലേക്ക് നൽകുന്നു. കുട്ടികളെ വനവകുപ്പുമായും,ജൈവമണ്ഡലവുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് തേക്കടിയിലലും, നെല്ലിയാമ്പതിയിലും വെച്ച് നടത്തിയ പ്രകൃതി പഠനക്യാമ്പുകൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ കാടിനോടും വന്യ മൃഗങ്ങളോടുമുളള സമീപനത്തിൽ മാറ്റം കൊണ്ടു വന്നിട്ടുണ്ടാകും എന്ന് തീർച്ചയാണ്.

പഠിച്ച പാഠങ്ങളും അറിവുള്ള കാര്യങ്ങളും ജീവിതത്തിലൊരിക്കൽ പൊലും പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്താത്ത കടന്നു പോകറുത് എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ജലമൊഴിഞ്ഞ കിണറിലേക്ക് ജലമെത്തിച്ച നമ്മുടെ എക്കോ ക്ലബ് ഏവർക്കും മാതൃകയായി. വരൾച്ചയും വരൾച്ചയുടെ കാര്യകാരണങ്ങളും പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗവും ദിനവും പഠിപ്പിക്കുന്ന വിദ്യാലയത്തിലെ കിണർ ജലമില്ലാതെ വറ്റിവരണ്ടപ്പോഴാണ് സ്കുൾ അധികാരികൾ ജലത്തിനുള്ള വഴിയാലോചിച്ചതും കുഴൽ കിണറെന്ന ആശയത്തിന് വിത്തിട്ടതും പ്രായോഗികമാക്കാനുള്ള നടപടികളാരംഭിച്ചതും. അവിടേക്കാണ് ഞാൻ സ്ഥലം മാറ്റം കിട്ടിയെത്തുന്നത്. കുഴൽ കിണർ കുഴിക്കുന്നതിനൊടും ജലചൂഷണത്തോടും വിയോജിപ്പുള്ള ഞാൻ സമാന്തര വഴികളന്വഷിച്ചപ്പോഴാണ് തടയണയിലെത്തി നിന്നത്. മലമ്പുഴ ജല ശുദ്ധികരണശാലയിലെ ഉപയോഗാനന്തരമുള്ള അധികജലം ഒഴുകിവരുന്നത് മലമ്പുഴ ഗവ: ഹൈസ്കൂളിനോടു ചേർന്നാണ്. അവിടെ 60 പ്ലാസ്റ്റിക്ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് തടയണയൊരുക്കി.തടയണയിൽ ജലം നിറഞ്ഞതോടെ സ്കൂളിലെ കിണറും നിറഞ്ഞു.ഇത് ഒരു മാതുകയായി നിലനിൽക്കുന്നു. മലമ്പുഴ സ്കൂളിൽ ചെല്ലുമ്പോഴെല്ലാം ഞാൻ നട്ട വ‍ൃക്ഷങ്ങളും, ഫലവൃക്ഷത്തൈകളും പുഞ്ചിരിയോടെയാണ് എന്നെ വരവേൽക്കുന്നത്. ജീവിതത്തിൽ നമ്മൾക്ക് കിട്ടുന്ന അംഗീകാരമായി ഞാൻ ഇതിനെയോല്ലാം കാണുന്നു. ജില്ലാ ജയിലിനു മുൻവശത്ത് പനകളും മരങ്ങളും വെച്ച് പിടിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. ജില്ലയിലെ അധ്യാപകർക്ക് വേണ്ട പരിശീലനങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നുണ്ട്. വിവിധ അധ്യാപക പരിശീലനങ്ങൾ ജില്ലയിൽ ആകമാനം സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മരം നടുന്നവരുടെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കൂട്ടായ്മയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കുട്ടിയായ അലോഷ്യയുടെ (2.5 വയസ്)അച്ഛനാണ്. ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നെല്ലിയാമ്പതി  വനമേഖലയിൽ മരങ്ങൾ നടുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും കനാലിന് ഇരുവശത്തിനുമായി മരങ്ങളും പനയും നാട്ടുപിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.ഭാരതപ്പുഴ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ സ്കൂളുകളെ സംയോജിപ്പിച്ചു വിവിധ പരിപാടികൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. വിഷരഹിത പച്ചക്കറി ഏല്ലാവർക്കും എന്ന ആശയത്തിന്റെ ഭാഗമായി എല്ല കുട്ടികൾക്കും പച്ചക്കറി വിത്ത് ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.വ്യാവസായിക ജലചൂഷണത്തിനെതിരെ ജലപാന രഹിത സമരത്തിന് പിന്തുണയേകി പാലക്കാട് വെച്ച് നടന്ന സമരത്തിന് പിന്തുണ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സ്കൂളിൽ ഉർജ്ജസംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ജലസംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ വളരെ ഉർജ്ജസ്വലമായി നടപ്പാക്കി വരുന്നുണ്ട്.	തോലനൂർ സ്കൂളിൽ സോഷ്യൽ ഫോറസ്ട്രിയുടെ നേതൃത്യത്തിൽ സ്കൂൾ വനം എന്ന പരിപാടി നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.കളിസ്ഥലത്തിനു ചിറ്റും മരത്തൈകൾ കുട്ടികളെ കൊണ്ട് നടാനും പരിപാലിക്കാനും സാധിച്ചു. കൂടാതെ സ്കൂളിൽ ഒരു നക്ഷത്ര വനം ഒരുക്കാനും പച്ചക്കറിത്തോട്ടം ഒരുക്കാനും, ജൈവ വൈവിദ്യ ഗാർഡൻ ഒരുക്കാനും സാധിച്ചു.ഫോറസ്റ്റ് ഡിപ്പാർട്ട് മെന്റ് നടപ്പിലാക്കുന്ന സ്കൂൾ നഴ്സറിക്കായി കോട്ടായി സ്കൂളിൽ സ്ഥലം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിലെ പച്ചക്കറിത്തോട്ടത്തിനു സമീപത്തായാണ് സ്ഥലം കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്. പ്ലാസ്റ്റിക്ക് ഫ്രീ ക്ലീൻ ക്യമ്പസ് എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി എല്ലാ ദിവസവും ദേശീയ ഹരിതസേനയിലെ വോളണ്ടിയർമാരുടെ സഹായത്തിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് വേസ്റ്റ് കലക്ട് ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ട്.കോട്ടായി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഗ്രീൻ സ്കൂൾ എന്ന പദവിയും നേടാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.കടുവകളുടെ പ്രാധാന്യം നമ്മുടെ മക്കളുടെ മനസിൽ തെളിയിക്കുന്നതിന് വിവിധ പരിപാടികൾ നമ്മൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. 

അംഗീകാരങ്ങൾ

കേരള സർക്കാർ ഭിന്നശേഷി സംസ്ഥാന അവാർഡ് – 2020

മാതൃഭൂമി നന്മയുടെ  “മികച്ച അധ്യാപകൻ” പുരസ്‌കാരം

World Icon Award – 2024 (പുസ്തകവണ്ടി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്)

Karmasreshta Puraskaram – 2024 (Best Social Worker in Palakkad)

TMK ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം 20224

BLO ആയി നിർവഹിക്കുന്ന ചുമതലകൾ

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ: ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലും എത്തി വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേരുകൾ ചേർക്കൽ, തിരുത്തൽ, ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു.

പുതിയ വോട്ടർമാരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ: 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞ യുവാക്കളെ കണ്ടെത്തി, അവരെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

വിവരശേഖരണം: ജനസംഖ്യ, വിലാസമാറ്റം, ഭിന്നശേഷി ഉള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങി വോട്ടിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് നൽകുന്നു.

ജനജാഗ്രത: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം നടത്തി, എല്ലാ ആളുകളും വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

വികസിത ജനാധിപത്യത്തിന് സഹായം: ജനങ്ങൾക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ഇടയിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്ന ‘ലിങ്ക് ഓഫീസർ’ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ എന്ന നിലയിൽ

ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനവും: വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, കൂട്ടായ്മ, സ്വയംപര്യാപ്തത, നേതൃത്വഗുണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വളർത്തുന്ന ക്യാമ്പുകളും പരിശീലനങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശുചിത്വം, ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

ജീവിതനൈപുണ്യങ്ങൾ: പ്രഥമശുശ്രൂഷ, സഹായഹസ്തം, ടീം വർക്ക്, നിയമാനുസൃതമായ ജീവിതരീതി തുടങ്ങി കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ കഴിവുകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ: ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും സാമൂഹിക സേവനങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും വളർത്തുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രചോദനം: സ്വന്തം ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന മാതൃകാപരനായ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ട് കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും പ്രചോദനമാകുന്നു.

ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് മത്സരങ്ങളിലെ സംസ്ഥാന തല വിജയി 

ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപനത്തെ സൃഷ്ടിപരവും വിദ്യാർത്ഥി കേന്ദ്രീകൃതവും ആക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ക്ലാസുകളിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ

സ്വയം നിർമ്മിച്ച ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ: സയൻസ്, മലയാളം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം എളുപ്പമാക്കാൻ മോഡലുകൾ, ചാർട്ടുകൾ, പ്രവർത്തനാധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്നു.

കാഴ്ചാവൽക്കരണം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും ഓർക്കാനും സഹായിക്കുന്ന തരത്തിൽ പഠന സാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്കാളിത്തം: ടീച്ചിംഗ് എയിഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ആക്ടിവിറ്റികൾ, പരീക്ഷണങ്ങൾ, ചർച്ചകൾ എന്നിവ നടപ്പാക്കുന്നു, ഇതിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയും സൃഷ്ടിപരതയും വർദ്ധിക്കുന്നു.

പ്രായോഗിക പഠനം: സിദ്ധാന്തപരമായ അറിവുകൾ പ്രായോഗികമായി അനുഭവിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും രീതികളും വിനിയോഗിക്കുന്നു.

സമാനതകളില്ലാത്ത മാതൃക: ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, &quot;വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനം സന്തോഷകരവും ഓർമ്മയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമായ അനുഭവമാക്കുക&quot; എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠന സഹായങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു.

പ്രത്യേകത:

സംസ്ഥാന തല മത്സരങ്ങളിൽ നേടിയ വിജയങ്ങൾ, അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്യാപനത്തിൽ പുതുമ, സൃഷ്ടിപരത, അധ്യാപക പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയുടെ തെളിവാണ്. അതിലൂടെ ക്ലാസ് മുറി പഠനം ഒരു ജീവനുള്ള അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps – NGC) പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ 

പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജില്ലയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി, പാലക്കാട് ജില്ലയെ ഹരിത സംരക്ഷണ മാതൃകയാക്കി ഉയർത്താൻ ഇടവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന ചുമതലകളും നേട്ടങ്ങളും:

ജില്ലാ തല ഏകോപനം: പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹരിത ക്ലബ്ബുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ച്, അവയ്ക്കു പരിശീലനവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്നു.

പരിസ്ഥിതി വിദ്യാഭ്യാസം: വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ബോധം വളർത്തുന്നതിനായി സെമിനാറുകൾ, ശില്പശാലകൾ, ക്യാമ്പുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ:

മരത്തൈ നടൽ, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ക്യാമ്പെയിനുകൾ.

പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജലസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ, മഴവെള്ള സംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

ജൈവ കൃഷി പ്രോത്സാഹനം.

ദുരന്തനിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ: പ്രളയം, വരൾച്ച പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥി സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ പരിശീലിപ്പിച്ച് പ്രവർത്തന രംഗത്തിറക്കുന്നു.

വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഹരിത നേതൃപരിശീലനം: കുട്ടികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ നേതൃഗുണങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും വളർത്തുന്നു.

ജില്ലാ-സംസ്ഥാന തല അംഗീകാരം: പാലക്കാട് ജില്ലയെ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത് &quot;ഹരിത സേന&quot;യെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റിയ മുൻനിര പ്രവർത്തകനാണ്.

ഒരു അധ്യാപകനായുള്ള തന്റെ കരുതലും, സ്കൗട്ടിംഗ് തത്വങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ചേർന്ന്, അജേഷ് മാഷ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വളർച്ചയെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തും സമ്പന്നവുമാക്കുന്നു.

സാഹസിക യാത്രികൻ

ബൈക്കോടിച്ച് പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് മാഷിന്റെ പ്രിയ പ്രവർത്തനമാണ്. എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും കുട്ടികളുടെ വീടുകളിലെത്തിക്കുന്ന പുസ്തകവണ്ടി, വായന പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെയുള്ള സാഹസികയാത്രകൾ—ഇവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശവും കരുത്തുമാണ് മാണിക്കുന്നത്.

ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ

ജീവിതം അവസാനിച്ചു എന്ന് തോന്നിയ നിമിഷത്തിൽ നിന്ന്, ഒരു ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെ പോലെ വീണ്ടും ഉയർന്ന് സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയാണ് അജേഷ് മാഷ്. “ഭിന്നശേഷി ഒരു പരിമിതി അല്ല, മറിച്ച് പുതിയ സാധ്യതകളുടെ വാതിൽപ്പടിയാണ്” എന്ന സന്ദേശമാണ് മാഷിന്റെ ജീവിതം സമൂഹത്തിന് നൽകുന്നത്.

SITC (യു പി വിഭാഗത്തിലെ School IT Coordinator) എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയെ ക്ലാസ് മുറിയിലേക്കും കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്കും ഫലപ്രദമായി കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു.

സ്കൂളിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പ്രൊജക്ടർ എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും പുതുക്കലും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് ഐ.സി.ടി. അധിഷ്ഠിത പഠനോപാധികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.

കുട്ടികൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പാഠങ്ങൾ, പ്രെസന്റേഷനുകൾ, വീഡിയോകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

കുട്ടികളെ ബേസിക് കമ്പ്യൂട്ടർ പരിശീലനം, ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം, ഓൺലൈൻ പഠന സൗകര്യങ്ങൾ മുതലായവയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

പരീക്ഷാ മാർക്കുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷൻ തുടങ്ങിയവയിൽ സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നു.

Samagra, KITE Victers, IT@School പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ പദ്ധതികൾ സ്കൂളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

ടെക്നോളജിയും അധ്യാപനവും ചേർത്ത്, വിദ്യാർത്ഥികളെയും അധ്യാപകരെയും ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു

ഓപ്പറേഷനിലൂടെയും , റേഡിയേഷനിലൂടെയും വരുന്ന ശാരീരിക അവശതയിൽ മനം നൊന്ത് പലരും പൊതു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും പിന്തിരിഞ്ഞോടുന്നവർക്ക് മുമ്പിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു സ്പെസിമെനായി അജേഷ് മാഷ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരുപാട് പേർക്ക് വായനയിലൂടെ  നൻമ പടർത്തി കൊണ്ട് .....


THIRUVANTHAPURAM PUSTHAKA MELA

&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/wi0ErvritqE?si=iYxxzlww6zoxMnsz&lt;/nowiki&gt;

മീഡിയ വൺ&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/zj_ufw6NzYI?si=E8VhCedwP2PiBSdJ&lt;/nowiki&gt;

വായനാ ദിനം എഫ് എം റേഡിയോ&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/8WLEn9ftfP8?si=SpH5rZMNgyJu9Tv_&lt;/nowiki&gt;

The Webhttps://youtu.be/Ni09uyQ3Sqc?si=9etydzw6JcTzoFm6

24 NEWShttps://youtu.be/JycGMv4Ienc?si=L_mIKsd-jbi8V3Rf

Arumughan Pathichirahttps://youtu.be/miYevMAn2hw?si=CbahqhrJONpp7UN-

&lt;nowiki&gt;https://youtu.be/_7iRUwuI_7c&lt;/nowiki&gt;

[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>m1n0hrmvoov6peyljaakcigbppop4db</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612132</id>
      <parentid>4612129</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <origin>4612132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18041" sha1="rx63ujs25j09ay7mb0zmwysx6r2nqu5" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== ആമുഖം: വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
2018-ൽ അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി അന്തരിച്ചു. തന്റെ വായനാസ്നേഹിയായ പിതാവിനായി എന്തുചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചിന്തയിൽ നിന്നാണ് 'അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല' ജനിക്കുന്നത്. കോട്ടായിൽ തുടങ്ങിയ ഈ വായനശാല ഇന്ന് കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ്.

വായനശാലയിലേക്ക് വരാൻ വായനക്കാർ മടിക്കുമ്പോൾ, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ പോകണം എന്നതായിരുന്നു മാഷിന്റെ നിലപാട്. അങ്ങനെയാണ് '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' എന്ന പദ്ധതി തുടങ്ങുന്നത്. തന്റെ സ്കൂട്ടറിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം വീടുകൾ കയറി ഇറങ്ങി. കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ വിപ്ലവം ഇന്ന് കുത്തനൂർ, പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി, മാത്തൂർ, കുഴൽമന്ദം, മലമ്പുഴ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്നു.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps) പാലക്കാട് ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ് നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്.

* '''മരങ്ങളുടെ തണൽ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത് 15,000-ത്തോളം മരങ്ങളാണ്. വഴിവാണിഭക്കാരും വഴിയാത്രക്കാരും ഇന്ന് പത്തിരിപ്പാലയിലും മലമ്പുഴയിലും അനുഭവിക്കുന്ന തണലിന് പിന്നിൽ അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്വാനമുണ്ട്.
* '''മലമ്പുഴയിലെ തടയണ:''' സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, ശാസ്ത്രീയമായ രീതിയിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് തടയണ നിർമ്മിച്ച് കിണർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു. ഇത് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ ശ്രദ്ധ നേടി.
* '''നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണം:''' വിനോദസഞ്ചാരികൾ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് നശിപ്പിച്ച നെല്ലിയാമ്പതിയുടെ കാടുകൾ വൃത്തിയാക്കാൻ കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം കാടുകളിലേക്ക് ഇറങ്ങി.

----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* '''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>rx63ujs25j09ay7mb0zmwysx6r2nqu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612133</id>
      <parentid>4612132</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <origin>4612133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18024" sha1="6owwd7mq04u6o323el7pg6ais3smzt1" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
2018-ൽ അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി അന്തരിച്ചു. തന്റെ വായനാസ്നേഹിയായ പിതാവിനായി എന്തുചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചിന്തയിൽ നിന്നാണ് 'അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല' ജനിക്കുന്നത്. കോട്ടായിൽ തുടങ്ങിയ ഈ വായനശാല ഇന്ന് കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ്.

വായനശാലയിലേക്ക് വരാൻ വായനക്കാർ മടിക്കുമ്പോൾ, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ പോകണം എന്നതായിരുന്നു മാഷിന്റെ നിലപാട്. അങ്ങനെയാണ് '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' എന്ന പദ്ധതി തുടങ്ങുന്നത്. തന്റെ സ്കൂട്ടറിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം വീടുകൾ കയറി ഇറങ്ങി. കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ വിപ്ലവം ഇന്ന് കുത്തനൂർ, പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി, മാത്തൂർ, കുഴൽമന്ദം, മലമ്പുഴ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്നു.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (National Green Corps) പാലക്കാട് ജില്ലാ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന നിലയിൽ അജേഷ് മാഷ് നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്.

* '''മരങ്ങളുടെ തണൽ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത് 15,000-ത്തോളം മരങ്ങളാണ്. വഴിവാണിഭക്കാരും വഴിയാത്രക്കാരും ഇന്ന് പത്തിരിപ്പാലയിലും മലമ്പുഴയിലും അനുഭവിക്കുന്ന തണലിന് പിന്നിൽ അജേഷ് മാഷിന്റെ അധ്വാനമുണ്ട്.
* '''മലമ്പുഴയിലെ തടയണ:''' സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, ശാസ്ത്രീയമായ രീതിയിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് തടയണ നിർമ്മിച്ച് കിണർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു. ഇത് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ ശ്രദ്ധ നേടി.
* '''നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണം:''' വിനോദസഞ്ചാരികൾ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് നശിപ്പിച്ച നെല്ലിയാമ്പതിയുടെ കാടുകൾ വൃത്തിയാക്കാൻ കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം കാടുകളിലേക്ക് ഇറങ്ങി.

----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* '''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>6owwd7mq04u6o323el7pg6ais3smzt1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612134</id>
      <parentid>4612133</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം */</comment>
      <origin>4612134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47543" sha1="c3xo004ibe2wvo8dw4gcd87t170p4cz" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* '''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>c3xo004ibe2wvo8dw4gcd87t170p4cz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612137</id>
      <parentid>4612134</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:20:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി */</comment>
      <origin>4612137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48225" sha1="iv204t6jjzm7ik79uhcbfjsxq3y8cr6" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* '''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>iv204t6jjzm7ik79uhcbfjsxq3y8cr6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612138</id>
      <parentid>4612137</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ */</comment>
      <origin>4612138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48311" sha1="6n9o4p5pt8du408grx87uli1b4frmj6" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* '''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>6n9o4p5pt8du408grx87uli1b4frmj6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612139</id>
      <parentid>4612138</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ */</comment>
      <origin>4612139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48393" sha1="bn81i5b5e2rft5k0msfmvbsjv6zk4hb" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>bn81i5b5e2rft5k0msfmvbsjv6zk4hb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612140</id>
      <parentid>4612139</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് */</comment>
      <origin>4612140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48559" sha1="kg4l4wkadiwfva2xce6tto8a2f0gfw2" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>kg4l4wkadiwfva2xce6tto8a2f0gfw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612148</id>
      <parentid>4612140</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4612148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55662" sha1="q5cmy5byqcbo60btmdch4jokycj79pt" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>q5cmy5byqcbo60btmdch4jokycj79pt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612149</id>
      <parentid>4612148</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4612149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55800" sha1="5r5ffqeloyyiwdjt6bcnna7k5av4eyo" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Camp camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:BULbul camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>5r5ffqeloyyiwdjt6bcnna7k5av4eyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612151</id>
      <parentid>4612149</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) */</comment>
      <origin>4612151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56008" sha1="psagtlshtlot0znbokfvwz6811l7hom" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.

ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Camp camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:BULbul camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*
[[പ്രമാണം:NGC Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.
[[പ്രമാണം:Ngc Leader.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
[[പ്രമാണം:Ngc Leader 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>psagtlshtlot0znbokfvwz6811l7hom</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612152</id>
      <parentid>4612151</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ */</comment>
      <origin>4612152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56226" sha1="4iumvrby9cfghqfkh79egy25kywaz77" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (3).jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (1).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (2).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Camp camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:BULbul camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*
[[പ്രമാണം:NGC Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.
[[പ്രമാണം:Ngc Leader.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
[[പ്രമാണം:Ngc Leader 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>4iumvrby9cfghqfkh79egy25kywaz77</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612154</id>
      <parentid>4612152</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും */</comment>
      <origin>4612154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56375" sha1="rwf6ram8edj7zbeuilnbf8s8acl82dp" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (3).jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (1).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (2).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Camp camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:BULbul camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*
[[പ്രമാണം:NGC Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.
[[പ്രമാണം:Ngc Leader.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
[[പ്രമാണം:Ngc Leader 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
[[പ്രമാണം:NGC Students.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
[[പ്രമാണം:Pakshikalkku vellam.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>rwf6ram8edj7zbeuilnbf8s8acl82dp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612157</id>
      <parentid>4612154</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) */</comment>
      <origin>4612157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56449" sha1="kpp0wm9nz9gbjisg9lsykb18oyedoh9" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (3).jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (1).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (2).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
[[പ്രമാണം:Digital creator.jpg|ലഘുചിത്രം]]
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Camp camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:BULbul camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*
[[പ്രമാണം:NGC Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.
[[പ്രമാണം:Ngc Leader.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
[[പ്രമാണം:Ngc Leader 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
[[പ്രമാണം:NGC Students.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
[[പ്രമാണം:Pakshikalkku vellam.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>kpp0wm9nz9gbjisg9lsykb18oyedoh9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612158</id>
      <parentid>4612157</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ajesh Kottayi</username>
        <id>213865</id>
      </contributor>
      <comment>/* അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് */</comment>
      <origin>4612158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56596" sha1="9hpif5x57nb9hu7u8i7cgohq6qxudk9" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (3).jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (1).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (2).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
[[പ്രമാണം:Digital creator.jpg|ലഘുചിത്രം]]
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Camp camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:BULbul camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Vayanashala.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*
[[പ്രമാണം:NGC Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.
[[പ്രമാണം:Ngc Leader.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
[[പ്രമാണം:Ngc Leader 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
[[പ്രമാണം:NGC Students.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
[[പ്രമാണം:Pakshikalkku vellam.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
[[പ്രമാണം:Vayanashala poster.png|ലഘുചിത്രം]]
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>9hpif5x57nb9hu7u8i7cgohq6qxudk9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612175</id>
      <parentid>4612158</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; കാണുക [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56645" sha1="0lsze2ckar7pkv1pnknxktkl01fra69" xml:space="preserve">{{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}}

[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം|Ajesh Mash Kottayi]]

= അതിജീവനത്തിന്റെ അഗ്നിചിറകുകൾ: =

= അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായിയുടെ ജീവിതഗാഥ- ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ =

== വിധി തോറ്റുകൊടുത്ത മനുഷ്യൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh Mash Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മനുഷ്യജീവിതം പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധികളുടെ ഒരു സമുദ്രമാണ്. ചിലർ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു, ചിലർ കരയ്ക്കടിയുന്നു. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ആ സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്നുയരാൻ ശീലിക്കുന്നു. പാലക്കാടിന്റെ മണ്ണിൽ, കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന് മാതൃകയായി മാറിയ അജേഷ് മാഷ് അത്തരത്തിലൊരാളാണ്. എട്ടുതവണ തന്റെ തലച്ചോറിൽ കത്തിമുനകൾ കയറിയിറങ്ങിയിട്ടും, മരണത്തിന്റെ മണം പേറുന്ന ആശുപത്രിമുറികളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങളുടെ മണമുള്ള ഗ്രാമവീഥികളിലേക്ക് അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി. ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ പി.എൻ. പണിക്കർ എന്ന് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു പദവിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിജീവിച്ചതിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
----

== കോട്ടായിയിലെ ബാല്യം - വേരുകൾ ഉറയ്ക്കുന്നു ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (3).jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ശാന്തസുന്ദരമായ ഗ്രാമമാണ് കോട്ടായി. അവിടെ അപ്പുണ്ണിയുടേയും പത്മവതിയുടേയും മകനായി അജേഷ് ജനിച്ചു. ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിലെ പശ്ചാത്തലം. അച്ഛൻ അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ കൊച്ചു വായനശാലകളിൽ നിന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ എടുത്തു കൊണ്ടുവന്ന് വായിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ടാണ് അജേഷ് വളർന്നത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള ആ സ്നേഹം അജേഷിന്റെ രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്നതായിരുന്നു.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ അജേഷ് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും മരങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അപ്രതീക്ഷിതമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിത്തുടങ്ങി. തലവേദനയും തളർച്ചയും പതിവായതോടെ നടത്തിയ പരിശോധനകളാണ് ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം പുറത്തുവിട്ടത്—തലച്ചോറിൽ ട്യൂമർ.
----

== ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ കനൽവഴികൾ ==
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (1).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ജീവിതം തുടങ്ങുംമുമ്പേ അവസാനിക്കുമോ എന്ന ഭയം ആ കുടുംബത്തെ പിടിച്ചുലച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലായിരുന്നു ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയ. അത് വിജയകരമായിരുന്നു എങ്കിലും ട്യൂമർ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്ന്, രണ്ട്... അങ്ങനെ എട്ടുതവണയാണ് അജേഷ് മാഷിന്റെ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. ഓരോ തവണയും മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ടു.
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS (2).jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഡൽഹിയിലെ എയിംസിൽ (AIIMS) മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ. ശരീരത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം തളർന്നുപോകുന്ന അവസ്ഥ, സംസാരശേഷിയിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ, കാഴ്ചയിലെ മങ്ങലുകൾ—ശാരീരികമായ പരിമിതികൾ ഏറിവന്നു. എന്നാൽ ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂട്ടിനുണ്ടായിരുന്നത് അച്ഛൻ നൽകിയ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. ആ പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: &quot;അജേഷ്, നിനക്ക് ഇനിയും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനുണ്ട്.&quot;
----

== കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ 'അത്ഭുത' ജീവനക്കാരൻ ==
[[പ്രമാണം:Ajesh1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Ajesh2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:AJESH NEWS 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കുടുംബത്തെ തളർത്തിയിരുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഓരോ ഓപ്പറേഷനും വേണ്ടിവന്നത്. ഈ സമയത്താണ് അജേഷ് മാഷ് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിൽ ഡാറ്റ എൻട്രി ഓപ്പറേറ്ററായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. തന്റെ ശാരീരിക അവശതകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്തു. സാധാരണ ജീവനക്കാർ ചെയ്യുന്നതിലപ്പുറം, ഓഫീസിലെ ജോലികൾ എളുപ്പമാക്കുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ചു നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും സ്നേഹവും കണ്ട് കെ.എസ്.ഇ.ബിയിലെ ജീവനക്കാർ ഒന്നടങ്കം അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ചികിത്സാ സഹായം അവർ സമാഹരിച്ചു നൽകി. സഹപ്രവർത്തകരുടെ ആ സ്നേഹമാണ് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മാഷ് ഇന്നും നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുന്നു.
----

== അധ്യാപനമെന്ന നിയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Teacher The Fighter.jpg|ലഘുചിത്രം]]
എട്ടാമത്തെ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് വിശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് പി.എസ്.സി വഴിയുള്ള നിയമന ഉത്തരവുകൾ അജേഷിനെ തേടിയെത്തുന്നത്. ആദ്യ നിയമനം പോലീസ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സിലായിരുന്നു. പിന്നീട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വകുപ്പിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി. അവിടെ വെച്ച് കൃഷി, പശു വളർത്തൽ, കോഴി വളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക മേഖലകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് നൂതനമായ പരിശീലനം നൽകി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി.

ഒടുവിൽ അധ്യാപകനായി മാറിയപ്പോൾ, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. കുട്ടികൾക്ക് സയൻസ് എന്നാൽ വെറും പുസ്തകത്തിലെ പാഠങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ലോകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി കുട്ടികളിലേക്ക് പകർന്നു.

അജേഷ് മാഷിന് അധ്യാപനം എന്നത് വെറുമൊരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് എട്ടു ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷം വിധി അനുവദിച്ചു നൽകിയ രണ്ടാമത്തെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിയോഗമാണ്. ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ തന്റെ സർഗ്ഗാത്മകത കൊണ്ട് തോൽപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകന്റെ ചിത്രം നമുക്ക് ഇവിടെ കാണാം.

=== 1. സയൻസ് പഠനം ക്ലാസ് മുറിക്ക് പുറത്തേക്ക് ===
[[പ്രമാണം:Science learning in classrooms.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ശാസ്ത്രം എന്നത് പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''&quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot;:''' കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മുന്നോട്ട് വെച്ച ഈ ആശയം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വീട്ടുസാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
* '''യു.പി. സയൻസ് ട്രെയിനർ:''' സംസ്ഥാനത്തെ മികച്ച സയൻസ് അധ്യാപക പരിശീലകരിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ചോദ്യപേപ്പർ നിർമ്മാണ ശിൽപ്പശാലകളിലും സയൻസ് പ്രോജക്ടുകളിലും സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. പാലക്കാട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കുസാറ്റും (CUSAT) പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും നടത്തുന്ന സയൻസ് പദ്ധതികളിൽ അദ്ദേഹം നേതൃപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

=== 2. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പടനായകൻ (SITC) ===
[[പ്രമാണം:Digital creator.jpg|ലഘുചിത്രം]]
സ്കൂളിലെ '''ഐ.ടി കോർഡിനേറ്റർ (School IT Coordinator)''' എന്ന നിലയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

* '''ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ:''' സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രൊജക്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എന്നിവയുടെ പരിപാലനവും അവ പാഠഭാഗങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം എന്നതിലും അദ്ദേഹം മറ്റ് അധ്യാപകർക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.
* '''സമഗ്ര &amp; കൈറ്റ് വിക്ടേഴ്സ്:''' സർക്കാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ പദ്ധതികൾ താഴെത്തട്ടിൽ എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം SITC എന്ന നിലയിൽ പ്രയത്നിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടർ അടിസ്ഥാന വിജ്ഞാനവും ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം പകർന്നുനൽകുന്നു.

=== 3. 'ഒപ്പം' - ഭിന്നശേഷി കുട്ടികൾക്കൊരു കരുതൽ ===
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools 1.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ പഠനം പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹം '''&quot;ഒപ്പം&quot;''' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളിലെ (BRC) റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺ എന്ന നിലയിൽ ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്റെ തന്നെ ശാരീരിക വെല്ലുവിളികൾ ഈ കുട്ടികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Disability Learning Tools.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് - പഠനം ഒരു കളിയാകുമ്പോൾ ===
പഠന സാമഗ്രികൾ (Teaching Aids) നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അജേഷ് മാഷ് ഒരു പ്രതിഭയാണ്.

* '''സംസ്ഥാന തല വിജയി:''' ടീച്ചിംഗ് എയിഡ് നിർമ്മാണ മത്സരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''പ്രത്യേകത:''' സയൻസ്, മലയാളം, സോഷ്യൽ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാകത്തിൽ മോഡലുകളും ചാർട്ടുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനത്തോടുള്ള താല്പര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

=== 5. വൊക്കേഷണൽ മേഖലയിലെ സംഭാവനകൾ ===
അധ്യാപകനാകുന്നതിന് മുമ്പ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിഭാഗത്തിൽ ലബോറട്ടറി ടെക്നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ, കാർഷിക-പശു വളർത്തൽ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം പുതുമകൾ കൊണ്ടുവന്നു. കുട്ടികൾക്ക് പ്രായോഗികമായ പരിശീലനം നൽകുന്ന '''On the Job Training (OJT)''' പരിപാടികളിൽ കാർഷിക മേഖലയെ എങ്ങനെ ലാഭകരമാക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 6.സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ - അച്ചട ക്കത്തിന്റെ പാഠങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Scout Master.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വെറുമൊരു ക്ലാസ് റൂം അധ്യാപകനായി ഒതുങ്ങാതെ, ഒരു '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നല്ല പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നു. അജേഷ് മാഷ് എന്ന അധ്യാപകന്റെ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഏടാണ് '''സ്കൗട്ട് മാസ്റ്റർ''' എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനങ്ങൾ. കേവലം ഒരു പാഠപുസ്തക അധ്യാപകനപ്പുറം, കുട്ടികളെ അച്ചടക്കമുള്ളവരും സേവനസന്നദ്ധരുമായ പൗരന്മാരായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്. സ്കൗട്ടിംഗ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== 1. സ്വഭാവരൂപീകരണവും നേതൃത്വഗുണവും ===
സ്കൗട്ടിംഗിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായ വിശ്വസ്തത, അച്ചടക്കം, കരുണ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ അജേഷ് മാഷ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ക്യാമ്പുകളിലൂടെയും ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കുട്ടികളിൽ നേതൃത്വഗുണവും (Leadership) ആത്മവിശ്വാസവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നു.

=== 2. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആത്മബന്ധം ===
ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായതിനാൽ, സ്കൗട്ട് ക്യാമ്പുകളെ അദ്ദേഹം പ്രകൃതിപഠനത്തിനുള്ള വേദികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

* '''വനയാത്രകൾ:''' കാടിനെ അറിയാനും വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സന്ദേശം സ്കൗട്ട് കുട്ടികൾക്ക് അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.
* '''കൂടാര നിർമ്മാണം:''' പ്രകൃതിദത്തമായ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

=== 3. ജീവിതനൈപുണ്യ വികസനം (Life Skills) ===
കുട്ടികൾക്ക് ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമായ പല പ്രായോഗിക അറിവുകളും അദ്ദേഹം സ്കൗട്ടിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്നു:

* '''പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid):''' അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പരിഭ്രമിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാം എന്നതിൽ കൃത്യമായ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
* '''ടീം വർക്ക്:''' ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മാനസികാവസ്ഥ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
* '''കെട്ടുകളും വിദ്യകളും (Knots and Lashings):''' സ്കൗട്ടിംഗിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ലളിതമായി കുട്ടികൾക്ക് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നു.

=== 4. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Camp camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ദേശീയ ആഘോഷങ്ങളിലും പ്രാദേശികമായ പൊതുപരിപാടികളിലും സ്കൗട്ട് വോളണ്ടിയർമാരെ അണിനിരത്തി അദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

* '''ശുചിത്വ ഭാരതം:''' സ്കൂളും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ ക്യാമ്പയിനുകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
* '''ദുരന്തനിവാരണ അവബോധം:''' പ്രളയം പോലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ എങ്ങനെ സഹായമെത്തിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നു.

=== 5. ദേശസ്നേഹവും പൗരബോധവും ===
ദേശീയ പതാക ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങുകൾ മുതൽ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നീളുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൗട്ട് പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കുട്ടികളിൽ രാജ്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:BULbul camp.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 6. പ്രചോദനാത്മകമായ മാതൃക ===
തന്റെ ശാരീരികമായ പരിമിതികളെ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് ശേഷമുള്ള അവശതകൾ) സ്കൗട്ടിംഗിലെ കഠിനമായ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമായ ക്യാമ്പുകളിലും മറ്റും അദ്ദേഹം പ്രതിബന്ധമായി കാണുന്നില്ല. രോഗാവസ്ഥയെ അതിജീവിച്ച് കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ഓടിനടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവേശം കുട്ടികൾക്കും സഹപ്രവർത്തകർക്കും വലിയൊരു ആവേശമാണ്.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', സ്കൗട്ടിംഗ് എന്നത് യൂണിഫോം ധരിച്ചുള്ള ഒരു പരേഡ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയെ പൂർണ്ണമനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണെന്ന് അജേഷ് മാഷ് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുന്നു.
----'''ഉപസംഹാരം:''' ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്ന് പി.എസ്.സി അഡ്വൈസ് കൈപ്പറ്റി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അജേഷ് മാഷിന്, ഓരോ കുട്ടിയും തന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെ സാക്ഷികളാണ്. അധ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സേവനമാണ്, വരുംതലമുറയെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും നയിക്കാനുള്ള ഒരു പരിശുദ്ധമായ ദൗത്യം.
----

== അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല - ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ==
[[പ്രമാണം:Palakkad to thruvananthapuram.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[പ്രമാണം:Vayanashala.jpg|ലഘുചിത്രം]]
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഇന്ന് കേരളത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി മാറിയ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല'''. പുസ്തകങ്ങൾ തേടി വായനക്കാർ വായനശാലയിലേക്ക് വരുന്ന പഴയ രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി, വായനക്കാരെ തേടി പുസ്തകങ്ങൾ എത്തുന്ന വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം തുടക്കമിട്ടത്.

==== 1. ഉത്ഭവവും ലക്ഷ്യവും ====
അജേഷ് മാഷിന്റെ പിതാവ് അപ്പുണ്ണി ഒരു കടുത്ത വായനാപ്രേമിയായിരുന്നു. 2018-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം, പിതാവിന്റെ സ്മരണ നിലനിർത്തുന്നതിനായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ വെച്ച് തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ വായനശാല. സാധാരണ വായനശാലകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വായന മരിച്ചുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെ അക്ഷരവെളിച്ചത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

==== 2. 'എ' ഗ്രേഡ് പദവിയിലേക്കുള്ള വളർച്ച ====
ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ വായനശാല വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തി. മികച്ച പുസ്തകശേഖരണവും കൃത്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും വഴി കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'എ' ഗ്രേഡ്''' പദവിയിലേക്ക് ഈ സ്ഥാപനം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വായനശാലകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നേതൃസമിതി കൺവീനർ കൂടിയാണ് അജേഷ് മാഷ്.

==== 3. 'പുസ്തകവണ്ടി' - ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച നൂതന പദ്ധതി ====
&lt;gallery caption=&quot;[[പ്രമാണം:For children and adults who cannot get to the library.jpg|ലഘുചിത്രം]]&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ '''&lt;nowiki/&gt;'പുസ്തകവണ്ടി'''' ആണ്.

* '''പ്രവർത്തനം:''' വായനശാലയിൽ എത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കുമായി അജേഷ് മാഷ് തന്റെ വാഹനത്തിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി വീടുകളിലെത്തുന്നു.
* '''നേട്ടം:''' കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ 12,500 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം പുസ്തകങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇത് വായനയുടെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ലോകറെക്കോർഡ് നേട്ടമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
* '''യാത്രകൾ:''' പാലക്കാട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പുസ്തകവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്ത് അദ്ദേഹം വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകി.

==== 4. വ്യാപനം (ആറ് പഞ്ചായത്തുകളിൽ) ====
കോട്ടായിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രവർത്തനം ഇന്ന് മറ്റ് അഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്:

# '''കോട്ടായി'''
# '''കുത്തനൂർ''' 
# '''പെരിങ്ങോട്ടുകുറുശ്ശി'''
# '''മാത്തൂർ'''
# '''കുഴൽമന്ദം'''
# '''മലമ്പുഴ'''

==== 5. 'വായനയാണ് ലഹരി' - ഷോർട്ട് ഫിലിം ====
ലഹരി വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി വായനശാലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ '''&lt;nowiki/&gt;'വായനയാണ് ലഹരി'''' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. അജേഷ് മാഷ് തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം, ലഹരിയുടെ പാതയിൽ നിന്ന് വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുന്ന ഒരു യുവാവിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പാലക്കാട് എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ പ്രത്യേക പ്രശംസ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

==== 6. സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ ====

* '''സ്കൂൾ ലൈബ്രറികൾ:''' വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ വായനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാഷ് ക്ലാസുകൾ നയിക്കുന്നു.
* '''സയൻസ് ലാബ്:''' &quot;ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു സയൻസ് ലാബ്&quot; എന്ന ആശയവുമായി വായനശാല ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതി വളർത്താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* '''പ്രകൃതി സംരക്ഷണം:''' വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തകർ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമാണ്.

==== 7. അംഗീകാരങ്ങൾ ====
[[പ്രമാണം:In people's hearts.jpg|ലഘുചിത്രം]]
അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാലയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് '''World Icon Award (2024)''' ലഭിച്ചു. കൂടാതെ, ഈ വായനശാലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രന്ഥശാലയായി ലൈബ്രറി കൗൺസിലും പൊതുജനങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

പി.എൻ. പണിക്കരുടെ വായനാ സന്ദേശം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്ന അജേഷ് മാഷിന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമാണ് അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല. ഇത് വെറുമൊരു വായനശാലയല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാണ്.
[[പ്രമാണം:BLO Work kottayi.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഒരു ബി.എൽ.ഒ (Booth Level Officer) എന്ന നിലയിൽ കോട്ടായി വില്ലേജിൽ നടത്തിയ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കി വിവരിക്കാം. ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവപരിചയവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയിൽ കൃത്യമായി വിനിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

=== 1. 100% ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയും ആസൂത്രണവും ===

* '''SIR (Special Intensive Revision):''' വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക തീവ്ര യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ പരിധിയിലുള്ള (കോട്ടായി നമ്പർ 2 വില്ലേജ്) പ്രവർത്തനങ്ങൾ 100 ശതമാനവും പൂർത്തിയാക്കി.
* '''മുൻകൂട്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനം:''' വില്ലേജിൽ ആദ്യമായി വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്നതിനുള്ള ഫോമുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും, അവസാന നിമിഷത്തെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

=== 2. സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഏകോപനം (Volunteer Mobilization) ===

* സ്വന്തം നിലയിൽ ഒൻപത് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരെ (Volunteers) കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി ഫീൽഡ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
* ഒരു അധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നേതൃപാടവം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ടീമിനെ മികച്ച രീതിയിൽ നയിച്ചു.

=== 3. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം (Clean Electoral Roll) ===

* '''സൂക്ഷ്മ പരിശോധന:''' മരിച്ചവർ, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിപ്പോയവർ എന്നിവരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.
* '''വ്യക്തിപരമായ ബന്ധപ്പെടൽ:''' സ്ഥലത്തില്ലാത്ത വോട്ടർമാരെ നേരിട്ട് ഫോണിൽ വിളിച്ച് വിവരങ്ങൾ ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷമാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്. ഇത് പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

[[പ്രമാണം:Blo Delhi.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 4. വോട്ടർ സഹായ ക്യാമ്പുകൾ (Voter Assistance) ===

* മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ആദ്യമായി വോട്ട് ചെയ്യുന്നവർക്കും (First-time voters) അപേക്ഷകൾ പൂരിപ്പിക്കാനും സാങ്കേതികമായ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പ്രത്യേക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
* പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയങ്ങൾ തീർക്കാൻ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ലഭ്യമായിരുന്നു.

=== 5. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം (Digital Literacy) ===

* '''BLO App / Garuda App:''' തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്തു.
* വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നതിലും തെറ്റുകൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തി.

=== 6. പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ ===

* ഭിന്നശേഷിക്കാർ (PwD), 85 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവർ എന്നിവരുടെ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ശേഖരിക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് അവർക്ക് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തു.

=== 7. ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ===

* ഇത്തരത്തിലുള്ള മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് '''പാലക്കാട് ജില്ലാ കളക്ടർ''' അദ്ദേഹത്തെ പരസ്യമായി അഭിനന്ദിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒന്നിനും തടസ്സമാക്കാതെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം കൈവരിച്ചത്.

----'''അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല''', '''സ്കൗട്ട്സ്''', '''നാഷണൽ ഗ്രീൻ കോർപ്സ്''' തുടങ്ങിയവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി ജനങ്ങളുമായിട്ടുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഒരു ബി.എൽ.ഒ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ദൗത്യം എളുപ്പമാക്കാൻ അജേഷ് മാഷിനെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
----

== പ്രകൃതിയുടെ കാവലാൾ (NGC &amp; Eco-Club) ==
*
[[പ്രമാണം:NGC Award.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 1. ദേശീയ ഹരിത സേനയുടെ (NGC) നേതൃത്വം ===
പാലക്കാട് വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ എഴുപത്തിയഞ്ചോളം സ്കൂളുകളുടെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് അജേഷ് മാഷാണ്.

* '''പരിശീലന പരിപാടികൾ:''' ഓരോ വർഷവും 260-ഓളം വൈവിധ്യമാർന്ന പരിപാടികൾ അദ്ദേഹം ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു.
* '''അധ്യാപക പരിശീലനം:''' ജില്ലയിലെ അമ്പതോളം അധ്യാപകർക്ക് പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ നൽകുന്നു. ഈ അധ്യാപകരിലൂടെ 50,000-ത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികളിലേക്ക് പരിസ്ഥിതി സന്ദേശം എത്തുന്നു എന്നത് വലിയൊരു നേട്ടമാണ്.
[[പ്രമാണം:Ngc Leader.jpg|ലഘുചിത്രം]]

=== 2. വനവൽക്കരണവും വൃക്ഷത്തൈ നടീലും ===
വെറുമൊരു ചടങ്ങായി മരം നടുകയല്ല, അവയെ മക്കളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുകയുമാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്യുന്നത്.

* '''15,000 മരങ്ങൾ:''' കഴിഞ്ഞ 6 വർഷത്തിനിടെ 15,000-ത്തോളം മരത്തൈകൾ അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.
* '''പാതയോരങ്ങളിലെ തണൽ:''' പത്തിരിപ്പാല, മലമ്പുഴ, കോട്ടായി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ റോഡരികുകളിലും കനാൽ വരമ്പുകളിലും അദ്ദേഹം നട്ട മരങ്ങൾ ഇന്ന് തണൽ വിരിച്ചു നിൽക്കുന്നു. താൻ ജോലി ചെയ്ത അഞ്ച് സ്കൂളുകളിലും അദ്ദേഹം 'സ്കൂൾ വനം' പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി. പത്തിരിപ്പാല ഗവ. ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ മാത്രം നൂറിലധികം മരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചത്.

=== 3. ജലസംരക്ഷണത്തിലെ വിസ്മയം ===
[[പ്രമാണം:Ngc Leader 2.jpg|ലഘുചിത്രം]]
മലമ്പുഴ ഗവ. ഹൈസ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് സ്കൂളിലെ കിണർ വറ്റിവരണ്ടപ്പോൾ, കുഴൽക്കിണർ എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ശാസ്ത്രീയമായ ജലസംരക്ഷണമാണ് അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയത്.

* '''തടയണ നിർമ്മാണം:''' മലമ്പുഴ ജലശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ നിന്നുള്ള അധിക ജലം ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ചാലിൽ, 60 പ്ലാസ്റ്റിക് ചാക്കുകളിൽ മണ്ണ് നിറച്ച് ഒരു തടയണ നിർമ്മിച്ചു. ഇതുവഴി ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും സ്കൂൾ കിണർ വെള്ളത്താൽ നിറയുകയും ചെയ്തു. ഈ 'മലമ്പുഴ മോഡൽ' ഇന്നും വലിയ മാതൃകയാണ്.

=== 4. നെല്ലിയാമ്പതി ശുചീകരണ യാത്ര ===
വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ അണിനിരത്തി.

* '''പ്ലാസ്റ്റിക് വിരുദ്ധ പോരാട്ടം:''' നെല്ലിയാമ്പതിയിലെ കേശവൻപാറ റോഡരികിൽ നിന്ന് അഞ്ച് ചാക്ക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾക്കൊപ്പം ശേഖരിച്ചത്. വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിലൂടെ ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭീകരമുഖം അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുത്തു.

=== 5. കാനന യാത്രകളും ക്യാമ്പുകളും ===
[[പ്രമാണം:NGC Students.jpg|ലഘുചിത്രം]]
കുട്ടികളെ പ്രകൃതിയോട് അടുപ്പിക്കാൻ വനയാത്രകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

* '''വനസന്ദർശനം:''' സൈലന്റ് വാലി, ചിന്നാർ, തേക്കടി, മലമ്പുഴ, ധോണി, ചൂലനൂർ, വയനാട് മുത്തങ്ങ, നിലമ്പൂർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വനം വകുപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ കുട്ടികൾക്കായി ക്യാമ്പുകളും വനസന്ദർശനങ്ങളും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഇത് കുട്ടികളിൽ വന്യജീവികളോടും കാടിനോടും സ്നേഹം വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

=== 6. ജൈവ വൈവിധ്യ ഉദ്യാനങ്ങൾ ===
സ്കൂളുകളിൽ നക്ഷത്രവനം, ഔഷധത്തോട്ടം, ജൈവ വൈവിധ്യ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുൻകൈ എടുക്കുന്നു. നെന്മാറ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച പൂന്തോട്ടം പൂമ്പാറ്റകളുടെ വലിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറിയിരുന്നു.

=== 7. പക്ഷികൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും കരുതലായി ===
[[പ്രമാണം:Pakshikalkku vellam.jpg|ലഘുചിത്രം]]
വേനൽക്കാലത്ത് പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് ജീവികൾക്കുമായി വെള്ളം വെക്കുന്ന പദ്ധതി അദ്ദേഹം സ്വന്തം വീട്ടിലും സ്കൂളുകളിലും നടപ്പിലാക്കി വരുന്നു. സഹജീവി സ്നേഹം കുട്ടികളിൽ വളർത്താൻ ഇത് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

'''ചുരുക്കത്തിൽ''', തന്റെ ശാരീരികമായ വെല്ലുവിളികളെ പരിഗണിക്കാതെ, വരുംതലമുറയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പച്ചപ്പുള്ള ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ 'ഗ്രീൻ വാരിയർ' ആണ് അജേഷ് മാഷ്. മാതൃഭൂമി സീഡ് (SEED) പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്.
----

== ലഹരിക്കെതിരെ അക്ഷരത്തിന്റെ പോരാട്ടം ==
[[പ്രമാണം:Vayanashala poster.png|ലഘുചിത്രം]]
യുവതലമുറ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെടുമ്പോൾ, &quot;വായനയാണ് ലഹരി&quot; എന്ന സന്ദേശം അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം തന്നെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ഒരു ഷോർട്ട് ഫിലിം നിർമ്മിച്ചു. എക്സൈസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ വരെ അഭിനന്ദനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഒരു യുവാവ് വായനയിലൂടെ ലഹരിയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്ന കഥയാണ് പറയുന്നത്.
----

== അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയിൽ ==
ലോകം ആ പോരാട്ടത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

* [[പ്രമാണം:Best government official.jpg|ലഘുചിത്രം]]'''2020-ലെ സംസ്ഥാന ഭിന്നശേഷി അവാർഡ്.'''
* '''മാതൃഭൂമി നന്മ - മികച്ച അധ്യാപകൻ അവാർഡ്.'''
* '''World Icon Award (2024).'''
* '''കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്കാരം.'''
* '''ടി.എം.കെ ഗാന്ധി പീസ് പുരസ്കാരം.'''
* [[പ്രമാണം:Swami Vivekananda Puraskaram.jpg|ലഘുചിത്രം]]സ്വാമി വിവേകാന്ദൻ ദേശീയ പുരസ്കാരം 
*

ഈ അവാർഡുകളൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ തളച്ചിട്ടില്ല. &quot;എനിക്ക് ഇനിയും മരങ്ങൾ നടണം, ഇനിയും പുസ്തകങ്ങൾ ആളുകളിൽ എത്തിക്കണം&quot; എന്നാണ് ഓരോ വേദിയിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.
----

== അവസാനിക്കാത്ത യാത്ര ==
അജേഷ് മാഷ് ഇന്ന് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനമാണ്. എട്ടുതവണ തലച്ചോറിൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്ന ഒരു മനുഷ്യന് ഇത്രയേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും സമൂഹത്തോട് ചോദിക്കുന്നത്. ശാരീരികമായ അവശതകൾ ജോലിയെയോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ബാധിക്കാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല.

തന്റെ മക്കളായ അലോഷ്യയ്ക്കും ആയുഷിനും, ഭാര്യ ചിത്രയ്ക്കും,അമ്മക്കും സഹോദരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര തുടരുന്നു. പുസ്തകവണ്ടിയിലെ ഹോൺ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു വണ്ടിയുടെ ശബ്ദമല്ല, മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ഉണർത്തുപാട്ടാണ്.[https://ajeshmash.blogspot.com/p/blog-page_12.html]</text>
      <sha1>0lsze2ckar7pkv1pnknxktkl01fra69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ashishshajii</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666291</id>
    <revision>
      <id>4612124</id>
      <timestamp>2026-04-05T17:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6839" sha1="898u6eibmm4i5pg67jghdhqvrusr0ut" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Ashishshajii | Ashishshajii | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:20, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>898u6eibmm4i5pg67jghdhqvrusr0ut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:River.discharge</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666292</id>
    <revision>
      <id>4612125</id>
      <timestamp>2026-04-05T17:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6845" sha1="jgr4aijkzo4ck3ynbvl0h27najebas8" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: River.discharge | River.discharge | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:22, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jgr4aijkzo4ck3ynbvl0h27najebas8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 5</title>
    <ns>100</ns>
    <id>666293</id>
    <revision>
      <id>4612126</id>
      <timestamp>2026-04-05T17:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby John Vannilam</username>
        <id>13754</id>
      </contributor>
      <comment>പുതിയത്</comment>
      <origin>4612126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3837" sha1="0etfo9r56ze7dns5wjf32dxa7q513lw" xml:space="preserve">
=== 2026 ഏപ്രിൽ 5 === 

'''ലോകം'''

* ''ബ്രിഡ്ജ്, പവർ പ്ലാന്റ് ഡേ''; ചൊവ്വാഴ്ച കനത്ത ആക്രമണമെന്ന് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]]
* [[നേപ്പാൾ]] ആഴ്ചയിൽ രണ്ട് ദിവസത്തെ അവധി പ്രഖ്യാപിച്ചു
* [[എഫ് 15|എഫ്-15]] തകന്ന് കാണാതായ പൈലറ്റിനെ ഇറാനിൽ നിന്ന്  അമേരിക്ക രക്ഷപെടുത്തിയതായി [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]] ; വിമാനം വെടിവെച്ചിട്ടത് ഇറാൻ എന്ന് സ്ഥിരീകരണം. 
* [[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്റൈനിൽ]] [[ബാപ്‌കോ ഓയിൽ റിഫൈനറി|ബാപ്‌കോ ഓയിൽ റിഫൈനറിക്ക്]] നേരെ ആക്രമണം; വൻ തീപിടുത്തം ഇറാന്റെ ആക്രമണത്തിൽ തീപിടിത്തമുണ്ടായതായി സ്ഥിരീകരിച്ച് ബഹ്‌റൈനിലെ ബാപ്കോ എനർജീസ്
* [[കുവൈറ്റ്]] പവർ പ്ലാൻറിൽ ഇറാനിയൻ ഡ്രോൺ ആക്രമണം; രണ്ട് യൂണിറ്റുകൾ അടച്ചുപൂട്ടി. കുവൈത്ത് സർക്കാർ ഓഫീസിന് നേരെ ഇറാൻ്റെ ഡ്രോൺ ആക്രമണം; കനത്ത നാശനഷ്ടം
* [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] മഹ്‌ഷഹർ പെട്രോകെമിക്കൽ സോണിലുണ്ടായ [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]] ആക്രമണത്തിൽ അഞ്ച് മരണം
* ഐഡിഎഫ് പ്രവർത്തനത്തിലെ പിഴവ്: സംശയിക്കപ്പെടുന്നയാളാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് സൈനികനെ വെടിവച്ചു കൊന്നു
* [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിൽ]] ഇന്ധനക്ഷാമം; 4 വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ റീഫ്യൂലിംഗിന് നിയന്ത്രണം. ഇറ്റലിയുടെ ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി [[ജോർജിയ മെലോണി]] ഗൾഫ് നേതാക്കളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും

'''ഇന്ത്യ'''

* [[ത്രിഭാഷാ നയം|ത്രിഭാഷാ നയത്തിൽ]] പ്രധാനമന്ത്രിയെ വെല്ലുവിളിച്ച് [[തമിഴ്‌നാട്]] മുഖ്യമന്ത്രി [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]] 
* [[അസം|അസമിനെ]] ബിജെപി എടിഎമ്മാക്കി; അസമിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി [[ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ]] വർഗീയവാദിയെന്നും [[രാഹുൽ ഗാന്ധി]]

'''കേരളം'''

* തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രാരണത്തിനായി കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷൻ [[മല്ലികാർജുൻ ഖർഗെ|മല്ലികാർജുന ഖർഗെ]] ഇന്ന് കേരളത്തിൽ
* കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി [[അമിത് ഷാ]] ഇന്ന് കേരളത്തിൽ

{{തിരുത്തുക|സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 5}}</text>
      <sha1>0etfo9r56ze7dns5wjf32dxa7q513lw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:JPunnackudy</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666294</id>
    <revision>
      <id>4612147</id>
      <timestamp>2026-04-05T19:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="a9lzgdsr0tfgsfdalv3xoj93z6edk4z" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: JPunnackudy | JPunnackudy | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:10, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>a9lzgdsr0tfgsfdalv3xoj93z6edk4z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:HaiHow</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666295</id>
    <revision>
      <id>4612164</id>
      <timestamp>2026-04-05T20:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6827" sha1="jb55phng3zmlhxe798x2xcoaib8y3k1" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: HaiHow | HaiHow | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 20:55, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jb55phng3zmlhxe798x2xcoaib8y3k1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ram Narayan Naik</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666296</id>
    <revision>
      <id>4612165</id>
      <timestamp>2026-04-05T21:07:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6847" sha1="exu8yaqz6znoc7m7bj2iazlffigr217" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Ram Narayan Naik | Ram Narayan Naik | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 21:07, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>exu8yaqz6znoc7m7bj2iazlffigr217</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Srilalakash</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666297</id>
    <revision>
      <id>4612166</id>
      <timestamp>2026-04-05T21:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="pzn0x9codcdslowdt8pf0ci5shedqlh" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Srilalakash | Srilalakash | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 21:23, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pzn0x9codcdslowdt8pf0ci5shedqlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arun Ravi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666298</id>
    <revision>
      <id>4612168</id>
      <timestamp>2026-04-06T02:26:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6833" sha1="3k2nlhl49r2sa216pvhbep01s0suzt8" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Arun Ravi | Arun Ravi | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:26, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3k2nlhl49r2sa216pvhbep01s0suzt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aravind H Pillai</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666299</id>
    <revision>
      <id>4612171</id>
      <timestamp>2026-04-06T03:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6847" sha1="pfuwhp1x86poimgp3c2y4p1rtthgmy3" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Aravind H Pillai | Aravind H Pillai | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:10, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pfuwhp1x86poimgp3c2y4p1rtthgmy3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി</title>
    <ns>4</ns>
    <id>666300</id>
    <revision>
      <id>4612173</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:34:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>പുതിയ ഒഴിവാക്കൽ നിർദ്ദേശ താൾ [[അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1944" sha1="gbukvyz8o07qpxf3ocflwde9tg0nsli" xml:space="preserve">===[[:അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}}

:{{la|അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഏപ്രിൽ 2026#{{anchorencode:അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%85%E0%B4%9C%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B5%8D_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B7%E0%B5%8D_%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF Stats]&lt;/span&gt;)
വിജ്ഞാനകോശ സ്വഭാവമില്ല. വ്യക്തിപൂജ. പകർപ്പവകാശലംഘനം. ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യണം. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:34, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>gbukvyz8o07qpxf3ocflwde9tg0nsli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-20984-55</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666301</id>
    <revision>
      <id>4612174</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>അറിയിപ്പ്: [[അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]] [[WP:AFD|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളിലേക്ക്]] ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3399" sha1="6o0b5ceam5540npaz3l7odgxvl249d0" xml:space="preserve">
==  [[:അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:34, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6o0b5ceam5540npaz3l7odgxvl249d0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612180</id>
      <parentid>4612174</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>അറിയിപ്പ്: [[അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]] [[WP:AFD|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളിലേക്ക്]] ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6768" sha1="bwnw9vmdzjsbuodirc5blojfl06iz25" xml:space="preserve">
==  [[:അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:34, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
==  [[:അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:35, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>bwnw9vmdzjsbuodirc5blojfl06iz25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Dr. Mathew Josilet</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666302</id>
    <revision>
      <id>4612177</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6851" sha1="9iglmduolcy6pl0py3ib5dre3aj75nt" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Dr. Mathew Josilet | Dr. Mathew Josilet | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:34, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9iglmduolcy6pl0py3ib5dre3aj75nt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>666303</id>
    <revision>
      <id>4612178</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vijayanrajapuram</username>
        <id>21314</id>
      </contributor>
      <comment>പുതിയ ഒഴിവാക്കൽ നിർദ്ദേശ താൾ [[അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])</comment>
      <origin>4612178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1758" sha1="g0ddgqpkfgriwwxwx8kccxngp2ndmgv" xml:space="preserve">===[[:അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}}

:{{la|അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ഏപ്രിൽ 2026#{{anchorencode:അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B4%BF_%E0%B4%8F%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%BB Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ല. നീക്കം ചെയ്യണം [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:35, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>g0ddgqpkfgriwwxwx8kccxngp2ndmgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sangarj1712</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666304</id>
    <revision>
      <id>4612198</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="tv2oi3cedtl3w1oy97vqmkrwazxbm1l" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Sangarj1712 | Sangarj1712 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:08, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>tv2oi3cedtl3w1oy97vqmkrwazxbm1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Sangarj1712</title>
    <ns>2</ns>
    <id>666305</id>
    <revision>
      <id>4612207</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sangarj1712</username>
        <id>216151</id>
      </contributor>
      <comment>താൾ സൃഷ്ടിച്ചു</comment>
      <origin>4612207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="601" sha1="ht9fxmwurqamkldax4czryvg7osllgc" xml:space="preserve">നമസ്കാരം, എന്റെ പേര് സംഗീത നാരായണൻ എന്നാണ്. എന്റെ സഹോദരന്റെ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഞാൻ വിക്കിയാത്രയ്ക്ക് സംഭാവനകൾ ചെയ്യാൻ തയ്യാറായത്. തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ചെറുതുരുത്തിയാണ് സ്വദേശം. ഇപ്പോൾ വിദേശത്തെ ഇൻഷുറൻസ് മേഖലയിലാണ് ജോലി.</text>
      <sha1>ht9fxmwurqamkldax4czryvg7osllgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4612208</id>
      <parentid>4612207</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sangarj1712</username>
        <id>216151</id>
      </contributor>
      <comment>ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ</comment>
      <origin>4612208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="611" sha1="123v335b0ftqft7m8wcrfoacqizclcx" xml:space="preserve">നമസ്കാരം, എന്റെ പേര് '''സംഗീത നാരായണൻ''' എന്നാണ്. എന്റെ സഹോദരന്റെ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഞാൻ വിക്കിയാത്രയ്ക്ക് സംഭാവനകൾ ചെയ്യാൻ തയ്യാറായത്. തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ''ചെറുതുരുത്തി''യാണ് സ്വദേശം. ഇപ്പോൾ വിദേശത്തെ ഇൻഷുറൻസ് മേഖലയിലാണ് ജോലി.</text>
      <sha1>123v335b0ftqft7m8wcrfoacqizclcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshy2012</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666306</id>
    <revision>
      <id>4612212</id>
      <timestamp>2026-04-06T07:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6841" sha1="4hoqauvkcuikiongsv6yu0n0s5chvxj" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Meenakshy2012 | Meenakshy2012 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:22, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4hoqauvkcuikiongsv6yu0n0s5chvxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Safw1nnn</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666307</id>
    <revision>
      <id>4612221</id>
      <timestamp>2026-04-06T09:02:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6831" sha1="r47cwvh8ufq3owuho0tgtz9i15pwwgz" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Safw1nnn | Safw1nnn | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:02, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>r47cwvh8ufq3owuho0tgtz9i15pwwgz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Harada.Livd</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666308</id>
    <revision>
      <id>4612226</id>
      <timestamp>2026-04-06T09:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="3zuzj7gvdumas7zn7g7tqkh73f9kau8" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Harada.Livd | Harada.Livd | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:58, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3zuzj7gvdumas7zn7g7tqkh73f9kau8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RuthPro2012</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666309</id>
    <revision>
      <id>4612227</id>
      <timestamp>2026-04-06T10:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6837" sha1="qqnptz4vvqoretubgibk9477ohjuifk" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: RuthPro2012 | RuthPro2012 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:16, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>qqnptz4vvqoretubgibk9477ohjuifk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:VivalaContra</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666310</id>
    <revision>
      <id>4612229</id>
      <timestamp>2026-04-06T10:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6839" sha1="f8xgteemik5ffes5te1uh9m2v8jfo7n" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: VivalaContra | VivalaContra | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:57, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>f8xgteemik5ffes5te1uh9m2v8jfo7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Константиныч 1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>666311</id>
    <revision>
      <id>4612230</id>
      <timestamp>2026-04-06T11:04:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6867" sha1="6t17oqxhpztlei121dnbeykxg3b6y2r" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Константиныч 1 | Константиныч 1 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:04, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6t17oqxhpztlei121dnbeykxg3b6y2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അന്തിമഭോജനം (എ.ടി. ജോൺ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666312</id>
    <revision>
      <id>4612231</id>
      <timestamp>2026-04-06T11:36:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jaisonll799</username>
        <id>207994</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Short description|എ.ടി. ജോൺ വരച്ച ആലപ്പുഴ മൗണ്ട് കാർമൽ കത്തീഡ്രലിലെ കൂറ്റൻ അന്ത്യത്താഴ ചിത്രം}}  {{Infobox artwork | image_file = Altar, Mount Carmel Cathedral Alappuzha, Diocese of Alappuzha, Kerala, India.jpg | alt = കത്തീഡ്രലിലെ അൾത്താരയ്ക്ക...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4612231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7117" sha1="bs3lh6j30p286l1br5puw2qgsalezq3" xml:space="preserve">{{Short description|എ.ടി. ജോൺ വരച്ച ആലപ്പുഴ മൗണ്ട് കാർമൽ കത്തീഡ്രലിലെ കൂറ്റൻ അന്ത്യത്താഴ ചിത്രം}}

{{Infobox artwork
| image_file = Altar, Mount Carmel Cathedral Alappuzha, Diocese of Alappuzha, Kerala, India.jpg
| alt = കത്തീഡ്രലിലെ അൾത്താരയ്ക്ക് മുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന അന്ത്യത്താഴത്തിന്റെ കൂറ്റൻ എണ്ണച്ചായ ചിത്രം.
| title = അന്തിമഭോജനം (The Last Supper)
| caption = [[ആലപ്പുഴ രൂപത|ആലപ്പുഴ മൗണ്ട് കാർമൽ കത്തീഡ്രലിന്റെ]] പ്രധാന അൾത്താരയ്ക്ക് മുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം.
| other_language_1 = [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| other_title_1 = The Last Supper
| artist = എ.ടി. ജോൺ അരശ്ശേരിൽ
| subject = [[അന്ത്യതിരുവത്താഴം (ലിയനാർഡോ ഡാ വിഞ്ചി)]]
| year = 1933
| material = [[Oil painting|എണ്ണച്ചായം]]
| height_metric = 426
| width_metric = 1219
| city = [[ആലപ്പുഴ]], കേരളം
| museum = [[ആലപ്പുഴ രൂപത|മൗണ്ട് കാർമൽ കത്തീഡ്രൽ, ആലപ്പുഴ]]
| condition = മികച്ച രീതിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു
}}

കേരളത്തിലെ [[ആലപ്പുഴ]] [[ആലപ്പുഴ രൂപത|മൗണ്ട് കാർമൽ കത്തീഡ്രലിൽ]] സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള അതിപ്രശസ്തമായ ഒരു എണ്ണച്ചായ ചിത്രമാണ് '''അന്തിമഭോജനം''' (The Last Supper). പ്രശസ്ത ചിത്രകാരനായിരുന്ന എ.ടി. ജോൺ അരശ്ശേരിൽ 1933-ലാണ് ഈ കൂറ്റൻ ചിത്രം പൂർത്തിയാക്കിയത്. 40 അടി നീളവും 14 അടി വീതിയുമുള്ള ഈ ചിത്രം [[ലിയനാർഡോ ഡാവിഞ്ചി]]യുടെ പ്രശസ്തമായ അന്ത്യത്താഴ ചിത്രത്തേക്കാൾ വലിപ്പമേറിയതാണ് എന്ന പ്രത്യേകതയുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Manorama2026&quot;&gt;{{cite news |last1=കളത്തിൽ |first1=ക്ലീറ്റസ് |title=93 വർഷം പിന്നിടുമ്പോഴും ഒളിമങ്ങാതെ എ.ടി.ജോണിന്റെ 'അന്തിമഭോജനം' |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/alappuzha/2026/04/02/last-supper-painting-at-john.html |work=[[മലയാള മനോരമ]] |date=ഏപ്രിൽ 2, 2026 |language=Malayalam}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
1809-ൽ കൊച്ചി രൂപതയുടെ കീഴിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട മൗണ്ട് കാർമൽ കത്തീഡ്രലിനു വേണ്ടിയാണ് ഈ ചിത്രം തയ്യാറാക്കിയത്. അർത്തുങ്കൽ സ്വദേശിയും മദ്രാസ് ഫൈനാർട്സ് കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയുമായിരുന്ന എ.ടി. ജോൺ 1933 സെപ്റ്റംബർ 6-നാണ് ഈ ചിത്രം പൂർത്തിയാക്കി സമർപ്പിച്ചത്. 1994-ൽ കത്തീഡ്രലിന്റെ പഴയ കെട്ടിടത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തകർന്നു വീണെങ്കിലും, അൾത്താരയും ഈ ചിത്രവും യാതൊരു കേടുപാടുകളും കൂടാതെ അത്ഭുതകരമായി അവശേഷിച്ചു. പിന്നീട് പുതിയ കത്തീഡ്രൽ നിർമ്മിച്ചപ്പോൾ ചിത്രം അതിന്റെ പഴയ സ്ഥാനത്തുതന്നെ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Manorama2026&quot;/&gt;

== പ്രത്യേകതകൾ ==
യേശുക്രിസ്തു തന്റെ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം നടത്തിയ അവസാന അത്താഴത്തെയാണ് ഈ ചിത്രം ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. ലിയനാർഡോ ഡാവിഞ്ചിയുടെ രചനയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ളതെങ്കിലും, പള്ളിയുടെ അൾത്താരയുടെ ഘടനയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ വലിയ അളവുകളിലാണ് എ.ടി. ജോൺ ഇത് വരച്ചിരിക്കുന്നത്. 90 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ടെങ്കിലും ചിത്രത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ ഇന്നും മങ്ങാതെ നിലനിൽക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi2026&quot;&gt;{{cite news |title=ഇവിടുണ്ട് കൂറ്റൻ അന്ത്യത്താഴ ചിത്രം |url=https://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/localnews-alappuzha-17216836 |work=[[മാതൃഭൂമി]] |date=ഏപ്രിൽ 2, 2026 |language=Malayalam}}&lt;/ref&gt;

ആലപ്പുഴ എസ്.ഡി.വി സ്കൂളിലെ ചിത്രകലാധ്യാപകനും എസ്.ഡി കോളേജിലെ ആർട്ടിസ്റ്റുമായിരുന്ന എ.ടി. ജോണിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച രചനയായാണ് (Magnum Opus) ഈ ചിത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പെസഹാ വ്യാഴം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ നിരവധി വിശ്വാസികളും കലാകാരന്മാരും ഈ ചിത്രം ദർശിക്കാനായി കത്തീഡ്രലിൽ എത്താറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi2026&quot;/&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

[[Category:കേരളത്തിലെ ചിത്രങ്ങൾ]]
[[Category:ക്രൈസ്തവ കല]]
[[Category:ആലപ്പുഴയിലെ സംസ്കാരം]]
[[Category:1933-ൽ പൂർത്തിയായ ചിത്രങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>bs3lh6j30p286l1br5puw2qgsalezq3</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>